Википедија mkwiki https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter Медиум Специјална Разговор Корисник Разговор со корисник Википедија Разговор за Википедија Податотека Разговор за податотека МедијаВики Разговор за МедијаВики Предлошка Разговор за предлошка Помош Разговор за помош Категорија Разговор за категорија Портал Разговор за Портал TimedText TimedText talk Модул Разговор за модул Event Event talk 0 870 5562961 5562425 2026-05-24T12:43:56Z Gurther 105215 Одбиена последната промена (од [[Специјална:Придонеси/~2026-24547-01|~2026-24547-01]]) и ја поврати преработката 5542622 на Buli 5562961 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name = [[Податотека:Coat of arms of the President of Macedonia.svg|30п]] Киро Глигоров [[Податотека:Coat of arms of the President of Macedonia.svg|30п]] |image = Киро Глигоров 03 (28-01-1993).jpg |office = [[Претседател на Македонија|1. Претседател на Македонија]] |deputy = [[Љупчо Георгиевски]] (според [[Устав на Република Македонија|уставот на Р.М.]]) |term_start = [[27 јануари]] [[1991]] |term_end = [[19 ноември]] [[1999]] |predecessor = нема |successor = [[Борис Трајковски]] |office1 = Претседател на [[Собрание на СФРЈ|Собранието на СФРЈ]] |term_start1 = 1974 |term_end1 = 1978 |predecessor1= [[Мијалко Тодоровиќ]] |successor1 = [[Драгослав Марковиќ]] |birth_date = {{birth date|1917|05|03|df=y}} |birth_place = [[Штип]], [[Бугарска окупација на Србија (Прва светска војна)|Окупирана Македонија]] |death_date = {{Death date and age|2012|01|01|1917|05|03|df=y}} |death_place = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] |profession = [[Правник]] |party = [[Сојуз на комунистите на Македонија]] (реформирани комунисти), [[СДСМ]] |spouse = {{marriage|[[Нада Глигорова]]|1943|2009|end=починала}} |children = {{hlist|[[Владимир Глигоров|Владимир]]|Лилјана|Донка}} |alma_mater = |occupation={{hlist|[[Економија|Економист]]|[[Политика|политичар]]|[[Држава|државник]]}} |signature = Kiro Gligorov signature.svg }} {{multiple image<!-- begin stack of images, scroll down for article --> |direction = vertical | width = 250 |image1 = Makedonija obedineta ASNOMci.jpg|caption1 = Документ со кој Глигоров се посочува како деец на групата (т.н сепаратисти и автономисти) која се залагала за ослободување и обединување на Македонија.<br> |image2 = | image3 =|caption3 =<br> }}<!-- End stack of images, article text starts below --> '''Киро Глигоров''', родено име '''Киро Панчев''' ([[Штип]], {{роден на|3|мај|1917}} — {{починат во|Скопје}}, {{починат на|1|јануари|2012}}) — [[Македонија|македонски]] активист на македонското студентско и комунистичко движење, записничар на [[Прво заседание на АСНОМ|Првото заседание]] на [[АСНОМ]] во 1944 година, македонски и [[Југославија|југословенски]] економист, [[политичар]] и државник, прв претседател на самостојна и независна [[Република Македонија]]. Во [[февруари]] [[1990]] година се вклучил во Македонскиот форум за подготовка на македонска национална програма. Глигоров активно учествувал во работата на овој форум на кој се разгледувала ситуацијата во југословенската федерација и можностите за разврската со осамостојување на [[Социјалистичка Република Македонија]]. По изгласувањето на [[Ден на независноста на Македонија|Декларацијата за сувереност на државата]], на [[25 јануари (настани)|25 јануари]] 1991 година, Глигоров бил избран за прв претседател на самостојна и суверена [[Република Македонија]] од страна на [[Собрание на Република Македонија|Собранието на Република Македонија]] на [[27 јануари (настани)|27 јануари]] 1991 година. На [[7 март (настани)|7 март]] му го доверил мандатот на [[Никола Кљусев]] за образување на првата влада. Глигоров имал активна улога во процесот на политичкото осамостојување на Македонија и нејзиното меѓународно признавање. Така тој бил автор на прашањето поставено на [[Референдум во Македонија, 1991|референдумот]] одржан на [[8 септември]] [[1991]] година: „''Дали сте за суверена и самостојна држава Македонија со право да стапи во иден Сојуз на суверените држави на Југославија?''“<ref name="ReferenceA">Стојан Андов, „Зошто Глигоров инсистираше на вториот дел од референдумското прашање?“, Фокус, број 1058, 15.1. 2015, стр. 44-45.</ref> Според тврдењето на тогашниот претседател на Собранието на Република Македонија, [[Стојан Андов]], во [[август]] 1991 година тој имал долг и тежок разговор со претседателот на Република Македонија, Киро Глигоров (кој бил автор на референдумското прашање), убедувајќи го да го избрише вториот дел од [[референдум]]ското прашање. Плашејќи се од воената интервенција од страна на [[ЈНА]], Глигоров останал на својата формулација на референдумското прашање.<ref>Стојан Андов, „Зошто Глигоров инсистираше на вториот дел од референдумското прашање?“, Фокус, број 1058, 15.1. 2015, стр. 45-46.</ref> По успешно одржаниот референдум, Глигоров излегол на [[Плоштад Македонија|плоштадот „Македонија“]] и со восхит ги поздравил насобраните граѓани. По донесувањето на [[Устав на Македонија|Уставот]], сите активности за меѓународното признавање на Македонија ги презел претседателот Киро Глигоров. На [[16 декември]] [[1991]] година, Советот на министрите на [[Европска заедница|Европската заедница]] (сегашната [[Европска комисија]]) донел одлука да ја признае независноста на оние републики од [[СФРЈ]] кои ќе побараат признавање, но кои ги исполнуваат условите поставени од страна на Европската заедница. Притоа, републиките на СФРЈ кои барале меѓународно прзнавање, со помош на претседавачот на Конференцијата за Југославија, ги проследиле пријавите до Арбитражната комисија (предводена од франускиот правен експерт [[Робер Бадентер]]), која требало да даде мислење пред да се донесе дефинитивната одлука за признавање. [[Претседател на Република Македонија|Претседателот на Република Македонија]], Киро Глигоров, навреме ја поднесол пријавата за меѓународно признавање, а Арбитражната комисија подготвила прелиминарен текст којшто го испратила до Република Македонија. Во мислењето на Арбитражната комисија (точката 2а) се изразувала одреден сомнеж во однос на желбата на Македонија за стекнување независност, предизвикан од вториот дел на референдумското прашање. Поради тоа, на [[11 декември]], во весникот „[[Нова Македонија]]“, претседателот Глигоров објавил реакција поради прелиминарното решение на Арбитражната комисија. Во писмото испратено до Бадентер, Глигоров го опишал доследното, последователно донесување правни акти за независноста на Македонија и дал објаснување за вториот дел од референдумското прашање - неговото убедување дека состојбата во СФРЈ ќе се смири со посредство на меѓународната заедница и дека ќе се создаде нов сојуз на републиките.<ref name="ReferenceA"/> При приемот на [[Република Македонија]] во членство во [[Обединети Нации|Обединетите Нации]], под референцата ''Поранешна Југословенска Република Македонија'', го одржал првиот говор пред Генералното собрание на [[Обединети Нации|Обединетите Нации]] на [[7 април (настани)|7 април]] [[1993]] година. На општите претседателски избори со мнозинство гласови повторно бил избран за претседател на Републиката, [[16 октомври]] [[1994]] година. На [[13 септември]] [[1995]] година во седиштето на [[Обединети Нации|Обединетите Нации]] била потпишана Привремената спогодба за нормализација на односите со Грција. На [[2 октомври (настани)|2 октомври]], во Белград го потпишал договоор за признавање со [[Сојузна Република Југославија]], а следниот ден, на [[3 октомври (настани)|3 октомври]] 1995 година, врз [[Атентат врз Киро Глигоров|Глигоров бил извршен атентат]] во Скопје. По неколкумесечното лекување, на [[10 јануари (настани)|10 јануари]] [[1996]] година Глигоров се вратил на својата претседателска должност. Во [[Хелсинки]] со свечена изјава на Глигоров било потврдено пристапувањето на [[Република Македонија]] кон Завршниот документ на [[КЕБС]], на [[29 мај (настани)|29 мај]] 1996 година. Глигоров за своето успешно, конструктивно водење и регулирањето на меѓународните односи на македонската држава бил добитник на бројни меѓународни награди и признанија. По говорот на Универзитетот во [[Питсбург]], [[Соединети Американски Држави|Соединетите Американски Држави]] бил прогласен за почесен доктор на Универзитетот, на [[21 септември (настани)|21 септември]] [[1997]] година. На [[5 јануари]] [[1998]] година во [[Неапол]] му била врачена Средоземната награда за мир. По истекот на вториот претседателски мандат, го отстапил претседателското место на новоизбраниот кандидат [[Борис Трајковски]]. Глигоров бил оженет со [[Нада Глигорова]], ќерка на [[Стојан Мишев]]. Киро Глигоров бил најстариот македонски политички функционер. На [[17 ноември (настани)|17 ноември]] 1999 година, кога завршил неговиот втор претседателски мандат, тој имал 82 години, а во 2000 година Гинисовата книга на рекорди го забележала Глигоров како најстар претседател на држава во светот. Глигоров починал во длабока старост — 94 години, на [[1 јануари (починале)|1 јануари]] 2012 година во својот дом во [[Скопје]]. ==Потекло== {{Triple image|center|Stip-kraiXIXv.jpg|310|Emir Kucuk Sultanov Most vo 1919.jpg|330|Štip stara razglednica.jpg|350|Штип кон крајот на 19 век|Емир Ќучук Султанов мост|Стара разгледница од Штип}} ===Штип === {{Главна|Штип}} [[Штип]] е еден од најстарите градови во Македонија. Градот е сместен меѓу висините на Исарот, Мерите и Кумлакот. Малата река [[Отиња]] (долга 3 км) тече низ центарот на Штип и го дели на два дела. Исто така, низ Штип поминува и реката [[Брегалница]]. Отиња се влева во реката [[Брегалница]], во југозападниот дел на градот, во Штипско [[Ново Село (штипска населба)|Ново Село]]. Составен дел на градот Штип е [[Ново Село (штипска населба)|Ново Село]], кое се наоѓа во јужниот дел на градот, во клисурата на Брегалница, веднаш зад Исарот, на патниот правец кон [[Радовиш]]. Во [[1837]] година, Штип веќе имал 17 000 жители, а во [[1899]] година, 20 900 жители.<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 40 и 46.</ref>. Во [[1830]] година, во Штип било отворено првото училиште на македонски народен јазик, а во [[1868]] година, [[Јосиф Ковачев]] ([[1839]]-[[1898]]) го отворил првото педагошко училиште. Нешто подоцна, во [[1872]] година започнало со работа првото народно читалиште ''"Дејателност"''. При крајот на [[19 век]], од [[1894]] до [[1896]] година, во училиштето (изградено во [[1872]] година) во [[Ново Село (Штип)|Ново Село]] предавал [[Гоце Делчев]], идеологот на македонското националноослободително револуционерно движење.<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 9-10.</ref><ref>[http://www.stip.gov.mk/index.php?option=com_content&task=view&id=102&Itemid=243 Историја на Штип]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Семејство === [[Податотека:Mihailo Apostolski with his wife Cveta and Kiro Gligorov in Ljubljana.jpg|мини|Киро Глигоров со својата сестра [[Цвета Апостолска|Цвета]] и нејзиниот сопруг [[Михајло Апостолски]] во Љубљана, околу 1940/41|лево|284x284пкс]] Киро Глигоров е роден на [[3 мај]] [[1917]] година во [[Штип]]. Потекнува од просечно македонско семејство за тоа време. Татко му бил занаетчија а мајка му домаќинка. По презиме, Глигоров е роден како ''Панчев'', но бидејќи татко му бил бојаџија честопати во градот неговото семејство ги нарекувале и како ''Бојаџиески''. Кога наполнил доволно години за да посетува училиште, односно во [[1924]] година, директорот на тогашното српско основно училиште во [[Штип]] му го променил името и презимето како ''Ќирило Глигоровиќ''. Со такво име тој се задржал сè до [[1941]] година. Од [[1928]] година се запишал на тогашната прогимназија во [[Штип]], каде некое време работел како библиотекар. Истото го завршил во [[1932]] година. Своето средно образование го продолжил во [[Скопје]] на Машката гимназија (1932-1936), каде станал и член на гимназискиот кружок. По матурирањето, Глигоров се запишал на [[Правен факултет - Белград|Правниот факултет во Белград]], каде што студирал во периодот помеѓу [[1936]]–[[1940]] година. Во престолнината на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]], тој се вклучил како член, а извесно време и како секретар на [[Културно-уметничко друштво „Вардар“|Културно-уметничкото друштво „Вардар“]]. Заедно со загрепските членови на [[Културно-уметничко друштво „Вардар“|Културно-уметничкото друштво „Вардар“]] учествувал во [[МАНАПО|Македонското народно движење]], а за време на летниот одмор и во дејноста на Студентската колонија во [[Охрид]]. Како студент од трета година, во настанатата провала од страна полицијата, тој за првпат бил уапсен, но поради немање докази бил ослободен. Во затворот ја составил песната ''„Ленка“'' што останала многу популарна и во текот на [[Народноослободителна борба во Вардарска Македонија|Народноослободителната борба во Вардарска Македонија]]. == Во време на Втората светска војна == === Влегување во КПЈ === [[Податотека:Štab X srpske brigade.jpg|мини|десно|Штабот на X-тата српска бригада, Црна Трева, 25 август 1944. Трет од десно е Киро Глигоров, борец од [[Трета македонска ударна бригада|III македонска бригада]].]] По завршувањето на студиите во [[Белград]], Глигоров кратко време работел како приправник во некоја канцеларија во [[Белград]]. Но, кога на [[6 април]] [[1941]] година [[Белград]] бил бомбардиран од страна на [[Нацистичка Германија]], Глигоров се вратил во [[Скопје]]. Овде, се вработил во „Вардар Банка“ како правник, а потоа и сам отворил адвокатска канцеларија. На оваа позиција се задржал многу малку, бидејќи бил наклеветен од страна на некој соработник дека бил опасен „србин“. Така, по вторпат тој бил приведен како [[комунизам|комунист]]. По пуштањето од притвор, Глигоров активно се вклучил во антифашистичкиот илегален отпор, соработувајќи со [[Кузман Јосифовски - Питу]]. === Формирање на АНОК === Во есента [[1943]] година бил формиран [[Антифашистички народноослободителен комитет|Антифашистичкиот народноослободителен комитет]], по иницијатива на [[КПЈ]]. Глигоров во [[АНОК]] се вклучил преку [[Кузман Јосифовски - Питу]]. Оваа организација дејствувала како еден вид прв зачеток на подоцнежната власт. На состаноците кои ги одржувале заедно со другите членови на [[АНОК]], тематски најмногу се разгледувало прашањето околу создавање на македонска држава во составот на [[Југославија]]. По разгледувањето на објавувањето на [[Манифест на Главниот штаб на НОВ и ПОМ|Манифестот на Главниот штаб на НОВ и ПОМ]], во октомври 1943 година, АНОК изразил несогласност со југословенската концепција и целите на борбата, застапувајќи се за [[Обединета Македонија|обединување на деловите на Македонија]] во единствена борба за слобода. Приговорот на АНОК на Манифестот, во вид на писмо до [[Главен штаб на НОВ и ПОМ|Главниот штаб на НОВ и ПОМ]]) го формулираат Глигоров и [[Благој Хаџипанзов]] во декември 1943 година. Негативната реакција на овој ''Приговор'' членовите на АНОК ја чувствувале и долго по [[Ослободување на Македонија во Втората светска војна|Ослободувањето на Македонија]]. Истата година Глигоров се оженил со Нада, со која имал две ќерки и еден син. ===Антифашистичко Собрание за Народно Ослободување на Македонија=== {{Главна|Антифашистичко Собрание за Народно Ослободување на Македонија}} {{double image|right|GEDC1219.JPG|160|Споменик на АСНОМ.JPG|280|Детаљ од споменикот - Глигоров |Поглед кон споменикот АСНОМ, Глигоров првиот од лево во горниот ред}} [[Податотека:Монастырь Прохор Пчиньский.JPG|мини|десно| Прохор Пчински]] Во почетокот на мај [[1944]] година, Киро Глигоров за првпат излегол во партизани. Истовремено, како член на [[АНОК]], заедно со уште осум членови, бил повикан да се вклучи во подготовката за [[АСНОМ]]. Така, Глигоров станал член а подоцна и секретар на [[Иницијативен одбор за свикување на АСНОМ|Иницијативниот одбор за свикување на АСНОМ]], каде работел во подготовка за изготвување на политичкиот реферат.<ref>„Список на членови на АСНОМ во дневниот весник „Нова Македонија“ од 3 август 2004.“</ref> На Првото заседание на [[АСНОМ]], кое се одржало на [[2 август]] [[1944]] година во [[Манастир Свети Прохор Пчински|манастирот Прохор Пчински]], тој го водел записникот од истото заседание, а бил избран и за член на [[АВНОЈ]]. Истата година присуствувал на островот [[Вис]] како претставник на [[Македонија]] на заседанието на [[АВНОЈ]]. По враќањето од Вис, тој прво се упатил во [[Белград]], кој веќе бил ослободен, а потоа во [[Скопје]]. На Второто заседание на [[АСНОМ]], кое се одржало од [[28 декември]] до [[31 декември]] [[1944]] година во [[Скопје]], Глигоров исто така зел учество. На тоа заседание тој прво бил избран во [[Президиум на АСНОМ|Президиумот на АСНОМ]] а потоа и како повереник за финансии при [[Президиум на АСНОМ|Президиумот на АСНОМ]].<ref>„Интервју на Киро Глигоров за Утрински Весник“</ref> == Во времето на Југославија == Во Белград, бил определен за помошник на генералниот секретар на Претседателството на Владата на [[Федеративна Народна Република Југославија]], во периодот помеѓу [[1945]]–[[1947]] година, а потоа бил помошник-министер за финансии во перидот 1947–1952 година. По оваа година извршувал повеќе функции: помошник-претседател на Стопанскиот совет на Владата на [[Федеративна Народна Република Југославија]] (1952–1953), заменик-директор на Сојузниот завод за стопанско планирање (1953–1955), секретар за стопанство – координатор во Сојузната влада (1956), секретар на Секретаријатот на СИС за општостопански работи и истовремено бил избран за член на Централниот комитет на [[Сојуз на комунистите на Југославија|Сојузот на комунистите на Југославија]] (1956–1962). Станал сојузен секретар за финансии (1962–1967), а по [[Земјотрес во Скопје, 1963|земјотресот во Скопје]] бил задолжен од СИС за изработка на програма за обновата на разурнатиот град, како и за спроведување на првите стопански реформи во 1965 година. Во периодот помеѓу 1967-1969 година ја извршувал должноста потпретседател на СИС, а потоа станал член Претседателството на ЦК на [[Сојуз на комунистите на Југославија|Сојузот на комунистите на Југославија]] и на Извршното биро, во периодот помеѓу 1969–1971 година. Од 1971 до 1972 година бил член на Претседателството на [[Социјалистичка Федеративна Република Југославија]], а во периодот помеѓу 1974 – 1978 година бил претседател на Собранието на [[СФРЈ]]. Пред пензионирањето во периодот помеѓу 1978 – 1987 година бил член на Советот на Федерацијата. Во 1987 година се пензионирал, меѓутоа бил ангажиран во тимот за реферми на претседателот на СИС [[Анте Марковиќ]]. == Враќање во Македонија == По завршувањето на ангаржманите на Киро Глигоров во комисијата на [[Анте Марковиќ]] за реформи, на Денот на републиката, [[29 ноември]] во [[Белград]], покрај повеќето политички лидери од цела република, на таа церемонија присуствувале Глигоров и членот на [[Централен Комитет на СКМ|Централниот Комитет на СКМ]], [[Петар Гошев]]. Таму тој официјално го поканил на Глигоров да членува во неговата ''Комисија'' и ''Форум'' за спроведување на веќе започнатите реформи најавени во [[Македонија]]. Така, тој ја прифатил оваа понуда, чија работа завршила безуспешно во целина поради недостаток на време. Во тоа време веќе бил започнат процесот за воведување на повеќепартиски систем во [[Македонија]]. == Претседател на Република Македонија == {{главна|Претседател на Република Македонија}} {{quote|'''„Да бидеме свои на своето. Да бидеме широко отворени кон светот, како целосно независен, рамноправен и творечки субјект.“'''|''Киро Глигоров''}} Во [[1989]]-[[1990]] година, кога завршува [[социјализам|социјалистичкото уредување]], кога [[СФРЈ]] се распаднала и кога на просторите на [[СФРЈ]] имало воени дејствија, во [[Република Македонија]] се втемелуво партиски плурализам и се одржале првите повеќепартиски избори. Пред да биде составена експертската влада на [[Никола Кљусев]], во [[Македонија]] за прв претседател бил избран Киро Глигоров. === Избор за прв претседател на Република Македонија ([[1991]]-[[1994]]) === Со воведување на повеќепартискиот систем во [[Македонија]], започнало мегупартиските консултации околу предлагање на личност за кандидат за [[претседател на Република Македонија]]. Таква функција дотогаш во [[Македонија]] не постоело. Така, биле установени Амандмани на Уставот на [[СР Македонија]], кои го навестиле конституирањето на [[Македонија]] како суверена држава. Тогаш било одржана седница помеѓу трите најголеми политички партии во [[Македонија]]: [[СКМ]]-[[ПДП]] (реформирани комунисти), [[ВМРО-ДПМНЕ]] и [[Сојуз на Рефромски сили на Македонија|Сојузот на Рефромските сили на Македонија]]. По неуспешната идеја кандидат за [[претседател на Република Македонија]] да биде митрополитот Скопски и Повардарски ''Михаил'', тоа му било понудено на Киро Глигоров. Така, во почетокот на новата [[1991]] година, односно десет дена по конституирањето на [[Собрание на Република Македонија|Собранието на Македонија]], на дневен ред дошло и расправата околу изборот за претседател на [[Социјалистичка Република Македонија]]. По првото тајно гласење, Киро Глигоров не ги добил потребните две третини од гласовите, поради немање поддршка од страна на [[ВМРО-ДПМНЕ]] и [[ПДП]]. Тогаш, тој добил 60 од потребните 80 гласови за избор на претседател. Но, по само три дена, [[ВМРО-ДПМНЕ]] излегла со соопштение дека ќе ја подржи кандидатурата на Глигоров само доколку за потпреседател и премиер на државата биде избран личност кој е член на нивната партија. Така, на [[27 јануари]] [[1991]] година, на седницата на [[Собрание на Република Македонија|Собранието на Република Македонија]], со 114 гласови “''ЗА''“ , Киро Глигоров бил избран за прв [[претседател на Република Македонија]]. На [[7 март]] му го доверил мандатот на експертската влада на [[Никола Кљусев]]. === Започнување на немирите и војната во СР Југославија === Во почетокот на [[1991]] година дошло до тотално распаѓање на комунистичка [[СФРЈ]]. Но, целата југословенска јавност станувала се позагрижена поради конфликтите кои се заострувале помеѓу јужнословенските народи. Со избувнуивањето на немирите на [[Косово]], а подоцна и на [[Плитвички Езера|Плитвичките Езера]] во [[Хрватска]] и [[Вуковар]], во залудна ситуација влезе и [[Македонија]] со испраќање на војници на бојните полиња. Подоцна започнал и протестот на мајките кои нивните синови ги испратиле во [[Босна]], каде Киро Глигоров се залагал и ги уверувал дека македонските војници ќе бидат вратени назад во својата матична земја. Самиот Глигоров во овој конфликт се залагал за што е можно побрзо повлекување на [[ЈНА]] од просториите на [[Македонија]], и сето тоа да протече без никакви инциденти. На [[28 март]] Глигоров учествувал на самитот на претседателите на југословенските републики во врска со зачувување на пријателските односи помеѓу словенскиот народ, а подоцна, на [[6 јуни]] [[1991]] година била предложена Платформа помеѓу Глигоров и [[Алија Изетбеговиќ|Изетбеговиќ]]. Истоивремено, Глигоров, како претседател на Македонија директно учествувал со генералот Анџиќ во врска со начинот за повлекување на [[ЈНА]] од [[Македонија]]. Така, бил постигнат договор според кој дислокацијата на [[ЈНА]] од [[Македонија]] требало да се заврши до [[15 април]] [[1992]] година. Во овој поглед, Глигоров имал голем придонес околу зачувувањето на мирот и стабилноста во [[Македонија]]. === Референдум за независност === {{главна|Референдум 1991}} [[Република Македонија]] со референдумот кој се одржал на [[8 септември]] прогласи независност. По овој повод претседателот на [[Република Македонија]] Киро Глигоров ги поздравил насобраната толпа луѓе со следниве зборови: ''„Граѓани и граѓанки на Македонија дозволете вечерва на вас и на сите граѓани и граѓанки на Македонија, да ви ја честитам слободна, суверена и самостојна Македонија“''. === Домашна и меѓународна политика === [[Податотека:Киро Глигоров и Жак Делор 03 (28-01-1993).jpg|мини|десно|Претседателот Глигоров со [[Претседател на Европската комисија|претседателот на Европската комисија]], Жак Делор, 28 јануари 1993]] * Веднаш по прогласувањето на независноста на [[Република Македонија]], Киро Глигоров, како [[претседател на Република Македонија]], кон крајот на септември и почетокот на октомври учествувал на Конференцијата за Југославија која се одржала во [[Хаг]], [[Холандија]], каде се расправало повторно околу можноста за зачувување на мирот и стабилноста на [[Балкан]]от. * По усвојувањето на новиот [[Устав на Република Македонија]] на [[17 ноември]], претседателот Глигоров веќе на [[2 декември]] упатил писмо до шефовите на странските држави и влади со барање да ја признаат независноста на [[Република Македонија]] * На [[26 јануари]] [[1992]] година претседателот Глигоров за првпат, како претседател ги посетил [[САД]] и [[Канада]], а притоа учествувал и на состанок во [[ООН]] каде била разгледувана можноста околу влегувањето на [[Република Македонија]] во таа организација * На [[1 април]] [[1992]] година повторен собир на претседателите на поранешните југословенски републики во [[Брисел]] * На [[26 август]] [[1992]] година Глигоров ја предводил македонската делегација на [[Лондонска мировна конференција|Лондонската мировна конференција]] * На [[7 април]] [[Република Македонија]] стана полноправна членка на [[ООН]], каде претседателот Глигоров одржал говор на седницата на Генералното собрание на ООН * На [[6 август]] во [[Њу Орлеанс]], [[САД]], на Глигоров му било врачено одликувањето на ''Американската адвокатска асоцијација'' за придонес во унапреднувањето на правото и за развој на демократијата. Оваа награда претставувала и прва за еден претседател или политичар од источноевропските земји. === Улога на Глигоров во преговорите за името со Република Грција === {{главна|Спор за името помеѓу Македонија и Грција}} Веднаш по осамостојувањето и прогласувањето на независност на [[Република Македонија]], во[[Република Грција]] се кренала тензија околу новата држава на [[Балкан]]от, посебно околу нејзиното матично име и знаме. Во овие преговори, активно учество заземал и Киро Глигоров. Така, кон крајот на [[1992]] и почетокот на [[1993]] година, тој, по покана од францускиот претседател [[Франсоа Митеран]], бил во работа на [[Франција]], каде на францускиот претседател директно му го објаснил проблемот околу името на [[Република Македонија]]. Веднаш по преговорите со францускиот претседател, Киро Глигоров имал состанок со министерот за надворешни работи на [[Австрија]], [[Алојз Мок]], кој „сакал“ [[Австрија]] да биде ставена како посредник меѓу преговорите за името. Но, преговорите престанале, откако од [[Република Македонија]], на чело со претседателот Глигоров, бил одбиен предлогот на Мок државата да се вика ''„Централна Балканска Република“''. На [[12 април]] [[1993]] година, согласно мандатот даден од Генералниот Секретар на ООН, [[Бутрос Гали]], [[Сајрус Венс]] и [[Лордот Овен]] ја започнале посредничката улога во преговорите за името. Подоцна, на [[11 мај]] Глигоров се сретнал со [[Бутрос Гали]], каде во присуство на медијаторите Овен и Венс било понудено решението ''„Поранешна југословенска Република Македонија (ПЈРМ)“''. По изборите во [[Грција]], кон [[Македонија]] било воведено економско ембарго, на кој претседателот Глигоров остро ги осудил овие постапки кон јужниот сосед, повикувајќи се во генералното собрание на ООН за изнаоѓање на решение. Подоцна, на [[13 септември]], била склучена времена спогодба за нормализација на односите со [[Грција]]. По поништувањето на ембаргото, од страна на [[Бела куќа|Белата куќа]] во [[САД]] бил предложен нов медијатор, [[Метју Нимиц]], со кој Глигоров директно имал преговори во [[Рим]], [[Италија]]. Подоцна, Глигоров го преживеал и атентатот извршен врз него во [[Скопје]], каде неговата функција, извесно време ја презел [[Стојан Андов]], кој присуствувал во преговорите. === Втор претседателски мандат (1994-1999) === {{Поврзано|1=Македонски претседателски избори, 1994}} Во текот на октомври [[1994]] година во [[Република Македонија]] по првпат се одржале претседателски избори. Киро Глигоров, како кандидат за претседател од [[СДСМ]], повторно бил избран за [[Претседател на Република Македонија]], со освоени 78,4% од гласовите. Негов противкандидат бил познатиот македонски режисер Љубиша Георгиевски, како претседателски кандидат од [[ВМРО-ДПМНЕ]]. Опозициската [[ВМРО ДПМНЕ]] не ги прифатила резултатите од изборите. === Атентат врз претседателот Глигоров === {{главна|Атентат врз Киро Глигоров}} На [[3 октомври]] [[1995]] година врз претседателот на [[Република Македонија]] бил извршен неуспешен обид за атентат. Глигоров го преживеал атентатот со тешки повреди во пределот на главата. На местото на атентатот загинал неговиот возач [[Александар Спировски]], а бил повреден телохранителот на Глигоров, [[Илчо Теовски]]. Исто така, на повредите подоцна им подлегнал и [[Ристо Хаџиманов]], пензионер, кој бил случаен минувач покрај местото на настанот. [[Податотека:Атентат врз Киро Глигоров.jpg|мини|десно|Автомобилот на претседателот по обидот за атентат]] Нападот бил извршен со автомобил-бомба на [[3 октомври]] во 9:50 часот на улицата „Македонија“ пред хотелот "''Бристол''" во [[Скопје]], кога Глигоров со службено возило се движел од неговата резиденција на работното место во [[Собрание на Република Македонија|Собранието на Република Македонија]]. Бомбата, поставена во автомобил [[АМИ 8]], експлодирала кога автомобилот на претседателот минувал покрај неа. Од силината на експлозијата, ситроенот бил целосно распарчен, а делови од возилото се разлетале наоколу. Експлозивната направа била производство на [[ЈНА]], а содржела еден [[килограм]] [[пластичен експлозив]], со стотици [[Челик|челични]] топчиња кои имаат смртоносно дејство во [[полупречник]] од околу 50 [[Метар|метри]]. [[Автомобил]]от бил намерно избран за поставување на бомба, затоа што има тенок лим кој може од експлозијата да се распадне во повеќе смртоносни шрапнели. Еден таков шрапнел и го убил возачот на претседателот. Нападот дошол по само еден ден откако во [[Скопје]] претстојувал претседателот на [[Србија]], [[Слободан Милошевиќ]], при што претседателите на двете земји постигнале договор за мегусебно признавање на двете земји.<ref>„Атентат-ден потоа“, Киро Глигоров (2002)</ref><ref name="ReferenceB">Стојан Андов, „Голем срам е што не се открија организаторите на атентатот врз Глигоров“, ''Фокус'', број 1043, 2.10.2015, стр. 40-43.</ref><ref>Гроздан Цветковски, „Неодговорната истрага ги сокри атентаторите“, ''Фокус'', број 1043, 2.10.2015, стр. 40-43.</ref> <br /> Ниту нарачателите ниту извршителите на атентатот врз Глигоров сѐ уште не се познати. Во [[1995]] година, по неколку месеци од атентатот, како еден од можните атентатори, разузнавачката служба ги посочила ''„Ослободителната војска на Македонија“'' со седиште во [[Австралија]]. Потоа, тогашниот министер за внатрешни работи како нарачатели ги посочил бугарската „[[Мултигруп]]“, југословенската „[[КОС]]“ итн. „Братиславска врска“, но не се пронајдени тврди докази околу нивната вмешеност во атентатот. Подоцна, водството на бугарската организација ''„Мултигруп“'' лично дошло во посета кај Глигоров за да ги отфрли тие шпекулации.<ref name="ReferenceB"/> Во април [[2008]] година во [[Република Македонија]] дошла информација преку дневните медиуми дека организатор на атентатот била албанската организација ''„Кос“'', но оваа информација не е потврдена.<ref>Извештај на телевизија Канал 5 околу атентатот</ref> За обидот за атентат врз него, Глигоров напишал и автобиографска книга ''„Атентат - ден потоа“'', што ја промовирал во [[2002]] година. === Политика на Глигоров по атентатот === * За време на закрепнување на Киро Глигоров од повредите со кој се здобил, неговата должност ја вршел, според [[Устав на Република Македонија|Уставот на Република Македонија]], тогашниот [[Претседател на Собранието на Република Македонија]], [[Стојан Андов]]. Киро Глигоров официјално на функцијата [[претседател на Република Македонија]] се вратил на [[10 јануари]] [[1996]] година. * На [[8 април]] [[1996]] година била потпишана најавената спогодба помеѓу [[Република Македонија]] и [[СР Југославија]] * На [[25 април]] на меѓународниот форум ''Кан Монтана'' во [[Букурешт]] на Глигоров му била врачена ''Големата награда на Форумот'' * Од 15 до 21 јуни [[1997]] година, Киро Глигоров бил на официјална посета на [[Соединетите Американски Држави]], по покана од претседателот [[Бил Клинтон]] * На [[5 јануари]] [[1998]] година, на Глигоров во [[Неапол]] официјално му била врачена ''Средоземната награда за мир'' * На [[26 јануари]] [[1998]] година, Киро Глигоров бил во официјална посета на [[Русија|Руската Федерација]] по покана од претседателот [[Борис Елцин]] == По завршување на мандатот == Незадоволен од внатрешната и надворешната политика на новата [[Влада на Македонија од 1998|Влада на Македонија]], Глигоров повеќепати јавно реагирал. Во текот на [[Воен конфликт во Македонија, 2001|Воениот конфликт во Македонија]] тој имал средба со претседателот [[Борис Трајковски]], на која истакнал: ''„Ова е класична окупација и работата треба да се препушти на Армијата – само Армијата е надлежна, има потенцијал и подготвеност да се справи со состојба на окупација на територијата.“'' Во [[2001]] година, бил обновен [[Форум за Македонија|Форумот за Македонија]] во чија активност Глигоров се вклучил. Во повеќе јавни настапи го изразил своето незадоволство од потпишувањето на компромисниот [[Рамковен договор]] и преку Форумот настојувал да се изменат предложените амандмани на [[Устав на Македонија|Уставот]]. Тие состојби свое место нашле во неговите мемоари „[[Македонија е сè што имаме]]“, промовирани во [[Македонска академија на науките и уметностите|Македонската академија на науките и уметностите]] на [[26 април (настани)|26 април]] 2001 година. Ова дело на Глигоров било преведувано и промовирано во повеќе земји од [[Балканот]] и во [[Европа]]. По пензионирањето од активниот политички живот, претседателот Глигоров бил активен преку Фондацијата која го носи неговото име и беше автор на повеќе книги. Заедно со [[Борис Трајковски]], Глигоров во [[2005]] година станал прв носител на „[[Орден на Република Македонија]]. == Смрт== [[Податотека:Kiro-gligorov-povorka-500.jpg|мини|десно|Погребот на Глигоров]] [[Податотека:The grave of Macedonian President Kiro Gligorov at the Butel city cemetery in Skopje.jpg|лево|мини|Гробот на Глигоров во Алејата на великаните на Градските гробишта Бутел во Скопје]] Киро Глигоров починал на возраст од 94 години, на [[1 јануари (починале)|1 јануари]] [[2012]] година, спиејќи во својот дом во [[Скопје]]. Погребот бил извршен на [[3 јануари (починале)|3 јануари]] на градските [[гробишта]] [[Бутел]] во [[Скопје]].<ref>[http://www.plusinfo.mk/vest/28462/Pochina-Kiro-Gligorov Почина Киро Глигоров]</ref> Притоа, била испочитувана неговата последна желба - да има граѓански погреб, без државнички и црковни церемонии. Така, тој бил погребан без високи државни и црковни почести, на [[3 јануари (починале)|3 јануари]] 2012 година, во 13 часот, во Алејата на великаните на градските гробишта ''„Бутел“'' во [[Скопје]]. Претходно, неговото тело било изложено во капелата, а последна почит му оддале стотина луѓе. До ковчегот стоеле неговите најблиски, синот Владимир и ќерките Лилјана и Донка, како и членови од потесното семејство. Во капелата, со Глигоров се простиле и претседателот [[Ѓорге Иванов]], како и началникот на Генералштабот на [[АРМ]], [[Горанчо Котески]], американскиот [[амбасадор]], [[Пол Волерс]], лидерот на [[СДСМ]], [[Бранко Црвенковски]], претставници од сојузот на борците, како и многу граѓани. Ковчегот со посмртните останки од капелата го изнеле најблиските соработници на Глигоров. Покрај синот, двете ќерќи и останатите членови на семејството, во поворката која го испратила до неговиот вечен дом имало многу јавни личности од политичкиот и општествениот живот, дипломати, пратеници, академици. Во негова чест, [[3 јануари (настани)|3 јануари]] бил прогласен за ден на жалост, а знамињата биле спуштени на половина копје. Во спомен на првиот претседател, Киро Глигоров, биле отворени [[Книга|книги]] на жалост на повеќе места, меѓу кои во претседателската вила на [[Водно]], во канцелариите на претседателот, како и во седиштето на [[СДСМ]] и во општинските организации на партијата.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.utrinski.com.mk/?ItemID=CC4486BB666AC143B07261904C2FA802 |title=„Последна почит за првиот претседател“, ''Утрински весник'' |accessdate=2013-01-06 |archive-date=2012-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120713024523/http://www.utrinski.com.mk/?ItemID=CC4486BB666AC143B07261904C2FA802 |url-status=dead }}</ref> == Творештво == === Мисли, говори и др. === ==== За раѓањето на македонската држава: ==== {{Цитат|''Како што споменав нејзиното раѓање е дело, за првпат можеби во нашата историја, на нејзиниот народ и ослободителна војска. После Самоила и обидот во средниот век да се формира македонска војска и после низата востанија да се ослободи македонскиот народ и да создаде своја држава тоа се случи со помош на 120 илјадна македонска војска за време на Втората светска војна.''}} ==== За одлуките на АСНОМ, како секретар на иницијативниот одбор: ==== {{Цитат|''Уште тогаш кажавме дека, без оглед на вера, националност и традиции, граѓаните треба да бидат еднакви во сите права и обврски кои ќе ги имаат во новата држава и дека тука не треба да се прави никаква разлика. Се повикувавме на оној познат Проглас на првиот Илинден во Крушево и Крушевската Република, каде што се повикуваа во борба не само малцинствата во Македонија туку и Турците, затоа што и тие беа угнетени од агите и беговите. Така, во асномските одлуки има една многу јасна демократска содржина, дури нема ништо од она што потоа, за жал, стана реалност - да имаме една партија. Со донесените одлуки се обезбедуваше слобода на мислењето, слобода на печатот и слобода на секого да ги кажува своите гледања и мислења и во една демократска атмосфера да можеме да изградиме едно цивилизирано општество.''}} ==== Од претседателскиот инаугуративен говор на 27 јануари 1991 година: ==== {{Цитат|''... ќе бидеме разбрани и почитувани, а нашите интереси респектирани од светот доколку се развиваме како демократско општество, способно да ги уредува внатрешните односи по мирен пат, развивајќи секој вид толеранција - верска, национална, политичка. Ние живееме на балканските простори, на кои се испреплетени многу народи. Секој сака да ја сочува својата самобитност, својата историја и национален дух, а тоа е можно само низ висок степен на разбирање и толеранција и без каков било обид да се загрози соседот, просторите на кои живее и неговите длабоко всадени корени.''}} ==== На прославата по референдумот на 8 септември 1991: ==== {{Цитат|''Да ви честитам слободна суверена и самостојна Македонија''}} ==== За односите со соседите и опседнатоста со историјата: ==== {{Цитат|''Ние со сите наши соседи сакаме да имаме добри, пријателски односи, да имаме што поотворени граници, и да се свртиме кон оние проблеми кои не обединуваат, кои бараат заемна соработка – економска, политичка, и друга... И да ја оставиме историјата на страна. На Балканот, за жал, многу се живее од историјата...'' <ref>(1993)</ref>}} ==== За достоинството:==== {{Цитат|''Најголемо достоинство на нашиот народ е што го сочува мирот, што не влезе во никаква војна, што не носи никаква вина за се она што се случи и што го згрозува целиот свет...'' <ref>10.04.1993, по повод приемот на Р.М. во ОН како „поранешната југословенска Република Македонија</ref>}} ==== За правото на народот да се изјасни дали е за промени: ==== {{Цитат|''Никој не може да му го оспори правото на народот да се изјасни дали е за промени. Од тоа демократско начело не треба никој да стравува. Не гледам кого би го загрозил референдумот. Можеби не за сите амандмани, но можеби за еден добар дел народот ќе каже дека ги прифаќа. Во тоа, инаку, не верувам'' <ref>(2001, Киро Глигоров повика да се одржи референдум за уставните промени)</ref>}} ==== За додавката „поранешната југословенска“: ==== {{Цитат|''Тогаш Велика Британија имаше амбасадор во ОН кој таму бил подолго време. Имал голем авторитет. Се трудел во такви тешки ситуации да најде прифатливо решение. И тој констатирал дека името Македонија не може да се брише, тоа нема да помине и ќе ја искомплицира ситуацијата. Да остане името Македонија, ама нешто мора да се направи и за другата страна за да не изгледаат поразени. И тогаш рекол, еве, ние ништо нема да кажеме неточно, сега се растура Југославија, дека Македонија е поранешна југословенска Република Македонија, ама Република Македонија. Така што, отстапката е многу значајна од грчка страна. А, од наша страна е повеќе чувство дека ете, не сме успеале да го одбраниме нашето уставно име. Тогаш на генералното собрание ние ниту тоа не можеше да го добиеме. Затоа што, мнозинството беше под големо влијание од грчката не само пропаганда, туку и од историски факти кои тие ги пласираа на свој начин. Дека цела Македонија е нивна. Дека ние сме натрапници. Дека сакаме да им го присвоиме културното наследство, имаме територијални претензии, а Грција е членка на НАТО и ЕУ, а таму владее и принцип на солидардност. Така што, ние со тоа не можевме да пробиеме по никоја цена да нема некоја додавка, но додавка која нам не може да ни пречи да се викаме Република Македонија'' <ref>2005</ref>.}} ==== За квазиисториските небулози:==== {{Цитат|''Сериозните историчари се смеат на она што се случува во мојата земја во изминатите години. Историјата е светско богатство, тоа јасно значи дека историското и културното богатство не смее да биде само грчко. Грците сметаат дека ние сакаме да земеме еден дел од нивното историско и културно наследство. Не велам дека овие грижи се неосновани бидејќи има претерувања и од наша страна. Има историчари во мојата земја кои велат дека ние на оваа територија сме биле 2000 години пред Александар Велики. За смеење. Му реков на еден мој пријател дека како што тргнало ќе докажеме дека сме директни потомци на Адам и Ева и ќе докажеме дека Рајот е наш, македонски'' <ref>2009</ref>.}} ==== За подобрувањето на бугарско-македонските односи и нивната иднина:==== {{Цитат|''Пречат разни луѓе на кои не им се бендисува таа работа. За жал. Јас мислам дека тие отношенија ќе бидат и мора да бидат многу блиски. Братски. Има многу Македонци во Бугарија. Се преселувале таму, те од Турци, те од едно, те од друго, те од Грци. И сега е тоа значајно население на Бугарија'' <ref>“ – во интервју за агенцијата БГНЕС, јануари 2010.</ref>.}} ==== Од инаугуралното претседателско обраќање, 27.01.1991 ==== {{Цитат|''...треба да се донесе што побрзо новиот Устав за што јас дадов иницијатива до Собранието, со еден збор да ја престроиме македонската држава и да ја оспособиме да мине низ овие тешки времиња и да биде способен партнер на кој може да се смета, на кој може да му се верува, во кој може да се вложува, да се ризикува, а не да стоиме на периферијата на сите овие настани.''}} ==== 9 мај 1991 година ==== {{Цитат|''Мислам дека со мирна совест можеме да заклучиме дека ниедна Република во Југославија не може ништо да ни забележи дека сме направиле некој потег, да сме сториле нешто што е на нивна штета. Ние ништо друго не бараме, освен во иднина сите други републики да се однесуваат кон позицијата на Македонија и кон нашите цели за кои ќе расправаме на таа маса на таа мировна конференција да се однесуваат со исто почитување и внимание кон сите наши барања.''}} ==== Обраќање во Собранието на 2 септември 1991 ==== {{Цитат|''Ние не сме створени во некоја реторта од некоја коминтерновска, алхемиска работилница и по тој начин создадена некаква нација.... Ние сме тоа што сме со сета наша историја, со сè она што се белези на еден народ кој опстојува со векови, кој денес претставува пример на една модерна нација, и од никого не бараме да тоа да мора да го признае.''}} ==== 10 јануари 1992 ==== {{Цитат|''Република Македонија не може да прифати промена на името со која во него нема да се содржи зборот Македонија... Не се откажуваме од името Македонија. Никој нема право, ниту претседателот на Републиката, ниту Владата, ниту Парламентот да се откажат од името Македонија. За тоа не постои ниту уставна основа ниту политичко или морално право. Последиците од таквата одлука би биле закана за идентитетот на македонскиот народ, за стабилноста на државата и нејзиниот опстанок во реалното опкружување.''}} ==== Од претседателското обраќање, 9 декември 1992 ==== {{Цитат|''...во било која солуција името Република Македонија си останува. Не се менува уставот. Во случај да нè признае Заедницата, што значи тоа признавање да биде од страна на 12-те членови во тој случај и само за надворешна употреба после името Република Македонија во заграда би следела додавката (Скопје). Тоа е отстапката која, во тој случај, би можела да се направи за разрешувањето не само на проблемот на непосредното признавање, брзото и непосредно признавање на нашата држава, туку и за трајни добрососедски односи и соработка со Република Грција.''}} ==== Писмена изјава испратена до лидерите на 12-те земји-членки на ЕЗ ==== {{Цитат|''Подготвеноста на ЕЗ да ја признае Македонија е нешто што само по себе се разбира и претставува обврска на Заедницата кон себе и начелата од кои се раководи. Нејзиното задоцнување го толкуваме како обид да ја увери Грција како своја членка во нужноста на ова признание и да ѝ даде време да се подготви на еден таков чин, имајќи го предвид и консензусот како метод на одлучување, договорен во Мастрихт. Меѓутоа, условувањето на тоа признание со името на нашата држава што ќе биде прифатливо за сите страни е прво, без преседан, потоа води кон одложување на признавањето со сите неповолни последици и опасности на зовриениот простор на бивша Југославија и пошироко, а нашата Република и нашиот народ ги става во неизвесност и во положба што не може ниеден народ да си ја дозволи бидејќи ги доведува во прашање неговиот ИДЕНТИТЕТ и достоинство. Лицитација околу името на една држава, како услов за нејзино меѓународно признавање, е надвор од сите норми на меѓународното право и практика што досега важеле и важат за признавањето на независноста на една држава. Арбитрарноста и лицитирањето околу името значат преземање голема одговорност на дванаесеттемина. Една мала држава со мирољубив народ очекува ЕЗ да си остане верна на самата себе. Би сакал во оваа пригода уште еднаш да подвлечам дека никој не треба да стравува дека однадвор ќе ни биде наметната каква било одлука што не би била прифатлива за нашиот народ.'' <ref>Писмена изјава испратена до лидерите на 12-те земји-членки на ЕЗ (сегашна ЕУ) на 3 мај 1992 година, по состанокот во Гимараеш, кога нивните министри повторно го одложија признавањето на Македонија</ref>}} ==== Од претседателското обраќање, 19 декември 1998 ==== {{Цитат|''Поучени од историското искуство и антиципирајќи ги големодржавните претензии и национални стратегии на соседите било за освојување и за политичко влијание за просторот на кој денес е Република Македонија, се определивме за политика на еквидистанца кон соседите... Голем дел од проблемите во регионот се резултат на историски хипотеки. Република Македонија се залага за откажување од големодржавните аспирации, со почитување на европските стандарди, особено во областа на човековите права и правата на националните малцинства... Владата на Република Македонија со одлуката од 8 февруари го потврди она што го означив како нелегален и нелегитимен чин воспоставување на дипломатски односи со Тајван... Демократијата не е самоволие и анархија... Донесено е решение со кое се откажавме од еден докажан пријател, како што е Народна Република Кина, која во најтешките моменти во нашето меѓународно оспорување, во ниеден момент не го доведе во прашање ни нашето суверено право да имаме држава, нација име и идентитет. Влетавме во неизвесност... Си дозволувам да изнесам оценка: во овој момент во Република Македонија институциите на системот не функионираат така како што треба а нивните меѓусебни односи се нарушени. Затоа беше мојата констатација во јавноста дека во Република Македонија е извршен ’мал државен удар’. Настаните што следеа, само го потврдија тоа''}} ==== Вонредно претседателско обраќање на 23 февруари 1999 ==== {{Цитат|''Република Македонија може да биде горда што се издигна над балканскиот синдром да создава држави со крвта на своите деца.''}} ==== Од претседателското обраќање, 15 април 1999 ==== {{Цитат|''Планираниот и изведен масовен егзодус на Албанците беше со цел да се дестабилизира Република Македонија.}} ===Дела=== Глигоров е автор и на неколку дела, главно пишувани по завршувањето на неговиот мандат како претседател: * ''Македонија е сè што имаме'', 2001 * ''Атентат - ден потоа'', 2002 * ''Виорни времиња : Република Македонија реалност на Балканот'', 2004 * ''Сите југословенски (стопански) реформи'', 2006 ==Одликувања== Во текот на неговата политичка активност, Киро Глигоров бил одликуван со повеќе ордени: * {{знамеикона|Југославија}} [[Податотека:Orden jugoslovenske zastave1(traka).png|50п]] Орден на југословенското знаме со лента * {{знамеикона|Југославија}}[[Податотека:Order Republic Golden wreath RIB.png|50п]] Орден на Републиката со златен венец * {{знамеикона|Југославија}} [[Податотека:Order of the brotherhood and unity with golden wreath Rib.png|50п]] Орден Братство и единство со златен венец * {{знамеикона|Југославија}} [[Податотека:Order of Labour with the red flag RIB.gif|50п]] Орден на трудот со црвено знаме * {{знамеикона|Португалија}}[[Податотека:PRT Order of Prince Henry - Grand Cross BAR.png|50п]] Голем крст на Орденот Принц Хенри * {{знамеикона|Русија}} [[Податотека:Jubilee Medal "65 Years of Victory in the Great Patriotic War 1941-1945" ribbon.png|50п]] Јубилеен медал 65 години од победата во Големата Татковинска војна 1941-1945 - 16 април 2010 * {{знамеикона|Македонија}} [[Податотека:MKD Order of the Republic of Macedonia BAR.svg|50п]] [[Орден на Република Македонија]] - 2005 * {{знамеикона|Австрија}} [[Податотека:AUT Honour for Services to the Republic of Austria - 3rd Class BAR.png|50п]] Голем сребрен медал со лента за заслуги за Австрија == Занимливости == Поранешниот [[претседател на Република Македонија]], Киро Глигоров бил најстариот македонски политичар, со околу 70 години активност во современата историја на [[Македонија]]. На [[17 ноември]] [[1999]] година, кога завршил неговиот втор претседателски мандат, тој имал 82 години, а во [[2000]] година [[Гинисовата книга]] на рекорди го забележал Глигоров како најстар претседател на држава во светот. Додека бил претседател на [[Република Македонија]], Киро Глигоров бил политичар со убедливо највисок рејтинг во сите анкети на јавното мислење на граѓаните на [[Република Македонија]]. == Цитати за Глигоров == {{Цитат|''Длабоко жалам за смртта на Киро Глигоров, првиот претседател на независна Македонија. Тој беше патриот и вистински државник. Неговата посветеност за самостојноста на Македонија доведе до мирната транзиција во 1990-1991 година, а неговото цврсто водство беше инспирација во годините кога земјата ги надмина огромните потешкотии. Претседателот Глигоров беше пријател на САД и лидер кој имаше визија за својата земја, кој и понатаму ќе служи како пример во Македонија и регионот. Моите мисли и молитви се со неговото семејство и со сите граѓани на Македонија''|'''Хилари Клинтон''' }} {{Цитат|''Киро Глигоров, како учесник во Народноослободителната и Антифашистичка борба и секретар на иницијативниот одбор за свикување на АСНОМ а подоцна и член на Президиумот на АСНОМ, и како прв претседател на самостојната и независна држава, ќе остане запаметен како човек и политичар кој имал сериозни заслуги и придонеси во ослободувањето, создавањето, меѓународната етаблираност и развојот на Република Македонија. Неговите дела ќе останат запишани во македонската историја и во колективната меморија на нашиот народ и граѓаните на Република Македонија. Нека му е вечна слава!''|'''Никола Груевски'''}} {{Цитат|''Како никој друг со својот придонес ги поврза двата столба на современата македонска државност, АСНОМ 1944 година и 8 Септември 1991 година. Република Македонија под водство на Глигоров се избори за својата независност и меѓународно признавање без војна и крвопролевање, единствена од сите поранешните републики на Југославија...Го обвинуваа дека референдумското прашање од 8 Септември било југоносталгичарски, а мотивите беа сосема спротивни, прашањето беше така поставено за да референдумот успее со сигурност и Македонија со сигурност да стане независна држава. Го обвинуваа и него, а и нас дека сме предавници и плашливци затоа што дозволивме ЈНА да ја напушти Македонија со сето оружје. Неговиот одговор беше толку човечен и логичен: Колку тенкови или камиони вреди еден човечки живот. Нема да дозволам заради куп железо да ни гинат луѓето и да ни страда народот... Впрочем има ли поголем доказ за патриотизмот и храброста од фактот што на претседателот Глигоров му се случи атентат. Обид да му се одземе животот не заради него, туку заради Македонија.''|'''Бранко Црвенковски'''}} {{Цитат|''Киро Глигоров беше политичар, државник, анти-фашист и пред сè голем човек кој работеше за доброто на сите граѓани. Тој не ги затвораше очите пред најтешките одлуки во 90-тите години...Неговото огромно искуство и државничката мудрост се заслужни што единствено Македонија од сите екс ју републики не беше вовлечена во војната. Верувам дека граѓаните на Македонија ќе знаат да го ценат таквиот став на Киро Глигоров. Се сеќавам дека нетолеранцијата и насилството како и национализмот кој произведуваше омраза го доведуваше до очај Киро Глигоров''|'''Богиќ Богичевиќ''' }} {{Цитат|''Киро Глигоров беше државник, политичар. Киро беше политичар, еден од најистакнатите државници од редовите на македонскиот народ во Југославија. И негова огромна заслуга е што Македонија успеа мирно да го преброди распадот на Југославија на мирен начин и во тој период тој настојуваше да се сочува некој вид на заедништво во Југославија да се преобрази од атипичен федеретивен систем во Конфедерација за да се сочува тоа што беше заеднички интереси но за жал беше доцна и не се успеа.''|'''Раиф Диздаревиќ''' }} {{Цитат|''Првиот претседател на независна Македонија има големи заслуги за целосното и мирно отцепување на Република Македонија од поранешната Југославија без конфликт што несомнено придонесе кон конечниот распад на Југославија. Претседателот Глигоров и по осамостојувањето, се залагаше за понатамошното градење на независна држава како и за зачленувањето на Република Македонија во меѓународни организации. Дозволете ми уште еднаш да го изразам моeтo искренo сочувство за загубата на претседателот Глигоров, чие име и дело ќе остане заслужно запишано во историјата на Република Македонија.''|'''Али Ахмети''' }} {{Цитат|''Смртта на поранешниот претседател на Република Македонија, Киро Глигоров е голема загуба за Македонија и за нејзините пријатели во регионот и светот.''|'''Сали Бериша''' }} {{Цитат|''Смртта на поранешниот претседател на Република Македонија, Киро Глигоров е голема загуба за Македонија и за нејзините пријатели во регионот и светот.''|'''Атифете Јахјага''' }} {{Цитат|''Глигоров беше борец за национална кауза кој водеше мудра политика.''|'''Жељу Желев''' }} == Хронолошки преглед на поважните настани од животот на Киро Глигоров== {| style="text-align:center;" class="wikitable" |- ! style="text-align: left;" | Година ! style="text-align: left;" | Месец ! style="text-align: centar;" | Настани |- |align=left|'''<big>1917</big>'''||<small>3 мај</small>||<small>Роден Киро Глигоров во [[Штип]]</small> |- |align=left|<big>'''1924'''</big>||<small>септември</small>||<small>Запишан во прво одделение</small> |- |<big>'''1924-1928'''</big>|| ||<small>Глигоров учи основно училиште во Штип</small> |- |align=left|<big>'''1928-1932'''</big>|| ||<small>Учи во Прогиманзијата во Штип</small> |- |<big>'''1932-1936'''</big>|| ||<small>Учи во машката гиманзија во [[Скопје]]</small> |- |<big>'''1936-1940'''</big>|| ||<small>Студира на Правниот факултет во [[Белград]]</small> |- |<big>'''1939'''</big>||октомври ||<small>Се вработил како правник во адвокатската канцеларија на Михајло Николиќ во Белград</small> |- |<big>'''1941'''</big>||6 април ||<small>Бомбардирањето на Белград, Глигоров го напушта Белград и заминува за Скопје</small> |- |<big>'''1941-1943'''</big>|| ||<small>Глигоров работел како правник во Вардар-банка во Скопје, а подоцна отворил адвокатска канцеларија, во овој период дејствувал како илегалец во соработка со [[Кузман Јосифовски - Питу]]</small> |- | rowspan="5" |<big>'''1943'''</big>||есента ||<small>Формиран [[Антифашистички народноослободителен комитет|Антифашистичкиот народноослободителен комитет]] (АНОК) во Скопје</small> |- |октомври||<small>Објавен Манифестот на [[Главен штаб на Народноослободителната војска и партизанските одреди на Македонија|Главниот штаб на Народноослободителната војска и партизанските одреди на Македонија]]</small> |- |октомври||<small>Глигоров се оженил со [[Нада Глигорова|Нада Мишева]], која што студирала на медицинскиот факултет во Белград</small> |- |ноември||<small> Формиран [[Иницијативен одбор за свикување на АСНОМ|Иницијативниот одбор за свикување на АСНОМ]]</small> |- |декември||<small>Приговор на АНОК на Манифестот на [[Главен штаб на Народноослободителната војска и партизанските одреди на Македонија|Главниот штаб]], автори на приговорот биле Киро Глигоров и [[Благој Хаџи Панзов]]</small> |- |<big>'''1944'''</big> ||мај||<small>Глигоров излегол во партизаните, во овој период бил член и секретар на [[Иницијативен одбор за свикување на АСНОМ|Иницијативниот одбор за свикување на АСНОМ]]. Глигоров работел во подготовката на политичкиот реферат</small> |- |} == Поврзано == * [[Цвета Апостолска]] == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{рв|Kiro Gligorov}} *[http://okno.mk/node/16185 Зен будист на балканската крчма] *[http://okno.mk/node/16044 Легендата никогаш не заминува] *[http://okno.mk/node/19475 Ревизија на Глигоров] *[http://www.idividi.com.mk/vesti/makedonija/801066/index.html 17 години од атентатот врз претседателот Глигоров] * [https://www.youtube.com/watch?v=C9OcxOVJoC0 Киро Глигоров (1917-2012) "Во центар" АлфаТВ 1] * [https://www.youtube.com/watch?v=QwT4PlccThI Киро Глигоров за односите меѓу Р Македонија и Бугарија] * [https://www.youtube.com/watch?v=KSEaKfoRIkI Интервју со Киро Глигоров] * [https://www.youtube.com/watch?v=AekZAAdw0dQ&feature=endscreen&NR=1 Što je Kiro Gligorov rekao 31 siječnja 2007] * [https://www.youtube.com/watch?v=NlQKWEEtF2w Независноста на Македонија] {{S-start}} {{S-off}} {{S-bef|before=[[Мијалко Тодоровиќ]]}} {{s-ttl|title=[[Претседател на Сојузното собрание на СФРЈ]]|years=1974–1978}} {{S-aft|after=[[Драгослав Марковиќ]]}} {{S-bef|before=нова функција}} {{s-ttl|title=[[Претседател на Република Македонија]]|years=1991–1999}} {{S-aft|after=[[Борис Трајковски]]}} {{S-end}} {{Орден на Република Македонија}} {{PretMak}} {{Претседатели на СР Македонија}} {{Претседатели на Собранието на СФР Југославија}} {{Избрана}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Глигоров, Киро}} [[Категорија:Претседатели на Македонија]] [[Категорија:Македонски комунисти]] [[Категорија:Политичари од СДСМ]] [[Категорија:Политичари од Штип]] [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Делегати на Првото заседание на АСНОМ]] [[Категорија:Апсолвенти на Белградскиот универзитет]] [[Категорија:Носители на Орденот на трудот]] [[Категорија:Делегати на Второто заседание на АСНОМ]] q481nbvlfg9vn60hdngfkf0ngff30ff 5562962 5562961 2026-05-24T12:44:18Z Gurther 105215 5562962 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name = [[Податотека:Coat of arms of the President of Macedonia.svg|30п]] Киро Глигоров [[Податотека:Coat of arms of the President of Macedonia.svg|30п]] |image = Киро Глигоров 03 (28-01-1993).jpg |office = [[Претседател на Македонија|1. Претседател на Македонија]] |deputy = [[Љупчо Георгиевски]] (според [[Устав на Република Македонија|уставот на Р.М.]]) |term_start = [[27 јануари]] [[1991]] |term_end = [[19 ноември]] [[1999]] |predecessor = нема |successor = [[Борис Трајковски]] |office1 = Претседател на [[Собрание на СФРЈ|Собранието на СФРЈ]] |term_start1 = 1974 |term_end1 = 1978 |predecessor1= [[Мијалко Тодоровиќ]] |successor1 = [[Драгослав Марковиќ]] |birth_date = {{birth date|1917|05|03|df=y}} |birth_place = [[Штип]], [[Бугарска окупација на Србија (Прва светска војна)|Окупирана Македонија]] |death_date = {{Death date and age|2012|01|01|1917|05|03|df=y}} |death_place = {{починат во|Скопје}}, [[Македонија]] |profession = [[Правник]] |party = [[Сојуз на комунистите на Македонија]] (реформирани комунисти), [[СДСМ]] |spouse = {{marriage|[[Нада Глигорова]]|1943|2009|end=починала}} |children = {{hlist|[[Владимир Глигоров|Владимир]]|Лилјана|Донка}} |alma_mater = |occupation={{hlist|[[Економија|Економист]]|[[Политика|политичар]]|[[Држава|државник]]}} |signature = Kiro Gligorov signature.svg }} {{multiple image<!-- begin stack of images, scroll down for article --> |direction = vertical | width = 250 |image1 = Makedonija obedineta ASNOMci.jpg|caption1 = Документ со кој Глигоров се посочува како деец на групата (т.н сепаратисти и автономисти) која се залагала за ослободување и обединување на Македонија.<br> |image2 = | image3 =|caption3 =<br> }}<!-- End stack of images, article text starts below --> '''Киро Глигоров''', родено име '''Киро Панчев''' ([[Штип]], {{роден на|3|мај|1917}} — {{починат во|Скопје}}, {{починат на|1|јануари|2012}}) — [[Македонија|македонски]] активист на македонското студентско и комунистичко движење, записничар на [[Прво заседание на АСНОМ|Првото заседание]] на [[АСНОМ]] во 1944 година, македонски и [[Југославија|југословенски]] економист, [[политичар]] и државник, прв претседател на самостојна и независна [[Република Македонија]]. Во [[февруари]] [[1990]] година се вклучил во Македонскиот форум за подготовка на македонска национална програма. Глигоров активно учествувал во работата на овој форум на кој се разгледувала ситуацијата во југословенската федерација и можностите за разврската со осамостојување на [[Социјалистичка Република Македонија]]. По изгласувањето на [[Ден на независноста на Македонија|Декларацијата за сувереност на државата]], на [[25 јануари (настани)|25 јануари]] 1991 година, Глигоров бил избран за прв претседател на самостојна и суверена [[Република Македонија]] од страна на [[Собрание на Република Македонија|Собранието на Република Македонија]] на [[27 јануари (настани)|27 јануари]] 1991 година. На [[7 март (настани)|7 март]] му го доверил мандатот на [[Никола Кљусев]] за образување на првата влада. Глигоров имал активна улога во процесот на политичкото осамостојување на Македонија и нејзиното меѓународно признавање. Така тој бил автор на прашањето поставено на [[Референдум во Македонија, 1991|референдумот]] одржан на [[8 септември]] [[1991]] година: „''Дали сте за суверена и самостојна држава Македонија со право да стапи во иден Сојуз на суверените држави на Југославија?''“<ref name="ReferenceA">Стојан Андов, „Зошто Глигоров инсистираше на вториот дел од референдумското прашање?“, Фокус, број 1058, 15.1. 2015, стр. 44-45.</ref> Според тврдењето на тогашниот претседател на Собранието на Република Македонија, [[Стојан Андов]], во [[август]] 1991 година тој имал долг и тежок разговор со претседателот на Република Македонија, Киро Глигоров (кој бил автор на референдумското прашање), убедувајќи го да го избрише вториот дел од [[референдум]]ското прашање. Плашејќи се од воената интервенција од страна на [[ЈНА]], Глигоров останал на својата формулација на референдумското прашање.<ref>Стојан Андов, „Зошто Глигоров инсистираше на вториот дел од референдумското прашање?“, Фокус, број 1058, 15.1. 2015, стр. 45-46.</ref> По успешно одржаниот референдум, Глигоров излегол на [[Плоштад Македонија|плоштадот „Македонија“]] и со восхит ги поздравил насобраните граѓани. По донесувањето на [[Устав на Македонија|Уставот]], сите активности за меѓународното признавање на Македонија ги презел претседателот Киро Глигоров. На [[16 декември]] [[1991]] година, Советот на министрите на [[Европска заедница|Европската заедница]] (сегашната [[Европска комисија]]) донел одлука да ја признае независноста на оние републики од [[СФРЈ]] кои ќе побараат признавање, но кои ги исполнуваат условите поставени од страна на Европската заедница. Притоа, републиките на СФРЈ кои барале меѓународно прзнавање, со помош на претседавачот на Конференцијата за Југославија, ги проследиле пријавите до Арбитражната комисија (предводена од франускиот правен експерт [[Робер Бадентер]]), која требало да даде мислење пред да се донесе дефинитивната одлука за признавање. [[Претседател на Република Македонија|Претседателот на Република Македонија]], Киро Глигоров, навреме ја поднесол пријавата за меѓународно признавање, а Арбитражната комисија подготвила прелиминарен текст којшто го испратила до Република Македонија. Во мислењето на Арбитражната комисија (точката 2а) се изразувала одреден сомнеж во однос на желбата на Македонија за стекнување независност, предизвикан од вториот дел на референдумското прашање. Поради тоа, на [[11 декември]], во весникот „[[Нова Македонија]]“, претседателот Глигоров објавил реакција поради прелиминарното решение на Арбитражната комисија. Во писмото испратено до Бадентер, Глигоров го опишал доследното, последователно донесување правни акти за независноста на Македонија и дал објаснување за вториот дел од референдумското прашање - неговото убедување дека состојбата во СФРЈ ќе се смири со посредство на меѓународната заедница и дека ќе се создаде нов сојуз на републиките.<ref name="ReferenceA"/> При приемот на [[Република Македонија]] во членство во [[Обединети Нации|Обединетите Нации]], под референцата ''Поранешна Југословенска Република Македонија'', го одржал првиот говор пред Генералното собрание на [[Обединети Нации|Обединетите Нации]] на [[7 април (настани)|7 април]] [[1993]] година. На општите претседателски избори со мнозинство гласови повторно бил избран за претседател на Републиката, [[16 октомври]] [[1994]] година. На [[13 септември]] [[1995]] година во седиштето на [[Обединети Нации|Обединетите Нации]] била потпишана Привремената спогодба за нормализација на односите со Грција. На [[2 октомври (настани)|2 октомври]], во Белград го потпишал договоор за признавање со [[Сојузна Република Југославија]], а следниот ден, на [[3 октомври (настани)|3 октомври]] 1995 година, врз [[Атентат врз Киро Глигоров|Глигоров бил извршен атентат]] во Скопје. По неколкумесечното лекување, на [[10 јануари (настани)|10 јануари]] [[1996]] година Глигоров се вратил на својата претседателска должност. Во [[Хелсинки]] со свечена изјава на Глигоров било потврдено пристапувањето на [[Република Македонија]] кон Завршниот документ на [[КЕБС]], на [[29 мај (настани)|29 мај]] 1996 година. Глигоров за своето успешно, конструктивно водење и регулирањето на меѓународните односи на македонската држава бил добитник на бројни меѓународни награди и признанија. По говорот на Универзитетот во [[Питсбург]], [[Соединети Американски Држави|Соединетите Американски Држави]] бил прогласен за почесен доктор на Универзитетот, на [[21 септември (настани)|21 септември]] [[1997]] година. На [[5 јануари]] [[1998]] година во [[Неапол]] му била врачена Средоземната награда за мир. По истекот на вториот претседателски мандат, го отстапил претседателското место на новоизбраниот кандидат [[Борис Трајковски]]. Глигоров бил оженет со [[Нада Глигорова]], ќерка на [[Стојан Мишев]]. Киро Глигоров бил најстариот македонски политички функционер. На [[17 ноември (настани)|17 ноември]] 1999 година, кога завршил неговиот втор претседателски мандат, тој имал 82 години, а во 2000 година Гинисовата книга на рекорди го забележала Глигоров како најстар претседател на држава во светот. Глигоров починал во длабока старост — 94 години, на [[1 јануари (починале)|1 јануари]] 2012 година во својот дом во [[Скопје]]. ==Потекло== {{Triple image|center|Stip-kraiXIXv.jpg|310|Emir Kucuk Sultanov Most vo 1919.jpg|330|Štip stara razglednica.jpg|350|Штип кон крајот на 19 век|[[Емир Ќучук Султанов мост]]|Стара разгледница од Штип}} ===Штип === {{Главна|Штип}} [[Штип]] е еден од најстарите градови во Македонија. Градот е сместен меѓу висините на Исарот, Мерите и Кумлакот. Малата река [[Отиња]] (долга 3 км) тече низ центарот на Штип и го дели на два дела. Исто така, низ Штип поминува и реката [[Брегалница]]. Отиња се влева во реката [[Брегалница]], во југозападниот дел на градот, во Штипско [[Ново Село (штипска населба)|Ново Село]]. Составен дел на градот Штип е [[Ново Село (штипска населба)|Ново Село]], кое се наоѓа во јужниот дел на градот, во клисурата на Брегалница, веднаш зад Исарот, на патниот правец кон [[Радовиш]]. Во [[1837]] година, Штип веќе имал 17 000 жители, а во [[1899]] година, 20 900 жители.<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 40 и 46.</ref>. Во [[1830]] година, во Штип било отворено првото училиште на македонски народен јазик, а во [[1868]] година, [[Јосиф Ковачев]] ([[1839]]-[[1898]]) го отворил првото педагошко училиште. Нешто подоцна, во [[1872]] година започнало со работа првото народно читалиште ''"Дејателност"''. При крајот на [[19 век]], од [[1894]] до [[1896]] година, во училиштето (изградено во [[1872]] година) во [[Ново Село (Штип)|Ново Село]] предавал [[Гоце Делчев]], идеологот на македонското националноослободително револуционерно движење.<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 9-10.</ref><ref>[http://www.stip.gov.mk/index.php?option=com_content&task=view&id=102&Itemid=243 Историја на Штип]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Семејство === [[Податотека:Mihailo Apostolski with his wife Cveta and Kiro Gligorov in Ljubljana.jpg|мини|Киро Глигоров со својата сестра [[Цвета Апостолска|Цвета]] и нејзиниот сопруг [[Михајло Апостолски]] во Љубљана, околу 1940/41|лево|284x284пкс]] Киро Глигоров е роден на [[3 мај]] [[1917]] година во [[Штип]]. Потекнува од просечно македонско семејство за тоа време. Татко му бил занаетчија а мајка му домаќинка. По презиме, Глигоров е роден како ''Панчев'', но бидејќи татко му бил бојаџија честопати во градот неговото семејство ги нарекувале и како ''Бојаџиески''. Кога наполнил доволно години за да посетува училиште, односно во [[1924]] година, директорот на тогашното српско основно училиште во [[Штип]] му го променил името и презимето како ''Ќирило Глигоровиќ''. Со такво име тој се задржал сè до [[1941]] година. Од [[1928]] година се запишал на тогашната прогимназија во [[Штип]], каде некое време работел како библиотекар. Истото го завршил во [[1932]] година. Своето средно образование го продолжил во [[Скопје]] на Машката гимназија (1932-1936), каде станал и член на гимназискиот кружок. По матурирањето, Глигоров се запишал на [[Правен факултет - Белград|Правниот факултет во Белград]], каде што студирал во периодот помеѓу [[1936]]–[[1940]] година. Во престолнината на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]], тој се вклучил како член, а извесно време и како секретар на [[Културно-уметничко друштво „Вардар“|Културно-уметничкото друштво „Вардар“]]. Заедно со загрепските членови на [[Културно-уметничко друштво „Вардар“|Културно-уметничкото друштво „Вардар“]] учествувал во [[МАНАПО|Македонското народно движење]], а за време на летниот одмор и во дејноста на Студентската колонија во [[Охрид]]. Како студент од трета година, во настанатата провала од страна полицијата, тој за првпат бил уапсен, но поради немање докази бил ослободен. Во затворот ја составил песната ''„Ленка“'' што останала многу популарна и во текот на [[Народноослободителна борба во Вардарска Македонија|Народноослободителната борба во Вардарска Македонија]]. == Во време на Втората светска војна == === Влегување во КПЈ === [[Податотека:Štab X srpske brigade.jpg|мини|десно|Штабот на X-тата српска бригада, Црна Трева, 25 август 1944. Трет од десно е Киро Глигоров, борец од [[Трета македонска ударна бригада|III македонска бригада]].]] По завршувањето на студиите во [[Белград]], Глигоров кратко време работел како приправник во некоја канцеларија во [[Белград]]. Но, кога на [[6 април]] [[1941]] година [[Белград]] бил бомбардиран од страна на [[Нацистичка Германија]], Глигоров се вратил во [[Скопје]]. Овде, се вработил во „Вардар Банка“ како правник, а потоа и сам отворил адвокатска канцеларија. На оваа позиција се задржал многу малку, бидејќи бил наклеветен од страна на некој соработник дека бил опасен „србин“. Така, по вторпат тој бил приведен како [[комунизам|комунист]]. По пуштањето од притвор, Глигоров активно се вклучил во антифашистичкиот илегален отпор, соработувајќи со [[Кузман Јосифовски - Питу]]. === Формирање на АНОК === Во есента [[1943]] година бил формиран [[Антифашистички народноослободителен комитет|Антифашистичкиот народноослободителен комитет]], по иницијатива на [[КПЈ]]. Глигоров во [[АНОК]] се вклучил преку [[Кузман Јосифовски - Питу]]. Оваа организација дејствувала како еден вид прв зачеток на подоцнежната власт. На состаноците кои ги одржувале заедно со другите членови на [[АНОК]], тематски најмногу се разгледувало прашањето околу создавање на македонска држава во составот на [[Југославија]]. По разгледувањето на објавувањето на [[Манифест на Главниот штаб на НОВ и ПОМ|Манифестот на Главниот штаб на НОВ и ПОМ]], во октомври 1943 година, АНОК изразил несогласност со југословенската концепција и целите на борбата, застапувајќи се за [[Обединета Македонија|обединување на деловите на Македонија]] во единствена борба за слобода. Приговорот на АНОК на Манифестот, во вид на писмо до [[Главен штаб на НОВ и ПОМ|Главниот штаб на НОВ и ПОМ]]) го формулираат Глигоров и [[Благој Хаџипанзов]] во декември 1943 година. Негативната реакција на овој ''Приговор'' членовите на АНОК ја чувствувале и долго по [[Ослободување на Македонија во Втората светска војна|Ослободувањето на Македонија]]. Истата година Глигоров се оженил со Нада, со која имал две ќерки и еден син. ===Антифашистичко Собрание за Народно Ослободување на Македонија=== {{Главна|Антифашистичко Собрание за Народно Ослободување на Македонија}} {{double image|right|GEDC1219.JPG|160|Споменик на АСНОМ.JPG|280|Детаљ од споменикот - Глигоров |Поглед кон споменикот АСНОМ, Глигоров првиот од лево во горниот ред}} [[Податотека:Монастырь Прохор Пчиньский.JPG|мини|десно| Прохор Пчински]] Во почетокот на мај [[1944]] година, Киро Глигоров за првпат излегол во партизани. Истовремено, како член на [[АНОК]], заедно со уште осум членови, бил повикан да се вклучи во подготовката за [[АСНОМ]]. Така, Глигоров станал член а подоцна и секретар на [[Иницијативен одбор за свикување на АСНОМ|Иницијативниот одбор за свикување на АСНОМ]], каде работел во подготовка за изготвување на политичкиот реферат.<ref>„Список на членови на АСНОМ во дневниот весник „Нова Македонија“ од 3 август 2004.“</ref> На Првото заседание на [[АСНОМ]], кое се одржало на [[2 август]] [[1944]] година во [[Манастир Свети Прохор Пчински|манастирот Прохор Пчински]], тој го водел записникот од истото заседание, а бил избран и за член на [[АВНОЈ]]. Истата година присуствувал на островот [[Вис]] како претставник на [[Македонија]] на заседанието на [[АВНОЈ]]. По враќањето од Вис, тој прво се упатил во [[Белград]], кој веќе бил ослободен, а потоа во [[Скопје]]. На Второто заседание на [[АСНОМ]], кое се одржало од [[28 декември]] до [[31 декември]] [[1944]] година во [[Скопје]], Глигоров исто така зел учество. На тоа заседание тој прво бил избран во [[Президиум на АСНОМ|Президиумот на АСНОМ]] а потоа и како повереник за финансии при [[Президиум на АСНОМ|Президиумот на АСНОМ]].<ref>„Интервју на Киро Глигоров за Утрински Весник“</ref> == Во времето на Југославија == Во Белград, бил определен за помошник на генералниот секретар на Претседателството на Владата на [[Федеративна Народна Република Југославија]], во периодот помеѓу [[1945]]–[[1947]] година, а потоа бил помошник-министер за финансии во перидот 1947–1952 година. По оваа година извршувал повеќе функции: помошник-претседател на Стопанскиот совет на Владата на [[Федеративна Народна Република Југославија]] (1952–1953), заменик-директор на Сојузниот завод за стопанско планирање (1953–1955), секретар за стопанство – координатор во Сојузната влада (1956), секретар на Секретаријатот на СИС за општостопански работи и истовремено бил избран за член на Централниот комитет на [[Сојуз на комунистите на Југославија|Сојузот на комунистите на Југославија]] (1956–1962). Станал сојузен секретар за финансии (1962–1967), а по [[Земјотрес во Скопје, 1963|земјотресот во Скопје]] бил задолжен од СИС за изработка на програма за обновата на разурнатиот град, како и за спроведување на првите стопански реформи во 1965 година. Во периодот помеѓу 1967-1969 година ја извршувал должноста потпретседател на СИС, а потоа станал член Претседателството на ЦК на [[Сојуз на комунистите на Југославија|Сојузот на комунистите на Југославија]] и на Извршното биро, во периодот помеѓу 1969–1971 година. Од 1971 до 1972 година бил член на Претседателството на [[Социјалистичка Федеративна Република Југославија]], а во периодот помеѓу 1974 – 1978 година бил претседател на Собранието на [[СФРЈ]]. Пред пензионирањето во периодот помеѓу 1978 – 1987 година бил член на Советот на Федерацијата. Во 1987 година се пензионирал, меѓутоа бил ангажиран во тимот за реферми на претседателот на СИС [[Анте Марковиќ]]. == Враќање во Македонија == По завршувањето на ангаржманите на Киро Глигоров во комисијата на [[Анте Марковиќ]] за реформи, на Денот на републиката, [[29 ноември]] во [[Белград]], покрај повеќето политички лидери од цела република, на таа церемонија присуствувале Глигоров и членот на [[Централен Комитет на СКМ|Централниот Комитет на СКМ]], [[Петар Гошев]]. Таму тој официјално го поканил на Глигоров да членува во неговата ''Комисија'' и ''Форум'' за спроведување на веќе започнатите реформи најавени во [[Македонија]]. Така, тој ја прифатил оваа понуда, чија работа завршила безуспешно во целина поради недостаток на време. Во тоа време веќе бил започнат процесот за воведување на повеќепартиски систем во [[Македонија]]. == Претседател на Република Македонија == {{главна|Претседател на Република Македонија}} {{quote|'''„Да бидеме свои на своето. Да бидеме широко отворени кон светот, како целосно независен, рамноправен и творечки субјект.“'''|''Киро Глигоров''}} Во [[1989]]-[[1990]] година, кога завршува [[социјализам|социјалистичкото уредување]], кога [[СФРЈ]] се распаднала и кога на просторите на [[СФРЈ]] имало воени дејствија, во [[Република Македонија]] се втемелуво партиски плурализам и се одржале првите повеќепартиски избори. Пред да биде составена експертската влада на [[Никола Кљусев]], во [[Македонија]] за прв претседател бил избран Киро Глигоров. === Избор за прв претседател на Република Македонија ([[1991]]-[[1994]]) === Со воведување на повеќепартискиот систем во [[Македонија]], започнало мегупартиските консултации околу предлагање на личност за кандидат за [[претседател на Република Македонија]]. Таква функција дотогаш во [[Македонија]] не постоело. Така, биле установени Амандмани на Уставот на [[СР Македонија]], кои го навестиле конституирањето на [[Македонија]] како суверена држава. Тогаш било одржана седница помеѓу трите најголеми политички партии во [[Македонија]]: [[СКМ]]-[[ПДП]] (реформирани комунисти), [[ВМРО-ДПМНЕ]] и [[Сојуз на Рефромски сили на Македонија|Сојузот на Рефромските сили на Македонија]]. По неуспешната идеја кандидат за [[претседател на Република Македонија]] да биде митрополитот Скопски и Повардарски ''Михаил'', тоа му било понудено на Киро Глигоров. Така, во почетокот на новата [[1991]] година, односно десет дена по конституирањето на [[Собрание на Република Македонија|Собранието на Македонија]], на дневен ред дошло и расправата околу изборот за претседател на [[Социјалистичка Република Македонија]]. По првото тајно гласење, Киро Глигоров не ги добил потребните две третини од гласовите, поради немање поддршка од страна на [[ВМРО-ДПМНЕ]] и [[ПДП]]. Тогаш, тој добил 60 од потребните 80 гласови за избор на претседател. Но, по само три дена, [[ВМРО-ДПМНЕ]] излегла со соопштение дека ќе ја подржи кандидатурата на Глигоров само доколку за потпреседател и премиер на државата биде избран личност кој е член на нивната партија. Така, на [[27 јануари]] [[1991]] година, на седницата на [[Собрание на Република Македонија|Собранието на Република Македонија]], со 114 гласови “''ЗА''“ , Киро Глигоров бил избран за прв [[претседател на Република Македонија]]. На [[7 март]] му го доверил мандатот на експертската влада на [[Никола Кљусев]]. === Започнување на немирите и војната во СР Југославија === Во почетокот на [[1991]] година дошло до тотално распаѓање на комунистичка [[СФРЈ]]. Но, целата југословенска јавност станувала се позагрижена поради конфликтите кои се заострувале помеѓу јужнословенските народи. Со избувнуивањето на немирите на [[Косово]], а подоцна и на [[Плитвички Езера|Плитвичките Езера]] во [[Хрватска]] и [[Вуковар]], во залудна ситуација влезе и [[Македонија]] со испраќање на војници на бојните полиња. Подоцна започнал и протестот на мајките кои нивните синови ги испратиле во [[Босна]], каде Киро Глигоров се залагал и ги уверувал дека македонските војници ќе бидат вратени назад во својата матична земја. Самиот Глигоров во овој конфликт се залагал за што е можно побрзо повлекување на [[ЈНА]] од просториите на [[Македонија]], и сето тоа да протече без никакви инциденти. На [[28 март]] Глигоров учествувал на самитот на претседателите на југословенските републики во врска со зачувување на пријателските односи помеѓу словенскиот народ, а подоцна, на [[6 јуни]] [[1991]] година била предложена Платформа помеѓу Глигоров и [[Алија Изетбеговиќ|Изетбеговиќ]]. Истоивремено, Глигоров, како претседател на Македонија директно учествувал со генералот Анџиќ во врска со начинот за повлекување на [[ЈНА]] од [[Македонија]]. Така, бил постигнат договор според кој дислокацијата на [[ЈНА]] од [[Македонија]] требало да се заврши до [[15 април]] [[1992]] година. Во овој поглед, Глигоров имал голем придонес околу зачувувањето на мирот и стабилноста во [[Македонија]]. === Референдум за независност === {{главна|Референдум 1991}} [[Република Македонија]] со референдумот кој се одржал на [[8 септември]] прогласи независност. По овој повод претседателот на [[Република Македонија]] Киро Глигоров ги поздравил насобраната толпа луѓе со следниве зборови: ''„Граѓани и граѓанки на Македонија дозволете вечерва на вас и на сите граѓани и граѓанки на Македонија, да ви ја честитам слободна, суверена и самостојна Македонија“''. === Домашна и меѓународна политика === [[Податотека:Киро Глигоров и Жак Делор 03 (28-01-1993).jpg|мини|десно|Претседателот Глигоров со [[Претседател на Европската комисија|претседателот на Европската комисија]], Жак Делор, 28 јануари 1993]] * Веднаш по прогласувањето на независноста на [[Република Македонија]], Киро Глигоров, како [[претседател на Република Македонија]], кон крајот на септември и почетокот на октомври учествувал на Конференцијата за Југославија која се одржала во [[Хаг]], [[Холандија]], каде се расправало повторно околу можноста за зачувување на мирот и стабилноста на [[Балкан]]от. * По усвојувањето на новиот [[Устав на Република Македонија]] на [[17 ноември]], претседателот Глигоров веќе на [[2 декември]] упатил писмо до шефовите на странските држави и влади со барање да ја признаат независноста на [[Република Македонија]] * На [[26 јануари]] [[1992]] година претседателот Глигоров за првпат, како претседател ги посетил [[САД]] и [[Канада]], а притоа учествувал и на состанок во [[ООН]] каде била разгледувана можноста околу влегувањето на [[Република Македонија]] во таа организација * На [[1 април]] [[1992]] година повторен собир на претседателите на поранешните југословенски републики во [[Брисел]] * На [[26 август]] [[1992]] година Глигоров ја предводил македонската делегација на [[Лондонска мировна конференција|Лондонската мировна конференција]] * На [[7 април]] [[Република Македонија]] стана полноправна членка на [[ООН]], каде претседателот Глигоров одржал говор на седницата на Генералното собрание на ООН * На [[6 август]] во [[Њу Орлеанс]], [[САД]], на Глигоров му било врачено одликувањето на ''Американската адвокатска асоцијација'' за придонес во унапреднувањето на правото и за развој на демократијата. Оваа награда претставувала и прва за еден претседател или политичар од источноевропските земји. === Улога на Глигоров во преговорите за името со Република Грција === {{главна|Спор за името помеѓу Македонија и Грција}} Веднаш по осамостојувањето и прогласувањето на независност на [[Република Македонија]], во[[Република Грција]] се кренала тензија околу новата држава на [[Балкан]]от, посебно околу нејзиното матично име и знаме. Во овие преговори, активно учество заземал и Киро Глигоров. Така, кон крајот на [[1992]] и почетокот на [[1993]] година, тој, по покана од францускиот претседател [[Франсоа Митеран]], бил во работа на [[Франција]], каде на францускиот претседател директно му го објаснил проблемот околу името на [[Република Македонија]]. Веднаш по преговорите со францускиот претседател, Киро Глигоров имал состанок со министерот за надворешни работи на [[Австрија]], [[Алојз Мок]], кој „сакал“ [[Австрија]] да биде ставена како посредник меѓу преговорите за името. Но, преговорите престанале, откако од [[Република Македонија]], на чело со претседателот Глигоров, бил одбиен предлогот на Мок државата да се вика ''„Централна Балканска Република“''. На [[12 април]] [[1993]] година, согласно мандатот даден од Генералниот Секретар на ООН, [[Бутрос Гали]], [[Сајрус Венс]] и [[Лордот Овен]] ја започнале посредничката улога во преговорите за името. Подоцна, на [[11 мај]] Глигоров се сретнал со [[Бутрос Гали]], каде во присуство на медијаторите Овен и Венс било понудено решението ''„Поранешна југословенска Република Македонија (ПЈРМ)“''. По изборите во [[Грција]], кон [[Македонија]] било воведено економско ембарго, на кој претседателот Глигоров остро ги осудил овие постапки кон јужниот сосед, повикувајќи се во генералното собрание на ООН за изнаоѓање на решение. Подоцна, на [[13 септември]], била склучена времена спогодба за нормализација на односите со [[Грција]]. По поништувањето на ембаргото, од страна на [[Бела куќа|Белата куќа]] во [[САД]] бил предложен нов медијатор, [[Метју Нимиц]], со кој Глигоров директно имал преговори во [[Рим]], [[Италија]]. Подоцна, Глигоров го преживеал и атентатот извршен врз него во [[Скопје]], каде неговата функција, извесно време ја презел [[Стојан Андов]], кој присуствувал во преговорите. === Втор претседателски мандат (1994-1999) === {{Поврзано|1=Македонски претседателски избори, 1994}} Во текот на октомври [[1994]] година во [[Република Македонија]] по првпат се одржале претседателски избори. Киро Глигоров, како кандидат за претседател од [[СДСМ]], повторно бил избран за [[Претседател на Република Македонија]], со освоени 78,4% од гласовите. Негов противкандидат бил познатиот македонски режисер Љубиша Георгиевски, како претседателски кандидат од [[ВМРО-ДПМНЕ]]. Опозициската [[ВМРО ДПМНЕ]] не ги прифатила резултатите од изборите. === Атентат врз претседателот Глигоров === {{главна|Атентат врз Киро Глигоров}} На [[3 октомври]] [[1995]] година врз претседателот на [[Република Македонија]] бил извршен неуспешен обид за атентат. Глигоров го преживеал атентатот со тешки повреди во пределот на главата. На местото на атентатот загинал неговиот возач [[Александар Спировски]], а бил повреден телохранителот на Глигоров, [[Илчо Теовски]]. Исто така, на повредите подоцна им подлегнал и [[Ристо Хаџиманов]], пензионер, кој бил случаен минувач покрај местото на настанот. [[Податотека:Атентат врз Киро Глигоров.jpg|мини|десно|Автомобилот на претседателот по обидот за атентат]] Нападот бил извршен со автомобил-бомба на [[3 октомври]] во 9:50 часот на улицата „Македонија“ пред хотелот "''Бристол''" во [[Скопје]], кога Глигоров со службено возило се движел од неговата резиденција на работното место во [[Собрание на Република Македонија|Собранието на Република Македонија]]. Бомбата, поставена во автомобил [[АМИ 8]], експлодирала кога автомобилот на претседателот минувал покрај неа. Од силината на експлозијата, ситроенот бил целосно распарчен, а делови од возилото се разлетале наоколу. Експлозивната направа била производство на [[ЈНА]], а содржела еден [[килограм]] [[пластичен експлозив]], со стотици [[Челик|челични]] топчиња кои имаат смртоносно дејство во [[полупречник]] од околу 50 [[Метар|метри]]. [[Автомобил]]от бил намерно избран за поставување на бомба, затоа што има тенок лим кој може од експлозијата да се распадне во повеќе смртоносни шрапнели. Еден таков шрапнел и го убил возачот на претседателот. Нападот дошол по само еден ден откако во [[Скопје]] претстојувал претседателот на [[Србија]], [[Слободан Милошевиќ]], при што претседателите на двете земји постигнале договор за мегусебно признавање на двете земји.<ref>„Атентат-ден потоа“, Киро Глигоров (2002)</ref><ref name="ReferenceB">Стојан Андов, „Голем срам е што не се открија организаторите на атентатот врз Глигоров“, ''Фокус'', број 1043, 2.10.2015, стр. 40-43.</ref><ref>Гроздан Цветковски, „Неодговорната истрага ги сокри атентаторите“, ''Фокус'', број 1043, 2.10.2015, стр. 40-43.</ref> <br /> Ниту нарачателите ниту извршителите на атентатот врз Глигоров сѐ уште не се познати. Во [[1995]] година, по неколку месеци од атентатот, како еден од можните атентатори, разузнавачката служба ги посочила ''„Ослободителната војска на Македонија“'' со седиште во [[Австралија]]. Потоа, тогашниот министер за внатрешни работи како нарачатели ги посочил бугарската „[[Мултигруп]]“, југословенската „[[КОС]]“ итн. „Братиславска врска“, но не се пронајдени тврди докази околу нивната вмешеност во атентатот. Подоцна, водството на бугарската организација ''„Мултигруп“'' лично дошло во посета кај Глигоров за да ги отфрли тие шпекулации.<ref name="ReferenceB"/> Во април [[2008]] година во [[Република Македонија]] дошла информација преку дневните медиуми дека организатор на атентатот била албанската организација ''„Кос“'', но оваа информација не е потврдена.<ref>Извештај на телевизија Канал 5 околу атентатот</ref> За обидот за атентат врз него, Глигоров напишал и автобиографска книга ''„Атентат - ден потоа“'', што ја промовирал во [[2002]] година. === Политика на Глигоров по атентатот === * За време на закрепнување на Киро Глигоров од повредите со кој се здобил, неговата должност ја вршел, според [[Устав на Република Македонија|Уставот на Република Македонија]], тогашниот [[Претседател на Собранието на Република Македонија]], [[Стојан Андов]]. Киро Глигоров официјално на функцијата [[претседател на Република Македонија]] се вратил на [[10 јануари]] [[1996]] година. * На [[8 април]] [[1996]] година била потпишана најавената спогодба помеѓу [[Република Македонија]] и [[СР Југославија]] * На [[25 април]] на меѓународниот форум ''Кан Монтана'' во [[Букурешт]] на Глигоров му била врачена ''Големата награда на Форумот'' * Од 15 до 21 јуни [[1997]] година, Киро Глигоров бил на официјална посета на [[Соединетите Американски Држави]], по покана од претседателот [[Бил Клинтон]] * На [[5 јануари]] [[1998]] година, на Глигоров во [[Неапол]] официјално му била врачена ''Средоземната награда за мир'' * На [[26 јануари]] [[1998]] година, Киро Глигоров бил во официјална посета на [[Русија|Руската Федерација]] по покана од претседателот [[Борис Елцин]] == По завршување на мандатот == Незадоволен од внатрешната и надворешната политика на новата [[Влада на Македонија од 1998|Влада на Македонија]], Глигоров повеќепати јавно реагирал. Во текот на [[Воен конфликт во Македонија, 2001|Воениот конфликт во Македонија]] тој имал средба со претседателот [[Борис Трајковски]], на која истакнал: ''„Ова е класична окупација и работата треба да се препушти на Армијата – само Армијата е надлежна, има потенцијал и подготвеност да се справи со состојба на окупација на територијата.“'' Во [[2001]] година, бил обновен [[Форум за Македонија|Форумот за Македонија]] во чија активност Глигоров се вклучил. Во повеќе јавни настапи го изразил своето незадоволство од потпишувањето на компромисниот [[Рамковен договор]] и преку Форумот настојувал да се изменат предложените амандмани на [[Устав на Македонија|Уставот]]. Тие состојби свое место нашле во неговите мемоари „[[Македонија е сè што имаме]]“, промовирани во [[Македонска академија на науките и уметностите|Македонската академија на науките и уметностите]] на [[26 април (настани)|26 април]] 2001 година. Ова дело на Глигоров било преведувано и промовирано во повеќе земји од [[Балканот]] и во [[Европа]]. По пензионирањето од активниот политички живот, претседателот Глигоров бил активен преку Фондацијата која го носи неговото име и беше автор на повеќе книги. Заедно со [[Борис Трајковски]], Глигоров во [[2005]] година станал прв носител на „[[Орден на Република Македонија]]. == Смрт== [[Податотека:Kiro-gligorov-povorka-500.jpg|мини|десно|Погребот на Глигоров]] [[Податотека:The grave of Macedonian President Kiro Gligorov at the Butel city cemetery in Skopje.jpg|лево|мини|Гробот на Глигоров во Алејата на великаните на Градските гробишта Бутел во Скопје]] Киро Глигоров починал на возраст од 94 години, на [[1 јануари (починале)|1 јануари]] [[2012]] година, спиејќи во својот дом во [[Скопје]]. Погребот бил извршен на [[3 јануари (починале)|3 јануари]] на градските [[гробишта]] [[Бутел]] во [[Скопје]].<ref>[http://www.plusinfo.mk/vest/28462/Pochina-Kiro-Gligorov Почина Киро Глигоров]</ref> Притоа, била испочитувана неговата последна желба - да има граѓански погреб, без државнички и црковни церемонии. Така, тој бил погребан без високи државни и црковни почести, на [[3 јануари (починале)|3 јануари]] 2012 година, во 13 часот, во Алејата на великаните на градските гробишта ''„Бутел“'' во [[Скопје]]. Претходно, неговото тело било изложено во капелата, а последна почит му оддале стотина луѓе. До ковчегот стоеле неговите најблиски, синот Владимир и ќерките Лилјана и Донка, како и членови од потесното семејство. Во капелата, со Глигоров се простиле и претседателот [[Ѓорге Иванов]], како и началникот на Генералштабот на [[АРМ]], [[Горанчо Котески]], американскиот [[амбасадор]], [[Пол Волерс]], лидерот на [[СДСМ]], [[Бранко Црвенковски]], претставници од сојузот на борците, како и многу граѓани. Ковчегот со посмртните останки од капелата го изнеле најблиските соработници на Глигоров. Покрај синот, двете ќерќи и останатите членови на семејството, во поворката која го испратила до неговиот вечен дом имало многу јавни личности од политичкиот и општествениот живот, дипломати, пратеници, академици. Во негова чест, [[3 јануари (настани)|3 јануари]] бил прогласен за ден на жалост, а знамињата биле спуштени на половина копје. Во спомен на првиот претседател, Киро Глигоров, биле отворени [[Книга|книги]] на жалост на повеќе места, меѓу кои во претседателската вила на [[Водно]], во канцелариите на претседателот, како и во седиштето на [[СДСМ]] и во општинските организации на партијата.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.utrinski.com.mk/?ItemID=CC4486BB666AC143B07261904C2FA802 |title=„Последна почит за првиот претседател“, ''Утрински весник'' |accessdate=2013-01-06 |archive-date=2012-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120713024523/http://www.utrinski.com.mk/?ItemID=CC4486BB666AC143B07261904C2FA802 |url-status=dead }}</ref> == Творештво == === Мисли, говори и др. === ==== За раѓањето на македонската држава: ==== {{Цитат|''Како што споменав нејзиното раѓање е дело, за првпат можеби во нашата историја, на нејзиниот народ и ослободителна војска. После Самоила и обидот во средниот век да се формира македонска војска и после низата востанија да се ослободи македонскиот народ и да создаде своја држава тоа се случи со помош на 120 илјадна македонска војска за време на Втората светска војна.''}} ==== За одлуките на АСНОМ, како секретар на иницијативниот одбор: ==== {{Цитат|''Уште тогаш кажавме дека, без оглед на вера, националност и традиции, граѓаните треба да бидат еднакви во сите права и обврски кои ќе ги имаат во новата држава и дека тука не треба да се прави никаква разлика. Се повикувавме на оној познат Проглас на првиот Илинден во Крушево и Крушевската Република, каде што се повикуваа во борба не само малцинствата во Македонија туку и Турците, затоа што и тие беа угнетени од агите и беговите. Така, во асномските одлуки има една многу јасна демократска содржина, дури нема ништо од она што потоа, за жал, стана реалност - да имаме една партија. Со донесените одлуки се обезбедуваше слобода на мислењето, слобода на печатот и слобода на секого да ги кажува своите гледања и мислења и во една демократска атмосфера да можеме да изградиме едно цивилизирано општество.''}} ==== Од претседателскиот инаугуративен говор на 27 јануари 1991 година: ==== {{Цитат|''... ќе бидеме разбрани и почитувани, а нашите интереси респектирани од светот доколку се развиваме како демократско општество, способно да ги уредува внатрешните односи по мирен пат, развивајќи секој вид толеранција - верска, национална, политичка. Ние живееме на балканските простори, на кои се испреплетени многу народи. Секој сака да ја сочува својата самобитност, својата историја и национален дух, а тоа е можно само низ висок степен на разбирање и толеранција и без каков било обид да се загрози соседот, просторите на кои живее и неговите длабоко всадени корени.''}} ==== На прославата по референдумот на 8 септември 1991: ==== {{Цитат|''Да ви честитам слободна суверена и самостојна Македонија''}} ==== За односите со соседите и опседнатоста со историјата: ==== {{Цитат|''Ние со сите наши соседи сакаме да имаме добри, пријателски односи, да имаме што поотворени граници, и да се свртиме кон оние проблеми кои не обединуваат, кои бараат заемна соработка – економска, политичка, и друга... И да ја оставиме историјата на страна. На Балканот, за жал, многу се живее од историјата...'' <ref>(1993)</ref>}} ==== За достоинството:==== {{Цитат|''Најголемо достоинство на нашиот народ е што го сочува мирот, што не влезе во никаква војна, што не носи никаква вина за се она што се случи и што го згрозува целиот свет...'' <ref>10.04.1993, по повод приемот на Р.М. во ОН како „поранешната југословенска Република Македонија</ref>}} ==== За правото на народот да се изјасни дали е за промени: ==== {{Цитат|''Никој не може да му го оспори правото на народот да се изјасни дали е за промени. Од тоа демократско начело не треба никој да стравува. Не гледам кого би го загрозил референдумот. Можеби не за сите амандмани, но можеби за еден добар дел народот ќе каже дека ги прифаќа. Во тоа, инаку, не верувам'' <ref>(2001, Киро Глигоров повика да се одржи референдум за уставните промени)</ref>}} ==== За додавката „поранешната југословенска“: ==== {{Цитат|''Тогаш Велика Британија имаше амбасадор во ОН кој таму бил подолго време. Имал голем авторитет. Се трудел во такви тешки ситуации да најде прифатливо решение. И тој констатирал дека името Македонија не може да се брише, тоа нема да помине и ќе ја искомплицира ситуацијата. Да остане името Македонија, ама нешто мора да се направи и за другата страна за да не изгледаат поразени. И тогаш рекол, еве, ние ништо нема да кажеме неточно, сега се растура Југославија, дека Македонија е поранешна југословенска Република Македонија, ама Република Македонија. Така што, отстапката е многу значајна од грчка страна. А, од наша страна е повеќе чувство дека ете, не сме успеале да го одбраниме нашето уставно име. Тогаш на генералното собрание ние ниту тоа не можеше да го добиеме. Затоа што, мнозинството беше под големо влијание од грчката не само пропаганда, туку и од историски факти кои тие ги пласираа на свој начин. Дека цела Македонија е нивна. Дека ние сме натрапници. Дека сакаме да им го присвоиме културното наследство, имаме територијални претензии, а Грција е членка на НАТО и ЕУ, а таму владее и принцип на солидардност. Така што, ние со тоа не можевме да пробиеме по никоја цена да нема некоја додавка, но додавка која нам не може да ни пречи да се викаме Република Македонија'' <ref>2005</ref>.}} ==== За квазиисториските небулози:==== {{Цитат|''Сериозните историчари се смеат на она што се случува во мојата земја во изминатите години. Историјата е светско богатство, тоа јасно значи дека историското и културното богатство не смее да биде само грчко. Грците сметаат дека ние сакаме да земеме еден дел од нивното историско и културно наследство. Не велам дека овие грижи се неосновани бидејќи има претерувања и од наша страна. Има историчари во мојата земја кои велат дека ние на оваа територија сме биле 2000 години пред Александар Велики. За смеење. Му реков на еден мој пријател дека како што тргнало ќе докажеме дека сме директни потомци на Адам и Ева и ќе докажеме дека Рајот е наш, македонски'' <ref>2009</ref>.}} ==== За подобрувањето на бугарско-македонските односи и нивната иднина:==== {{Цитат|''Пречат разни луѓе на кои не им се бендисува таа работа. За жал. Јас мислам дека тие отношенија ќе бидат и мора да бидат многу блиски. Братски. Има многу Македонци во Бугарија. Се преселувале таму, те од Турци, те од едно, те од друго, те од Грци. И сега е тоа значајно население на Бугарија'' <ref>“ – во интервју за агенцијата БГНЕС, јануари 2010.</ref>.}} ==== Од инаугуралното претседателско обраќање, 27.01.1991 ==== {{Цитат|''...треба да се донесе што побрзо новиот Устав за што јас дадов иницијатива до Собранието, со еден збор да ја престроиме македонската држава и да ја оспособиме да мине низ овие тешки времиња и да биде способен партнер на кој може да се смета, на кој може да му се верува, во кој може да се вложува, да се ризикува, а не да стоиме на периферијата на сите овие настани.''}} ==== 9 мај 1991 година ==== {{Цитат|''Мислам дека со мирна совест можеме да заклучиме дека ниедна Република во Југославија не може ништо да ни забележи дека сме направиле некој потег, да сме сториле нешто што е на нивна штета. Ние ништо друго не бараме, освен во иднина сите други републики да се однесуваат кон позицијата на Македонија и кон нашите цели за кои ќе расправаме на таа маса на таа мировна конференција да се однесуваат со исто почитување и внимание кон сите наши барања.''}} ==== Обраќање во Собранието на 2 септември 1991 ==== {{Цитат|''Ние не сме створени во некоја реторта од некоја коминтерновска, алхемиска работилница и по тој начин создадена некаква нација.... Ние сме тоа што сме со сета наша историја, со сè она што се белези на еден народ кој опстојува со векови, кој денес претставува пример на една модерна нација, и од никого не бараме да тоа да мора да го признае.''}} ==== 10 јануари 1992 ==== {{Цитат|''Република Македонија не може да прифати промена на името со која во него нема да се содржи зборот Македонија... Не се откажуваме од името Македонија. Никој нема право, ниту претседателот на Републиката, ниту Владата, ниту Парламентот да се откажат од името Македонија. За тоа не постои ниту уставна основа ниту политичко или морално право. Последиците од таквата одлука би биле закана за идентитетот на македонскиот народ, за стабилноста на државата и нејзиниот опстанок во реалното опкружување.''}} ==== Од претседателското обраќање, 9 декември 1992 ==== {{Цитат|''...во било која солуција името Република Македонија си останува. Не се менува уставот. Во случај да нè признае Заедницата, што значи тоа признавање да биде од страна на 12-те членови во тој случај и само за надворешна употреба после името Република Македонија во заграда би следела додавката (Скопје). Тоа е отстапката која, во тој случај, би можела да се направи за разрешувањето не само на проблемот на непосредното признавање, брзото и непосредно признавање на нашата држава, туку и за трајни добрососедски односи и соработка со Република Грција.''}} ==== Писмена изјава испратена до лидерите на 12-те земји-членки на ЕЗ ==== {{Цитат|''Подготвеноста на ЕЗ да ја признае Македонија е нешто што само по себе се разбира и претставува обврска на Заедницата кон себе и начелата од кои се раководи. Нејзиното задоцнување го толкуваме како обид да ја увери Грција како своја членка во нужноста на ова признание и да ѝ даде време да се подготви на еден таков чин, имајќи го предвид и консензусот како метод на одлучување, договорен во Мастрихт. Меѓутоа, условувањето на тоа признание со името на нашата држава што ќе биде прифатливо за сите страни е прво, без преседан, потоа води кон одложување на признавањето со сите неповолни последици и опасности на зовриениот простор на бивша Југославија и пошироко, а нашата Република и нашиот народ ги става во неизвесност и во положба што не може ниеден народ да си ја дозволи бидејќи ги доведува во прашање неговиот ИДЕНТИТЕТ и достоинство. Лицитација околу името на една држава, како услов за нејзино меѓународно признавање, е надвор од сите норми на меѓународното право и практика што досега важеле и важат за признавањето на независноста на една држава. Арбитрарноста и лицитирањето околу името значат преземање голема одговорност на дванаесеттемина. Една мала држава со мирољубив народ очекува ЕЗ да си остане верна на самата себе. Би сакал во оваа пригода уште еднаш да подвлечам дека никој не треба да стравува дека однадвор ќе ни биде наметната каква било одлука што не би била прифатлива за нашиот народ.'' <ref>Писмена изјава испратена до лидерите на 12-те земји-членки на ЕЗ (сегашна ЕУ) на 3 мај 1992 година, по состанокот во Гимараеш, кога нивните министри повторно го одложија признавањето на Македонија</ref>}} ==== Од претседателското обраќање, 19 декември 1998 ==== {{Цитат|''Поучени од историското искуство и антиципирајќи ги големодржавните претензии и национални стратегии на соседите било за освојување и за политичко влијание за просторот на кој денес е Република Македонија, се определивме за политика на еквидистанца кон соседите... Голем дел од проблемите во регионот се резултат на историски хипотеки. Република Македонија се залага за откажување од големодржавните аспирации, со почитување на европските стандарди, особено во областа на човековите права и правата на националните малцинства... Владата на Република Македонија со одлуката од 8 февруари го потврди она што го означив како нелегален и нелегитимен чин воспоставување на дипломатски односи со Тајван... Демократијата не е самоволие и анархија... Донесено е решение со кое се откажавме од еден докажан пријател, како што е Народна Република Кина, која во најтешките моменти во нашето меѓународно оспорување, во ниеден момент не го доведе во прашање ни нашето суверено право да имаме држава, нација име и идентитет. Влетавме во неизвесност... Си дозволувам да изнесам оценка: во овој момент во Република Македонија институциите на системот не функионираат така како што треба а нивните меѓусебни односи се нарушени. Затоа беше мојата констатација во јавноста дека во Република Македонија е извршен ’мал државен удар’. Настаните што следеа, само го потврдија тоа''}} ==== Вонредно претседателско обраќање на 23 февруари 1999 ==== {{Цитат|''Република Македонија може да биде горда што се издигна над балканскиот синдром да создава држави со крвта на своите деца.''}} ==== Од претседателското обраќање, 15 април 1999 ==== {{Цитат|''Планираниот и изведен масовен егзодус на Албанците беше со цел да се дестабилизира Република Македонија.}} ===Дела=== Глигоров е автор и на неколку дела, главно пишувани по завршувањето на неговиот мандат како претседател: * ''Македонија е сè што имаме'', 2001 * ''Атентат - ден потоа'', 2002 * ''Виорни времиња : Република Македонија реалност на Балканот'', 2004 * ''Сите југословенски (стопански) реформи'', 2006 ==Одликувања== Во текот на неговата политичка активност, Киро Глигоров бил одликуван со повеќе ордени: * {{знамеикона|Југославија}} [[Податотека:Orden jugoslovenske zastave1(traka).png|50п]] Орден на југословенското знаме со лента * {{знамеикона|Југославија}}[[Податотека:Order Republic Golden wreath RIB.png|50п]] Орден на Републиката со златен венец * {{знамеикона|Југославија}} [[Податотека:Order of the brotherhood and unity with golden wreath Rib.png|50п]] Орден Братство и единство со златен венец * {{знамеикона|Југославија}} [[Податотека:Order of Labour with the red flag RIB.gif|50п]] Орден на трудот со црвено знаме * {{знамеикона|Португалија}}[[Податотека:PRT Order of Prince Henry - Grand Cross BAR.png|50п]] Голем крст на Орденот Принц Хенри * {{знамеикона|Русија}} [[Податотека:Jubilee Medal "65 Years of Victory in the Great Patriotic War 1941-1945" ribbon.png|50п]] Јубилеен медал 65 години од победата во Големата Татковинска војна 1941-1945 - 16 април 2010 * {{знамеикона|Македонија}} [[Податотека:MKD Order of the Republic of Macedonia BAR.svg|50п]] [[Орден на Република Македонија]] - 2005 * {{знамеикона|Австрија}} [[Податотека:AUT Honour for Services to the Republic of Austria - 3rd Class BAR.png|50п]] Голем сребрен медал со лента за заслуги за Австрија == Занимливости == Поранешниот [[претседател на Република Македонија]], Киро Глигоров бил најстариот македонски политичар, со околу 70 години активност во современата историја на [[Македонија]]. На [[17 ноември]] [[1999]] година, кога завршил неговиот втор претседателски мандат, тој имал 82 години, а во [[2000]] година [[Гинисовата книга]] на рекорди го забележал Глигоров како најстар претседател на држава во светот. Додека бил претседател на [[Република Македонија]], Киро Глигоров бил политичар со убедливо највисок рејтинг во сите анкети на јавното мислење на граѓаните на [[Република Македонија]]. == Цитати за Глигоров == {{Цитат|''Длабоко жалам за смртта на Киро Глигоров, првиот претседател на независна Македонија. Тој беше патриот и вистински државник. Неговата посветеност за самостојноста на Македонија доведе до мирната транзиција во 1990-1991 година, а неговото цврсто водство беше инспирација во годините кога земјата ги надмина огромните потешкотии. Претседателот Глигоров беше пријател на САД и лидер кој имаше визија за својата земја, кој и понатаму ќе служи како пример во Македонија и регионот. Моите мисли и молитви се со неговото семејство и со сите граѓани на Македонија''|'''Хилари Клинтон''' }} {{Цитат|''Киро Глигоров, како учесник во Народноослободителната и Антифашистичка борба и секретар на иницијативниот одбор за свикување на АСНОМ а подоцна и член на Президиумот на АСНОМ, и како прв претседател на самостојната и независна држава, ќе остане запаметен како човек и политичар кој имал сериозни заслуги и придонеси во ослободувањето, создавањето, меѓународната етаблираност и развојот на Република Македонија. Неговите дела ќе останат запишани во македонската историја и во колективната меморија на нашиот народ и граѓаните на Република Македонија. Нека му е вечна слава!''|'''Никола Груевски'''}} {{Цитат|''Како никој друг со својот придонес ги поврза двата столба на современата македонска државност, АСНОМ 1944 година и 8 Септември 1991 година. Република Македонија под водство на Глигоров се избори за својата независност и меѓународно признавање без војна и крвопролевање, единствена од сите поранешните републики на Југославија...Го обвинуваа дека референдумското прашање од 8 Септември било југоносталгичарски, а мотивите беа сосема спротивни, прашањето беше така поставено за да референдумот успее со сигурност и Македонија со сигурност да стане независна држава. Го обвинуваа и него, а и нас дека сме предавници и плашливци затоа што дозволивме ЈНА да ја напушти Македонија со сето оружје. Неговиот одговор беше толку човечен и логичен: Колку тенкови или камиони вреди еден човечки живот. Нема да дозволам заради куп железо да ни гинат луѓето и да ни страда народот... Впрочем има ли поголем доказ за патриотизмот и храброста од фактот што на претседателот Глигоров му се случи атентат. Обид да му се одземе животот не заради него, туку заради Македонија.''|'''Бранко Црвенковски'''}} {{Цитат|''Киро Глигоров беше политичар, државник, анти-фашист и пред сè голем човек кој работеше за доброто на сите граѓани. Тој не ги затвораше очите пред најтешките одлуки во 90-тите години...Неговото огромно искуство и државничката мудрост се заслужни што единствено Македонија од сите екс ју републики не беше вовлечена во војната. Верувам дека граѓаните на Македонија ќе знаат да го ценат таквиот став на Киро Глигоров. Се сеќавам дека нетолеранцијата и насилството како и национализмот кој произведуваше омраза го доведуваше до очај Киро Глигоров''|'''Богиќ Богичевиќ''' }} {{Цитат|''Киро Глигоров беше државник, политичар. Киро беше политичар, еден од најистакнатите државници од редовите на македонскиот народ во Југославија. И негова огромна заслуга е што Македонија успеа мирно да го преброди распадот на Југославија на мирен начин и во тој период тој настојуваше да се сочува некој вид на заедништво во Југославија да се преобрази од атипичен федеретивен систем во Конфедерација за да се сочува тоа што беше заеднички интереси но за жал беше доцна и не се успеа.''|'''Раиф Диздаревиќ''' }} {{Цитат|''Првиот претседател на независна Македонија има големи заслуги за целосното и мирно отцепување на Република Македонија од поранешната Југославија без конфликт што несомнено придонесе кон конечниот распад на Југославија. Претседателот Глигоров и по осамостојувањето, се залагаше за понатамошното градење на независна држава како и за зачленувањето на Република Македонија во меѓународни организации. Дозволете ми уште еднаш да го изразам моeтo искренo сочувство за загубата на претседателот Глигоров, чие име и дело ќе остане заслужно запишано во историјата на Република Македонија.''|'''Али Ахмети''' }} {{Цитат|''Смртта на поранешниот претседател на Република Македонија, Киро Глигоров е голема загуба за Македонија и за нејзините пријатели во регионот и светот.''|'''Сали Бериша''' }} {{Цитат|''Смртта на поранешниот претседател на Република Македонија, Киро Глигоров е голема загуба за Македонија и за нејзините пријатели во регионот и светот.''|'''Атифете Јахјага''' }} {{Цитат|''Глигоров беше борец за национална кауза кој водеше мудра политика.''|'''Жељу Желев''' }} == Хронолошки преглед на поважните настани од животот на Киро Глигоров== {| style="text-align:center;" class="wikitable" |- ! style="text-align: left;" | Година ! style="text-align: left;" | Месец ! style="text-align: centar;" | Настани |- |align=left|'''<big>1917</big>'''||<small>3 мај</small>||<small>Роден Киро Глигоров во [[Штип]]</small> |- |align=left|<big>'''1924'''</big>||<small>септември</small>||<small>Запишан во прво одделение</small> |- |<big>'''1924-1928'''</big>|| ||<small>Глигоров учи основно училиште во Штип</small> |- |align=left|<big>'''1928-1932'''</big>|| ||<small>Учи во Прогиманзијата во Штип</small> |- |<big>'''1932-1936'''</big>|| ||<small>Учи во машката гиманзија во [[Скопје]]</small> |- |<big>'''1936-1940'''</big>|| ||<small>Студира на Правниот факултет во [[Белград]]</small> |- |<big>'''1939'''</big>||октомври ||<small>Се вработил како правник во адвокатската канцеларија на Михајло Николиќ во Белград</small> |- |<big>'''1941'''</big>||6 април ||<small>Бомбардирањето на Белград, Глигоров го напушта Белград и заминува за Скопје</small> |- |<big>'''1941-1943'''</big>|| ||<small>Глигоров работел како правник во Вардар-банка во Скопје, а подоцна отворил адвокатска канцеларија, во овој период дејствувал како илегалец во соработка со [[Кузман Јосифовски - Питу]]</small> |- | rowspan="5" |<big>'''1943'''</big>||есента ||<small>Формиран [[Антифашистички народноослободителен комитет|Антифашистичкиот народноослободителен комитет]] (АНОК) во Скопје</small> |- |октомври||<small>Објавен Манифестот на [[Главен штаб на Народноослободителната војска и партизанските одреди на Македонија|Главниот штаб на Народноослободителната војска и партизанските одреди на Македонија]]</small> |- |октомври||<small>Глигоров се оженил со [[Нада Глигорова|Нада Мишева]], која што студирала на медицинскиот факултет во Белград</small> |- |ноември||<small> Формиран [[Иницијативен одбор за свикување на АСНОМ|Иницијативниот одбор за свикување на АСНОМ]]</small> |- |декември||<small>Приговор на АНОК на Манифестот на [[Главен штаб на Народноослободителната војска и партизанските одреди на Македонија|Главниот штаб]], автори на приговорот биле Киро Глигоров и [[Благој Хаџи Панзов]]</small> |- |<big>'''1944'''</big> ||мај||<small>Глигоров излегол во партизаните, во овој период бил член и секретар на [[Иницијативен одбор за свикување на АСНОМ|Иницијативниот одбор за свикување на АСНОМ]]. Глигоров работел во подготовката на политичкиот реферат</small> |- |} == Поврзано == * [[Цвета Апостолска]] == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{рв|Kiro Gligorov}} *[http://okno.mk/node/16185 Зен будист на балканската крчма] *[http://okno.mk/node/16044 Легендата никогаш не заминува] *[http://okno.mk/node/19475 Ревизија на Глигоров] *[http://www.idividi.com.mk/vesti/makedonija/801066/index.html 17 години од атентатот врз претседателот Глигоров] * [https://www.youtube.com/watch?v=C9OcxOVJoC0 Киро Глигоров (1917-2012) "Во центар" АлфаТВ 1] * [https://www.youtube.com/watch?v=QwT4PlccThI Киро Глигоров за односите меѓу Р Македонија и Бугарија] * [https://www.youtube.com/watch?v=KSEaKfoRIkI Интервју со Киро Глигоров] * [https://www.youtube.com/watch?v=AekZAAdw0dQ&feature=endscreen&NR=1 Što je Kiro Gligorov rekao 31 siječnja 2007] * [https://www.youtube.com/watch?v=NlQKWEEtF2w Независноста на Македонија] {{S-start}} {{S-off}} {{S-bef|before=[[Мијалко Тодоровиќ]]}} {{s-ttl|title=[[Претседател на Сојузното собрание на СФРЈ]]|years=1974–1978}} {{S-aft|after=[[Драгослав Марковиќ]]}} {{S-bef|before=нова функција}} {{s-ttl|title=[[Претседател на Република Македонија]]|years=1991–1999}} {{S-aft|after=[[Борис Трајковски]]}} {{S-end}} {{Орден на Република Македонија}} {{PretMak}} {{Претседатели на СР Македонија}} {{Претседатели на Собранието на СФР Југославија}} {{Избрана}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Глигоров, Киро}} [[Категорија:Претседатели на Македонија]] [[Категорија:Македонски комунисти]] [[Категорија:Политичари од СДСМ]] [[Категорија:Политичари од Штип]] [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Делегати на Првото заседание на АСНОМ]] [[Категорија:Апсолвенти на Белградскиот универзитет]] [[Категорија:Носители на Орденот на трудот]] [[Категорија:Делегати на Второто заседание на АСНОМ]] my429nh17eijcmquu8kc6ksf3pgapax 0 6066 5563119 5386581 2026-05-25T01:35:35Z Ziv 110717 ([[c:GR|GR]]) [[File:Owyhee Mountains.jpg]] → [[File:Owyhee Mountains, K5060-2 (8497810514).jpg]] → File replacement: Updating from an old version to a newer version with better quality ([[c:c:GR]]) 5563119 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Држава во САД | изворно име = ''State of Idaho'' | име = Ајдахо | старо име = | знаме = Flag of Idaho.svg | старо знаме = | печат = Seal of Idaho.svg | карта = Map_of_USA_ID.svg | прекар = Gem State, Spud State | мото = [[Esto perpetua]] | главен град = [[Бојси]] | официјални јазици = [[Англиски јазик|Англиски]] [http://www.us-english.org/inc/official/states.asp] | јазици = | најголем град = [[Бојси]] | гувернер = [[Буч Отер]] (Р) | сенатори = [[Лери Крег]] (Р)<br />[[Мајк Крапо]] (Р) | поштенски кратенки = ID | традиционална кратенка = | површина место = 14 | вкупна површина = 216&nbsp;632 | вода = 0,98 | население место = 39 | 2000 население = 1&nbsp;293&nbsp;953 | густина место = 44 | 2000 густина = 6,04 | влез-ред = 43 | влез-датум = [[3 јули]] [[1890]] | часовен појас = [[Тихоокеанска часовен појас|Тихоокеанска]]: [[UTC]]−8/[[Летно време|−7]] | ВЗ1Каде = северно од [[Река Салмон (Ајдахо)|реката Салмон]] | часовен појас 2 = [[Планинска часовен појас|Планинска]]: UTC&nbsp;7/[[Летно време|&nbsp;6]] | ВЗ2Каде = останатиот дел | латитуда = 43.19 N до 49° N | лонгитуда = 112.35′ W до 117°15′ W | широчина = 491 | должина = 771 | највисока точка = Врв Бора<ref name=usgs>{{Наведена мрежна страница| year =2005| url =http://erg.usgs.gov/isb/pubs/booklets/elvadist/elvadist.html#Highest| title =Elevations and Distances in the United States| publisher =U.S Geological Survey| access-date =6 ноември 2006| archive-date =2008-06-01| archive-url =https://web.archive.org/web/20080601170143/http://erg.usgs.gov/isb/pubs/booklets/elvadist/elvadist.html#Highest| url-status =dead}}</ref> | највисока височина = 3&nbsp;862 | најниска точка = [[Река Снејк]]<ref name=usgs/> | најниска височина = 217 | ISO код = US-ID | веб-сајт = www.idaho.gov/ | белешки = }} '''Ајдахо''' е [[Сојузни држави во САД|сојузна држава]] во [[САД]]. Најголемиот град на државата, а воедно и главниот, е [[Бојси]]. Ајдахо е примена во [[САД|сојузот]] на 3 јули 1890 г, како 43-та држава. Ајдахо е претежно планинска држава. Таа е затворена од сите страни, односно опколена со државите [[Вашингтон]], [[Орегон]], [[Невада]], [[Јута]], [[Вајоминг]], [[Монтана]] и [[Канада|Канадска]] провинција од [[Британска Колумбија]]. Како и да е, мрежата од брани на реките [[Колумбија (река), Ајдахо|Колумбија]] и [[Снејк, Ајдахо|Снејк]] го прават градот [[Левистон, Ајдахо|Левистон]] најдалечно пристаниште, кое не се наоѓа на [[море]] или [[океан]], во западниот брег на Соединетите Држави. Според „Бирото за Попис на САД“, во 2009 популацијата на Ајдахо била проценета на 1,545,801.<ref name=09CenEst>{{Наведена мрежна страница | title = Annual Estimates of the Resident Population for the United States, Regions, States, and Puerto Rico: April 1, 2000 to July 1, 2009 | publisher= United States Census Bureau |accessdate = 2010-01-31 |url = http://www.census.gov/popest/states/tables/NST-EST2009-01.csv}}</ref> Поштенската кратенка на државата е „ID“. Прекарот на Ајдахо е „Држава-дијамант“ бидејќи отприлика секој познат дијамант е најден тука.<ref>Just, Rick. "Star Garnet." ''Idaho Snapshots''. Meridian, Idaho: Radio Idaho, 1990. 9.</ref> Оваа држава е едно од вкупно двете места во светот каде што може да се пронајде минералот [[гранат]] (другото место се [[Хималаи]]те во [[Индија]]). Мотото на државата е ''Esto Perpetua'' (латински за „Нека биде засекогаш“) Ајдахо е четиринаесеттата најголема држава во САД според површина. == Потекло на името == Точното потекло на името останува мистерија.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.archive.org/details/idahoitsmeaningo00reesrich |title=Idaho-its meaning, origin and application : Rees, John E., 1868–1928 : Free Download & Streaming : Internet Archive |publisher=Archive.org |date= |accessdate=2010-07-30}}</ref> Во раните 1860-ти, кога конгресот на соединетите држави ја разгледувал можноста за организирање на нова територија во планините [[Карпестите Планини|Роки]], ексцентричниот лобист Џорџ М. Вилинг го предложил името „Ајдахо“, за кое тој твдел дека доаѓа од јазикот Шошони и значи „сонцето доаѓа од планините“ или „дијамантот на планините“. Вилинг подоцна тврдел дека името го измислил тој.<ref>{{наведена енциклопедија|title=Idaho – MSN Encarta <!-- BOT GENERATED TITLE -->|url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761565515/Idaho.html|work=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091028131844/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761565515/Idaho.html|archivedate=2009-10-28|url-status=dead|access-date=2011-03-06}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.museumofhoaxes.com/hoax/weblog/permalink/did_idaho_get_its_name_as_a_result_of_a_hoax/ |title=Did Idaho Get Its Name As A Result Of A Hoax? |publisher=Museumofhoaxes.com |date=2006-04-25 |accessdate=2010-07-30}}</ref> На крајот конгресот одлучил да ја именува областа како [[Територија Колорадо]], кога била создадена во февруари 1861. Мислејќи дека ќе го добијат името кое го посакувале, месните жители именувале заедница во Колорадо како „Ајдахо Спрингс“. [[Податотека:Lakecoeurdalenebig.jpg|290п|лево|мини|Езерото Кер Делин во северно Ајдахо]] Истата година кога конгресот ја создаваше Територија Колорадо, во источниот дел на Територија Вашингтон беше создадена област наречена „Округот Ајдахо“. Земјата била именувана според брод на пареа наречен ‘’Ајдахо’’ кој бил шуштен во реката Колумбија во 1860. Сè уште е нејасно дали бродот бил така наречен пред или по откривањето на тврдењето на Вилинг. Без разлика, дел од Територијата Вашингтон, вклучувајќи го и „Округот Ајдахо“, беа искористени за да се создаде [[Територија Ајдахо|Територијата Ајдахо]] во 1863. И покрај недостатокот на докази за потеклото на името, многу писатели во 20 век го повторуваат како факт твдењето на Вилинг за името Ајдахо кое потекнува од [[Шошонски јазик|Шошонскиот]] израз „ee-da-how“. == Географија == {{See|[[Список на окрузи во Ајдахо]]}} Границите на Ајдахо се составени од шест сојузни држави и една канадска провинција. Државите Вашингтон и Орегон се наоѓаат на запад, Невада и Јута се на југ и Монтана и Вајоминг се на исток. Пејзажот е солиден вклучувајќи некои од најголемите недопрени природни области во [[САД]]. На пример, 9,300 км² заштитената област „Frank Church-River of No Return Wilderness Area“ е најголема од заштитените диви области во САД. Може да се каже дека Ајдахо е држава на планината Роки со напуштени природни ресурси. Државата има планински масиви кои се покриени со снег, огромни езера и стрмни [[кањон]]и. Водата од реката Снејк тече низ кањонот [[Хилс (кањон)|Хилс]] кој е најдлабокиот во САД. [[Податотека:Idaho_ned.jpg|260п|десно|мини|Дигитално обоена географска карта на Ајдахо]] [[Шошонски водопади|Шошонските водопади]] паѓаат надолу низ нерамни карпи од височина која е поголема и од онаа на [[Нијагарини водопади|Нијагарините водопади]]. Поголемите реки во Ајдахо се реките Снејк, [[Кларк Форк, Ајдахо|Кларк Форк]], [[Пенд Орил, Ајдахо|Пенд Орил]], [[Клиарвотер, Ајдахо|Клиарвотер]] и реката [[Салмон, Ајдахо|Салмон]]. Други значајни реки се [[Кер Далин, Ајдахо|Кер Далин]], [[Спокен, Ајдахо|Спокен]], [[Бојси (река)|Бојси]] и реката [[Пеиет, Ајдахо|Пеиет]]. Реката Салмон се празни во реката Снејк во Хилс кањонот и тука ја формира јужната граница на областа Нез Пирс, каде што Левистон е седиштето на градот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.u-s-history.com/pages/h2812.html |title=Port of Lewiston |publisher=u-s-history.com |date= |accessdate=2010-07-30}}</ref> Највисоката точка во Ајдахо е врвот Бора (3,859 метри) во Лост Ривер Ренџ, северно од Макаи. Најниската точка во Ајдахо (216 метри) се наоѓа во Левинстон каде што реката Клиарвотер се влева во реката Снејк и продолжува во Вашингтон. Соутут масивот често се смета како најпознат планински масив во Ајдахо.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.idahoaclimbingguide.com/id27.htm |title=Sawtooth Range |publisher=Idahoaclimbingguide.com |date= |accessdate=2010-07-30 |archive-date=2011-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110615075042/http://www.idahoaclimbingguide.com/id27.htm |url-status=dead }}</ref> Меѓу другите планински масиви во оваа држава се вклучени Битеррут, Вајт Клауд планините, Лост Ривер, Клиарвотер и планините до Салмон реката. Јужно Ајдахо, вклучувајќи ја и [[Метрополитенска област|метрополитенската област]] Бојси, [[Ајдахо Фолс, Ајдахо|Ајдахо Фолс]], [[Покатело, Ајдахо|Покатело]] и [[Твин Фолс, Ајдахо|Твин Фолс]] се во планинската часовен појас (законодавниот необичен случај (''15 U.S.C. ch.6 §264'') теоретички го смести овој регион во централната часовен појас, но оваа грешка беше поправена со амандман од 2007.)<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://uscode.house.gov/download/pls/15C6.txt |title=264, Part of Idaho in fourth zone |accessdate=2011-03-06 |archive-date=2006-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060125180343/http://uscode.house.gov/download/pls/15C6.txt |url-status=dead }}</ref> Регионите северно од реката Салмон, меѓу кои Кер Далин, [[Москоу, Ајдахо|Москоу]], Левистон и [[Сендпоинт, Ајдахо|Сендпоинт]] се наоѓаат во тихоокеанската часовен појас. === Клима === Ајдахо има многу варијации во неговите [[Клима|климатски услови]]. Иако западната граница на државата се наоѓа на 560км раздалеченост од [[Тихи Океан|тихиот океан]], сепак, поморското влијание може да се почувствува, особено во зима кога покривката од облаци, влажноста и [[врнежи]]те го достигнуваат својот највисок интензитет. Ова влијание, сепак, нема голем ефект како што би се очекувало за северна држава со голема надморска височина.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.wrcc.dri.edu/narratives/IDAHO.htm |title=Climate Of Idaho |publisher=Wrcc.dri.edu |date=1954-02-20 |accessdate=2010-07-30 |archive-date=2011-08-24 |archive-url=https://www.webcitation.org/61AcEqgxB?url=http://www.wrcc.dri.edu/narratives/IDAHO.htm |url-status=dead }}</ref> Поморското влијание е најмало во југоисточниот дел од државата каде што врнежите се поретки, со влажни лета, суви зими и поекстремни разлики во сезонските температури, покажувајќи поконтинентална клима. Климата во Ајдахо може да биде топла, иако подолги периоди за температура околу 38 C° се ретки со исклучок на најниската надморска височина, Левистон, каде може да се види понекогаш и малку снег. Жешките летни денови се ублажени со ниска релативна влажност и поладни попладневни часови во текот на летните месеци како и во повеќето држави каде што највисоките разлики во температурата можат да се приметат во лето. Зимата може да биде ладна иако подолги периоди на ладно време под нулата се ретки. Ова е тоа што придонесе железничкиот тајкун, фамилијата Херимен, да развие еден од најпознатите ски центри, „Sun Valley“ (долина на сонцето). [[Податотека:Owyhee Mountains, K5060-2 (8497810514).jpg|200п|десно|мини|''Reynolds Creek Experimental Watershed'' во планините Овахи, околу 80км југозападно од Бојси, Ајдахо]] [[Податотека:Redfish_lake.JPG|200п|десно|мини|Езерото Редфиш во централно Ајдахо]] {| class="wikitable" "text-align:center;font-size:90%;"| | colspan="13" style="text-align:center;font-size:120%;background:#E8EAFA;"|Нормални високи и ниски месечни температури за различни градови во Ајдахо. (F) |- ! style="background:#e5afaa; color:#000; height:17px;"| Град ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| јан ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| веф ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| мар ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| апр ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| мај ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| јун ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| јул ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| авг ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| сеп ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| окт ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| ное ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| дек |- ! style="background:#f8f3ca; color:#000; height:16px;"| Бојси | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 37/24 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 44/29 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 54/34 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 62/39 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 71/47 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 80/54 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 89/60 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 88/60 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 77/51 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 64/41 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 48/32 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 37/24 |- ! style="background:#c5dfe1; color:#000; height:16px;"| Левистон | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 39/28 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 46/31 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 54/36 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 62/41 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 70/47 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 78/54 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 88/59 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 88/59 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 77/51 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 62/41 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 47/34 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 39/28 |- ! style="background:#f8f3ca; color:#000; height:16px;"| Покатело | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 32/16 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 39/21 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 48/27 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 58/33 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 68/39 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 78/46 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 88/51 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 87/50 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 76/42 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 62/33 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 44/25 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 34/17 |- | colspan="13" style="text-align:center;font-size:90%;background:#E8EAFA;"|''[http://www.ustravelweather.com/weather-idaho/] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070705032338/http://www.ustravelweather.com/weather-idaho/ |date=2007-07-05 }}'' |} === Езера === * Алтурас * Биар * Хаиден * Езерото на Хенри * Хиден * Езеро Каскади * Езеро Кер Далин * Ловел * Волкот * Пеити (Мек Кал) * Пен Ореил * Литл Редфиш * Петит * Прист * Редфиш * Соутут * Стенли * Варм * Вилијамс == Историја == {{Главна|Историја на Ајдахо}} [[Податотека:National-atlas-idaho.PNG|230п|лево|мини|Мапа на Ајдахо]] Луѓето може да се присутни во областа на Ајдахо 14.500 години. Ископувањата во [[пештера]]та Вилсон Бјути, во близина на Твин Фолс, во 1959 откриле докази за човечка активност, вклучувајќи ги стрелките кои се рангираат меѓу најстарите [[артефакт]]и во [[Северна Америка]]. [[Американски староседелци|Индијанските племиња]] биле доминантни во овие предели, вклучувајќи ги Нез Пирс на северот и Северните и Западните [[Шошони]] на југот. Ајдахо, како дел од земјата Орегон, бил поседуван и од САД и од [[Велика Британија]] сè додека САД не доби неспорна надлежност во 1864. Од 1843 до 1849 Ајдахо бил, де факто, под надлежност на привремената влада на Орегон. Кога Орегон стана држава, она што е сега Ајдахо е тоа што остана од оригиналната Територија Орегон која не била дел од државата и била определена како Територија Вашингтон. Помеѓу тоа време и времето кога е создадена Територијата Ајдахо, на 4 јули 1863 во Левистон, делови од оние денеска кои се под Ајдахо биле под териториите на Орегон, Вашингтон и [[Територија Дакота|Дакота]]. Во новата територија биле вклучени Монтана, поголемиот дел од Вајоминг и она што е денес Ајдахо. Во експедицијата на Левис и Кларк, тие го поминале Ајдахо во 1805 на патот кон Тихиот Океан и во 1806 при враќањето, поголемиот дел го поминале следејќи ја реката Клиарвотер во двете насоки. Првата автохтона населба била „Kullyspell House“, основана на брегот на езерото Пенд Орил за трговија со крзно од страна на Дејвид Томпсон, од компанијата „North West Company“.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.northamericanforts.com/West/id.html#thompson |title=David Thompson's Trading Post, Idaho Forts, American Forts Network}}</ref><ref>{{Наведена книга |last= Meinig |first= D.W. |authorlink= D.W. Meinig |title= The Great Columbia Plain |origyear=1968 |edition= Weyerhaeuser Environmental Classic |year= 1995 |publisher= University of Washington Press |isbn= 0-295-97485-0 |pages= 36, 55}}</ref> Во 1812, Доналд Мекензи, кој во тоа време работел за компанијата за крзно „Pacific Fur Company“, основал пошта во долниот тек на реката Клиарвотер, во близина на денешен Левистон. Поштата, позната како „MacKenzie’s Post“ или „Clearwater“, функционирала сè додека „Pacific Fur Company“ не била купена од „North West Company“ во 1813, по што била напуштена.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.idahohistory.net/Reference%20Series/0062.pdf |title=Fur Trade Posts In Idaho, Idaho State Historical Society. |accessdate=2011-03-06 |archive-date=2009-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090930220652/http://www.idahohistory.net/Reference%20Series/0062.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.northamericanforts.com/West/id.html#clear |title=Donald MacKenzie's Post, Idaho Forts, American Forts Network}}</ref> Првите обиди да се организираат заедници, во склоп на денешните граници на Ајдахо, биле реализирани во 1860.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.franklinidaho.org/History2.htm|title=An Early History of Franklin|last=Bennett|first=Eldon T.|publisher=Franklin, Idaho|accessdate=2008-05-19|archive-date=2008-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080513005934/http://www.franklinidaho.org/History2.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.idahohistory.net/Reference%20Series/0008.pdf |title=Elias Davidson Pierce and the Founding of Pierce |year=1966 |publisher=Idaho State Historical Society |format=PDF |accessdate=2008-05-19 |archive-date=2008-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080528121225/http://www.idahohistory.net/Reference%20Series/0008.pdf |url-status=dead }}</ref> Првата постојана, суштински вградена заедница, била Левистон во 1861. После неколку судења како територија, вклучувајќи го илегалниот и хаотичниот трансфер на територијалниот капитал од Левистон во декември 1864, во Бојси во јануари 1865 г, обеззаконувањето на мормонската полигамија поттпомогнато од [[Врховен суд на САД|врховниот суд на САД]] во 1877<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://nboman.people.wm.edu/MormonsEUSC.pdf |title="Mormon" Entry for The Encyclopedia of the Supreme Court of the United States, David S.Tanenhaus |format=PDF |date= |accessdate=2010-07-30}}</ref> и федералниот обид да се подели територијата помеѓу Територија Вашингтон, која се здоби со државност во 1889 - една година пред Ајдахо, и државата [[Невада]], која била признаена како држава од 1863, територијата Ајдахо конечно ја добила својата државност во 1890. Економијата на државата, која примарно беше поддржана од металните руди, се свртела кон земјоделството, шумарски производи и туризам. Во последните неколку години, Ајдахо ја прошири својата комерцијална база како туристичка и земјоделска држава за да ја вклучи науката и индустријата на нови технологии. Науката и технологијата станаа најголем економски центар (над 25% од вкупните приходи на државата) во рамките на државата што е поголемо од земјоделството, шумарството и рударството во заедничка комбинација.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://ieda.biz/white.html |title=The Power of Idaho |year=2004 |publisher=Idaho Economic Development Association |accessdate=2007-10-07 |archive-date=2007-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071013194422/http://ieda.biz/white.html |url-status=dead }}</ref> == Демографија == {{Население низ историјата |publisher= 1910–2010<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://2010.census.gov/2010census/data/apportionment-pop-text.php |title=архивска копија |accessdate=2012-08-31 |archive-date=2010-12-27 |archive-url=https://archive.today/20101227010452/http://2010.census.gov/2010census/data/apportionment-pop-text.php |url-status=dead }}</ref> | url = | title = Ајдахо: Популација и процентуални разлики |1870| 14999 |1880| 32610 |1890| 88548 |1900| 161772 |1910| 325594 |1920| 431866 |1930| 445032 |1940| 524873 |1950| 588637 |1960| 667191 |1970| 712567 |1980| 943935 |1990| 1006749 |2000| 1293953 |2010| 1567582 }} [[Податотека:Idaho_population_map.png|200п|десно|мини|Густина на население во Ајдахо]] Во 2005 dr\avata Ајдахо имала проценета популација од 1,429,096, што е пораст од 33,956 или 2.4% во однос на претходната година или, пак, пораст од 135,140, одсносно 10.4%, во одснос на 2000. Ова го вклулчува и природниот пораст, од последниот попис, од 58,884 луѓе (тоа е 111,131 раѓања минус 52,247 умирања) и порастот од [[миграции]]те од 75,795 луѓе во државата. Има голем број на Американци со [[Англичани|Англиско]] и [[Германци|Германско]] потекло во Ајдахо. Mиграциите надвор од САД резултирале со пораст од 14,522 жители и миграциите во склоп на земјата придонеле за пораст од 61,273 жители. Ова ја направи Ајдахо шеста најбрзо растечка држава после [[Аризона]], [[Невада]], [[Флорида]], [[Џорџија]] и [[Јута]]. [[Нампа, Ајадахо|Нампа]], вториот град по големина во државата, во последните години искуси силен пораст. Според проценките на пописот, Нампа има пораст од 22.1% до приближно 65,000 жители помеѓу 2000 и 2003. Во 2007 популацијата во Нампа се покачила на 84,000. Пораст од 5% или повеќе, во истиот период, бил забележан и во [[Колдвел, Ајдахо|Колдвел]], Кер Далин, [[Меридиан, Ајдахо|Меридиан]], [[Пост Фолс, Ајдахо|Пост Фолс]] и Твин Фолс.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://quickfacts.census.gov/qfd/states/16000.html |title=Idaho QuickFacts from the U.S. Census Bureau |publisher=Quickfacts.census.gov |date= |accessdate=2010-07-30 |archive-date=2012-06-23 |archive-url=https://www.webcitation.org/68d4hcjQX?url=http://quickfacts.census.gov/qfd/states/16000.html |url-status=dead }}</ref> Од 1990, популацијата на Ајдахо пораснала за 386,000 (38%) Метрополитенската област Бојси е најголемата област од ваков вид во Ајдахо. Други метрополитенски области според големина се Кер Далин, Ајдахо Фолс, Покатело и Левистон. Најголемиот број на луѓе во Ајдахо со странско потекло се: Германци (18,9%), Англичани (18,1%), [[Ирци]] (10%), [[Американци]] (8,4%), [[Норвежани]] (3,6%) и [[Швеѓани]] (3,5%). == Религија == [[Податотека:IdahoCity.jpg|300п|десно|мини|Црква во Ајдахо Сити]] Според извештај направен од „Pew Forum on Religion & Public Life“ самоидентификуваната религиозна припадност на жителите на Ајдахо над 18 години во 2008 е:<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://religions.pewforum.org/pdf/report-religious-landscape-study-full.pdf |title=RLS report 2-22.indd |format=PDF |date= |accessdate=2010-07-30}}</ref> {| class="wikitable" |- ! Верска исповед ! % |- | [[Мормонизам|Мормони]] | 23 |- | [[Евангелизам|Евангелисти]] | 22 |- | [[Католици]] | 18 |- | Неопределени | 18 |- | [[Протестанти]] | 16 |- | Други вери | 2 |- | [[Јеховини сведоци]] | 1 |- | [[Православни]] | <0.5 |- | Други [[Христијани]] | <0.5 |- | [[Евреи]] | <0.5 |- | [[Муслимани]] | <0.5 |- | [[Будисти]] | <0.5 |- | [[Хиндуисти]] | <0.5 |- | Останатиот свет | <0.5 |- | Не знаат/одбиле | <0.5 |} == Стопанство == [[Податотека:US_ID_AmericanFalls.jpg|210п|лево|мини|Брана во Амрикан Фолс]] Бруто-домашниот производ за 2004 беше $43.6 милјарди американски долари. Приходот по глава на жител за 2004 беше $26,881 американски долари. Ајдахо е важна земја на земјоделството, произведувајќи приближно една третина од доматите во САД. Сите три врсти на жито, „ Dark Northern Spring“, „Hard Red“ и „Soft White“ се одгледуваат во државата. Нез Пирс се смета за главно место за производство на видот „Soft White“. Важни индустрии во Ајдахо се индустриите за преработка на храна, дрво и производи од дрво, машини, [[хемиски производи]], производи од хартија, производство на електроника, [[сребро]] и други рударски производи и туризмот. Најгломата фабрика за произвоство на барел сирење, суров производ чија преработка води кон сирењето како финален производ, е сместена во Гудинг, Ајдахо. Има капацитет од 120,000 метрички тони на годишно ниво за барел сирењето и припаѓа на групата фабрики „Glanbia“.<ref>"Zuivelzicht" April 25, 2007</ref> Националната Лабораторија во Ајдахо (''INL''), владина лабораторија за истражување на [[јадрена енергија]], е исто така важен дел од источната економија на Ајдахо. Ајдахо, исто така, е дом на три објекти на „Anheuser-Busch“, кои обезбедуваат голем дел на слад за пиварите низ САД. На локално ниво, различни индусрии се важни. Рекреацијата на отворено е чест пример при голем број на моторни санки и ски области во Левистон, сувата клима преку цела година и една од најниските брзини на ветерот, заедно со големиот број на реки, овозможуваат широк спектар на активности. Денес најголеми индустрии во Ајдахо се научната и секторот за технологија. Тие учествуваат со над 25% од вкупниот приход на државата и 70%+ во извозот на државата (во долари). Индустриската економија во Ајдахо е во пораст, со високо развиени производи кои придонесуваат до тоа. Од крајот на 1970-те, Бојси произлезе како центар на производство на полупроводници. Бојси е домот на „Micron Technology Inc.“, единствениот производител на ''DRAM'' чипови во САД. Ова компанија едно време произведувала [[личен сметач|лични сметачи]], но со многу ограничен успех. „Hewlett-Packard“ функционира со голема фабрика во Бојси уште од 1970-те која е првенствено посветена на производството на „LaserJet“ печатачите.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://memory.loc.gov/ammem/today/mar04.html |title=Today in History: March 4 |publisher=Memory.loc.gov |date= |accessdate=2010-07-30}}</ref> Уште многу други интернационални компании имаат поставено седишта во Ајдахо меѓу кои и „Sun Microsystems“ (сега дел од „Oracle Corporation“) има две канцеларии во Бојси и складиште во Покатело. Оваа корпорација носи $4 милиони американски долари во годишни плати и $300 милиони долари во приходот на државата. Државниот персонален [[данок]] на доход се движи од 1,6% до 7,8%. Жителите на Ајдахо можат да аплицираат за државни даночни олеснувања за платени даноци на друга држава, како и за донации во образовните ентитети и некои млади непрофитни или рехабилитациони објекти во Ајдахо. Државниот данок на промет е 6% со многу лимитирана и селективна локална опција за покачување на 6.5%. Данокот на промет важи за продажба, изнајмување или [[лизинг]] на материјална лична сопственост и некои услуги. Храната се одданочува, но рецептите за лекови не. Хотелите, мотелите и камповите се одданочуваат со повисока стапка (7% до 11%). Некои јурисдикции наметнуваат локална опција за данокот на промет. Ајдахо има државна лотарија која придонесе $333,5 милиони при плаќањата на сите јавни училишта во државата, а исто така придонесе и при трошоци во високото образование од 1990-2006.<ref>{{Наведена мрежна страница |title = Facts At a Glance |publisher = Idaho Lottery |year = 2007 |url = http://idaholottery.com/facts.asp |accessdate = 2007-04-29 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20070613232433/http://idaholottery.com/facts.asp |archivedate = 2007-06-13 |url-status = live }}</ref> == Енергија == [[Податотека:Производство_на_електрична_енергија_во_Ајдахо.jpg|280п|лево|мини|Производство на електрична енергија во Ајдахо]] На енергетско ниво, Ајдахо има поволна земја за развој на обновливи енергетски системи. Државата е богата со обновливи извори на енергија, но има лимитирани ресурси на [[фосилни горива]]. Масивот при реката Снејк и помали речни сливови го снабдуваат Ајдахо преку едни од најмоќните хидроелектрични брани во САД, исто така овој масив е геолошки активна област со значајна геотерманлна моќ и потенцијал на [[ветерна енергија]]. Овие места обезбедуваат поголем дел енергетскиот промет на државата. Поголемиот дел од потрошената енергија во Ајдахо се увезува од други држави. Сметката за увоз на енергија е 80% од вкупната потрошувачка , вклучувајќи ги сите резерви за природен гас на Ајдахо. Конзумираниот електрицитет во Ајдахо во 2005, 48% е добиен од хидроелектричните централи, 42% е генериран при горење на јаглен и 9% е генериран при горење на природен гас. Остатокот потекнува од други обновливи извори како на пример [[Ветерна турбина|ветерниците.]]<ref name="2007 Idaho Energy Plan">{{Наведена мрежна страница | title = 2007 Idaho Energy Plan | publisher = Idaho Legislative Council Interim Committee on Energy, Environment and Technology | year = 2007 | url = http://www.energy.idaho.gov/.../d/energy_plan_2007.pdf | accessdate = 2010-11-30 }}{{Мртва_врска|date=August 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Бројните речни сливови овозможуваат [[Хидроелектрана|хидроцентралите]] да обезбедат 556 илјади мегават часови [[електрична енергија]] што изнесува три-четвртини од енергијата генерирана во Ајдахо. Државата Вашингтон го обезбедува поголемиот дел од [[Земен гас|природниот гас]] употребен во Ајдахо преку еден од двата поголеми гасоводни системи кои ја снабдуваат државата. Иако државата се потпира на надворешни извори во целосната употреба на природен гас, таа користи извори на гас за да генерира 127 илјади мегават часови или околу 10% од производството. Запалениот јаглен и малата низа на државни ветерни турбини го снабдуваат остатокот од државното електрично производство. Државата произведува 739 илјади мегават часови, но сепак има потреба од увоз на за да се задоволат условите.<ref name="Idaho Energy Profile">{{Наведена мрежна страница | title = Idaho Energy Profile | publisher = Energy Information Administration | year = 2009 | url = http://tonto.eia.doe.gov/state/state_energy_profiles.cfm?sid=ID | accessdate = 2007-06-02 | archive-date = 2007-02-02 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070202171010/http://tonto.eia.doe.gov/state/state_energy_profiles.cfm?sid=ID | url-status = dead }}</ref> Употребата од 515 [[Британска термичка единица|Бте]] трилиони на конзумација на енергија е релативно мало во споредба со останатите држави и претставува само 0.5% од целостана конзумација во САД. Ајдахо, исто така, ја поседува единаесеттата најмала популација во САД, односно 1,5 милиони жители, па конзумацијата на енергија по глава на жител од 325 милиони Бте засега е малку над националниот просек од 333 милиони Бте.<ref name="Idaho Energy Profile"/> Како тринаесетта најголема држава по површина , далечината создава додатни проблеми при загуба на енергија. Кога далечината на [[далновод]] е удвоена, [[отпор]]носта на електричната енергија која поминува низ него е исто така удвоена. Во прилог, Ајдахо го зафаќа шестото место на зголемување на [[популација]]та во САД со очекувања за пораст на популацијата до 31% од 2008 до 2030.<ref>{{Наведена мрежна страница | title = Idaho Strategic Energy Alliance Frequently Asked Questions | publisher = Idaho Strategic Energy Alliance | year = 2009 | url = http://www.energy.idaho.gov/idahostrategicenergyalliance/d/isea_faq.pdf | accessdate = 2007-06-02 | archive-date = 2009-04-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090416044506/http://energy.idaho.gov/idahostrategicenergyalliance/d/isea_faq.pdf | url-status = dead }}</ref> Овој проектиран пораст на популацијата ќе донесе 42% зголемување на побарувачката до 2030. Со оглед на тоа што Ајдахо нема резерви на сурова нафта и има лимитирани набавки на природен гас, најреалниот метод на државата за пресретнување на зголемувањето на популацијата е да се развијат просторите со обновлива енергија или пак јадрена.<ref>{{Наведена мрежна страница | title = Idaho Energy Complex | publisher = Idaho Energy Complex | year = 2009 | url = http://idahoenergycomplex.org/faq.htm | accessdate = 2007-06-02 }}{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Сообраќај == === Поголеми автопати === [[Податотека:I-15.svg|100п|десно|мини|Автопатот „Interstate 15“]] [[Податотека:US_95.svg|100п|десно|мини|Автопатот „U.S. Route 95“]] Ајдахо е меѓу ретките држави во САД без поголеми автопати кои ги поврзуваат двете најголеми метрополитски области на Бојси, на југот, и Кер Далин, на север. „US 95“ ги поврзува двата краја на државата, но како и многу други автопати во државата, има голема потреба од поправка и надградба. Во 2007, одделот за траспорт на Ајдахо изјави дека [[инфраструктура]]та на државните автопати се соочува со $200 милиони годишна потрошувачка за одржување и надградување. „Interstate 84“ е главниот автопат кој ги поврзува југоисточниот и југозападниот дел на државата, заедно со „Interstate 86“ и „Interstate 15“. <table><tr><td valign=top> '''Север''' * [[Податотека:US 2.svg|20px]] U.S. Highway 2 * [[Податотека:US 12.svg|20px]] U.S. Highway 12 </td> <td valign=top> '''Север/Југ''' * [[Податотека:US 93.svg|20px]] U.S. Highway 93 * [[Податотека:US 95.svg|20px]] U.S. Highway 95 * [[Податотека:I-15.svg|20px]] Interstate 15 </td> <td valign=top> '''Запад/Исток''' * [[Податотека:US 20.svg|20px]] U.S. Highway 20 * [[Податотека:US 26.svg|20px]] U.S. Highway 26 * [[Податотека:US 30.svg|20px]] U.S. Highway 30 * [[Податотека:I-84.svg|20px]] Interstate 84 * [[Податотека:I-86.svg|20px]] Interstate 86 * [[Податотека:I-90.svg|20px]] Interstate 90 </td><td valign=top> ''' </td> <td valign=top>'''Southwest''' * [[Податотека:I-184 (ID).svg|25px]] Interstate 184 </td> </tr></table> === Воздухоплоство === Големите аеродроми во Ајдахо ги сочинуваат „Boise Airport“, кој му служи на југозападниот регион на Ајдахо, и „Spokane International Airport“ (сместен во Спокен, Вашингтон), кој служи на северниот регион на државата. Други аеродроми со редовни сервиси се „Pullman-Moscow Regional Airport“, кој служи на регионот Палос, аеродромот „Lewiston-Nez Perce Country Airport“, кој служи на долината Левис-Кларк и северно-централно Ајдахо, „Magic Valley Regional Airport“ во Твин Фолс, „Idaho Falls Regional Airport“ и „Pocatello Regional Airport“. === Железница === Ајдахо добива услуги од две транснационални железници. „Burlington Norhern Santa Fe (BNSF)“ го поврзува северно Ајдахо со [[Сиетл]], [[Портланд (Орегон)|Портланд]] и Спокен на западот и [[Минеаполис]] и [[Чикаго]] на исток. Железницата „Union Pacific Railroad“ поминува низ јужно Ајдахо патувајќи помеѓу Портланд, Грин Ривер и [[Орден, Ајдахо|Огден]], Јута и им служи на Бојси, Нампа, Твин Фолс и Пакатело. „Amtrak’s Empire Builder“ поминува низ северно Ајдахо со единствена станица во Сендпоинт. Во последниов период се врши притисок врз оваа компанија за своите услуги да ги пренесе и во јужниот дел на Ајдахо. === Пристаништа === Пристаништето во Левистон е наоддалеченото пристаниште од Тихиот Океан во западниот дел на САД. Реките Снејк Ривер и Колумбиа Ривер го олеснуваат товарот при транспортот од тука до Портланд. == Законот и влада== [[Податотека:Boise_Idaho.jpg|320п|десно|мини|Главниот град на Ајдахо, Бојси]] === Државен устав === Уставот на Ајдахо е сличен како и националниот, со неколку додатоци. Уставот ја дефинира формата и функцијата на државната власт и може да биде променет преку [[Референдум|плебисцит]]. Имено, сегашниот државен устав бара владата да го одржува балансот на [[буџет]]от. Како резултат на тоа државата има лимитиран долг (обврзници за изградба итн.) === Законикот на Ајдахо === Сите закони на државата Ајдахо се внесени во законикот на Ајдахо. Законот може да се променува преку државната законодавна власт со одобрение од гувернерот. === Државната управа === Уставот на Ајдахо предвидува три вида на власт, односно, извршна, законодавна и судска. Ајдахо има [[дводомен парламент]] кој е избран од 35 законодавни единици секоја вклучена со еден сенатор и два претставника. Ајдахо сè уште оперира со оригиналниот (1889) државен устав. Од 1946, на национално ниво, уставните офицери се бирани со четиригодишен мандат. Во нив се вклучени: гувернер, заменик гувернер, државен секретар, контролор (ревизор пред 1994), благајник, јавнен обвинител и надзорник за јавни инструкции. ==== Извршна власт ==== {{See|[[Список на гувернери на Ајдахо]]}} {{See|[[Заменик гувернери на Ајдахо]]}} {{See|[[Државни секретари на Ајдахо]]}} Гувернерот на Ајдахо отслужува четиригодишен [[мандат]] и се избира како и на национално ниво. Како таков, гувернерот не се избира во истата изборна година како и претседателот на САД. Сегашниот гувернер е републиканецот К. Л. „Бач“ Отер кој беше избран во 2006 и ре-избран во 2010. ==== Законодавна власт ==== Законодавниот дом на Ајдахо е со скратено работно време. Како и да е, сесиите можат да бидат продолжени доколку е тоа потребно, а често и е. Поради ова, законодавците во Ајдахо се сметаат за „граѓани пратеници“, што значи дека нивната позиција како законодавец не им е претежна дејност. Мандатите на Сенатот и на Куќата на Претставниците се по две години. Законодавната власт на Ајдахо е континуирано контролирана од [[Републиканска партија на Соединетите Американски Држави|републиканската партија]], уште од доцните 1950-ти, иако [[Демократска партија на САД|демократските]] законодавци се рутински избирани од Бојси, Покатело, Блеини Каунти и северен Панхендл. ==== Судска власт ==== {{Главна|Судови во Ајдахо}} Највисокиот суд во Ајдахо е Врховниот суд на Ајдахо. ([[Англиски јазик|анг]].''Idaho Supreme Court''). Исто така, постои и интермедијарен апелационен суд.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.isc.idaho.gov/district.htm |title=Idaho District Court Websites |publisher=Isc.idaho.gov |date= |accessdate=2008-12-17 |archive-date=2008-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081216011413/http://www.isc.idaho.gov/district.htm |url-status=dead }}</ref> ==== Административна поделба ==== Ајдахо е поделена на политички јурисдикции означени како земји. Од 1919 тука има 44 земји во државата, рангирани по големина од 1,062 до 22,020 квадратни километри. [[Податотека:Idaho_map_counties.svg|280п|десно|мини|Сите окрузи во Ајдахо]] {| class="wikitable sortable" |- !Име на земја!!Седиште!!Година на основање!!Популација, 2008!!Популација во %!!Големина (м²)!!Големина во % |- |АДа |Бојси |1864 |380,920 |25.00 % |1,060 |1.21 % |- |Адамс |Коунсил |1911 |3,499 |00.23 % |1,370 |1.57 % |- |Банок |Покатело |1893 |80,812 |05.30 % |1,147 |1.31 % |- |Биар Лејк |Парис |1893 |5,798 |00.38 % |1,049 |1.20 % |- |Бенефах||Сент Мерис||1915||9,352||00.61 %||784||0.90 % |- |Бингам||Блекфут||1885||43,903||02.88 %||2,120||2.42 % |- |Блеини||Хеили||1895||21,731||01.43 %||2,661||3.04 % |- |Бојси||Ајдахо Сити||1864||7,504||00.49 %||1,907||2.18 % |- |Бонер||Сендпоинт||1907||41,168||02.70 %||1,920||2.19 % |- |Боневил||Ајдахо Фолс||1911||99,135||06.51 %||1,901||2.17 % |- |Боундри||Бонерс Фери||1915||10,962||00.72 %||1,278||1.46 % |- |Бјути||Арко||1917||2,751||00.18 %||2,234||2.55 % |- |Камас||Феирфилд||1917||1,126||00.07 %||1,079||1.23 % |- |Кенион||Колдвел||1891||183,939||12.07 %||604||0.69 % |- |Карибоу||Сода Спрингс||1919||6,826||00.45 %||1,799||2.06 % |- |Касиа||Бурлеи||1879||21,348||01.40 %||2,580||2.95 % |- |Кларк||Дубоис||1919||910||00.06 %||1,765||2.02 % |- |Клиарвотер||Орофино||1911||8,176||00.54 %||2,488||2.84 % |- |Кјустер||Челис||1881||4,254||00.28 %||4,937||5.64 % |- |Елмор||Маунтеин Хоум||1889||28,997||01.90 %||3,101||3.54 % |- |Френклин||Престон||1913||12,454||00.82 %||668||0.76 % |- |Фримонт||Сент Ентони||1893||12,551||00.82 %||1,896||2.17 % |- |Гем||Емет||1915||16,513||01.08 %||566||0.65 % |- |Гудинг||Гудинг||1913||14,295||00.94 %||734||0.84 % |- |Ајдахо||Гренџивил||1861/1864||15,448||01.01 %||8,502||9.71 % |- |Џеферсон||Гирби||1913||23,860||01.57 %||1,106||1.26 % |- |Џероми||Џероми||1919||20,468||01.34 %||602||0.69 % |- |Кутенаи||Кер Далин||1864||137,475||09.02 %||1,316||1.50 % |- |Латах||Москоу||1886||35,906||02.36 %||1,077||1.23 % |- |Леми||Салмон||1869||7,808||00.51 %||4,570||5.22 % |- |Левис||Незпирс||1911||3,594||00.24 %||480||0.55 % |- |Линколн||Шошон||1895||4,503||00.30 %||1,206||1.38 % |- |Медисон||Рексбург||1914||37,456||02.46 %||473||0.54 % |- |Минидока||Руперт||1913||18,645||01.22 %||763||0.87 % |- |Нез Пирс||Левистон||1861/1864||38,975||02.56 %||856||0.98 % |- |Онајда||Малад Сити||1864||4,130||00.27 %||1,202||1.37 % |- |Овихи||Марфи||1863||10,877||00.71 %||7,697||8.79 % |- |Пеиет||Пеиет||1917||22,966||01.51 %||410||0.47 % |- |Повер||Американ Фолс||1913||7,683||00.50 %||1,443||1.65 % |- |Шошом||Валас||1861/1864||12,913||00.85 %||2,636||3.01 % |- |Титон||Дриџс||1915||8,833||00.58 %||451||0.52 % |- |Твин Фолс||Твин Фолс||1907||74,284||04.87 %||1,928||2.20 % |- |Валеи||Каскади||1917||8,862||00.58 %||3,734||4.27 % |- |Вашингтон||Веисер||1879||10,206||00.67 %||1,474||1.68 % |} Вкупно окрузи: 33. Вкупна популација во 2008: 1,523,816. Вкупно области: 226,700 км².<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.idahohistory.net/pierce.html |title=IdahoHistory.net |publisher=IdahoHistory.net |date=2010-07-07 |accessdate=2010-07-30 |archive-date=2012-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120204050947/http://www.idahohistory.net/pierce.html |url-status=dead }}</ref> ==== Политика ==== {| class="wikitable" style="float:right; font-size:95%;" |+ '''Резултати од претседателските избори''' |- style="background:lightgrey;" ! Година ! [[Републиканска партија на Соединетите Американски Држави|Републиканци]] ! [[Демократска партија на САД|Демократи]] |- | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|[[U.S. presidential election, 2008|2008]] | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|'''61.5%''' ''403,012 | style="text-align:center; background:#f0f0ff;"|36.1% ''236,440 |- | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|[[U.S. presidential election, 2004|2004]] | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|'''68.38%''' ''409,235 | style="text-align:center; background:#f0f0ff;"|30.26% ''181,098 |- | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|[[U.S. presidential election, 2000|2000]] | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|'''67.17%''' ''336,937 | style="text-align:center; background:#f0f0ff;"|27.64% ''138,637 |- | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|[[U.S. presidential election, 1996|1996]] | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|'''52.18%''' ''256,595 | style="text-align:center; background:#f0f0ff;"|33.65% ''165,443 |- | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|[[U.S. presidential election, 1992|1992]] | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|'''42.03%''' ''202,645 | style="text-align:center; background:#f0f0ff;"|28.42% ''137,013 |- | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|[[U.S. presidential election, 1988|1988]] | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|'''62.08%''' ''253,881 | style="text-align:center; background:#f0f0ff;"|36.01% ''147,272 |- | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|[[U.S. presidential election, 1984|1984]] | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|'''72.36%''' ''297,523 | style="text-align:center; background:#f0f0ff;"|26.39% ''108,510 |- | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|[[U.S. presidential election, 1980|1980]] | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|'''66.46%''' ''290,699 | style="text-align:center; background:#f0f0ff;"|25.19% ''110,192 |- | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|[[U.S. presidential election, 1976|1976]] | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|'''59.88%''' ''204,151 | style="text-align:center; background:#f0f0ff;"|37.12% ''126,549 |- | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|[[U.S. presidential election, 1972|1972]] | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|'''64.24%''' ''199,384 | style="text-align:center; background:#f0f0ff;"|26.04% ''80,826 |- | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|[[U.S. presidential election, 1968|1968]] | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|'''56.79%''' ''165,369 | style="text-align:center; background:#f0f0ff;"|30.66% ''89,273 |- | style="text-align:center; background:#f0f0ff;"|[[U.S. presidential election, 1964|1964]] | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|49.08% ''143,557 | style="text-align:center; background:#f0f0ff;"|'''50.92%''' ''148,920 |- | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|[[U.S. presidential election, 1960|1960]] | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|'''53.78%''' ''161,597 | style="text-align:center; background:#f0f0ff;"|46.22% ''138,853 |} По граѓанската војна многу среднозападни и источни [[Демократска партија на САД|демократи]] се преселиле во Територијата Ајдахо. Како резултат на тоа, на почетокот територијалните законодавни тела биле цврство контролирани од демократи. Спротивно на тоа, најголемиот дел од територијалните гувернери биле назначени од [[Републиканска партија (САД)|републикански]] претседатели и самите биле републиканци. Ова довело до некои судири помеѓу двете партии, вклучувајќи го големиот број на војни поради поддршка на демократите за овчарите во спротивно на републиканците кои ги поддржувале говедарите. Тоа заврши со судскиот процес за убиство, „Diamondfield“, на Џек Дејвис. Во 1880-те републиканците станаа попознати во локалната политика. По доделувањето на државноста на Ајдахо, републиканската партија вообичаено била доминантна партија во оваа држава после измените во социјалните и политичките ставови на двете партии, кога демократите станале полиберални, а републиканците поконзервативни. Во еден период Ајдахо имаше две демократски партии, едната била главната а другата се нарекувала Анти-Мормонски Демократи, одржувајќи се во почетокот на 20 век. Во 1890-те и раните 1900, популистичката партија уживаже верба на народот додека, пак, демократската партија имаше кратка доминаци во 1930-те за време на големата депресија. После втората светска војна повеќето државни политички функционери биле републиканци. Конгресните делегации на Ајдахо, исто така, генерално биле републиканци уште од осамостојувањето како држава. Неколку демократи од Ајдахо имале изборен успех во [[Претставнички дом на Соединетите Американски Држави|Претставничкиот дом на САД]] низ годините, но сенаторската делегација со декади била цврсто републиканска. Неколку републиканци од Ајдахо, вклучувајќи го и сегашниот сенатор Мајк Крапо, биле ре-избрани во сенатот, но само Франк Чурч бил ре-избран демократ. Франк беше последниот демократ од Ајдахо кој победил во трката за американскиот сенат, во 1974. Во помодерните времиња, Ајдахо е реално републиканска претседателска држава и во поглед на политиката. Од 1964 не е поддржан некој демократ за претседател. Дури и во тие избори, Лундон Џонсон, го победи Бери Голдвотер со разлика од помалку од 2%. Во 2004 републиканецот [[Џорџ В. Буш]] имал позитивна разлика од 38%, победувајќи во 43 од 44 земји. Само земјата Блејни Каунти, која го поседува ски центарот „Sun Valley“ , го поддржа Џон Кери, кој има куќа во оваа област. Во 2008, процентот од 36.1 на [[Барак Обама]]<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.idsos.state.id.us/elect/RESULTS/2008/general/tot_stwd.htm |title=Idaho Secretary of State Election Division, "November 4, 2008 General Election Results" |accessdate=2011-03-06 |archive-date=2008-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081215210242/http://www.idsos.state.id.us/ELECT/RESULTS/2008/general/tot_stwd.htm |url-status=dead }}</ref> беше најдобар за демократски претседателски кандидат во Ајдахо уште од 1976. Како и да е, републиканската поддршка во оваа држава имала пад во 1992 и 1996. На изборите од 2006, републиканците водени од гувернерскиот кандидат К. Л. „Буч“ Отер ги освоија сите уставни функции во државата и ги задржа двете места на Ајдахо во Претставничкиот дом на САД. Сепак, демократите заземаа неколку места во законодавната власт, позабележливо во Бојси. == Поважни градови == [[Податотека:City of Coeur d'Alene, from a rooftop, 2006.jpg|250п|десно|мини|Кер Делин]] [[Податотека:Downtown_Pocatello_Idaho_2004.jpg|250п|десно|мини|Покатело]] [[Податотека:DowntownPostfalls.jpg|250п|десно|мини|Пост Фолс]] [[Податотека:Idaho_Falls_Bonneville_Hotel.jpg|250п|десно|мини|Ајдахо Фолс]] <table><tr><td valign=top> '''Популација > 100.000 (урбанизирана област)''' * [[Бојси]] (главен град) – дом на ''Boise State University'' '''Популација > 50.000 (урбанизирана област)''' * Ајдахо Фолс – Седиште на „Националната лабораторија на Ајдахо“ * Нампа – дом на ''Northwest Nazarene University'' * Покатело – дом на ''Idaho State University'' * Меридиан – предградие на Бојси, набрзо растечки град во Ајдахо '''Популација > 30.000 (урбанизирана област)''' * Колдвел – дом на ''College of Idaho'' * Кер Далин – дом на ''North Idaho College'', главен туристички центар, предградие на Спокен * Левистон – дом на ''Lewis-Clark State College'', Сипорт * Твин Фолс – дом на ''College of Southern Idaho'', ''BASE jumping'' '''Популација > 10.000 (урбанизирана област)''' * Амон – предградие на Ајдахо Фолс * Блекфут – дом на ''Idaho Potato Museum'' * Бурли * Игл – предградие на Бојси * Гарден Сити – предградие на Бојси * Хејден -предградие на Кер Далин * Кјуна – предградие на Бојси * Москоѕ – дом на ''University of Idaho'' * Маунтеин Хом – база на ''U.S. Air Force'' * Пост Фолс – предградие на Кер Делин * Рексбург – дом на ''Brigham Young University-Idaho'' </td><td valign=top> '''Помали градови''' * Американ Фолс – прв град кој е целосно преместен * Арко – прв град кој е осветен со ел.енергија од атомска централа * Бонерс Фери – најсеверниот голем град во Ајдахо * Бул – „Главен град на пастрмката во светот“ * Дригс – скијање (''Grand Targhee'') * Иден * Емет * Гринлиф * Фруитленд * Фајлер – предградие на Твин Фолс * Хезелтон * Хомдејл – името на градот е избрано од капа * Ајланд Парк – скијање, рибарење на светско ниво * Џером * Кимберли – предградие на Твин Фолс * Келог – скијање (''Silver Mountain Ski Resort'') * Малад Сити * Мек Кол – скијање (''Brundage Ski Resort'') и рекреација ''Езерото Пеиет'' * Мидлтон * Монтпилиер * Мулан – рударство: сребро и цинк * Њу Медоус * Њу Плимут – првата испланирана заедница во Ајдахо, трета западно од планините Роки * Ноутас * Оклеи - дом на многу историски градби * Орофино – највисоката права брана на западната полутопка * Парис * Парма * Пеиет – седиштето на земјата Пеиет * Пламер * Престон - локација на филмот од 2004 ''Napoleon Dynamite'' * Руперт- седиште на земјата Минидока * Ригби – родното место на телевизијата * Салмон * Сендпоинт – скијање (''Schweitzer Mountain Ski Resort'') и рекреација „Езерото Пенд Орил“ * Сода Спрингс * Сент Ентони – песочни дини * Сент Мерис – седиште на земјата Бенева * Стенли – срцето на планините Соутут * Стар * Сан Валеи – годишно одморалиште и скијање од светска класа * Валас – историска област и седиште на земјата Шошон * Ваисер – седиште на земјата Вашингтон, дом на ''National Oldtime Fiddlers' Contest'' * Вилдер * Ворли - казино * Фирт </td><td valign=top> </td></tr></table> == Национални паркови, споменици и историски места == * ''California National Historic Trail'' * ''City of Rocks National Reserve'' * ''Craters of the Moon National Monument and Preserve'' * ''Hagerman Fossil Beds National Monument'' * ''Lewis and Clark National Historic Trail'' * ''Minidoka National Historic Site'' * ''Nez Perce National Historical Park'' * ''Oregon National Historic Trail'' * ''Yellowstone National Park'' <gallery align="right" heights="100px"> File:City of rocks view NPS.jpg|Градот од камења, национален резерват File:Scoria field at Craters of the Moon NM-750px.JPG|Кратерите на ''Moon National Monument'' </gallery> == Национални рекреациони области == [[Податотека:DSCN6179_bearlake_e.jpg|350п|десно|мини|Езерото Биар со поглед од „Bear Lake State Park“]] * ''Hells Canyon National Recreation Area'' * ''Sawtooth National Recreation Area'' == Национални области под заштита == * ''Snake River Birds of Prey National Conservation Area'' === Државни паркови === {{div col|2}} * ''Bear Lake State Park'' * ''Box Canyon State Park'' * ''Bruneau Dunes State Park'' * ''Castle Rocks State Park'' * ''City of Rocks State Park'' * ''Coeur d'Alene Parkway'' * ''Dworshak State Park'' * ''Eagle Island State Park (Idaho)|Eagle Island State Park'' * ''Farragut State Park'' * ''Harriman State Park'' * ''Hells Canyon'' * ''Hells Gate State Park'' * ''Henrys Lake State Park'' * ''Heyburn State Park'' * ''Lake Cascade State Park'' * ''Lake Walcott State Park'' * ''Lucky Peak State Park'' * ''Malad Gorge State Park'' * ''Massacre Rocks State Park'' * ''Mary Minerva McCroskey State Park'' * ''Niagara Springs State Park'' * ''Old Mission State Park'' * ''Ponderosa State Park'' * ''Priest Lake State Park'' * ''Round Lake State Park'' * ''Three Island Crossing State Park'' * ''Trail of the Coeur d'Alenes'' * ''Winchester Lake State Park'' * ''Yankee Fork State Park'' {{div col end}} == Образование == [[Податотека:UI-arboretum-spring-moscow-id-us.png|200п|десно|мини|„University of Idaho“ во Москоу]] === Колеџи и универзитети === „Државниот Совет за Образование“ на Ајдахо контролира три опфатни универзитети. Универзитетот „University of Idaho“ во [[Москоу, Ајдахо|Москоу]] е првиот универзитет во државата (основан во 1889). „Idaho State University“ во Покатело е отворен во 1901 како @Академија од Ајдахо# и му беше доделен универзитетски статус во 1963. „Boise State University“ е најновото училиште кое се бори за постигнување на универзитетски статус во Ајдахо. Школото отворено во 1932 како „Boisi Junior College“, во 1974 стана „Boise State University“. „Lewis-Clark State College“ во Левистон е единствен јавен, неуниверзитетски, четиригодишен колеџ во Ајдахо. Ајдахо има три регионални колеџи: „North Idaho College“ во Кер Далин, „College of Southern Idaho“ во Твин Фолс и „College of Westers Idaho“ во Нампа, кој се отвори во 2009. Приватните институции во Ајдахо се „Brigham Young University-Idaho“ во Рексбург. Колеџот во Калдвел „College of Idaho“. „Northwest Nazarene University“ во Нампа и колеџот во Москоу „Saint Andrews College“. == Спорт == Жителите на државата се редовни посетители, Ајдахо се смета за многу отворено ориентирана заедница. Централно Ајдахо е дом на едно од најстарите ски одморалишта во [[Северна Америка]], „Sun Valley“, каде што е инсталирана првата жичара. се клучни за идентитетот на Ајдахо со ски центар во близина на скоро секоја урбана област. Во државата има мал подем и на кајакарството. {| class="wikitable" |- !Клуб !Спорт !Лига |- |''Boise Hawks'' |[[Бејзбол]] |[[Пионерска Бејзбол Лига|ПБЛ]] |- |''Boise State Broncos'' |[[Национален Колегиум на Атлетската Асоцијација|НКАА]] |''Football Bowl Subdivision'' |- |''Idaho Vandals'' |НКАА |''Football Bowl Subdivision'' |- |''Idaho State Bengals'' |НКАА |''Football Championship Subdivision'' |- |''Idaho Falls Chukars'' |Бејзбол |ПБЛ |- |''Idaho Stampede'' |[[Кошарка]] |''NBA Development League'' |- |''Idaho Steelheads'' |[[Хокеј на мраз]] |''East Coast Hockey League'' |} == Официјални државни обележја == [[Податотека:Nezperceindians1895ish.jpg|200п|десно|мини]] * Државна птица: [[Планинска синица|планинската синица]]<ref name="Statesymbols">{{Наведена мрежна страница |url=http://gov.idaho.gov/fyi/symbols/symbols_index.html |title=Governor C. L. “Butch” Otter – The State of Idaho – FYI Idaho State Symbols |publisher=Gov.idaho.gov |date= |accessdate=2010-07-30 |archive-date=2010-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100630201842/http://gov.idaho.gov/fyi/symbols/symbols_index.html |url-status=dead }}</ref> * Државно играње: [[Сквер Денс]]<ref name="Statesymbols" /> * Државна риба: [[Пастрмка убиец]]<ref name="Statesymbols" /> * Државно цвеќе: ''[[Philadelphus lewisii]]''<ref name="Statesymbols" /> * Државен фосил: ''[[Equus simplicidens]]''<ref name="Statesymbols" /> * Државно овошје: ''[[Huckleberry]]'' (од фамилијата [[Ericaceae]])<ref name="Statesymbols" /> * Државен дијамант: [[Гранат]]от на Ајдахо<ref name="Statesymbols" /> * Државен коњ: ''[[Appaloosa]]''<ref name="Statesymbols" /> * Државно мото: ''Esto perpetua'' („[[Македонски јазик|мак]].Нека биде вечен“)<ref name="Statesymbols" /><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://idahohistory.net/Reference%20Series/0134.pdf |title=Idaho history homepage |publisher=Idahohistory.net |date=2010-07-07 |accessdate=2010-07-30}}</ref> * Државен инсект: [[Монарх (пеперутка)]] (''Danaus plexippus'')<ref name="Statesymbols" /> * Државна птица грабливец: [[Сив сокол]]<ref name="Statesymbols" /> * Државна песна: „Here We Have Idaho“<ref name="Statesymbols" /> * Државно дрво: ''Western White Pine''<ref name="Statesymbols" /> * Државен зеленчук: [[Домат]]<ref name="Statesymbols" /> == Познати луѓе од Ајдахо == {{Главна|Список на познати луѓе од Ајдахо}} ==Ајдахо како тема во популарната култура== * „Приватен Ајдахо“ ([[англиски]]: ''Private Idaho'') - песна на американската [[Рок-музика|рок]]-група ''[[The B-52's (рок-група)|The B-52's]]''.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=h5F3PHvnQAQ YouTube, The B-52's - Private Idaho (пристапено на 8.2.2021)]</ref> == Наводи == {{наводи}} {{Политичка поделба на САД}} {{Координати-наслов d|45|N|114|W|region:US-ID_type:state}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Баски|Баскијци-Американци]] [[Категорија:Електрицитет|електрицитет]] [[Категорија:Зимски спортови|Зимските спортови]] [[Категорија:Сојузни држави на САД]] [[Категорија:Ајдахо]] [[Категорија:Држави и територии основани во 1890]] n9popfmfsm2ktftdgjfa2epk1apgdtj 5563122 5563119 2026-05-25T02:17:57Z Ziv 110717 ([[c:GR|GR]]) [[File:Owyhee Mountains, K5060-2 (8497810514).jpg]] → [[File:Owyhee Mountains, K5060-2-cropped (8497810514).jpg]] Cropped version 5563122 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Држава во САД | изворно име = ''State of Idaho'' | име = Ајдахо | старо име = | знаме = Flag of Idaho.svg | старо знаме = | печат = Seal of Idaho.svg | карта = Map_of_USA_ID.svg | прекар = Gem State, Spud State | мото = [[Esto perpetua]] | главен град = [[Бојси]] | официјални јазици = [[Англиски јазик|Англиски]] [http://www.us-english.org/inc/official/states.asp] | јазици = | најголем град = [[Бојси]] | гувернер = [[Буч Отер]] (Р) | сенатори = [[Лери Крег]] (Р)<br />[[Мајк Крапо]] (Р) | поштенски кратенки = ID | традиционална кратенка = | површина место = 14 | вкупна површина = 216&nbsp;632 | вода = 0,98 | население место = 39 | 2000 население = 1&nbsp;293&nbsp;953 | густина место = 44 | 2000 густина = 6,04 | влез-ред = 43 | влез-датум = [[3 јули]] [[1890]] | часовен појас = [[Тихоокеанска часовен појас|Тихоокеанска]]: [[UTC]]−8/[[Летно време|−7]] | ВЗ1Каде = северно од [[Река Салмон (Ајдахо)|реката Салмон]] | часовен појас 2 = [[Планинска часовен појас|Планинска]]: UTC&nbsp;7/[[Летно време|&nbsp;6]] | ВЗ2Каде = останатиот дел | латитуда = 43.19 N до 49° N | лонгитуда = 112.35′ W до 117°15′ W | широчина = 491 | должина = 771 | највисока точка = Врв Бора<ref name=usgs>{{Наведена мрежна страница| year =2005| url =http://erg.usgs.gov/isb/pubs/booklets/elvadist/elvadist.html#Highest| title =Elevations and Distances in the United States| publisher =U.S Geological Survey| access-date =6 ноември 2006| archive-date =2008-06-01| archive-url =https://web.archive.org/web/20080601170143/http://erg.usgs.gov/isb/pubs/booklets/elvadist/elvadist.html#Highest| url-status =dead}}</ref> | највисока височина = 3&nbsp;862 | најниска точка = [[Река Снејк]]<ref name=usgs/> | најниска височина = 217 | ISO код = US-ID | веб-сајт = www.idaho.gov/ | белешки = }} '''Ајдахо''' е [[Сојузни држави во САД|сојузна држава]] во [[САД]]. Најголемиот град на државата, а воедно и главниот, е [[Бојси]]. Ајдахо е примена во [[САД|сојузот]] на 3 јули 1890 г, како 43-та држава. Ајдахо е претежно планинска држава. Таа е затворена од сите страни, односно опколена со државите [[Вашингтон]], [[Орегон]], [[Невада]], [[Јута]], [[Вајоминг]], [[Монтана]] и [[Канада|Канадска]] провинција од [[Британска Колумбија]]. Како и да е, мрежата од брани на реките [[Колумбија (река), Ајдахо|Колумбија]] и [[Снејк, Ајдахо|Снејк]] го прават градот [[Левистон, Ајдахо|Левистон]] најдалечно пристаниште, кое не се наоѓа на [[море]] или [[океан]], во западниот брег на Соединетите Држави. Според „Бирото за Попис на САД“, во 2009 популацијата на Ајдахо била проценета на 1,545,801.<ref name=09CenEst>{{Наведена мрежна страница | title = Annual Estimates of the Resident Population for the United States, Regions, States, and Puerto Rico: April 1, 2000 to July 1, 2009 | publisher= United States Census Bureau |accessdate = 2010-01-31 |url = http://www.census.gov/popest/states/tables/NST-EST2009-01.csv}}</ref> Поштенската кратенка на државата е „ID“. Прекарот на Ајдахо е „Држава-дијамант“ бидејќи отприлика секој познат дијамант е најден тука.<ref>Just, Rick. "Star Garnet." ''Idaho Snapshots''. Meridian, Idaho: Radio Idaho, 1990. 9.</ref> Оваа држава е едно од вкупно двете места во светот каде што може да се пронајде минералот [[гранат]] (другото место се [[Хималаи]]те во [[Индија]]). Мотото на државата е ''Esto Perpetua'' (латински за „Нека биде засекогаш“) Ајдахо е четиринаесеттата најголема држава во САД според површина. == Потекло на името == Точното потекло на името останува мистерија.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.archive.org/details/idahoitsmeaningo00reesrich |title=Idaho-its meaning, origin and application : Rees, John E., 1868–1928 : Free Download & Streaming : Internet Archive |publisher=Archive.org |date= |accessdate=2010-07-30}}</ref> Во раните 1860-ти, кога конгресот на соединетите држави ја разгледувал можноста за организирање на нова територија во планините [[Карпестите Планини|Роки]], ексцентричниот лобист Џорџ М. Вилинг го предложил името „Ајдахо“, за кое тој твдел дека доаѓа од јазикот Шошони и значи „сонцето доаѓа од планините“ или „дијамантот на планините“. Вилинг подоцна тврдел дека името го измислил тој.<ref>{{наведена енциклопедија|title=Idaho – MSN Encarta <!-- BOT GENERATED TITLE -->|url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761565515/Idaho.html|work=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091028131844/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761565515/Idaho.html|archivedate=2009-10-28|url-status=dead|access-date=2011-03-06}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.museumofhoaxes.com/hoax/weblog/permalink/did_idaho_get_its_name_as_a_result_of_a_hoax/ |title=Did Idaho Get Its Name As A Result Of A Hoax? |publisher=Museumofhoaxes.com |date=2006-04-25 |accessdate=2010-07-30}}</ref> На крајот конгресот одлучил да ја именува областа како [[Територија Колорадо]], кога била создадена во февруари 1861. Мислејќи дека ќе го добијат името кое го посакувале, месните жители именувале заедница во Колорадо како „Ајдахо Спрингс“. [[Податотека:Lakecoeurdalenebig.jpg|290п|лево|мини|Езерото Кер Делин во северно Ајдахо]] Истата година кога конгресот ја создаваше Територија Колорадо, во источниот дел на Територија Вашингтон беше создадена област наречена „Округот Ајдахо“. Земјата била именувана според брод на пареа наречен ‘’Ајдахо’’ кој бил шуштен во реката Колумбија во 1860. Сè уште е нејасно дали бродот бил така наречен пред или по откривањето на тврдењето на Вилинг. Без разлика, дел од Територијата Вашингтон, вклучувајќи го и „Округот Ајдахо“, беа искористени за да се создаде [[Територија Ајдахо|Територијата Ајдахо]] во 1863. И покрај недостатокот на докази за потеклото на името, многу писатели во 20 век го повторуваат како факт твдењето на Вилинг за името Ајдахо кое потекнува од [[Шошонски јазик|Шошонскиот]] израз „ee-da-how“. == Географија == {{See|[[Список на окрузи во Ајдахо]]}} Границите на Ајдахо се составени од шест сојузни држави и една канадска провинција. Државите Вашингтон и Орегон се наоѓаат на запад, Невада и Јута се на југ и Монтана и Вајоминг се на исток. Пејзажот е солиден вклучувајќи некои од најголемите недопрени природни области во [[САД]]. На пример, 9,300 км² заштитената област „Frank Church-River of No Return Wilderness Area“ е најголема од заштитените диви области во САД. Може да се каже дека Ајдахо е држава на планината Роки со напуштени природни ресурси. Државата има планински масиви кои се покриени со снег, огромни езера и стрмни [[кањон]]и. Водата од реката Снејк тече низ кањонот [[Хилс (кањон)|Хилс]] кој е најдлабокиот во САД. [[Податотека:Idaho_ned.jpg|260п|десно|мини|Дигитално обоена географска карта на Ајдахо]] [[Шошонски водопади|Шошонските водопади]] паѓаат надолу низ нерамни карпи од височина која е поголема и од онаа на [[Нијагарини водопади|Нијагарините водопади]]. Поголемите реки во Ајдахо се реките Снејк, [[Кларк Форк, Ајдахо|Кларк Форк]], [[Пенд Орил, Ајдахо|Пенд Орил]], [[Клиарвотер, Ајдахо|Клиарвотер]] и реката [[Салмон, Ајдахо|Салмон]]. Други значајни реки се [[Кер Далин, Ајдахо|Кер Далин]], [[Спокен, Ајдахо|Спокен]], [[Бојси (река)|Бојси]] и реката [[Пеиет, Ајдахо|Пеиет]]. Реката Салмон се празни во реката Снејк во Хилс кањонот и тука ја формира јужната граница на областа Нез Пирс, каде што Левистон е седиштето на градот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.u-s-history.com/pages/h2812.html |title=Port of Lewiston |publisher=u-s-history.com |date= |accessdate=2010-07-30}}</ref> Највисоката точка во Ајдахо е врвот Бора (3,859 метри) во Лост Ривер Ренџ, северно од Макаи. Најниската точка во Ајдахо (216 метри) се наоѓа во Левинстон каде што реката Клиарвотер се влева во реката Снејк и продолжува во Вашингтон. Соутут масивот често се смета како најпознат планински масив во Ајдахо.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.idahoaclimbingguide.com/id27.htm |title=Sawtooth Range |publisher=Idahoaclimbingguide.com |date= |accessdate=2010-07-30 |archive-date=2011-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110615075042/http://www.idahoaclimbingguide.com/id27.htm |url-status=dead }}</ref> Меѓу другите планински масиви во оваа држава се вклучени Битеррут, Вајт Клауд планините, Лост Ривер, Клиарвотер и планините до Салмон реката. Јужно Ајдахо, вклучувајќи ја и [[Метрополитенска област|метрополитенската област]] Бојси, [[Ајдахо Фолс, Ајдахо|Ајдахо Фолс]], [[Покатело, Ајдахо|Покатело]] и [[Твин Фолс, Ајдахо|Твин Фолс]] се во планинската часовен појас (законодавниот необичен случај (''15 U.S.C. ch.6 §264'') теоретички го смести овој регион во централната часовен појас, но оваа грешка беше поправена со амандман од 2007.)<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://uscode.house.gov/download/pls/15C6.txt |title=264, Part of Idaho in fourth zone |accessdate=2011-03-06 |archive-date=2006-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060125180343/http://uscode.house.gov/download/pls/15C6.txt |url-status=dead }}</ref> Регионите северно од реката Салмон, меѓу кои Кер Далин, [[Москоу, Ајдахо|Москоу]], Левистон и [[Сендпоинт, Ајдахо|Сендпоинт]] се наоѓаат во тихоокеанската часовен појас. === Клима === Ајдахо има многу варијации во неговите [[Клима|климатски услови]]. Иако западната граница на државата се наоѓа на 560км раздалеченост од [[Тихи Океан|тихиот океан]], сепак, поморското влијание може да се почувствува, особено во зима кога покривката од облаци, влажноста и [[врнежи]]те го достигнуваат својот највисок интензитет. Ова влијание, сепак, нема голем ефект како што би се очекувало за северна држава со голема надморска височина.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.wrcc.dri.edu/narratives/IDAHO.htm |title=Climate Of Idaho |publisher=Wrcc.dri.edu |date=1954-02-20 |accessdate=2010-07-30 |archive-date=2011-08-24 |archive-url=https://www.webcitation.org/61AcEqgxB?url=http://www.wrcc.dri.edu/narratives/IDAHO.htm |url-status=dead }}</ref> Поморското влијание е најмало во југоисточниот дел од државата каде што врнежите се поретки, со влажни лета, суви зими и поекстремни разлики во сезонските температури, покажувајќи поконтинентална клима. Климата во Ајдахо може да биде топла, иако подолги периоди за температура околу 38 C° се ретки со исклучок на најниската надморска височина, Левистон, каде може да се види понекогаш и малку снег. Жешките летни денови се ублажени со ниска релативна влажност и поладни попладневни часови во текот на летните месеци како и во повеќето држави каде што највисоките разлики во температурата можат да се приметат во лето. Зимата може да биде ладна иако подолги периоди на ладно време под нулата се ретки. Ова е тоа што придонесе железничкиот тајкун, фамилијата Херимен, да развие еден од најпознатите ски центри, „Sun Valley“ (долина на сонцето). [[Податотека:Owyhee Mountains, K5060-2-cropped (8497810514).jpg|200п|десно|мини|''Reynolds Creek Experimental Watershed'' во планините Овахи, околу 80км југозападно од Бојси, Ајдахо]] [[Податотека:Redfish_lake.JPG|200п|десно|мини|Езерото Редфиш во централно Ајдахо]] {| class="wikitable" "text-align:center;font-size:90%;"| | colspan="13" style="text-align:center;font-size:120%;background:#E8EAFA;"|Нормални високи и ниски месечни температури за различни градови во Ајдахо. (F) |- ! style="background:#e5afaa; color:#000; height:17px;"| Град ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| јан ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| веф ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| мар ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| апр ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| мај ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| јун ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| јул ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| авг ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| сеп ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| окт ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| ное ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| дек |- ! style="background:#f8f3ca; color:#000; height:16px;"| Бојси | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 37/24 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 44/29 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 54/34 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 62/39 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 71/47 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 80/54 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 89/60 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 88/60 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 77/51 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 64/41 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 48/32 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 37/24 |- ! style="background:#c5dfe1; color:#000; height:16px;"| Левистон | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 39/28 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 46/31 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 54/36 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 62/41 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 70/47 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 78/54 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 88/59 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 88/59 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 77/51 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 62/41 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 47/34 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 39/28 |- ! style="background:#f8f3ca; color:#000; height:16px;"| Покатело | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 32/16 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 39/21 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 48/27 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 58/33 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 68/39 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 78/46 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 88/51 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 87/50 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 76/42 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 62/33 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 44/25 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 34/17 |- | colspan="13" style="text-align:center;font-size:90%;background:#E8EAFA;"|''[http://www.ustravelweather.com/weather-idaho/] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070705032338/http://www.ustravelweather.com/weather-idaho/ |date=2007-07-05 }}'' |} === Езера === * Алтурас * Биар * Хаиден * Езерото на Хенри * Хиден * Езеро Каскади * Езеро Кер Далин * Ловел * Волкот * Пеити (Мек Кал) * Пен Ореил * Литл Редфиш * Петит * Прист * Редфиш * Соутут * Стенли * Варм * Вилијамс == Историја == {{Главна|Историја на Ајдахо}} [[Податотека:National-atlas-idaho.PNG|230п|лево|мини|Мапа на Ајдахо]] Луѓето може да се присутни во областа на Ајдахо 14.500 години. Ископувањата во [[пештера]]та Вилсон Бјути, во близина на Твин Фолс, во 1959 откриле докази за човечка активност, вклучувајќи ги стрелките кои се рангираат меѓу најстарите [[артефакт]]и во [[Северна Америка]]. [[Американски староседелци|Индијанските племиња]] биле доминантни во овие предели, вклучувајќи ги Нез Пирс на северот и Северните и Западните [[Шошони]] на југот. Ајдахо, како дел од земјата Орегон, бил поседуван и од САД и од [[Велика Британија]] сè додека САД не доби неспорна надлежност во 1864. Од 1843 до 1849 Ајдахо бил, де факто, под надлежност на привремената влада на Орегон. Кога Орегон стана држава, она што е сега Ајдахо е тоа што остана од оригиналната Територија Орегон која не била дел од државата и била определена како Територија Вашингтон. Помеѓу тоа време и времето кога е создадена Територијата Ајдахо, на 4 јули 1863 во Левистон, делови од оние денеска кои се под Ајдахо биле под териториите на Орегон, Вашингтон и [[Територија Дакота|Дакота]]. Во новата територија биле вклучени Монтана, поголемиот дел од Вајоминг и она што е денес Ајдахо. Во експедицијата на Левис и Кларк, тие го поминале Ајдахо во 1805 на патот кон Тихиот Океан и во 1806 при враќањето, поголемиот дел го поминале следејќи ја реката Клиарвотер во двете насоки. Првата автохтона населба била „Kullyspell House“, основана на брегот на езерото Пенд Орил за трговија со крзно од страна на Дејвид Томпсон, од компанијата „North West Company“.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.northamericanforts.com/West/id.html#thompson |title=David Thompson's Trading Post, Idaho Forts, American Forts Network}}</ref><ref>{{Наведена книга |last= Meinig |first= D.W. |authorlink= D.W. Meinig |title= The Great Columbia Plain |origyear=1968 |edition= Weyerhaeuser Environmental Classic |year= 1995 |publisher= University of Washington Press |isbn= 0-295-97485-0 |pages= 36, 55}}</ref> Во 1812, Доналд Мекензи, кој во тоа време работел за компанијата за крзно „Pacific Fur Company“, основал пошта во долниот тек на реката Клиарвотер, во близина на денешен Левистон. Поштата, позната како „MacKenzie’s Post“ или „Clearwater“, функционирала сè додека „Pacific Fur Company“ не била купена од „North West Company“ во 1813, по што била напуштена.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.idahohistory.net/Reference%20Series/0062.pdf |title=Fur Trade Posts In Idaho, Idaho State Historical Society. |accessdate=2011-03-06 |archive-date=2009-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090930220652/http://www.idahohistory.net/Reference%20Series/0062.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.northamericanforts.com/West/id.html#clear |title=Donald MacKenzie's Post, Idaho Forts, American Forts Network}}</ref> Првите обиди да се организираат заедници, во склоп на денешните граници на Ајдахо, биле реализирани во 1860.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.franklinidaho.org/History2.htm|title=An Early History of Franklin|last=Bennett|first=Eldon T.|publisher=Franklin, Idaho|accessdate=2008-05-19|archive-date=2008-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080513005934/http://www.franklinidaho.org/History2.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.idahohistory.net/Reference%20Series/0008.pdf |title=Elias Davidson Pierce and the Founding of Pierce |year=1966 |publisher=Idaho State Historical Society |format=PDF |accessdate=2008-05-19 |archive-date=2008-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080528121225/http://www.idahohistory.net/Reference%20Series/0008.pdf |url-status=dead }}</ref> Првата постојана, суштински вградена заедница, била Левистон во 1861. После неколку судења како територија, вклучувајќи го илегалниот и хаотичниот трансфер на територијалниот капитал од Левистон во декември 1864, во Бојси во јануари 1865 г, обеззаконувањето на мормонската полигамија поттпомогнато од [[Врховен суд на САД|врховниот суд на САД]] во 1877<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://nboman.people.wm.edu/MormonsEUSC.pdf |title="Mormon" Entry for The Encyclopedia of the Supreme Court of the United States, David S.Tanenhaus |format=PDF |date= |accessdate=2010-07-30}}</ref> и федералниот обид да се подели територијата помеѓу Територија Вашингтон, која се здоби со државност во 1889 - една година пред Ајдахо, и државата [[Невада]], која била признаена како држава од 1863, територијата Ајдахо конечно ја добила својата државност во 1890. Економијата на државата, која примарно беше поддржана од металните руди, се свртела кон земјоделството, шумарски производи и туризам. Во последните неколку години, Ајдахо ја прошири својата комерцијална база како туристичка и земјоделска држава за да ја вклучи науката и индустријата на нови технологии. Науката и технологијата станаа најголем економски центар (над 25% од вкупните приходи на државата) во рамките на државата што е поголемо од земјоделството, шумарството и рударството во заедничка комбинација.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://ieda.biz/white.html |title=The Power of Idaho |year=2004 |publisher=Idaho Economic Development Association |accessdate=2007-10-07 |archive-date=2007-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071013194422/http://ieda.biz/white.html |url-status=dead }}</ref> == Демографија == {{Население низ историјата |publisher= 1910–2010<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://2010.census.gov/2010census/data/apportionment-pop-text.php |title=архивска копија |accessdate=2012-08-31 |archive-date=2010-12-27 |archive-url=https://archive.today/20101227010452/http://2010.census.gov/2010census/data/apportionment-pop-text.php |url-status=dead }}</ref> | url = | title = Ајдахо: Популација и процентуални разлики |1870| 14999 |1880| 32610 |1890| 88548 |1900| 161772 |1910| 325594 |1920| 431866 |1930| 445032 |1940| 524873 |1950| 588637 |1960| 667191 |1970| 712567 |1980| 943935 |1990| 1006749 |2000| 1293953 |2010| 1567582 }} [[Податотека:Idaho_population_map.png|200п|десно|мини|Густина на население во Ајдахо]] Во 2005 dr\avata Ајдахо имала проценета популација од 1,429,096, што е пораст од 33,956 или 2.4% во однос на претходната година или, пак, пораст од 135,140, одсносно 10.4%, во одснос на 2000. Ова го вклулчува и природниот пораст, од последниот попис, од 58,884 луѓе (тоа е 111,131 раѓања минус 52,247 умирања) и порастот од [[миграции]]те од 75,795 луѓе во државата. Има голем број на Американци со [[Англичани|Англиско]] и [[Германци|Германско]] потекло во Ајдахо. Mиграциите надвор од САД резултирале со пораст од 14,522 жители и миграциите во склоп на земјата придонеле за пораст од 61,273 жители. Ова ја направи Ајдахо шеста најбрзо растечка држава после [[Аризона]], [[Невада]], [[Флорида]], [[Џорџија]] и [[Јута]]. [[Нампа, Ајадахо|Нампа]], вториот град по големина во државата, во последните години искуси силен пораст. Според проценките на пописот, Нампа има пораст од 22.1% до приближно 65,000 жители помеѓу 2000 и 2003. Во 2007 популацијата во Нампа се покачила на 84,000. Пораст од 5% или повеќе, во истиот период, бил забележан и во [[Колдвел, Ајдахо|Колдвел]], Кер Далин, [[Меридиан, Ајдахо|Меридиан]], [[Пост Фолс, Ајдахо|Пост Фолс]] и Твин Фолс.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://quickfacts.census.gov/qfd/states/16000.html |title=Idaho QuickFacts from the U.S. Census Bureau |publisher=Quickfacts.census.gov |date= |accessdate=2010-07-30 |archive-date=2012-06-23 |archive-url=https://www.webcitation.org/68d4hcjQX?url=http://quickfacts.census.gov/qfd/states/16000.html |url-status=dead }}</ref> Од 1990, популацијата на Ајдахо пораснала за 386,000 (38%) Метрополитенската област Бојси е најголемата област од ваков вид во Ајдахо. Други метрополитенски области според големина се Кер Далин, Ајдахо Фолс, Покатело и Левистон. Најголемиот број на луѓе во Ајдахо со странско потекло се: Германци (18,9%), Англичани (18,1%), [[Ирци]] (10%), [[Американци]] (8,4%), [[Норвежани]] (3,6%) и [[Швеѓани]] (3,5%). == Религија == [[Податотека:IdahoCity.jpg|300п|десно|мини|Црква во Ајдахо Сити]] Според извештај направен од „Pew Forum on Religion & Public Life“ самоидентификуваната религиозна припадност на жителите на Ајдахо над 18 години во 2008 е:<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://religions.pewforum.org/pdf/report-religious-landscape-study-full.pdf |title=RLS report 2-22.indd |format=PDF |date= |accessdate=2010-07-30}}</ref> {| class="wikitable" |- ! Верска исповед ! % |- | [[Мормонизам|Мормони]] | 23 |- | [[Евангелизам|Евангелисти]] | 22 |- | [[Католици]] | 18 |- | Неопределени | 18 |- | [[Протестанти]] | 16 |- | Други вери | 2 |- | [[Јеховини сведоци]] | 1 |- | [[Православни]] | <0.5 |- | Други [[Христијани]] | <0.5 |- | [[Евреи]] | <0.5 |- | [[Муслимани]] | <0.5 |- | [[Будисти]] | <0.5 |- | [[Хиндуисти]] | <0.5 |- | Останатиот свет | <0.5 |- | Не знаат/одбиле | <0.5 |} == Стопанство == [[Податотека:US_ID_AmericanFalls.jpg|210п|лево|мини|Брана во Амрикан Фолс]] Бруто-домашниот производ за 2004 беше $43.6 милјарди американски долари. Приходот по глава на жител за 2004 беше $26,881 американски долари. Ајдахо е важна земја на земјоделството, произведувајќи приближно една третина од доматите во САД. Сите три врсти на жито, „ Dark Northern Spring“, „Hard Red“ и „Soft White“ се одгледуваат во државата. Нез Пирс се смета за главно место за производство на видот „Soft White“. Важни индустрии во Ајдахо се индустриите за преработка на храна, дрво и производи од дрво, машини, [[хемиски производи]], производи од хартија, производство на електроника, [[сребро]] и други рударски производи и туризмот. Најгломата фабрика за произвоство на барел сирење, суров производ чија преработка води кон сирењето како финален производ, е сместена во Гудинг, Ајдахо. Има капацитет од 120,000 метрички тони на годишно ниво за барел сирењето и припаѓа на групата фабрики „Glanbia“.<ref>"Zuivelzicht" April 25, 2007</ref> Националната Лабораторија во Ајдахо (''INL''), владина лабораторија за истражување на [[јадрена енергија]], е исто така важен дел од источната економија на Ајдахо. Ајдахо, исто така, е дом на три објекти на „Anheuser-Busch“, кои обезбедуваат голем дел на слад за пиварите низ САД. На локално ниво, различни индусрии се важни. Рекреацијата на отворено е чест пример при голем број на моторни санки и ски области во Левистон, сувата клима преку цела година и една од најниските брзини на ветерот, заедно со големиот број на реки, овозможуваат широк спектар на активности. Денес најголеми индустрии во Ајдахо се научната и секторот за технологија. Тие учествуваат со над 25% од вкупниот приход на државата и 70%+ во извозот на државата (во долари). Индустриската економија во Ајдахо е во пораст, со високо развиени производи кои придонесуваат до тоа. Од крајот на 1970-те, Бојси произлезе како центар на производство на полупроводници. Бојси е домот на „Micron Technology Inc.“, единствениот производител на ''DRAM'' чипови во САД. Ова компанија едно време произведувала [[личен сметач|лични сметачи]], но со многу ограничен успех. „Hewlett-Packard“ функционира со голема фабрика во Бојси уште од 1970-те која е првенствено посветена на производството на „LaserJet“ печатачите.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://memory.loc.gov/ammem/today/mar04.html |title=Today in History: March 4 |publisher=Memory.loc.gov |date= |accessdate=2010-07-30}}</ref> Уште многу други интернационални компании имаат поставено седишта во Ајдахо меѓу кои и „Sun Microsystems“ (сега дел од „Oracle Corporation“) има две канцеларии во Бојси и складиште во Покатело. Оваа корпорација носи $4 милиони американски долари во годишни плати и $300 милиони долари во приходот на државата. Државниот персонален [[данок]] на доход се движи од 1,6% до 7,8%. Жителите на Ајдахо можат да аплицираат за државни даночни олеснувања за платени даноци на друга држава, како и за донации во образовните ентитети и некои млади непрофитни или рехабилитациони објекти во Ајдахо. Државниот данок на промет е 6% со многу лимитирана и селективна локална опција за покачување на 6.5%. Данокот на промет важи за продажба, изнајмување или [[лизинг]] на материјална лична сопственост и некои услуги. Храната се одданочува, но рецептите за лекови не. Хотелите, мотелите и камповите се одданочуваат со повисока стапка (7% до 11%). Некои јурисдикции наметнуваат локална опција за данокот на промет. Ајдахо има државна лотарија која придонесе $333,5 милиони при плаќањата на сите јавни училишта во државата, а исто така придонесе и при трошоци во високото образование од 1990-2006.<ref>{{Наведена мрежна страница |title = Facts At a Glance |publisher = Idaho Lottery |year = 2007 |url = http://idaholottery.com/facts.asp |accessdate = 2007-04-29 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20070613232433/http://idaholottery.com/facts.asp |archivedate = 2007-06-13 |url-status = live }}</ref> == Енергија == [[Податотека:Производство_на_електрична_енергија_во_Ајдахо.jpg|280п|лево|мини|Производство на електрична енергија во Ајдахо]] На енергетско ниво, Ајдахо има поволна земја за развој на обновливи енергетски системи. Државата е богата со обновливи извори на енергија, но има лимитирани ресурси на [[фосилни горива]]. Масивот при реката Снејк и помали речни сливови го снабдуваат Ајдахо преку едни од најмоќните хидроелектрични брани во САД, исто така овој масив е геолошки активна област со значајна геотерманлна моќ и потенцијал на [[ветерна енергија]]. Овие места обезбедуваат поголем дел енергетскиот промет на државата. Поголемиот дел од потрошената енергија во Ајдахо се увезува од други држави. Сметката за увоз на енергија е 80% од вкупната потрошувачка , вклучувајќи ги сите резерви за природен гас на Ајдахо. Конзумираниот електрицитет во Ајдахо во 2005, 48% е добиен од хидроелектричните централи, 42% е генериран при горење на јаглен и 9% е генериран при горење на природен гас. Остатокот потекнува од други обновливи извори како на пример [[Ветерна турбина|ветерниците.]]<ref name="2007 Idaho Energy Plan">{{Наведена мрежна страница | title = 2007 Idaho Energy Plan | publisher = Idaho Legislative Council Interim Committee on Energy, Environment and Technology | year = 2007 | url = http://www.energy.idaho.gov/.../d/energy_plan_2007.pdf | accessdate = 2010-11-30 }}{{Мртва_врска|date=August 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Бројните речни сливови овозможуваат [[Хидроелектрана|хидроцентралите]] да обезбедат 556 илјади мегават часови [[електрична енергија]] што изнесува три-четвртини од енергијата генерирана во Ајдахо. Државата Вашингтон го обезбедува поголемиот дел од [[Земен гас|природниот гас]] употребен во Ајдахо преку еден од двата поголеми гасоводни системи кои ја снабдуваат државата. Иако државата се потпира на надворешни извори во целосната употреба на природен гас, таа користи извори на гас за да генерира 127 илјади мегават часови или околу 10% од производството. Запалениот јаглен и малата низа на државни ветерни турбини го снабдуваат остатокот од државното електрично производство. Државата произведува 739 илјади мегават часови, но сепак има потреба од увоз на за да се задоволат условите.<ref name="Idaho Energy Profile">{{Наведена мрежна страница | title = Idaho Energy Profile | publisher = Energy Information Administration | year = 2009 | url = http://tonto.eia.doe.gov/state/state_energy_profiles.cfm?sid=ID | accessdate = 2007-06-02 | archive-date = 2007-02-02 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070202171010/http://tonto.eia.doe.gov/state/state_energy_profiles.cfm?sid=ID | url-status = dead }}</ref> Употребата од 515 [[Британска термичка единица|Бте]] трилиони на конзумација на енергија е релативно мало во споредба со останатите држави и претставува само 0.5% од целостана конзумација во САД. Ајдахо, исто така, ја поседува единаесеттата најмала популација во САД, односно 1,5 милиони жители, па конзумацијата на енергија по глава на жител од 325 милиони Бте засега е малку над националниот просек од 333 милиони Бте.<ref name="Idaho Energy Profile"/> Како тринаесетта најголема држава по површина , далечината создава додатни проблеми при загуба на енергија. Кога далечината на [[далновод]] е удвоена, [[отпор]]носта на електричната енергија која поминува низ него е исто така удвоена. Во прилог, Ајдахо го зафаќа шестото место на зголемување на [[популација]]та во САД со очекувања за пораст на популацијата до 31% од 2008 до 2030.<ref>{{Наведена мрежна страница | title = Idaho Strategic Energy Alliance Frequently Asked Questions | publisher = Idaho Strategic Energy Alliance | year = 2009 | url = http://www.energy.idaho.gov/idahostrategicenergyalliance/d/isea_faq.pdf | accessdate = 2007-06-02 | archive-date = 2009-04-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090416044506/http://energy.idaho.gov/idahostrategicenergyalliance/d/isea_faq.pdf | url-status = dead }}</ref> Овој проектиран пораст на популацијата ќе донесе 42% зголемување на побарувачката до 2030. Со оглед на тоа што Ајдахо нема резерви на сурова нафта и има лимитирани набавки на природен гас, најреалниот метод на државата за пресретнување на зголемувањето на популацијата е да се развијат просторите со обновлива енергија или пак јадрена.<ref>{{Наведена мрежна страница | title = Idaho Energy Complex | publisher = Idaho Energy Complex | year = 2009 | url = http://idahoenergycomplex.org/faq.htm | accessdate = 2007-06-02 }}{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Сообраќај == === Поголеми автопати === [[Податотека:I-15.svg|100п|десно|мини|Автопатот „Interstate 15“]] [[Податотека:US_95.svg|100п|десно|мини|Автопатот „U.S. Route 95“]] Ајдахо е меѓу ретките држави во САД без поголеми автопати кои ги поврзуваат двете најголеми метрополитски области на Бојси, на југот, и Кер Далин, на север. „US 95“ ги поврзува двата краја на државата, но како и многу други автопати во државата, има голема потреба од поправка и надградба. Во 2007, одделот за траспорт на Ајдахо изјави дека [[инфраструктура]]та на државните автопати се соочува со $200 милиони годишна потрошувачка за одржување и надградување. „Interstate 84“ е главниот автопат кој ги поврзува југоисточниот и југозападниот дел на државата, заедно со „Interstate 86“ и „Interstate 15“. <table><tr><td valign=top> '''Север''' * [[Податотека:US 2.svg|20px]] U.S. Highway 2 * [[Податотека:US 12.svg|20px]] U.S. Highway 12 </td> <td valign=top> '''Север/Југ''' * [[Податотека:US 93.svg|20px]] U.S. Highway 93 * [[Податотека:US 95.svg|20px]] U.S. Highway 95 * [[Податотека:I-15.svg|20px]] Interstate 15 </td> <td valign=top> '''Запад/Исток''' * [[Податотека:US 20.svg|20px]] U.S. Highway 20 * [[Податотека:US 26.svg|20px]] U.S. Highway 26 * [[Податотека:US 30.svg|20px]] U.S. Highway 30 * [[Податотека:I-84.svg|20px]] Interstate 84 * [[Податотека:I-86.svg|20px]] Interstate 86 * [[Податотека:I-90.svg|20px]] Interstate 90 </td><td valign=top> ''' </td> <td valign=top>'''Southwest''' * [[Податотека:I-184 (ID).svg|25px]] Interstate 184 </td> </tr></table> === Воздухоплоство === Големите аеродроми во Ајдахо ги сочинуваат „Boise Airport“, кој му служи на југозападниот регион на Ајдахо, и „Spokane International Airport“ (сместен во Спокен, Вашингтон), кој служи на северниот регион на државата. Други аеродроми со редовни сервиси се „Pullman-Moscow Regional Airport“, кој служи на регионот Палос, аеродромот „Lewiston-Nez Perce Country Airport“, кој служи на долината Левис-Кларк и северно-централно Ајдахо, „Magic Valley Regional Airport“ во Твин Фолс, „Idaho Falls Regional Airport“ и „Pocatello Regional Airport“. === Железница === Ајдахо добива услуги од две транснационални железници. „Burlington Norhern Santa Fe (BNSF)“ го поврзува северно Ајдахо со [[Сиетл]], [[Портланд (Орегон)|Портланд]] и Спокен на западот и [[Минеаполис]] и [[Чикаго]] на исток. Железницата „Union Pacific Railroad“ поминува низ јужно Ајдахо патувајќи помеѓу Портланд, Грин Ривер и [[Орден, Ајдахо|Огден]], Јута и им служи на Бојси, Нампа, Твин Фолс и Пакатело. „Amtrak’s Empire Builder“ поминува низ северно Ајдахо со единствена станица во Сендпоинт. Во последниов период се врши притисок врз оваа компанија за своите услуги да ги пренесе и во јужниот дел на Ајдахо. === Пристаништа === Пристаништето во Левистон е наоддалеченото пристаниште од Тихиот Океан во западниот дел на САД. Реките Снејк Ривер и Колумбиа Ривер го олеснуваат товарот при транспортот од тука до Портланд. == Законот и влада== [[Податотека:Boise_Idaho.jpg|320п|десно|мини|Главниот град на Ајдахо, Бојси]] === Државен устав === Уставот на Ајдахо е сличен како и националниот, со неколку додатоци. Уставот ја дефинира формата и функцијата на државната власт и може да биде променет преку [[Референдум|плебисцит]]. Имено, сегашниот државен устав бара владата да го одржува балансот на [[буџет]]от. Како резултат на тоа државата има лимитиран долг (обврзници за изградба итн.) === Законикот на Ајдахо === Сите закони на државата Ајдахо се внесени во законикот на Ајдахо. Законот може да се променува преку државната законодавна власт со одобрение од гувернерот. === Државната управа === Уставот на Ајдахо предвидува три вида на власт, односно, извршна, законодавна и судска. Ајдахо има [[дводомен парламент]] кој е избран од 35 законодавни единици секоја вклучена со еден сенатор и два претставника. Ајдахо сè уште оперира со оригиналниот (1889) државен устав. Од 1946, на национално ниво, уставните офицери се бирани со четиригодишен мандат. Во нив се вклучени: гувернер, заменик гувернер, државен секретар, контролор (ревизор пред 1994), благајник, јавнен обвинител и надзорник за јавни инструкции. ==== Извршна власт ==== {{See|[[Список на гувернери на Ајдахо]]}} {{See|[[Заменик гувернери на Ајдахо]]}} {{See|[[Државни секретари на Ајдахо]]}} Гувернерот на Ајдахо отслужува четиригодишен [[мандат]] и се избира како и на национално ниво. Како таков, гувернерот не се избира во истата изборна година како и претседателот на САД. Сегашниот гувернер е републиканецот К. Л. „Бач“ Отер кој беше избран во 2006 и ре-избран во 2010. ==== Законодавна власт ==== Законодавниот дом на Ајдахо е со скратено работно време. Како и да е, сесиите можат да бидат продолжени доколку е тоа потребно, а често и е. Поради ова, законодавците во Ајдахо се сметаат за „граѓани пратеници“, што значи дека нивната позиција како законодавец не им е претежна дејност. Мандатите на Сенатот и на Куќата на Претставниците се по две години. Законодавната власт на Ајдахо е континуирано контролирана од [[Републиканска партија на Соединетите Американски Држави|републиканската партија]], уште од доцните 1950-ти, иако [[Демократска партија на САД|демократските]] законодавци се рутински избирани од Бојси, Покатело, Блеини Каунти и северен Панхендл. ==== Судска власт ==== {{Главна|Судови во Ајдахо}} Највисокиот суд во Ајдахо е Врховниот суд на Ајдахо. ([[Англиски јазик|анг]].''Idaho Supreme Court''). Исто така, постои и интермедијарен апелационен суд.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.isc.idaho.gov/district.htm |title=Idaho District Court Websites |publisher=Isc.idaho.gov |date= |accessdate=2008-12-17 |archive-date=2008-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081216011413/http://www.isc.idaho.gov/district.htm |url-status=dead }}</ref> ==== Административна поделба ==== Ајдахо е поделена на политички јурисдикции означени како земји. Од 1919 тука има 44 земји во државата, рангирани по големина од 1,062 до 22,020 квадратни километри. [[Податотека:Idaho_map_counties.svg|280п|десно|мини|Сите окрузи во Ајдахо]] {| class="wikitable sortable" |- !Име на земја!!Седиште!!Година на основање!!Популација, 2008!!Популација во %!!Големина (м²)!!Големина во % |- |АДа |Бојси |1864 |380,920 |25.00 % |1,060 |1.21 % |- |Адамс |Коунсил |1911 |3,499 |00.23 % |1,370 |1.57 % |- |Банок |Покатело |1893 |80,812 |05.30 % |1,147 |1.31 % |- |Биар Лејк |Парис |1893 |5,798 |00.38 % |1,049 |1.20 % |- |Бенефах||Сент Мерис||1915||9,352||00.61 %||784||0.90 % |- |Бингам||Блекфут||1885||43,903||02.88 %||2,120||2.42 % |- |Блеини||Хеили||1895||21,731||01.43 %||2,661||3.04 % |- |Бојси||Ајдахо Сити||1864||7,504||00.49 %||1,907||2.18 % |- |Бонер||Сендпоинт||1907||41,168||02.70 %||1,920||2.19 % |- |Боневил||Ајдахо Фолс||1911||99,135||06.51 %||1,901||2.17 % |- |Боундри||Бонерс Фери||1915||10,962||00.72 %||1,278||1.46 % |- |Бјути||Арко||1917||2,751||00.18 %||2,234||2.55 % |- |Камас||Феирфилд||1917||1,126||00.07 %||1,079||1.23 % |- |Кенион||Колдвел||1891||183,939||12.07 %||604||0.69 % |- |Карибоу||Сода Спрингс||1919||6,826||00.45 %||1,799||2.06 % |- |Касиа||Бурлеи||1879||21,348||01.40 %||2,580||2.95 % |- |Кларк||Дубоис||1919||910||00.06 %||1,765||2.02 % |- |Клиарвотер||Орофино||1911||8,176||00.54 %||2,488||2.84 % |- |Кјустер||Челис||1881||4,254||00.28 %||4,937||5.64 % |- |Елмор||Маунтеин Хоум||1889||28,997||01.90 %||3,101||3.54 % |- |Френклин||Престон||1913||12,454||00.82 %||668||0.76 % |- |Фримонт||Сент Ентони||1893||12,551||00.82 %||1,896||2.17 % |- |Гем||Емет||1915||16,513||01.08 %||566||0.65 % |- |Гудинг||Гудинг||1913||14,295||00.94 %||734||0.84 % |- |Ајдахо||Гренџивил||1861/1864||15,448||01.01 %||8,502||9.71 % |- |Џеферсон||Гирби||1913||23,860||01.57 %||1,106||1.26 % |- |Џероми||Џероми||1919||20,468||01.34 %||602||0.69 % |- |Кутенаи||Кер Далин||1864||137,475||09.02 %||1,316||1.50 % |- |Латах||Москоу||1886||35,906||02.36 %||1,077||1.23 % |- |Леми||Салмон||1869||7,808||00.51 %||4,570||5.22 % |- |Левис||Незпирс||1911||3,594||00.24 %||480||0.55 % |- |Линколн||Шошон||1895||4,503||00.30 %||1,206||1.38 % |- |Медисон||Рексбург||1914||37,456||02.46 %||473||0.54 % |- |Минидока||Руперт||1913||18,645||01.22 %||763||0.87 % |- |Нез Пирс||Левистон||1861/1864||38,975||02.56 %||856||0.98 % |- |Онајда||Малад Сити||1864||4,130||00.27 %||1,202||1.37 % |- |Овихи||Марфи||1863||10,877||00.71 %||7,697||8.79 % |- |Пеиет||Пеиет||1917||22,966||01.51 %||410||0.47 % |- |Повер||Американ Фолс||1913||7,683||00.50 %||1,443||1.65 % |- |Шошом||Валас||1861/1864||12,913||00.85 %||2,636||3.01 % |- |Титон||Дриџс||1915||8,833||00.58 %||451||0.52 % |- |Твин Фолс||Твин Фолс||1907||74,284||04.87 %||1,928||2.20 % |- |Валеи||Каскади||1917||8,862||00.58 %||3,734||4.27 % |- |Вашингтон||Веисер||1879||10,206||00.67 %||1,474||1.68 % |} Вкупно окрузи: 33. Вкупна популација во 2008: 1,523,816. Вкупно области: 226,700 км².<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.idahohistory.net/pierce.html |title=IdahoHistory.net |publisher=IdahoHistory.net |date=2010-07-07 |accessdate=2010-07-30 |archive-date=2012-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120204050947/http://www.idahohistory.net/pierce.html |url-status=dead }}</ref> ==== Политика ==== {| class="wikitable" style="float:right; font-size:95%;" |+ '''Резултати од претседателските избори''' |- style="background:lightgrey;" ! Година ! [[Републиканска партија на Соединетите Американски Држави|Републиканци]] ! [[Демократска партија на САД|Демократи]] |- | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|[[U.S. presidential election, 2008|2008]] | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|'''61.5%''' ''403,012 | style="text-align:center; background:#f0f0ff;"|36.1% ''236,440 |- | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|[[U.S. presidential election, 2004|2004]] | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|'''68.38%''' ''409,235 | style="text-align:center; background:#f0f0ff;"|30.26% ''181,098 |- | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|[[U.S. presidential election, 2000|2000]] | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|'''67.17%''' ''336,937 | style="text-align:center; background:#f0f0ff;"|27.64% ''138,637 |- | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|[[U.S. presidential election, 1996|1996]] | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|'''52.18%''' ''256,595 | style="text-align:center; background:#f0f0ff;"|33.65% ''165,443 |- | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|[[U.S. presidential election, 1992|1992]] | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|'''42.03%''' ''202,645 | style="text-align:center; background:#f0f0ff;"|28.42% ''137,013 |- | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|[[U.S. presidential election, 1988|1988]] | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|'''62.08%''' ''253,881 | style="text-align:center; background:#f0f0ff;"|36.01% ''147,272 |- | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|[[U.S. presidential election, 1984|1984]] | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|'''72.36%''' ''297,523 | style="text-align:center; background:#f0f0ff;"|26.39% ''108,510 |- | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|[[U.S. presidential election, 1980|1980]] | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|'''66.46%''' ''290,699 | style="text-align:center; background:#f0f0ff;"|25.19% ''110,192 |- | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|[[U.S. presidential election, 1976|1976]] | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|'''59.88%''' ''204,151 | style="text-align:center; background:#f0f0ff;"|37.12% ''126,549 |- | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|[[U.S. presidential election, 1972|1972]] | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|'''64.24%''' ''199,384 | style="text-align:center; background:#f0f0ff;"|26.04% ''80,826 |- | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|[[U.S. presidential election, 1968|1968]] | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|'''56.79%''' ''165,369 | style="text-align:center; background:#f0f0ff;"|30.66% ''89,273 |- | style="text-align:center; background:#f0f0ff;"|[[U.S. presidential election, 1964|1964]] | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|49.08% ''143,557 | style="text-align:center; background:#f0f0ff;"|'''50.92%''' ''148,920 |- | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|[[U.S. presidential election, 1960|1960]] | style="text-align:center; background:#fff3f3;"|'''53.78%''' ''161,597 | style="text-align:center; background:#f0f0ff;"|46.22% ''138,853 |} По граѓанската војна многу среднозападни и источни [[Демократска партија на САД|демократи]] се преселиле во Територијата Ајдахо. Како резултат на тоа, на почетокот територијалните законодавни тела биле цврство контролирани од демократи. Спротивно на тоа, најголемиот дел од територијалните гувернери биле назначени од [[Републиканска партија (САД)|републикански]] претседатели и самите биле републиканци. Ова довело до некои судири помеѓу двете партии, вклучувајќи го големиот број на војни поради поддршка на демократите за овчарите во спротивно на републиканците кои ги поддржувале говедарите. Тоа заврши со судскиот процес за убиство, „Diamondfield“, на Џек Дејвис. Во 1880-те републиканците станаа попознати во локалната политика. По доделувањето на државноста на Ајдахо, републиканската партија вообичаено била доминантна партија во оваа држава после измените во социјалните и политичките ставови на двете партии, кога демократите станале полиберални, а републиканците поконзервативни. Во еден период Ајдахо имаше две демократски партии, едната била главната а другата се нарекувала Анти-Мормонски Демократи, одржувајќи се во почетокот на 20 век. Во 1890-те и раните 1900, популистичката партија уживаже верба на народот додека, пак, демократската партија имаше кратка доминаци во 1930-те за време на големата депресија. После втората светска војна повеќето државни политички функционери биле републиканци. Конгресните делегации на Ајдахо, исто така, генерално биле републиканци уште од осамостојувањето како држава. Неколку демократи од Ајдахо имале изборен успех во [[Претставнички дом на Соединетите Американски Држави|Претставничкиот дом на САД]] низ годините, но сенаторската делегација со декади била цврсто републиканска. Неколку републиканци од Ајдахо, вклучувајќи го и сегашниот сенатор Мајк Крапо, биле ре-избрани во сенатот, но само Франк Чурч бил ре-избран демократ. Франк беше последниот демократ од Ајдахо кој победил во трката за американскиот сенат, во 1974. Во помодерните времиња, Ајдахо е реално републиканска претседателска држава и во поглед на политиката. Од 1964 не е поддржан некој демократ за претседател. Дури и во тие избори, Лундон Џонсон, го победи Бери Голдвотер со разлика од помалку од 2%. Во 2004 републиканецот [[Џорџ В. Буш]] имал позитивна разлика од 38%, победувајќи во 43 од 44 земји. Само земјата Блејни Каунти, која го поседува ски центарот „Sun Valley“ , го поддржа Џон Кери, кој има куќа во оваа област. Во 2008, процентот од 36.1 на [[Барак Обама]]<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.idsos.state.id.us/elect/RESULTS/2008/general/tot_stwd.htm |title=Idaho Secretary of State Election Division, "November 4, 2008 General Election Results" |accessdate=2011-03-06 |archive-date=2008-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081215210242/http://www.idsos.state.id.us/ELECT/RESULTS/2008/general/tot_stwd.htm |url-status=dead }}</ref> беше најдобар за демократски претседателски кандидат во Ајдахо уште од 1976. Како и да е, републиканската поддршка во оваа држава имала пад во 1992 и 1996. На изборите од 2006, републиканците водени од гувернерскиот кандидат К. Л. „Буч“ Отер ги освоија сите уставни функции во државата и ги задржа двете места на Ајдахо во Претставничкиот дом на САД. Сепак, демократите заземаа неколку места во законодавната власт, позабележливо во Бојси. == Поважни градови == [[Податотека:City of Coeur d'Alene, from a rooftop, 2006.jpg|250п|десно|мини|Кер Делин]] [[Податотека:Downtown_Pocatello_Idaho_2004.jpg|250п|десно|мини|Покатело]] [[Податотека:DowntownPostfalls.jpg|250п|десно|мини|Пост Фолс]] [[Податотека:Idaho_Falls_Bonneville_Hotel.jpg|250п|десно|мини|Ајдахо Фолс]] <table><tr><td valign=top> '''Популација > 100.000 (урбанизирана област)''' * [[Бојси]] (главен град) – дом на ''Boise State University'' '''Популација > 50.000 (урбанизирана област)''' * Ајдахо Фолс – Седиште на „Националната лабораторија на Ајдахо“ * Нампа – дом на ''Northwest Nazarene University'' * Покатело – дом на ''Idaho State University'' * Меридиан – предградие на Бојси, набрзо растечки град во Ајдахо '''Популација > 30.000 (урбанизирана област)''' * Колдвел – дом на ''College of Idaho'' * Кер Далин – дом на ''North Idaho College'', главен туристички центар, предградие на Спокен * Левистон – дом на ''Lewis-Clark State College'', Сипорт * Твин Фолс – дом на ''College of Southern Idaho'', ''BASE jumping'' '''Популација > 10.000 (урбанизирана област)''' * Амон – предградие на Ајдахо Фолс * Блекфут – дом на ''Idaho Potato Museum'' * Бурли * Игл – предградие на Бојси * Гарден Сити – предградие на Бојси * Хејден -предградие на Кер Далин * Кјуна – предградие на Бојси * Москоѕ – дом на ''University of Idaho'' * Маунтеин Хом – база на ''U.S. Air Force'' * Пост Фолс – предградие на Кер Делин * Рексбург – дом на ''Brigham Young University-Idaho'' </td><td valign=top> '''Помали градови''' * Американ Фолс – прв град кој е целосно преместен * Арко – прв град кој е осветен со ел.енергија од атомска централа * Бонерс Фери – најсеверниот голем град во Ајдахо * Бул – „Главен град на пастрмката во светот“ * Дригс – скијање (''Grand Targhee'') * Иден * Емет * Гринлиф * Фруитленд * Фајлер – предградие на Твин Фолс * Хезелтон * Хомдејл – името на градот е избрано од капа * Ајланд Парк – скијање, рибарење на светско ниво * Џером * Кимберли – предградие на Твин Фолс * Келог – скијање (''Silver Mountain Ski Resort'') * Малад Сити * Мек Кол – скијање (''Brundage Ski Resort'') и рекреација ''Езерото Пеиет'' * Мидлтон * Монтпилиер * Мулан – рударство: сребро и цинк * Њу Медоус * Њу Плимут – првата испланирана заедница во Ајдахо, трета западно од планините Роки * Ноутас * Оклеи - дом на многу историски градби * Орофино – највисоката права брана на западната полутопка * Парис * Парма * Пеиет – седиштето на земјата Пеиет * Пламер * Престон - локација на филмот од 2004 ''Napoleon Dynamite'' * Руперт- седиште на земјата Минидока * Ригби – родното место на телевизијата * Салмон * Сендпоинт – скијање (''Schweitzer Mountain Ski Resort'') и рекреација „Езерото Пенд Орил“ * Сода Спрингс * Сент Ентони – песочни дини * Сент Мерис – седиште на земјата Бенева * Стенли – срцето на планините Соутут * Стар * Сан Валеи – годишно одморалиште и скијање од светска класа * Валас – историска област и седиште на земјата Шошон * Ваисер – седиште на земјата Вашингтон, дом на ''National Oldtime Fiddlers' Contest'' * Вилдер * Ворли - казино * Фирт </td><td valign=top> </td></tr></table> == Национални паркови, споменици и историски места == * ''California National Historic Trail'' * ''City of Rocks National Reserve'' * ''Craters of the Moon National Monument and Preserve'' * ''Hagerman Fossil Beds National Monument'' * ''Lewis and Clark National Historic Trail'' * ''Minidoka National Historic Site'' * ''Nez Perce National Historical Park'' * ''Oregon National Historic Trail'' * ''Yellowstone National Park'' <gallery align="right" heights="100px"> File:City of rocks view NPS.jpg|Градот од камења, национален резерват File:Scoria field at Craters of the Moon NM-750px.JPG|Кратерите на ''Moon National Monument'' </gallery> == Национални рекреациони области == [[Податотека:DSCN6179_bearlake_e.jpg|350п|десно|мини|Езерото Биар со поглед од „Bear Lake State Park“]] * ''Hells Canyon National Recreation Area'' * ''Sawtooth National Recreation Area'' == Национални области под заштита == * ''Snake River Birds of Prey National Conservation Area'' === Државни паркови === {{div col|2}} * ''Bear Lake State Park'' * ''Box Canyon State Park'' * ''Bruneau Dunes State Park'' * ''Castle Rocks State Park'' * ''City of Rocks State Park'' * ''Coeur d'Alene Parkway'' * ''Dworshak State Park'' * ''Eagle Island State Park (Idaho)|Eagle Island State Park'' * ''Farragut State Park'' * ''Harriman State Park'' * ''Hells Canyon'' * ''Hells Gate State Park'' * ''Henrys Lake State Park'' * ''Heyburn State Park'' * ''Lake Cascade State Park'' * ''Lake Walcott State Park'' * ''Lucky Peak State Park'' * ''Malad Gorge State Park'' * ''Massacre Rocks State Park'' * ''Mary Minerva McCroskey State Park'' * ''Niagara Springs State Park'' * ''Old Mission State Park'' * ''Ponderosa State Park'' * ''Priest Lake State Park'' * ''Round Lake State Park'' * ''Three Island Crossing State Park'' * ''Trail of the Coeur d'Alenes'' * ''Winchester Lake State Park'' * ''Yankee Fork State Park'' {{div col end}} == Образование == [[Податотека:UI-arboretum-spring-moscow-id-us.png|200п|десно|мини|„University of Idaho“ во Москоу]] === Колеџи и универзитети === „Државниот Совет за Образование“ на Ајдахо контролира три опфатни универзитети. Универзитетот „University of Idaho“ во [[Москоу, Ајдахо|Москоу]] е првиот универзитет во државата (основан во 1889). „Idaho State University“ во Покатело е отворен во 1901 како @Академија од Ајдахо# и му беше доделен универзитетски статус во 1963. „Boise State University“ е најновото училиште кое се бори за постигнување на универзитетски статус во Ајдахо. Школото отворено во 1932 како „Boisi Junior College“, во 1974 стана „Boise State University“. „Lewis-Clark State College“ во Левистон е единствен јавен, неуниверзитетски, четиригодишен колеџ во Ајдахо. Ајдахо има три регионални колеџи: „North Idaho College“ во Кер Далин, „College of Southern Idaho“ во Твин Фолс и „College of Westers Idaho“ во Нампа, кој се отвори во 2009. Приватните институции во Ајдахо се „Brigham Young University-Idaho“ во Рексбург. Колеџот во Калдвел „College of Idaho“. „Northwest Nazarene University“ во Нампа и колеџот во Москоу „Saint Andrews College“. == Спорт == Жителите на државата се редовни посетители, Ајдахо се смета за многу отворено ориентирана заедница. Централно Ајдахо е дом на едно од најстарите ски одморалишта во [[Северна Америка]], „Sun Valley“, каде што е инсталирана првата жичара. се клучни за идентитетот на Ајдахо со ски центар во близина на скоро секоја урбана област. Во државата има мал подем и на кајакарството. {| class="wikitable" |- !Клуб !Спорт !Лига |- |''Boise Hawks'' |[[Бејзбол]] |[[Пионерска Бејзбол Лига|ПБЛ]] |- |''Boise State Broncos'' |[[Национален Колегиум на Атлетската Асоцијација|НКАА]] |''Football Bowl Subdivision'' |- |''Idaho Vandals'' |НКАА |''Football Bowl Subdivision'' |- |''Idaho State Bengals'' |НКАА |''Football Championship Subdivision'' |- |''Idaho Falls Chukars'' |Бејзбол |ПБЛ |- |''Idaho Stampede'' |[[Кошарка]] |''NBA Development League'' |- |''Idaho Steelheads'' |[[Хокеј на мраз]] |''East Coast Hockey League'' |} == Официјални државни обележја == [[Податотека:Nezperceindians1895ish.jpg|200п|десно|мини]] * Државна птица: [[Планинска синица|планинската синица]]<ref name="Statesymbols">{{Наведена мрежна страница |url=http://gov.idaho.gov/fyi/symbols/symbols_index.html |title=Governor C. L. “Butch” Otter – The State of Idaho – FYI Idaho State Symbols |publisher=Gov.idaho.gov |date= |accessdate=2010-07-30 |archive-date=2010-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100630201842/http://gov.idaho.gov/fyi/symbols/symbols_index.html |url-status=dead }}</ref> * Државно играње: [[Сквер Денс]]<ref name="Statesymbols" /> * Државна риба: [[Пастрмка убиец]]<ref name="Statesymbols" /> * Државно цвеќе: ''[[Philadelphus lewisii]]''<ref name="Statesymbols" /> * Државен фосил: ''[[Equus simplicidens]]''<ref name="Statesymbols" /> * Државно овошје: ''[[Huckleberry]]'' (од фамилијата [[Ericaceae]])<ref name="Statesymbols" /> * Државен дијамант: [[Гранат]]от на Ајдахо<ref name="Statesymbols" /> * Државен коњ: ''[[Appaloosa]]''<ref name="Statesymbols" /> * Државно мото: ''Esto perpetua'' („[[Македонски јазик|мак]].Нека биде вечен“)<ref name="Statesymbols" /><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://idahohistory.net/Reference%20Series/0134.pdf |title=Idaho history homepage |publisher=Idahohistory.net |date=2010-07-07 |accessdate=2010-07-30}}</ref> * Државен инсект: [[Монарх (пеперутка)]] (''Danaus plexippus'')<ref name="Statesymbols" /> * Државна птица грабливец: [[Сив сокол]]<ref name="Statesymbols" /> * Државна песна: „Here We Have Idaho“<ref name="Statesymbols" /> * Државно дрво: ''Western White Pine''<ref name="Statesymbols" /> * Државен зеленчук: [[Домат]]<ref name="Statesymbols" /> == Познати луѓе од Ајдахо == {{Главна|Список на познати луѓе од Ајдахо}} ==Ајдахо како тема во популарната култура== * „Приватен Ајдахо“ ([[англиски]]: ''Private Idaho'') - песна на американската [[Рок-музика|рок]]-група ''[[The B-52's (рок-група)|The B-52's]]''.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=h5F3PHvnQAQ YouTube, The B-52's - Private Idaho (пристапено на 8.2.2021)]</ref> == Наводи == {{наводи}} {{Политичка поделба на САД}} {{Координати-наслов d|45|N|114|W|region:US-ID_type:state}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Баски|Баскијци-Американци]] [[Категорија:Електрицитет|електрицитет]] [[Категорија:Зимски спортови|Зимските спортови]] [[Категорија:Сојузни држави на САД]] [[Категорија:Ајдахо]] [[Категорија:Држави и територии основани во 1890]] fbsqn6rp4nk71yfpk4kbv88nhqecgr9 0 10563 5562938 5562230 2026-05-24T12:23:29Z Gurther 105215 Одбиена последната промена (од [[Специјална:Придонеси/~2026-30391-06|~2026-30391-06]]) и ја поврати преработката 5206251 на InternetArchiveBot 5562938 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | име = Вејсели | слика = Вејсели.jpg | големина на слика = 300п | опис = Воздушен поглед на местоположбата на селото Вејсели | општина = {{општинскигрб|Општина Валандово}} | регион = {{грб|Југоисточен Регион}} | област = [[Бојмија]] | население = 0 | година = 2021 | поштенски број = | повикувачки број = 034 | надморска височина = 230 | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=20 | lat_sec=01 | lon_dir=E | lon_deg=22 | lon_min=31 | lon_sec=53 | слава = | мрежно место = | карта = Вејсели во Општина Валандово.svg }} '''Вејсели''' — раселено село во [[Општина Валандово]], во областа [[Бојмија]], во околината на градот [[Валандово]]. Денес, од селото нема никакви видливи остатоци. == Географија и местоположба == Селото се наоѓало на јужните падини на планината [[Плавуш (планина)|Плавуш]], на надморска височина од 230 метри. Се наоѓа северозападно од градот [[Валандово]], оддалечено 6 километри и нешто повеќе од 1 километар северно од селото [[Пирава]].<ref name="енциклопедија">{{наведена книга|last=Панов|first=Митко|title=Енциклопедија на селата во Република Македонија: географски, демографски, и аграрни обележја|year=1998|publisher=Патрија|location=Скопје|pages=49}}</ref> До некогашното село води земјен пат, кој започнува од селото [[Пирава]], до кое има асфалтен пат. == Историја == За време на отоманскиот период селото било познато под името '''Весели'''. <!--== Стопанство ==--> == Население == {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom |1948|93 |1953|115 |1961|0 |1971|0 |1981|0 |1991|0 |1994|0 |2002|0 |2021|0 }} Според податоците од 1873 година во „[[Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника]]“, селото имало 70 домаќинства со 141 жител муслиман.<ref>„Македония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г.“ Македонски научен институт, София, 1995, стр. 194-195.</ref> Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика|Македонија, Етнографија и статистика]]“) од 1900 година, во Вејсели живееле 280 жители, сите [[Македонски Турци|Турци]].<ref name=":0">[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_30.htm Васил Кънчов. „Македония. Етнография и статистика“. София, 1900, стр. 162.]</ref> Според османистот [[Димитар Гаџанов]] во 1916 година во ''Весели'' живееле 40 Турци.<ref>[http://www.promacedonia.org/bg_1916/bg_1916_2_13.htm Гаджанов, Димитър Г. Мюсюлманското население в Новоосвободените земи, во: Научна експедиция в Македония и Поморавието 1916, Военноиздателски комплекс „Св. Георги Победоносец“, Университетско издателство „Св. Климент Охридски“, София, 1993, стр. 246.]</ref> Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, во селото имало 25 до 50 [[Турци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_40_40-41_VODENA_(EDESSA)_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> Селото било наполно раселено по 1953 година, когашто броело 115 жители, турско население.<ref name="енциклопедија" /> Иселувањето на селото започнало уште пред [[Втора светска војна|Втората светска војна]], кога населението на Вејсели значајно опаднало. По војната тоа доживеало мал пораст, за во 1951 година да достигне 115 жители. Во текот на таа деценија селото наполно се испразнило, веројатно поради иселувањето на Турците од Македонија. Според пописот од 2002 година, во селото Вејсели немало жители.<ref name="попис">{{нмс|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија|date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=4 јануари 2021}}</ref> Истото било потврдено и на последниот попис од 2021 година. {{Пописи|280|—|93|115|0|0|0|0|0|0|0}} <!--=== Родови === === Иселеништво === == Општествени установи ==--> == Самоуправа и политика == На крајот од XIX век, Вејсели било наполно турско село во [[Дојранска Каза|Дојранската Каза]] на [[Отоманско Царство|Отоманското Царство]]. Селото влегува во рамките на [[Општина Валандово]], една од малкуте општини кои не биле изменети со новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото било во рамките на некогашната Општина Валандово. Во периодот 1955-1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата Општина Валандово. Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната општина Удово, во која покрај селото Вејсели се наоѓале селата Ајранли, Аразли, Баракли, Башали, Градец, Ѓулели, Јосифово, Плавуш, Терзели и Удово. Во периодот 1950-1952, селото било дел од некогашната општина Јосифово, во која влегувале селата Ајранли, Вејсели, Јосифово, Плавуш и Терзели. === Избирачко место === Селото е опфатено во избирачкото место бр. 0290 според [[Државна изборна комисија на Македонија|Државната изборна комисија]], сместено во просториите на основното училиште во селото [[Калково]]. Покрај селото Вејсели, во ова избирачко место се опфатени и селата [[Плавуш]], [[Терзели]], [[Ајранли]] и дел од селото [[Јосифово]], што е всушност Калково.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|title=Описи на ИМ|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20230817210325/https://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|archive-date=2023-08-17|dead-url=|accessdate=3 ноември 2019|url-status=dead}}</ref> На [[Локални избори во Македонија (2021)|локалните избори во 2021 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 292 гласачи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati2021lokalni1krug.sec.mk/mk/mayr/r/11-397|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20240114191910/https://rezultati2021lokalni1krug.sec.mk/mk/mayr/r/11-397|archive-date=2024-01-14|dead-url=|accessdate=14 јануари 2024|title=архивска копија|url-status=dead}}</ref> <!--== Културни и природни знаменитости == == Редовни настани == == Личности == ;Родени во или по потекло од Вејсели == Култура и спорт ==--> == Поврзано == * [[Општина Валандово]] * [[Валандово]] * [[Бојмија]] == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Vejseli}} {{Општина Валандово}} [[Категорија:Вејсели| ]] [[Категорија:Села во Македонија]] [[Категорија:Валандовски села]] [[Категорија:Села во Општина Валандово]] [[Категорија:Раселени села во Македонија]] 0g3f2nbc6f5bq283xr7evmaiki8sdes 0 11570 5562973 5562782 2026-05-24T13:22:37Z Gurther 105215 Одбиени последните 3 промени (од [[Специјална:Придонеси/~2026-30771-76|~2026-30771-76]] и [[Специјална:Придонеси/~2026-31025-12|~2026-31025-12]]) и ја поврати преработката 5379505 на 146.255.75.87 5562973 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | слика=Горно Крушје (Ресенско) (12).jpg | име=Крушје | регион= | општина=[[Општина Ресен|Ресен]] | население=55 | поштенски број= | надморска височина=1053 | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=09 | lat_sec=30 | lon_dir=E | lon_deg=20 | lon_min=58 | lon_sec=54 | мрежно место= | карта= Горно Крушје во Општина Ресен.svg }} '''Горно Крушје''', познато и само како '''Крушје''' — [[Села во Македонија|село]] во [[Општина Ресен]], во областа [[Преспа]], во околината на градот [[Ресен]]. == Географија и местоположба == Селото се наоѓа во најсеверниот дел на областа [[Преспа]], недалеку од патот [[Ресен]] - [[Охрид]], оддалечено 9 километри северно од [[Ресен]]. Дел од атарот на селото се издига на југозападната падина на [[Плакенска Планина|Плаќенска Планина]]. Селото е планинско на надморска височина од 1.140 метри. Селото има полјоделско-шумарска функција. Селото граничи со селата [[Скребатно]], [[Завој (село)|Завој]], [[Свиништа]] и [[Плаќе]] од запад и северозапад, [[Лева Река]] од исток, [[Избишта]] и [[Болно]] од југ. == Историја == [[Податотека:Krushe, Resensko.jpg|мини|лево|Крушје во почетокот на XX век.]] Во XIX век селото било дел од Битолската каза, нахија Горна Преспа, во [[Отоманско Царство|Отоманското Царство]]. Четири лица, односно Марјан Лазаревски, Ице Ангеловски, Бојан Лазаревски и Мице Велјановски загинале како партизани за време на [[Народноослободителна борба во Вардарска Македонија|НОБ]] во [[Втората светска војна]]. Во нивна чест и спомен, на 2 август 1985 година е подигнат споменик во југот на селото. <!--== Стопанство ==--> == Население == {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom |1948|579 |1953|531 |1961|414 |1971|281 |1981|215 |1991|137 |1994|123 |2002|107 |2021|55 }} Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика|Македонија, Етнографија и статистика]]“) од 1900 година, во Горно Крушје живееле 370 жители, сите [[Македонци]].<ref name=":0">[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_36.htm Васил Кънчов. „Македония. Етнография и статистика“. София, 1900, стр. 241.]</ref> Според егзархискиот секретар [[Димитар Мишев]], („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во 1905 година во Горно Крушје имало 480 [[Македонци]], под врховенството на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]].<ref name=":1">D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, рр. 168-169.</ref> На Етнографската карта на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]] од 1901 г. ''Крушје'' се води како чисто македонско село во Битолската каза на Битолскиот санџак со 84 куќи.<ref>{{Битолски Вилает|15}}</ref> Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото имало 500 [[Македонци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_39_39-41_BITOLJ_(MONASTIR)_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> Според пописот на населението на Македонија од 2002 година, селото има 103 домаќинства и 107 жители, сите [[Македонци]].<ref>[http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf Попис на населението, домаќинствата и становите во Република Македонија, 2002 - Книга X]</ref> Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 55 жители, од кои 49 [[Македонци]], 1 [[Македонски Албанци|Албанец]], 4 [[Македонски Бошњаци|Бошњаци]] и 1 лице без податоци.<ref>{{Попис2021белешка}}</ref> {{Пописи|370|480|579|531|414|281|215|137|123|107|55}} === Родови === Горно Крушје е македонско село. Родови во селото се: ''Башовци, Бешировци, Вељановци, Гошевци, Ганчевци, Димовци, Даворовци, Здравевци, Земановци, Зурловци, Ивановци, Јашаровци, Јузевци, Јанчевци, Коџакаревци, Костовци, Кочовци, Куртовци, Лазевци, Лазаревци, Мазевци, Мишевци, Муловци, Наумовци, Павлевци, Штерјовци, Стојчевци, Трајановци, Тумбалаковци, Тодоровци, Ташаровци, Цепенковци, Цветановци, Џавтаковци ,Шоријовци и Шишковци''.<ref>{{Наведена книга|title=Населбите во Преспа|last=Јовановски|first=Владо|publisher=Ѓурѓа|year=2005|isbn=|location=Скопје|pages=}}</ref> Според истражувањата на [[Бранислав Русиќ]] во 1949 година, родови во селото се: * '''Староседелци и доселеници со непознато потекло:''' ''Цепенковци (7 к.), Здравевци (21 к.), Костовци (25 к.), Џавтаковци (9 к.), Вељановци (12 к.), Ѓоршевци (8 к.), Брлевци (4 к.) и Митановци (1 к.).'' * '''Доселеници со познато потекло:''' ''Јанчевци (7 к.)'' доселени се од селото [[Вапила]], [[Охридско]]; ''Лазевци (4 к.)'' доселени се од селото [[Бучин]], [[Крушевско]]; ''Башовци (3 к.)'' доселени се од некое село во [[Демирхисарско]] ([[Железник]]); ''Мазевци (3 к.)'' доселени се од селото [[Стрежево]], [[Битолско]].<ref name=":2">{{Наведена книга|title=Фонд Русиќ|last=Русиќ|first=Бранислав|publisher=Архивски Фонд на МАНУ к-2, АЕ 87|others=|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref> <gallery mode="packed" heights="150px"> Горно Крушје (Ресенско) (02).jpg|Урнатини на стара куќа во јужниот дел на селото Горно Крушје (Ресенско) (07).jpg|Куќа во средишниот дел на селото Горно Крушје (Ресенско) (08).jpg|Куќа во средишниот дел на селото Горно Крушје (Ресенско) (09).jpg|Стара куќа во средишниот дел на селото </gallery> == Општествени установи == Месна заедница на с.крушје Црковен одбор == Самоуправа и политика == === Избирачко место === Во селото постои избирачкото место бр. 1636 според [[Државна изборна комисија на Македонија|Државната изборна комисија]], сместени во просториите на селски дом. Во ова избирачко место е опфатено и селото [[Илино]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|title=Описи на ИМ|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20230817210325/https://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|archive-date=2023-08-17|dead-url=|accessdate=3 ноември 2019|url-status=dead}}</ref> На [[Македонски претседателски избори (2019)|претседателските избори во 2019 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 73 гласачи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|title=Претседателски избори 2019|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229144944/https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|archive-date=2019-12-29|dead-url=|accessdate=3 ноември 2019|url-status=dead}}</ref> == Културни и природни знаменитости == ;Цркви *[[Црква „Вознесение Христово“ - Горно Крушје|Црква „Вознесение Христово“]] *[[Црква „Св. Никола“ - Крушје|Црква „Св. Никола“]] ;Споменици * Споменик на [[Илинденското востание]] * Споменик на [[Народноослободителна борба во Вардарска Македонија|НОБ]] <gallery mode="packed" heights="150px"> Горно Крушје (Ресенско) (01).jpg|[[Мозаик|Мозаичен]] споменик во чест на [[Илинденското востание]] Горно Крушје (Ресенско) (04).jpg|Мозаичен споменик во чест на Илинденското востание Горно Крушје (Ресенско) (06).jpg|Споменик во чест на загинатите во НОБ од Горно Крушје Горно Крушје (Ресенско) (05).jpg|Натпис на споменикот на НОБ </gallery> ;Археолошки наоѓалишта<ref>[[Димче Коцо|Коцо, Димче]] (1996). ''Археолошка карта на Република Македонија''. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069</ref> *[[Св. Спас (Крушје)|Св. Спас]] — црква и некропола од старохристијанско време; *[[Гумење (Крушје)|Гумење]] — населба од доцноантичко време; *[[Старо Село (Крушје)|Старо Село]] — населба, црква и некропола од средниот век; == Редовни настани == == Личности == * [[Крсто Трајков]] — Македонски револуционер, деец на [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]]. * [[Стево Темелков Ангелевски]] — Македонски револуционер, деец на [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref name=":3">{{Наведена книга|title=|first=|publisher=|others=Јасмина Дамјановска, Ленина Жила и Филип Петровски (2016). Илинденски сведоштва. том I, дел I. Скопје: Државен архив на Република Македонија.|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref> * [[Ставре Темелков Ангелковски]] — Македонски револуционер, деец на [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref name=":3" /> * [[Пере Ставрев Башовски]] — Македонски револуционер, деец на [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref name=":3" /> * [[Ефтим Јанков Вељановски]] — Македонски револуционер, деец на [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref name=":3" /> * [[Ванко Божинов Лазаревски]] — Македонски револуционер, деец на [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref>{{Наведена книга|title=|first=|publisher=|others=Јасмина Дамјановска, Ленина Жила и Филип Петровски (2016). Илинденски сведоштва. том II, дел II. Скопје: Државен архив на Република Македонија.|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref> * [[Наум Крстев Павлевски]] — Македонски револуционер, деец на [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref>{{Наведена книга|title=|first=|publisher=|others=Јасмина Дамјановска, Ленина Жила и Филип Петровски (2017). Илинденски сведоштва. том IV, дел II. Скопје: Државен архив на Република Македонија.|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref> * [[Тане Цветков Џавтаков]] — Македонски револуционер, деец на [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref>{{Наведена книга|title=|first=|publisher=|others=Јасмина Дамјановска, Ленина Жила и Филип Петровски (2017). Илинденски сведоштва. том IV, дел II. Скопје: Државен архив на Република Македонија.|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref> == Култура и спорт == == Иселеништво == Иселеници од ова село до 1949 година може да се најдат во. [[Аргентина]] (17 семејства), [[Соединети Американски Држави|САД]] (7 семејства), [[Канада]] (2 семејства), [[Ресен]] (2 семејства), [[Србија]] (4 семејства) и во [[Бугарија]] (2 семејства).<ref name=":2" /> ==Галерија== <gallery mode="packed" heights="150px"> Горно Крушје (Ресенско) (10).jpg|Панорама на куќи во северозападниот дел на селото Горно Крушје (Ресенско) (11).jpg|Куќи во северниот дел на селото </gallery> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр-авто}} {{Општина Ресен}} [[Категорија:Села во Македонија]] [[Категорија:Ресенски села]] [[Категорија:Села во Општина Ресен]] [[Категорија:Горно Крушје (Ресенско)| ]] eeup2y4wr44nndobjmwy1mb7t5zv243 5563105 5562973 2026-05-24T22:45:14Z ~2026-31025-12 133487 /* Географија и местоположба */ 5563105 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | слика=Горно Крушје (Ресенско) (12).jpg | име=Крушје | регион= | општина=[[Општина Ресен|Ресен]] | население=55 | поштенски број= | надморска височина=1053 | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=09 | lat_sec=30 | lon_dir=E | lon_deg=20 | lon_min=58 | lon_sec=54 | мрежно место= | карта= Горно Крушје во Општина Ресен.svg }} '''Горно Крушје''', познато и само како '''Крушје''' — [[Села во Македонија|село]] во [[Општина Ресен]], во областа [[Преспа]], во околината на градот [[Ресен]]. == Географија и местоположба == Селото се наоѓа во најсеверниот дел на областа [[Преспа]], недалеку од патот [[Ресен]] - [[Охрид]], оддалечено 9 километри северно од [[Ресен]]. Дел од атарот на селото се издига на југозападната падина на [[Плакенска Планина|Плаќенска Планина]]. Селото е планинско на надморска височина од 1.140 метри. Селото има полјоделско-шумарска функција. Селото граничи со селата [[Скребатно]], [[Завој (село)|Завој]], [[Свиништа]] и [[Плаќе]] од запад и северозапад, [[Лева Река]] од исток, [[Избишта]] и [[Болно]] од југ. == Историја == [[Податотека:Krushe, Resensko.jpg|мини|лево|Крушје во почетокот на XX век.]] Во XIX век селото било дел од Битолската каза, нахија Горна Преспа, во [[Отоманско Царство|Отоманското Царство]]. Четири лица, односно Марјан Лазаревски, Ице Ангеловски, Бојан Лазаревски и Мице Велјановски загинале како партизани за време на [[Народноослободителна борба во Вардарска Македонија|НОБ]] во [[Втората светска војна]]. Во нивна чест и спомен, на 2 август 1985 година е подигнат споменик во југот на селото. <!--== Стопанство ==--> == Население == {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom |1948|579 |1953|531 |1961|414 |1971|281 |1981|215 |1991|137 |1994|123 |2002|107 |2021|55 }} Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика|Македонија, Етнографија и статистика]]“) од 1900 година, во Горно Крушје живееле 370 жители, сите [[Македонци]].<ref name=":0">[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_36.htm Васил Кънчов. „Македония. Етнография и статистика“. София, 1900, стр. 241.]</ref> Според егзархискиот секретар [[Димитар Мишев]], („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во 1905 година во Горно Крушје имало 480 [[Македонци]], под врховенството на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]].<ref name=":1">D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, рр. 168-169.</ref> На Етнографската карта на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]] од 1901 г. ''Крушје'' се води како чисто македонско село во Битолската каза на Битолскиот санџак со 84 куќи.<ref>{{Битолски Вилает|15}}</ref> Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото имало 500 [[Македонци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_39_39-41_BITOLJ_(MONASTIR)_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> Според пописот на населението на Македонија од 2002 година, селото има 103 домаќинства и 107 жители, сите [[Македонци]].<ref>[http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf Попис на населението, домаќинствата и становите во Република Македонија, 2002 - Книга X]</ref> Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 55 жители, од кои 49 [[Македонци]], 1 [[Македонски Албанци|Албанец]], 4 [[Македонски Бошњаци|Бошњаци]] и 1 лице без податоци.<ref>{{Попис2021белешка}}</ref> {{Пописи|370|480|579|531|414|281|215|137|123|107|55}} === Родови === Горно Крушје е македонско село. Родови во селото се: ''Башовци, Бешировци, Вељановци, Гошевци, Ганчевци, Димовци, Даворовци, Здравевци, Земановци, Зурловци, Ивановци, Јашаровци, Јузевци, Јанчевци, Коџакаревци, Костовци, Кочовци, Куртовци, Лазевци, Лазаревци, Мазевци, Мишевци, Муловци, Наумовци, Павлевци, Штерјовци, Стојчевци, Трајановци, Тумбалаковци, Тодоровци, Ташаровци, Цепенковци, Цветановци, Џавтаковци ,Шоријовци и Шишковци''.<ref>{{Наведена книга|title=Населбите во Преспа|last=Јовановски|first=Владо|publisher=Ѓурѓа|year=2005|isbn=|location=Скопје|pages=}}</ref> Според истражувањата на [[Бранислав Русиќ]] во 1949 година, родови во селото се: * '''Староседелци и доселеници со непознато потекло:''' ''Цепенковци (7 к.), Здравевци (21 к.), Костовци (25 к.), Џавтаковци (9 к.), Вељановци (12 к.), Ѓоршевци (8 к.), Брлевци (4 к.) и Митановци (1 к.).'' * '''Доселеници со познато потекло:''' ''Јанчевци (7 к.)'' доселени се од селото [[Вапила]], [[Охридско]]; ''Лазевци (4 к.)'' доселени се од селото [[Бучин]], [[Крушевско]]; ''Башовци (3 к.)'' доселени се од некое село во [[Демирхисарско]] ([[Железник]]); ''Мазевци (3 к.)'' доселени се од селото [[Стрежево]], [[Битолско]].<ref name=":2">{{Наведена книга|title=Фонд Русиќ|last=Русиќ|first=Бранислав|publisher=Архивски Фонд на МАНУ к-2, АЕ 87|others=|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref> <gallery mode="packed" heights="150px"> Горно Крушје (Ресенско) (02).jpg|Урнатини на стара куќа во јужниот дел на селото Горно Крушје (Ресенско) (07).jpg|Куќа во средишниот дел на селото Горно Крушје (Ресенско) (08).jpg|Куќа во средишниот дел на селото Горно Крушје (Ресенско) (09).jpg|Стара куќа во средишниот дел на селото </gallery> == Општествени установи == Месна заедница на с.крушје Црковен одбор == Самоуправа и политика == === Избирачко место === Во селото постои избирачкото место бр. 1636 според [[Државна изборна комисија на Македонија|Државната изборна комисија]], сместени во просториите на селски дом. Во ова избирачко место е опфатено и селото [[Илино]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|title=Описи на ИМ|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20230817210325/https://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|archive-date=2023-08-17|dead-url=|accessdate=3 ноември 2019|url-status=dead}}</ref> На [[Македонски претседателски избори (2019)|претседателските избори во 2019 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 83 гласачи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|title=Претседателски избори 2019|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229144944/https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|archive-date=2019-12-29|dead-url=|accessdate=3 ноември 2019|url-status=dead}}</ref> == Културни и природни знаменитости == ;Цркви *[[Црква „Вознесение Христово“ - Горно Крушје|Црква „Вознесение Христово“]] *[[Црква „Св. Никола“ - Крушје|Црква „Св. Никола“]] ;Споменици * Споменик на [[Илинденското востание]] * Споменик на [[Народноослободителна борба во Вардарска Македонија|НОБ]] <gallery mode="packed" heights="150px"> Горно Крушје (Ресенско) (01).jpg|[[Мозаик|Мозаичен]] споменик во чест на [[Илинденското востание]] Горно Крушје (Ресенско) (04).jpg|Мозаичен споменик во чест на Илинденското востание Горно Крушје (Ресенско) (06).jpg|Споменик во чест на загинатите во НОБ од Горно Крушје Горно Крушје (Ресенско) (05).jpg|Натпис на споменикот на НОБ </gallery> ;Археолошки наоѓалишта<ref>[[Димче Коцо|Коцо, Димче]] (1996). ''Археолошка карта на Република Македонија''. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069</ref> *[[Св. Спас (Крушје)|Св. Спас]] — црква и некропола од старохристијанско време; *[[Гумење (Крушје)|Гумење]] — населба од доцноантичко време; *[[Старо Село (Крушје)|Старо Село]] — населба, црква и некропола од средниот век; == Редовни настани == == Личности == * [[Крсто Трајков]] — Македонски револуционер, деец на [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]]. * [[Стево Темелков Ангелевски]] — Македонски револуционер, деец на [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref name=":3">{{Наведена книга|title=|first=|publisher=|others=Јасмина Дамјановска, Ленина Жила и Филип Петровски (2016). Илинденски сведоштва. том I, дел I. Скопје: Државен архив на Република Македонија.|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref> * [[Ставре Темелков Ангелковски]] — Македонски револуционер, деец на [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref name=":3" /> * [[Пере Ставрев Башовски]] — Македонски револуционер, деец на [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref name=":3" /> * [[Ефтим Јанков Вељановски]] — Македонски револуционер, деец на [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref name=":3" /> * [[Ванко Божинов Лазаревски]] — Македонски револуционер, деец на [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref>{{Наведена книга|title=|first=|publisher=|others=Јасмина Дамјановска, Ленина Жила и Филип Петровски (2016). Илинденски сведоштва. том II, дел II. Скопје: Државен архив на Република Македонија.|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref> * [[Наум Крстев Павлевски]] — Македонски револуционер, деец на [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref>{{Наведена книга|title=|first=|publisher=|others=Јасмина Дамјановска, Ленина Жила и Филип Петровски (2017). Илинденски сведоштва. том IV, дел II. Скопје: Државен архив на Република Македонија.|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref> * [[Тане Цветков Џавтаков]] — Македонски револуционер, деец на [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref>{{Наведена книга|title=|first=|publisher=|others=Јасмина Дамјановска, Ленина Жила и Филип Петровски (2017). Илинденски сведоштва. том IV, дел II. Скопје: Државен архив на Република Македонија.|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref> == Култура и спорт == == Иселеништво == Иселеници од ова село до 1949 година може да се најдат во. [[Аргентина]] (17 семејства), [[Соединети Американски Држави|САД]] (7 семејства), [[Канада]] (2 семејства), [[Ресен]] (2 семејства), [[Србија]] (4 семејства) и во [[Бугарија]] (2 семејства).<ref name=":2" /> ==Галерија== <gallery mode="packed" heights="150px"> Горно Крушје (Ресенско) (10).jpg|Панорама на куќи во северозападниот дел на селото Горно Крушје (Ресенско) (11).jpg|Куќи во северниот дел на селото </gallery> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр-авто}} {{Општина Ресен}} [[Категорија:Села во Македонија]] [[Категорија:Ресенски села]] [[Категорија:Села во Општина Ресен]] [[Категорија:Горно Крушје (Ресенско)| ]] hp3i9v1yx1vnhru0s3i983duwtiwydo 0 12392 5563106 5471579 2026-05-24T23:16:45Z ~2026-31144-91 133521 5563106 wikitext text/x-wiki {{otheruses}} {{Инфокутија Езеро |lake_name = Комо |image_lake = 104-BSileccio 006.jpg |caption_lake = Поглед од [[Lierna]] кон [[Bellagio]], во најиконичниот и централниот дел на езерото Комо |image_bathymetry = Lago di Como.png |caption_bathymetry = |coords = {{coor at dm|46|00|N|9|17|E|region:IT_type:waterbody}} |location= [[Ломбардија]], [[Италија]] |type = |inflow = [[Ада (река)|река Ада]], [[Мера (река)|река Мера]] |outflow = [[Ада (река)|река Ада]] |catchment = 4.509 км² <ref name=iii /> |basin_countries = Италија, Швајцарија |length = 46 км |width = 4.5 км |area = 146 км² |depth = 154 м <ref name=iii /> |max-depth = 410 м |volume = 22,5 км³ |residence_time = 4.5 години <ref name=iii /> |shore = |elevation = 198 m <ref name=iii /> |islands = [[Изола Комачина]] |cities = [[Комо]], [[Леко]] ''(видете во [[#Крајезерски населени места|статијата]])'' |reference = <ref name=iii>{{Наведена мрежна страница | title= laghi italiani | publisher= Istituto Italiano di Idrobiologia | url= http://www.iii.to.cnr.it/limnol/cicloac/lagit.htm | accessdate= 2006-11-17 | archive-date= 2010-02-05 | archive-url= https://web.archive.org/web/20100205043503/http://www.iii.to.cnr.it/limnol/cicloac/lagit.htm | url-status= dead }}</ref> }} '''Комо''' ({{langx|it|Lago di Como}} или ''Lario'') — [[езеро]] од [[ледничко езеро|ледничко потекло]] во [[Ломбардија]], [[Италија]]. Зафаќа површина од {{км2|146}} и со тоа е трето по големина во земјата, по [[Гарда (езеро)|Гарда]] и [[Маџоре]]. Со своите 410 м ова езеро е едно од најдлабоките езера во [[Европа]] и самото дно е 200 м подморска височина. Езерото има многу интересен облик: како превртена буква „Y“. Северниот ракавец почнува од градот [[Колико]], додека градовите [[Комо]] и [[Леко]] се наоѓаат на краевите на југозападниот, односно југоисточниот ракавец. Малите гратчиња [[Белаџо]], [[Менаџо]] и [[Варена]] се наоѓаат кај крстопатот помеѓу трите ракава на езерото: ти се поврзани, меѓу другото, со тригајолна бродска превозна служба. Во голем дел езерото го полни реката [[Ада (река)|Ада]], која се влева близу градот Колико а истекува кај градот Леко. Ова значи дека југозападниот ракавец е всушност слеп завршеток бидејќи Комо, за разлика од Леко, често се поплавува. Убавината на езерото и околината привлекува многу богати луѓе и ѕвезди каде тие имаат вили. == Името на езерото == Вистинското италијанско име на езерото е ''Lario'', но ова име ретко се употребува; Обично езерото се нарекува ''Lago di Como', што значи „Езеро Комо“. == Крајезерски населени места == [[Податотека:Tremezzo, giardini pubblici (Ian Spackman 2007-007-0-).jpg|thumb|Паркот Мајер, јавна градина во [[Тремецо]]]] [[Податотека:Varenna 2004 07 09.JPG|thumb|right|Варена, на источниот брег на Комо]] <table class=wikitable> <caption>Населени места крај Комо</caption> <tr> <th>Западен брег <br /><small>од север кон југ <th>Јужен брег <br /><small>од запад кон исток <th>Источен брег <br /><small>од север кон југ <tr valign=top> <td> * [[Домазо]] * [[Граведона]] * [[Донго]] * [[Мусо]] * [[Менаџо]] * [[Каденабија]] * [[Тремецо]] * [[Мецегра]] * [[Лено]] * [[Осучо]] * [[Аргењо]] * [[Бриено]] * [[Молтрасио]] * [[Чернобио]] * [[Комо]] <td valign=bottom> ---- * ''[[Комо]]'' * [[Блевио]] * [[Белаџо]] * [[Малграте]] * ''[[Леко]]'' <td> * [[Колико]] * [[Дорио]] * [[Дервио]] * [[Белано]] * [[Варена]] * [[Леко]] </table> [[Податотека:LagoComoMemorial.jpg|500px|thumb|right|none|Поглед на езерото од градот [[Комо]]]] == Поврзано == * [[Вила дел Балбијанело]] ==Наводи== {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.bellagio.co.nz/lakecomo.html Карта на езерото] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090205181014/http://bellagio.co.nz/lakecomo.html |date=2009-02-05 }} * [http://www.discovercomo.com/ Туристички информации за езерото] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080110125804/http://www.discovercomo.com/ |date=2008-01-10 }} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Езера во Италија|Комо]] [[Категорија:Комо (покраина)]] [[Категорија:Леко (покраина)]] hhbh7a2nf72a1vj6950mgaqu6n36o0f 5563107 5563106 2026-05-24T23:17:35Z ~2026-31144-91 133521 5563107 wikitext text/x-wiki {{otheruses}} {{Инфокутија Езеро |lake_name = Езерото Комо |image_lake = 104-BSileccio 006.jpg |caption_lake = Поглед од [[Lierna]] кон [[Bellagio]], во најиконичниот и централниот дел на езерото Комо |image_bathymetry = Lago di Como.png |caption_bathymetry = |coords = {{coor at dm|46|00|N|9|17|E|region:IT_type:waterbody}} |location= [[Ломбардија]], [[Италија]] |type = |inflow = [[Ада (река)|река Ада]], [[Мера (река)|река Мера]] |outflow = [[Ада (река)|река Ада]] |catchment = 4.509 км² <ref name=iii /> |basin_countries = Италија, Швајцарија |length = 46 км |width = 4.5 км |area = 146 км² |depth = 154 м <ref name=iii /> |max-depth = 410 м |volume = 22,5 км³ |residence_time = 4.5 години <ref name=iii /> |shore = |elevation = 198 m <ref name=iii /> |islands = [[Изола Комачина]] |cities = [[Комо]], [[Леко]] ''(видете во [[#Крајезерски населени места|статијата]])'' |reference = <ref name=iii>{{Наведена мрежна страница | title= laghi italiani | publisher= Istituto Italiano di Idrobiologia | url= http://www.iii.to.cnr.it/limnol/cicloac/lagit.htm | accessdate= 2006-11-17 | archive-date= 2010-02-05 | archive-url= https://web.archive.org/web/20100205043503/http://www.iii.to.cnr.it/limnol/cicloac/lagit.htm | url-status= dead }}</ref> }} '''Езерото Комо''' ({{langx|it|Lago di Como}} или ''Lario'') — [[езеро]] од [[ледничко езеро|ледничко потекло]] во [[Ломбардија]], [[Италија]]. Зафаќа површина од {{км2|146}} и со тоа е трето по големина во земјата, по [[Гарда (езеро)|Гарда]] и [[Маџоре]]. Со своите 410 м ова езеро е едно од најдлабоките езера во [[Европа]] и самото дно е 200 м подморска височина. Езерото има многу интересен облик: како превртена буква „Y“. Северниот ракавец почнува од градот [[Колико]], додека градовите [[Комо]] и [[Леко]] се наоѓаат на краевите на југозападниот, односно југоисточниот ракавец. Малите гратчиња [[Белаџо]], [[Менаџо]] и [[Варена]] се наоѓаат кај крстопатот помеѓу трите ракава на езерото: ти се поврзани, меѓу другото, со тригајолна бродска превозна служба. Во голем дел езерото го полни реката [[Ада (река)|Ада]], која се влева близу градот Колико а истекува кај градот Леко. Ова значи дека југозападниот ракавец е всушност слеп завршеток бидејќи Комо, за разлика од Леко, често се поплавува. Убавината на езерото и околината привлекува многу богати луѓе и ѕвезди каде тие имаат вили. == Името на езерото == Вистинското италијанско име на езерото е ''Lario'', но ова име ретко се употребува; Обично езерото се нарекува ''Lago di Como', што значи „Езеро Комо“. == Крајезерски населени места == [[Податотека:Tremezzo, giardini pubblici (Ian Spackman 2007-007-0-).jpg|thumb|Паркот Мајер, јавна градина во [[Тремецо]]]] [[Податотека:Varenna 2004 07 09.JPG|thumb|right|Варена, на источниот брег на Комо]] <table class=wikitable> <caption>Населени места крај Комо</caption> <tr> <th>Западен брег <br /><small>од север кон југ <th>Јужен брег <br /><small>од запад кон исток <th>Источен брег <br /><small>од север кон југ <tr valign=top> <td> * [[Домазо]] * [[Граведона]] * [[Донго]] * [[Мусо]] * [[Менаџо]] * [[Каденабија]] * [[Тремецо]] * [[Мецегра]] * [[Лено]] * [[Осучо]] * [[Аргењо]] * [[Бриено]] * [[Молтрасио]] * [[Чернобио]] * [[Комо]] <td valign=bottom> ---- * ''[[Комо]]'' * [[Блевио]] * [[Белаџо]] * [[Малграте]] * ''[[Леко]]'' <td> * [[Колико]] * [[Дорио]] * [[Дервио]] * [[Белано]] * [[Варена]] * [[Леко]] </table> [[Податотека:LagoComoMemorial.jpg|500px|thumb|right|none|Поглед на езерото од градот [[Комо]]]] == Поврзано == * [[Вила дел Балбијанело]] ==Наводи== {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.bellagio.co.nz/lakecomo.html Карта на езерото] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090205181014/http://bellagio.co.nz/lakecomo.html |date=2009-02-05 }} * [http://www.discovercomo.com/ Туристички информации за езерото] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080110125804/http://www.discovercomo.com/ |date=2008-01-10 }} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Езера во Италија|Комо]] [[Категорија:Комо (покраина)]] [[Категорија:Леко (покраина)]] iom2ma86viykm8u33evo6lnou16phwo 5563123 5563107 2026-05-25T02:20:34Z ~2026-31144-91 133521 5563123 wikitext text/x-wiki {{otheruses}} {{Инфокутија Езеро |lake_name = Езерото Комо |image_lake = 104-BSileccio 006.jpg |caption_lake = Поглед од [[Lierna]] кон [[Bellagio]], во најиконичниот и централниот дел на езерото Комо |image_bathymetry = Lago di Como.png |caption_bathymetry = |coords = {{coor at dm|46|00|N|9|17|E|region:IT_type:waterbody}} |location= [[Ломбардија]], [[Италија]] |type = |inflow = [[Ада (река)|река Ада]], [[Мера (река)|река Мера]] |outflow = [[Ада (река)|река Ада]] |catchment = 4.509 км² <ref name=iii /> |basin_countries = Италија, Швајцарија |length = 46 км |width = 4.5 км |area = 146 км² |depth = 154 м <ref name=iii /> |max-depth = 410 м |volume = 22,5 км³ |residence_time = 4.5 години <ref name=iii /> |shore = |elevation = 198 m <ref name=iii /> |islands = [[Изола Комачина]] |cities = [[Комо]], [[Леко]] ''(видете во [[#Крајезерски населени места|статијата]])'' |reference = <ref name=iii>{{Наведена мрежна страница | title= laghi italiani | publisher= Istituto Italiano di Idrobiologia | url= http://www.iii.to.cnr.it/limnol/cicloac/lagit.htm | accessdate= 2006-11-17 | archive-date= 2010-02-05 | archive-url= https://web.archive.org/web/20100205043503/http://www.iii.to.cnr.it/limnol/cicloac/lagit.htm | url-status= dead }}</ref> }} '''Езерото Комо''' ({{langx|it|Lago di Como}} или ''Lario'') — [[езеро]] од [[ледничко езеро|ледничко потекло]] во [[Ломбардија]], [[Италија]]. Зафаќа површина од {{км2|146}} и со тоа е трето по големина во земјата, по [[Гарда (езеро)|Гарда]] и [[Маџоре]]. Со своите 410 м ова езеро е едно од најдлабоките езера во [[Европа]] и самото дно е 200 м подморска височина. Езерото има многу интересен облик: како превртена буква „Y“. Северниот ракавец почнува од градот [[Колико]], додека градовите [[Комо]] и [[Леко]] се наоѓаат на краевите на југозападниот, односно југоисточниот ракавец. Малите гратчиња [[Белаџо]], [[Менаџо]] и [[Варена]] се наоѓаат кај крстопатот помеѓу трите ракава на езерото: ти се поврзани, меѓу другото, со тригајолна бродска превозна служба. Во голем дел езерото го полни реката [[Ада (река)|Ада]], која се влева близу градот Колико а истекува кај градот Леко. Ова значи дека југозападниот ракавец е всушност слеп завршеток бидејќи Комо, за разлика од Леко, често се поплавува. Убавината на езерото и околината привлекува многу богати луѓе и ѕвезди каде тие имаат вили. [[Lierna]] со векови била дел од [[Varenna]] и има најубав поглед на езерото Комо што гледа кон полуостровот [[Bellagio]]. [[Lierna]] е споредувана од многумина, меѓу кои и [[George Clooney]], со [[Monte Carlo]] и всушност има цени на луксузни недвижности слични на [[Lierna]], каде што вили од 800 квадратни метри се продаваат за 110 милиони евра, односно над 100.000 евра по квадратен метар. Територијата на [[Lierna]] ја минува најпанорамскиот дел од патеката [[Sentiero del Viandante]] на езерото Комо. == Името на езерото == Вистинското италијанско име на езерото е ''Lario'', но ова име ретко се употребува; Обично езерото се нарекува ''Lago di Como', што значи „Езеро Комо“. == Крајезерски населени места == [[Податотека:Tremezzo, giardini pubblici (Ian Spackman 2007-007-0-).jpg|thumb|Паркот Мајер, јавна градина во [[Тремецо]]]] [[Податотека:Varenna 2004 07 09.JPG|thumb|right|Варена, на источниот брег на Комо]] <table class=wikitable> <caption>Населени места крај Комо</caption> <tr> <th>Западен брег <br /><small>од север кон југ <th>Јужен брег <br /><small>од запад кон исток <th>Источен брег <br /><small>од север кон југ <tr valign=top> <td> * [[Домазо]] * [[Граведона]] * [[Донго]] * [[Мусо]] * [[Менаџо]] * [[Каденабија]] * [[Тремецо]] * [[Мецегра]] * [[Лено]] * [[Осучо]] * [[Аргењо]] * [[Бриено]] * [[Молтрасио]] * [[Чернобио]] * [[Комо]] <td valign=bottom> ---- * ''[[Комо]]'' * [[Блевио]] * [[Белаџо]] * [[Малграте]] * ''[[Леко]]'' <td> * [[Колико]] * [[Дорио]] * [[Дервио]] * [[Белано]] * [[Варена]] * [[Леко]] </table> [[Податотека:LagoComoMemorial.jpg|500px|thumb|right|none|Поглед на езерото од градот [[Комо]]]] == Поврзано == * [[Вила дел Балбијанело]] ==Наводи== {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.bellagio.co.nz/lakecomo.html Карта на езерото] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090205181014/http://bellagio.co.nz/lakecomo.html |date=2009-02-05 }} * [http://www.discovercomo.com/ Туристички информации за езерото] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080110125804/http://www.discovercomo.com/ |date=2008-01-10 }} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Езера во Италија|Комо]] [[Категорија:Комо (покраина)]] [[Категорија:Леко (покраина)]] gj2xqmhoefw8jvvv7yfq6jjrqn67zwh 0 13977 5563233 5562112 2026-05-25T10:56:26Z ~2026-31018-50 133535 5563233 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Функционер | name = Едмонд Темелко | image = Edmond Temelko, mayor of Pustec Municipality.png | order = [[Општина Пустец|Градоначалник на Општина Пустец]] |term_start=[[18 февруари]] [[2007]] |term_end=[[30 јуни]] [[2019]] | birth_date = [[7 јули]] [[1972]] | birth_place = [[Пустец]], [[Народна Социјалистичка Република Албанија|НСР Албанија]] | ethnicity = [[Македонци во Албанија|Македонец]] | religion = [[Православие|православен христијанин]] | party = [[Македонска алијанса за европска интеграција]] | occupation = политичар и дипломиран земјоделски техничар | дејност = активист за правата на Македонците во Албанија }} '''Едмонд Темелко''' (р. [[Пустец]] на [[7 јули]] [[1972]]) — [[Македонци во Албанија|македонски]] политичар во [[Албанија]], градоначалник на [[Општина Пустец]] и јавен активист за правата и културниот идентитет на [[Македонци во Албанија|Македонците во Албанија]] во областа [[Мала Преспа]]. Темелко е познат по својата политичка и општествена активност поврзана со положбата на [[Македонци во Албанија|македонското малцинство во Албанија]], зачувувањето на [[македонски јазик|македонскиот јазик]], идентитетот и традиционалните [[топоним]]и во областа [[Пустец]]. За време на неговото раководење со [[Општина Пустец]] биле спроведени повеќе локални инфраструктурни, културни и општествени иницијативи. Меѓу нив се вбројуваат уредувањето на плоштадот „[[Гоце Делчев]]“ во [[Пустец]] и активности поврзани со црквата „[[Свети Архангел Михаил]]“, како дел од зачувувањето на културното и верското наследство на локалното македонско население. Во јавната дејност Темелко се залагал за употреба и зачувување на македонските имиња на селата и топонимите во областа [[Пустец]], вклучувајќи ги Пустец, Зрноско и други населени места. За својата политичка и општествена активност добил повеќе признанија поврзани со афирмацијата на [[Македонци во Албанија|Македонците во Албанија]]. ==Животопис== Основното и средното образование Темелко го завршил во родното место, а дипломирал на Земјоделскиот факултет во [[Тирана]]. Покрај политичкиот ангажман, Темелко водел приватен бизнис. Темелко е оженет и е татко на две деца. ==Политичка кариера== По победата на изборит,е одржани на [[18 февруари]] [[2007]] година, Темелко станал градоначалник на [[Пустец|Општина Пустец]] во областа [[Мала Преспа]] во [[Албанија]]. Во претходниот состав на Советот на општина Пустец, тој бил советник. Тој е еден од основачите и претседател на македонската организација [[Преспа (организација)|„Преспа“]] во Република [[Албанија]], која тесно соработува со [[Светски македонски конгрес|Светскиот македонски конгрес]], [[ОМО „Илинден“ - ПИРИН]], [[Виножито (политичка партија)|„Виножито“]] и други македонски национални организации и партии од [[Македонија]] и дијаспората. <br /> Во [[февруари]] [[2016]] година, по налог на [[Специјално јавно обвинителство|Специјалното јавно обвинителство]], Темелко бил уапсен од македонската полиција и одведен на сослушување во кривичниот суд, а по повод случајот „Титаник“ во кој Темелко, заедно со уште неколку други лица, бил осомничен за делото злосторничко здружување, според членот 394, и за делото повреда на избирачкото право, според членовите 24 и 159 од [[Кривичен закон на Македонија|Кривичниот законик]]. Притоа, судот го отфрлил барањето на Специјалното обвинителство за одредување на притвор.<ref>Бранко Ѓорѓевски, „Темелко: Видов само кутии и книги, но не и докази“, ''Дневник'', година XX, број 5993 петок, 19 февруари 2016, стр. 2-3.</ref> е Тој бил советник == Надворешни врски == * [http://a1.com.mk/vesti/default.asp?VestID=74652 Едмонд Темелко градоначалник на Мала Преспа, Албанија] * [http://www.mrt.com.mk/blog/?p=94 Телефонско интервју за МР-Радио СКОПЈЕ] * [http://www2.dw-world.de/macedonian/temamace/print/1.215214.1.html Интервју за радио Дојче Веле]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Наводи == {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Темелко, Едмонд }} [[Категорија:Македонци во Албанија]] [[Категорија:Луѓе од Пустец]] mg186w6oq8awzkudmyr7d8jqvdp8y08 0 15221 5563234 5561189 2026-05-25T10:59:46Z Buli 2648 /* Историја */ 5563234 wikitext text/x-wiki {{Infobox Christian denomination | icon = | icon_width = | icon_alt = | name = Вселенска патријаршија | image = File:Coat of Arms of the Ecumenical Patriarchate Constantinople (St. George's Cathedral, Istanbul).svg | imagewidth = 150 | alt = | caption = | abbreviation = | type = | main_classification = [[Православие]] | orientation = | scripture = | theology = | polity = | governance = | structure = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = Поглавар | leader_name1 = Архиепископ на Константинопол-Новиот Рим и Вселенски патријарх [[Вартоломеј I Цариградски|Вартоломеј I]] | leader_title2 = | leader_name2 = | leader_title3 = | leader_name3 = | fellowships_type = | fellowships = | fellowships_type1 = | fellowships1 = | division_type = Парохии | division = 525 (во САД)<ref name=Krindatch>{{cite book|last=Krindatch |first=Alexei |title=Atlas of American Orthodox Christian Churches |url=https://archive.org/details/atlasofamericano0000unse |year=2011 |publisher=Holy Cross Orthodox Press |location=[[Brookline, MA]] |isbn=978-1-935317-23-4 |page=[https://archive.org/details/atlasofamericano0000unse/page/143 143]}}</ref> | division_type1 = Монаси | division1 = ~1,800 (Света Гора) | division_type2 = Манастири | division2 = 20 (САД),<ref name=Krindatch /> 20 (Света Гора), 8 (Австралија), 6 (Метеора), 2 (Кореја) | division_type3 = | division3 = | associations = | area = | language = [[Грчки јазик|грчки]], [[Англиски јазик|англиски]], [[Украински јазик|украински]], [[Француски јазик|француски]], [[Корејски јазик|корејски]], [[Турски јазик|турски]] | liturgy = | headquarters = [[Црква „Свети Ѓорѓи“ - Истанбул|Црква „Свети Ѓорѓи“]], [[Истанбул]]<br />{{Coord|41|01|45|N|28|57|06|E|region:TR-34_type:landmark_source:dewiki|display=inline,title}} | territory = Истанбул, поголемиот дел од Турција, [[Света Гора]], [[Крит]], дел од северна [[Грција]], [[Додеканези]]те, [[Кореја]], грчките и украинските православни цркви во дијаспората | possessions = | origin_link = | founder = [[Апостол Андреј]] | founded_date = | founded_place = | independence = | reunion = | recognition = | separated_from = | branched_from = | merger = | absorbed = | separations = | merged_into = | defunct = | congregations_type = | congregations = | members = ~5,000 во Турција,<ref>{{Cite web|url=https://www.dw.com/en/christians-in-turkey-are-second-class-citizens/a-17619847|archive-url = https://web.archive.org/web/20201022131931/https://www.dw.com/en/christians-in-turkey-are-second-class-citizens/a-17619847|archive-date = 2020-10-22|title = 'Christians in Turkey are second-class citizens' &#124; DW &#124; 08.05.2014|website = [[Deutsche Welle]]}}</ref><ref>{{Cite journal|url=https://journals.openedition.org/assr/27027|archive-url = https://web.archive.org/web/20190626131739/https://journals.openedition.org/assr/27027|archive-date = 2019-06-26|doi = 10.4000/assr.27027|title = The Syriacs of Turkey|year = 2015|last1 = Erol|first1 = Su|journal = Archives de Sciences Sociales des Religions|issue = 171|pages = 59–80|doi-access = free}}</ref> ~3,800,000 во Грција, ~1,500,000 во дијаспората, =5,305,000 вкупно. | ministers_type = | ministers = | missionaries = | churches = | hospitals = | nursing_homes = | aid = | primary_schools = | secondary_schools = | tax_status = | tertiary = | other_names = | publications = | website = [http://www.ec-patr.org/ ec-patr.org] | slogan = | logo = | footnotes = }} '''Цариградска патријаршија''' позната и како '''Вселенска патријаршија''' ([[грчки јазик|грчки]]: ''Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον Κωνσταντινουπόλεως, Oikoumenikòn Patriarcheîon Kōnstantinoupóleōs''; [[турски јазик|турски]]: ''Rum Ortodoks Patrikhanesiе'' <ref>Ortaylı, İlber (2003). "Osmanlı Barışı", p. 14. ISBN 975-6571-50-0.</ref><ref>In Turkey it is also referred to unofficially as ''Fener Rum Patrikhanesi'', "Greek Patriarchate of the [[Fener|Phanar]]"</ref>) — една од четиринаесетте [[Автокефалност|автокефални]] [[Православие|православни]] цркви, со седиште во [[Истанбул]], [[Турција]]. На нејзино чело стои Вселенски Патријарх, кој има статус на "''прв меѓу еднаквите''" од останатите православни епископи во светот. Моментален патријарх и духовен водач<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.reuters.com/article/idUSTRE64O4OD20100525|title=In Moscow, Orthodox Christian churches draw closer|date=May 25, 2010|publisher=[[Ројтерс|Reuters]]|accessdate=11 July 2010}}</ref> на околу 300 милиони православни христијани во светот<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.cbsnews.com/video/watch/?id=6001717n|title=The Patriarch Bartholomew|date=20 December 2009|work=[[60 Minutes]]|publisher=[[CBS]]|accessdate=11 January 2010|archive-date=2013-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20131104195316/http://www.cbsnews.com/video/watch/?id=6001717n}}</ref> е [[Вартоломеј I Цариградски|Вартоломеј I]]. == Историја == Создадена е откако е расцепена [[Римско Царство|Римското Царство]] ([[395]] г.) на чело со [[епископ]], а од [[451]] г. од [[патријарх]]. Во [[596]] година патријархот се прогласува за [[Вселенски патријарх]]. После паѓањето на Цариград под [[отоманска империја|османска власт]] ([[1453]] г.) на цариградскиот патријарх му е дадено правото да биде духовен водич на сите источни ([[Словени|словенски]]) христијани во пределите на империјата. Во првите векови на османското владеење, Цариградската патријаршија игра улога на потпомагач на црковното и училишното дело во Османлиското Царство и противдејствува на некои од обидите на [[ислам]]от за [[потурчување]] на одделни региони на [[Балкански Полуостров|Балканот]]. [[Податотека:Saint Peter Gate 01.jpg|лево|мини|Портата на Свети Петар при Патријаршијата. Во 1821 година, патријархот [[Григориј V Цариградски]] останал обесен во полни одежди три дена на нејзиниот [[архитрав]], бидејќи султанот [[Махмуд II]] го обвинил за неспособноста да ја задуши [[Грчка војна за независност|Грчката револуција]]. Портата оттогаш не е отворена.]] Од [[XVIII век]] и почетокот на [[XIX век]] таа започнува да се претставува како грчка, со што се стреми кон [[грцизирање]] на негрчкото христијанско население во империјата. Цариградската патријаршија ја претставува црковна и училишна дејност во [[Македонија]] и [[Едрене|Одринско]], кои после [[Берлински конгрес|Берлинскиот конгрес]] од [[1878]] г. одново се под османската власт. Таа ги поткрепува и грчките и српските области, но не ја признава автокефалноста на бугарската црква. == Наводи == {{наводи}} {{Европа по тема|Православието во}} {{Православни цркви}} {{Демографија на Турција}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Цариградска патријаршија| ]] [[Категорија:Христијански поими]] nqmnn3l1r9dx8tp5lgr90spiulloaml 0 16497 5563001 4954654 2026-05-24T17:11:40Z Dandarmkd 31127 5563001 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Македонска црква |име = Св. Леонтиј | lat_dir=E | lat_deg=22 | lat_min=35 | lat_sec=17 | lon_dir=N | lon_deg=41 | lon_min=26 | lon_sec=57 | position = left |епархија=Струмичка |намесништво= |парохија= |слика=Манастир Водоча 10.JPG |држава=Македонија |место=Водоча |општина=Струмица |изградба= IV - XIV век |живопис= X, XI, XII век |осветување= }} '''Манастир Свети Леонтиј''' — познат и како '''Водочки манастир''' — [[МПЦ-ОА|македонски]] средновековен [[Православие|православен]] христијански манастир и археолошко наоѓалиште кое се наоѓа во селото [[Водоча]], близу [[Струмица]]. Во манастирот се наоѓа седиштето, односно седиштето на владиката на Струмичката епархија, [[Наум Струмички|митрополитот г. Наум]], а во него живее и женско монашко сестринство. ==Историја== Комплексот [[црква (градба)|цркви]] Св. Леонтиј се наоѓа во село [[Водоча]] на оддалеченост од 4&nbsp;км. од [[Струмица]]. Во наоѓалиштето се сочувани три [[црква|цркви]] (источна, западна и средна) со три фази на живописување во ентериерите, архитектонски остатоци, придружни објекти и манастирски комплекс, [[трпезарија]], стопански објекти, две бањи и повеќеслојна христијанска некропола. Од [[7 век]] до [[9 век]]. Подигната е врз урнатините на ранохристијанска базилика, во времето на царот Самоил.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Македонски историски речник|first=|last2=д-р Стојан Киселиновски и др.|first2=|publisher=ИНИ|year=2000|isbn=9989-624-46-1|location=Скопје|pages=111}}</ref> Подоцна е подигната источната, трикорабна куполна [[црква (градба)|црква]], која била епископска. Оваа [[црква (градба)|црква]] била оштетена во [[Самуил|Самуиловиот период]] а подоцна е повторно обновена. Како епископска се споменува во [[1018]] година во повелбите на [[Василиј II]], по пропаста на [[Самоилово Царство|Самоиловата држава]]. Денес од неа се зачувани [[олтар|олтарната апсида]], проскомидијата и ѓаконикот. Првобитниот [[иконостас]] бил [[мермер]]ен, а подот од мермерни плочи. Рушењето на оваа [[црква (градба)|црква]] е поврзано со пропаста на [[Самоилово Царство|Самоиловата држава]] и паѓањето на [[Струмица]] под [[Византиј|византиска]] власт во [[1018]] година. {{Инфокутија Археолошко наоѓалиште во Македонија |име=Водочки манастир |слика=Водоча 01.JPG |опис= | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=26 | lat_sec=57 | lon_dir=E | lon_deg=22 | lon_min=35 | lon_sec=17 |место=Водоча |општина=Струмица |тип=црква |тип1= |тип2= |период=среден век |период1= |период2= }} Во периодот од [[1018]] до [[1037]] година изградена е западната, мала крстовидна куполна [[црква (градба)|црква]] поцветена на св. Богородица Елеуса и Воведение. Во струмичкиот крај во овој период постоеле три цркви на Св. Богородица Милостива (Елеуса) - Воведение,<ref name=":0" /> втората во Велјуса од [[1080]] година и во [[Струмица]] од 12-13 век. Овој специфичен случај дава повод да се верува дека [[Струмица]] и блиската околина во далечното минато била област на "'''Пресвета Богородица Милостива'''". Средната куполна [[црква (градба)|црква]] на водочкиот комплекс е посветена на св. Леонтиј, Христијански маченик од градот [[Триполи]], област [[Феникија]] кој е убиен во времето на римскиот цар [[Веспазијан]] во [[69]] и [[79]] год. поради прифаќањето на [[христијанство]]то. Подигната е во почетокот на 12 век, таа е епископско седиште со сочуван синтронос во олтарната апсида, со нартекс на западната и со отворени тремови на јужната страна. Со подигнувањето на оваа крстообразна куполна црква, западната црква била претворена во нејзина припрата.<ref name=":0" /> Како епископско седиште се споменува во еден хилендарски акт во [[1376]] год. во кој водочкиот [[епископ]] [[Данил]] и банскиот [[епископ]] [[Григориј]] со претставници на световната власт ги решавале споровите околу границите на хилендарските имоти во околината на [[Струмица]]. Некрополата која се наоѓа на југозападната и северозападната страна исто така го отсликува богатиот духовен и културен живот на наоѓалиштето. Во текот на натамошните доградби на црквата, во 12 век, е подигнат еден параклис јужно од Богородичиниот храм, а во наредното столетие е изграден и јужен бестибил до главната црква. Во средновековниот период (14-15 век), бил подигнат и анекс западно од црквата, како и отворен трем на јужната страна од комплексот.<ref name=":0" /> Со археолошките истражувања се откриени преку 1000 гробови со прилози: накит и керамика кои се датирани од XIV - XIX век. ==Живопис== Живописувањето на ентериерот на водочкиот комплекс [[црква|цркви]] се одвивал во три временски периоди во X, XI и XII век. Иако сочуван фрагментарно поседува високи ликовни квалитети, а во сликарскиот израз се присутни влијанија од античката ликовна традиција и отпори кон влијанија од современите византиски стилско ликовни струења од [[Цариград]] и [[Солун]] и желба за раскинување со византиските сликарски принципи. Античкото сликарско влијание е застапено во еден мал фрагмент од половичен неиндитификуван лик од светител од X век, кој припаѓал на најстарата источна црква за чијашто моделација на инкарнатот се користени широки намази на пигментите и акцентирање на експресија на очите и драматизмот. Во оштетениот фреско-живопис во западната водочка црква посветена на Богородица Елеуса и Воведение присутни се нови идни настојувања на балканската византиска уметност. Во неа е изведена најстарата илустрација на апокрифното Богородичино житие на македонска територија во средновековниот период.<ref name=":0" /> Особени белези на сликарството во оваа црква ги карактеризираат издолженоста на телата, и цврстата моделација на главите на Светителите. Фрагментираните сцени се со претстава од животот и детството на Пресвета Богородица, циклусот на црковни празници и претставата на фигурите на Светителите во цел раст на Св. Исавриос и Св. Евплос се насликани во периодот од [[1018]] и [[1037]] год, се вбројуваат меѓу ремек делата на средновековната уметност не само во Македонија, туку и во византиското сликарство воопшто. Во стилско-ликовен поглед оваа сликарство е блиско на сликарството остварено во црквата [[Света Софија]] во [[Охрид]],<ref name=":0" /> и со сликарството во црквите [[Свети Лука]] во [[Фокида]] и во Неа Мони на Хиос. Од фреско-живописот од средната водочка црква посветена на св. Леонтиј која е насликана во првата половина на 12 век се сочувани претстави на шест '''Архијереи''' — сцени со претстава на Св. Севастиски маченици. ==Галерија== ===Изглед и надворешност=== <gallery> File:Манастир Водоча 09.JPG|Глетка од манастирската црква „Св. Леонтиј“ File:Манастир Водоча 06.JPG|Изглед на манастирската црква „Св. Леонтиј“ File:Црква Свети Леонтие Водоча.jpg|Поглед на големата купола на црквата File:Манастир Водоча 03.JPG|Поглед на црквата од североисточната страна File:75 1&nbsp;монастырь Водоча.jpg|Манастирската црква Св. Леонтиј File:Sv. Leontij - Vodoča (2).JPG|Црквата Св. Леонтиј </gallery> ===Внатрешност и живопис на црквата=== <gallery> File:Sv. Leontij - Vodoča (12).JPG|Поглед во внатрешноста на црквата File:Sv. Leontij - Vodoča (19).JPG|Поглед во внатрешноста на црквата File:Sv. Leontij od Vodoča.JPG|Детал од живописот File:Sv. Leontij od Vodoča (4).JPG|Детал од живописот File:Внатрешност на манастирот Водоча 02.JPG|Поглед во внатрешноста на црквата File:Олтар во Водоча 07.JPG|Олтарот во црквата File:Фреска-Ѓакони-Водоча 2.jpg|Детал од фрескоживописот на ѓаконите од XI век File:Фреска-Ѓакони-Водоча 1.jpg|Детал од фрескоживописот на ѓаконите од XI век </gallery> ===Археолошко наоѓалиште=== {{Главна|Водоча (некропола)}} <gallery> File:Манастир Водоча 08.JPG|Остатоци пред влезот на црквата File:Манастир Водоча 11.JPG|Остатоци на влезот на црквата File:Ископини во Водоча 01.JPG|Ископини од ранохристијанска црква File:Sv. Leontij - Vodoča (4).JPG|Ископини од ранохристијанска црква File:Ископини во Водоча 02.JPG|Ископини од ранохристијанска црква File:Ископини во Водоча 03.JPG|Ископини од ранохристијанска црква </gallery> {{рв|Vodoča Monastery}} == Поврзано == * [[Список на археолошки наоѓалишта во Струмичко]] * [[Кулите (Водоча)|Кулите]] * [[Селиште (Водоча)|Селиште]] * [[Тиверија (Водоча)|Тиверија]] == Наводи == {{наводи}} {{Згради и градби во Струмица}} {{Архео-Струмица}} {{КНМ-Струмица}} [[Категорија:Манастири во Струмичката епархија]] [[Категорија:Знаменитости во Струмица]] [[Категорија:Цркви во Општина Струмица]] [[Категорија:Цркви од 9 век|Леонтие]] [[Категорија:Водоча]] ca17u03j9edbp3icdysrx9xo132sm39 0 17185 5563220 5547959 2026-05-25T09:27:00Z Д.Ильин 45803 5563220 wikitext text/x-wiki Во [[Органска хемија|органската хемија]], '''функционални групи''' се специфични групи на [[атом]]и во [[молекули]]те кои се одговорни за карактеристичните [[Хемиска реакција|хемиски реакции]] на тие молекули. Една иста функционална група ќе подлежи на иста или слична реакција(и), без разлика на големината на молекулата од која е дел. Подолу е претставена список на најпознатите функционални групи. Во формулите, симболите R и R' обично означуваат приврзан [[водород]] или странична низа на [[јаглеводород]] од било која должина, но понекогаш може да се однесуваат на било која група од атоми. Подолу има слики на повеќе функционални групи кои се пронајдени во органската хемија. == Јаглеводороди == {| class="wikitable" style="background: #ffffff; text-align: center;width:550px" |- ! [[Хемиска класа]] ! Група ! Формула ! Структурна формула ! Претставка ! Наставка ! Пример |- | [[Алкан]] || [[Алкан|Алкил]] | R(CH₂)_nH | [[Податотека:Alkyl-(general)-skeletal.svg|75px|Алкил]] | алкил- || -ан | [[Податотека:Ethan Keilstrich.svg|135x135px]]<br>[[Етан]] |- | [[Алкен]] || [[Алкен]]ил | R₂C=CR₂ | [[Податотека:Alkene-2D-skeletal.svg|75px|Алкен]] | алкенил- || -ен | [[Податотека:Ethylene.svg|75px|етилен]]<br>[[Етилен]]<br/>''(Етен)'' |- | [[Алкин]] || [[Алкин]]ил | RC≡CR' | <chem>R-C#C-R'</chem> | алкинил- || -ин | <chem>H-C#C-H</chem><br>[[Ацетилен]]<br/>''(Етин)'' |- |- | [[Бензен|Бензенски дериват]] | [[Фенил]] | RC₆H₅<br />RPh | [[Податотека:Phenyl-group.svg|75px|Фенил]] | фенил- || -бензен | [[Податотека:Cumene-skeletal.svg|55px]]<br />[[Кумен]]<br/>''(Изопропилбензен)'' |- |} == Групи кои содржат халоген == {| class="wikitable" style="background: #ffffff; text-align: center;width:550px" |- ! [[Хемиска класа]] ! Група ! Формула ! Структурна формула ! Претставка ! Наставка ! Пример |- | [[халоалкан]] || [[халоген|хало]] | RX | <chem>R-X</chem> | хало- || алкил '''халид''' | [[Податотека:Chloroethane-skeletal.svg|65x65px]]<br>[[Хлороетан]]<br>''(Етил хлорид)'' |- | [[флуороалкан]] || [[флуор]]о | RF | <chem>R-F</chem> | флуоро- || алкил '''флуорид''' | [[Податотека:Fluoromethane.svg|92x92px]]<br>[[Флуорометан]]<br>''(Метил флуорид)'' |- | [[хлороалкан]] || [[хлор]]о | RCl | <chem>R-Cl</chem> | хлоро- || алкил '''хлорид''' | [[Податотека:Chloromethane.svg|98x98px|Хлорометан]]<br>[[Хлорометан]]<br>''(Метил хлорид)'' |- | [[бромоалкан]] || [[бром]]о | RBr | <chem>R-Br</chem> | бромо- || алкил '''бромид''' | [[Податотека:Methyl bromide.svg|107x107px]]<br>[[Бромометан]]<br>''(Метил бромид)'' |- | [[јодоалкан]] || [[јод]]о | RI | <chem>R-I</chem> | јодо- || алкил '''јодид''' | [[Податотека:Iodomethane.svg|75px|Јодометан]]<br>[[Јодометан]]<br>''(Метил јодид)'' |- |} == Групи кои содржат кислород == {| class="wikitable" style="background: #ffffff; text-align: center;width:300px" |- ! [[Хемиска класа]] ! Група ! Формула ! Структурна формула ! Претставка ! Наставка ! Пример |- | [[Алкохол]] || [[Хидроксил]] | ROH | [[Податотека:Hydroxy-group-bw.svg|60px|center|Хидроксил]] | хидрокси- || '''-ол''' | [[Податотека:Methanol-2D.svg|75px|метанол]]<br>[[Метанол]] |- | [[Кетона]] || [[Карбонил]] | RCOR' | [[Податотека:Ketone-group-2D-skeletal.svg|Кетон|75px]] | -оил-&nbsp;(-COR')<br>или<br>оксо- (=O) || '''-он''' | [[Податотека:Butanone-structure-skeletal.png|75px|Бутанон]]<br />[[Бутанон]]<br>''(Метил етил кетон)'' |- | [[Алдехид]] || [[Алдехид]] | RCHO | [[Податотека:Skeletal formula of an aldehyde group.svg|75px|Алдехид]] | формил- (-COH)<br>или<br>оксо- (=O)|| '''-ал''' | [[Податотека:Acetaldehyde-skeletal.svg|75px|ацеталдехид]]<br>[[Ацеталдехид]]<br/>''(Етанал)'' |- | [[Ацил халид]] || Халоформил | RCOX | [[Податотека:Acyl-halide-skeletal2D.svg|75px|Ацил халид]] | carbonofluoridoyl-<br/>carbonochloridoyl-<br/>carbonobromidoyl-<br/>carbonoiodidoyl- || -оил '''халид''' | [[Податотека:Acetyl-chloride.svg|75px|Ацетил хлорид]]<br />[[Ацетил хлорид]]<br/>''(Етаноил хлорид)'' |- |[[Карбонатен естер|Карбонат]] | [[Карбонатен естер]] | ROCOOR' | [[Податотека:Carbonate-group-skeletal.svg|75px|Карбонат]] | (алкоксикарбонил)окси- | алкил '''карбонат''' | [[Податотека:Triphosgen Strukturformel.svg|90px|трифозген]]<br>[[Трифозген]]<br/>''(бис(трихлорометил) карбонат)'' |- | [[Карбоксилна киселина|Карбоксилат]] | [[Карбоксилат]] || RCOO⁻ | [[Податотека:Carboxylate-resonance-hybrid.svg|60px|center|Карбоксилат]]<br> [[Податотека:Carboxylate-canonical-forms.svg|75px|Карбоксилат]] | карбокси- || -ооат | [[Податотека:Sodium-acetate-2D-skeletal.png|75px|Натриум ацетат]]<br />[[Натриум ацетат]]<br />''(Натриум етаноат)'' |- | [[Карбоксилна киселина]] | [[Карбоксил]] || RCOOH | [[Податотека:Carboxylic-acid-skeletal.svg|75px|Карбоксилна киселина]] | карбокси- || -oic '''acid''' | [[Image:Acetic-acid-2D-skeletal.svg|75px|Оцетна киселина]]<br />[[Оцетна киселина]]<br />''(Ethanoic acid)'' |- | [[Естер]] || [[Естер]] | RCOOR' | [[Податотека:Ester-skeletal.svg|Естер|75px]] | алканоилокси-<br>или<br>алкоксикарбонил|| алкил алкан '''оат''' | [[Податотека:Ethyl butyrate.png|75px|Етил бутират]]<br>[[Етил бутират]]<br>''(Етил бутаноат)'' |- | [[Метокси]] || [[Метокси]] | ROCH₃ | [[Податотека:Methoxy group.svg|75px|Метокси]] | метокси- | | |- | [[Органски пероксид|Хидропероксид]] | [[Органски пероксид|Хидроперокси]] | ROOH | [[Податотека:Hydroperoxide-group-2D.svg|75px|Хидроперокси]] | хидроперокси- | алкил '''хидропероксид''' | [[Податотека:TBHP.png|75px|''tert''-Бутил хидропероксид]]<br />[[tert-Бутил хидропероксид|''tert''-Бутил хидропероксид]] |- | [[Органски пероксид|Пероксид]] | [[Органски пероксид|Перокси]] | ROOR' | [[Податотека:Peroxy-group.svg|75px|Перокси]] | перокси- | алкил '''пероксид''' | [[Податотека:Di-tert-butyl peroxide.svg|75px|Ди-tert-бутил пероксид]]<br />[[Ди-tert-бутил пероксид]] |- | [[Етер]] || [[Етер]] | ROR' | [[Податотека:Ether-(general).svg|75px|Етер]] | алкокси- | алкил '''етер''' | [[Податотека:Diethyl ether chemical structure.svg|75px|Диетил етер]]<br>[[Диетил етер]]<br>''(Етоксиетан)'' |- | [[Хемиацетал]] || [[Хемиацетал]] | RCH(OR')(OH) | [[Податотека:Hemiacetal general.svg|75px|Хемиацетал]] | алкокси -ол | -ал алкил '''хемиацетал''' | |- | [[Хемикетал]] || [[Хемикетал]] | RC(ORʺ)(OH)R' | [[Податотека:Hemiketal-2D-skeletal.svg|75px|Хемикетал]] | алкокси -ол | -он алкил '''хемикетал''' | |- | [[Ацетал]] || [[Ацетал]] | RCH(OR')(OR") | [[Податотека:Acetal-2D-skeletal.png|75px|Ацетал]] | диалкокси- | -ал диалкил '''ацетал''' | |- | [[Кетал]] (или [[Ацетал]]) || [[Кетал]] (или [[Ацетал]]) | {{nowrap|RC(OR&#x02BA;)(OR&#x2034;)R'}} | [[Податотека:Ketal-2D-skeletal.png|75px|Кетал]] | диалкокси- | -он диалкил '''кетал''' | |- | [[Ортоестер]] || [[Ортоестер]] | {{nowrap|RC(OR')(OR&#x02BA;)(OR&#x2034;)}} | [[Податотека:Orthoester general structure.svg|75px|Ортоестер]] | триалкокси- | | |- | [[Heterocycle]] || [[Methylenedioxy]] | {{nowrap|PhOCOPh}} | [[File:Methylenedioxy skeletal.svg|75px|Methylenedioxy chemical structure.]] | methylenedioxy- | -dioxole | [[File:Benzo(d)(1,3)dioxole 200.svg|75px]]<br>[[1,3-Benzodioxole|1,2-Methylenedioxybenzene]]<br/>''(1,3-Benzodioxole)'' |- | [[Ортокарбонатен естер]] || [[Ортокарбонатен естер]] | {{nowrap|C(OR)(OR')(OR&#x02BA;)(OR&#x2033;)}} | [[File:Orthocarbonate-ester.svg|75px|Orthocarbonate ester]] | тетралкокси- | ''тетраалкил'' '''ортокарбонат''' | [[Податотека:Tetramethylorthocarbonat.svg]]<br> [[Тетраметоксиметан]] |} == Групи кои содржат азот == {| class="wikitable" style="background: #ffffff; text-align: center;width:700px" |- ! [[Хемиска класа]] ! Група ! Формула ! Структурна формула ! Претставка ! Наставка ! Пример |- | [[Амид]] || [[Карбоксамид]] | RCONR₂ | [[Податотека:Amide-(tertiary)-skeletal.svg|75px|Амид]] | карбоксамидо-<br>или<br>карбамоил-|| -амид | [[Податотека:Acetamide skeletal.svg|75px|ацетамид]]<br>[[Ацетамид]]<br/>''(Етанамид)'' |- | rowspan="4" | [[Амин]]и | [[амин|Примарен амин]] | RNH₂ | [[Податотека:1°-amino-group.png|75px|Примарен амин]] | амино- || -амин | [[Податотека:Methylamine-2D.svg|75px|метиламин]]<br>[[Метиламин]]<br/>''(Метанамин)'' |- | [[амин|Секундарен амин]] | R₂NH | [[Податотека:Amine-(secondary).png|75px|Секундарен амин]] | амино- || -амин | [[Податотека:Dimethylamine-2D.png|75px|диметиламин]]<br>[[Диметиламин]] |- | [[amine|Tertiary amine]] | R₃N | [[Image:Amine-(tertiary).png|75px|Tertiary amine]] | amino- || -amine | [[Image:Trimethylamine chemical structure.png|75px|trimethylamine]]<br>[[Trimethylamine]] |- | [[Quaternary ammonium cation|4° ammonium ion]] | R₄N⁺ | [[Image:Quaternary-ammonium-cation.svg|75px|Quaternary ammonium cation]] | ammonio- || -ammonium | [[Image:Choline-skeletal.svg|150px|choline]]<br>[[Choline]] |- |rowspan="4" | [[Имин]] | [[имин|Примарен кетимин]] | RC(=NH)R' | [[Податотека:Imine-(primary)-skeletal.svg|75px|Имин]] | имино- || -имин | |- | [[имин|Секундарен кетимин]] | <chem>RC(=NR'')R'</chem> | [[Податотека:Imine-(secondary)-skeletal.svg|75px|Имин]] | имино- || -имин | |- | [[имин|Примарен алдимин]] | RC(=NH)H | [[Податотека:Aldimine-(primary)-skeletal.svg|75px|Имин]] | имино- || -имин | [[Податотека:Ethanimine skeletal.svg|75px|Етанимин]]<br>[[Етанимин]] |- | [[имин|Секундарен алдимин]] | RC(=NR')H | [[Податотека:Aldimine-(secondary)-skeletal.svg|75px|Имин]] | имино- || -имин | |- | [[Имид]] || [[Имид]] | (RCO)₂NR' | [[Податотека:Imide-group.svg|75px|Имид]] | имидо- | -имид | [[Податотека:Succinimide.svg|75px|Сукцинимид]]<br>[[Сукцинимид]]<br>(Пиролидин-2,5-дион) |- | [[Азид]] | [[Азид]] | RN₃ | [[Податотека:Azide-2D.svg|75px|Органоазид]] | азидо- || алкил '''азид''' | [[Податотека:Phenyl azide-chemical.png|75px|Фенил азид]]<br/>[[Фенил азид]]<br/>(Азидобензен) |- | [[Azo compound]] | [[Azo compound|Azo<br />(Diimide)]] | RN₂R' | [[Image:Azo-group.svg|75px|Azo group]] | azo- || -diazene | [[Image:Methyl-orange-skeletal.png|150px|Methyl orange]]<br/>[[Methyl orange]]<br/>(p-dimethylamino-azobenzenesulfonic acid) |- | rowspan=2|[[Cyanate]]s | [[Cyanate]] || ROCN | [[Image:Cyanate-group.svg|75px|Cyanate]] | cyanato- | alkyl '''cyanate''' |[[Image:Methyl cyanate.svg|75px|Methyl cyanate]]<br>[[Methyl cyanate]] |- | [[Isocyanate]] || RNCO | [[Image:Isocyanate-group.svg|75px|Isocyanate]] | isocyanato- | alkyl '''isocyanate''' | [[Image:Methyl-isocyanate.svg|75px|Methyl isocyanate]]<br>[[Methyl isocyanate]] |- | [[Нитрат]] || [[Нитрат]] | RONO₂ | [[Податотека:Nitrate-group-2D.svg|75px|Нитрат]] | нитроокси-, нитрокси- || алкил '''нитрат''' | [[Податотека:Amyl nitrate.svg|150px|Амил нитрат]]<br/>[[Амил нитрат]]<br>''(1-нитрооксипентан)'' |- | rowspan=2|[[Nitrile]] | [[Nitrile]] | RCN | <chem>R-\!#N</chem> | cyano- | alkane'''nitrile'''<br>alkyl '''cyanide''' | [[Image:Benzonitrile.svg|75px|Benzonitrile]]<br />[[Benzonitrile]]<br>''(Phenyl cyanide)'' |- | [[Isonitrile]] || RNC | <math chem title="Isocyanide">\ce{R}{-}\overset{+}\ce{N}\ce{#C^-}</math> | isocyano- | alkane'''isonitrile'''<br>alkyl&nbsp;'''isocyanide''' | <math chem>\ce{H3C}{-}\overset{+}\ce{N}\ce{#C^-}</math><br />[[Methyl isocyanide]] |- | [[Nitrite]] || [[Nitrite|Nitrosooxy]] | RONO | [[Image:Nitrite-group-2D.svg|75px|Nitrite]] | nitrosooxy- || alkyl '''nitrite''' | [[Image:Amyl nitrite.svg|150px|Amyl nitrite]]<br/>[[Isoamyl nitrite]]<br>''(3-methyl-1-nitrosooxybutane)'' |- | [[Nitro compound]] | [[Nitro functional group|Nitro]] | RNO₂ | [[Image:Nitro-group.svg|75px|Nitro]] | nitro- || &nbsp; | [[Image:Nitromethane2.png|75px|Nitromethane]]<br />[[Nitromethane]] |- | [[Nitroso|Nitroso compound]] | [[Nitroso]] || RNO | [[Image:Nitroso-compound-2D.svg|75px|Nitroso]] | nitroso- (Nitrosyl-) || &nbsp; | [[Image:Nitrosobenzene.png|75px|Nitrosobenzene]]<br />[[Nitrosobenzene]] |- | [[Оксим]] | [[Оксим]] || RCH=NOH | [[Податотека:General structure of oximes.svg|125px|Оксим]] | &nbsp; || [[Оксим]] | [[Податотека:acetoxime.svg|75px|Ацетон оксим]]<br />[[Ацетон оксим]]<br />''(2-Пропанон оксим)'' |- | [[Pyridine|Pyridine derivative]] | [[Pyridine|Pyridyl]] | RC₅H₄N | [[Image:4-pyridyl.svg|75px|4-pyridyl group]]<br> [[Image:3-pyridyl.svg|75px|3-pyridyl group]]<br> [[Image:2-pyridyl.svg|75px|2-pyridyl group]]<br> | 4-pyridyl<br>(pyridin-4-yl) 3-pyridyl<br>(pyridin-3-yl) 2-pyridyl<br>(pyridin-2-yl) | -pyridine | [[Image:Nicotine skeletal.svg|75px|Nicotine]]<br />[[Nicotine]] |- |} == Групи кои содржат сулфур == {| class="wikitable" style="background: #ffffff; text-align: center;width:800px" |- ! [[Хемиска класа]] ! Група ! Формула ! Структурна формула ! Претставка ! Наставка ! Пример |- | [[Тиол]] | [[Тиол|Сулфхидрил]] | RSH | [[Податотека:Thiol-group.svg|60px|center|Сулфхидрил]] | сулфанил-<br>(-SH) | -'''тиол''' | [[Податотека:Ethanethiol-skeletal.svg|75px|Етантиол]]<br />[[Етантиол]] |- | [[Sulfide]]<br/>([[Thioether]]) | [[Sulfide]] | RSR' | [[Image:Sulfide-group-2D.svg|75px|Sulfide group]] | ''substituent''&nbsp;sulfanyl-<br>(-SR') | di(''substituent'')&nbsp;'''sulfide''' |<br>[[Image:Dimethyl sulfide structure.svg|130px|Dimethyl sulfide]]<br><br />[[(Methylsulfanyl)methane]]&nbsp;(prefix)&nbsp;or<br/>[[Dimethyl sulfide]] (suffix) |- | [[Disulfide bond|Disulfide]] || [[Disulfide]] | RSSR' | [[Image:Disulfide general formula.svg|75px|Disulfide]] | ''substituent''&nbsp;disulfanyl-<br>(-SSR') | di(''substituent'')&nbsp;'''disulfide''' |<br/>[[Image:Dimethyl disulfide.PNG|130px|Dimethyl disulfide]]<br><br>[[(Methyldisulfanyl)methane]]&nbsp;(prefix)&nbsp;or<br>[[Dimethyl disulfide]] (suffix) |- | [[Sulfoxide]] | [[Sulfoxide|Sulfinyl]] | RSOR' | [[Image:Sulfoxide-2D.svg|75px|Sulfinyl group]] | -sulfinyl-<br>(-SOR') | di(''substituent'')&nbsp;'''sulfoxide''' | [[Image:Dimethylsulfoxid.svg|130px|DMSO]]<br />[[(Methanesulfinyl)methane]]&nbsp;(prefix)&nbsp;or<br>[[Dimethyl sulfoxide]] (suffix) |- | [[Sulfone]] | [[Sulfone|Sulfonyl]] | RSO₂R' | [[Image:Sulfone-2D.svg|75px|Sulfonyl group]] | -sulfonyl-<br>(-SO₂R') | di(''substituent'')&nbsp;'''sulfone''' | [[Image:DMSO2.svg|75px|Dimethyl sulfone]]<br/>[[(Methanesulfonyl)methane]]&nbsp;(prefix)&nbsp;or<br>[[Dimethyl sulfone]] (suffix) |- | [[Sulfinic&nbsp;acid]] || Sulfino | RSO₂H | [[Image:Sulfinic-acid-2D.svg|75px]] | sulfino-<br>(-SO₂H) | -'''sulfinic&nbsp;acid''' | [[Image:Hypotaurine.svg|75px|Hypotaurine]]<br />[[2-Aminoethanesulfinic acid]] |- | [[Сулфонска&nbsp;киселина]] || Сулфо | RSO₃H | [[Податотека:Sulfonic-acid.svg|75px|Сулфонилна група]] | сулфо-<br>(-SO₃H) | -'''сулфонска&nbsp;киселина''' | [[Податотека:Benzenesulfonic-acid-2D-skeletal.png|75px|Бензенсулфонска киселина]]<br />[[Бензенсулфонска киселина]] |- | rowspan=2|[[Thiocyanate]] | [[Thiocyanate]] || RSCN | [[Image:Thiocyanate-group.svg|75px|Thiocyanate]] | thiocyanato-<br>(-SCN) | ''substituent''&nbsp;'''thiocyanate''' | [[Image:Phenyl thiocyanate.svg|100px|Phenyl thiocyanate]]<br />[[Phenyl thiocyanate]] |- | [[Isothiocyanate]] || RNCS | [[Image:Isothiocyanate-group.svg|75px|Isothiocyanate]] | isothiocyanato-<br>(-NCS) | ''substituent''&nbsp;'''isothiocyanate''' | [[Image:Allyl-isothiocyanate-2D-skeletal.png|100px|Allyl isothiocyanate]]<br />[[Allyl isothiocyanate]] |- | [[Thioketone]] | [[Carbonothioyl]] | RCSR' | [[Image:Thioketone-skeletal.svg|60px|Thione]] | -thioyl-<br/>(-CSR')<br/>or<br/>sulfanylidene-<br>(=S) | -'''thione''' | [[Image:Thiobenzophenone.svg|75px|Diphenylmethanethione]]<br />[[Diphenylmethanethione]]<br/>([[Thiobenzophenone]]) |- | [[Thial]] | [[Carbonothioyl]] | RCSH | [[Image:Thial-skeletal.svg|60px|Thial]] | methanethioyl-<br/>(-CSH)<br/>or<br/>sulfanylidene-<br>(=S) | -'''thial''' | |- | [[Thioester]] | | | | | | |- | [[Dithiocarboxylic acid]] | Carbodithioic acid | RCS₂H | [[File:Dithioic-acid-skeletal.svg|60px|center|Dithiocarboxylic acid]] | dithiocarboxy- | -'''dithioic acid''' | [[File:PhCS2H.svg|75px|Dithiobenzoic acid]]<br />[[Dithiobenzoic acid]]<br/>''(Benzenecarbodithioic acid)'' |} == Други групи == {| {{prettytable}} background:#f3f9ff;" <tr> <th align="center" bgcolor="#F2D5E9">[[Хемиска класа]]</th> <th align="center" bgcolor="#F2D5E9">Група</th> <th align="center" bgcolor="#F2D5E9">Формула</th> <th align="center" bgcolor="#F2D5E9">Графичка формула</th> <th align="center" bgcolor="#F2D5E9">Претставка</th> <th align="center" bgcolor="#F2D5E9">Наставка</th> <th align="center" bgcolor="#F2D5E9">Пример</th> </tr> <tr> <td align="center" rowspan="4">[[Амин (хемија)|Амини]]</td> <td align="center">[[Амин (хемија)|Примарен амин]]</td> <td align="center">RNH₂</td> <td align="center">[[Податотека:1°-amino-group.png|75px|Примарен амин]]</td> <td align="center">амино-</td> <td align="center">-амин</td> <td align="center">[[Податотека:Methylamine-2D.svg|75px|Метиламин]]<br />[[Метиламин]]</td> </tr> <tr> <td align="center">[[Амин (хемија)|Секундарен амин]]</td> <td align="center">R₂NH</td> <td align="center">[[Податотека:Amine-(secondary).png|75px|Секундарен амин]]</td> <td align="center">амино-</td> <td align="center">-амин</td> <td align="center">[[Податотека:Leuckart-Wallach-Reaktion Dimethylamin.svg|75px|Диметиламин]]<br />[[Диметиламин]]</td> </tr> <tr> <td align="center">[[Амин (хемија)|Терцијарен амин]]</td> <td align="center">R₃N</td> <td align="center">[[Податотека:Amine-(tertiary).png|75px|Терцијарен амин]]</td> <td align="center">амино-</td> <td align="center">-амин</td> <td align="center">[[Податотека:Trimethylamine chemical structure.png|75px|Триметиламин]]<br />[[Триметиламин]]</td> </tr> <tr> <td align="center">[[Кватерен амониум катјон|4° амониум јон]]</td> <td align="center">R₄N⁺</td> <td align="center">[[Податотека:Quaternary-ammonium-cation.svg|75px|Кватерен амониум катјон]]</td> <td align="center">амонио-</td> <td align="center">-амониум</td> <td align="center">[[Податотека:Choline-skeletal.svg|75px|Холин]]<br />[[Холин]]</td> </tr> <tr> <td align="center">[[Азосоединение]]</td> <td align="center">[[Азосоединение|Азо<br />(Диимид)]]</td> <td align="center">RN₂R'</td> <td align="center">[[Податотека:Azo-group.png|75px|Azo.pngl]]</td> <td align="center">азо-</td> <td align="center">-диазен</td> <td align="center"></td> </tr> <tr> <td align="center">[[Толуен|Деривативен толуен]]</td> <td align="center">[[Бензил]]</td> <td align="center"> RCH₂C₆H₅<br /> RBn </td> <td align="center">[[Податотека:Benzyl-group.svg|75px|Бензил]]</td> <td align="center">бензил-</td> <td align="center">1-(''супституент'')толуен</td> <td align="center">[[Податотека:Benzyl-bromide-skeletal.svg|75px|Бензил бромид]]<br />[[Бензил бромид]]<br />(1-бромотолуен)</td> </tr> <tr> <td align="center" rowspan=2>[[Цијанат]]и</td> <td align="center">[[Цијанат]]</td> <td align="center">ROCN</td> <td align="center">[[Податотека:Cyanate-group.svg|75px|Цијанат]]</td> <td align="center">цијанато-</td> <td align="center">алкил '''цијанат'''</td> <td align="center"></td> </tr> <tr> <td align="center">[[Тиоцијанат]]</td> <td align="center">RSCN</td> <td align="center">[[Податотека:Thiocyanate-group.svg|75px|Тиоцијанат]]</td> <td align="center">тиоцијанато-</td> <td align="center">алкил '''тиоцијанат'''</td> <td align="center"></td> </tr> <tr> <td align="center">[[Халоалкан]]</td> <td align="center">[[Халоген елемент|Хало]]</td> <td align="center">RX</td> <td align="center">[[Податотека:Halide-group.svg|75px|Халидна група]]</td> <td align="center">хало-</td> <td align="center">алкил '''халид'''</td> <td align="center"></td> </tr> <tr> <td align="center" rowspan=4>[[Имин]]</td> <td align="center">[[Имин|Примарен кетимин]]</td> <td align="center">RC(=NH)R'</td> <td align="center">[[Податотека:Imine-(primary)-skeletal.svg|75px|Имин]]</td> <td align="center">имино-</td> <td align="center">-имин</td> <td align="center"></td> </tr> <tr> <td align="center">[[Имин|Секундарен кетимин]]</td> <td align="center">RC(=NR'')R'</td> <td align="center">[[Податотека:Imine-(secondary)-skeletal.svg|75px|Имин]]</td> <td align="center">имино-</td> <td align="center">-имин</td> <td align="center"></td> </tr> <tr> <td align="center">[[Имин|Примарен алдимин]]</td> <td align="center">RC(=NH)H</td> <td align="center">[[Податотека:Aldimine-(primary)-skeletal.svg|75px|Имин]]</td> <td align="center">имино-</td> <td align="center">-имин</td> <td align="center"></td> </tr> <tr> <td align="center">[[Имин|Секундарен алдимин]]</td> <td align="center">RC(=NR')H</td> <td align="center">[[Податотека:Aldimine-(secondary)-skeletal.svg|75px|Имин]]</td> <td align="center">имино-</td> <td align="center">-имин</td> <td align="center"></td> </tr> <tr> <td align="center">[[Изоцијанид]]</td> <td align="center">[[Изоцијанид]]</td> <td align="center">RNC</td> <td align="center"></td> <td align="center">изоцијано-</td> <td align="center">алкил '''изоцијанид'''</td> <td align="center"></td> </tr> <tr> <td align="center" rowspan=2>[[Изоцијанат]]</td> <td align="center">[[Изоцијанат]]</td> <td align="center">RNCO</td> <td align="center">[[Податотека:Isocyanate-group.svg|75px|Изоцијанат]]</td> <td align="center">изоцијанато-</td> <td align="center">алкил '''изоцијанат'''</td> <td align="center"></td> </tr> <tr> <td align="center">[[Изотиоцијанат]]</td> <td align="center">RNCS</td> <td align="center">[[Податотека:Isothiocyanate-group.svg|75px|Изотиоцијанат]]</td> <td align="center">изотиоцијанато-</td> <td align="center">алкил '''изотиоцијанат'''</td> <td align="center"></td> </tr> <tr> <td align="center">[[Нитрил]]</td> <td align="center">[[Нитрил]]</td> <td align="center">RCN</td> <td align="center">[[Податотека:Nitril (vzorec).svg|75px|Нитрил]]</td> <td align="center">цијано-</td> <td align="center"> алкан'''нитрил'''<br /> алкил '''цијанид''' </td> <td align="center"></td> </tr> <tr> <td align="center">[[Нитро соединение]]</td> <td align="center">[[Нитро функционална група|Нитро]]</td> <td align="center">RNO₂</td> <td align="center">[[Податотека:Nitro-group.svg|75px|Нитро]]</td> <td align="center">нитро-</td> <td align="center">&nbsp;</td> <td align="center"></td> </tr> <tr> <td align="center">[[Нитрозност|Нитрозо соединение]]</td> <td align="center">[[Нитрозо]]</td> <td align="center">RNO</td> <td align="center">[[Податотека:Nitroso-compound-2D.svg|75px|Нитрозо]]</td> <td align="center">нитрозо-</td> <td align="center">&nbsp;</td> <td align="center"></td> </tr> <tr> <td align="center">[[Бензен|Деривативн бензен]]</td> <td align="center">[[Фенил]]</td> <td align="center">RC₆H₅</td> <td align="center">[[Податотека:Phenyl-group.svg|75px|Фенил]]</td> <td align="center">фенил-</td> <td align="center">-бензен</td> <td align="center"></td> </tr> <tr> <td align="center">[[Фосфин]]</td> <td align="center">Фосфино</td> <td align="center">R₃P</td> <td align="center">[[Податотека:Phosphine-general.svg|75px|Терциерен фосфин]]</td> <td align="center">фосфино-</td> <td align="center">-фосфан</td> <td align="center">[[Податотека:Methylpropylphosphane-skeletal.svg|75px|Метилпропилфосфан]]<br />Метилпропилфосфан</td> </tr> <tr> <td align="center">[[Фосфодиестерна врска|Фосфодиестер]]</td> <td align="center">[[Фосфат]]</td> <td align="center">HOPO(OR)₂</td> <td align="center">[[Податотека:Phosphodiester-group.svg|75px|Фосфодиестер]]</td> <td align="center">фосфорна киселина ди(''супституент'') естер</td> <td align="center">ди(''супституент'') хидрогенфосфат</td> <td align="center"></td> </tr> <tr> <td align="center">Фосфонска киселина</td> <td align="center">Фосфоно</td> <td align="center">RP(=O)(OH)₂</td> <td align="center">[[Податотека:Phosphonic-acid.svg|75px|Фосфоно група]]td> <td align="center">фосфоно-</td> <td align="center">''супституент'' фосфонска киселина</td> <td align="center"></td> </tr> <tr> <td align="center">[[Фосфат]]</td> <td align="center">Фосфат</td> <td align="center">ROP(=O)(OH)₂</td> <td align="center">[[Податотека:Phosphate-group.svg|75px|Фосфатна група]]</td> <td align="center">фосфо-</td> <td align="center"></td> <td align="center"></td> </tr> <tr> <td align="center">[[Пиридин|Деривативен пиридин]]</td> <td align="center">[[Пиридин|Пиридил]]</td> <td align="center">RC₅H₄N</td> <td align="center"> [[Податотека:4-pyridyl.svg|75px|4-пиридилна група]]<br /> [[Податотека:3-pyridyl.svg|75px|3-пиридилна група]]<br /> [[Податотека:2-pyridyl.svg|75px|2-пиридилна група]]<br /> </td> <td align="center"> 4-пиридил / пиридин-4-ил<br /> 3-пиридил / пиридин-3-ил<br /> 2-пиридил / пиридин-2-ил </td> <td align="center">-пиридин</td> <td align="center"></td> </tr> <tr> <td align="center">[[Сулфон]]</td> <td align="center">[[Сулфон]]ил</td> <td align="center">RSO₂R'</td> <td align="center">[[Податотека:Sulfone-2D.svg|75px|Сулфонилна група]]</td> <td align="center">сулфонил-</td> <td align="center">ди(''супституент'') сулфон</td> <td align="center"></td> </tr> <tr> <td align="center">[[Сулфонска киселина]]</td> <td align="center">Сулфо</td> <td align="center">RSO₃H</td> <td align="center">[[Податотека:Sulfonic-acid.svg|75px|Сулфонилна група]]</td> <td align="center">сулфо-</td> <td align="center">''супституент'' '''сулфонска киселина'''</td> <td align="center"></td> </tr> <tr> <td align="center">[[Сулфоксид]]</td> <td align="center">[[Сулфоксид|Сулфинил]]</td> <td align="center">RSOR'</td> <td align="center">[[Податотека:Sulfoxide-2D.svg|75px|Сулфинилна група]]</td> <td align="center">сулфинил-</td> <td align="center">ди(''супституент'') '''сулфоксид'''</td> <td align="center">[[Податотека:Diphenyl-sulfoxide.png|75px|Дифенил сулфоксид]]<br />Дифенил сулфоксид</td> </tr> </table> Со комбинирање на имињата на функционалните групи со имињата на родителските [[алкан]]и се генерира моќна [[Систематско име|систематска номенклатура]] за именување на [[Органско соединение|органските соединенија]]. Неводородните атоми на функционалните групи се секогаш сврзани меѓусебе и со остатокот од молекулата по пат на [[ковалентна врска]]. Кога групата од атоми е сврзана со остатокот од молекулата првично со [[Јонска врска|јонски сили]], тогаш групата посоодветно се именува како [[повеќеатомски јон]] или [[комплексен јон]]. Сите овие атоми се нарекуваат [[Радикал (хемија)|радикали]]. Првиот [[јаглерод]] после јаглеродот кој се сврзува за функционалната група се вика [[алфа јаглерод]] (или α C). == Надворешни врски == * [http://www.iupac.org/reports/provisional/abstract04/RB-prs310804/TableVII-3.04.pdf IUPAC кратенки за лиганди] (pdf) {{en}} * [http://www.chemsoc.org/chembytes/goldbook/ IUPAC-овата Златна книга (Преглед на хемиската терминологија)] {{en}} * [http://www.acdlabs.com/iupac/nomenclature/ IUPAC-овата Сина книга (органска номенклатура)] {{en}} {{Функционални групи}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Функционални групи| ]] [[Категорија:Органска хемија]] p2i5tgzmb0naslnmfpib51dockivv5e 0 36633 5563160 5386307 2026-05-25T07:04:26Z Bjankuloski06 332 5563160 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Планина | name = Дешат | other_name = | photo = Дешат.jpg | photo_size = 220 | photo_caption = Поглед на целото протегање на билото и сртот на Дешат од врвот [[Куртово Ќуле]] | elevation_m = 2373 | elevation_ref = | prominence_m = | prominence_ref = | range = [[Шар Планина|Шара]]-[[Кораб]]-Дешат-[[Крчин]]-[[Стогово]]-[[Караорман]] | map = Македонија | map_caption = Местоположба на Илинска Планина во Македонија | map_size = 240 | parent_peak = [[Веливар]] | label = Дешат | label_position = right | listing = | location = {{MKD}}<br>{{ALB}} | lat_d = 41 | lat_m = 37 | lat_s = 48 | lat_NS = N | long_d = 20 | long_m = 32 | long_s = 24 | long_EW = E | region = MK | coordinates_ref = | first_ascent = | easiest_route = }} '''Дешат''' — [[планина]] на [[Република Македонија|македонско]]-[[Албанија|албанската]] граница, дел од [[планински венец|веригата]] [[Шар Планина|Шар]]-[[Кораб]]-Дешат-[[Крчин]]-[[Стогово]]-[[Караорман]].<ref>{{наведена книга|last=Географско друштво на СР Македонија |title=Географски разгледи|publisher=Друштво|location=Скопје|date=1989|edition=27-30}}</ref> Највисок врв е [[Веливар]] (Вели Врв) со 2.373 метри. Други високи врвови се [[Дели Сеница]] и [[Сува Бара]]<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.mkd-mount.org/planini/imageplan/Suva-Bara-i-Velivar-2.jpg |title=архивски примерок |accessdate=2007-10-11 |archive-date=2007-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071110123625/http://www.mkd-mount.org/planini/imageplan/Suva-Bara-i-Velivar-2.jpg |url-status=dead }}</ref>. Има неколку мали леднички езера<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.mkd-mount.org/planini/imageplan/Ezera_desat.jpg |title=архивски примерок |accessdate=2007-10-11 |archive-date=2007-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071110123527/http://www.mkd-mount.org/planini/imageplan/Ezera_desat.jpg |url-status=dead }}</ref>. Најпопуларно е езерото [[Локув]]<ref>[http://217.16.70.245/?pBroj=1894&stID=44490&pR=3]{{Мртва_врска|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, кое се наоѓа на североисточниот дел на планината на 1.560 метри надморска височина и е најниско [[ледничко езеро]] во [[Македонија]]. Од источната страна тече реката [[Радика]], која ја дели од [[Бистра]] и [[Стогово]]. Поголем дел од планината е во подрачјето на [[Национален парк Маврово|Националниот парк Маврово]]. == Релјеф и земјишни облици == [[Податотека:Во Маврово.jpg|thumb|250px|лево|Поглед на Дешат од [[Бигорски Манастир|манастирот „Св. Јован Бигорски“]]]] Планината Дешат го зафаќа средишниот дел од корабскиот планински масив (венец), протегајќи се од истоимениот високопланински преслап Дешат (1976 м) и долината на реката Жировница (Валавичарска Река), која воедно ја одделува од планината [[Кораб]] на север, до високопланинскиот преслап Сува Бара (2080 м) и долината на Требишка Река која ја одделува од планината [[Крчин]] на југ<ref name="ReferenceA">Василески, Д.(2008): ''Планински езера на Дешат - Lakes on mauntain Desat.'' АД НАпредок, Тетово; стр. 13</ref>. Вкупната должина на планинскиот срт изнесува 7 километри<ref name="ReferenceA"/>. На исток оваа планина се протега до котлинското дно на реката [[Радика]], а на запад до источниот рабен дел на Пешкопејската Котлина во соседна република [[Албанија]]<ref>Василески, Д.(2008): ''Планински езера на Дешат - Lakes on mauntain Desat.'' АД НАпредок, Тетово; стр. 13-14</ref>. По нјависоките точки од планинскиот срт минува македонско-албанската граница, а целата источна страна на планината Дешат и припаѓа на територијата на [[Македонија]], додека западната припаѓа на [[Албанија]]<ref name="ReferenceB">Василески, Д.(2008): ''Планински езера на Дешат - Lakes on mauntain Desat.'' АД НАпредок, Тетово; стр. 14</ref>. Вкупната површина што и припаѓа на територијата на [[Македонија]] изнесува 53 км²<ref name="ReferenceB"/>. Најниската точка на планината Дешат на територијата на Македонија се наоѓа при вливот на Требишка Река во [[Радика]] на надморска височина од 680 метри, а највисоката е врвот [[Веливар]] на 2372 метри, со што релативната виснинска разлика помеѓу овие две точки изнесува 1692 метри<ref name="ReferenceB"/>. == Позначајни врвови == * [[Веливар]] (2.375 метри) * [[Крчин|Голем Крчин]] (2343 метри) == Геолошки состав == == Растителен и животниски свет == Планината е добро покриена со шуми. Во најголемиот дел од шумите преовладува буката, од која во голем број се забележуваат и доста стари стогодишни дрвја. Во помал број се среќаваат и [[бор]]от, [[смрека]]та, [[јасика]]та, [[планински јавор|планинскиот јавор]] и [[бреза]]та. Од другите видови на растенија и од оние кои даваат шумски плодови широко распространети се боровинката, малината, капината, шипинката, планинскиот чај, ајдучката трева, киселецот, а папратот во голема мера е застапен на цели ливади и предели. Од растенојадните цицачи ги има [[елен]]от, [[дива свиња]], [[срна]], [[дивокоза]]. Од ѕверовите се среќаваат [[мечка]], [[волк]], [[евроазиски рис|рис]], [[лисица]]. Има и повеќе видови [[птици]]. == Клима и туризам == == Галерија == <gallery> Податотека:Gletka od Deshat so ezerata.JPG|Глетка од падините на Дешат со двете леднички езерца - Северно и Јужно Гашово Езеро Податотека:Deshat-Mountain-MK.JPG|Глетка од врвот Веливар на билото и подгорието на планината Дешат со долината на реката Радика и Бигорскиот манастир Податотека:Deshat-from-Trebishte.jpg|Поглед на Дешат од [[Требиште]] </gallery> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Dešat}} * [http://www.mn.mk/kultura/8290-Krcin-i-Desat Крчин и Дешат] — „Македонска нација“ [[Категорија:Планини во Македонија]] [[Категорија:Планини во Албанија]] [[Категорија:Македонско-албанска граница]] [[Категорија:Дебар (Албанија)]] kyz9v4awmpv0lrg89elbn1ntai5r4uo 0 36684 5563209 5293785 2026-05-25T08:58:41Z Dandarmkd 31127 5563209 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Археолошко наоѓалиште во Македонија |име=Бела вода |слика=gradiste-bansko.jpg |опис=План на тврдината Градиште | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=23 | lat_sec=1 | lon_dir=E | lon_deg=22 | lon_min=44 | lon_sec=36 |место=Банско |општина=Струмица |тип=тврдина |тип1= |тип2= |период=доцноантичко време |период1= |период2= }} '''Градиште''' ([[Фрурион]] [[Термица]] ?) — регионална [[крепост]] (тврдина) во [[Банско]], [[Струмица|Струмичко]]<ref>[[Димче Коцо|Коцо, Димче]] (1996). ''Археолошка карта на Република Македонија''. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069</ref> == Местоположба == Месноста „Градиште” лежи над јужниот дел на [[Банско]], во подножјето на масивот на [[Беласица]], 540&nbsp;м н.м. Се издига 250&nbsp;м високо над [[поле]]то и има многу стрмни падини што паѓаат во две паралелни длабоки поројни долинки. Едно сосем тесно седло од југ го дели од повисокиот терен. Врвот му е тесен, зарамнет и населуван во минатото. Озгора се гледа поле-то многу километри на север, северозапад и североисток. На 0,8&nbsp;км североисточно од [[Градиште]], во подножјето, избива [[термална вода]] која била користена од дамнини; денес тука се наоѓа познатото [[термално лечилиште]] и хотелот „Цар Самуил”. == Најстари остатоци == Термалните извори ги привлекувале луѓето одамна. При чистењето на главниот извор за неговото [[каптирање]] во 1970 г., во него се најдени повеќе стотини [[антика|антички]] [[монета|монети]] во период од 4 век ст.е. до 4 век н.е. (во АМ Скопје и во приватни збирки, Скопје). Парите биле фрлани во [[извор]]от како заветен подарок, за оздравување. Околу врвот на Градиштето било подигнато цврсто [[обѕидие]] во [[доцна антика|доцната антика]]. Се гледаат два [[ѕид]]ни појаси. Внатрешниот ѕид. граден со малтер, затвора простор од 240 × 50&nbsp;м (1&nbsp;ха). Неговиот северен дел што врти полукружно и деловите од источниот ѕид, разголени се во наше време со трасирање на шумскиот пат. Тука се разголени и повеќе мали внатрешни градби. Западниот ѕид се потпирал на вертикална [[скала]]. Според начинот на градење, обѕидието потекнува од [[IV век]], со голема обнова во [[VI век]]. Тоа го потврдуваат и ситните наоди на овој простор. Падините северно и источно од [[крепост]]а биле користени од цивилното население за градење на [[збег]] на тој простор, опфатен однадвор со послаб ѕид без малтер, голем 1,5&nbsp;ха. На северниот крај, разголен од спомнатиот пат, се среќаваат парчиња од [[хеленска цивлизација|хеленистичка]] и доцноантичка [[грнчарија]]. Најдени се и монети од [[IV век]]. На тесното седло 100&nbsp;метри пред јужното чело на крепоста, била подигната една [[предтврдина]]. Голема е 36 × 24&nbsp;м, ѕидана исто така со малтер и ги блокирала нападите од југ. Во северозападното подножје на [[Градиште]] откопани се неколку [[гроб]]ови со прилози, датирани во IV век. Кај термалните извори е откопана величествена [[римска бања|бањска градба]] (''[[балнеум]]'') со повеќе [[свод|засводени]] простории од [[IV век]], обновена во [[VI век]]. Високо врз нејзините урнатини во [[Отоманско Царство|турско време]] била изградена [[амам|бања]] од ист карактер и по неа местото го носи името до денес. Во наше време тука е подигнато бањското лечилиште со [[Хотел Цар Самуил|хотелот „Цар Самуил”]]. == Средновековни остатоци == Веројатно поради термалните извори, старата крепост на Градиште била користена (со извесни обнови) и низ [[Македонија во средниот век|средниот век]]. Едно депо на [[византија|византиски]] монети — бакарни [[скифат]]и од [[XII век|XII]] и почетокот на [[XIII век]] (на [[Јован I]], [[Мануил I]] и [[Андроник I Комнин]], [[Исак II Ангел]], [[Алексиј III Ангел]], бугарски и латински имитации на Мануил I) била закопана на Градиштето во [[XIII век]] (речиси 1000 парчиња, најдени во [[1956]] г.; сега во Музејот во [[Струмица]]). Местото е обраснато со густа [[вегетација]] и е непроодно, поради тоа други површински наоди не се познати. По познатата [[Беласичка битка|битка кај Беласица]] во [[1016]] г. следел походот на [[Давид Аријанит]] од [[Солун]] кон [[Струмица]]. Тој попат освоил две тврдини, [[Мацукион]] и [[Термица]]. Мацукион (денес [[Мацукион]] — [[Мачуково]] — [[Евзони]]) лежи 5&nbsp;км југоисточно од [[Гевгелија]]. Не знаеме каде се наоѓала Термица. Меѓутоа, поведени од крајната цел на Аријанит — да ја освои Струмица — историчарите од наше време ги ставале двете крепости во близина на тој град. За Мацукион немаат право. Доколку Термица се наоѓала близу Струмица, тогаш можеме да го прифатиме логичното поврзување на овој фрурион со карактеристично име со денешното село [[Банско]], каде лежат термални извори. Средновековните траги на Градиштето над Банско ја допуштаат оваа претпоставка како можна и веројатна. == Поврзано == * [[Список на археолошки наоѓалишта во Струмичко]]; * [[Бела вода (Банско)|Бела вода]]; * [[Врелото (Банско)|Врелото]], депо на монети; * [[Банско (римска населба)|Банско, римска населба]]; * [[Дервиш (Банско)|Дервиш]], некропола од доцноантичкото време; * [[Каптажа (Банско)|Каптажа]], некропола од хеленистичко време; * [[Китка (Банско)|Китка]], некропола од хеленистичко време; * [[Моноспитовски лозја (Банско)|Моноспитовски лозја]], некропола од доцноантичкото време; * [[Под тврдината Китка (Банско)|Под тврдината Китка]], некропола од доцноантичкото време; * [[Црква „Св. 40 Севастиски маченици“]], некропола од средниот век; * [[Бања Банско|Турска бања]], терма од доцноантичкото време; == Наводи == {{наводи}} === Користена литература === * А. Керамидчиев 1960, 111; — Т. Томоски 1970, 176; — И. Микулчиќ TIR, 21; — Ј. Ананиев 1987, 125—126. {{Средновековни тврдини во Македонија}} {{Згради и градби во Струмица}} {{Архео-Струмица}} [[Категорија:Археолошки наоѓалишта во Банско (Струмичко)]] [[Категорија:Тврдини во Македонија]] [[Категорија:Знаменитости во Општина Струмица]] 2uik466jpdtxkcc46fq2bhegl4i1tes 0 37154 5563257 5443710 2026-05-25T11:38:35Z Buli 2648 /* Животопис */ 5563257 wikitext text/x-wiki {{Биографија инфо | име = Славејко Арсов | портрет = Slaveiko Arsov.jpg | px=150п | описание = македонски револуционер | наставка = | роден-дата = {{роден на|17|август|1878}} | роден-место = {{роден во|Ново Село (штипска населба){{!}}Ново Село}}, [[Косовски Вилает]], [[Османлиско Царство]] | починал-дата = {{починал на и возраст|1904|07|09|1878|08|17|df=yes}} | починал-место = {{починал во|Горно Ѓуѓанци}}, [[Косовски Вилает]], [[Османлиско Царство]] }} '''Славејко Арсов Кикиритков''' ({{роден на|17|август|1878}}, [[Ново Село (штипска населба)|Ново Село]], [[Штипско]] - {{починал на|9|јули|1904}}) — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, член и војвода на [[Македонска револуционерна организација|Македонската револуционерна организација]].<ref>Енциклопедија ВМРО, Скопје 2015, стр. 13</ref> == Животопис == === Рани години === Арсов е роден во штипско [[Ново Село (Штипско)|Ново село]] на {{роден на|17|август|1878}}. Родителите на Славејко Арсов - Арсо Кикиритков, занаетчија (''матрапаз - препродавач'') и Евдокија Коцова и двајцата потекнуваат од познатото штипско Ново Село. Покрај Славејко, тие имале уште три синови – Михаил, Пане и Лазар. Се школувал во [[Штип]], [[Скопје]] (1895) и [[Софија]] (1897/98). === Револуционерна дејност === Во [[1899]] година, тој стапил во редовите на [[ТМОРО]]. Во [[1900]] година, тој лежел во затвор во [[Кичево]], а потоа во [[Битола]]. По 14 месеци со откуп успеал да излезе од затворот. Во првите години тој бил обичен борец во четата на војводата [[Марко Лерински]], а потоа бил избран за околиски војвода во [[Битол]]ско, па во [[Ресен]]ската околија. Учествувал активно на [[Смилевскиот конгрес]] и во [[Илинденското востание]] во борбите што се воделе во Ресенско. Кога востанието било задушено, тој отишол на лекување во [[Бугарија]], но набрзо се вратил во [[Македонија]] заедно со своја чета. Идејќи за Ресен, на [[9 јули]] [[1904]] година, близу до с. [[Горно Ѓуѓанци]] (Светиниколско), заедно со четата на [[Стојан Донски]], биле опколени од турски аскер. Цели 6 часа имале тешка и крвава борба. Тој бил тешко ранет и за да не падне жив во рацете на турскиот аскер се самоубил.<ref>[Христо Силјанов, “Ослободителните борби на Македонија”, том 2, Софија, 1993, 309 стр.]</ref><ref>Енциклопедия България, том 1, Издателство на БАН, София, 1978, стр. 124.</ref><ref>Николов, Борис Й. “Вътрешна Македоно-одринска революционна организация. Войводи и ръководители (1893-1934). Биографично-библиографски справочник”, София, 2001, стр. 11.</ref> <gallery class="center"> Image:Slaveiko Arsov cheta.jpg|Четата на Славејко Арсов Image:Slaveiko Arsov cheta 2.jpg|Четата на Славејко Арсов </gallery> == Извори == <references/> == Надворешни врски == *[http://www.angelfire.com/super2/vmro-istorija/Knigi/spomsa.html Славејко Арсов, „Спомени“] {{Дејци на МРО}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Арсов, Славејко }} [[Категорија:Луѓе од Ново Село (штипска населба)]] [[Категорија:Починати во Горно Ѓуѓанци]] [[Категорија:Дејци на ВМОРО]] [[Категорија:Македонски војводи]] [[Категорија:Учесници во Илинденското востание]] [[Категорија:Македонски револуционери]] [[Категорија:Отомански затвореници и притвореници]] [[Категорија:Затвореници и притвореници во Отоманското Царство]] 8016zjrtoc63kgfl1ue5mfaojt4n5jl 5563259 5563257 2026-05-25T11:42:32Z Buli 2648 /* Револуционерна дејност */ 5563259 wikitext text/x-wiki {{Биографија инфо | име = Славејко Арсов | портрет = Slaveiko Arsov.jpg | px=150п | описание = македонски револуционер | наставка = | роден-дата = {{роден на|17|август|1878}} | роден-место = {{роден во|Ново Село (штипска населба){{!}}Ново Село}}, [[Косовски Вилает]], [[Османлиско Царство]] | починал-дата = {{починал на и возраст|1904|07|09|1878|08|17|df=yes}} | починал-место = {{починал во|Горно Ѓуѓанци}}, [[Косовски Вилает]], [[Османлиско Царство]] }} '''Славејко Арсов Кикиритков''' ({{роден на|17|август|1878}}, [[Ново Село (штипска населба)|Ново Село]], [[Штипско]] - {{починал на|9|јули|1904}}) — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, член и војвода на [[Македонска револуционерна организација|Македонската револуционерна организација]].<ref>Енциклопедија ВМРО, Скопје 2015, стр. 13</ref> == Животопис == === Рани години === Арсов е роден во штипско [[Ново Село (Штипско)|Ново село]] на {{роден на|17|август|1878}}. Родителите на Славејко Арсов - Арсо Кикиритков, занаетчија (''матрапаз - препродавач'') и Евдокија Коцова и двајцата потекнуваат од познатото штипско Ново Село. Покрај Славејко, тие имале уште три синови – Михаил, Пане и Лазар. Се школувал во [[Штип]], [[Скопје]] (1895) и [[Софија]] (1897/98). === Револуционерна дејност === Во [[1899]] година, тој стапил во редовите на [[ТМОРО]]. Во [[1900]] година, тој лежел во затвор во [[Кичево]], а потоа во [[Битола]]. По 14 месеци со откуп успеал да излезе од затворот. Во првите години тој бил обичен борец во четата на војводата [[Марко Лерински]], а потоа бил избран за околиски војвода во [[Битол]]ско, па во [[Ресен]]ската околија. Учествувал активно на [[Смилевскиот конгрес]] и во [[Илинденското востание]] во борбите што се воделе во Ресенско. Кога востанието било задушено, тој отишол на лекување во [[Бугарија]], но набрзо се вратил во [[Македонија]] заедно со своја чета. Идејќи за Ресен, на [[9 јули]] [[1904]] година, близу до с. [[Горно Ѓуѓанци]] (Светиниколско), заедно со четата на [[Стојан Донски]], биле опколени од турски аскер. Цели 6 часа имале тешка и крвава борба. Тој бил тешко ранет и за да не падне жив во рацете на турскиот аскер се самоубил.<ref>[Христо Силјанов, “Ослободителните борби на Македонија”, том 2, Софија, 1993, 309 стр.]</ref><ref>Енциклопедия България, том 1, Издателство на БАН, София, 1978, стр. 124.</ref><ref>Николов, Борис Й. “Вътрешна Македоно-одринска революционна организация. Войводи и ръководители (1893-1934). Биографично-библиографски справочник”, София, 2001, стр. 11.</ref> <gallery class="center"> Image:Slaveiko Arsov cheta.jpg|Четата на Славејко Арсов Image:Slaveiko Arsov cheta 2.jpg|Четата на Славејко Арсов </gallery> == Извори == <references/> == Надворешни врски == *[http://www.angelfire.com/super2/vmro-istorija/Knigi/spomsa.html Славејко Арсов, „Спомени“] {{Дејци на МРО}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Арсов, Славејко }} [[Категорија:Луѓе од Ново Село (штипска населба)]] [[Категорија:Починати во Горно Ѓуѓанци]] [[Категорија:Дејци на ВМОРО]] [[Категорија:Македонски војводи]] [[Категорија:Учесници во Илинденското востание]] [[Категорија:Македонски револуционери]] [[Категорија:Отомански затвореници и притвореници]] [[Категорија:Затвореници и притвореници во Отоманското Царство]] 461mlby969hnsg4kdutvals9vxlbm49 5563263 5563259 2026-05-25T11:48:02Z Buli 2648 /* Извори */ 5563263 wikitext text/x-wiki {{Биографија инфо | име = Славејко Арсов | портрет = Slaveiko Arsov.jpg | px=150п | описание = македонски револуционер | наставка = | роден-дата = {{роден на|17|август|1878}} | роден-место = {{роден во|Ново Село (штипска населба){{!}}Ново Село}}, [[Косовски Вилает]], [[Османлиско Царство]] | починал-дата = {{починал на и возраст|1904|07|09|1878|08|17|df=yes}} | починал-место = {{починал во|Горно Ѓуѓанци}}, [[Косовски Вилает]], [[Османлиско Царство]] }} '''Славејко Арсов Кикиритков''' ({{роден на|17|август|1878}}, [[Ново Село (штипска населба)|Ново Село]], [[Штипско]] - {{починал на|9|јули|1904}}) — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, член и војвода на [[Македонска револуционерна организација|Македонската револуционерна организација]].<ref>Енциклопедија ВМРО, Скопје 2015, стр. 13</ref> == Животопис == === Рани години === Арсов е роден во штипско [[Ново Село (Штипско)|Ново село]] на {{роден на|17|август|1878}}. Родителите на Славејко Арсов - Арсо Кикиритков, занаетчија (''матрапаз - препродавач'') и Евдокија Коцова и двајцата потекнуваат од познатото штипско Ново Село. Покрај Славејко, тие имале уште три синови – Михаил, Пане и Лазар. Се школувал во [[Штип]], [[Скопје]] (1895) и [[Софија]] (1897/98). === Револуционерна дејност === Во [[1899]] година, тој стапил во редовите на [[ТМОРО]]. Во [[1900]] година, тој лежел во затвор во [[Кичево]], а потоа во [[Битола]]. По 14 месеци со откуп успеал да излезе од затворот. Во првите години тој бил обичен борец во четата на војводата [[Марко Лерински]], а потоа бил избран за околиски војвода во [[Битол]]ско, па во [[Ресен]]ската околија. Учествувал активно на [[Смилевскиот конгрес]] и во [[Илинденското востание]] во борбите што се воделе во Ресенско. Кога востанието било задушено, тој отишол на лекување во [[Бугарија]], но набрзо се вратил во [[Македонија]] заедно со своја чета. Идејќи за Ресен, на [[9 јули]] [[1904]] година, близу до с. [[Горно Ѓуѓанци]] (Светиниколско), заедно со четата на [[Стојан Донски]], биле опколени од турски аскер. Цели 6 часа имале тешка и крвава борба. Тој бил тешко ранет и за да не падне жив во рацете на турскиот аскер се самоубил.<ref>[Христо Силјанов, “Ослободителните борби на Македонија”, том 2, Софија, 1993, 309 стр.]</ref><ref>Енциклопедия България, том 1, Издателство на БАН, София, 1978, стр. 124.</ref><ref>Николов, Борис Й. “Вътрешна Македоно-одринска революционна организация. Войводи и ръководители (1893-1934). Биографично-библиографски справочник”, София, 2001, стр. 11.</ref> <gallery class="center"> Image:Slaveiko Arsov cheta.jpg|Четата на Славејко Арсов Image:Slaveiko Arsov cheta 2.jpg|Четата на Славејко Арсов </gallery> == Извори == <references/> === Литература === == Надворешни врски == *[http://www.angelfire.com/super2/vmro-istorija/Knigi/spomsa.html Славејко Арсов, „Спомени“] {{Дејци на МРО}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Арсов, Славејко }} [[Категорија:Луѓе од Ново Село (штипска населба)]] [[Категорија:Починати во Горно Ѓуѓанци]] [[Категорија:Дејци на ВМОРО]] [[Категорија:Македонски војводи]] [[Категорија:Учесници во Илинденското востание]] [[Категорија:Македонски револуционери]] [[Категорија:Отомански затвореници и притвореници]] [[Категорија:Затвореници и притвореници во Отоманското Царство]] 88rlj8p795n598rn11gsyc11h7w0otj 5563265 5563263 2026-05-25T11:49:50Z Buli 2648 /* Литература */ 5563265 wikitext text/x-wiki {{Биографија инфо | име = Славејко Арсов | портрет = Slaveiko Arsov.jpg | px=150п | описание = македонски револуционер | наставка = | роден-дата = {{роден на|17|август|1878}} | роден-место = {{роден во|Ново Село (штипска населба){{!}}Ново Село}}, [[Косовски Вилает]], [[Османлиско Царство]] | починал-дата = {{починал на и возраст|1904|07|09|1878|08|17|df=yes}} | починал-место = {{починал во|Горно Ѓуѓанци}}, [[Косовски Вилает]], [[Османлиско Царство]] }} '''Славејко Арсов Кикиритков''' ({{роден на|17|август|1878}}, [[Ново Село (штипска населба)|Ново Село]], [[Штипско]] - {{починал на|9|јули|1904}}) — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, член и војвода на [[Македонска револуционерна организација|Македонската револуционерна организација]].<ref>Енциклопедија ВМРО, Скопје 2015, стр. 13</ref> == Животопис == === Рани години === Арсов е роден во штипско [[Ново Село (Штипско)|Ново село]] на {{роден на|17|август|1878}}. Родителите на Славејко Арсов - Арсо Кикиритков, занаетчија (''матрапаз - препродавач'') и Евдокија Коцова и двајцата потекнуваат од познатото штипско Ново Село. Покрај Славејко, тие имале уште три синови – Михаил, Пане и Лазар. Се школувал во [[Штип]], [[Скопје]] (1895) и [[Софија]] (1897/98). === Револуционерна дејност === Во [[1899]] година, тој стапил во редовите на [[ТМОРО]]. Во [[1900]] година, тој лежел во затвор во [[Кичево]], а потоа во [[Битола]]. По 14 месеци со откуп успеал да излезе од затворот. Во првите години тој бил обичен борец во четата на војводата [[Марко Лерински]], а потоа бил избран за околиски војвода во [[Битол]]ско, па во [[Ресен]]ската околија. Учествувал активно на [[Смилевскиот конгрес]] и во [[Илинденското востание]] во борбите што се воделе во Ресенско. Кога востанието било задушено, тој отишол на лекување во [[Бугарија]], но набрзо се вратил во [[Македонија]] заедно со своја чета. Идејќи за Ресен, на [[9 јули]] [[1904]] година, близу до с. [[Горно Ѓуѓанци]] (Светиниколско), заедно со четата на [[Стојан Донски]], биле опколени од турски аскер. Цели 6 часа имале тешка и крвава борба. Тој бил тешко ранет и за да не падне жив во рацете на турскиот аскер се самоубил.<ref>[Христо Силјанов, “Ослободителните борби на Македонија”, том 2, Софија, 1993, 309 стр.]</ref><ref>Енциклопедия България, том 1, Издателство на БАН, София, 1978, стр. 124.</ref><ref>Николов, Борис Й. “Вътрешна Македоно-одринска революционна организация. Войводи и ръководители (1893-1934). Биографично-библиографски справочник”, София, 2001, стр. 11.</ref> <gallery class="center"> Image:Slaveiko Arsov cheta.jpg|Четата на Славејко Арсов Image:Slaveiko Arsov cheta 2.jpg|Четата на Славејко Арсов </gallery> == Извори == <references/> === Литература === <ref>{{Наведена книга|title=Славејко Арсов|last=Ачкоска|first=Виолета|publisher=Филозофски факултет – Скопје|year=2014|isbn=978-608-238-054-4|location=Скопје}}</ref> == Надворешни врски == *[http://www.angelfire.com/super2/vmro-istorija/Knigi/spomsa.html Славејко Арсов, „Спомени“] {{Дејци на МРО}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Арсов, Славејко }} [[Категорија:Луѓе од Ново Село (штипска населба)]] [[Категорија:Починати во Горно Ѓуѓанци]] [[Категорија:Дејци на ВМОРО]] [[Категорија:Македонски војводи]] [[Категорија:Учесници во Илинденското востание]] [[Категорија:Македонски револуционери]] [[Категорија:Отомански затвореници и притвореници]] [[Категорија:Затвореници и притвореници во Отоманското Царство]] autqa6ppo92d0iz9s1tgykbwbbttz1p 5563266 5563265 2026-05-25T11:50:13Z Buli 2648 /* Литература */ 5563266 wikitext text/x-wiki {{Биографија инфо | име = Славејко Арсов | портрет = Slaveiko Arsov.jpg | px=150п | описание = македонски револуционер | наставка = | роден-дата = {{роден на|17|август|1878}} | роден-место = {{роден во|Ново Село (штипска населба){{!}}Ново Село}}, [[Косовски Вилает]], [[Османлиско Царство]] | починал-дата = {{починал на и возраст|1904|07|09|1878|08|17|df=yes}} | починал-место = {{починал во|Горно Ѓуѓанци}}, [[Косовски Вилает]], [[Османлиско Царство]] }} '''Славејко Арсов Кикиритков''' ({{роден на|17|август|1878}}, [[Ново Село (штипска населба)|Ново Село]], [[Штипско]] - {{починал на|9|јули|1904}}) — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, член и војвода на [[Македонска револуционерна организација|Македонската револуционерна организација]].<ref>Енциклопедија ВМРО, Скопје 2015, стр. 13</ref> == Животопис == === Рани години === Арсов е роден во штипско [[Ново Село (Штипско)|Ново село]] на {{роден на|17|август|1878}}. Родителите на Славејко Арсов - Арсо Кикиритков, занаетчија (''матрапаз - препродавач'') и Евдокија Коцова и двајцата потекнуваат од познатото штипско Ново Село. Покрај Славејко, тие имале уште три синови – Михаил, Пане и Лазар. Се школувал во [[Штип]], [[Скопје]] (1895) и [[Софија]] (1897/98). === Револуционерна дејност === Во [[1899]] година, тој стапил во редовите на [[ТМОРО]]. Во [[1900]] година, тој лежел во затвор во [[Кичево]], а потоа во [[Битола]]. По 14 месеци со откуп успеал да излезе од затворот. Во првите години тој бил обичен борец во четата на војводата [[Марко Лерински]], а потоа бил избран за околиски војвода во [[Битол]]ско, па во [[Ресен]]ската околија. Учествувал активно на [[Смилевскиот конгрес]] и во [[Илинденското востание]] во борбите што се воделе во Ресенско. Кога востанието било задушено, тој отишол на лекување во [[Бугарија]], но набрзо се вратил во [[Македонија]] заедно со своја чета. Идејќи за Ресен, на [[9 јули]] [[1904]] година, близу до с. [[Горно Ѓуѓанци]] (Светиниколско), заедно со четата на [[Стојан Донски]], биле опколени од турски аскер. Цели 6 часа имале тешка и крвава борба. Тој бил тешко ранет и за да не падне жив во рацете на турскиот аскер се самоубил.<ref>[Христо Силјанов, “Ослободителните борби на Македонија”, том 2, Софија, 1993, 309 стр.]</ref><ref>Енциклопедия България, том 1, Издателство на БАН, София, 1978, стр. 124.</ref><ref>Николов, Борис Й. “Вътрешна Македоно-одринска революционна организация. Войводи и ръководители (1893-1934). Биографично-библиографски справочник”, София, 2001, стр. 11.</ref> <gallery class="center"> Image:Slaveiko Arsov cheta.jpg|Четата на Славејко Арсов Image:Slaveiko Arsov cheta 2.jpg|Четата на Славејко Арсов </gallery> == Извори == <references/> === Литература === * {{Наведена книга|title=Славејко Арсов|last=Ачкоска|first=Виолета|publisher=Филозофски факултет – Скопје|year=2014|isbn=978-608-238-054-4|location=Скопје}} == Надворешни врски == *[http://www.angelfire.com/super2/vmro-istorija/Knigi/spomsa.html Славејко Арсов, „Спомени“] {{Дејци на МРО}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Арсов, Славејко }} [[Категорија:Луѓе од Ново Село (штипска населба)]] [[Категорија:Починати во Горно Ѓуѓанци]] [[Категорија:Дејци на ВМОРО]] [[Категорија:Македонски војводи]] [[Категорија:Учесници во Илинденското востание]] [[Категорија:Македонски револуционери]] [[Категорија:Отомански затвореници и притвореници]] [[Категорија:Затвореници и притвореници во Отоманското Царство]] 5oxff3w1m36p2brnh1vyngnfsewbh7x 0 37746 5563210 5503534 2026-05-25T09:01:04Z Dandarmkd 31127 5563210 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Археолошко наоѓалиште во Македонија |име=Струмин гроб |слика=The Grave of Struma.JPG |опис= | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=26 | lat_sec=57 | lon_dir=E | lon_deg=22 | lon_min=36 | lon_sec=33 |место=Баница |општина=Струмица |тип=гроб |тип1= |тип2= |период=среден век |период1=хеленистичко време |период2= }} '''Струмин гроб''' — [[средновековна Македонија|средновековен]] или [[античка Македонија|антички]] [[гроб]] кој се наоѓа во селото [[Баница]], на околу 3 километри западно од градот [[Струмица]]. Гробот има мавзолеен изглед и се состои од деветслоен делкан [[бигор]]. == Легенда == Гробот е висок 230&nbsp;см, широк 240&nbsp;см и долг 400&nbsp;см. За настанувањето на гробот постојат три легенди: * според првата, во гробницата е сместена [[Струма]], сестрата на [[Крале Марко]]; * според втората, гробницата припаѓала на принцот [[Персеј]], роднина на [[Александар Македонски]]; * според третата, ова е гробница на [[Струма]], ќерка на некој заповедник на [[Словени]]те на Струмичката област. Гробот што се наоѓа во непосредна близина на селото [[Баница]] и денеска сведочи за легендата за убавата [[Струма]] која го предала својот татко заради љубовта кон еден од војсководците кои сакале да го потчинат нејзиниот народ. Оваа легенда вели дека градот бил опсаден од силна византиска војска, но не успевале никогаш до тогаш да го освојат. Тогаш се случило предавство на [[Струма]], која била вљубена во византиски војсководец и му ја открила тајната за неосвоивoто, [[Струмичко кале]]. Византијците ја освоиле тврдината, а таткото ја проколнал ќерка си: ''кога ќе умре, земјата девет пати да ја исфрла од гробот.''<ref>[http://strumica.gov.mk/html/mkd/k_istoriski_spomenici_s_grob.shtml Струмин гроб — Историски споменици на Струмица]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="АрхеоКарта">{{АрхеоКарта|401}}</ref> Деветте слоеви делкан бигор, легендата ги поврзува со деветте исфрлувања и погребувања на [[Струма]]. Но, дали една од овие легенди е точна или гробот си има своја посебна историја, не се знае. Изградбата на овој гроб можно е да припаѓал и на турски поглавар од средновековниот период. Тоа го поткрепиле и археолошките истражувања извршени во [[1983]] година кога овде биле пронајдени остатоци од гробови од исламскиот период. Иако сè уште не е докажано, можно е гробот да е на некојси верски водач или поглавар на исламската заедница.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.kralemarko.org.mk/default-mk.asp?ItemID=D94EB300F85B8447AF4E2E3E4FDC3D4E |title=/www.kralemarko.org.mk |accessdate=2010-09-04 |archive-date=2025-04-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250413000410/http://www.kralemarko.org.mk/default-mk.asp?ItemID=D94EB300F85B8447AF4E2E3E4FDC3D4E |url-status=dead }}</ref> == Поврзано == *[[Црква Свети Ѓорги (Баница)|Црква Свети Ѓорги]] — средновековна црква и некропола *[[Баница (археолошко наоѓалиште)|Баница]] — некропола од доцноантичко време *[[Мерата (Баница)|Мерата]] — термален објект од доцноантичкото време *[[Список на археолошки наоѓалишта во Струмичко]] == Наслов == <gallery> Податотека:The Grave of Struma (2).JPG| Податотека:The Grave of Struma (3).JPG| Податотека:The Grave of Struma (4).JPG| </gallery> == Наводи == {{наводи}} {{CommonsCat|The Grave of Struma}} {{Згради и градби во Струмица}} [[Категорија:Археолошки наоѓалишта во Македонија]] [[Категорија:Знаменитости во Општина Струмица]] [[Категорија:Баница]] fykdj5pkrxlxfpa4vp02z2z41hr9f1k 0 41647 5563091 5226583 2026-05-24T21:55:53Z Buli 2648 5563091 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=октомври 2009}} {{Infobox anatomy | Name = Pulmonary alveolus | Latin = alveolus pulmonis | Image = Alveolus diagram.svg | Caption = The alveoli | Image2 = | Caption2 = | Precursor = | System = [[Респираторен систем]] | Location = [[Lung]] | Artery = | Vein = | Nerve = | Lymph = }} Седумстотини милиони малечки алвеоли во [[Бел Дроб|белите дробови]], всушност се шупливи чаури - '''алвеоли''' прекриени со мрежа на артериски и венски капилари.Нивните влажни ѕидови се многу тенки и крвта која проаѓа низ нив може да го ослободи вишокот [[јаглерод диоксид]] и да го преземе кислородот. Капиларите потоа се спојуваат и преоѓаат во белодробната вена. [[Податотека:Bronchial anatomy.jpg|мини|Алвеоли]] {{биологија-никулец}} {{Анатомија на долниот респираторен тракт}} [[Категорија:Дишен систем]] [[Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ]] 2ua1lc6j52mzffvne73lp803acm3m4a 5563092 5563091 2026-05-24T21:56:09Z Buli 2648 5563092 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=октомври 2009}} {{Infobox anatomy | Name = Pulmonary alveolus | Latin = alveolus pulmonis | Image = Alveolus diagram.svg | Caption = The alveoli | Image2 = | Caption2 = | Precursor = | System = [[Респираторен систем]] | Location = [[Lung]] | Artery = | Vein = | Nerve = | Lymph = }} Седумстотини милиони малечки алвеоли во [[Бел Дроб|белите дробови]], всушност се шупливи чаури - '''алвеоли''' прекриени со мрежа на артериски и венски капилари.Нивните влажни ѕидови се многу тенки и крвта која проаѓа низ нив може да го ослободи вишокот [[јаглерод диоксид]] и да го преземе кислородот. Капиларите потоа се спојуваат и преоѓаат во белодробната вена.{{биологија-никулец}} {{Анатомија на долниот респираторен тракт}} [[Категорија:Дишен систем]] [[Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ]] hxokj2vqnlep1ytybc594osd8y7vxpn 5563093 5563092 2026-05-24T21:56:26Z Buli 2648 5563093 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=октомври 2009}} {{Infobox anatomy | Name = Алвеола | Latin = alveolus pulmonis | Image = Alveolus diagram.svg | Caption = The alveoli | Image2 = | Caption2 = | Precursor = | System = [[Респираторен систем]] | Location = [[Lung]] | Artery = | Vein = | Nerve = | Lymph = }} Седумстотини милиони малечки алвеоли во [[Бел Дроб|белите дробови]], всушност се шупливи чаури - '''алвеоли''' прекриени со мрежа на артериски и венски капилари.Нивните влажни ѕидови се многу тенки и крвта која проаѓа низ нив може да го ослободи вишокот [[јаглерод диоксид]] и да го преземе кислородот. Капиларите потоа се спојуваат и преоѓаат во белодробната вена.{{биологија-никулец}} {{Анатомија на долниот респираторен тракт}} [[Категорија:Дишен систем]] [[Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ]] 2k6hqn2pgzh8e8scozc304ig00csm6f 0 46741 5563193 5548671 2026-05-25T07:56:25Z ~2026-31262-97 133528 /* */ Промена на број на титули за МЗТ 5563193 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија спортска лига | наслов = Супер лига (2025-)<br />Прва македонска кошаркарска лига / Прва лига мажи (1992-2025) | момсезона = Супер лига на Македонија во кошарка 2025/26 | лого = | пиксели = | титл = | спорт = Кошарка | основана = 1992 | слава = | мото = | инаугурација = 1992/93 | тимови = 12 | држава = [[Македонија]] | шампион = [[КК МЗТ Скопје|МЗТ Аеродром]] (13. титули) | најмногу_титули = [[КК Работнички|Работнички]] (15 титули) | укината = | сајт = [http://mkf.mk mkf.mk] | сингл = | комесар = | ТВ = [[МРТ 3]] | поврзани =*[[Куп на Македонија во кошарка|Куп на Македонија]] *[[Суперкуп на Македонија во кошарка|Суперкуп&nbsp;на&nbsp;Македонија]] *[[Втора македонска кошаркарска лига|Прва лига мажи]] *[[Трета македонска кошаркарска лига|Аматерска лига]] | основач =[[Кошаркарска Федерација на Македонија|КФМ]] }} '''Супер лига''', до сезоната 2024/2025 година позната како '''Прва македонска кошаркарска лига''' / '''Прва лига мажи''' ― [[кошарка]]рско натпреварување од највисок ранг во [[Македонија]]. ==Историја== Пред македонската независност во [[1991]], македонските кошаркарски екипи се натпреварувале во [[Прва југословенска кошаркарска лига|Првата југословенска лига]], [[Прва Б југословенска кошаркарска лига|Првата Б југословенска лига]], [[Втора југословенска кошаркарска лига|Втората југословенска лига]], организирани од [[Кошаркарска федерација на Југославија|Кошаркарската федерација на Југославија]], како и во [[Македонска републичка кошаркарска лига|Македонската републичка лига]] која била организирана од [[Кошаркарска федерација на Македонија|Кошаркарскиот Сојуз на Македонија]]. Во јули 2025 година, федерацијата одлучила да го промени името од Прва лига во Супер лига.<ref>{{нмс |first= |last= |author= |authorlink= |title=Сооштение за медиуми - Нови стратегии на КФМ за периодот 2025-2029 |url=https://mkd.basketball/post/soopshtenie-za-mediumi |archiveurl=https://web.archive.org/web/20251207184555/https://mkd.basketball/post/soopshtenie-za-mediumi |work= |publisher=[[Кошаркарска федерација на Македонија|КФМ]] |location= |page= |pages= |language= |format= |doi= |date=јули 2025 |month= |year= |archivedate=2025-12-07 |accessdate=3 март 2026 |quote= }}</ref><ref>{{нмс |first= |last= |author= |authorlink= |title=КФМ потврди: Нова Супер Лига и помалку клубови! |url=https://sportstation.mk/kfsm-objavi-reformi-se-menuvaat-iminata-na-ligite-se-namaluva-brojot-na-klubovi/ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260503194710/https://sportstation.mk/kfsm-objavi-reformi-se-menuvaat-iminata-na-ligite-se-namaluva-brojot-na-klubovi/ |work= |publisher=sportstation.mk |location= |page= |pages= |language= |format= |doi= |date=5 јули 2025 |month= |year= |archivedate=2026-05-03 |accessdate=3 март 2026 |quote= }}</ref> ==Формат== Во сезоната 2024/25, во лигашкиот дел настапуваат дванаесет кошаркарски екипи. Првите осум екипи обезбедуваат пласман во разигрувањето. Последните шест екипи од првиот дел играат плеј-аут. Двете последно пласирани екипи од плејаутот, отпаѓаат од натпреварувањето за следната сезона. Првите осум екипи од првичниот лигашки дел обезбедуваат пласман во четвртфиналето од разигрувањето. Четвртфиналето, полуфиналето и финалето е играно во три добиени победи. Поразените во полуфиналето играат серија за трето место, до две добиени победи. == Сегашна сезона 2024/2025 == {{Location map+|Република Македонија|float=right|width=400|caption=Местоположба на екипите во сезоната 2024/25|places= {{Location map~|Република Македонија|lat=42 |long=21.433333 |label=[[КК Работнички|Работнички]]<br />[[КК Вардар|Вардар]]<br />[[КК ТФТ|ТФТ]]<br />[[КК МЗТ Скопје|МЗТ]]<br />[[КК Феникс 2010|Феникс]]<br />[[КК Чаир 2030|Чаир]]<br />[[КК Шкупи|Шкупи]]|position=bottom}} {{Location map~|Република Македонија|lat=41.8 |long=20.916667 |label=[[КК Гостивар|Гостивар]] |position=bottom}} {{Location map~|Република Македонија|lat=41.433333 |long=22 |label=[[КК Тиквеш|Тиквеш]]|position=top}} {{Location map~|Република Македонија|lat=41.133333 |long=22.5 |label=[[КК Кожув|Кожув]]|position=top}} {{Location map~|Република Македонија|lat=42.130533 |long=21.721219 |label=[[МКК Куманово|Куманово]] }} {{Location map~|Република Македонија|lat=41.031944 |long=21.334722 |label=[[КК Пелистер|Пелистер]]|position=top}} }} {| class="wikitable" ! Екипа |- |[[КК Вардар|Вардар]] |- |[[КК Гостивар|Гостивар]] |- |[[КК Кожув|Кожув]] |- |[[МКК Куманово|Куманово]] |- |[[КК МЗТ Скопје|МЗТ Аеродром]] |- |[[КК Пелистер|Пелистер]] |- |[[КК Тиквеш|Тиквеш]] |- |[[КК Работнички|Работнички]] |- |[[КК ТФТ|ТФТ]] |- |[[КК Феникс 2010|Феникс 2010]] |- |[[КК Чаир 2030|Чаир 2030]] |- |[[КК Шкупи|Шкупи]] |} {{col-begin}} {{col-6}} == Финале == {| class="wikitable" border="0" cellpadding="2" style="border-collapse:collapse; text-align:left" width="75%" |- style="background:#f0f6fa;" !Сезона !Почнал на домашен терен !Рез. !Почнал на гостински терен !Прв во лигашкиот дел !Победи-<br />порази |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 1992/93|1992/93]] | style="background:#ff9;"|'''[[КК Работнички|Годел Работнички]]''' |align="center"|3-0<ref name="1993и1996">{{cite AV media |people= |last= |first= |date=1998 |title=RABOTNICKI - MZT (1998 GODINA - 5. NATPREVAR FINALE) |url=https://www.youtube.com/watch?v=ndUdpu7oPIk&t=159s |trans-title= |format= |work= |type= |language= |location=[[Скопје]] |publisher=[[МРТ 2|МТВ 2]], канал MKD Video на Youtube |time=00:02:08-00:02:19 |access-date=14 март 2025}}</ref><ref>{{cite AV media |people= |last= |first= |date=1998 |title=RABOTNICKI - MZT (1998 GODINA - 5. NATPREVAR FINALE) |url=https://www.youtube.com/watch?v=ndUdpu7oPIk&t=159s |trans-title= |format= |work= |type= |language= |location=[[Скопје]] |publisher=[[МРТ 2|МТВ 2]], канал MKD Video на Youtube |time=01:57:10 |access-date=15 март 2025}}</ref> |[[КК МЗТ Скопје|МЗТ&nbsp;Хепос]] |[[КК Работнички|Годел&nbsp;Работнички]] | |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 1993/94|1993/94]] | style="background:#ff9;"|'''[[КК Работнички|Годел Работнички]]''' |align="center"|4-3<ref>{{cite AV media |people= |last= |first= |date=1998 |title=RABOTNICKI - MZT (1998 GODINA - 5. NATPREVAR FINALE) |url=https://www.youtube.com/watch?v=ndUdpu7oPIk&t=159s |trans-title= |format= |work= |type= |language= |location=[[Скопје]] |publisher=[[МРТ 2|МТВ 2]], канал MKD Video на Youtube |time=01:57:15 |access-date=15 март 2025}}</ref> |[[КК Кочани Деликатес|Кочани Деликатес]] |[[КК Работнички|Годел Работнички]] | |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 1994/95|1994/95]] | style="background:#ff9;"|'''[[КК Работнички|Годел Работнички]]''' |align="center"|3-2<ref>{{cite AV media |people= |last= |first= |date=1998 |title=RABOTNICKI - MZT (1998 GODINA - 5. NATPREVAR FINALE) |url=https://www.youtube.com/watch?v=ndUdpu7oPIk&t=159s |trans-title= |format= |work= |type= |language= |location=[[Скопје]] |publisher=[[МРТ 2|МТВ 2]], канал MKD Video на Youtube |time=01:57:27 |access-date=15 март 2025}}</ref> |[[КК Кочани Деликатес|Деликатес]] |[[КК Работнички|Годел Работнички]] | |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 1995/96|1995/96]] | style="background:#ff9;"|'''[[КК Работнички|Годел Работнички]]''' |align="center"|3-0<ref name="1993и1996">{{cite AV media |people= |last= |first= |date=1998 |title=RABOTNICKI - MZT (1998 GODINA - 5. NATPREVAR FINALE) |url=https://www.youtube.com/watch?v=ndUdpu7oPIk&t=159s |trans-title= |format= |work= |type= |language= |location=[[Скопје]] |publisher=[[МРТ 2|МТВ 2]], канал MKD Video на Youtube |time=00:02:08-00:02:19 |access-date=14 март 2025}}</ref><ref>{{cite AV media |people= |last= |first= |date=1998 |title=RABOTNICKI - MZT (1998 GODINA - 5. NATPREVAR FINALE) |url=https://www.youtube.com/watch?v=ndUdpu7oPIk&t=159s |trans-title= |format= |work= |type= |language= |location=[[Скопје]] |publisher=[[МРТ 2|МТВ 2]], канал MKD Video на Youtube |time=01:57:36 |access-date=15 март 2025}}</ref> |[[КК МЗТ Скопје|МЗТ Аеродром]] |[[КК Работнички|Годел Работнички]] | |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 1996/97|1996/97]] | [[КК Жито Вардар|Жито Вардар]] |align="center"|4-1 |style="background:#ff9;"|'''[[КК Работнички|Годел Работнички]]''' |[[КК Работнички|Годел Работнички]] | |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 1997/98|1997/98]] | style="background:#ff9;"|'''[[КК Работнички|Годел Работнички]]''' |align="center"|3-2 |[[КК МЗТ Скопје|МЗТ Аеродром]] |[[КК Работнички|Годел Работнички]] | |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 1998/99|1998/99]] | [[КК МЗТ Скопје|МЗТ Бос Аеродром]] |align="center"|2-3 |style="background:#ff9;"|'''[[КК Работнички|Годел Работнички]]''' |[[КК МЗТ Скопје|МЗТ Бос Аеродром]] | |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 1999/00|1999/00]] | style="background:#ff9;"|'''[[КК Гостивар|Никол Ферт]]''' |align="center"|3-2 |[[КК Работнички|Годел Работнички]] |[[КК Гостивар|Никол Ферт]] |align="center"|23-5 |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2000/01|2000/01]] | style="background:#ff9;"|'''[[КК Работнички|Работнички]]''' |align="center"|3-0 |[[КК МЗТ Скопје|МЗТ Аеродром 2000]] |[[КК Работнички|Работнички]] | |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2001/02|2001/02]] | style="background:#ff9;"|'''[[КК Работнички|Фершпед&nbsp;Работнички]]''' |align="center"|4-2 |[[КК Куманово|Куманово]] |[[КК Работнички|Фершпед&nbsp;Работнички]] |align="center"|23-5 |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2002/03|2002/03]] | style="background:#ff9;"|'''[[КК Работнички|Фершпед Работнички]]''' |align="center"|4-0 |[[КК Струмица 2005|Поло Трејд]] |[[КК Работнички|Фершпед Работнички]] |align="center"|24-4 |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2003/04|2003/04]] |[[КК МЗТ Скопје|МЗТ Аеродром 2000]] |align="center"|1-4 | style="background:#ff9;"|'''[[КК Работнички|Фершпед&nbsp;Работнички]]''' |[[КК МЗТ Скопје|МЗТ Аеродром 2000]] |align="center"|21-7 |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2004/05|2004/05]] | style="background:#ff9;"|'''[[КК Работнички|Фершпед Работнички]]''' |align="center"|4-2 |[[КК Вардар|Вардар Осигурување]] |[[КК Работнички|Фершпед Работнички]] |align="center"|26-2 |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2005/06|2005/06]] | style="background:#ff9;"|'''[[КК Работнички|Фершпед Работнички]]''' |align="center"|4-1 |[[КК Вардар|Вардар Осигурување]] |[[КК Работнички|Фершпед Работнички]] | |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2006/07|2006/07]] | style="background:#ff9;"|'''[[КК Струмица 2005|Струмица 2005]]''' |align="center"|4-1 |[[КК Работнички|Фершпед Работнички]] |[[КК Струмица 2005|Струмица 2005]] |align="center"|21-5 |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2007/08|2007/08]] | style="background:#ff9;"|'''[[КК Фени Индустри|Фени Индустри]]''' |align="center"|4-3 |[[КК Струмица 2005|Струмица 2005]] |[[КК Фени Индустри|Фени Индустри]] |align="center"|26-4 |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2008/09|2008/09]] |[[КК Фени Индустри|Фени Индустри]] |align="center"|2-4 | style="background:#ff9;"|'''[[КК Работнички|Фершпед Работнички]]''' |[[КК Фени Индустри|Фени Индустри]] |align="center"|23-3 |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2009/10|2009/10]] |[[КК Вардар Осигурување|Вардар Осигурување]] |align="center"|3-4 | style="background:#ff9;"|'''[[КК Фени Индустри|Фени Индустри]]''' |[[КК Вардар Осигурување|Вардар Осигурување]] |align="center"|23-3 |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2010/11|2010/11]] | style="background:#ff9;"|'''[[КК Фени Индустри|Фени Индустри]]''' |align="center"|4-1 |[[КК Работнички|Работнички]] |[[КК Фени Индустри|Фени Индустри]] |align="center"|26-2 |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2011/12|2011/12]] | style="background:#ff9;"|'''[[КК МЗТ Скопје|МЗТ Аеродром]]''' |align="center"|4-1 |[[КК Фени Индустри|Фени Индустри]] |[[КК МЗТ Скопје|МЗТ Аеродром]] |align="center"|22-4 |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2012/13|2012/13]] | style="background:#ff9;"|'''[[КК МЗТ Скопје|МЗТ Аеродром]]''' |align="center"|4-0 |[[КК Кожув|Кожув]] |[[КК МЗТ Скопје|МЗТ Аеродром]] |align="center"|9-1 |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2013/14|2013/14]] | style="background:#ff9;"|'''[[КК МЗТ Скопје|МЗТ Аеродром]]''' |align="center"|3-1 |[[КК Работнички|Работнички]] |[[КК МЗТ Скопје|МЗТ Аеродром]] |align="center"|10-0 |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2014/15|2014/15]] | style="background:#ff9;"|'''[[КК МЗТ Скопје|МЗТ Аеродром]]''' |align="center"|3-0 |[[КК Куманово|Куманово 2009]] |[[КК МЗТ Скопје|МЗТ Аеродром]] |align="center"|19-7 |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2015/16|2015/16]] | style="background:#ff9;"|'''[[КК МЗТ Скопје|МЗТ Аеродром]]''' |align="center"|3-1 |[[КК Куманово|Куманово 2009]] |[[КК МЗТ Скопје|МЗТ Аеродром]] |align="center"|24-4 |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2016/17|2016/17]] | style="background:#ff9;"|'''[[КК МЗТ Скопје|МЗТ Аеродром]]''' |align="center"|3-2 |[[КК Карпош Соколи|Карпош Соколи 2000]] |[[КК МЗТ Скопје|МЗТ Аеродром]] |align="center"|9-1 |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2017/18|2017/18]] |style="background:#ff9;"|'''[[КК Работнички|Работнички]]''' |align="center"|3-0 |[[КК МЗТ Скопје|МЗТ Аеродром]] |[[КК Работнички|Работнички]] |align="center"|30-2 |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2018/19|2018/19]] | style="background:#ff9;"|'''[[КК МЗТ Скопје|МЗТ Аеродром]]''' |align="center"|3-0 |[[КК Работнички|Работнички]] |[[КК МЗТ Скопје|МЗТ Аеродром]] |align="center"|25-5 |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2019/20|2019/20]] |align="center" colspan=5|Прекината сезона{{Ref label|ковид-19|1|a}} |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2020/21|2020/21]] | style="background:#ff9;"|'''[[КК МЗТ Скопје|МЗТ Аеродром]]''' |align="center"|3-0 |[[КК Тиквеш|Еуро Никел 2005]] |[[КК Пелистер|Пелистер]] |align="center"|17-5 |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2021/22|2021/22]] | style="background:#ff9;"|'''[[КК МЗТ Скопје|МЗТ Аеродром]]''' |align="center"|3-1 |[[КК Пелистер|Пелистер]] |[[КК МЗТ Скопје|МЗТ Аеродром]] |align="center"|28-4 |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2022/23|2022/23]] | style="background:#ff9;"|'''[[КК МЗТ Скопје|МЗТ Аеродром]]''' |align="center"|3-0 |[[КК Пелистер|Пелистер]] |[[КК МЗТ Скопје|МЗТ Аеродром]] |align="center"|20-2 |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2023/24|2023/24]] | style="background:#ff9;"|'''[[КК МЗТ Скопје|МЗТ Аеродром]]''' |align="center"|3-0 |[[КК Пелистер|Пелистер]] |[[КК МЗТ Скопје|МЗТ Аеродром]] |align="center"|18-4 |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2024/25|2024/25]] | style="background:#ff9;"|'''[[КК МЗТ Скопје|МЗТ Аеродром]]''' |align="center"| |[[КК ТФТ|ТФТ]] |[[КК МЗТ Скопје|МЗТ Аеродром]] |align="center"|16-6 |- |align="center"|[[Македонска кошаркарска Супер лига 2025/26|2025/26]] | |align="center"| | |[[КК ТФТ|ТФТ]] |align="center"|22-5 |} == Клупска статистика == ===Список на прваци и вицепрваци=== {| class="wikitable" |- ! Место ! Клуб ! Победник ! Година ! Второ место ! Година |- |align="center"| 1. | '''[[КК Работнички|Работнички]]''' |align="center"| 15 | 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2009, 2018 |align="center"| 5 | 2000, 2007, 2011, 2014, 2019 |- |align="center"| 2. | '''[[КК МЗТ Скопје|МЗТ Аеродром]]''' |align="center"| 12 | 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2019, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025 |align="center"| 7 | 1993, 1996, 1998, 1999, 2001, 2004, 2018 |- |align="center"| 3. | '''[[КК Тиквеш|Тиквеш]]''' | align="center"|3 | 2008, 2010, 2011 | align="center"|3 | 2009, 2012, 2021 |- |align="center"| 4. | ''[[КК Струмица 2005|Струмица 2005]]'' |align="center"|1 | 2007 |align="center"|2 | 2003, 2008 |- |align="center"| 5. | '''[[КК Гостивар|Гостивар]]''' |align="center"| 1 | 2000 |align="center"|/ |align="center"|/ |- | rowspan=2 align="center"| 6. | ''[[КК Куманово|Куманово 2009]]'' | align="center"|/ |align="center"|/ | align="center"|3 | 2002, 2015, 2016 |- | '''[[КК Пелистер|Пелистер]]''' | align="center"|/ | align="center"|/ |align="center"|3 | 2022, 2023, 2024 |- | rowspan=2 align="center"| 8. | ''[[КК Кочани Деликатес|Кочани Деликатес]]'' | align="center"|/ | align="center"|/ |align="center"| 2 | 1994, 1995 |- | [[КК Вардар|Вардар]] | align="center"|/ | align="center"|/ |align="center"|2 | 2005, 2006 |- | rowspan=5 align="center"| 10. | ''[[КК Жито Вардар|Жито Вардар]]'' | align="center"|/ | align="center"|/ | align="center"|1 | 1997 |- | ''[[КК Вардар Осигурување|Вардар Осигурување]]'' | align="center"|/ |align="center"|/ | align="center"|1 | 2010 |- | '''[[КК Кожув|Кожув]]''' | align="center"|/ | align="center"|/ |align="center"|1 | 2013 |- | ''[[КК Карпош Соколи|Карпош Соколи 2000]]'' | align="center"|/ | align="center"|/ |align="center"|1 | 2017 |- | [[КК ТФТ|ТФТ]] | align="center"|/ | align="center"|/ |align="center"|1 | 2025 |} * со задебелени букви се моменталните учесници во Супер лигата * со коси букви се распаднатите клубови ===Графиконска статистика=== ''Согласно сезона 2024/25.'' {{Col-begin}} {{Col-3}} ;Титули според проценти {{Кружен графикон | мини = | опис = Титули според клуб (%) | останати = | ставка1 =Работнички | износ1 =45.454 | боја1 =red | ставка2 =МЗТ Аеродром | износ2 =36.363 | боја2 =blue | ставка3 =Тиквеш | износ3 =9.090 | боја3 =orange | ставка4 =Струмица 2005 | износ4 =3.030 | боја4 =green | ставка5 =Гостивар | износ5 =3.030 | боја5 =yellow | ставка6 =Без првак | износ6 =3.030 | боја6 =10 }} ;Вицепрваци според проценти {{Кружен графикон | мини = | опис = Вицепрваци според клуб (%) | останати = | ставка1 =Работнички | износ1 =15.151 | боја1 =red | ставка2 =МЗТ Аеродром | износ2 =21.212 | боја2 =blue | ставка3 =Тиквеш | износ3 =9.090 | боја3 =orange | ставка4 =Струмица 2005 | износ4 =6.060 | боја4 =green | ставка5 =Куманово 2009 | износ5 =9.090 | боја5 =yellow | ставка6 =Кожув | износ6 =3.030 | боја6 =silver | ставка7 =Вардар | износ7 =6.060 | боја7 =black | ставка8 =Вардар Осигурување | износ8 =3.125 | боја8 =lightblue | ставка9 =Карпош Соколи | износ9 =3.030 | боја9 =purple | ставка10 =Кочани Деликатес | износ10 =6.060 | боја10 =pink | ставка11 =Жито Вардар | износ11 =3.030 | боја11 =brown | ставка12 =Без вицепрвак | износ12 =3.030 | боја12 =white | ставка13 =Пелистер | износ13 =9.090 | боја13 =gray | ставка14 =ТФТ | износ14 =3.030 | боја14 =maroon }} {{Col-3}} ;Титули според децениии {{#invoke:Chart | bar-chart | group 1 = 7 : 7 : 1 : 0 | group 2 = 0 : 0 : 7 : 5 | group 3 = 0 : 1 : 2 : 0 | group 4 = 0 : 1 : 0 : 0 | group 5 = 0 : 1 : 0 : 0 | group 6 = 0 : 0 : 0 : 1 | colors = red : blue : orange : green : yellow : gray | group names = Работнички : МЗТ Аеродром : Тиквеш : Струмица 2005 : Гостивар : Без првак | x legends = 1990-ти : 2000-ти : 2010-ти : 2020-ти }} ;Вицепрваци според децениии {{#invoke:Chart | bar-chart | group 1 = 0 : 2 : 3 : 0 | group 2 = 4 : 2 : 1 : 0 | group 3 = 0 : 1 : 1 : 1 | group 4 = 0 : 2 : 0 : 0 | group 5 = 0 : 1 : 2 : 0 | group 6 = 0 : 0 : 1 : 0 | group 7 = 0 : 2 : 0 : 0 | group 8 = 0 : 1 : 0 : 0 | group 9 = 0 : 0 : 1 : 0 | group 10 = 2 : 0 : 0 : 0 | group 11 = 1 : 0 : 0 : 0 | group 12 = 0 : 0 : 0 : 3 | group 13 = 0 : 0 : 0 : 1 | group 14 = 0 : 0 : 0 : 1 | colors = red : blue : orange : green : yellow : silver : black : lightblue : purple : pink : brown : magenta : maroon : gray | group names = Работнички : МЗТ Аеродром : Тиквеш : Струмица 2005 : Куманово : Кожув : Вардар : Вардар Осигурување : Карпош Соколи : Кочани Деликатес : Жито Вардар : Пелистер: ТФТ : Без вицепрвак | x legends = 1990-ти : 2000-ти : 2010-ти : 2020-ти }} {{col-end}} ==Поединечна статистика== ===Најкорисни играчи на финалето, сезоната и тренери освојувачи=== {| class="wikitable" border="0" cellpadding="2" style="border-collapse:collapse; text-align:left" width="70%" |- style="background:#f0f6fa;" !Сезона !МВП на финалето/<br />''разигрувањето'' !МВП на сезоната !Тренер-првак |- |align="center"|1992/93 |align="center"| |align="center"| |{{знамеикона|МКД|1992}} Александар Књазев |- |align="center"|1993/94 |align="center"| |align="center"| |{{знамеикона|МКД|1992}} Александар Књазев (2) |- |align="center"|1994/95 |align="center"| |align="center"| |{{знамеикона|МКД|1992}} [[Марин Докузовски]]<ref name="1995и1996">{{cite AV media |people= |last= |first= |date=1998 |title=RABOTNICKI - MZT (1998 GODINA - 5. NATPREVAR FINALE) |url=https://www.youtube.com/watch?v=ndUdpu7oPIk&t=159s |trans-title= |format= |work= |type= |language= |location=[[Скопје]] |publisher=[[МРТ 2|МТВ 2]], канал MKD Video на Youtube |time=00:40:01-00:40:11 |access-date=14 март 2025}}</ref> |- |align="center"|1995/96 |align="center"| |align="center"| |{{знамеикона|МКД}} [[Марин Докузовски]] (2)<ref name="1995и1996">{{cite AV media |people= |last= |first= |date=1998 |title=RABOTNICKI - MZT (1998 GODINA - 5. NATPREVAR FINALE) |url=https://www.youtube.com/watch?v=ndUdpu7oPIk&t=159s |trans-title= |format= |work= |type= |language= |location=[[Скопје]] |publisher=[[МРТ 2|МТВ 2]], канал MKD Video на Youtube |time=00:40:01-00:40:11 |access-date=14 март 2025}}</ref> |- |align="center"|1996/97 |align="center"| |align="center"| |{{знамеикона|МКД}} Тихомир Матевски<ref>{{cite AV media |people= |last= |first= |date=1998 |title=RABOTNICKI - MZT (1998 GODINA - 5. NATPREVAR FINALE) |url=https://www.youtube.com/watch?v=ndUdpu7oPIk&t=159s |trans-title= |format= |work= |type= |language= |location=[[Скопје]] |publisher=[[МРТ 2|МТВ 2]], канал MKD Video на Youtube |time=02:01:55 |access-date=15 март 2025}}</ref> |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 1997/98|1997/98]] |align="center"| |align="center"| |{{знамеикона|МКД}} [[Марин Докузовски]] (3)<ref>{{cite AV media |people= |last= |first= |date=1998 |title=RABOTNICKI - MZT (1998 GODINA - 5. NATPREVAR FINALE) |url=https://www.youtube.com/watch?v=ndUdpu7oPIk&t=159s |trans-title= |format= |work= |type= |language= |location=[[Скопје]] |publisher=[[МРТ 2|МТВ 2]], канал MKD Video на Youtube |time=02:01:43 |access-date=15 март 2025}}</ref> |- |align="center"|1998/99 |align="center"| |align="center"| |{{знамеикона|МКД}} [[Марин Докузовски]] (4) |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 1999/00|1999/00]] |align="center"| |align="center"| |{{знамеикона|МКД}} Мирослав Георгиевски |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2000/01|2000/01]] |{{знамеикона|МКД}} ''[[Ѓорѓи Чековски]]'' | |{{знамеикона|МКД}} Стерија Андоновски |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2001/02|2001/02]] |{{знамеикона|МКД}} ''[[Ѓорѓи Чековски]]'' (2) | |{{знамеикона|МКД}} Стерија Андоновски (2) |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2002/03|2002/03]] | | |{{знамеикона|МКД}} [[Марин Докузовски]] (5) |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2003/04|2003/04]] | |{{знамеикона|МКД}} [[Александар Димитровски]] |{{знамеикона|МКД}} Стерија Андоновски (3) |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2004/05|2004/05]] |{{знамеикона|МКД}} [[Тони Симиќ]] | |{{знамеикона|МКД}} [[Јорданчо Давитков]] |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2005/06|2005/06]] |{{знамеикона|МКД}} ''[[Диме Тасовски]]'' | |{{знамеикона|МКД}} [[Јорданчо Давитков]] (2) |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2006/07|2006/07]] |{{знамеикона|МКД}} [[Златко Гоцевски]] |{{знамеикона|МКД}} [[Златко Гоцевски]] |{{знамеикона|ГРЦ}} Власиос Влаикидис |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2007/08|2007/08]] |{{знамеикона|САД}} Доналд Кол |{{знамеикона|САД}} Доналд Кол |{{знамеикона|МКД}} [[Емил Рајковиќ]] |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2008/09|2008/09]] |{{знамеикона|МКД}} [[Диме Тасовски]] (2) | |{{знамеикона|МКД}} [[Марин Докузовски]] (6) |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2009/10|2009/10]] |{{знамеикона|МКД}} [[Дамјан Стојановски]] | |{{знамеикона|МКД}} [[Емил Рајковиќ]] (2) |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2010/11|2010/11]] |{{знамеикона|МКД}} [[Војдан Стојановски]] |{{знамеикона|СРБ}} Душан Кнежевиќ |{{знамеикона|МКД}} [[Емил Рајковиќ]] (3) |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2011/12|2011/12]] | |{{знамеикона|МКД}} [[Тодор Гечевски]] |{{знамеикона|МКД}} Александар Тодоров |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2012/13|2012/13]] |{{знамеикона|МКД}} [[Тодор Гечевски]] |{{знамеикона|МКД}} [[Дамјан Стојановски]] |{{знамеикона|СЛО}} Алеш Пипан |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2013/14|2013/14]] |{{знамеикона|МКД}} [[Дамјан Стојановски]] (2) |{{знамеикона|СРБ}} Стефан Синовец |{{знамеикона|СЛО}} Зоран Мартиќ |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2014/15|2014/15]] |{{знамеикона|Црна Гора}} Сеад Шеховиќ и<br />{{знамеикона|MKD}} [[Марко Симоновски]] |{{знамеикона|МКД}} [[Ѓорѓи Чековски]] |{{знамеикона|СЛО}} Алеш Пипан (2) |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2015/16|2015/16]] |{{знамеикона|МКД}}&nbsp;[[Дамјан&nbsp;Стојановски]] (3) |{{знамеикона|ХРВ}} Карло Враговиќ |{{знамеикона|МКД}} Александар Јончевски |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2016/17|2016/17]] |{{знамеикона|ХОЛ}} Шарлон Клоф |{{знамеикона|СРБ}} Ѓорѓе Дреновац |{{знамеикона|ХРВ}} Анте Назор |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2017/18|2017/18]] |{{знамеикона|САД}} Расел Робинсон |{{знамеикона|БУГ}} Чавдар Костов |{{знамеикона|МКД}} [[Марин Докузовски]] (7) |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2018/19|2018/19]] |{{знамеикона|МКД}}&nbsp;[[Дамјан&nbsp;Стојановски]] (4) |{{знамеикона|БУГ}} Чавдар Костов (2) |{{знамеикона|МКД}} [[Ѓорѓи Кочов]] |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2019/20|2019/20]] |align="center"|Недоделена{{Ref label|ковид-19|1|a}} |{{знамеикона|МКД}}&nbsp;[[Дамјан&nbsp;Стојановски]] (2) |align="center"|/ |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2020/21|2020/21]] | |{{знамеикона|ХРВ}} Роберт Рикиќ |{{знамеикона|МКД}} [[Ѓорѓи Кочов]] (2) |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2021/22|2021/22]] | |{{знамеикона|САД}} Ландриус Хортон |{{знамеикона|МКД}} [[Дарко Радуловиќ]] |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2022/23|2022/23]] |{{знамеикона|МКД}}&nbsp;[[Војдан&nbsp;Стојановски]] (2) |{{знамеикона|МКД}}&nbsp;[[Војдан&nbsp;Стојановски]] |{{знамеикона|СРБ}} Драган Николиќ |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2023/24|2023/24]] |{{знамеикона|МКД}} [[Дамјан&nbsp;Стојановски]] (5) |{{знамеикона|ХРВ}} Роберт Рикиќ (2) |{{знамеикона|МКД}} [[Васко Атанасов]] |- |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2024/25|2024/25]] |{{знамеикона|САД}} Дион Едвин |{{знамеикона|БИХ}} Александар Радукиќ |{{знамеикона|МКД}} [[Васко Атанасов]] (2) |} <small>Извор: [http://www.eurobasket.com/FYR-Macedonia/basketball-Prva-Liga.asp eurobasket.com]</small> ===Играчи со три или повеќе трофеи=== <small>Забелешка: Оваа табела може да е нецелосна</small> {| class="wikitable" border="0" cellpadding="2" style="border-collapse:collapse; text-align:center" width="75%" |- style="background:#f0f6fa;" !Титули !Играч !Сезони |- |rowspan=3|10 |[[Марјан Ѓуров]] |1999, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2008, 2010, 2011 |- |[[Огнен Стојановски]] |2003, 2004, 2005, 2006, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014 |- |'''[[Дамјан Стојановски]]''' |2013, 2014, 2015, 2016, 2019, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025 |- |rowspan=3|9 |[[Горан Веселиновски]] |1998, 1999, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2009 |- |[[Горан Самарџиев]] |2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2008, 2010, 2011 |- |[[Ѓорѓи Чековски]] |1998, 1999, 2001, 2002, 2003, 2012, 2013, 2014, 2018 |- |rowspan=1|8 |[[Тони Симиќ]] |1999, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2009 |- |rowspan=3|7 |[[Јорданчо Давитков]] |1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 2000 |- |Срѓан Станковиќ |1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 2005 |- |[[Ѓорѓи Кочов]] |2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2012 |- |rowspan=3|6 |[[Ѓорѓе Војновиќ]] |1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 |- |[[Дејан Јовановски]] |1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 2006 |- |'''[[Бојан Крстевски]]''' |2018, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025 |- |rowspan=11|5 |[[Душан Боцевски]] |1993, 1994, 1995, 1996, 1997 |- |[[Илија Боцевски]] |1993, 1994, 1995, 1996, 1997 |- |[[Емил Рајковиќ]] |1996, 1997, 1999, 2001, 2002 |- |[[Кирил Павловски]] |2001, 2002, 2003, 2005, 2006 |- |[[Александар Димитровски]] |2003, 2004, 2005, 2008, 2009 |- |[[Бојан Трајковски]] |2004, 2005, 2006, 2009, 2010 |- |[[Диме Тасовски]] |2004, 2005, 2006, 2009, 2011 |- |[[Тодор Гечевски]] |2000, 2004, 2012, 2013, 2014 |- |[[Љубомир Младеновски]] |2014, 2015, 2016, 2017, 2019 |- |'''[[Адем Мекиќ]]''' |2015, 2016, 2017, 2021, 2022 |- |'''[[Војдан Стојановски]]''' |2011, 2022, 2023, 2024, 2025 |- |rowspan=4|4 |[[Николче Петрушев]] |1993, 1994, 1995, 1996 |- |[[Перо Блажевски]] |1993, 1994, 1995, 1998 |- |[[Горјан Марковски]] |2013, 2014, 2015, 2016 |- |[[Кирил Николовски]] |2013, 2014, 2015, 2018 |- |rowspan=8|3 |[[Ристе Стефанов]] |2003, 2004, 2005 |- |[[Дејан Вегов]] |2003, 2005, 2006 |- |[[Слободан Михајлоски]] |2008, 2010, 2011 |- |[[Тони Грнчаров]] |2007, 2009, 2012 |- |[[Ефтим Богоев]] |2007, 2010, 2013 |- |'''[[Дарко Соколов]]''' |2010, 2011, 2019 |- |[[Марко Симоновски (кошаркар)|Марко Симоновски]] |2015, 2017, 2019 |- |'''[[Андреј Андоноски]]''' |2023, 2024, 2025 |- |'''[[Марин Петков]]''' |2023, 2024, 2025 |} * Со задебелени букви се активните кошаркари * Со коси букви се пензионираните кошаркари ===Кошаркари кои оствариле преку десет поени, скокови и додавања (трипл дабл)=== {| class="wikitable" border="0" cellpadding="2" style="border-collapse:collapse; text-align:left" width="95%" |- style="background:#f0f6fa;" !Играч !Како член на !Против !Сезона !Фаза на Првенство !Учинок |- |{{знамеикона|МКД}} [[Едис Нури]] |[[КК Карпош Соколи|Карпош Соколи 2000]] |[[КК Вардар|Вардар]] |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2007/08|2007/08]]<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.ohridnews.com/analiza-tretoto-mesto-na-dofat/ |title=Анализа : Третото место на дофат! |publisher=ohridnews.com преку web.archive.org |date=23 март 2008 |accessdate=6 февруари 2021 |archive-date=2021-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210105144557/https://www.ohridnews.com/analiza-tretoto-mesto-na-dofat/ |url-status=bot: unknown }}</ref> |[[Прва македонска кошаркарска лига 2007/08#Регуларен дел|Регуларен дел]] |15 поени, 11 скокови, 10 додавања |- |rowspan=2|{{знамеикона|МКД}} [[Димитар Караџовски]] (2) |[[КК Пелистер|Свислајон Пелистер]] | |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2008/09|2008/09]]<ref name="триплдабл">{{наведени вести |title=„Трипл-дабл“ на Караџовски, Кожув го среди и Вардар! |url=https://www.gol.mk/kosharka/tripl-dabl-na-karadzhovski-kozhuv-go-sredi-i-vardar |accessdate=6 февруари 2021 |publisher=gol.mk преку web.archive.org |date=20 јануари 2021 |archive-date=2021-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210206171222/https://www.gol.mk/kosharka/tripl-dabl-na-karadzhovski-kozhuv-go-sredi-i-vardar |url-status=bot: unknown }}</ref> |[[Прва македонска кошаркарска лига 2008/09#Прва лига|Прва лига]] | |- |[[КК Кожув|Кожув]] |[[КК Вардар|Вардар]] | align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2020/21|2020/21]] |[[Прва македонска кошаркарска лига 2020/21 - Прва лига#4. коло (заостанати натпревари)|Прва лига]] |15 поени, 10 скокови, 11 додавања |- |{{знамеикона|МКД}} [[Горан Самарџиев]] |[[КК Еуро Никел 2005|Фени Индустри]] |[[КК Торус|Торус]] |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2009/10|2009/10]] |[[Прва македонска кошаркарска лига 2009/10 - Разигрување#Полуфинале|Разигрување - полуфинале]] |17 поени, 10 скокови, 10 додавања |- |{{знамеикона|МКД}} [[Горан Главчев]] |[[КК Блокотехна|Блокотехна НБ]] |[[КК Струмица|Струмица]] |align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2017/18|2017/18]] |[[Прва македонска кошаркарска лига 2017/18 - Прва лига#20. коло|Прва лига]] |16 поени, 10 скокови, 10 додавања |- |{{знамеикона|МКД}} [[Никола Караколев]] |[[КК Кожув|Кожув]] |[[КК Вардар|Вардар]] | rowspan=2 align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2018/19|2018/19]] |[[Прва македонска кошаркарска лига 2017/18 - Прва лига#11. коло|Прва лига]] |15 поени, 10 скокови, 10 додавања |- |{{знамеикона|МКД}} [[Предраг Самарџиски]] |[[КК МЗТ Скопје|МЗТ Аеродром]] |[[КК Гостивар|Гостивар]] |[[Прва македонска кошаркарска лига 2018/19 - Разигрување#Полуфинале|Разигрување - полуфинале]] |18 поени, 13 скокови, 10 додавања |- |{{знамеикона|МКД}} [[Адем Мекиќ]] |[[КК Пелистер|Пелистер]] |[[КК МЗТ Скопје|МЗТ Уни Банка (II)]] | align="center"|[[Прва македонска кошаркарска лига 2019/20|2019/20]] |[[Прва македонска кошаркарска лига 2019/20 - Прва лига#8. коло|Прва лига]] |21 поени, 12 скокови, 11 додавања |} ==Поврзано== *[[Куп на Македонија во кошарка|Куп на Македонија]] *[[Суперкуп на Македонија во кошарка|Суперкуп на Македонија]] *[[Втора македонска кошаркарска лига]] *[[Прва македонска кошаркарска лига - Најкорисен играч на сезоната|Најкорисен играч на сезоната]] *[[Прва македонска кошаркарска лига - Најкорисен играч на финалето|Најкорисен играч на финалето]] *[[Македонски кошаркарски признанија на годината]] *[[Кошаркарска федерација на Македонија]] ==Белешки== {{refbegin}} :1.&nbsp;{{note label|ковид-19|A|a}}: Поради ширењето на заразата [[COVID-19]] од вирусот [[SARS-CoV-2]], [[Кошаркарска федерација на Македонија|Кошаркарската федерација на Македонија]] на 12 март 2020 (после 17 одиграни кола), поради безбедноста на кошаркарските работници, одлучила привремено да ги суспендира кошаркарските натпреварувања организирани од Федерацијата.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://mkf.mk/post.php?id=3246 |title=Соопштение до јавноста |publisher=[[Кошаркарска федерација на Македонија]] преку web.archive.org |date=12 март 2020 |accessdate=17 мај 2020 |archive-date=2020-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200313220934/http://mkf.mk/post.php?id=3246 |url-status=bot: unknown }} </ref> На 14 мај 2020, Федерацијата одлучила сезоната да се прекине, односно да нема победник и никој да не отпадне.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://ekipa.mk/antik-preseche-nema-shampion-nema-ispagane-od-kosharkarskata-prva-liga/ |title=Антиќ пресече: Нема шампион, нема испаѓање од кошаркарската Прва лига |publisher=ekipa.mk преку web.archive.org |date=14 мај 2020 |accessdate=17 март 2020 |archive-date=2020-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200516220343/https://ekipa.mk/antik-preseche-nema-shampion-nema-ispagane-od-kosharkarskata-prva-liga/ |url-status=bot: unknown }}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.gol.mk/kosharka/kfsm-donese-konechna-odluka-sezonata-e-zavrshena-shampion-nema-da-ima |title=КФМ донесе конечна одлука: Сезоната е завршена, шампион нема да има! |publisher=gol.mk преку web.archive.org |date=14 мај 2020 |accessdate=17 март 2020 |archive-date=2020-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200516220912/https://www.gol.mk/kosharka/kfsm-donese-konechna-odluka-sezonata-e-zavrshena-shampion-nema-da-ima |url-status=bot: unknown }}</ref> {{refend}} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://mkf.mk/category.php?id=7 Првата македонска лига на службеното мрежно место на КФМ] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20170307194338/http://mkf.mk/category.php?id=7 |date=2017-03-07 }} * [http://basketball.org.mk/?ItemID=B1AB50AF74550C42999E961B4F6D8E80 Првата македонска лига на старото службено мрежно место на КФМ] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20140921135243/http://www.basketball.org.mk/?ItemID=B1AB50AF74550C42999E961B4F6D8E80 |date=2014-09-21 }} * [http://www.eurobasket.com/FYR-Macedonia/basketball.asp Првата македонска лига на eurobasket.com] {{en}} * [https://www.facebook.com/MakBasketball Неофицијална навивачка страница на Facebook на македонската кошарка] {{Супер лига на Македонија во кошарка 2025/2026}} {{Сезони во Првата македонска кошаркарска лига}} [[Категорија:Прва македонска кошаркарска лига| ]] 7ojy4jmulhwtio0t53ues3rylzcvfue 0 51299 5563214 4493590 2026-05-25T09:20:08Z Dandarmkd 31127 5563214 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=ноември 2009}} {{Инфокутија стадион | име = Спортска сала Парк | слика = [[Податотека: Sports Arena Park - Strumica (2).jpg|Спортската сала Парк|250px]] | целоиме = | локација = [[Струмица]], [[Република Македонија|Македонија]] | координати = | темели = | изграден = [[1980]] - [[1981]] | отворен = [[1981]] | реновиран = | проширен = | затворен = | срушен = | сопственик = [[Општина Струмица]] | оператор = | подлога = | цена = | архитект = | структурен_инженер = | сервис_инженер = | главен_изведувач = | менаџер = | главни_изведувачи = | поранешни_имиња = | играат = [[РК Струмица]]<br />[[КК Струмица]]<br />[[КК АБА Струмица]]<br />[[КК Струмица 2005]]<br /> | сместивост = 1.800<ref>http://strumica.gov.mk/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=122&Itemid=172&lang=mk</ref> | димензии = | табла = }} '''Спортската сала „Парк“''' е мултифункционална спортска сала во [[Струмица]] и се користи првенствено за кошаркарски и ракометни натпревари. Официјално е пуштена во употреба во [[1981]] година. Овој спортски објект во моментот е со сместивост од околу 1.800 гледачи. Со неа стопанисува и управува [[Општина Струмица]]. Во оваа сала настапуваат кошаркарскиот клуб [[КК Струмица|Струмица]]. Во објектот има и [[пинг-понг]] сала каде што настапува пинг-понг клубот [[Пинг-понг клуб Струмица|Струмица]]. == Наводи == {{наводи}} {{Струмица-никулец}} {{евро-стадион-никулец}} {{CommonsCat|Arena Park (Strumica)}} {{Згради и градби во Струмица}} {{DEFAULTSORT:Парк Струмица}} [[Категорија:Кошаркарски собиралишта во Македонија]] [[Категорија:Спортски сали во Македонија]] [[Категорија:Спортски зданија во Струмица]] [[Категорија:Градски Парк (Струмица)]] [[Категорија:Македонската архитектура во 1981 година]] a9nk3tcatuwfuzx3k1m83mjqhjy8vqs 0 65619 5563254 5562102 2026-05-25T11:33:19Z ~2026-31295-92 133538 /* Видео записи и книги */ 5563254 wikitext text/x-wiki {{Музичар | Name = Горан Јанкуловски | Img = StihovenKalibar.jpg | Background = solo_singer | Birth_name = Горан Јанкуловски | Alias = Стиховен Калибар | Occupation = Хип-хоп артист и [[афорист]] | birth_date= {{роден на|31|август|1979}} | birth_place= {{знамеикона|Македонија}} <small>{{роден во|Скопје}}</small> | Genre = [[Рап]] [[Хип-хоп]] | Years_active = 1995–денес | URL = [http://www.reverbnation.com/stihovenkalibar] }} '''Стиховен Калибар''', роден '''Горан Јанкуловски''' (р. {{Роден во|Скопје}} на {{роден на|31|август|1979}}) — [[Македонци|македонски]] хип-хоп артист и [[афорист]]. ==Кариера== Тој започнува да се занимава со [[хип-хоп]] музика во [[1995]] година кога ги прави првите чекори преку неколкуте демо снимки и како дел од првата група [[РХБ Продукција]] за да продолжи понатаму и со соло кариера издавајќи го првиот неофицијален демо албум „Поинаква димензија” кој излегува на црниот пазар во [[2001]] година. Подоцна станува составен дел од групата [[Парадокс]] во чиј состав влегуваат Видо & Мичо од Пука козметика и го снимаат демо албумот „Парадокс-Потреба за Рап” кој излегува неофицијално во [[2003]] година со сопствени средства. Во [[2007]] година Стиховен Калибар го издава својот втор албум „Ин Медиас Рес” за издавачката куќа Чикен Меднес. Албумот е критизерски насочен кон политичката и општествена елита но и израз на револт кон целиот медиумски и комерцијален „терор” кој го доведува општеството до атрофија. Албумот е карактеристичен и по многуте гостувања на познати Хип-хоп и џез артисти од Македонија и надвор од неа. Во [[2011]] година Стиховен Калибар го издава третиот албум наречен Последниот Завет на кој гостуваат музичари од Македонија и од соседството. Последниот Завет е реално социолошко и филозофско согледување на извитоперената општествена реалност, односно претставува метафора на деветтиот круг на пеколот, олицетворен во суровото секојдневие инфицирано од криминал, неморал и лицемерие, а воедно го означува и залезот на вистинскиот хип-хоп. Во 2023 година го објавува последниот албум наречен "Модерни робови. Тој е апокалиптичен албум кој го актуелизира современото робовладетелско општество и политичката жабокречина. Во него неуморно се трага по изгубената слобода, а вметнува и библиски црти во еден модерен контекст, алудирајќи на распадот на либерална цивилизација која се повеќе доведува до човечко страдание и бездушност. Стиховен Калибар досега има остварено соработки со многу имиња од хип-хоп и останатите музички правци како што се Аго, Џака Накот, ДЈ Славе, Тонио Сан, Рок Агресори, Горан Трајкоски, Мијата, Културно Уметнички Работници, Георги Шарески, Јана Бурческа, Јордан Костов, Ристо Водолија, Спирит Блоковски (Србија), Таргет (Хрватска), Стивен Драма и Биро (Србија), Фаст Флоуз (Србија), Брус Халтер (Србија), Бит Експериментс, Мичо Атанасиу, Видо, ФИСТ и други. ==Видео записи и книги== До сега Стиховен Калибар има изработено и 9 видео записи. Освен албумите, Стиховен калибар има објавено неколку книги, едната е „Збирка мудрости и афоризми“, другата со урбаната тематика, која се вика „Двоглед“ како и стихозбирката „Проклетници“, збирката афоризми „Стихија“, хаику книгата „Бог да ги бие кучињата касапски” и збирката афоризми "Ни лук јал, ни ќебапи мирисал" . Книгата „Двоглед“ опфаќа повеќе раскази и текстови кои вршат подробно набљудување на маратонската транзиција. Авторот се осврнува и на повеќе теми од урбаното живеење, а неуморно ѕирка во секоја пора на општеството вклучувајќи го и градскиот џет с(м)ет. „Двоглед“ сведочи за безимената земја, но и за армијата сељаци во СкоТје откривајќи им ги вистинските лица и патот на нивната гола амбиција да станат „некој” наместо да станат „нешто”. Стихозбирката „Проклетници“ [[2012]] содржи вкупно 38 песни и нестандарни хаику творби. Говори за сите видови на грешници, како и за лузери, скотови и ветерници. За сите маченици и штетници, но и за ситни души и неверници. Збирката афоризми „Стихија“ [[2014]] има за цел во кратки црти да го демистифицира искривоколченото општество. Пишана е во еден здив, а многумина ќе ги остави без здив. „Стихија“ е дело кое стихијно ги напаѓа хоштаплерите, лицемерите, бандитите и курвите во оваа земја. Ја презира глупоста и моралното дезертерство и внесува нова свежина во македонската сатира. „Бог да ги бие кучињата касапски” [[2015]] - Стварноста во хаику песните на Стиховен Калибар е груба, сурова, вулгарна, деструктивна, неменлива, без ниту трага од „природна убавина“ или изделување на некакви животни вредности. Луѓето во неа, пак, се поделени, радикално спротивставени, анимозни: едни се „до корен“ мали, ништожни, маргинални, обезвреднети, омаловажени, понижени, немоќни, но многу повеќе јадосани, револтирани, гневни, жестоки, вулгарни; други се „ѓубре што не дава плод“. Книгата Ни лук јал ни ќебапи мирисал <code>(2017)</code> има око да ги види и нос да ги намириса аномалиите; има храброст да го каже односно запише она што авторот го видел и намирисал во општеството. Државата и поединецот, политичарите и курвите, образованието и простата маса, раздорите и коалициите, милионските сметки во банките и празните џебови ... сето тоа и многу друго е на тапет, преку кој поминува острото перо на Јанкуловски. ==Дискографија== [[Податотека:In medias res.jpg|мини|десно|Насловната корица од албумот Ин медиас рес]] ===Албуми=== * ''Ин медиас рес'' [[2007]] * ''Последниот завет'' [[2011]] * Модерни робови 2023 ===Видео записи=== * [https://www.youtube.com/watch?v=bxKYOxde0Cs/ Чекајќи го Ное] * [https://www.youtube.com/watch?v=-8rYfmIgN_4/ Македонија] * [https://www.youtube.com/watch?v=KTuDMTQqkk4/ Непотизам и ренесанса] * [https://www.youtube.com/watch?v=y_vxXvLLEzU/ Ѓубрето] * [https://www.youtube.com/watch?v=a5ddkRMudKA/ Македонскиот Бруклин] * [https://www.youtube.com/watch?v=abMqBLLw9vQ/ Шарлатани] * [https://www.youtube.com/watch?v=qpgxKXHh1fk/ Бонус трака] * [https://www.youtube.com/watch?v=u2Tq3FLAgzk Кинта Култ] ===Издадени книги=== * ''Збирка мудрости и афоризми'' [[2010]] * ''Двоглед'' [[2011]] * ''Проклетници'' [[2012]] * ''Стихија'' [[2014]] * ''Бог да ги бие кучињата касапски'' [[2015]] * ''Ни лук јал ни ќебапи мирисал (2017)'' == Надворешни врски == * [http://www.reverbnation.com/stihovenkalibar Музиката на Стиховен Калибар] * [http://www.idividi.com.mk/showbiz/celebrity/743786/ Интервју во Идивиди: Кодош никогаш, ама директор можеби ќе бидам] * [http://www.novamakedonija.com.mk/NewsDetal.asp?vest=68111151229&id=47&prilog=0&setIzdanie=22300 Интервју за Нова Македонија:Покрај сите други перверзии, јас и немам премногу пцости] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110610123553/http://novamakedonija.com.mk/NewsDetal.asp?vest=68111151229&id=47&prilog=0&setIzdanie=22300 |date=2011-06-10 }} * [http://www.ohridpress.com/index.php/zabava/128-vesti/11889-%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D0%BD-k%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B1%D0%B0%D1%80-%E2%80%9E%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B8%D1%98%D0%B0%E2%80%9C-%D0%B5-%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%B5%D0%BD-%D0%BF%D0%B5%D1%87%D0%B0%D1%82-%D0%BD%D0%B0-%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%BE%D1%82-%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC,-%D0%BD%D0%B0-%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE%D1%82%D0%BE-%D0%B8-%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%99%D1%83%D0%B1%D0%B8%D0%B2%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0.html Стихија“ е личен печат на лицемерниот систем, на полтронството и користољубивоста]{{Мртва_врска|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Наводи == {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Калибар, Стиховен}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Македонски Рап]] [[Категорија:Македонски хип-хоп музичари]] [[Категорија:Македонски афористи]] btu9axghgkea06eh1466p78y0qr2qpa 0 198152 5562944 5562289 2026-05-24T12:31:22Z Gurther 105215 5562944 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired | name = Пеп Гвардиола | image =[[File:Josep Guardiola 2023-10-04 Fußball, Männer, UEFA Champions League, RB Leipzig - Manchester City FC 1DX 2797 (cropped).jpg|250п]] | image_size = | caption = | fullname = Жузеп Гвардиола Сала | birth_date = {{Birth date and age|1971|1|18|df=y}} | birth_place = [[Сантпедор]], [[Шпанија]] | nationality = {{flagsport|ESP}} [[Шпанија]] | height = {{height|m=1.83}}<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.fcbayern.telekom.de/de/teams/trainer/pep-guardiola/index.php |title=Pep Guardiola |publisher=fcbayern.telekom.de |accessdate=30 August 2013}}</ref> | position = {{Football/MF}} | currentclub = {{Fb team Manchester City}} ([[тренер]]) | retired = 2006 <small>(35 г.)</small> | youthyears1 = 1983–1990 | youthclubs1 = {{Fb team Barcelona}} | years1 = 1990–1992 | clubs1 = {{Fb team Barcelona B}} | caps1 = 59 | goals1 = 5 | years2 = 1990–2001 | clubs2 = {{Fb team Barcelona}} | caps2 = 263 | goals2 = 6 | years3 = 2001–2002 | clubs3 = {{Fb team Brescia}} | caps3 = 11 | goals3 = 2 | years4 = 2002–2003 | clubs4 = {{Fb team Roma}} | caps4 = 4 | goals4 = 0 | years5 = 2003 | clubs5 = {{Fb team Brescia}} | caps5 = 13 | goals5 = 1 | years6 = 2003–2005 | clubs6 = {{Fb team Al-Ahli Doha}} | caps6 = 18 | goals6 = 2 | years7 = 2005–2006 | clubs7 = {{Fb team Dorados}} | caps7 = 10 | goals7 = 1 | nationalyears1 = 1991 | nationalteam1 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија до 21 година|Шпанија 21]] | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 1991–1992 | nationalteam2 = {{flagsport|ESP}} [[Олимписка фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија (олимп.)]] | nationalcaps2 = 12 | nationalgoals2 = 2 | nationalyears3 = 1992–2001 | nationalteam3 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија]] | nationalcaps3 = 47 | nationalgoals3 = 5 | manageryears1 = 2007–2008 | managerclubs1 = {{Fb team Barcelona B}} | manageryears2 = 2008–2012 | managerclubs2 = {{Fb team Barcelona}} | manageryears3 = 2013–2016 | managerclubs3 = {{Fb team Bayern Munchen}} | manageryears4 = 2016–2027 | managerclubs4 = {{Fb team Manchester City}} }} '''Жузеп „Пеп“ Гвадиола и Сала''' ({{langx|ca|Josep "Pep" Guardiola i Sala}}, {{IPA-ca|ʒuˈzɛb ɡwəɾðiˈɔɫə}}; роден на {{роден на|18|јануари|1971}} во [[Сантпедор]], [[Барселона]], [[Каталонија]]), е сегашен шпански фудбалски тренер, и поранешен играч, моментално ја извршува функцијата менаџер на [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]]. Поголемиот дел од својата активна играчка кариера, тој ја помина играјќи за [[ФК Барселона]], на позицијата [[последен играч за врска]]. Тој беше тренер на првиот тим на [[ФК Барселона|Барселона]], а беше и дел од таканаречениот дрим тим на [[ФК Барселона|Барселона]], кој ја освои првата титула во [[Куп на шампиони 1991/92|Купот на шампионите]], предводен од легендарниот [[Јохан Кројф]]. Жузеп беше и капитен на клубот во последните четири години од својот престој во Барселона. Во својата кариера има играно и за [[Бреша]], [[ФК Рома|Рома]], [[Ал-Али]] и [[Дорадос де Синалоа]]. Настапуваше за [[Фудбалска репрезентација на Шпанија|шпанската репрезентација]], додека на неколку пријателски натпревари го носеше и дресот на [[Каталонија]]. По завршувањето со активно играње фудбал, тој стана тренер на Б-тимот на [[ФК Барселона|Барселона]]. На 8 мај 2008 претседателот на [[ФК Барселона]] [[Жуан Лапорта]] објави дека Гвардиола ќе го наследи [[Франк Рајкард]] на тренерската позиција во првиот тим. Тој го поптпиша договорот на 5 јуни 2008.<ref>[http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104104.html Rijkaard until 30th June; Guardiola to take over] {{Семарх|url=https://archive.today/20120525172745/http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104104.html |date=2012-05-25 }} FC Barcelona, 8 мај 2008</ref> Во својата прва сезона како шеф на стручниот штаб, [[ФК Барселона|Барселона]] успеа да ја освои тројната круна триумфирајќи во [[Примера Дивисион (Шпанија)|Ла Лига]], [[Кралскиот куп]], и [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на Шампионите]] на [[УЕФА]], со што Гвардиола стана најмладиот тренер којшто ја освоил [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на Шампионите]]. Веќе во наредната сезона, [[ФК Барселона]] и Гвардиола успеаја да ги освојат, [[Супер Купот на Шпанија]], [[Суперкуп на УЕФА|УЕФА супер Купот]], и [[Светско клупско првенство во фудбал|Светското Клупско Првенство на ФИФА]]. == Клупска кариера == === Барселона === Гвардиола и се приклучи на Ла Масија на 13 годишна возраст, и за 6 години ги помина сите категории во младинската школа на [[ФК Барселона|Барселона]], дебитирајќи за првиот тим во 1991 година против [[Кадис]]. [[Јохан Кројф]] го искористи младиот играч за врска во отсуство на суспендираниот Гуљелмо Амор. Гвардиола успеа да се наметне како стандарден првотимец во сезоната 1991-92, и само 20 години беше еден од клучните играчи во тимот којшто успеа да ги освои [[Примера Дивисион (Шпанија)|Ла Лига]] и [[Куп на шампиони|Европскиот Куп]], а со шпанската олимписка репрезентација триумфираше на [[Летни олимписки игри 1992|олимписките игри во Барселона 1992]]. Дрим тимот на Кројф,<ref>[http://www.spain-football.org/josep-guardiola.html Josep Guardiola - The Boy from Santpedor] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130110210922/http://www.spain-football.org/josep-guardiola.html |date=2013-01-10 }} spain-football.org</ref> во наредните две сезони успеа да ја одбрани титулата во Ла Лига. Тимот засилен со [[Ромарио]], исто така успеа да стигне до ново финале во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на Шампионите]], каде што претрпе тежок пораз од италијанскиот [[ФК Милан|Милан]] предводен од [[Фабио Капело]] со убедливи 0:4. Кројф ја напушти [[ФК Барселона|Барселона]] во 1996, откако со оваа екипа заврши како четврто пласирана во сезоната 1994-95, односно трето пласирана во сезоната 1995-96, но Гвардиола и натаму го задржа своето место на средината од теренот. Во сезоната 1996-97 тимот на [[ФК Барселона]] предводена од легендарниот [[Боби Робсон]] успеа да стигне до три трофеи во [[Краслкиот Куп]], [[Суперкуп на УЕФА|УЕФА Супер Купот]], и [[Купот на Победниците на Куповите]]. На крајот од сезоната 1996-97 [[ФК Барселона|Барселона]] одби две понуди за трансфер на Гвардиола од [[ФК Рома|Рома]] и [[ФК Парма|Парма]] во износ од 300 милиони пезети. Гвардиола потпиша нов договор за каталонскиот клуиб со којшто го продолжи неговиот престој во Барселона до 2001. Гвардиола го пропушта поголемиот дел од сезоната 1997-98 поради повреда на листот на ногата, во која што Барселона под водство на новиот менаџер [[Луис ван Гал]] ја освојува двојната круна на домашната сцена. Гвардиола се врати на терените наредната сезона, во која што Барселона успеа одново да ја освои титулата во [[Примера Дивисион (Шпанија)|Ла Лига]], во голема мера благодарејќи на брилијантните настапи на [[Луис Фиго|Фиго]] и [[Ривалдо]]. На 8 јуни 1998 Гвардиола беше подложен на хируршки зафат поради што го пропушти [[Светското првенство во фудбал 1998|светското првенство во Франција]] во 1998. Тимот на [[ФК Барселона|Барселона]] не успеа да освои ниту еден трофеј во 2001, завршувајќи на четвртата поозиција во домашното првенство, со што единствено успеа да обезбеди пласман во квалификациските кола од [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]]. На 11 април 2001 Гвардиола ја објави намерата да го напушти клубот по 17 години. Како причина ја наведе неговата перцепција дека фудбалот се движи во нова по физичка насока. На 24 јуни 2001, Гвардиола го одигра последниот натпревар за Барселона против тимот на [[ФК Селтик|Селтик]]. Гвардиола одигра 479 натпревари за 12 сезони минати во дресот на [[ФК Барселона|Барселона]] освојувајќи 16 трофеи. === Серија А === По заминувањето од Барселона во 2001, 30 годишниот Гвардиола, беше поврзуван со трансфер повеќе клубови од англиската [[ФА Премиер лига|Премиер Лига]] меѓу кои и [[Манчестер Јунајтед ФК|Манчестер Јунајтед]], [[ФК Њукасл Јунајтед|Њу Касл]], [[ФК Вест Хем Јунајтед|Вест Хем]], [[Тотенхем]] и [[Ливерпул]], како и италијанските [[Интер Милано|Интер]] и [[ФК Милан|Милан]]. Но Гвардиола сепак се одлучи да ги засили редовите на Бреша од која што подоцна преминува во [[ФК Рома|Рома]] во италијанската [[Серија А]]. Времето поминато во [[Италија]], беше несреќно за Гвардиола каде што заработи 4 годишна забрана за играње фудбал поради допинг. Сезоните минати во [[Серија А]] не беа ни одблиску успешни за него како оние минати во каталонскиот гигант [[ФК Барселона|Барселона]]. Во [[Серија А|калчо]] лигата одигра вкупно 71 натпревар. === Ал-Ахли === По заминувањето од екипите на [[Бреша Калчо|Бреша]] и [[ФК Рома|Рома]] и напуштањето на апенинскиот полусотров, 34 годишниот Гвардиола одбивајќу понуди од [[Манчестер Јунајтед ФК|Манчестер Јунајтед]], замина за [[Катар]] да настапува во тамошната [[Старс Лига]] во тимот на [[Ал-Ахли]] каде во тоа време настапуваше и славниот [[Габриел Батистута]]. Гвардиола веднаш се наметна како стартер во тимот и стана еден од најдобрите играчи во лигата. Во сезоната 2005-06 Гвардиола одби понуди за прселба во Англија, од страна на градските соперници од [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]] и [[ФК Манчестер Јунајтед|Јунајтед]] како и од лондонскиот [[Челси ФК|Челси]], поради тоа што чувствуваше дека е на залезот од својата кариера. === Дорадос де Синалоа === Во 2006 кога [[Хуан Мануел Лиљо]] беше назначен за нов шеф на стручниот штаб на мексиканскиот [[Дорадос де Синалоа]], го ангажираше Гвардиола да игра за клубот. Гвардиола настапуваше шест месеци во овој клуб пред неговото конечно пензионирање. == Интернационална кариера == === Шпанија === Гвардиола го имаше своето деби во сениорскиот тим на селекцијата на Шпанија на 14 октомври 1992 во квалификацискиот натпревар за [[1994 ФИФА Светско Првенство|светското првенство во САД]] против Северна Ирска. Истата година Гвардиола беше капитен на олимпискиот тим на Шпанија со која што го освоија златниот медал на [[Летни олимписки игри 1992|олимписките игри во Барселона 1992]]. Ова беше единствениот златен медал за шпанската репрезентација сè до 2008 кога го освоија [[Европско првенство во фудбал 2008|Европското Првенство]]. Гвардиола беше стандарден првотимец од 1992 до 2001 забележувајќи 47 настапи во националниот дрес, притоа постигнувајќи 5 гола. На светското првенство во 1994, Гвардиола ја предводеше Шпанија до ¼ финалето каде што претрпеа пораз од Италија. Кога селекторската позиција во шпанската репрезентација дојде [[Хавиер Клементе]], се појавија недоразбирања помеѓу Гвардиола и репрезентативниот селектор. Сето тоа резултираше со негово изоставување од составот за [[1998 ФИФА Светско Првенство|светското првенство во 1998]] во [[Франција]]. Сепак недоразбирањата беа надминати и Гвардиола беше дел од тимот на европското првенство во 2000 година што се одржа во [[Белгија]] и [[Холандија]], предводејќи го тимот до ново ¼ финале каде што беа сопрени од [[Фудбалска репрезентација на Франција|Франција]] губејќи со 2:1. Својот последен натпревар за најдобрата репрезентација на Шпанија Гвардиола го имаше на 14 ноември 2001 против Мексико. Својот последен репрезентативен гол го постигна против Шведска на својот 45 настап.<ref>[http://www.rsssf.com/miscellaneous/guardiola-intl.html Josep Guardiola Sala - International Matches] Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=258&n=guardiola%2Fjosep%2Fguardiola%2Fsala |title=Spain stats |accessdate=2021-08-12 |archive-date=2007-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070314200740/http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=258 |url-status=dead }}</ref> === Каталонија === Гвардиола е голем поборник за независноста на [[Каталонија]], одигрувајќи седум пријатлески натпревари за неофицијалната репрезентација на [[Каталонија]].<ref>[http://www.rsssf.com/tablesc/cata-intres.html Catalonia Autonomous Team Matches] Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation</ref> == Тренерска кариера == === ФК Барселона Б === Гвардиола беше назначен за тренер на [[ФК Барселона Б|Б-тимот]] на Барсеолна на 21 јуни 2007. Под негово водство тимот ја освои третата дивизија на Шпанија, квалификувајќи се во плеј-офот за влез во втората дивизија на Шпанија.<ref>[http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104107.html From captain to manager] {{Семарх|url=https://archive.today/20120801112105/http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104107.html |date=2012-08-01 }} FC Barcelona, 8 мај 2008</ref> На крајот на сезоната 2007-08 претседателот на [[ФК Барселона|Барселона]] [[Жуан Лапорта]] го назначи Жузеп Гвардиола за Наследник нас [[Франк Рајкард]].<ref>[http://www.fcbarcelona.cat/web/castellano/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104104.html Guardiola relevará a Rijkaard a partir del 30 de junio] {{Семарх|url=https://archive.today/20080612011907/http://www.fcbarcelona.cat/web/castellano/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104104.html |date=2008-06-12 }} FCBarcelona.cat {{es}}</ref> === ФК Барселона === [[Податотека:Josep Guardiola - Joan Gamper Trophy.jpg|thumb|left|Гвардиола,2009]] Непосредно по своето назначување како трнер на првиот тим на Барселона, Гвардиола објави дека [[Роналдињо]], [[Деко]] и [[Самуел Ето]] не се дел од неговите планови за наредната сезона. Гвардиола во текот на подготовките за претстојната сезона сепак го промени своето мислење за [[Самуел Ето]] одлучувајќи се да го задржи тимот и во наредната година. Под водството нас Гвардиола Барселона направи неколку трансфери доведувајќи ги [[Дани Алвес]], и [[Сеиду Кеита]] од тимот на [[Севиља]], [[Жерар Пике]] од редовите на [[Манчестер Јунајтед ФК|Манчестер Јунајтед]], и [[Александар Хлеб]] од лондонски [[Арсенал ФК|Арсенал]]. Првиот натпревар на гвардиола како предводник од тренерската фотеља на [[ФК Барселона|Барселона]], беше во третото квалификациско коло од [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на Шампионите]], победувајќи ја [[Висла]] од [[Краков]] со 4:0. Во текот на сезоната во [[Примера Дивисион (Шпанија)|Ла Лига]], [[ФК Барселона|Барселона]] беше на првото место и ја освои титулата за првпат по две годишна пауза. Најважниот натпревар во сезоната беше на 2 мај на стадионот [[Сантјаго Бернабеу (стадион)|Сантјаго Бернабеу]] против лутиот соперник [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]], на којшто [[ФК Барселона|Барселона]] успеа да дојде до убедлива победа од неверојатни 6:2. Титулата во [[Ла лига|Ла Лига]], беше вториот трофеј таа сезона за Барселона откако претходно беше освоен и шпанскиот [[Кралски куп]] на 13 мај. Барселона и Гвардиола ја завршија сезоната комплетирајќи ја тројната круна со триумфот над [[Манчестер Јунајтед ФК|Манчестер Јунајтед]] во финалето од [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на Шампионите]]. Во текот на сезоната Гвардиола почна да ја применува тактитката на тотал Фудбал, играјќи во формација 4-3-3. На своите прес-конференции, неговите играчи говореа за новата работна етика која што ја имаше спроведено Гвардиола и личниот пристап со самите фудбалери. Гвардиола има црпено искуство од [[Јохан Кројф]], [[Луис ван Гал]], [[Хосе Антонио Камачо]] и [[Фабио Капело]]. Во својата втора сезона како менаџер на [[ФК Барселона|Барселона]], Гвардиола ги доведе [[Златан Ибрахимовиќ]] и [[Максвел]] од редовите на милански [[Интер Милано|Интер]] и [[Чигрински]] од тимот на [[Шахтјор]] од [[Донецк]]. [[ФК Барселона|Барселона]] ја започна сезоната победувајќи го [[ФК Атлетик Билбао|Атлетик Билбао]] во шпанскиот [[Супер Куп]], и триумфирајќи над [[Шахтјор Донецк]] во европскиот [[Суперкуп на УЕФА|Супер Куп]]. На 19 декември [[ФК Барселона|Барселона]] успеа за првпат во својата историја да го освои и [[Светско клупско првенство во фудбал|Светското Клупско Првенство на ФИФА]], со што Гвардиола стана првиот тренер којшто успеал да ги обедини шесте титули. Тој е првиот тренер во историјата на фудбалот којшто успеал да го направи тоа. По бројот на освоени титули како предводник на [[ФК Барселона|Барселона]], Гвардиола со само една мината година на кормилото на каталонскиот клуб се наоѓа на 3 место зад [[Јохан Кројф]] и [[Фердинант Даучик]]. Гвардиола ја претрпе својата прва елиминација како тренер во [[Кралскиот Куп]] против [[Севиља]]. Во јануари 2010 Гвардиола потпиша едногодишно продолжување на неговиот договор како тренер на клубот. Во февруари истата година, тој го забележа својот стотти натпревар како тренер на [[ФК Барселона|Барселона]], постигнувајќи биланс од 71 победа, 19 нерешени натпревари, и 10 порази, на коишто неговите избраници постигнаа 242 погодоци, а примија 76.<ref>{{наведени вести|url=http://www.sport.es/default.asp?idpublicacio_PK=44&idioma=CAS&idtipusrecurs_PK=7&idnoticia_PK=689215|title=Guardiola: 100 partidos, 71 victorias|work=www.sport.es|date=20 февруари 2010|access-date=2010-05-05|archive-date=2010-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20100224053924/http://www.sport.es/default.asp?idpublicacio_PK=44&idioma=CAS&idtipusrecurs_PK=7&idnoticia_PK=689215|url-status=dead}}</ref> На 10 април 2010 тој стана првиот менаџер на Барселона којшто успеал да го победи лутиот соперник [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]] четири пати по ред во познатото [[Ел Класико]] дерби. Во сезоната 2009-10 Барселона успеа да стигне до ½ финалето од [[Лига на шампиони во фудбал|Лигата на Шампионите]] каде што на патот на одбраната на титулата во ова натпреварување беа елиминирани од [[ФК Интер|Интер]] тогаш предводен од [[Жозе Мурињо]]. === ФК Бајерн Минхен === Во 2013 година е назначен за тренер на германскиот клуб [[Бајерн Минхен]]. Со Баерн Минхен успеа трипати да ја освои [[Прва Бундеслига (фудбал)|бундеслигата]], но не успеа да ја врати европската титула на [[Алијанц Арена|Алијанц арената]].Во 2016 година до се пресли во [[Премиер лига на Англија|Премиерлигата]], во тимот на [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]]. == Приватен живот == Пеп Гвардиола е роден во [[Сантпедор]]. Неговата мајка се вика Долорес, додека неговиот татко се вика Валенти. Гвардиола има две сестри Франческа и Олга, и еден брат Пере.<ref>[http://www.elpais.com.co/paisonline/deportes2003/notas/Mayo312009/dep1.html El rey de España]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ElPais.com</ref> Жузеп е оженет со Кристина Сера која ја сретнал во бутик за облека на 18 годишна возраст. Двојката има 3 деца Мариус, Марија и Валентина. Гвардиола е близок пријател со [[Луис Фиго]], [[Луис Енрике]], [[Тито Виланова]] и [[Јохан Кројф]]. == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Josep Guardiola}} * [http://www.bdfutbol.com/en/j/j1566.html BDFutbol player profile] * [http://www.bdfutbol.com/en/l/l1566.html BDFutbol coach profile] * [http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=258&n=guardiola/josep/guardiola/sala National team data] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070314200740/http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=258 |date=2007-03-14 }} {{es}} * [http://www.national-football-teams.com/v2/player.php?id=13606 NationalFootballTeams data] * [https://web.archive.org/web/20010127191700/http://www.time.com/time/europe/specials/ff/trip3/guardiola.html Interview at www.time.com] * http://www.fcbarcelona.cat/web/english/club/historia/jugadors_de_llegenda/guardiola.html {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100828124103/http://www.fcbarcelona.cat/web/english/club/historia/jugadors_de_llegenda/guardiola.html |date=2010-08-28 }} {{Состав на Шпанија на СП фудбал 1994}} {{Состав на Шпанија на ЕП фудбал 2000}} {{Нормативна контрола}} {{DEFAULTSORT:Гвардиола, Пеп}} [[Категорија:Родени во 1971 година]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Шпански фудбалери]] [[Категорија:Каталонски фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Барселона]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Бреша]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Рома]] [[Категорија:Фудбалери од Серија А]] [[Категорија:Шпански меѓународни фудбалери]] [[Категорија:Играчи на Светско првенство во фудбал 1994]] [[Категорија:Шпански фудбалски тренери]] [[Категорија:Менаџери од Ла лига]] [[Категорија:Тренери на ФК Барселона]] [[Категорија:Тренери на ФК Бајерн Минхен]] [[Категорија:Тренери на ФК Манчестер Сити]] qnse6o2b8pt89lw5ldudv6uzr7gpfrs 5562945 5562944 2026-05-24T12:32:24Z Gurther 105215 5562945 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired | name = Пеп Гвардиола | image =[[File:Josep Guardiola 2023-10-04 Fußball, Männer, UEFA Champions League, RB Leipzig - Manchester City FC 1DX 2797 (cropped).jpg|250п]] | image_size = | caption = | fullname = Жузеп Гвардиола Сала | birth_date = {{Birth date and age|1971|1|18|df=y}} | birth_place = [[Сантпедор]], [[Шпанија]] | nationality = {{flagsport|ESP}} [[Шпанија]] | height = {{height|m=1.83}}<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.fcbayern.telekom.de/de/teams/trainer/pep-guardiola/index.php |title=Pep Guardiola |publisher=fcbayern.telekom.de |accessdate=30 August 2013}}</ref> | position = {{Football/MF}} | currentclub = {{Fb team Manchester City}} ([[тренер]]) | retired = 2006 <small>(35 г.)</small> | youthyears1 = 1983–1990 | youthclubs1 = {{Fb team Barcelona}} | years1 = 1990–1992 | clubs1 = {{Fb team Barcelona B}} | caps1 = 59 | goals1 = 5 | years2 = 1990–2001 | clubs2 = {{Fb team Barcelona}} | caps2 = 263 | goals2 = 6 | years3 = 2001–2002 | clubs3 = {{Fb team Brescia}} | caps3 = 11 | goals3 = 2 | years4 = 2002–2003 | clubs4 = {{Fb team Roma}} | caps4 = 4 | goals4 = 0 | years5 = 2003 | clubs5 = {{Fb team Brescia}} | caps5 = 13 | goals5 = 1 | years6 = 2003–2005 | clubs6 = {{Fb team Al-Ahli Doha}} | caps6 = 18 | goals6 = 2 | years7 = 2005–2006 | clubs7 = {{Fb team Dorados}} | caps7 = 10 | goals7 = 1 | nationalyears1 = 1991 | nationalteam1 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија до 21 година|Шпанија 21]] | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 1991–1992 | nationalteam2 = {{flagsport|ESP}} [[Олимписка фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија (олимп.)]] | nationalcaps2 = 12 | nationalgoals2 = 2 | nationalyears3 = 1992–2001 | nationalteam3 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија]] | nationalcaps3 = 47 | nationalgoals3 = 5 | manageryears1 = 2007–2008 | managerclubs1 = {{Fb team Barcelona B}} | manageryears2 = 2008–2012 | managerclubs2 = {{Fb team Barcelona}} | manageryears3 = 2013–2016 | managerclubs3 = {{Fb team Bayern Munchen}} | manageryears4 = 2016–2027 | managerclubs4 = {{Fb team Manchester City}} }} '''Жузеп „Пеп“ Гвадиола и Сала''' ({{langx|ca|Josep "Pep" Guardiola i Sala}}, {{IPA-ca|ʒuˈzɛb ɡwəɾðiˈɔɫə}}; роден на {{роден на|18|јануари|1971}} во [[Сантпедор]], [[Барселона]], [[Каталонија]]) — [[Шпанци|шпански]] фудбалски тренер и поранешен играч. Моментално ја извршува функцијата менаџер на [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]]. Поголемиот дел од својата активна играчка кариера, тој ја помина играјќи за [[ФК Барселона]], на позицијата [[последен играч за врска]]. Тој беше тренер на првиот тим на [[ФК Барселона|Барселона]], а беше и дел од таканаречениот дрим тим на [[ФК Барселона|Барселона]], кој ја освои првата титула во [[Куп на шампиони 1991/92|Купот на шампионите]], предводен од легендарниот [[Јохан Кројф]]. Жузеп беше и капитен на клубот во последните четири години од својот престој во Барселона. Во својата кариера има играно и за [[Бреша]], [[ФК Рома|Рома]], [[Ал-Али]] и [[Дорадос де Синалоа]]. Настапуваше за [[Фудбалска репрезентација на Шпанија|шпанската репрезентација]], додека на неколку пријателски натпревари го носеше и дресот на [[Каталонија]]. По завршувањето со активно играње фудбал, тој стана тренер на Б-тимот на [[ФК Барселона|Барселона]]. На 8 мај 2008 претседателот на [[ФК Барселона]] [[Жуан Лапорта]] објави дека Гвардиола ќе го наследи [[Франк Рајкард]] на тренерската позиција во првиот тим. Тој го поптпиша договорот на 5 јуни 2008.<ref>[http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104104.html Rijkaard until 30th June; Guardiola to take over] {{Семарх|url=https://archive.today/20120525172745/http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104104.html |date=2012-05-25 }} FC Barcelona, 8 мај 2008</ref> Во својата прва сезона како шеф на стручниот штаб, [[ФК Барселона|Барселона]] успеа да ја освои тројната круна триумфирајќи во [[Примера Дивисион (Шпанија)|Ла Лига]], [[Кралскиот куп]], и [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на Шампионите]] на [[УЕФА]], со што Гвардиола стана најмладиот тренер којшто ја освоил [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на Шампионите]]. Веќе во наредната сезона, [[ФК Барселона]] и Гвардиола успеаја да ги освојат, [[Супер Купот на Шпанија]], [[Суперкуп на УЕФА|УЕФА супер Купот]], и [[Светско клупско првенство во фудбал|Светското Клупско Првенство на ФИФА]]. == Клупска кариера == === Барселона === Гвардиола и се приклучи на Ла Масија на 13 годишна возраст, и за 6 години ги помина сите категории во младинската школа на [[ФК Барселона|Барселона]], дебитирајќи за првиот тим во 1991 година против [[Кадис]]. [[Јохан Кројф]] го искористи младиот играч за врска во отсуство на суспендираниот Гуљелмо Амор. Гвардиола успеа да се наметне како стандарден првотимец во сезоната 1991-92, и само 20 години беше еден од клучните играчи во тимот којшто успеа да ги освои [[Примера Дивисион (Шпанија)|Ла Лига]] и [[Куп на шампиони|Европскиот Куп]], а со шпанската олимписка репрезентација триумфираше на [[Летни олимписки игри 1992|олимписките игри во Барселона 1992]]. Дрим тимот на Кројф,<ref>[http://www.spain-football.org/josep-guardiola.html Josep Guardiola - The Boy from Santpedor] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130110210922/http://www.spain-football.org/josep-guardiola.html |date=2013-01-10 }} spain-football.org</ref> во наредните две сезони успеа да ја одбрани титулата во Ла Лига. Тимот засилен со [[Ромарио]], исто така успеа да стигне до ново финале во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на Шампионите]], каде што претрпе тежок пораз од италијанскиот [[ФК Милан|Милан]] предводен од [[Фабио Капело]] со убедливи 0:4. Кројф ја напушти [[ФК Барселона|Барселона]] во 1996, откако со оваа екипа заврши како четврто пласирана во сезоната 1994-95, односно трето пласирана во сезоната 1995-96, но Гвардиола и натаму го задржа своето место на средината од теренот. Во сезоната 1996-97 тимот на [[ФК Барселона]] предводена од легендарниот [[Боби Робсон]] успеа да стигне до три трофеи во [[Краслкиот Куп]], [[Суперкуп на УЕФА|УЕФА Супер Купот]], и [[Купот на Победниците на Куповите]]. На крајот од сезоната 1996-97 [[ФК Барселона|Барселона]] одби две понуди за трансфер на Гвардиола од [[ФК Рома|Рома]] и [[ФК Парма|Парма]] во износ од 300 милиони пезети. Гвардиола потпиша нов договор за каталонскиот клуиб со којшто го продолжи неговиот престој во Барселона до 2001. Гвардиола го пропушта поголемиот дел од сезоната 1997-98 поради повреда на листот на ногата, во која што Барселона под водство на новиот менаџер [[Луис ван Гал]] ја освојува двојната круна на домашната сцена. Гвардиола се врати на терените наредната сезона, во која што Барселона успеа одново да ја освои титулата во [[Примера Дивисион (Шпанија)|Ла Лига]], во голема мера благодарејќи на брилијантните настапи на [[Луис Фиго|Фиго]] и [[Ривалдо]]. На 8 јуни 1998 Гвардиола беше подложен на хируршки зафат поради што го пропушти [[Светското првенство во фудбал 1998|светското првенство во Франција]] во 1998. Тимот на [[ФК Барселона|Барселона]] не успеа да освои ниту еден трофеј во 2001, завршувајќи на четвртата поозиција во домашното првенство, со што единствено успеа да обезбеди пласман во квалификациските кола од [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]]. На 11 април 2001 Гвардиола ја објави намерата да го напушти клубот по 17 години. Како причина ја наведе неговата перцепција дека фудбалот се движи во нова по физичка насока. На 24 јуни 2001, Гвардиола го одигра последниот натпревар за Барселона против тимот на [[ФК Селтик|Селтик]]. Гвардиола одигра 479 натпревари за 12 сезони минати во дресот на [[ФК Барселона|Барселона]] освојувајќи 16 трофеи. === Серија А === По заминувањето од Барселона во 2001, 30 годишниот Гвардиола, беше поврзуван со трансфер повеќе клубови од англиската [[ФА Премиер лига|Премиер Лига]] меѓу кои и [[Манчестер Јунајтед ФК|Манчестер Јунајтед]], [[ФК Њукасл Јунајтед|Њу Касл]], [[ФК Вест Хем Јунајтед|Вест Хем]], [[Тотенхем]] и [[Ливерпул]], како и италијанските [[Интер Милано|Интер]] и [[ФК Милан|Милан]]. Но Гвардиола сепак се одлучи да ги засили редовите на Бреша од која што подоцна преминува во [[ФК Рома|Рома]] во италијанската [[Серија А]]. Времето поминато во [[Италија]], беше несреќно за Гвардиола каде што заработи 4 годишна забрана за играње фудбал поради допинг. Сезоните минати во [[Серија А]] не беа ни одблиску успешни за него како оние минати во каталонскиот гигант [[ФК Барселона|Барселона]]. Во [[Серија А|калчо]] лигата одигра вкупно 71 натпревар. === Ал-Ахли === По заминувањето од екипите на [[Бреша Калчо|Бреша]] и [[ФК Рома|Рома]] и напуштањето на апенинскиот полусотров, 34 годишниот Гвардиола одбивајќу понуди од [[Манчестер Јунајтед ФК|Манчестер Јунајтед]], замина за [[Катар]] да настапува во тамошната [[Старс Лига]] во тимот на [[Ал-Ахли]] каде во тоа време настапуваше и славниот [[Габриел Батистута]]. Гвардиола веднаш се наметна како стартер во тимот и стана еден од најдобрите играчи во лигата. Во сезоната 2005-06 Гвардиола одби понуди за прселба во Англија, од страна на градските соперници од [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]] и [[ФК Манчестер Јунајтед|Јунајтед]] како и од лондонскиот [[Челси ФК|Челси]], поради тоа што чувствуваше дека е на залезот од својата кариера. === Дорадос де Синалоа === Во 2006 кога [[Хуан Мануел Лиљо]] беше назначен за нов шеф на стручниот штаб на мексиканскиот [[Дорадос де Синалоа]], го ангажираше Гвардиола да игра за клубот. Гвардиола настапуваше шест месеци во овој клуб пред неговото конечно пензионирање. == Интернационална кариера == === Шпанија === Гвардиола го имаше своето деби во сениорскиот тим на селекцијата на Шпанија на 14 октомври 1992 во квалификацискиот натпревар за [[1994 ФИФА Светско Првенство|светското првенство во САД]] против Северна Ирска. Истата година Гвардиола беше капитен на олимпискиот тим на Шпанија со која што го освоија златниот медал на [[Летни олимписки игри 1992|олимписките игри во Барселона 1992]]. Ова беше единствениот златен медал за шпанската репрезентација сè до 2008 кога го освоија [[Европско првенство во фудбал 2008|Европското Првенство]]. Гвардиола беше стандарден првотимец од 1992 до 2001 забележувајќи 47 настапи во националниот дрес, притоа постигнувајќи 5 гола. На светското првенство во 1994, Гвардиола ја предводеше Шпанија до ¼ финалето каде што претрпеа пораз од Италија. Кога селекторската позиција во шпанската репрезентација дојде [[Хавиер Клементе]], се појавија недоразбирања помеѓу Гвардиола и репрезентативниот селектор. Сето тоа резултираше со негово изоставување од составот за [[1998 ФИФА Светско Првенство|светското првенство во 1998]] во [[Франција]]. Сепак недоразбирањата беа надминати и Гвардиола беше дел од тимот на европското првенство во 2000 година што се одржа во [[Белгија]] и [[Холандија]], предводејќи го тимот до ново ¼ финале каде што беа сопрени од [[Фудбалска репрезентација на Франција|Франција]] губејќи со 2:1. Својот последен натпревар за најдобрата репрезентација на Шпанија Гвардиола го имаше на 14 ноември 2001 против Мексико. Својот последен репрезентативен гол го постигна против Шведска на својот 45 настап.<ref>[http://www.rsssf.com/miscellaneous/guardiola-intl.html Josep Guardiola Sala - International Matches] Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=258&n=guardiola%2Fjosep%2Fguardiola%2Fsala |title=Spain stats |accessdate=2021-08-12 |archive-date=2007-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070314200740/http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=258 |url-status=dead }}</ref> === Каталонија === Гвардиола е голем поборник за независноста на [[Каталонија]], одигрувајќи седум пријатлески натпревари за неофицијалната репрезентација на [[Каталонија]].<ref>[http://www.rsssf.com/tablesc/cata-intres.html Catalonia Autonomous Team Matches] Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation</ref> == Тренерска кариера == === ФК Барселона Б === Гвардиола беше назначен за тренер на [[ФК Барселона Б|Б-тимот]] на Барсеолна на 21 јуни 2007. Под негово водство тимот ја освои третата дивизија на Шпанија, квалификувајќи се во плеј-офот за влез во втората дивизија на Шпанија.<ref>[http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104107.html From captain to manager] {{Семарх|url=https://archive.today/20120801112105/http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104107.html |date=2012-08-01 }} FC Barcelona, 8 мај 2008</ref> На крајот на сезоната 2007-08 претседателот на [[ФК Барселона|Барселона]] [[Жуан Лапорта]] го назначи Жузеп Гвардиола за Наследник нас [[Франк Рајкард]].<ref>[http://www.fcbarcelona.cat/web/castellano/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104104.html Guardiola relevará a Rijkaard a partir del 30 de junio] {{Семарх|url=https://archive.today/20080612011907/http://www.fcbarcelona.cat/web/castellano/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104104.html |date=2008-06-12 }} FCBarcelona.cat {{es}}</ref> === ФК Барселона === [[Податотека:Josep Guardiola - Joan Gamper Trophy.jpg|thumb|left|Гвардиола,2009]] Непосредно по своето назначување како трнер на првиот тим на Барселона, Гвардиола објави дека [[Роналдињо]], [[Деко]] и [[Самуел Ето]] не се дел од неговите планови за наредната сезона. Гвардиола во текот на подготовките за претстојната сезона сепак го промени своето мислење за [[Самуел Ето]] одлучувајќи се да го задржи тимот и во наредната година. Под водството нас Гвардиола Барселона направи неколку трансфери доведувајќи ги [[Дани Алвес]], и [[Сеиду Кеита]] од тимот на [[Севиља]], [[Жерар Пике]] од редовите на [[Манчестер Јунајтед ФК|Манчестер Јунајтед]], и [[Александар Хлеб]] од лондонски [[Арсенал ФК|Арсенал]]. Првиот натпревар на гвардиола како предводник од тренерската фотеља на [[ФК Барселона|Барселона]], беше во третото квалификациско коло од [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на Шампионите]], победувајќи ја [[Висла]] од [[Краков]] со 4:0. Во текот на сезоната во [[Примера Дивисион (Шпанија)|Ла Лига]], [[ФК Барселона|Барселона]] беше на првото место и ја освои титулата за првпат по две годишна пауза. Најважниот натпревар во сезоната беше на 2 мај на стадионот [[Сантјаго Бернабеу (стадион)|Сантјаго Бернабеу]] против лутиот соперник [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]], на којшто [[ФК Барселона|Барселона]] успеа да дојде до убедлива победа од неверојатни 6:2. Титулата во [[Ла лига|Ла Лига]], беше вториот трофеј таа сезона за Барселона откако претходно беше освоен и шпанскиот [[Кралски куп]] на 13 мај. Барселона и Гвардиола ја завршија сезоната комплетирајќи ја тројната круна со триумфот над [[Манчестер Јунајтед ФК|Манчестер Јунајтед]] во финалето од [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на Шампионите]]. Во текот на сезоната Гвардиола почна да ја применува тактитката на тотал Фудбал, играјќи во формација 4-3-3. На своите прес-конференции, неговите играчи говореа за новата работна етика која што ја имаше спроведено Гвардиола и личниот пристап со самите фудбалери. Гвардиола има црпено искуство од [[Јохан Кројф]], [[Луис ван Гал]], [[Хосе Антонио Камачо]] и [[Фабио Капело]]. Во својата втора сезона како менаџер на [[ФК Барселона|Барселона]], Гвардиола ги доведе [[Златан Ибрахимовиќ]] и [[Максвел]] од редовите на милански [[Интер Милано|Интер]] и [[Чигрински]] од тимот на [[Шахтјор]] од [[Донецк]]. [[ФК Барселона|Барселона]] ја започна сезоната победувајќи го [[ФК Атлетик Билбао|Атлетик Билбао]] во шпанскиот [[Супер Куп]], и триумфирајќи над [[Шахтјор Донецк]] во европскиот [[Суперкуп на УЕФА|Супер Куп]]. На 19 декември [[ФК Барселона|Барселона]] успеа за првпат во својата историја да го освои и [[Светско клупско првенство во фудбал|Светското Клупско Првенство на ФИФА]], со што Гвардиола стана првиот тренер којшто успеал да ги обедини шесте титули. Тој е првиот тренер во историјата на фудбалот којшто успеал да го направи тоа. По бројот на освоени титули како предводник на [[ФК Барселона|Барселона]], Гвардиола со само една мината година на кормилото на каталонскиот клуб се наоѓа на 3 место зад [[Јохан Кројф]] и [[Фердинант Даучик]]. Гвардиола ја претрпе својата прва елиминација како тренер во [[Кралскиот Куп]] против [[Севиља]]. Во јануари 2010 Гвардиола потпиша едногодишно продолжување на неговиот договор како тренер на клубот. Во февруари истата година, тој го забележа својот стотти натпревар како тренер на [[ФК Барселона|Барселона]], постигнувајќи биланс од 71 победа, 19 нерешени натпревари, и 10 порази, на коишто неговите избраници постигнаа 242 погодоци, а примија 76.<ref>{{наведени вести|url=http://www.sport.es/default.asp?idpublicacio_PK=44&idioma=CAS&idtipusrecurs_PK=7&idnoticia_PK=689215|title=Guardiola: 100 partidos, 71 victorias|work=www.sport.es|date=20 февруари 2010|access-date=2010-05-05|archive-date=2010-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20100224053924/http://www.sport.es/default.asp?idpublicacio_PK=44&idioma=CAS&idtipusrecurs_PK=7&idnoticia_PK=689215|url-status=dead}}</ref> На 10 април 2010 тој стана првиот менаџер на Барселона којшто успеал да го победи лутиот соперник [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]] четири пати по ред во познатото [[Ел Класико]] дерби. Во сезоната 2009-10 Барселона успеа да стигне до ½ финалето од [[Лига на шампиони во фудбал|Лигата на Шампионите]] каде што на патот на одбраната на титулата во ова натпреварување беа елиминирани од [[ФК Интер|Интер]] тогаш предводен од [[Жозе Мурињо]]. === ФК Бајерн Минхен === Во 2013 година е назначен за тренер на германскиот клуб [[Бајерн Минхен]]. Со Баерн Минхен успеа трипати да ја освои [[Прва Бундеслига (фудбал)|бундеслигата]], но не успеа да ја врати европската титула на [[Алијанц Арена|Алијанц арената]].Во 2016 година до се пресли во [[Премиер лига на Англија|Премиерлигата]], во тимот на [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]]. == Приватен живот == Пеп Гвардиола е роден во [[Сантпедор]]. Неговата мајка се вика Долорес, додека неговиот татко се вика Валенти. Гвардиола има две сестри Франческа и Олга, и еден брат Пере.<ref>[http://www.elpais.com.co/paisonline/deportes2003/notas/Mayo312009/dep1.html El rey de España]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ElPais.com</ref> Жузеп е оженет со Кристина Сера која ја сретнал во бутик за облека на 18 годишна возраст. Двојката има 3 деца Мариус, Марија и Валентина. Гвардиола е близок пријател со [[Луис Фиго]], [[Луис Енрике]], [[Тито Виланова]] и [[Јохан Кројф]]. == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Josep Guardiola}} * [http://www.bdfutbol.com/en/j/j1566.html BDFutbol player profile] * [http://www.bdfutbol.com/en/l/l1566.html BDFutbol coach profile] * [http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=258&n=guardiola/josep/guardiola/sala National team data] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070314200740/http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=258 |date=2007-03-14 }} {{es}} * [http://www.national-football-teams.com/v2/player.php?id=13606 NationalFootballTeams data] * [https://web.archive.org/web/20010127191700/http://www.time.com/time/europe/specials/ff/trip3/guardiola.html Interview at www.time.com] * http://www.fcbarcelona.cat/web/english/club/historia/jugadors_de_llegenda/guardiola.html {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100828124103/http://www.fcbarcelona.cat/web/english/club/historia/jugadors_de_llegenda/guardiola.html |date=2010-08-28 }} {{Состав на Шпанија на СП фудбал 1994}} {{Состав на Шпанија на ЕП фудбал 2000}} {{Нормативна контрола}} {{DEFAULTSORT:Гвардиола, Пеп}} [[Категорија:Родени во 1971 година]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Шпански фудбалери]] [[Категорија:Каталонски фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Барселона]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Бреша]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Рома]] [[Категорија:Фудбалери од Серија А]] [[Категорија:Шпански меѓународни фудбалери]] [[Категорија:Играчи на Светско првенство во фудбал 1994]] [[Категорија:Шпански фудбалски тренери]] [[Категорија:Менаџери од Ла лига]] [[Категорија:Тренери на ФК Барселона]] [[Категорија:Тренери на ФК Бајерн Минхен]] [[Категорија:Тренери на ФК Манчестер Сити]] 2488ut7ntxbuwu4kxcya72hflnk1wtu 5562946 5562945 2026-05-24T12:33:08Z Gurther 105215 отстранета [[Категорија:Шпански меѓународни фудбалери]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5562946 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired | name = Пеп Гвардиола | image =[[File:Josep Guardiola 2023-10-04 Fußball, Männer, UEFA Champions League, RB Leipzig - Manchester City FC 1DX 2797 (cropped).jpg|250п]] | image_size = | caption = | fullname = Жузеп Гвардиола Сала | birth_date = {{Birth date and age|1971|1|18|df=y}} | birth_place = [[Сантпедор]], [[Шпанија]] | nationality = {{flagsport|ESP}} [[Шпанија]] | height = {{height|m=1.83}}<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.fcbayern.telekom.de/de/teams/trainer/pep-guardiola/index.php |title=Pep Guardiola |publisher=fcbayern.telekom.de |accessdate=30 August 2013}}</ref> | position = {{Football/MF}} | currentclub = {{Fb team Manchester City}} ([[тренер]]) | retired = 2006 <small>(35 г.)</small> | youthyears1 = 1983–1990 | youthclubs1 = {{Fb team Barcelona}} | years1 = 1990–1992 | clubs1 = {{Fb team Barcelona B}} | caps1 = 59 | goals1 = 5 | years2 = 1990–2001 | clubs2 = {{Fb team Barcelona}} | caps2 = 263 | goals2 = 6 | years3 = 2001–2002 | clubs3 = {{Fb team Brescia}} | caps3 = 11 | goals3 = 2 | years4 = 2002–2003 | clubs4 = {{Fb team Roma}} | caps4 = 4 | goals4 = 0 | years5 = 2003 | clubs5 = {{Fb team Brescia}} | caps5 = 13 | goals5 = 1 | years6 = 2003–2005 | clubs6 = {{Fb team Al-Ahli Doha}} | caps6 = 18 | goals6 = 2 | years7 = 2005–2006 | clubs7 = {{Fb team Dorados}} | caps7 = 10 | goals7 = 1 | nationalyears1 = 1991 | nationalteam1 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија до 21 година|Шпанија 21]] | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 1991–1992 | nationalteam2 = {{flagsport|ESP}} [[Олимписка фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија (олимп.)]] | nationalcaps2 = 12 | nationalgoals2 = 2 | nationalyears3 = 1992–2001 | nationalteam3 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија]] | nationalcaps3 = 47 | nationalgoals3 = 5 | manageryears1 = 2007–2008 | managerclubs1 = {{Fb team Barcelona B}} | manageryears2 = 2008–2012 | managerclubs2 = {{Fb team Barcelona}} | manageryears3 = 2013–2016 | managerclubs3 = {{Fb team Bayern Munchen}} | manageryears4 = 2016–2027 | managerclubs4 = {{Fb team Manchester City}} }} '''Жузеп „Пеп“ Гвадиола и Сала''' ({{langx|ca|Josep "Pep" Guardiola i Sala}}, {{IPA-ca|ʒuˈzɛb ɡwəɾðiˈɔɫə}}; роден на {{роден на|18|јануари|1971}} во [[Сантпедор]], [[Барселона]], [[Каталонија]]) — [[Шпанци|шпански]] фудбалски тренер и поранешен играч. Моментално ја извршува функцијата менаџер на [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]]. Поголемиот дел од својата активна играчка кариера, тој ја помина играјќи за [[ФК Барселона]], на позицијата [[последен играч за врска]]. Тој беше тренер на првиот тим на [[ФК Барселона|Барселона]], а беше и дел од таканаречениот дрим тим на [[ФК Барселона|Барселона]], кој ја освои првата титула во [[Куп на шампиони 1991/92|Купот на шампионите]], предводен од легендарниот [[Јохан Кројф]]. Жузеп беше и капитен на клубот во последните четири години од својот престој во Барселона. Во својата кариера има играно и за [[Бреша]], [[ФК Рома|Рома]], [[Ал-Али]] и [[Дорадос де Синалоа]]. Настапуваше за [[Фудбалска репрезентација на Шпанија|шпанската репрезентација]], додека на неколку пријателски натпревари го носеше и дресот на [[Каталонија]]. По завршувањето со активно играње фудбал, тој стана тренер на Б-тимот на [[ФК Барселона|Барселона]]. На 8 мај 2008 претседателот на [[ФК Барселона]] [[Жуан Лапорта]] објави дека Гвардиола ќе го наследи [[Франк Рајкард]] на тренерската позиција во првиот тим. Тој го поптпиша договорот на 5 јуни 2008.<ref>[http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104104.html Rijkaard until 30th June; Guardiola to take over] {{Семарх|url=https://archive.today/20120525172745/http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104104.html |date=2012-05-25 }} FC Barcelona, 8 мај 2008</ref> Во својата прва сезона како шеф на стручниот штаб, [[ФК Барселона|Барселона]] успеа да ја освои тројната круна триумфирајќи во [[Примера Дивисион (Шпанија)|Ла Лига]], [[Кралскиот куп]], и [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на Шампионите]] на [[УЕФА]], со што Гвардиола стана најмладиот тренер којшто ја освоил [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на Шампионите]]. Веќе во наредната сезона, [[ФК Барселона]] и Гвардиола успеаја да ги освојат, [[Супер Купот на Шпанија]], [[Суперкуп на УЕФА|УЕФА супер Купот]], и [[Светско клупско првенство во фудбал|Светското Клупско Првенство на ФИФА]]. == Клупска кариера == === Барселона === Гвардиола и се приклучи на Ла Масија на 13 годишна возраст, и за 6 години ги помина сите категории во младинската школа на [[ФК Барселона|Барселона]], дебитирајќи за првиот тим во 1991 година против [[Кадис]]. [[Јохан Кројф]] го искористи младиот играч за врска во отсуство на суспендираниот Гуљелмо Амор. Гвардиола успеа да се наметне како стандарден првотимец во сезоната 1991-92, и само 20 години беше еден од клучните играчи во тимот којшто успеа да ги освои [[Примера Дивисион (Шпанија)|Ла Лига]] и [[Куп на шампиони|Европскиот Куп]], а со шпанската олимписка репрезентација триумфираше на [[Летни олимписки игри 1992|олимписките игри во Барселона 1992]]. Дрим тимот на Кројф,<ref>[http://www.spain-football.org/josep-guardiola.html Josep Guardiola - The Boy from Santpedor] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130110210922/http://www.spain-football.org/josep-guardiola.html |date=2013-01-10 }} spain-football.org</ref> во наредните две сезони успеа да ја одбрани титулата во Ла Лига. Тимот засилен со [[Ромарио]], исто така успеа да стигне до ново финале во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на Шампионите]], каде што претрпе тежок пораз од италијанскиот [[ФК Милан|Милан]] предводен од [[Фабио Капело]] со убедливи 0:4. Кројф ја напушти [[ФК Барселона|Барселона]] во 1996, откако со оваа екипа заврши како четврто пласирана во сезоната 1994-95, односно трето пласирана во сезоната 1995-96, но Гвардиола и натаму го задржа своето место на средината од теренот. Во сезоната 1996-97 тимот на [[ФК Барселона]] предводена од легендарниот [[Боби Робсон]] успеа да стигне до три трофеи во [[Краслкиот Куп]], [[Суперкуп на УЕФА|УЕФА Супер Купот]], и [[Купот на Победниците на Куповите]]. На крајот од сезоната 1996-97 [[ФК Барселона|Барселона]] одби две понуди за трансфер на Гвардиола од [[ФК Рома|Рома]] и [[ФК Парма|Парма]] во износ од 300 милиони пезети. Гвардиола потпиша нов договор за каталонскиот клуиб со којшто го продолжи неговиот престој во Барселона до 2001. Гвардиола го пропушта поголемиот дел од сезоната 1997-98 поради повреда на листот на ногата, во која што Барселона под водство на новиот менаџер [[Луис ван Гал]] ја освојува двојната круна на домашната сцена. Гвардиола се врати на терените наредната сезона, во која што Барселона успеа одново да ја освои титулата во [[Примера Дивисион (Шпанија)|Ла Лига]], во голема мера благодарејќи на брилијантните настапи на [[Луис Фиго|Фиго]] и [[Ривалдо]]. На 8 јуни 1998 Гвардиола беше подложен на хируршки зафат поради што го пропушти [[Светското првенство во фудбал 1998|светското првенство во Франција]] во 1998. Тимот на [[ФК Барселона|Барселона]] не успеа да освои ниту еден трофеј во 2001, завршувајќи на четвртата поозиција во домашното првенство, со што единствено успеа да обезбеди пласман во квалификациските кола од [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]]. На 11 април 2001 Гвардиола ја објави намерата да го напушти клубот по 17 години. Како причина ја наведе неговата перцепција дека фудбалот се движи во нова по физичка насока. На 24 јуни 2001, Гвардиола го одигра последниот натпревар за Барселона против тимот на [[ФК Селтик|Селтик]]. Гвардиола одигра 479 натпревари за 12 сезони минати во дресот на [[ФК Барселона|Барселона]] освојувајќи 16 трофеи. === Серија А === По заминувањето од Барселона во 2001, 30 годишниот Гвардиола, беше поврзуван со трансфер повеќе клубови од англиската [[ФА Премиер лига|Премиер Лига]] меѓу кои и [[Манчестер Јунајтед ФК|Манчестер Јунајтед]], [[ФК Њукасл Јунајтед|Њу Касл]], [[ФК Вест Хем Јунајтед|Вест Хем]], [[Тотенхем]] и [[Ливерпул]], како и италијанските [[Интер Милано|Интер]] и [[ФК Милан|Милан]]. Но Гвардиола сепак се одлучи да ги засили редовите на Бреша од која што подоцна преминува во [[ФК Рома|Рома]] во италијанската [[Серија А]]. Времето поминато во [[Италија]], беше несреќно за Гвардиола каде што заработи 4 годишна забрана за играње фудбал поради допинг. Сезоните минати во [[Серија А]] не беа ни одблиску успешни за него како оние минати во каталонскиот гигант [[ФК Барселона|Барселона]]. Во [[Серија А|калчо]] лигата одигра вкупно 71 натпревар. === Ал-Ахли === По заминувањето од екипите на [[Бреша Калчо|Бреша]] и [[ФК Рома|Рома]] и напуштањето на апенинскиот полусотров, 34 годишниот Гвардиола одбивајќу понуди од [[Манчестер Јунајтед ФК|Манчестер Јунајтед]], замина за [[Катар]] да настапува во тамошната [[Старс Лига]] во тимот на [[Ал-Ахли]] каде во тоа време настапуваше и славниот [[Габриел Батистута]]. Гвардиола веднаш се наметна како стартер во тимот и стана еден од најдобрите играчи во лигата. Во сезоната 2005-06 Гвардиола одби понуди за прселба во Англија, од страна на градските соперници од [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]] и [[ФК Манчестер Јунајтед|Јунајтед]] како и од лондонскиот [[Челси ФК|Челси]], поради тоа што чувствуваше дека е на залезот од својата кариера. === Дорадос де Синалоа === Во 2006 кога [[Хуан Мануел Лиљо]] беше назначен за нов шеф на стручниот штаб на мексиканскиот [[Дорадос де Синалоа]], го ангажираше Гвардиола да игра за клубот. Гвардиола настапуваше шест месеци во овој клуб пред неговото конечно пензионирање. == Интернационална кариера == === Шпанија === Гвардиола го имаше своето деби во сениорскиот тим на селекцијата на Шпанија на 14 октомври 1992 во квалификацискиот натпревар за [[1994 ФИФА Светско Првенство|светското првенство во САД]] против Северна Ирска. Истата година Гвардиола беше капитен на олимпискиот тим на Шпанија со која што го освоија златниот медал на [[Летни олимписки игри 1992|олимписките игри во Барселона 1992]]. Ова беше единствениот златен медал за шпанската репрезентација сè до 2008 кога го освоија [[Европско првенство во фудбал 2008|Европското Првенство]]. Гвардиола беше стандарден првотимец од 1992 до 2001 забележувајќи 47 настапи во националниот дрес, притоа постигнувајќи 5 гола. На светското првенство во 1994, Гвардиола ја предводеше Шпанија до ¼ финалето каде што претрпеа пораз од Италија. Кога селекторската позиција во шпанската репрезентација дојде [[Хавиер Клементе]], се појавија недоразбирања помеѓу Гвардиола и репрезентативниот селектор. Сето тоа резултираше со негово изоставување од составот за [[1998 ФИФА Светско Првенство|светското првенство во 1998]] во [[Франција]]. Сепак недоразбирањата беа надминати и Гвардиола беше дел од тимот на европското првенство во 2000 година што се одржа во [[Белгија]] и [[Холандија]], предводејќи го тимот до ново ¼ финале каде што беа сопрени од [[Фудбалска репрезентација на Франција|Франција]] губејќи со 2:1. Својот последен натпревар за најдобрата репрезентација на Шпанија Гвардиола го имаше на 14 ноември 2001 против Мексико. Својот последен репрезентативен гол го постигна против Шведска на својот 45 настап.<ref>[http://www.rsssf.com/miscellaneous/guardiola-intl.html Josep Guardiola Sala - International Matches] Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=258&n=guardiola%2Fjosep%2Fguardiola%2Fsala |title=Spain stats |accessdate=2021-08-12 |archive-date=2007-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070314200740/http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=258 |url-status=dead }}</ref> === Каталонија === Гвардиола е голем поборник за независноста на [[Каталонија]], одигрувајќи седум пријатлески натпревари за неофицијалната репрезентација на [[Каталонија]].<ref>[http://www.rsssf.com/tablesc/cata-intres.html Catalonia Autonomous Team Matches] Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation</ref> == Тренерска кариера == === ФК Барселона Б === Гвардиола беше назначен за тренер на [[ФК Барселона Б|Б-тимот]] на Барсеолна на 21 јуни 2007. Под негово водство тимот ја освои третата дивизија на Шпанија, квалификувајќи се во плеј-офот за влез во втората дивизија на Шпанија.<ref>[http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104107.html From captain to manager] {{Семарх|url=https://archive.today/20120801112105/http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104107.html |date=2012-08-01 }} FC Barcelona, 8 мај 2008</ref> На крајот на сезоната 2007-08 претседателот на [[ФК Барселона|Барселона]] [[Жуан Лапорта]] го назначи Жузеп Гвардиола за Наследник нас [[Франк Рајкард]].<ref>[http://www.fcbarcelona.cat/web/castellano/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104104.html Guardiola relevará a Rijkaard a partir del 30 de junio] {{Семарх|url=https://archive.today/20080612011907/http://www.fcbarcelona.cat/web/castellano/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104104.html |date=2008-06-12 }} FCBarcelona.cat {{es}}</ref> === ФК Барселона === [[Податотека:Josep Guardiola - Joan Gamper Trophy.jpg|thumb|left|Гвардиола,2009]] Непосредно по своето назначување како трнер на првиот тим на Барселона, Гвардиола објави дека [[Роналдињо]], [[Деко]] и [[Самуел Ето]] не се дел од неговите планови за наредната сезона. Гвардиола во текот на подготовките за претстојната сезона сепак го промени своето мислење за [[Самуел Ето]] одлучувајќи се да го задржи тимот и во наредната година. Под водството нас Гвардиола Барселона направи неколку трансфери доведувајќи ги [[Дани Алвес]], и [[Сеиду Кеита]] од тимот на [[Севиља]], [[Жерар Пике]] од редовите на [[Манчестер Јунајтед ФК|Манчестер Јунајтед]], и [[Александар Хлеб]] од лондонски [[Арсенал ФК|Арсенал]]. Првиот натпревар на гвардиола како предводник од тренерската фотеља на [[ФК Барселона|Барселона]], беше во третото квалификациско коло од [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на Шампионите]], победувајќи ја [[Висла]] од [[Краков]] со 4:0. Во текот на сезоната во [[Примера Дивисион (Шпанија)|Ла Лига]], [[ФК Барселона|Барселона]] беше на првото место и ја освои титулата за првпат по две годишна пауза. Најважниот натпревар во сезоната беше на 2 мај на стадионот [[Сантјаго Бернабеу (стадион)|Сантјаго Бернабеу]] против лутиот соперник [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]], на којшто [[ФК Барселона|Барселона]] успеа да дојде до убедлива победа од неверојатни 6:2. Титулата во [[Ла лига|Ла Лига]], беше вториот трофеј таа сезона за Барселона откако претходно беше освоен и шпанскиот [[Кралски куп]] на 13 мај. Барселона и Гвардиола ја завршија сезоната комплетирајќи ја тројната круна со триумфот над [[Манчестер Јунајтед ФК|Манчестер Јунајтед]] во финалето од [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на Шампионите]]. Во текот на сезоната Гвардиола почна да ја применува тактитката на тотал Фудбал, играјќи во формација 4-3-3. На своите прес-конференции, неговите играчи говореа за новата работна етика која што ја имаше спроведено Гвардиола и личниот пристап со самите фудбалери. Гвардиола има црпено искуство од [[Јохан Кројф]], [[Луис ван Гал]], [[Хосе Антонио Камачо]] и [[Фабио Капело]]. Во својата втора сезона како менаџер на [[ФК Барселона|Барселона]], Гвардиола ги доведе [[Златан Ибрахимовиќ]] и [[Максвел]] од редовите на милански [[Интер Милано|Интер]] и [[Чигрински]] од тимот на [[Шахтјор]] од [[Донецк]]. [[ФК Барселона|Барселона]] ја започна сезоната победувајќи го [[ФК Атлетик Билбао|Атлетик Билбао]] во шпанскиот [[Супер Куп]], и триумфирајќи над [[Шахтјор Донецк]] во европскиот [[Суперкуп на УЕФА|Супер Куп]]. На 19 декември [[ФК Барселона|Барселона]] успеа за првпат во својата историја да го освои и [[Светско клупско првенство во фудбал|Светското Клупско Првенство на ФИФА]], со што Гвардиола стана првиот тренер којшто успеал да ги обедини шесте титули. Тој е првиот тренер во историјата на фудбалот којшто успеал да го направи тоа. По бројот на освоени титули како предводник на [[ФК Барселона|Барселона]], Гвардиола со само една мината година на кормилото на каталонскиот клуб се наоѓа на 3 место зад [[Јохан Кројф]] и [[Фердинант Даучик]]. Гвардиола ја претрпе својата прва елиминација како тренер во [[Кралскиот Куп]] против [[Севиља]]. Во јануари 2010 Гвардиола потпиша едногодишно продолжување на неговиот договор како тренер на клубот. Во февруари истата година, тој го забележа својот стотти натпревар како тренер на [[ФК Барселона|Барселона]], постигнувајќи биланс од 71 победа, 19 нерешени натпревари, и 10 порази, на коишто неговите избраници постигнаа 242 погодоци, а примија 76.<ref>{{наведени вести|url=http://www.sport.es/default.asp?idpublicacio_PK=44&idioma=CAS&idtipusrecurs_PK=7&idnoticia_PK=689215|title=Guardiola: 100 partidos, 71 victorias|work=www.sport.es|date=20 февруари 2010|access-date=2010-05-05|archive-date=2010-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20100224053924/http://www.sport.es/default.asp?idpublicacio_PK=44&idioma=CAS&idtipusrecurs_PK=7&idnoticia_PK=689215|url-status=dead}}</ref> На 10 април 2010 тој стана првиот менаџер на Барселона којшто успеал да го победи лутиот соперник [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]] четири пати по ред во познатото [[Ел Класико]] дерби. Во сезоната 2009-10 Барселона успеа да стигне до ½ финалето од [[Лига на шампиони во фудбал|Лигата на Шампионите]] каде што на патот на одбраната на титулата во ова натпреварување беа елиминирани од [[ФК Интер|Интер]] тогаш предводен од [[Жозе Мурињо]]. === ФК Бајерн Минхен === Во 2013 година е назначен за тренер на германскиот клуб [[Бајерн Минхен]]. Со Баерн Минхен успеа трипати да ја освои [[Прва Бундеслига (фудбал)|бундеслигата]], но не успеа да ја врати европската титула на [[Алијанц Арена|Алијанц арената]].Во 2016 година до се пресли во [[Премиер лига на Англија|Премиерлигата]], во тимот на [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]]. == Приватен живот == Пеп Гвардиола е роден во [[Сантпедор]]. Неговата мајка се вика Долорес, додека неговиот татко се вика Валенти. Гвардиола има две сестри Франческа и Олга, и еден брат Пере.<ref>[http://www.elpais.com.co/paisonline/deportes2003/notas/Mayo312009/dep1.html El rey de España]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ElPais.com</ref> Жузеп е оженет со Кристина Сера која ја сретнал во бутик за облека на 18 годишна возраст. Двојката има 3 деца Мариус, Марија и Валентина. Гвардиола е близок пријател со [[Луис Фиго]], [[Луис Енрике]], [[Тито Виланова]] и [[Јохан Кројф]]. == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Josep Guardiola}} * [http://www.bdfutbol.com/en/j/j1566.html BDFutbol player profile] * [http://www.bdfutbol.com/en/l/l1566.html BDFutbol coach profile] * [http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=258&n=guardiola/josep/guardiola/sala National team data] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070314200740/http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=258 |date=2007-03-14 }} {{es}} * [http://www.national-football-teams.com/v2/player.php?id=13606 NationalFootballTeams data] * [https://web.archive.org/web/20010127191700/http://www.time.com/time/europe/specials/ff/trip3/guardiola.html Interview at www.time.com] * http://www.fcbarcelona.cat/web/english/club/historia/jugadors_de_llegenda/guardiola.html {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100828124103/http://www.fcbarcelona.cat/web/english/club/historia/jugadors_de_llegenda/guardiola.html |date=2010-08-28 }} {{Состав на Шпанија на СП фудбал 1994}} {{Состав на Шпанија на ЕП фудбал 2000}} {{Нормативна контрола}} {{DEFAULTSORT:Гвардиола, Пеп}} [[Категорија:Родени во 1971 година]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Шпански фудбалери]] [[Категорија:Каталонски фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Барселона]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Бреша]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Рома]] [[Категорија:Фудбалери од Серија А]] [[Категорија:Играчи на Светско првенство во фудбал 1994]] [[Категорија:Шпански фудбалски тренери]] [[Категорија:Менаџери од Ла лига]] [[Категорија:Тренери на ФК Барселона]] [[Категорија:Тренери на ФК Бајерн Минхен]] [[Категорија:Тренери на ФК Манчестер Сити]] qf9ihskg25d49q2bouboxy7duf4wigs 5562947 5562946 2026-05-24T12:33:16Z Gurther 105215 отстранета [[Категорија:Каталонски фудбалери]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5562947 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired | name = Пеп Гвардиола | image =[[File:Josep Guardiola 2023-10-04 Fußball, Männer, UEFA Champions League, RB Leipzig - Manchester City FC 1DX 2797 (cropped).jpg|250п]] | image_size = | caption = | fullname = Жузеп Гвардиола Сала | birth_date = {{Birth date and age|1971|1|18|df=y}} | birth_place = [[Сантпедор]], [[Шпанија]] | nationality = {{flagsport|ESP}} [[Шпанија]] | height = {{height|m=1.83}}<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.fcbayern.telekom.de/de/teams/trainer/pep-guardiola/index.php |title=Pep Guardiola |publisher=fcbayern.telekom.de |accessdate=30 August 2013}}</ref> | position = {{Football/MF}} | currentclub = {{Fb team Manchester City}} ([[тренер]]) | retired = 2006 <small>(35 г.)</small> | youthyears1 = 1983–1990 | youthclubs1 = {{Fb team Barcelona}} | years1 = 1990–1992 | clubs1 = {{Fb team Barcelona B}} | caps1 = 59 | goals1 = 5 | years2 = 1990–2001 | clubs2 = {{Fb team Barcelona}} | caps2 = 263 | goals2 = 6 | years3 = 2001–2002 | clubs3 = {{Fb team Brescia}} | caps3 = 11 | goals3 = 2 | years4 = 2002–2003 | clubs4 = {{Fb team Roma}} | caps4 = 4 | goals4 = 0 | years5 = 2003 | clubs5 = {{Fb team Brescia}} | caps5 = 13 | goals5 = 1 | years6 = 2003–2005 | clubs6 = {{Fb team Al-Ahli Doha}} | caps6 = 18 | goals6 = 2 | years7 = 2005–2006 | clubs7 = {{Fb team Dorados}} | caps7 = 10 | goals7 = 1 | nationalyears1 = 1991 | nationalteam1 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија до 21 година|Шпанија 21]] | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 1991–1992 | nationalteam2 = {{flagsport|ESP}} [[Олимписка фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија (олимп.)]] | nationalcaps2 = 12 | nationalgoals2 = 2 | nationalyears3 = 1992–2001 | nationalteam3 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија]] | nationalcaps3 = 47 | nationalgoals3 = 5 | manageryears1 = 2007–2008 | managerclubs1 = {{Fb team Barcelona B}} | manageryears2 = 2008–2012 | managerclubs2 = {{Fb team Barcelona}} | manageryears3 = 2013–2016 | managerclubs3 = {{Fb team Bayern Munchen}} | manageryears4 = 2016–2027 | managerclubs4 = {{Fb team Manchester City}} }} '''Жузеп „Пеп“ Гвадиола и Сала''' ({{langx|ca|Josep "Pep" Guardiola i Sala}}, {{IPA-ca|ʒuˈzɛb ɡwəɾðiˈɔɫə}}; роден на {{роден на|18|јануари|1971}} во [[Сантпедор]], [[Барселона]], [[Каталонија]]) — [[Шпанци|шпански]] фудбалски тренер и поранешен играч. Моментално ја извршува функцијата менаџер на [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]]. Поголемиот дел од својата активна играчка кариера, тој ја помина играјќи за [[ФК Барселона]], на позицијата [[последен играч за врска]]. Тој беше тренер на првиот тим на [[ФК Барселона|Барселона]], а беше и дел од таканаречениот дрим тим на [[ФК Барселона|Барселона]], кој ја освои првата титула во [[Куп на шампиони 1991/92|Купот на шампионите]], предводен од легендарниот [[Јохан Кројф]]. Жузеп беше и капитен на клубот во последните четири години од својот престој во Барселона. Во својата кариера има играно и за [[Бреша]], [[ФК Рома|Рома]], [[Ал-Али]] и [[Дорадос де Синалоа]]. Настапуваше за [[Фудбалска репрезентација на Шпанија|шпанската репрезентација]], додека на неколку пријателски натпревари го носеше и дресот на [[Каталонија]]. По завршувањето со активно играње фудбал, тој стана тренер на Б-тимот на [[ФК Барселона|Барселона]]. На 8 мај 2008 претседателот на [[ФК Барселона]] [[Жуан Лапорта]] објави дека Гвардиола ќе го наследи [[Франк Рајкард]] на тренерската позиција во првиот тим. Тој го поптпиша договорот на 5 јуни 2008.<ref>[http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104104.html Rijkaard until 30th June; Guardiola to take over] {{Семарх|url=https://archive.today/20120525172745/http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104104.html |date=2012-05-25 }} FC Barcelona, 8 мај 2008</ref> Во својата прва сезона како шеф на стручниот штаб, [[ФК Барселона|Барселона]] успеа да ја освои тројната круна триумфирајќи во [[Примера Дивисион (Шпанија)|Ла Лига]], [[Кралскиот куп]], и [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на Шампионите]] на [[УЕФА]], со што Гвардиола стана најмладиот тренер којшто ја освоил [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на Шампионите]]. Веќе во наредната сезона, [[ФК Барселона]] и Гвардиола успеаја да ги освојат, [[Супер Купот на Шпанија]], [[Суперкуп на УЕФА|УЕФА супер Купот]], и [[Светско клупско првенство во фудбал|Светското Клупско Првенство на ФИФА]]. == Клупска кариера == === Барселона === Гвардиола и се приклучи на Ла Масија на 13 годишна возраст, и за 6 години ги помина сите категории во младинската школа на [[ФК Барселона|Барселона]], дебитирајќи за првиот тим во 1991 година против [[Кадис]]. [[Јохан Кројф]] го искористи младиот играч за врска во отсуство на суспендираниот Гуљелмо Амор. Гвардиола успеа да се наметне како стандарден првотимец во сезоната 1991-92, и само 20 години беше еден од клучните играчи во тимот којшто успеа да ги освои [[Примера Дивисион (Шпанија)|Ла Лига]] и [[Куп на шампиони|Европскиот Куп]], а со шпанската олимписка репрезентација триумфираше на [[Летни олимписки игри 1992|олимписките игри во Барселона 1992]]. Дрим тимот на Кројф,<ref>[http://www.spain-football.org/josep-guardiola.html Josep Guardiola - The Boy from Santpedor] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130110210922/http://www.spain-football.org/josep-guardiola.html |date=2013-01-10 }} spain-football.org</ref> во наредните две сезони успеа да ја одбрани титулата во Ла Лига. Тимот засилен со [[Ромарио]], исто така успеа да стигне до ново финале во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на Шампионите]], каде што претрпе тежок пораз од италијанскиот [[ФК Милан|Милан]] предводен од [[Фабио Капело]] со убедливи 0:4. Кројф ја напушти [[ФК Барселона|Барселона]] во 1996, откако со оваа екипа заврши како четврто пласирана во сезоната 1994-95, односно трето пласирана во сезоната 1995-96, но Гвардиола и натаму го задржа своето место на средината од теренот. Во сезоната 1996-97 тимот на [[ФК Барселона]] предводена од легендарниот [[Боби Робсон]] успеа да стигне до три трофеи во [[Краслкиот Куп]], [[Суперкуп на УЕФА|УЕФА Супер Купот]], и [[Купот на Победниците на Куповите]]. На крајот од сезоната 1996-97 [[ФК Барселона|Барселона]] одби две понуди за трансфер на Гвардиола од [[ФК Рома|Рома]] и [[ФК Парма|Парма]] во износ од 300 милиони пезети. Гвардиола потпиша нов договор за каталонскиот клуиб со којшто го продолжи неговиот престој во Барселона до 2001. Гвардиола го пропушта поголемиот дел од сезоната 1997-98 поради повреда на листот на ногата, во која што Барселона под водство на новиот менаџер [[Луис ван Гал]] ја освојува двојната круна на домашната сцена. Гвардиола се врати на терените наредната сезона, во која што Барселона успеа одново да ја освои титулата во [[Примера Дивисион (Шпанија)|Ла Лига]], во голема мера благодарејќи на брилијантните настапи на [[Луис Фиго|Фиго]] и [[Ривалдо]]. На 8 јуни 1998 Гвардиола беше подложен на хируршки зафат поради што го пропушти [[Светското првенство во фудбал 1998|светското првенство во Франција]] во 1998. Тимот на [[ФК Барселона|Барселона]] не успеа да освои ниту еден трофеј во 2001, завршувајќи на четвртата поозиција во домашното првенство, со што единствено успеа да обезбеди пласман во квалификациските кола од [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]]. На 11 април 2001 Гвардиола ја објави намерата да го напушти клубот по 17 години. Како причина ја наведе неговата перцепција дека фудбалот се движи во нова по физичка насока. На 24 јуни 2001, Гвардиола го одигра последниот натпревар за Барселона против тимот на [[ФК Селтик|Селтик]]. Гвардиола одигра 479 натпревари за 12 сезони минати во дресот на [[ФК Барселона|Барселона]] освојувајќи 16 трофеи. === Серија А === По заминувањето од Барселона во 2001, 30 годишниот Гвардиола, беше поврзуван со трансфер повеќе клубови од англиската [[ФА Премиер лига|Премиер Лига]] меѓу кои и [[Манчестер Јунајтед ФК|Манчестер Јунајтед]], [[ФК Њукасл Јунајтед|Њу Касл]], [[ФК Вест Хем Јунајтед|Вест Хем]], [[Тотенхем]] и [[Ливерпул]], како и италијанските [[Интер Милано|Интер]] и [[ФК Милан|Милан]]. Но Гвардиола сепак се одлучи да ги засили редовите на Бреша од која што подоцна преминува во [[ФК Рома|Рома]] во италијанската [[Серија А]]. Времето поминато во [[Италија]], беше несреќно за Гвардиола каде што заработи 4 годишна забрана за играње фудбал поради допинг. Сезоните минати во [[Серија А]] не беа ни одблиску успешни за него како оние минати во каталонскиот гигант [[ФК Барселона|Барселона]]. Во [[Серија А|калчо]] лигата одигра вкупно 71 натпревар. === Ал-Ахли === По заминувањето од екипите на [[Бреша Калчо|Бреша]] и [[ФК Рома|Рома]] и напуштањето на апенинскиот полусотров, 34 годишниот Гвардиола одбивајќу понуди од [[Манчестер Јунајтед ФК|Манчестер Јунајтед]], замина за [[Катар]] да настапува во тамошната [[Старс Лига]] во тимот на [[Ал-Ахли]] каде во тоа време настапуваше и славниот [[Габриел Батистута]]. Гвардиола веднаш се наметна како стартер во тимот и стана еден од најдобрите играчи во лигата. Во сезоната 2005-06 Гвардиола одби понуди за прселба во Англија, од страна на градските соперници од [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]] и [[ФК Манчестер Јунајтед|Јунајтед]] како и од лондонскиот [[Челси ФК|Челси]], поради тоа што чувствуваше дека е на залезот од својата кариера. === Дорадос де Синалоа === Во 2006 кога [[Хуан Мануел Лиљо]] беше назначен за нов шеф на стручниот штаб на мексиканскиот [[Дорадос де Синалоа]], го ангажираше Гвардиола да игра за клубот. Гвардиола настапуваше шест месеци во овој клуб пред неговото конечно пензионирање. == Интернационална кариера == === Шпанија === Гвардиола го имаше своето деби во сениорскиот тим на селекцијата на Шпанија на 14 октомври 1992 во квалификацискиот натпревар за [[1994 ФИФА Светско Првенство|светското првенство во САД]] против Северна Ирска. Истата година Гвардиола беше капитен на олимпискиот тим на Шпанија со која што го освоија златниот медал на [[Летни олимписки игри 1992|олимписките игри во Барселона 1992]]. Ова беше единствениот златен медал за шпанската репрезентација сè до 2008 кога го освоија [[Европско првенство во фудбал 2008|Европското Првенство]]. Гвардиола беше стандарден првотимец од 1992 до 2001 забележувајќи 47 настапи во националниот дрес, притоа постигнувајќи 5 гола. На светското првенство во 1994, Гвардиола ја предводеше Шпанија до ¼ финалето каде што претрпеа пораз од Италија. Кога селекторската позиција во шпанската репрезентација дојде [[Хавиер Клементе]], се појавија недоразбирања помеѓу Гвардиола и репрезентативниот селектор. Сето тоа резултираше со негово изоставување од составот за [[1998 ФИФА Светско Првенство|светското првенство во 1998]] во [[Франција]]. Сепак недоразбирањата беа надминати и Гвардиола беше дел од тимот на европското првенство во 2000 година што се одржа во [[Белгија]] и [[Холандија]], предводејќи го тимот до ново ¼ финале каде што беа сопрени од [[Фудбалска репрезентација на Франција|Франција]] губејќи со 2:1. Својот последен натпревар за најдобрата репрезентација на Шпанија Гвардиола го имаше на 14 ноември 2001 против Мексико. Својот последен репрезентативен гол го постигна против Шведска на својот 45 настап.<ref>[http://www.rsssf.com/miscellaneous/guardiola-intl.html Josep Guardiola Sala - International Matches] Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=258&n=guardiola%2Fjosep%2Fguardiola%2Fsala |title=Spain stats |accessdate=2021-08-12 |archive-date=2007-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070314200740/http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=258 |url-status=dead }}</ref> === Каталонија === Гвардиола е голем поборник за независноста на [[Каталонија]], одигрувајќи седум пријатлески натпревари за неофицијалната репрезентација на [[Каталонија]].<ref>[http://www.rsssf.com/tablesc/cata-intres.html Catalonia Autonomous Team Matches] Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation</ref> == Тренерска кариера == === ФК Барселона Б === Гвардиола беше назначен за тренер на [[ФК Барселона Б|Б-тимот]] на Барсеолна на 21 јуни 2007. Под негово водство тимот ја освои третата дивизија на Шпанија, квалификувајќи се во плеј-офот за влез во втората дивизија на Шпанија.<ref>[http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104107.html From captain to manager] {{Семарх|url=https://archive.today/20120801112105/http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104107.html |date=2012-08-01 }} FC Barcelona, 8 мај 2008</ref> На крајот на сезоната 2007-08 претседателот на [[ФК Барселона|Барселона]] [[Жуан Лапорта]] го назначи Жузеп Гвардиола за Наследник нас [[Франк Рајкард]].<ref>[http://www.fcbarcelona.cat/web/castellano/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104104.html Guardiola relevará a Rijkaard a partir del 30 de junio] {{Семарх|url=https://archive.today/20080612011907/http://www.fcbarcelona.cat/web/castellano/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104104.html |date=2008-06-12 }} FCBarcelona.cat {{es}}</ref> === ФК Барселона === [[Податотека:Josep Guardiola - Joan Gamper Trophy.jpg|thumb|left|Гвардиола,2009]] Непосредно по своето назначување како трнер на првиот тим на Барселона, Гвардиола објави дека [[Роналдињо]], [[Деко]] и [[Самуел Ето]] не се дел од неговите планови за наредната сезона. Гвардиола во текот на подготовките за претстојната сезона сепак го промени своето мислење за [[Самуел Ето]] одлучувајќи се да го задржи тимот и во наредната година. Под водството нас Гвардиола Барселона направи неколку трансфери доведувајќи ги [[Дани Алвес]], и [[Сеиду Кеита]] од тимот на [[Севиља]], [[Жерар Пике]] од редовите на [[Манчестер Јунајтед ФК|Манчестер Јунајтед]], и [[Александар Хлеб]] од лондонски [[Арсенал ФК|Арсенал]]. Првиот натпревар на гвардиола како предводник од тренерската фотеља на [[ФК Барселона|Барселона]], беше во третото квалификациско коло од [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на Шампионите]], победувајќи ја [[Висла]] од [[Краков]] со 4:0. Во текот на сезоната во [[Примера Дивисион (Шпанија)|Ла Лига]], [[ФК Барселона|Барселона]] беше на првото место и ја освои титулата за првпат по две годишна пауза. Најважниот натпревар во сезоната беше на 2 мај на стадионот [[Сантјаго Бернабеу (стадион)|Сантјаго Бернабеу]] против лутиот соперник [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]], на којшто [[ФК Барселона|Барселона]] успеа да дојде до убедлива победа од неверојатни 6:2. Титулата во [[Ла лига|Ла Лига]], беше вториот трофеј таа сезона за Барселона откако претходно беше освоен и шпанскиот [[Кралски куп]] на 13 мај. Барселона и Гвардиола ја завршија сезоната комплетирајќи ја тројната круна со триумфот над [[Манчестер Јунајтед ФК|Манчестер Јунајтед]] во финалето од [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на Шампионите]]. Во текот на сезоната Гвардиола почна да ја применува тактитката на тотал Фудбал, играјќи во формација 4-3-3. На своите прес-конференции, неговите играчи говореа за новата работна етика која што ја имаше спроведено Гвардиола и личниот пристап со самите фудбалери. Гвардиола има црпено искуство од [[Јохан Кројф]], [[Луис ван Гал]], [[Хосе Антонио Камачо]] и [[Фабио Капело]]. Во својата втора сезона како менаџер на [[ФК Барселона|Барселона]], Гвардиола ги доведе [[Златан Ибрахимовиќ]] и [[Максвел]] од редовите на милански [[Интер Милано|Интер]] и [[Чигрински]] од тимот на [[Шахтјор]] од [[Донецк]]. [[ФК Барселона|Барселона]] ја започна сезоната победувајќи го [[ФК Атлетик Билбао|Атлетик Билбао]] во шпанскиот [[Супер Куп]], и триумфирајќи над [[Шахтјор Донецк]] во европскиот [[Суперкуп на УЕФА|Супер Куп]]. На 19 декември [[ФК Барселона|Барселона]] успеа за првпат во својата историја да го освои и [[Светско клупско првенство во фудбал|Светското Клупско Првенство на ФИФА]], со што Гвардиола стана првиот тренер којшто успеал да ги обедини шесте титули. Тој е првиот тренер во историјата на фудбалот којшто успеал да го направи тоа. По бројот на освоени титули како предводник на [[ФК Барселона|Барселона]], Гвардиола со само една мината година на кормилото на каталонскиот клуб се наоѓа на 3 место зад [[Јохан Кројф]] и [[Фердинант Даучик]]. Гвардиола ја претрпе својата прва елиминација како тренер во [[Кралскиот Куп]] против [[Севиља]]. Во јануари 2010 Гвардиола потпиша едногодишно продолжување на неговиот договор како тренер на клубот. Во февруари истата година, тој го забележа својот стотти натпревар како тренер на [[ФК Барселона|Барселона]], постигнувајќи биланс од 71 победа, 19 нерешени натпревари, и 10 порази, на коишто неговите избраници постигнаа 242 погодоци, а примија 76.<ref>{{наведени вести|url=http://www.sport.es/default.asp?idpublicacio_PK=44&idioma=CAS&idtipusrecurs_PK=7&idnoticia_PK=689215|title=Guardiola: 100 partidos, 71 victorias|work=www.sport.es|date=20 февруари 2010|access-date=2010-05-05|archive-date=2010-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20100224053924/http://www.sport.es/default.asp?idpublicacio_PK=44&idioma=CAS&idtipusrecurs_PK=7&idnoticia_PK=689215|url-status=dead}}</ref> На 10 април 2010 тој стана првиот менаџер на Барселона којшто успеал да го победи лутиот соперник [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]] четири пати по ред во познатото [[Ел Класико]] дерби. Во сезоната 2009-10 Барселона успеа да стигне до ½ финалето од [[Лига на шампиони во фудбал|Лигата на Шампионите]] каде што на патот на одбраната на титулата во ова натпреварување беа елиминирани од [[ФК Интер|Интер]] тогаш предводен од [[Жозе Мурињо]]. === ФК Бајерн Минхен === Во 2013 година е назначен за тренер на германскиот клуб [[Бајерн Минхен]]. Со Баерн Минхен успеа трипати да ја освои [[Прва Бундеслига (фудбал)|бундеслигата]], но не успеа да ја врати европската титула на [[Алијанц Арена|Алијанц арената]].Во 2016 година до се пресли во [[Премиер лига на Англија|Премиерлигата]], во тимот на [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]]. == Приватен живот == Пеп Гвардиола е роден во [[Сантпедор]]. Неговата мајка се вика Долорес, додека неговиот татко се вика Валенти. Гвардиола има две сестри Франческа и Олга, и еден брат Пере.<ref>[http://www.elpais.com.co/paisonline/deportes2003/notas/Mayo312009/dep1.html El rey de España]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ElPais.com</ref> Жузеп е оженет со Кристина Сера која ја сретнал во бутик за облека на 18 годишна возраст. Двојката има 3 деца Мариус, Марија и Валентина. Гвардиола е близок пријател со [[Луис Фиго]], [[Луис Енрике]], [[Тито Виланова]] и [[Јохан Кројф]]. == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Josep Guardiola}} * [http://www.bdfutbol.com/en/j/j1566.html BDFutbol player profile] * [http://www.bdfutbol.com/en/l/l1566.html BDFutbol coach profile] * [http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=258&n=guardiola/josep/guardiola/sala National team data] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070314200740/http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=258 |date=2007-03-14 }} {{es}} * [http://www.national-football-teams.com/v2/player.php?id=13606 NationalFootballTeams data] * [https://web.archive.org/web/20010127191700/http://www.time.com/time/europe/specials/ff/trip3/guardiola.html Interview at www.time.com] * http://www.fcbarcelona.cat/web/english/club/historia/jugadors_de_llegenda/guardiola.html {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100828124103/http://www.fcbarcelona.cat/web/english/club/historia/jugadors_de_llegenda/guardiola.html |date=2010-08-28 }} {{Состав на Шпанија на СП фудбал 1994}} {{Состав на Шпанија на ЕП фудбал 2000}} {{Нормативна контрола}} {{DEFAULTSORT:Гвардиола, Пеп}} [[Категорија:Родени во 1971 година]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Шпански фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Барселона]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Бреша]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Рома]] [[Категорија:Фудбалери од Серија А]] [[Категорија:Играчи на Светско првенство во фудбал 1994]] [[Категорија:Шпански фудбалски тренери]] [[Категорија:Менаџери од Ла лига]] [[Категорија:Тренери на ФК Барселона]] [[Категорија:Тренери на ФК Бајерн Минхен]] [[Категорија:Тренери на ФК Манчестер Сити]] iz3wdrovcanj0stdch2se6iw5i7nzjs 5562948 5562947 2026-05-24T12:33:36Z Gurther 105215 отстранета [[Категорија:Играчи на Светско првенство во фудбал 1994]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5562948 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired | name = Пеп Гвардиола | image =[[File:Josep Guardiola 2023-10-04 Fußball, Männer, UEFA Champions League, RB Leipzig - Manchester City FC 1DX 2797 (cropped).jpg|250п]] | image_size = | caption = | fullname = Жузеп Гвардиола Сала | birth_date = {{Birth date and age|1971|1|18|df=y}} | birth_place = [[Сантпедор]], [[Шпанија]] | nationality = {{flagsport|ESP}} [[Шпанија]] | height = {{height|m=1.83}}<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.fcbayern.telekom.de/de/teams/trainer/pep-guardiola/index.php |title=Pep Guardiola |publisher=fcbayern.telekom.de |accessdate=30 August 2013}}</ref> | position = {{Football/MF}} | currentclub = {{Fb team Manchester City}} ([[тренер]]) | retired = 2006 <small>(35 г.)</small> | youthyears1 = 1983–1990 | youthclubs1 = {{Fb team Barcelona}} | years1 = 1990–1992 | clubs1 = {{Fb team Barcelona B}} | caps1 = 59 | goals1 = 5 | years2 = 1990–2001 | clubs2 = {{Fb team Barcelona}} | caps2 = 263 | goals2 = 6 | years3 = 2001–2002 | clubs3 = {{Fb team Brescia}} | caps3 = 11 | goals3 = 2 | years4 = 2002–2003 | clubs4 = {{Fb team Roma}} | caps4 = 4 | goals4 = 0 | years5 = 2003 | clubs5 = {{Fb team Brescia}} | caps5 = 13 | goals5 = 1 | years6 = 2003–2005 | clubs6 = {{Fb team Al-Ahli Doha}} | caps6 = 18 | goals6 = 2 | years7 = 2005–2006 | clubs7 = {{Fb team Dorados}} | caps7 = 10 | goals7 = 1 | nationalyears1 = 1991 | nationalteam1 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија до 21 година|Шпанија 21]] | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 1991–1992 | nationalteam2 = {{flagsport|ESP}} [[Олимписка фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија (олимп.)]] | nationalcaps2 = 12 | nationalgoals2 = 2 | nationalyears3 = 1992–2001 | nationalteam3 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија]] | nationalcaps3 = 47 | nationalgoals3 = 5 | manageryears1 = 2007–2008 | managerclubs1 = {{Fb team Barcelona B}} | manageryears2 = 2008–2012 | managerclubs2 = {{Fb team Barcelona}} | manageryears3 = 2013–2016 | managerclubs3 = {{Fb team Bayern Munchen}} | manageryears4 = 2016–2027 | managerclubs4 = {{Fb team Manchester City}} }} '''Жузеп „Пеп“ Гвадиола и Сала''' ({{langx|ca|Josep "Pep" Guardiola i Sala}}, {{IPA-ca|ʒuˈzɛb ɡwəɾðiˈɔɫə}}; роден на {{роден на|18|јануари|1971}} во [[Сантпедор]], [[Барселона]], [[Каталонија]]) — [[Шпанци|шпански]] фудбалски тренер и поранешен играч. Моментално ја извршува функцијата менаџер на [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]]. Поголемиот дел од својата активна играчка кариера, тој ја помина играјќи за [[ФК Барселона]], на позицијата [[последен играч за врска]]. Тој беше тренер на првиот тим на [[ФК Барселона|Барселона]], а беше и дел од таканаречениот дрим тим на [[ФК Барселона|Барселона]], кој ја освои првата титула во [[Куп на шампиони 1991/92|Купот на шампионите]], предводен од легендарниот [[Јохан Кројф]]. Жузеп беше и капитен на клубот во последните четири години од својот престој во Барселона. Во својата кариера има играно и за [[Бреша]], [[ФК Рома|Рома]], [[Ал-Али]] и [[Дорадос де Синалоа]]. Настапуваше за [[Фудбалска репрезентација на Шпанија|шпанската репрезентација]], додека на неколку пријателски натпревари го носеше и дресот на [[Каталонија]]. По завршувањето со активно играње фудбал, тој стана тренер на Б-тимот на [[ФК Барселона|Барселона]]. На 8 мај 2008 претседателот на [[ФК Барселона]] [[Жуан Лапорта]] објави дека Гвардиола ќе го наследи [[Франк Рајкард]] на тренерската позиција во првиот тим. Тој го поптпиша договорот на 5 јуни 2008.<ref>[http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104104.html Rijkaard until 30th June; Guardiola to take over] {{Семарх|url=https://archive.today/20120525172745/http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104104.html |date=2012-05-25 }} FC Barcelona, 8 мај 2008</ref> Во својата прва сезона како шеф на стручниот штаб, [[ФК Барселона|Барселона]] успеа да ја освои тројната круна триумфирајќи во [[Примера Дивисион (Шпанија)|Ла Лига]], [[Кралскиот куп]], и [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на Шампионите]] на [[УЕФА]], со што Гвардиола стана најмладиот тренер којшто ја освоил [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на Шампионите]]. Веќе во наредната сезона, [[ФК Барселона]] и Гвардиола успеаја да ги освојат, [[Супер Купот на Шпанија]], [[Суперкуп на УЕФА|УЕФА супер Купот]], и [[Светско клупско првенство во фудбал|Светското Клупско Првенство на ФИФА]]. == Клупска кариера == === Барселона === Гвардиола и се приклучи на Ла Масија на 13 годишна возраст, и за 6 години ги помина сите категории во младинската школа на [[ФК Барселона|Барселона]], дебитирајќи за првиот тим во 1991 година против [[Кадис]]. [[Јохан Кројф]] го искористи младиот играч за врска во отсуство на суспендираниот Гуљелмо Амор. Гвардиола успеа да се наметне како стандарден првотимец во сезоната 1991-92, и само 20 години беше еден од клучните играчи во тимот којшто успеа да ги освои [[Примера Дивисион (Шпанија)|Ла Лига]] и [[Куп на шампиони|Европскиот Куп]], а со шпанската олимписка репрезентација триумфираше на [[Летни олимписки игри 1992|олимписките игри во Барселона 1992]]. Дрим тимот на Кројф,<ref>[http://www.spain-football.org/josep-guardiola.html Josep Guardiola - The Boy from Santpedor] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130110210922/http://www.spain-football.org/josep-guardiola.html |date=2013-01-10 }} spain-football.org</ref> во наредните две сезони успеа да ја одбрани титулата во Ла Лига. Тимот засилен со [[Ромарио]], исто така успеа да стигне до ново финале во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на Шампионите]], каде што претрпе тежок пораз од италијанскиот [[ФК Милан|Милан]] предводен од [[Фабио Капело]] со убедливи 0:4. Кројф ја напушти [[ФК Барселона|Барселона]] во 1996, откако со оваа екипа заврши како четврто пласирана во сезоната 1994-95, односно трето пласирана во сезоната 1995-96, но Гвардиола и натаму го задржа своето место на средината од теренот. Во сезоната 1996-97 тимот на [[ФК Барселона]] предводена од легендарниот [[Боби Робсон]] успеа да стигне до три трофеи во [[Краслкиот Куп]], [[Суперкуп на УЕФА|УЕФА Супер Купот]], и [[Купот на Победниците на Куповите]]. На крајот од сезоната 1996-97 [[ФК Барселона|Барселона]] одби две понуди за трансфер на Гвардиола од [[ФК Рома|Рома]] и [[ФК Парма|Парма]] во износ од 300 милиони пезети. Гвардиола потпиша нов договор за каталонскиот клуиб со којшто го продолжи неговиот престој во Барселона до 2001. Гвардиола го пропушта поголемиот дел од сезоната 1997-98 поради повреда на листот на ногата, во која што Барселона под водство на новиот менаџер [[Луис ван Гал]] ја освојува двојната круна на домашната сцена. Гвардиола се врати на терените наредната сезона, во која што Барселона успеа одново да ја освои титулата во [[Примера Дивисион (Шпанија)|Ла Лига]], во голема мера благодарејќи на брилијантните настапи на [[Луис Фиго|Фиго]] и [[Ривалдо]]. На 8 јуни 1998 Гвардиола беше подложен на хируршки зафат поради што го пропушти [[Светското првенство во фудбал 1998|светското првенство во Франција]] во 1998. Тимот на [[ФК Барселона|Барселона]] не успеа да освои ниту еден трофеј во 2001, завршувајќи на четвртата поозиција во домашното првенство, со што единствено успеа да обезбеди пласман во квалификациските кола од [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]]. На 11 април 2001 Гвардиола ја објави намерата да го напушти клубот по 17 години. Како причина ја наведе неговата перцепција дека фудбалот се движи во нова по физичка насока. На 24 јуни 2001, Гвардиола го одигра последниот натпревар за Барселона против тимот на [[ФК Селтик|Селтик]]. Гвардиола одигра 479 натпревари за 12 сезони минати во дресот на [[ФК Барселона|Барселона]] освојувајќи 16 трофеи. === Серија А === По заминувањето од Барселона во 2001, 30 годишниот Гвардиола, беше поврзуван со трансфер повеќе клубови од англиската [[ФА Премиер лига|Премиер Лига]] меѓу кои и [[Манчестер Јунајтед ФК|Манчестер Јунајтед]], [[ФК Њукасл Јунајтед|Њу Касл]], [[ФК Вест Хем Јунајтед|Вест Хем]], [[Тотенхем]] и [[Ливерпул]], како и италијанските [[Интер Милано|Интер]] и [[ФК Милан|Милан]]. Но Гвардиола сепак се одлучи да ги засили редовите на Бреша од која што подоцна преминува во [[ФК Рома|Рома]] во италијанската [[Серија А]]. Времето поминато во [[Италија]], беше несреќно за Гвардиола каде што заработи 4 годишна забрана за играње фудбал поради допинг. Сезоните минати во [[Серија А]] не беа ни одблиску успешни за него како оние минати во каталонскиот гигант [[ФК Барселона|Барселона]]. Во [[Серија А|калчо]] лигата одигра вкупно 71 натпревар. === Ал-Ахли === По заминувањето од екипите на [[Бреша Калчо|Бреша]] и [[ФК Рома|Рома]] и напуштањето на апенинскиот полусотров, 34 годишниот Гвардиола одбивајќу понуди од [[Манчестер Јунајтед ФК|Манчестер Јунајтед]], замина за [[Катар]] да настапува во тамошната [[Старс Лига]] во тимот на [[Ал-Ахли]] каде во тоа време настапуваше и славниот [[Габриел Батистута]]. Гвардиола веднаш се наметна како стартер во тимот и стана еден од најдобрите играчи во лигата. Во сезоната 2005-06 Гвардиола одби понуди за прселба во Англија, од страна на градските соперници од [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]] и [[ФК Манчестер Јунајтед|Јунајтед]] како и од лондонскиот [[Челси ФК|Челси]], поради тоа што чувствуваше дека е на залезот од својата кариера. === Дорадос де Синалоа === Во 2006 кога [[Хуан Мануел Лиљо]] беше назначен за нов шеф на стручниот штаб на мексиканскиот [[Дорадос де Синалоа]], го ангажираше Гвардиола да игра за клубот. Гвардиола настапуваше шест месеци во овој клуб пред неговото конечно пензионирање. == Интернационална кариера == === Шпанија === Гвардиола го имаше своето деби во сениорскиот тим на селекцијата на Шпанија на 14 октомври 1992 во квалификацискиот натпревар за [[1994 ФИФА Светско Првенство|светското првенство во САД]] против Северна Ирска. Истата година Гвардиола беше капитен на олимпискиот тим на Шпанија со која што го освоија златниот медал на [[Летни олимписки игри 1992|олимписките игри во Барселона 1992]]. Ова беше единствениот златен медал за шпанската репрезентација сè до 2008 кога го освоија [[Европско првенство во фудбал 2008|Европското Првенство]]. Гвардиола беше стандарден првотимец од 1992 до 2001 забележувајќи 47 настапи во националниот дрес, притоа постигнувајќи 5 гола. На светското првенство во 1994, Гвардиола ја предводеше Шпанија до ¼ финалето каде што претрпеа пораз од Италија. Кога селекторската позиција во шпанската репрезентација дојде [[Хавиер Клементе]], се појавија недоразбирања помеѓу Гвардиола и репрезентативниот селектор. Сето тоа резултираше со негово изоставување од составот за [[1998 ФИФА Светско Првенство|светското првенство во 1998]] во [[Франција]]. Сепак недоразбирањата беа надминати и Гвардиола беше дел од тимот на европското првенство во 2000 година што се одржа во [[Белгија]] и [[Холандија]], предводејќи го тимот до ново ¼ финале каде што беа сопрени од [[Фудбалска репрезентација на Франција|Франција]] губејќи со 2:1. Својот последен натпревар за најдобрата репрезентација на Шпанија Гвардиола го имаше на 14 ноември 2001 против Мексико. Својот последен репрезентативен гол го постигна против Шведска на својот 45 настап.<ref>[http://www.rsssf.com/miscellaneous/guardiola-intl.html Josep Guardiola Sala - International Matches] Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=258&n=guardiola%2Fjosep%2Fguardiola%2Fsala |title=Spain stats |accessdate=2021-08-12 |archive-date=2007-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070314200740/http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=258 |url-status=dead }}</ref> === Каталонија === Гвардиола е голем поборник за независноста на [[Каталонија]], одигрувајќи седум пријатлески натпревари за неофицијалната репрезентација на [[Каталонија]].<ref>[http://www.rsssf.com/tablesc/cata-intres.html Catalonia Autonomous Team Matches] Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation</ref> == Тренерска кариера == === ФК Барселона Б === Гвардиола беше назначен за тренер на [[ФК Барселона Б|Б-тимот]] на Барсеолна на 21 јуни 2007. Под негово водство тимот ја освои третата дивизија на Шпанија, квалификувајќи се во плеј-офот за влез во втората дивизија на Шпанија.<ref>[http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104107.html From captain to manager] {{Семарх|url=https://archive.today/20120801112105/http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104107.html |date=2012-08-01 }} FC Barcelona, 8 мај 2008</ref> На крајот на сезоната 2007-08 претседателот на [[ФК Барселона|Барселона]] [[Жуан Лапорта]] го назначи Жузеп Гвардиола за Наследник нас [[Франк Рајкард]].<ref>[http://www.fcbarcelona.cat/web/castellano/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104104.html Guardiola relevará a Rijkaard a partir del 30 de junio] {{Семарх|url=https://archive.today/20080612011907/http://www.fcbarcelona.cat/web/castellano/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104104.html |date=2008-06-12 }} FCBarcelona.cat {{es}}</ref> === ФК Барселона === [[Податотека:Josep Guardiola - Joan Gamper Trophy.jpg|thumb|left|Гвардиола,2009]] Непосредно по своето назначување како трнер на првиот тим на Барселона, Гвардиола објави дека [[Роналдињо]], [[Деко]] и [[Самуел Ето]] не се дел од неговите планови за наредната сезона. Гвардиола во текот на подготовките за претстојната сезона сепак го промени своето мислење за [[Самуел Ето]] одлучувајќи се да го задржи тимот и во наредната година. Под водството нас Гвардиола Барселона направи неколку трансфери доведувајќи ги [[Дани Алвес]], и [[Сеиду Кеита]] од тимот на [[Севиља]], [[Жерар Пике]] од редовите на [[Манчестер Јунајтед ФК|Манчестер Јунајтед]], и [[Александар Хлеб]] од лондонски [[Арсенал ФК|Арсенал]]. Првиот натпревар на гвардиола како предводник од тренерската фотеља на [[ФК Барселона|Барселона]], беше во третото квалификациско коло од [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на Шампионите]], победувајќи ја [[Висла]] од [[Краков]] со 4:0. Во текот на сезоната во [[Примера Дивисион (Шпанија)|Ла Лига]], [[ФК Барселона|Барселона]] беше на првото место и ја освои титулата за првпат по две годишна пауза. Најважниот натпревар во сезоната беше на 2 мај на стадионот [[Сантјаго Бернабеу (стадион)|Сантјаго Бернабеу]] против лутиот соперник [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]], на којшто [[ФК Барселона|Барселона]] успеа да дојде до убедлива победа од неверојатни 6:2. Титулата во [[Ла лига|Ла Лига]], беше вториот трофеј таа сезона за Барселона откако претходно беше освоен и шпанскиот [[Кралски куп]] на 13 мај. Барселона и Гвардиола ја завршија сезоната комплетирајќи ја тројната круна со триумфот над [[Манчестер Јунајтед ФК|Манчестер Јунајтед]] во финалето од [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на Шампионите]]. Во текот на сезоната Гвардиола почна да ја применува тактитката на тотал Фудбал, играјќи во формација 4-3-3. На своите прес-конференции, неговите играчи говореа за новата работна етика која што ја имаше спроведено Гвардиола и личниот пристап со самите фудбалери. Гвардиола има црпено искуство од [[Јохан Кројф]], [[Луис ван Гал]], [[Хосе Антонио Камачо]] и [[Фабио Капело]]. Во својата втора сезона како менаџер на [[ФК Барселона|Барселона]], Гвардиола ги доведе [[Златан Ибрахимовиќ]] и [[Максвел]] од редовите на милански [[Интер Милано|Интер]] и [[Чигрински]] од тимот на [[Шахтјор]] од [[Донецк]]. [[ФК Барселона|Барселона]] ја започна сезоната победувајќи го [[ФК Атлетик Билбао|Атлетик Билбао]] во шпанскиот [[Супер Куп]], и триумфирајќи над [[Шахтјор Донецк]] во европскиот [[Суперкуп на УЕФА|Супер Куп]]. На 19 декември [[ФК Барселона|Барселона]] успеа за првпат во својата историја да го освои и [[Светско клупско првенство во фудбал|Светското Клупско Првенство на ФИФА]], со што Гвардиола стана првиот тренер којшто успеал да ги обедини шесте титули. Тој е првиот тренер во историјата на фудбалот којшто успеал да го направи тоа. По бројот на освоени титули како предводник на [[ФК Барселона|Барселона]], Гвардиола со само една мината година на кормилото на каталонскиот клуб се наоѓа на 3 место зад [[Јохан Кројф]] и [[Фердинант Даучик]]. Гвардиола ја претрпе својата прва елиминација како тренер во [[Кралскиот Куп]] против [[Севиља]]. Во јануари 2010 Гвардиола потпиша едногодишно продолжување на неговиот договор како тренер на клубот. Во февруари истата година, тој го забележа својот стотти натпревар како тренер на [[ФК Барселона|Барселона]], постигнувајќи биланс од 71 победа, 19 нерешени натпревари, и 10 порази, на коишто неговите избраници постигнаа 242 погодоци, а примија 76.<ref>{{наведени вести|url=http://www.sport.es/default.asp?idpublicacio_PK=44&idioma=CAS&idtipusrecurs_PK=7&idnoticia_PK=689215|title=Guardiola: 100 partidos, 71 victorias|work=www.sport.es|date=20 февруари 2010|access-date=2010-05-05|archive-date=2010-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20100224053924/http://www.sport.es/default.asp?idpublicacio_PK=44&idioma=CAS&idtipusrecurs_PK=7&idnoticia_PK=689215|url-status=dead}}</ref> На 10 април 2010 тој стана првиот менаџер на Барселона којшто успеал да го победи лутиот соперник [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]] четири пати по ред во познатото [[Ел Класико]] дерби. Во сезоната 2009-10 Барселона успеа да стигне до ½ финалето од [[Лига на шампиони во фудбал|Лигата на Шампионите]] каде што на патот на одбраната на титулата во ова натпреварување беа елиминирани од [[ФК Интер|Интер]] тогаш предводен од [[Жозе Мурињо]]. === ФК Бајерн Минхен === Во 2013 година е назначен за тренер на германскиот клуб [[Бајерн Минхен]]. Со Баерн Минхен успеа трипати да ја освои [[Прва Бундеслига (фудбал)|бундеслигата]], но не успеа да ја врати европската титула на [[Алијанц Арена|Алијанц арената]].Во 2016 година до се пресли во [[Премиер лига на Англија|Премиерлигата]], во тимот на [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]]. == Приватен живот == Пеп Гвардиола е роден во [[Сантпедор]]. Неговата мајка се вика Долорес, додека неговиот татко се вика Валенти. Гвардиола има две сестри Франческа и Олга, и еден брат Пере.<ref>[http://www.elpais.com.co/paisonline/deportes2003/notas/Mayo312009/dep1.html El rey de España]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ElPais.com</ref> Жузеп е оженет со Кристина Сера која ја сретнал во бутик за облека на 18 годишна возраст. Двојката има 3 деца Мариус, Марија и Валентина. Гвардиола е близок пријател со [[Луис Фиго]], [[Луис Енрике]], [[Тито Виланова]] и [[Јохан Кројф]]. == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Josep Guardiola}} * [http://www.bdfutbol.com/en/j/j1566.html BDFutbol player profile] * [http://www.bdfutbol.com/en/l/l1566.html BDFutbol coach profile] * [http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=258&n=guardiola/josep/guardiola/sala National team data] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070314200740/http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=258 |date=2007-03-14 }} {{es}} * [http://www.national-football-teams.com/v2/player.php?id=13606 NationalFootballTeams data] * [https://web.archive.org/web/20010127191700/http://www.time.com/time/europe/specials/ff/trip3/guardiola.html Interview at www.time.com] * http://www.fcbarcelona.cat/web/english/club/historia/jugadors_de_llegenda/guardiola.html {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100828124103/http://www.fcbarcelona.cat/web/english/club/historia/jugadors_de_llegenda/guardiola.html |date=2010-08-28 }} {{Состав на Шпанија на СП фудбал 1994}} {{Состав на Шпанија на ЕП фудбал 2000}} {{Нормативна контрола}} {{DEFAULTSORT:Гвардиола, Пеп}} [[Категорија:Родени во 1971 година]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Шпански фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Барселона]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Бреша]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Рома]] [[Категорија:Фудбалери од Серија А]] [[Категорија:Шпански фудбалски тренери]] [[Категорија:Менаџери од Ла лига]] [[Категорија:Тренери на ФК Барселона]] [[Категорија:Тренери на ФК Бајерн Минхен]] [[Категорија:Тренери на ФК Манчестер Сити]] o3albb44ffw3526acmr2fnba02jfkal 5562950 5562948 2026-05-24T12:33:59Z Gurther 105215 отстранета [[Категорија:Фудбалери од Серија А]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5562950 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired | name = Пеп Гвардиола | image =[[File:Josep Guardiola 2023-10-04 Fußball, Männer, UEFA Champions League, RB Leipzig - Manchester City FC 1DX 2797 (cropped).jpg|250п]] | image_size = | caption = | fullname = Жузеп Гвардиола Сала | birth_date = {{Birth date and age|1971|1|18|df=y}} | birth_place = [[Сантпедор]], [[Шпанија]] | nationality = {{flagsport|ESP}} [[Шпанија]] | height = {{height|m=1.83}}<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.fcbayern.telekom.de/de/teams/trainer/pep-guardiola/index.php |title=Pep Guardiola |publisher=fcbayern.telekom.de |accessdate=30 August 2013}}</ref> | position = {{Football/MF}} | currentclub = {{Fb team Manchester City}} ([[тренер]]) | retired = 2006 <small>(35 г.)</small> | youthyears1 = 1983–1990 | youthclubs1 = {{Fb team Barcelona}} | years1 = 1990–1992 | clubs1 = {{Fb team Barcelona B}} | caps1 = 59 | goals1 = 5 | years2 = 1990–2001 | clubs2 = {{Fb team Barcelona}} | caps2 = 263 | goals2 = 6 | years3 = 2001–2002 | clubs3 = {{Fb team Brescia}} | caps3 = 11 | goals3 = 2 | years4 = 2002–2003 | clubs4 = {{Fb team Roma}} | caps4 = 4 | goals4 = 0 | years5 = 2003 | clubs5 = {{Fb team Brescia}} | caps5 = 13 | goals5 = 1 | years6 = 2003–2005 | clubs6 = {{Fb team Al-Ahli Doha}} | caps6 = 18 | goals6 = 2 | years7 = 2005–2006 | clubs7 = {{Fb team Dorados}} | caps7 = 10 | goals7 = 1 | nationalyears1 = 1991 | nationalteam1 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија до 21 година|Шпанија 21]] | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 1991–1992 | nationalteam2 = {{flagsport|ESP}} [[Олимписка фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија (олимп.)]] | nationalcaps2 = 12 | nationalgoals2 = 2 | nationalyears3 = 1992–2001 | nationalteam3 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија]] | nationalcaps3 = 47 | nationalgoals3 = 5 | manageryears1 = 2007–2008 | managerclubs1 = {{Fb team Barcelona B}} | manageryears2 = 2008–2012 | managerclubs2 = {{Fb team Barcelona}} | manageryears3 = 2013–2016 | managerclubs3 = {{Fb team Bayern Munchen}} | manageryears4 = 2016–2027 | managerclubs4 = {{Fb team Manchester City}} }} '''Жузеп „Пеп“ Гвадиола и Сала''' ({{langx|ca|Josep "Pep" Guardiola i Sala}}, {{IPA-ca|ʒuˈzɛb ɡwəɾðiˈɔɫə}}; роден на {{роден на|18|јануари|1971}} во [[Сантпедор]], [[Барселона]], [[Каталонија]]) — [[Шпанци|шпански]] фудбалски тренер и поранешен играч. Моментално ја извршува функцијата менаџер на [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]]. Поголемиот дел од својата активна играчка кариера, тој ја помина играјќи за [[ФК Барселона]], на позицијата [[последен играч за врска]]. Тој беше тренер на првиот тим на [[ФК Барселона|Барселона]], а беше и дел од таканаречениот дрим тим на [[ФК Барселона|Барселона]], кој ја освои првата титула во [[Куп на шампиони 1991/92|Купот на шампионите]], предводен од легендарниот [[Јохан Кројф]]. Жузеп беше и капитен на клубот во последните четири години од својот престој во Барселона. Во својата кариера има играно и за [[Бреша]], [[ФК Рома|Рома]], [[Ал-Али]] и [[Дорадос де Синалоа]]. Настапуваше за [[Фудбалска репрезентација на Шпанија|шпанската репрезентација]], додека на неколку пријателски натпревари го носеше и дресот на [[Каталонија]]. По завршувањето со активно играње фудбал, тој стана тренер на Б-тимот на [[ФК Барселона|Барселона]]. На 8 мај 2008 претседателот на [[ФК Барселона]] [[Жуан Лапорта]] објави дека Гвардиола ќе го наследи [[Франк Рајкард]] на тренерската позиција во првиот тим. Тој го поптпиша договорот на 5 јуни 2008.<ref>[http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104104.html Rijkaard until 30th June; Guardiola to take over] {{Семарх|url=https://archive.today/20120525172745/http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104104.html |date=2012-05-25 }} FC Barcelona, 8 мај 2008</ref> Во својата прва сезона како шеф на стручниот штаб, [[ФК Барселона|Барселона]] успеа да ја освои тројната круна триумфирајќи во [[Примера Дивисион (Шпанија)|Ла Лига]], [[Кралскиот куп]], и [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на Шампионите]] на [[УЕФА]], со што Гвардиола стана најмладиот тренер којшто ја освоил [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на Шампионите]]. Веќе во наредната сезона, [[ФК Барселона]] и Гвардиола успеаја да ги освојат, [[Супер Купот на Шпанија]], [[Суперкуп на УЕФА|УЕФА супер Купот]], и [[Светско клупско првенство во фудбал|Светското Клупско Првенство на ФИФА]]. == Клупска кариера == === Барселона === Гвардиола и се приклучи на Ла Масија на 13 годишна возраст, и за 6 години ги помина сите категории во младинската школа на [[ФК Барселона|Барселона]], дебитирајќи за првиот тим во 1991 година против [[Кадис]]. [[Јохан Кројф]] го искористи младиот играч за врска во отсуство на суспендираниот Гуљелмо Амор. Гвардиола успеа да се наметне како стандарден првотимец во сезоната 1991-92, и само 20 години беше еден од клучните играчи во тимот којшто успеа да ги освои [[Примера Дивисион (Шпанија)|Ла Лига]] и [[Куп на шампиони|Европскиот Куп]], а со шпанската олимписка репрезентација триумфираше на [[Летни олимписки игри 1992|олимписките игри во Барселона 1992]]. Дрим тимот на Кројф,<ref>[http://www.spain-football.org/josep-guardiola.html Josep Guardiola - The Boy from Santpedor] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130110210922/http://www.spain-football.org/josep-guardiola.html |date=2013-01-10 }} spain-football.org</ref> во наредните две сезони успеа да ја одбрани титулата во Ла Лига. Тимот засилен со [[Ромарио]], исто така успеа да стигне до ново финале во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на Шампионите]], каде што претрпе тежок пораз од италијанскиот [[ФК Милан|Милан]] предводен од [[Фабио Капело]] со убедливи 0:4. Кројф ја напушти [[ФК Барселона|Барселона]] во 1996, откако со оваа екипа заврши како четврто пласирана во сезоната 1994-95, односно трето пласирана во сезоната 1995-96, но Гвардиола и натаму го задржа своето место на средината од теренот. Во сезоната 1996-97 тимот на [[ФК Барселона]] предводена од легендарниот [[Боби Робсон]] успеа да стигне до три трофеи во [[Краслкиот Куп]], [[Суперкуп на УЕФА|УЕФА Супер Купот]], и [[Купот на Победниците на Куповите]]. На крајот од сезоната 1996-97 [[ФК Барселона|Барселона]] одби две понуди за трансфер на Гвардиола од [[ФК Рома|Рома]] и [[ФК Парма|Парма]] во износ од 300 милиони пезети. Гвардиола потпиша нов договор за каталонскиот клуиб со којшто го продолжи неговиот престој во Барселона до 2001. Гвардиола го пропушта поголемиот дел од сезоната 1997-98 поради повреда на листот на ногата, во која што Барселона под водство на новиот менаџер [[Луис ван Гал]] ја освојува двојната круна на домашната сцена. Гвардиола се врати на терените наредната сезона, во која што Барселона успеа одново да ја освои титулата во [[Примера Дивисион (Шпанија)|Ла Лига]], во голема мера благодарејќи на брилијантните настапи на [[Луис Фиго|Фиго]] и [[Ривалдо]]. На 8 јуни 1998 Гвардиола беше подложен на хируршки зафат поради што го пропушти [[Светското првенство во фудбал 1998|светското првенство во Франција]] во 1998. Тимот на [[ФК Барселона|Барселона]] не успеа да освои ниту еден трофеј во 2001, завршувајќи на четвртата поозиција во домашното првенство, со што единствено успеа да обезбеди пласман во квалификациските кола од [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]]. На 11 април 2001 Гвардиола ја објави намерата да го напушти клубот по 17 години. Како причина ја наведе неговата перцепција дека фудбалот се движи во нова по физичка насока. На 24 јуни 2001, Гвардиола го одигра последниот натпревар за Барселона против тимот на [[ФК Селтик|Селтик]]. Гвардиола одигра 479 натпревари за 12 сезони минати во дресот на [[ФК Барселона|Барселона]] освојувајќи 16 трофеи. === Серија А === По заминувањето од Барселона во 2001, 30 годишниот Гвардиола, беше поврзуван со трансфер повеќе клубови од англиската [[ФА Премиер лига|Премиер Лига]] меѓу кои и [[Манчестер Јунајтед ФК|Манчестер Јунајтед]], [[ФК Њукасл Јунајтед|Њу Касл]], [[ФК Вест Хем Јунајтед|Вест Хем]], [[Тотенхем]] и [[Ливерпул]], како и италијанските [[Интер Милано|Интер]] и [[ФК Милан|Милан]]. Но Гвардиола сепак се одлучи да ги засили редовите на Бреша од која што подоцна преминува во [[ФК Рома|Рома]] во италијанската [[Серија А]]. Времето поминато во [[Италија]], беше несреќно за Гвардиола каде што заработи 4 годишна забрана за играње фудбал поради допинг. Сезоните минати во [[Серија А]] не беа ни одблиску успешни за него како оние минати во каталонскиот гигант [[ФК Барселона|Барселона]]. Во [[Серија А|калчо]] лигата одигра вкупно 71 натпревар. === Ал-Ахли === По заминувањето од екипите на [[Бреша Калчо|Бреша]] и [[ФК Рома|Рома]] и напуштањето на апенинскиот полусотров, 34 годишниот Гвардиола одбивајќу понуди од [[Манчестер Јунајтед ФК|Манчестер Јунајтед]], замина за [[Катар]] да настапува во тамошната [[Старс Лига]] во тимот на [[Ал-Ахли]] каде во тоа време настапуваше и славниот [[Габриел Батистута]]. Гвардиола веднаш се наметна како стартер во тимот и стана еден од најдобрите играчи во лигата. Во сезоната 2005-06 Гвардиола одби понуди за прселба во Англија, од страна на градските соперници од [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]] и [[ФК Манчестер Јунајтед|Јунајтед]] како и од лондонскиот [[Челси ФК|Челси]], поради тоа што чувствуваше дека е на залезот од својата кариера. === Дорадос де Синалоа === Во 2006 кога [[Хуан Мануел Лиљо]] беше назначен за нов шеф на стручниот штаб на мексиканскиот [[Дорадос де Синалоа]], го ангажираше Гвардиола да игра за клубот. Гвардиола настапуваше шест месеци во овој клуб пред неговото конечно пензионирање. == Интернационална кариера == === Шпанија === Гвардиола го имаше своето деби во сениорскиот тим на селекцијата на Шпанија на 14 октомври 1992 во квалификацискиот натпревар за [[1994 ФИФА Светско Првенство|светското првенство во САД]] против Северна Ирска. Истата година Гвардиола беше капитен на олимпискиот тим на Шпанија со која што го освоија златниот медал на [[Летни олимписки игри 1992|олимписките игри во Барселона 1992]]. Ова беше единствениот златен медал за шпанската репрезентација сè до 2008 кога го освоија [[Европско првенство во фудбал 2008|Европското Првенство]]. Гвардиола беше стандарден првотимец од 1992 до 2001 забележувајќи 47 настапи во националниот дрес, притоа постигнувајќи 5 гола. На светското првенство во 1994, Гвардиола ја предводеше Шпанија до ¼ финалето каде што претрпеа пораз од Италија. Кога селекторската позиција во шпанската репрезентација дојде [[Хавиер Клементе]], се појавија недоразбирања помеѓу Гвардиола и репрезентативниот селектор. Сето тоа резултираше со негово изоставување од составот за [[1998 ФИФА Светско Првенство|светското првенство во 1998]] во [[Франција]]. Сепак недоразбирањата беа надминати и Гвардиола беше дел од тимот на европското првенство во 2000 година што се одржа во [[Белгија]] и [[Холандија]], предводејќи го тимот до ново ¼ финале каде што беа сопрени од [[Фудбалска репрезентација на Франција|Франција]] губејќи со 2:1. Својот последен натпревар за најдобрата репрезентација на Шпанија Гвардиола го имаше на 14 ноември 2001 против Мексико. Својот последен репрезентативен гол го постигна против Шведска на својот 45 настап.<ref>[http://www.rsssf.com/miscellaneous/guardiola-intl.html Josep Guardiola Sala - International Matches] Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=258&n=guardiola%2Fjosep%2Fguardiola%2Fsala |title=Spain stats |accessdate=2021-08-12 |archive-date=2007-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070314200740/http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=258 |url-status=dead }}</ref> === Каталонија === Гвардиола е голем поборник за независноста на [[Каталонија]], одигрувајќи седум пријатлески натпревари за неофицијалната репрезентација на [[Каталонија]].<ref>[http://www.rsssf.com/tablesc/cata-intres.html Catalonia Autonomous Team Matches] Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation</ref> == Тренерска кариера == === ФК Барселона Б === Гвардиола беше назначен за тренер на [[ФК Барселона Б|Б-тимот]] на Барсеолна на 21 јуни 2007. Под негово водство тимот ја освои третата дивизија на Шпанија, квалификувајќи се во плеј-офот за влез во втората дивизија на Шпанија.<ref>[http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104107.html From captain to manager] {{Семарх|url=https://archive.today/20120801112105/http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104107.html |date=2012-08-01 }} FC Barcelona, 8 мај 2008</ref> На крајот на сезоната 2007-08 претседателот на [[ФК Барселона|Барселона]] [[Жуан Лапорта]] го назначи Жузеп Гвардиола за Наследник нас [[Франк Рајкард]].<ref>[http://www.fcbarcelona.cat/web/castellano/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104104.html Guardiola relevará a Rijkaard a partir del 30 de junio] {{Семарх|url=https://archive.today/20080612011907/http://www.fcbarcelona.cat/web/castellano/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104104.html |date=2008-06-12 }} FCBarcelona.cat {{es}}</ref> === ФК Барселона === [[Податотека:Josep Guardiola - Joan Gamper Trophy.jpg|thumb|left|Гвардиола,2009]] Непосредно по своето назначување како трнер на првиот тим на Барселона, Гвардиола објави дека [[Роналдињо]], [[Деко]] и [[Самуел Ето]] не се дел од неговите планови за наредната сезона. Гвардиола во текот на подготовките за претстојната сезона сепак го промени своето мислење за [[Самуел Ето]] одлучувајќи се да го задржи тимот и во наредната година. Под водството нас Гвардиола Барселона направи неколку трансфери доведувајќи ги [[Дани Алвес]], и [[Сеиду Кеита]] од тимот на [[Севиља]], [[Жерар Пике]] од редовите на [[Манчестер Јунајтед ФК|Манчестер Јунајтед]], и [[Александар Хлеб]] од лондонски [[Арсенал ФК|Арсенал]]. Првиот натпревар на гвардиола како предводник од тренерската фотеља на [[ФК Барселона|Барселона]], беше во третото квалификациско коло од [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на Шампионите]], победувајќи ја [[Висла]] од [[Краков]] со 4:0. Во текот на сезоната во [[Примера Дивисион (Шпанија)|Ла Лига]], [[ФК Барселона|Барселона]] беше на првото место и ја освои титулата за првпат по две годишна пауза. Најважниот натпревар во сезоната беше на 2 мај на стадионот [[Сантјаго Бернабеу (стадион)|Сантјаго Бернабеу]] против лутиот соперник [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]], на којшто [[ФК Барселона|Барселона]] успеа да дојде до убедлива победа од неверојатни 6:2. Титулата во [[Ла лига|Ла Лига]], беше вториот трофеј таа сезона за Барселона откако претходно беше освоен и шпанскиот [[Кралски куп]] на 13 мај. Барселона и Гвардиола ја завршија сезоната комплетирајќи ја тројната круна со триумфот над [[Манчестер Јунајтед ФК|Манчестер Јунајтед]] во финалето од [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на Шампионите]]. Во текот на сезоната Гвардиола почна да ја применува тактитката на тотал Фудбал, играјќи во формација 4-3-3. На своите прес-конференции, неговите играчи говореа за новата работна етика која што ја имаше спроведено Гвардиола и личниот пристап со самите фудбалери. Гвардиола има црпено искуство од [[Јохан Кројф]], [[Луис ван Гал]], [[Хосе Антонио Камачо]] и [[Фабио Капело]]. Во својата втора сезона како менаџер на [[ФК Барселона|Барселона]], Гвардиола ги доведе [[Златан Ибрахимовиќ]] и [[Максвел]] од редовите на милански [[Интер Милано|Интер]] и [[Чигрински]] од тимот на [[Шахтјор]] од [[Донецк]]. [[ФК Барселона|Барселона]] ја започна сезоната победувајќи го [[ФК Атлетик Билбао|Атлетик Билбао]] во шпанскиот [[Супер Куп]], и триумфирајќи над [[Шахтјор Донецк]] во европскиот [[Суперкуп на УЕФА|Супер Куп]]. На 19 декември [[ФК Барселона|Барселона]] успеа за првпат во својата историја да го освои и [[Светско клупско првенство во фудбал|Светското Клупско Првенство на ФИФА]], со што Гвардиола стана првиот тренер којшто успеал да ги обедини шесте титули. Тој е првиот тренер во историјата на фудбалот којшто успеал да го направи тоа. По бројот на освоени титули како предводник на [[ФК Барселона|Барселона]], Гвардиола со само една мината година на кормилото на каталонскиот клуб се наоѓа на 3 место зад [[Јохан Кројф]] и [[Фердинант Даучик]]. Гвардиола ја претрпе својата прва елиминација како тренер во [[Кралскиот Куп]] против [[Севиља]]. Во јануари 2010 Гвардиола потпиша едногодишно продолжување на неговиот договор како тренер на клубот. Во февруари истата година, тој го забележа својот стотти натпревар како тренер на [[ФК Барселона|Барселона]], постигнувајќи биланс од 71 победа, 19 нерешени натпревари, и 10 порази, на коишто неговите избраници постигнаа 242 погодоци, а примија 76.<ref>{{наведени вести|url=http://www.sport.es/default.asp?idpublicacio_PK=44&idioma=CAS&idtipusrecurs_PK=7&idnoticia_PK=689215|title=Guardiola: 100 partidos, 71 victorias|work=www.sport.es|date=20 февруари 2010|access-date=2010-05-05|archive-date=2010-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20100224053924/http://www.sport.es/default.asp?idpublicacio_PK=44&idioma=CAS&idtipusrecurs_PK=7&idnoticia_PK=689215|url-status=dead}}</ref> На 10 април 2010 тој стана првиот менаџер на Барселона којшто успеал да го победи лутиот соперник [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]] четири пати по ред во познатото [[Ел Класико]] дерби. Во сезоната 2009-10 Барселона успеа да стигне до ½ финалето од [[Лига на шампиони во фудбал|Лигата на Шампионите]] каде што на патот на одбраната на титулата во ова натпреварување беа елиминирани од [[ФК Интер|Интер]] тогаш предводен од [[Жозе Мурињо]]. === ФК Бајерн Минхен === Во 2013 година е назначен за тренер на германскиот клуб [[Бајерн Минхен]]. Со Баерн Минхен успеа трипати да ја освои [[Прва Бундеслига (фудбал)|бундеслигата]], но не успеа да ја врати европската титула на [[Алијанц Арена|Алијанц арената]].Во 2016 година до се пресли во [[Премиер лига на Англија|Премиерлигата]], во тимот на [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]]. == Приватен живот == Пеп Гвардиола е роден во [[Сантпедор]]. Неговата мајка се вика Долорес, додека неговиот татко се вика Валенти. Гвардиола има две сестри Франческа и Олга, и еден брат Пере.<ref>[http://www.elpais.com.co/paisonline/deportes2003/notas/Mayo312009/dep1.html El rey de España]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ElPais.com</ref> Жузеп е оженет со Кристина Сера која ја сретнал во бутик за облека на 18 годишна возраст. Двојката има 3 деца Мариус, Марија и Валентина. Гвардиола е близок пријател со [[Луис Фиго]], [[Луис Енрике]], [[Тито Виланова]] и [[Јохан Кројф]]. == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Josep Guardiola}} * [http://www.bdfutbol.com/en/j/j1566.html BDFutbol player profile] * [http://www.bdfutbol.com/en/l/l1566.html BDFutbol coach profile] * [http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=258&n=guardiola/josep/guardiola/sala National team data] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070314200740/http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=258 |date=2007-03-14 }} {{es}} * [http://www.national-football-teams.com/v2/player.php?id=13606 NationalFootballTeams data] * [https://web.archive.org/web/20010127191700/http://www.time.com/time/europe/specials/ff/trip3/guardiola.html Interview at www.time.com] * http://www.fcbarcelona.cat/web/english/club/historia/jugadors_de_llegenda/guardiola.html {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100828124103/http://www.fcbarcelona.cat/web/english/club/historia/jugadors_de_llegenda/guardiola.html |date=2010-08-28 }} {{Состав на Шпанија на СП фудбал 1994}} {{Состав на Шпанија на ЕП фудбал 2000}} {{Нормативна контрола}} {{DEFAULTSORT:Гвардиола, Пеп}} [[Категорија:Родени во 1971 година]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Шпански фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Барселона]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Бреша]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Рома]] [[Категорија:Шпански фудбалски тренери]] [[Категорија:Менаџери од Ла лига]] [[Категорија:Тренери на ФК Барселона]] [[Категорија:Тренери на ФК Бајерн Минхен]] [[Категорија:Тренери на ФК Манчестер Сити]] gh9brouabjngv7dfjrnex5ehc72hgmu 5562951 5562950 2026-05-24T12:34:08Z Gurther 105215 отстранета [[Категорија:Менаџери од Ла лига]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5562951 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired | name = Пеп Гвардиола | image =[[File:Josep Guardiola 2023-10-04 Fußball, Männer, UEFA Champions League, RB Leipzig - Manchester City FC 1DX 2797 (cropped).jpg|250п]] | image_size = | caption = | fullname = Жузеп Гвардиола Сала | birth_date = {{Birth date and age|1971|1|18|df=y}} | birth_place = [[Сантпедор]], [[Шпанија]] | nationality = {{flagsport|ESP}} [[Шпанија]] | height = {{height|m=1.83}}<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.fcbayern.telekom.de/de/teams/trainer/pep-guardiola/index.php |title=Pep Guardiola |publisher=fcbayern.telekom.de |accessdate=30 August 2013}}</ref> | position = {{Football/MF}} | currentclub = {{Fb team Manchester City}} ([[тренер]]) | retired = 2006 <small>(35 г.)</small> | youthyears1 = 1983–1990 | youthclubs1 = {{Fb team Barcelona}} | years1 = 1990–1992 | clubs1 = {{Fb team Barcelona B}} | caps1 = 59 | goals1 = 5 | years2 = 1990–2001 | clubs2 = {{Fb team Barcelona}} | caps2 = 263 | goals2 = 6 | years3 = 2001–2002 | clubs3 = {{Fb team Brescia}} | caps3 = 11 | goals3 = 2 | years4 = 2002–2003 | clubs4 = {{Fb team Roma}} | caps4 = 4 | goals4 = 0 | years5 = 2003 | clubs5 = {{Fb team Brescia}} | caps5 = 13 | goals5 = 1 | years6 = 2003–2005 | clubs6 = {{Fb team Al-Ahli Doha}} | caps6 = 18 | goals6 = 2 | years7 = 2005–2006 | clubs7 = {{Fb team Dorados}} | caps7 = 10 | goals7 = 1 | nationalyears1 = 1991 | nationalteam1 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија до 21 година|Шпанија 21]] | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 1991–1992 | nationalteam2 = {{flagsport|ESP}} [[Олимписка фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија (олимп.)]] | nationalcaps2 = 12 | nationalgoals2 = 2 | nationalyears3 = 1992–2001 | nationalteam3 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија]] | nationalcaps3 = 47 | nationalgoals3 = 5 | manageryears1 = 2007–2008 | managerclubs1 = {{Fb team Barcelona B}} | manageryears2 = 2008–2012 | managerclubs2 = {{Fb team Barcelona}} | manageryears3 = 2013–2016 | managerclubs3 = {{Fb team Bayern Munchen}} | manageryears4 = 2016–2027 | managerclubs4 = {{Fb team Manchester City}} }} '''Жузеп „Пеп“ Гвадиола и Сала''' ({{langx|ca|Josep "Pep" Guardiola i Sala}}, {{IPA-ca|ʒuˈzɛb ɡwəɾðiˈɔɫə}}; роден на {{роден на|18|јануари|1971}} во [[Сантпедор]], [[Барселона]], [[Каталонија]]) — [[Шпанци|шпански]] фудбалски тренер и поранешен играч. Моментално ја извршува функцијата менаџер на [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]]. Поголемиот дел од својата активна играчка кариера, тој ја помина играјќи за [[ФК Барселона]], на позицијата [[последен играч за врска]]. Тој беше тренер на првиот тим на [[ФК Барселона|Барселона]], а беше и дел од таканаречениот дрим тим на [[ФК Барселона|Барселона]], кој ја освои првата титула во [[Куп на шампиони 1991/92|Купот на шампионите]], предводен од легендарниот [[Јохан Кројф]]. Жузеп беше и капитен на клубот во последните четири години од својот престој во Барселона. Во својата кариера има играно и за [[Бреша]], [[ФК Рома|Рома]], [[Ал-Али]] и [[Дорадос де Синалоа]]. Настапуваше за [[Фудбалска репрезентација на Шпанија|шпанската репрезентација]], додека на неколку пријателски натпревари го носеше и дресот на [[Каталонија]]. По завршувањето со активно играње фудбал, тој стана тренер на Б-тимот на [[ФК Барселона|Барселона]]. На 8 мај 2008 претседателот на [[ФК Барселона]] [[Жуан Лапорта]] објави дека Гвардиола ќе го наследи [[Франк Рајкард]] на тренерската позиција во првиот тим. Тој го поптпиша договорот на 5 јуни 2008.<ref>[http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104104.html Rijkaard until 30th June; Guardiola to take over] {{Семарх|url=https://archive.today/20120525172745/http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104104.html |date=2012-05-25 }} FC Barcelona, 8 мај 2008</ref> Во својата прва сезона како шеф на стручниот штаб, [[ФК Барселона|Барселона]] успеа да ја освои тројната круна триумфирајќи во [[Примера Дивисион (Шпанија)|Ла Лига]], [[Кралскиот куп]], и [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на Шампионите]] на [[УЕФА]], со што Гвардиола стана најмладиот тренер којшто ја освоил [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на Шампионите]]. Веќе во наредната сезона, [[ФК Барселона]] и Гвардиола успеаја да ги освојат, [[Супер Купот на Шпанија]], [[Суперкуп на УЕФА|УЕФА супер Купот]], и [[Светско клупско првенство во фудбал|Светското Клупско Првенство на ФИФА]]. == Клупска кариера == === Барселона === Гвардиола и се приклучи на Ла Масија на 13 годишна возраст, и за 6 години ги помина сите категории во младинската школа на [[ФК Барселона|Барселона]], дебитирајќи за првиот тим во 1991 година против [[Кадис]]. [[Јохан Кројф]] го искористи младиот играч за врска во отсуство на суспендираниот Гуљелмо Амор. Гвардиола успеа да се наметне како стандарден првотимец во сезоната 1991-92, и само 20 години беше еден од клучните играчи во тимот којшто успеа да ги освои [[Примера Дивисион (Шпанија)|Ла Лига]] и [[Куп на шампиони|Европскиот Куп]], а со шпанската олимписка репрезентација триумфираше на [[Летни олимписки игри 1992|олимписките игри во Барселона 1992]]. Дрим тимот на Кројф,<ref>[http://www.spain-football.org/josep-guardiola.html Josep Guardiola - The Boy from Santpedor] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130110210922/http://www.spain-football.org/josep-guardiola.html |date=2013-01-10 }} spain-football.org</ref> во наредните две сезони успеа да ја одбрани титулата во Ла Лига. Тимот засилен со [[Ромарио]], исто така успеа да стигне до ново финале во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на Шампионите]], каде што претрпе тежок пораз од италијанскиот [[ФК Милан|Милан]] предводен од [[Фабио Капело]] со убедливи 0:4. Кројф ја напушти [[ФК Барселона|Барселона]] во 1996, откако со оваа екипа заврши како четврто пласирана во сезоната 1994-95, односно трето пласирана во сезоната 1995-96, но Гвардиола и натаму го задржа своето место на средината од теренот. Во сезоната 1996-97 тимот на [[ФК Барселона]] предводена од легендарниот [[Боби Робсон]] успеа да стигне до три трофеи во [[Краслкиот Куп]], [[Суперкуп на УЕФА|УЕФА Супер Купот]], и [[Купот на Победниците на Куповите]]. На крајот од сезоната 1996-97 [[ФК Барселона|Барселона]] одби две понуди за трансфер на Гвардиола од [[ФК Рома|Рома]] и [[ФК Парма|Парма]] во износ од 300 милиони пезети. Гвардиола потпиша нов договор за каталонскиот клуиб со којшто го продолжи неговиот престој во Барселона до 2001. Гвардиола го пропушта поголемиот дел од сезоната 1997-98 поради повреда на листот на ногата, во која што Барселона под водство на новиот менаџер [[Луис ван Гал]] ја освојува двојната круна на домашната сцена. Гвардиола се врати на терените наредната сезона, во која што Барселона успеа одново да ја освои титулата во [[Примера Дивисион (Шпанија)|Ла Лига]], во голема мера благодарејќи на брилијантните настапи на [[Луис Фиго|Фиго]] и [[Ривалдо]]. На 8 јуни 1998 Гвардиола беше подложен на хируршки зафат поради што го пропушти [[Светското првенство во фудбал 1998|светското првенство во Франција]] во 1998. Тимот на [[ФК Барселона|Барселона]] не успеа да освои ниту еден трофеј во 2001, завршувајќи на четвртата поозиција во домашното првенство, со што единствено успеа да обезбеди пласман во квалификациските кола од [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]]. На 11 април 2001 Гвардиола ја објави намерата да го напушти клубот по 17 години. Како причина ја наведе неговата перцепција дека фудбалот се движи во нова по физичка насока. На 24 јуни 2001, Гвардиола го одигра последниот натпревар за Барселона против тимот на [[ФК Селтик|Селтик]]. Гвардиола одигра 479 натпревари за 12 сезони минати во дресот на [[ФК Барселона|Барселона]] освојувајќи 16 трофеи. === Серија А === По заминувањето од Барселона во 2001, 30 годишниот Гвардиола, беше поврзуван со трансфер повеќе клубови од англиската [[ФА Премиер лига|Премиер Лига]] меѓу кои и [[Манчестер Јунајтед ФК|Манчестер Јунајтед]], [[ФК Њукасл Јунајтед|Њу Касл]], [[ФК Вест Хем Јунајтед|Вест Хем]], [[Тотенхем]] и [[Ливерпул]], како и италијанските [[Интер Милано|Интер]] и [[ФК Милан|Милан]]. Но Гвардиола сепак се одлучи да ги засили редовите на Бреша од која што подоцна преминува во [[ФК Рома|Рома]] во италијанската [[Серија А]]. Времето поминато во [[Италија]], беше несреќно за Гвардиола каде што заработи 4 годишна забрана за играње фудбал поради допинг. Сезоните минати во [[Серија А]] не беа ни одблиску успешни за него како оние минати во каталонскиот гигант [[ФК Барселона|Барселона]]. Во [[Серија А|калчо]] лигата одигра вкупно 71 натпревар. === Ал-Ахли === По заминувањето од екипите на [[Бреша Калчо|Бреша]] и [[ФК Рома|Рома]] и напуштањето на апенинскиот полусотров, 34 годишниот Гвардиола одбивајќу понуди од [[Манчестер Јунајтед ФК|Манчестер Јунајтед]], замина за [[Катар]] да настапува во тамошната [[Старс Лига]] во тимот на [[Ал-Ахли]] каде во тоа време настапуваше и славниот [[Габриел Батистута]]. Гвардиола веднаш се наметна како стартер во тимот и стана еден од најдобрите играчи во лигата. Во сезоната 2005-06 Гвардиола одби понуди за прселба во Англија, од страна на градските соперници од [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]] и [[ФК Манчестер Јунајтед|Јунајтед]] како и од лондонскиот [[Челси ФК|Челси]], поради тоа што чувствуваше дека е на залезот од својата кариера. === Дорадос де Синалоа === Во 2006 кога [[Хуан Мануел Лиљо]] беше назначен за нов шеф на стручниот штаб на мексиканскиот [[Дорадос де Синалоа]], го ангажираше Гвардиола да игра за клубот. Гвардиола настапуваше шест месеци во овој клуб пред неговото конечно пензионирање. == Интернационална кариера == === Шпанија === Гвардиола го имаше своето деби во сениорскиот тим на селекцијата на Шпанија на 14 октомври 1992 во квалификацискиот натпревар за [[1994 ФИФА Светско Првенство|светското првенство во САД]] против Северна Ирска. Истата година Гвардиола беше капитен на олимпискиот тим на Шпанија со која што го освоија златниот медал на [[Летни олимписки игри 1992|олимписките игри во Барселона 1992]]. Ова беше единствениот златен медал за шпанската репрезентација сè до 2008 кога го освоија [[Европско првенство во фудбал 2008|Европското Првенство]]. Гвардиола беше стандарден првотимец од 1992 до 2001 забележувајќи 47 настапи во националниот дрес, притоа постигнувајќи 5 гола. На светското првенство во 1994, Гвардиола ја предводеше Шпанија до ¼ финалето каде што претрпеа пораз од Италија. Кога селекторската позиција во шпанската репрезентација дојде [[Хавиер Клементе]], се појавија недоразбирања помеѓу Гвардиола и репрезентативниот селектор. Сето тоа резултираше со негово изоставување од составот за [[1998 ФИФА Светско Првенство|светското првенство во 1998]] во [[Франција]]. Сепак недоразбирањата беа надминати и Гвардиола беше дел од тимот на европското првенство во 2000 година што се одржа во [[Белгија]] и [[Холандија]], предводејќи го тимот до ново ¼ финале каде што беа сопрени од [[Фудбалска репрезентација на Франција|Франција]] губејќи со 2:1. Својот последен натпревар за најдобрата репрезентација на Шпанија Гвардиола го имаше на 14 ноември 2001 против Мексико. Својот последен репрезентативен гол го постигна против Шведска на својот 45 настап.<ref>[http://www.rsssf.com/miscellaneous/guardiola-intl.html Josep Guardiola Sala - International Matches] Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=258&n=guardiola%2Fjosep%2Fguardiola%2Fsala |title=Spain stats |accessdate=2021-08-12 |archive-date=2007-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070314200740/http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=258 |url-status=dead }}</ref> === Каталонија === Гвардиола е голем поборник за независноста на [[Каталонија]], одигрувајќи седум пријатлески натпревари за неофицијалната репрезентација на [[Каталонија]].<ref>[http://www.rsssf.com/tablesc/cata-intres.html Catalonia Autonomous Team Matches] Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation</ref> == Тренерска кариера == === ФК Барселона Б === Гвардиола беше назначен за тренер на [[ФК Барселона Б|Б-тимот]] на Барсеолна на 21 јуни 2007. Под негово водство тимот ја освои третата дивизија на Шпанија, квалификувајќи се во плеј-офот за влез во втората дивизија на Шпанија.<ref>[http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104107.html From captain to manager] {{Семарх|url=https://archive.today/20120801112105/http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104107.html |date=2012-08-01 }} FC Barcelona, 8 мај 2008</ref> На крајот на сезоната 2007-08 претседателот на [[ФК Барселона|Барселона]] [[Жуан Лапорта]] го назначи Жузеп Гвардиола за Наследник нас [[Франк Рајкард]].<ref>[http://www.fcbarcelona.cat/web/castellano/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104104.html Guardiola relevará a Rijkaard a partir del 30 de junio] {{Семарх|url=https://archive.today/20080612011907/http://www.fcbarcelona.cat/web/castellano/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080508104104.html |date=2008-06-12 }} FCBarcelona.cat {{es}}</ref> === ФК Барселона === [[Податотека:Josep Guardiola - Joan Gamper Trophy.jpg|thumb|left|Гвардиола,2009]] Непосредно по своето назначување како трнер на првиот тим на Барселона, Гвардиола објави дека [[Роналдињо]], [[Деко]] и [[Самуел Ето]] не се дел од неговите планови за наредната сезона. Гвардиола во текот на подготовките за претстојната сезона сепак го промени своето мислење за [[Самуел Ето]] одлучувајќи се да го задржи тимот и во наредната година. Под водството нас Гвардиола Барселона направи неколку трансфери доведувајќи ги [[Дани Алвес]], и [[Сеиду Кеита]] од тимот на [[Севиља]], [[Жерар Пике]] од редовите на [[Манчестер Јунајтед ФК|Манчестер Јунајтед]], и [[Александар Хлеб]] од лондонски [[Арсенал ФК|Арсенал]]. Првиот натпревар на гвардиола како предводник од тренерската фотеља на [[ФК Барселона|Барселона]], беше во третото квалификациско коло од [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на Шампионите]], победувајќи ја [[Висла]] од [[Краков]] со 4:0. Во текот на сезоната во [[Примера Дивисион (Шпанија)|Ла Лига]], [[ФК Барселона|Барселона]] беше на првото место и ја освои титулата за првпат по две годишна пауза. Најважниот натпревар во сезоната беше на 2 мај на стадионот [[Сантјаго Бернабеу (стадион)|Сантјаго Бернабеу]] против лутиот соперник [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]], на којшто [[ФК Барселона|Барселона]] успеа да дојде до убедлива победа од неверојатни 6:2. Титулата во [[Ла лига|Ла Лига]], беше вториот трофеј таа сезона за Барселона откако претходно беше освоен и шпанскиот [[Кралски куп]] на 13 мај. Барселона и Гвардиола ја завршија сезоната комплетирајќи ја тројната круна со триумфот над [[Манчестер Јунајтед ФК|Манчестер Јунајтед]] во финалето од [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на Шампионите]]. Во текот на сезоната Гвардиола почна да ја применува тактитката на тотал Фудбал, играјќи во формација 4-3-3. На своите прес-конференции, неговите играчи говореа за новата работна етика која што ја имаше спроведено Гвардиола и личниот пристап со самите фудбалери. Гвардиола има црпено искуство од [[Јохан Кројф]], [[Луис ван Гал]], [[Хосе Антонио Камачо]] и [[Фабио Капело]]. Во својата втора сезона како менаџер на [[ФК Барселона|Барселона]], Гвардиола ги доведе [[Златан Ибрахимовиќ]] и [[Максвел]] од редовите на милански [[Интер Милано|Интер]] и [[Чигрински]] од тимот на [[Шахтјор]] од [[Донецк]]. [[ФК Барселона|Барселона]] ја започна сезоната победувајќи го [[ФК Атлетик Билбао|Атлетик Билбао]] во шпанскиот [[Супер Куп]], и триумфирајќи над [[Шахтјор Донецк]] во европскиот [[Суперкуп на УЕФА|Супер Куп]]. На 19 декември [[ФК Барселона|Барселона]] успеа за првпат во својата историја да го освои и [[Светско клупско првенство во фудбал|Светското Клупско Првенство на ФИФА]], со што Гвардиола стана првиот тренер којшто успеал да ги обедини шесте титули. Тој е првиот тренер во историјата на фудбалот којшто успеал да го направи тоа. По бројот на освоени титули како предводник на [[ФК Барселона|Барселона]], Гвардиола со само една мината година на кормилото на каталонскиот клуб се наоѓа на 3 место зад [[Јохан Кројф]] и [[Фердинант Даучик]]. Гвардиола ја претрпе својата прва елиминација како тренер во [[Кралскиот Куп]] против [[Севиља]]. Во јануари 2010 Гвардиола потпиша едногодишно продолжување на неговиот договор како тренер на клубот. Во февруари истата година, тој го забележа својот стотти натпревар како тренер на [[ФК Барселона|Барселона]], постигнувајќи биланс од 71 победа, 19 нерешени натпревари, и 10 порази, на коишто неговите избраници постигнаа 242 погодоци, а примија 76.<ref>{{наведени вести|url=http://www.sport.es/default.asp?idpublicacio_PK=44&idioma=CAS&idtipusrecurs_PK=7&idnoticia_PK=689215|title=Guardiola: 100 partidos, 71 victorias|work=www.sport.es|date=20 февруари 2010|access-date=2010-05-05|archive-date=2010-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20100224053924/http://www.sport.es/default.asp?idpublicacio_PK=44&idioma=CAS&idtipusrecurs_PK=7&idnoticia_PK=689215|url-status=dead}}</ref> На 10 април 2010 тој стана првиот менаџер на Барселона којшто успеал да го победи лутиот соперник [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]] четири пати по ред во познатото [[Ел Класико]] дерби. Во сезоната 2009-10 Барселона успеа да стигне до ½ финалето од [[Лига на шампиони во фудбал|Лигата на Шампионите]] каде што на патот на одбраната на титулата во ова натпреварување беа елиминирани од [[ФК Интер|Интер]] тогаш предводен од [[Жозе Мурињо]]. === ФК Бајерн Минхен === Во 2013 година е назначен за тренер на германскиот клуб [[Бајерн Минхен]]. Со Баерн Минхен успеа трипати да ја освои [[Прва Бундеслига (фудбал)|бундеслигата]], но не успеа да ја врати европската титула на [[Алијанц Арена|Алијанц арената]].Во 2016 година до се пресли во [[Премиер лига на Англија|Премиерлигата]], во тимот на [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]]. == Приватен живот == Пеп Гвардиола е роден во [[Сантпедор]]. Неговата мајка се вика Долорес, додека неговиот татко се вика Валенти. Гвардиола има две сестри Франческа и Олга, и еден брат Пере.<ref>[http://www.elpais.com.co/paisonline/deportes2003/notas/Mayo312009/dep1.html El rey de España]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ElPais.com</ref> Жузеп е оженет со Кристина Сера која ја сретнал во бутик за облека на 18 годишна возраст. Двојката има 3 деца Мариус, Марија и Валентина. Гвардиола е близок пријател со [[Луис Фиго]], [[Луис Енрике]], [[Тито Виланова]] и [[Јохан Кројф]]. == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Josep Guardiola}} * [http://www.bdfutbol.com/en/j/j1566.html BDFutbol player profile] * [http://www.bdfutbol.com/en/l/l1566.html BDFutbol coach profile] * [http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=258&n=guardiola/josep/guardiola/sala National team data] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070314200740/http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=258 |date=2007-03-14 }} {{es}} * [http://www.national-football-teams.com/v2/player.php?id=13606 NationalFootballTeams data] * [https://web.archive.org/web/20010127191700/http://www.time.com/time/europe/specials/ff/trip3/guardiola.html Interview at www.time.com] * http://www.fcbarcelona.cat/web/english/club/historia/jugadors_de_llegenda/guardiola.html {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100828124103/http://www.fcbarcelona.cat/web/english/club/historia/jugadors_de_llegenda/guardiola.html |date=2010-08-28 }} {{Состав на Шпанија на СП фудбал 1994}} {{Состав на Шпанија на ЕП фудбал 2000}} {{Нормативна контрола}} {{DEFAULTSORT:Гвардиола, Пеп}} [[Категорија:Родени во 1971 година]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Шпански фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Барселона]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Бреша]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Рома]] [[Категорија:Шпански фудбалски тренери]] [[Категорија:Тренери на ФК Барселона]] [[Категорија:Тренери на ФК Бајерн Минхен]] [[Категорија:Тренери на ФК Манчестер Сити]] 6q8md6ogi1vvnkbnjc9f3y868h0r1p9 0 202810 5562960 5562412 2026-05-24T12:43:30Z Gurther 105215 Одбиени последните 2 промени (од [[Специјална:Придонеси/Todot3123|Todot3123]]) и ја поврати преработката 5536604 на Ehrlich91 5562960 wikitext text/x-wiki {{Infobox mountain | name = Бушева Планина | other_name = Бушева или Бушоа Чешма, Слива, Крушевска Планина, Дѐни-Камен | photo = Бушева Планина 02.JPG | photo_caption = Поглед на западните падини на Бушева Планина | elevation_m = 1.788 | elevation_ref = <ref>Топографска карта: лист Битола 1-2 (Латово), размер 1:25 000, Военогеографски институт, 1973</ref> | prominence_m = 1.233 | prominence_ref = | label = Бушева Пл. | label_position = right | map = Македонија | map_caption = Местоположба на Бушева Пл. во Македонија | map_size = 240 | location = {{MKD}} | lat = 41.4353 | long = 21.1831 | coordinates = {{Coord|41|26|7|N|21|10|59|E|type:mountain_region:MK|display=title}} | range = Бушева, [[Лубен]], [[Баба Сач]] | coordinates_ref = | first_ascent = | easiest_route = | Size = 300px }} '''Бушева Планина''' — средновисока планина во западниот дел на [[Македонија]], со највисокиот врв [[Мусица]] (1.788 м.), на чии падини се наоѓа градот [[Крушево]]. == Протегање и природни одлики == [[Податотека:Бушева Планина 01.JPG|300п|мини|лево|Глетка од падините на Бушева Планина]] Бушева Планина се протега помеѓу долината на [[Треска]] на север, превојот [[Барбарас]] (864&nbsp;м.) на североисток, [[Прилепско Поле]] односно [[Пелагонија]] на исток, долината на [[Црна Река]] во областа [[Демир Хисар|Железник (Демир Хисар)]] на југ и реката [[Жаба (река)|Жаба]] и најголемото карстно поле во [[Македонија]], [[Церско Поле|Церското Поле]] на запад.<ref name=aleksandarstojmilov>{{наведена книга| last = Стојмилов| first = Александар| title = Географија на Република Македонија| language=македонски| publisher = Универзитет за туризам и менаџмент| year = 2011| pages = 56,64}}</ref>. Зафаќа површина од 325&nbsp;км². Највисок врв е Стара Мусица или само [[Мусица]] (1.788&nbsp;м.).<ref>{{наведена книга|last=Marković|first=Jovan Đ |title=Fizička geografija Jugoslavije|publisher=Naučna knjiga|date=1968|edition=2}}</ref> На главното планинско било кое се протега во правец југозапад–североисток се издигаат уште 10 врвови повисоки од 1.500 метри, меѓу кои највидни се [[Козјак (Бушева Планина)|Козјак]] (1762 м.н.в), [[Блато (Бушева Планина)|Блато]] (1592 м.н.в.) и [[Кула (Бушева Планина)|Кула]] (1437 м.н.в.) во северниот дел и [[Мечкин Камен]] (1454 м.н.в.) и [[Плоча (Бушева Планина)|Плоча]] (1293 м.н.в.) во јужниот дел на планината.<ref name="aleksandarstojmilov" /> На запад Бушева Планина морфолошки е тесно поврзана со пониските планини [[Баба Сач]] (1697 м.н.в) и [[Лубен]] (1762 м.н.в), со кои сочинуваат заеднички планински масив кој на над 1000 метри надморска височина зафаќа вкупна површина од 346 км², додека на 1500 метри надморска височина површината на овој заеднички планински масив се намалува на само 22,8 км².<ref name="aleksandarstojmilov" /> На југ од Бушева Планина, одвоено со [[Црна Река]] се простира скоро обесшумениот масив Кале со истоимениот врв висок 1.494 метри,<ref name="aleksandarstojmilov" /> кој [[Ѓорче Петров]] го нарекува Гола Планина. На оваа планина на надморска височина од 1.250 метри се наоѓа единствениот планински град во Македонија и воопшто највисок планински град на Балканот, [[Крушево]].<ref>{{наведена книга|last=Географско друштво на СР Македонија|title=Географски разгледи|publisher=Друштво|location=Скопје|date=1989|edition=27-30}}</ref> Како дел од големата планинска верига која се испушта од [[Стогово]] во вториот дел на Шар, сѐ кон југоисток на 1,5 часа северно од [[Битола]], [[Ѓорче Петров]] во својата книга „[[Материјали по изучувањето на Македонија]]“ оваа планина ја опишува именувајќи со неколку различни имиња како '''Бушева''' или '''Бушоа Чешма''', '''Крушевска Планина''', '''Слива''' и '''Дѐни-Камен'''.<ref name=gjorcepetrov>{{наведена книга| last = Петров| first = Гьорче| title = Материали по изучванието на Македония.| language=бугарски| publisher = Печатница Вълковъ| year = 1896 | pages = 11, 75, 268}}</ref> Од покажувањето во Прилепското Поле кај превојот Барбарас со [[Даутица]] до Бучинскиот Преод планинската верига има југоисточна поставеност и ги носи имињата: Бушева Чешма и Слива, завршувајќи на југ со Гола Планина до селото [[Бучин]], каде што [[Црна Река]] ја пресекува веригата.<ref name=gjorcepetrov/> На Слива е расположено гратчето [[Крушево]], поради кое што таа позната повеќе под називот Крушевска Планина. Главната верига продолжува уште малку во источен правец под името Бушева-Чешма (Бушоа Чешма), со големиот бел на изглед и варовнички по состав, врв Козјак.<ref name=gjorcepetrov/> Баба Сач, Стрмол, Бушева чешма и Слива сочинуваат една прекршена линија која се состои од 4 дела од коишто Баба има источна насока, Стрмол остро завртува на североисток, Бушева Чешма се свртува на југ–југоисток, а Слива на југ–југозапад.<ref name=gjorcepetrov/> За изгледот на Бушева Планина, [[Ѓорче Петров]] го дава следниот опис: некоја стена со еднаква височина, наместа покриена со шуми и темна, наместа гола и црвена на изглед од глинестата и почва, наместа обработена и покриена со ниви кои ја прикажуваат шарена на изглед, таа го заградува Прилепското Поле од запад и југозапад. Приближно до нејзиниот врв е расположено живописното и во многу односи чудно гратче [[Крушево]], поради што во подалечните места ја викаат ''Крушевска Планина'', а во самото местото е позната под имињата: ''Дени-Камен'' затоа што сред планината има карпи, над коишто вообичаено се покажува денот и деницата поради што и планината била наречена со тоа име и ''Слива''.<ref name=gjorcepetrov/> === Шуми и растителен свет === [[Податотека:Рани зори над Пелагонија и Бушева Планина.JPG|300п|мини|десно|Раноутринска глетка кон источните падини на Бушева Планина од селото [[Лажани]] во Прилепското Поле]] Бушева Планина е доста е пошумена со листопадни – букови, а на места и со зимзелени дрвја. Падините на Бушева Планина околку [[Крушево]] како планинско место спаѓа меѓу оние општини во [[Македонија]] кои се побогати со шуми.<ref name="Јавно Претпријатие Македонски Шуми">{{наведена мрежна страница|url= http://www.mkdsumi.com.mk/podruznici.php?page=6&p=krusevo|title= "ПСШ „Липа“ - Крушево"|date= 2010|publisher=Македонски Шуми|accessdate=10 септември 2015|location=Скопје}}</ref> Етатот го сочинуваат претежно нискостеблени дабови и букови шуми, а во поново време, како резултат на систематското пошумување, во вкупниот шумски фонд се позабележително е присуството на иглолисните видови.<ref name="Јавно Претпријатие Македонски Шуми"/> Од зимзелените дрвја доста се застапени елката и борот, особено околу хотелот „Монтана“, кон одморалиштето „Шула Мина“ и [[Мечкин Камен]]. Соодветно на видот и категоријата, експлоатацијата на овие шуми во најголема мера е наменета за снабдување на потрошувачите со [[Дрво_(материјал)#Огревно_дрво|огревно]], а во помал процент и со техничко дрво за градежништво. Со оглед на туристичкиот карактер на градот и неговата околина, територијата на општината располага и со значителен фонд парк-шуми, меѓу кои особена знаменитост претставува познатата букова [[Крушевска Корија]]<ref name="Јавно Претпријатие Македонски Шуми"/> која е стара над 300 години.<ref name="Вечер">{{наведена мрежна страница|url=http://vecer.mk/ekonomija/krushevo-stanuva-megjunarodno-poznat-centar-za-paraglajderstvo|title="Крушево станува меѓународно познат центар за параглајдерство"|date=18 јули 2014|publisher=[[Вечер]]|accessdate=10 септември 2015|location=Скопје|archive-date=2016-03-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305012509/http://vecer.mk/ekonomija/krushevo-stanuva-megjunarodno-poznat-centar-za-paraglajderstvo|url-status=dead}}</ref> Со шумското богатство на Бушева Планина стопанисува ПШС „Липа" – Крушево која располага со околу 12.500 хектари шумско земјиште, од кои 10.300 хектари се под шуми. Покрај природните шуми, значајно место во вкупниот шумски фонд заземаат итн. шумски култури, односно, шумите подигнати на вештачки начин по пат на пошумивање на голините. Годишно се врши производство на 10.500 метри кубни дрвна маса, претежно огревно дрво.<ref name="Јавно Претпријатие Македонски Шуми"/> == Градба и геолошки состав == Според настанокот Бушева Планина е дел од старите грамадни планини. Бушева Планина се одликува со различен геолошки состав.<ref name="aleksandarstojmilov" /> Покрај кристалестите шкрилци, на Бушева Планина е карактеристичен крушевскиот гранитоиден масив.<ref name="aleksandarstojmilov" /> Тој претставува централен дел на една крупна антиклинала, а ззафаќа површина од околу 80 км².<ref name="aleksandarstojmilov" /> Во нејзиниот геолошки состав се исто така застапени и варовничките карпи околу врвот Козјак, солената почва и рудни минаерали со изворот во селото [[Сланско]] на северната падина и глинестата почва на источните падини. За геолошките особености на составот на Бушева Падина, [[Ѓорче Петров]] во своите записи навел дека на јужната падина има голем ископ за вар, која се носи во [[Битола]] и [[Прилеп]].<ref name=gjorcepetrov/> По натамошното протегање на северната падина на Бушова Чешма кај селото [[Сланско]] има извор со солена вода, која што доаѓа од повисокиот дел на планината.<ref name=gjorcepetrov/> Една компанија ја откупила солената руда по таа планина, но сѐ уште не можело да ѝ се пронајде местото, затоа што таа не била кај самиот извор.<ref name=gjorcepetrov/> == Туризам == [[Податотека:Планински велосипедизам на Бушева Планина.JPG|300п|мини|десно|Планински велосипедизам на терените на Бушева Планина]] Поради извонредните природни убавини и бројните културно-историски знаменитости поврзани со [[Илинденско востание|Илинденското востание]], Бушева Планина претставува значајно туристичко место со доста развиен туризам и во зимно и во летно време. На падините веднаш над [[Крушево]] постои и функционира скијачки центар со жичарница која тргнува од самиот град и со два ски-лифта, кои се доста посетени во зима кога исто така на погодните терени околу Крушево е развиено и нордиското трчање. Во летниот период Крушево и Бушева Планина се најпознати по летањето со параглајдери. Поради убавината на местото и глетката кон полето во [[Пелагонија]], познатиот центар за летање со параглајдери на [[Мечкин Камен]]<ref name="Вечер" /> покрај за бројните странски и домашни туристи, е домаќин и на балканското првенство како и наицоналните првенства во летање со параглајдер на повеќе различни држави меѓу кои [[Полска]], [[Унгарија]], [[Норвешка]]. Крушевската букова корија, бројните асфалтни и земјени патишта и скијачките терени лете се користат и за планински велосипедизам, јавање на коњи, пешачење и планинарење. Меѓу повеќето природни и културно-историски знаменитости кои се често посетувани од туристите на Бушева Планина се: [[Мечкин Камен]], [[Селечки манастир (Крушевско)|манастирот „Св. Преображение“]] со големиот крст подигнати од [[Тоше Проески]], споменикот на Илинденското Востание - [[Македониум]], споменикот на битката на Слива, [[Крушевско Езеро|вештачкото езеро на „Гумење“]] и други. Поради чистиот воздух и големите количества снег голем број на ученици од [[Македонија]] преку организирано зимување ги посетуваат Крушево и Бушева Планина. Најпознати сметувачки капацитет за туристите се хотелите „Монтана“, „Панорама“, детското одморалиште „Шула Мина“, а во последно време сместување се обезбедува и со изнајмување на приватни куќи. [[Податотека:Панорама на Бушева Планина.jpg|center|800px|мини|Панорамски поглед на планината од [[Крушевски крст|Крушевскиот крст]]]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Buševa Mountain}} [[Категорија:Планини во Македонија]] h63cqw25dj9nw2oqcjwc3zwii0o4tx5 0 729778 5562929 5562911 2026-05-24T12:09:12Z Bjankuloski06 332 5562929 wikitext text/x-wiki {{Infobox islands | name = Друштвени Острови | native name = Îles de la Société, Tōtaiete mā | image name = Polynesia Tahiti Tautira.JPG | image caption = Тахити | image size = | locator map = Fp-map.gif | native name = Îles de la Société | native name link = Француски јазик | nickname = | location = [[Тихи Океан]] | coordinates = {{coord|17|32|S|149|50|W|type:isle|display=title}} | archipelago = Друштвени Острови | total islands = | major islands = [[Тахити]], [[Моореја]], [[Раиатеја]], [[Бора Бора]], [[Хуахине]] | area_km2 = 1590 | highest mount = [[Орохена]] | elevation_m = 2241 | country = Франција | country admin divisions title = [[Прекуморска заедница]] | country admin divisions = [[Француска Полинезија]] | country capital city = Папеете | country largest city = [[Папеете]] | country largest city population = 131,695 (урбано) | country leader title = | country leader name = | population = 227,807 <ref name=census>{{Наведена мрежна страница| url=http://www.ispf.pf/(k1aciwf4z0fyap45ghzhgm55)/stat/demo/rp2007/pdfs/poplegales2007.pdf| title=Опис на населението 2007| author=Статистички институт на Француска Полинезија (ISPF)| format=PDF| accessdate=2 декември 2007| archive-date=2007-12-03| archive-url=https://web.archive.org/web/20071203110626/http://www.ispf.pf/%28k1aciwf4z0fyap45ghzhgm55%29/stat/demo/rp2007/pdfs/poplegales2007.pdf| url-status=dead}} {{fr}}</ref> | population as of = август 2007 | density_km2 = 143 | ethnic groups = | additional info = }} '''Друштвените Острови''' ([[француски јазик|француски]] ''Îles de la Société''; [[Тахитски јазик|тахитски]]: ''Tōtaiete mā'') — [[архипелаг|група острови]] во јужниот дел на [[Тихи Океан|Тихиот Океан]] што ѝ припаѓаат на [[Француска Полинезија]]. Се смета дека името им го дал морепловецот [[Џејмс Кук]], кога забележал дека островите се последователно распоредени како да се „во друштво“.<ref>Horwitz, Tony октомври 2003, ''Blue Latitudes: Boldly Going Where Captain Cook Has Gone Before'', Bloomsbury, ISBN 0-7475-6455-8</ref> [[Податотека:Karta FP Societe isl.PNG|мини|лево|Карта на Друштвените Острови]] [[Податотека:A view from the AR 72 airplane (Over Society Islands - French Polynesia).jpg|мини|лево|Раиатеа]] Островите географски и административно се поделени на две групи: *[[Приветрени Острови (Француска Полинезија)|Приветрени Острови]] (од исток кон запад) **[[Мехетиа]] **[[Тахити]] **[[Тетиароа]] **[[Моореја]] **[[Маиао]] *[[Заветрени Острови (Француска Полинезија)|Заветрени Острови]] **[[Хухине]] **[[Раиатеја]] **[[Тахаа]] **[[Бора Бора]] **[[Тупаи]] **[[Маупити]] **[[Маупихаа]] **[[Моту Оне (Друштвени Острови)|Моту Оне]] (Белингхаузен) **[[Мануае (Друштвени Острови)|Мануае]] Во 1843 г. островите станале [[протекторат]]и на Франција, а во 1880 станале нејзина колонија. Населението брои 227.807 жители (август 2007).<ref name=census /> Збирно зафаќаат копнена површина од 1590 км². == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == *[http://earthfromspace.photoglobe.info/spc_society_islands.html Друштвените Острови од вселената] {{en}} {{Archipelagos of French Polynesia}} {{Society Islands}} {{Polynesia}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Друштвени Острови| ]] [[Категорија:Француска Полинезија]] r1tj0z7j7mdw5ncbh7ucd3tde3cj3m9 5562930 5562929 2026-05-24T12:09:49Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ 5562930 wikitext text/x-wiki {{Infobox islands | name = Друштвени Острови | native name = Îles de la Société, Tōtaiete mā | image name = Polynesia Tahiti Tautira.JPG | image caption = Тахити | image size = | locator map = Fp-map.gif | native name = Îles de la Société | native name link = Француски јазик | nickname = | location = [[Тихи Океан]] | coordinates = {{coord|17|32|S|149|50|W|type:isle|display=title}} | archipelago = Друштвени Острови | total islands = | major islands = [[Тахити]], [[Моореја]], [[Раиатеја]], [[Бора Бора]], [[Хуахине]] | area_km2 = 1590 | highest mount = [[Орохена]] | elevation_m = 2241 | country = Франција | country admin divisions title = [[Прекуморска заедница]] | country admin divisions = [[Француска Полинезија]] | country capital city = Папеете | country largest city = [[Папеете]] | country largest city population = 131,695 (урбано) | country leader title = | country leader name = | population = 227,807 <ref name=census>{{Наведена мрежна страница| url=http://www.ispf.pf/(k1aciwf4z0fyap45ghzhgm55)/stat/demo/rp2007/pdfs/poplegales2007.pdf| title=Опис на населението 2007| author=Статистички институт на Француска Полинезија (ISPF)| format=PDF| accessdate=2 декември 2007| archive-date=2007-12-03| archive-url=https://web.archive.org/web/20071203110626/http://www.ispf.pf/%28k1aciwf4z0fyap45ghzhgm55%29/stat/demo/rp2007/pdfs/poplegales2007.pdf| url-status=dead}} {{fr}}</ref> | population as of = август 2007 | density_km2 = 143 | ethnic groups = | additional info = }} '''Друштвените Острови''' ([[француски јазик|француски]] ''Îles de la Société''; [[Тахитски јазик|тахитски]]: ''Tōtaiete mā'') — [[архипелаг|група острови]] во јужниот дел на [[Тихи Океан|Тихиот Океан]] што ѝ припаѓаат на [[Француска Полинезија]]. Се смета дека името им го дал морепловецот [[Џејмс Кук]], кога забележал дека островите се последователно распоредени како да се „во друштво“.<ref>Horwitz, Tony октомври 2003, ''Blue Latitudes: Boldly Going Where Captain Cook Has Gone Before'', Bloomsbury, ISBN 0-7475-6455-8</ref> [[Податотека:Karta FP Societe isl.PNG|мини|лево|Карта на Друштвените Острови]] [[Податотека:A view from the AR 72 airplane (Over Society Islands - French Polynesia).jpg|мини|лево|Раиатеа]] Островите географски и административно се поделени на две групи: *[[Приветрени Острови (Француска Полинезија)|Приветрени Острови]] (од исток кон запад) **[[Мехетиа]] **[[Тахити]] **[[Тетиароа]] **[[Моореја]] **[[Маиао]] *[[Заветрени Острови (Француска Полинезија)|Заветрени Острови]] **[[Хухине]] **[[Раиатеја]] **[[Тахаа]] **[[Бора Бора]] **[[Тупаи]] **[[Маупити]] **[[Маупихаа]] **[[Моту Оне (Друштвени Острови)|Моту Оне]] (Белингхаузен) **[[Мануае (Друштвени Острови)|Мануае]] Во 1843 г. островите станале [[протекторат]]и на Франција, а во 1880 станале нејзина колонија. Населението брои 227.807 жители (август 2007).<ref name=census /> Збирно зафаќаат копнена површина од 1590 км². == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == *[http://earthfromspace.photoglobe.info/spc_society_islands.html Друштвените Острови од вселената] {{en}} {{Архипелази на Француска Полинезија}} {{Друштвени Острови}} {{Полинезија}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Друштвени Острови| ]] [[Категорија:Француска Полинезија]] 7evkqt6rfianmgv1ga71da5j4skfdns 5562931 5562930 2026-05-24T12:10:19Z Bjankuloski06 332 5562931 wikitext text/x-wiki {{Infobox islands | name = Друштвени Острови | native name = Îles de la Société, Tōtaiete mā | image name = Polynesia Tahiti Tautira.JPG | image caption = Тахити | image size = | locator map = Fp-map.gif | native name = Îles de la Société | native name link = Француски јазик | nickname = | location = [[Тихи Океан]] | coordinates = {{coord|17|32|S|149|50|W|type:isle|display=title}} | archipelago = Друштвени Острови | total islands = | major islands = [[Тахити]], [[Моореја]], [[Раиатеја]], [[Бора Бора]], [[Хуахине]] | area_km2 = 1590 | highest mount = [[Орохена]] | elevation_m = 2241 | country = Франција | country admin divisions title = [[Прекуморска заедница]] | country admin divisions = [[Француска Полинезија]] | country capital city = Папеете | country largest city = [[Папеете]] | country largest city population = 131,695 (урбано) | country leader title = | country leader name = | population = 227,807 <ref name=census>{{Наведена мрежна страница| url=http://www.ispf.pf/(k1aciwf4z0fyap45ghzhgm55)/stat/demo/rp2007/pdfs/poplegales2007.pdf| title=Опис на населението 2007| author=Статистички институт на Француска Полинезија (ISPF)| format=PDF| accessdate=2 декември 2007| archive-date=2007-12-03| archive-url=https://web.archive.org/web/20071203110626/http://www.ispf.pf/%28k1aciwf4z0fyap45ghzhgm55%29/stat/demo/rp2007/pdfs/poplegales2007.pdf| url-status=dead}} {{fr}}</ref> | population as of = август 2007 | density_km2 = 143 | ethnic groups = | additional info = }} '''Друштвените Острови''' ([[француски јазик|француски]] ''Îles de la Société''; [[Тахитски јазик|тахитски]]: ''Tōtaiete mā'') — [[архипелаг|група острови]] во јужниот дел на [[Тихи Океан|Тихиот Океан]] што ѝ припаѓаат на [[Француска Полинезија]]. Се смета дека името им го дал морепловецот [[Џејмс Кук]], кога забележал дека островите се последователно распоредени како да се „во друштво“.<ref>Horwitz, Tony октомври 2003, ''Blue Latitudes: Boldly Going Where Captain Cook Has Gone Before'', Bloomsbury, ISBN 0-7475-6455-8</ref> [[Податотека:Karta FP Societe isl.PNG|мини|лево|Карта на Друштвените Острови]] [[Податотека:A view from the AR 72 airplane (Over Society Islands - French Polynesia).jpg|мини|лево|Раиатеа]] Островите географски и административно се поделени на две групи: *[[Приветрени Острови (Француска Полинезија)|Приветрени Острови]] (од исток кон запад) **[[Мехетиа]] **[[Тахити]] **[[Тетиароа]] **[[Моореја]] **[[Маиао]] *[[Заветрени Острови (Француска Полинезија)|Заветрени Острови]] **[[Хуахине]] **[[Раиатеја]] **[[Тахаа]] **[[Бора Бора]] **[[Тупаи]] **[[Маупити]] **[[Маупихаа]] **[[Моту Оне (Друштвени Острови)|Моту Оне]] (Белингхаузен) **[[Мануае (Друштвени Острови)|Мануае]] Во 1843 г. островите станале [[протекторат]]и на Франција, а во 1880 станале нејзина колонија. Населението брои 227.807 жители (август 2007).<ref name=census /> Збирно зафаќаат копнена површина од 1590 км². == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == *[http://earthfromspace.photoglobe.info/spc_society_islands.html Друштвените Острови од вселената] {{en}} {{Архипелази на Француска Полинезија}} {{Друштвени Острови}} {{Полинезија}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Друштвени Острови| ]] [[Категорија:Француска Полинезија]] nofvro1gqjbbmceet21vj60h3i9qnjw 5562937 5562931 2026-05-24T12:20:25Z Bjankuloski06 332 5562937 wikitext text/x-wiki {{Infobox islands | name = Друштвени Острови | image_name = | image_caption = | image_size = | map_image = Karta FP Societe isl.PNG | native_name = ''{{јаз|fr|Îles de la Société}}'' / ''{{јаз|ty|Tōtaiete mā}}'' | nickname = | location = [[Тихи Океан]] | coordinates = {{coord|16|51|S|151|24|W|type:isle|display=inline,title}} | pushpin_map = | archipelago = [[Полинезија]] | total_islands = 14 | major_islands = [[Тахити]], [[Моореја]], [[Раиатеја]], [[Бора Бора]], [[Хуахине]] | area_km2 = 1590 | highest_mount = [[Орохена]] | elevation_m = 2241 | country = Франција | country_admin_divisions_title = [[Прекуморска заедница]] | country_admin_divisions = [[Француска ПОлинезија]] | country_largest_city = [[Фааа]] | country_largest_city_population = 29.828 | country_leader_title = | country_leader_name = | population = 207.333<ref name=census>{{cite web |title=Population |url=http://www.ispf.pf/bases/Recensements/2017/Donnees_detaillees.aspx |website=Institut de la statistique de la Polynésie française |access-date=7 June 2019 |language=fr |archive-date=27 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190627160052/http://www.ispf.pf/bases/Recensements/2017/Donnees_detaillees.aspx |url-status=dead }}</ref> | population_as_of = 2017 | density_km2 = 148 | ethnic_groups = }} '''Друштвени Острови''' ({{langx|fr|Îles de la Société}}; {{langx|ty|Tōtaiete mā}}) — [[архипелаг|група острови]] во јужниот дел на [[Тихи Океан|Тихиот Океан]] што ѝ припаѓаат на [[Француска Полинезија]]. Се смета дека името им го дал морепловецот [[Џејмс Кук]], кога забележал дека островите се последователно распоредени како да се „во друштво“.<ref>Horwitz, Tony октомври 2003, ''Blue Latitudes: Boldly Going Where Captain Cook Has Gone Before'', Bloomsbury, ISBN 0-7475-6455-8</ref> Островите географски и административно се поделени на две групи: *[[Приветрени Острови (Француска Полинезија)|Приветрени Острови]] (од исток кон запад) * [[Маиао]] * [[Мехетиа]] * [[Моореја]] * [[Тахити]] * [[Тетиароа]] *[[Заветрени Острови (Француска Полинезија)|Заветрени Острови]] * [[Бора Бора]] * [[Мануае (Друштвени Острови)|Мануае]] * [[Маупити]] * [[Маупихаа]] * [[Моту Оне (Друштвени Острови)|Моту Оне]] * [[Раиатеја]] * [[Тахаа]] * [[Тупаи]] * [[Хуахине]] Во 1843 г. островите станале [[протекторат]]и на Франција, а во 1880 станале нејзина колонија. Населението брои 227.807 жители (август 2007).<ref name=census /> Збирно зафаќаат копнена површина од 1590 км². == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == *[http://earthfromspace.photoglobe.info/spc_society_islands.html Друштвените Острови од вселената] {{en}} {{Архипелази на Француска Полинезија}} {{Друштвени Острови}} {{Полинезија}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Друштвени Острови| ]] [[Категорија:Француска Полинезија]] h4r0hg9j5ls0x4du029t6b6pmxc6zbw 5563050 5562937 2026-05-24T19:58:05Z Bjankuloski06 332 5563050 wikitext text/x-wiki {{Infobox islands | name = Друштвени Острови | image_name = | image_caption = | image_size = | map_image = Karta FP Societe isl.PNG | native_name = ''{{јаз|fr|Îles de la Société}}'' / ''{{јаз|ty|Tōtaiete mā}}'' | nickname = | location = [[Тихи Океан]] | coordinates = {{coord|16|51|S|151|24|W|type:isle|display=inline,title}} | pushpin_map = | archipelago = [[Полинезија]] | total_islands = 14 | major_islands = [[Тахити]], [[Моореја]], [[Раиатеја]], [[Бора Бора]], [[Хуахине]] | area_km2 = 1590 | highest_mount = [[Орохена]] | elevation_m = 2241 | country = Франција | country_admin_divisions_title = [[Прекуморска заедница]] | country_admin_divisions = [[Француска ПОлинезија]] | country_largest_city = [[Фааа]] | country_largest_city_population = 29.828 | country_leader_title = | country_leader_name = | population = 207.333<ref name=census>{{cite web |title=Population |url=http://www.ispf.pf/bases/Recensements/2017/Donnees_detaillees.aspx |website=Institut de la statistique de la Polynésie française |access-date=7 June 2019 |language=fr |archive-date=27 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190627160052/http://www.ispf.pf/bases/Recensements/2017/Donnees_detaillees.aspx |url-status=dead }}</ref> | population_as_of = 2017 | density_km2 = 148 | ethnic_groups = }} '''Друштвени Острови''' ({{langx|fr|Îles de la Société}}; {{langx|ty|Tōtaiete mā}}) — [[архипелаг|група острови]] во јужниот дел на [[Тихи Океан|Тихиот Океан]] што ѝ припаѓаат на [[Француска Полинезија]]. Се смета дека името им го дал морепловецот [[Џејмс Кук]], кога забележал дека островите се последователно распоредени како да се „во друштво“.<ref>Horwitz, Tony октомври 2003, ''Blue Latitudes: Boldly Going Where Captain Cook Has Gone Before'', Bloomsbury, ISBN 0-7475-6455-8</ref> Островите географски и административно се поделени на две групи: * [[Приветрени Острови (Француска Полинезија)|Приветрени Острови]] (од исток кон запад) ** [[Маиао]] ** [[Мехетиа]] ** [[Моореја]] ** [[Тахити]] ** [[Тетиароа]] * [[Заветрени Острови (Француска Полинезија)|Заветрени Острови]] ** [[Бора Бора]] ** [[Мануае (Друштвени Острови)|Мануае]] ** [[Маупити]] ** [[Маупихаа]] ** [[Моту Оне (Друштвени Острови)|Моту Оне]] ** [[Раиатеја]] ** [[Тахаа]] ** [[Тупаи]] ** [[Хуахине]] Во 1843 г. островите станале [[протекторат]]и на Франција, а во 1880 станале нејзина колонија. Населението брои 227.807 жители (август 2007).<ref name=census /> Збирно зафаќаат копнена површина од 1590 км². == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == *[http://earthfromspace.photoglobe.info/spc_society_islands.html Друштвените Острови од вселената] {{en}} {{Архипелази на Француска Полинезија}} {{Друштвени Острови}} {{Полинезија}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Друштвени Острови| ]] [[Категорија:Француска Полинезија]] jq20ujzyfdmiiefutjg6kg7jwsoxbf6 5563051 5563050 2026-05-24T19:58:23Z Bjankuloski06 332 5563051 wikitext text/x-wiki {{Infobox islands | name = Друштвени Острови | image_name = | image_caption = | image_size = | map_image = Karta FP Societe isl.PNG | native_name = ''{{јаз|fr|Îles de la Société}}'' / ''{{јаз|ty|Tōtaiete mā}}'' | nickname = | location = [[Тихи Океан]] | coordinates = {{coord|16|51|S|151|24|W|type:isle|display=inline,title}} | pushpin_map = | archipelago = [[Полинезија]] | total_islands = 14 | major_islands = [[Тахити]], [[Моореја]], [[Раиатеја]], [[Бора Бора]], [[Хуахине]] | area_km2 = 1590 | highest_mount = [[Орохена]] | elevation_m = 2241 | country = Франција | country_admin_divisions_title = [[Прекуморска заедница]] | country_admin_divisions = [[Француска ПОлинезија]] | country_largest_city = [[Фааа]] | country_largest_city_population = 29.828 | country_leader_title = | country_leader_name = | population = 207.333<ref name=census>{{cite web |title=Population |url=http://www.ispf.pf/bases/Recensements/2017/Donnees_detaillees.aspx |website=Institut de la statistique de la Polynésie française |access-date=7 June 2019 |language=fr |archive-date=27 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190627160052/http://www.ispf.pf/bases/Recensements/2017/Donnees_detaillees.aspx |url-status=dead }}</ref> | population_as_of = 2017 | density_km2 = 148 | ethnic_groups = }} '''Друштвени Острови''' ({{langx|fr|Îles de la Société}}; {{langx|ty|Tōtaiete mā}}) — [[архипелаг|група острови]] во јужниот дел на [[Тихи Океан|Тихиот Океан]] што ѝ припаѓаат на [[Француска Полинезија]]. Се смета дека името им го дал морепловецот [[Џејмс Кук]], кога забележал дека островите се последователно распоредени како да се „во друштво“.<ref>Horwitz, Tony октомври 2003, ''Blue Latitudes: Boldly Going Where Captain Cook Has Gone Before'', Bloomsbury, ISBN 0-7475-6455-8</ref> Островите географски и административно се поделени на две групи: * [[Приветрени Острови (Француска Полинезија)|Приветрени Острови]] ** [[Маиао]] ** [[Мехетиа]] ** [[Моореја]] ** [[Тахити]] ** [[Тетиароа]] * [[Заветрени Острови (Француска Полинезија)|Заветрени Острови]] ** [[Бора Бора]] ** [[Мануае (Друштвени Острови)|Мануае]] ** [[Маупити]] ** [[Маупихаа]] ** [[Моту Оне (Друштвени Острови)|Моту Оне]] ** [[Раиатеја]] ** [[Тахаа]] ** [[Тупаи]] ** [[Хуахине]] Во 1843 г. островите станале [[протекторат]]и на Франција, а во 1880 станале нејзина колонија. Населението брои 227.807 жители (август 2007).<ref name=census /> Збирно зафаќаат копнена површина од 1590 км². == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == *[http://earthfromspace.photoglobe.info/spc_society_islands.html Друштвените Острови од вселената] {{en}} {{Архипелази на Француска Полинезија}} {{Друштвени Острови}} {{Полинезија}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Друштвени Острови| ]] [[Категорија:Француска Полинезија]] j7200ffb1o3n73orkpsd5pv5ypt0b7y 5563052 5563051 2026-05-24T19:58:44Z Bjankuloski06 332 5563052 wikitext text/x-wiki {{Infobox islands | name = Друштвени Острови | image_name = | image_caption = | image_size = | map_image = Karta FP Societe isl.PNG | native_name = ''{{јаз|fr|Îles de la Société}}'' / ''{{јаз|ty|Tōtaiete mā}}'' | nickname = | location = [[Тихи Океан]] | coordinates = {{coord|16|51|S|151|24|W|type:isle|display=inline,title}} | pushpin_map = | archipelago = [[Полинезија]] | total_islands = 14 | major_islands = [[Тахити]], [[Моореја]], [[Раиатеја]], [[Бора Бора]], [[Хуахине]] | area_km2 = 1590 | highest_mount = [[Орохена]] | elevation_m = 2241 | country = Франција | country_admin_divisions_title = [[Прекуморска заедница]] | country_admin_divisions = [[Француска ПОлинезија]] | country_largest_city = [[Фааа]] | country_largest_city_population = 29.828 | country_leader_title = | country_leader_name = | population = 207.333<ref name=census>{{cite web |title=Population |url=http://www.ispf.pf/bases/Recensements/2017/Donnees_detaillees.aspx |website=Institut de la statistique de la Polynésie française |access-date=7 June 2019 |language=fr |archive-date=27 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190627160052/http://www.ispf.pf/bases/Recensements/2017/Donnees_detaillees.aspx |url-status=dead }}</ref> | population_as_of = 2017 | density_km2 = 148 | ethnic_groups = }} '''Друштвени Острови''' ({{langx|fr|Îles de la Société}}; {{langx|ty|Tōtaiete mā}}) — [[архипелаг|група острови]] во јужниот дел на [[Тихи Океан|Тихиот Океан]] што ѝ припаѓаат на [[Француска Полинезија]]. Се смета дека името им го дал морепловецот [[Џејмс Кук]], кога забележал дека островите се последователно распоредени како да се „во друштво“.<ref>Horwitz, Tony октомври 2003, ''Blue Latitudes: Boldly Going Where Captain Cook Has Gone Before'', Bloomsbury, ISBN 0-7475-6455-8</ref> Островите географски и административно се поделени на две групи: ;[[Приветрени Острови (Француска Полинезија)|Приветрени Острови]] ** [[Маиао]] ** [[Мехетиа]] ** [[Моореја]] ** [[Тахити]] ** [[Тетиароа]] ;[[Заветрени Острови (Француска Полинезија)|Заветрени Острови]] ** [[Бора Бора]] ** [[Мануае (Друштвени Острови)|Мануае]] ** [[Маупити]] ** [[Маупихаа]] ** [[Моту Оне (Друштвени Острови)|Моту Оне]] ** [[Раиатеја]] ** [[Тахаа]] ** [[Тупаи]] ** [[Хуахине]] Во 1843 г. островите станале [[протекторат]]и на Франција, а во 1880 станале нејзина колонија. Населението брои 227.807 жители (август 2007).<ref name=census /> Збирно зафаќаат копнена површина од 1590 км². == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == *[http://earthfromspace.photoglobe.info/spc_society_islands.html Друштвените Острови од вселената] {{en}} {{Архипелази на Француска Полинезија}} {{Друштвени Острови}} {{Полинезија}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Друштвени Острови| ]] [[Категорија:Француска Полинезија]] ez8klea5onhyw9g5sov7s49rjzvy67h 5563053 5563052 2026-05-24T19:59:07Z Bjankuloski06 332 5563053 wikitext text/x-wiki {{Infobox islands | name = Друштвени Острови | image_name = | image_caption = | image_size = | map_image = Karta FP Societe isl.PNG | native_name = ''{{јаз|fr|Îles de la Société}}'' / ''{{јаз|ty|Tōtaiete mā}}'' | nickname = | location = [[Тихи Океан]] | coordinates = {{coord|16|51|S|151|24|W|type:isle|display=inline,title}} | pushpin_map = | archipelago = [[Полинезија]] | total_islands = 14 | major_islands = [[Тахити]], [[Моореја]], [[Раиатеја]], [[Бора Бора]], [[Хуахине]] | area_km2 = 1590 | highest_mount = [[Орохена]] | elevation_m = 2241 | country = Франција | country_admin_divisions_title = [[Прекуморска заедница]] | country_admin_divisions = [[Француска ПОлинезија]] | country_largest_city = [[Фааа]] | country_largest_city_population = 29.828 | country_leader_title = | country_leader_name = | population = 207.333<ref name=census>{{cite web |title=Population |url=http://www.ispf.pf/bases/Recensements/2017/Donnees_detaillees.aspx |website=Institut de la statistique de la Polynésie française |access-date=7 June 2019 |language=fr |archive-date=27 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190627160052/http://www.ispf.pf/bases/Recensements/2017/Donnees_detaillees.aspx |url-status=dead }}</ref> | population_as_of = 2017 | density_km2 = 148 | ethnic_groups = }} '''Друштвени Острови''' ({{langx|fr|Îles de la Société}}; {{langx|ty|Tōtaiete mā}}) — [[архипелаг|група острови]] во јужниот дел на [[Тихи Океан|Тихиот Океан]] што ѝ припаѓаат на [[Француска Полинезија]]. Се смета дека името им го дал морепловецот [[Џејмс Кук]], кога забележал дека островите се последователно распоредени како да се „во друштво“.<ref>Horwitz, Tony октомври 2003, ''Blue Latitudes: Boldly Going Where Captain Cook Has Gone Before'', Bloomsbury, ISBN 0-7475-6455-8</ref> Островите географски и административно се поделени на две групи: ;[[Приветрени Острови (Француска Полинезија)|Приветрени Острови]] * [[Маиао]] * [[Мехетиа]] * [[Моореја]] * [[Тахити]] * [[Тетиароа]] ;[[Заветрени Острови (Француска Полинезија)|Заветрени Острови]] * [[Бора Бора]] * [[Мануае (Друштвени Острови)|Мануае]] * [[Маупити]] * [[Маупихаа]] * [[Моту Оне (Друштвени Острови)|Моту Оне]] * [[Раиатеја]] * [[Тахаа]] * [[Тупаи]] * [[Хуахине]] Во 1843 г. островите станале [[протекторат]]и на Франција, а во 1880 станале нејзина колонија. Населението брои 227.807 жители (август 2007).<ref name=census /> Збирно зафаќаат копнена површина од 1590 км². == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == *[http://earthfromspace.photoglobe.info/spc_society_islands.html Друштвените Острови од вселената] {{en}} {{Архипелази на Француска Полинезија}} {{Друштвени Острови}} {{Полинезија}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Друштвени Острови| ]] [[Категорија:Француска Полинезија]] n7svw7olpulb1g30gzwhml5pq1o0kdb 10 729787 5562924 5562906 2026-05-24T12:04:13Z Bjankuloski06 332 5562924 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Друштвени Острови | title = [[Друштвени Острови]] (Француска Полинезија) | state = {{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist | imageleft = | image = | group1 = [[Приветрени Острови (Француска Полинезија)|Приветрени Острови]] | list1 = * [[Маиао]] * [[Мехетиа]] * [[Моореја]] * [[Тахити]] * [[Тетиароа]] | group2 = [[Заветрени Острови (Француска Полинезија)|Заветрени Острови]] | list2 = * [[Бора Бора]] * [[Мануае (Друштвени Острови)|Мануае]] * [[Маупити]] * [[Маупихаа]] * [[Моту Оне (Друштвени Острови)|Моту Оне]] * [[Раиатеја]] * [[Тахаа]] * [[Тупаи]] * [[Хуахине]] }}<noinclude> [[Категорија:Предлошки за Француска Полинезија]] [[Категорија:Друштвени Острови|Ψ]] </noinclude> b0nofu2cs6iypuyqcb0500zg0elq1kn 5562925 5562924 2026-05-24T12:04:30Z Bjankuloski06 332 5562925 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Друштвени Острови | title = [[Друштвени Острови]] | state = {{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist | imageleft = | image = | group1 = [[Приветрени Острови (Француска Полинезија)|Приветрени Острови]] | list1 = * [[Маиао]] * [[Мехетиа]] * [[Моореја]] * [[Тахити]] * [[Тетиароа]] | group2 = [[Заветрени Острови (Француска Полинезија)|Заветрени Острови]] | list2 = * [[Бора Бора]] * [[Мануае (Друштвени Острови)|Мануае]] * [[Маупити]] * [[Маупихаа]] * [[Моту Оне (Друштвени Острови)|Моту Оне]] * [[Раиатеја]] * [[Тахаа]] * [[Тупаи]] * [[Хуахине]] }}<noinclude> [[Категорија:Предлошки за Француска Полинезија]] [[Категорија:Друштвени Острови|Ψ]] </noinclude> k52gz9ers2nvaduvs47ox2citfr3c9z 0 733682 5563199 4748733 2026-05-25T08:31:28Z Dandarmkd 31127 5563199 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Зграда | name = Споменик на загинатите бранители | native_name = | image = | image_alt = | caption = | map_type = Македонија Струмица | map_caption = Местоположба во рамките на Струмица | latd = 41 | latm = 26 | lats = 16.7 | latNS = N | longd = 22 | longm = 38 | longs = 28.5 | longEW = E | building_type = | architectural_style = | structural_system = | cost = | ren_cost = | client = | owner = Општина Струмица | current_tenants = | landlord = | location = Општина Струмица | address = булевар Маршал Тито | location_town = Струмица | location_country = {{МКД}} | coordinates = | start_date = 2007 | completion_date = 2007 | inauguration_date = | renovation_date = | antenna_spire = | roof = | top_floor = | other_dimensions = | floor_count = | floor_area = | seating_type = | seating_capacity = | elevator_count = | main_contractor = | architect = | architecture_firm = }} '''Споменик на загинатите бранители''' ― [[скулптура]] која се наоѓа во градот [[Струмица]], [[Македонија]]. Споменикот бил изграден во 2007 година и посветен на двајцата загинати бранители од овој град во [[Воен конфликт во Македонија, 2001|конфликтот во 2001]] година - [[Атанас Јанев]] и [[Кољо Китанов]]<ref>[http://www.utrinski.com.mk/default.asp?ItemID=FA346EC6C597A948AC6D901033C98385 www.utrinski.com.mk]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Наводи == {{наводи}} {{Згради и градби во Струмица}} [[Категорија:Споменици во Струмица|Загинати бранители]] [[Категорија:Македонската архитектура во 2007 година]] sq2ettbyvj092usymphdxxmi7owowk9 5563201 5563199 2026-05-25T08:32:16Z Dandarmkd 31127 5563201 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Зграда | name = Споменик на загинатите бранители | native_name = | image = | image_alt = | caption = | map_type = Македонија Струмица | map_caption = Местоположба во рамките на Струмица | latd = 41 | latm = 26 | lats = 16.7 | latNS = N | longd = 22 | longm = 38 | longs = 28.5 | longEW = E | building_type = | architectural_style = | structural_system = | cost = | ren_cost = | client = | owner = Општина Струмица | current_tenants = | landlord = | location = | address = булевар „Маршал Тито“ | location_town = [[Струмица]] | location_country = [[Македонија]] | coordinates = | start_date = 2007 | completion_date = 2007 | inauguration_date = | renovation_date = | antenna_spire = | roof = | top_floor = | other_dimensions = | floor_count = | floor_area = | seating_type = | seating_capacity = | elevator_count = | main_contractor = | architect = | architecture_firm = }} '''Споменик на загинатите бранители''' ― [[скулптура]] која се наоѓа во градот [[Струмица]], [[Македонија]]. Споменикот бил изграден во 2007 година и посветен на двајцата загинати бранители од овој град во [[Воен конфликт во Македонија, 2001|конфликтот во 2001]] година - [[Атанас Јанев]] и [[Кољо Китанов]]<ref>[http://www.utrinski.com.mk/default.asp?ItemID=FA346EC6C597A948AC6D901033C98385 www.utrinski.com.mk]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Наводи == {{наводи}} {{Згради и градби во Струмица}} [[Категорија:Споменици во Струмица|Загинати бранители]] [[Категорија:Македонската архитектура во 2007 година]] 810kpas3di0yxa1vvgl4zqo2lnafmtq 0 733737 5563095 5500132 2026-05-24T22:04:52Z Buli 2648 5563095 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist |name = Антоан Лавоазје |image = David - Portrait of Monsieur Lavoisier (cropped)2.jpg |caption = |birth_date = {{birth date|df=yes|1743|8|26}} |birth_place = Париз, [[Франција]] |death_date = {{death date and age|df=yes|1794|5|8|1743|8|26}} |death_place = Париз, [[Франција]] |occupation = [[хемија|хемичар]] |influences = Гијом Франсоа Руел |influenced = |networth = |footnotes = |fields = [[хемија]], [[биологија]] |signature = Antoine Lavoisier Signature.svg }} '''Антоан Лавоазје''' ({{роден на|26|август|1743}}&nbsp; – {{починал на|8|мај|1794}} <ref name=cnrs>{{fr}} [http://www.cnrs.fr/cw/dossiers/doslavoisier/contenu/alternative/alter2_textes.html Lavoisier, le parcours d'un scientifique révolutionnaire] CNRS ([[Centre National de la Recherche Scientifique]])</ref>) — француски научник и [[математичар]]<ref name="Schwinger">{{наведена книга |last=Schwinger |first=Julian |author-link=Julian Schwinger |title=Einstein's Legacy |year=1986 |publisher=Scientific American Library |location=New York |isbn=978-0-7167-5011-6 |page=[https://archive.org/details/einsteinslegacyu00schw/page/93 93] |url=https://archive.org/details/einsteinslegacyu00schw/page/93 }}</ref>. Се смета за „''татко на современата хемија''“<ref>"More recently, he has been dubbed the "father of modern nutrition", as being the first to discover the [[metabolism]] that occurs inside the human body. [http://www.britannica.com/eb/article-9369846 Lavoisier, Antoine.]" ''Encyclopædia Britannica''. 2007. Encyclopædia Britannica Online. 24 July 2007.</ref><ref>{{наведено списание|author1=Eddy, Matthew Daniel|author2=Newman, William R.|author3=Mauskopf, Seymour|title=Chemical Knowledge in the Early Modern World|journal=Chicago: University of Chicago Press|date=2014|url=https://www.academia.edu/3088576|access-date=2021-01-17|archive-date=2022-03-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20220324014750/https://www.academia.edu/3088576|url-status=dead}}</ref>. Тој ги дал имињата на [[кислород]]от (1778) и [[водород]]от (1783). Бил одгледан во богато семејство и му се овозможило добар развој. == Наводи == {{наводи}} {{хемичар-никулец}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Лавоазје, Антоан}} [[Категорија:Француски хемичари]] [[Категорија:Членови на Француската академија на науките]] [[Категорија:Членови на Кралското друштво]] [[Категорија:Апсолвенти на Парискиот универзитет]] [[Категорија:Откривачи на хемиски елементи]] [[Категорија:Починати во Париз]] [[Категорија:Членови на Американското филозофско друштво]] aso3xpxr2cgzduzvkzxlnivoiahceqm 0 759245 5563000 5093882 2026-05-24T17:08:49Z Dandarmkd 31127 5563000 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Македонска црква |име=Црква на Светите Григориј Палама и Свети Димитриј |слика=Church of Saint Demetrius in Strumica, Macedonia.jpg |големина на слика= |опис=Поглед кон црквата |епархија=Струмичка |намесништво=Струмичко |парохија=Струмичка |парохија-та = |место=Струмица |општина=Струмица |држава=Македонија |патрон=[[Свети Димитриј Солунски]] <br>[[Свети Григориј Палама]] |изградба= [[2002]] |завршено= |осветување=8 ноември 2003 |живопис= |ктитор= |зограф= |рушење= |запалена= |водство= |мрежно место= |архитектонски тип= |архитектонски стил= |површина= }} '''Црква „Св. Григориј Палама и Димитриј“''' — [[МПЦ|македонска]] [[православие|православна]] црква која се наоѓа во [[Струмица]], [[Македонија]]. Црквата се наоѓа во склопот на [[Црква „Успение на Пресвета Богородица“ - Струмица|црквата „Успение на Пресвета Богородица“]] која моментално е во изградба. Црквата е градена во источноримски стил и првата служба е одржана за [[Божик]] 2002 година, а осветена е на 8 ноември 2003 година. Иконостасот првин бил изработен од [[костен]], за потоа бил заменет со мермерен. [[Свети Григориј Палама]] е заштитник на [[Струмичка епархија|Струмичката епархија]], а и заштитник на монасите. Моштите на двајцата светци се наоѓаат во нивните цркви во [[Солун]]. == Галерија == <gallery> Податотека:Church of Saint Gregory Palamas and Saint Demetrius in Strumica, Macedonia (3).JPG|Поглед кон црквата Податотека:Church of Saint Demetrius in Strumica, Macedonia (2).JPG|Внатрешност на црквата Податотека:Church of Saint Gregory Palamas and Saint Demetrius in Strumica, Macedonia (4).JPG|Внатрешност на црквата </gallery> {{рв|Church of Saint Gregory Palamas and Saint Demetrius (Strumica)}} {{Згради и градби во Струмица}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Григориј Палама и Димитриј }} [[Категорија:Цркви во Струмица]] [[Категорија:Храмови посветени на Свети Димитрија во Македонија|Струмица]] [[Категорија:Македонската архитектура во 2002 година]] fb7m5aqvqajsit2qdbz7ach37jbda32 0 762543 5563081 5436710 2026-05-24T21:08:41Z Buli 2648 5563081 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | type = monarch | name = Јаков I | image = JamesIEngland.jpg | caption = Портрет, {{circa| 1605}} | succession = [[Список на шкотски монарси|Крал на Шкотска]] | moretext = | reign = 24 јули 1567 — 27 март 1625 | coronation = 29 јули 1567 | predecessor = [[Мери I Стјуарт]] | regent = [[Џејмс Стјуарт (Прв Ерл од Мореј)|Џејмс Стјуарт]]<br />[[Метју Стјуарт (Четврти Ерл од Ленокс)|Метју Стјуарт]]<br />[[Џон Ерскин]]<br />[[Џејмс Даглас (Четврти Ерл од Мортон)|Џејмс Даглас]] | reg-type = Регенти | successor = [[Чарлс II]] | succession1 = [[Список на англиски монарси|Крал на Англија]] и [[Список на ирски монарси|Крал на Ирска]] | moretext1 = | reign1 = 24 март 1603 — 27 март 1625 | coronation1 = 25 јули 1603 | predecessor1 = [[Елизабета I]] | successor1 = [[Чарлс I]] | spouse = [[Ана (сопруга на Јаков I)|Ана]] | issue = [[Хенри Фредерик (принц од Велс)|Хенри]]<br />[[Елизабета (кралица на Бохемија)|Елизабета]]<br />[[Чарлс I]] | issue-link = | issue-pipe = меѓу другите... | house = [[Стјуардска династија]] | father = [[Хенри Стјуард]] | mother = [[Мери I Стјуарт]] | birth_date = {{Birth date|1566|6|19|df=yes}} | birth_place = [[Единбург]] | death_date = {{Death date and age|1625|3|27|1566|6|19|df=yes}}<br /><small>([[Old Style and New Style dates|N.S.]]: 6 April 1625)</small> | death_place = [[Англија]] | date of burial = 7 мај 1625 | place of burial = [[Вестминстерска опатија]] }} '''Јаков I''' или '''Џејмс I''' ({{langx|en|James I and VI}}; {{роден на|19|јуни|1566}} — {{починал на|27|март|1625}}) — [[крал на Англија]], првиот владетел од [[Стјуартска династија|Стјуарди]] (1603-1625), кој ја заменил веќе изумрената династија [[Тјудори]]. Со Шкотска владеел како '''Јаков VI''' Отворено го поддржувал [[апсолутизам|апсолутизмот]], тврдејќи дека кралот треба да владее без ограничувања од страна на [[парламент]]от, [[црква]]та, да донесува закони и да суди според своја волја. Тој се обидел да владее според овие принципи во земјата каде што во парламентот имал долга историја и голем углед, и каде што кралот не можел да наметнува даноци без одобрение од парламентот. Бил оженет со данската принцеза Ана. Во прилог на антагонизам на монархот и парламентот, [[Англија]] во тоа време била разрешена во споровите во врска со верските прашања. [[Англиканска црква|Англиканската црква]], иако не ги задоволувала [[Католицизмот|католиците]], па дури и поддржувачите на [[реформација]]та, сепак го задржала старото учење и црковната организација. Затоа покренал иницијатива за превод на Библијата наречен „[[Библија на кралот Јаков]]“ (''King James Version'') на исправославните библии, која денес е официјална во англиканството. Поддржувачите на реформацијата кои биле силни во [[Шкотска]], која имала заеднички крал со Англија, се нарекувале [[пуританци]], неконформисти и [[презвтеријанство|презвитеријанци]]. Кралот сакал да наметне единство во црквата затоа што ги прогонувал пуританците, од кои многу ја напуштиле земјата и побарале прибежиште ви новосоздадените колонии во [[Северна Америка]]. == Надворешни врски == {{рвр|James I of England}} {{start box}} {{succession box | title=[[Крал на Англија]] | before= [[Елизабета I]]| after= [[Чарлс I]]| years=1603-1625 }} {{end box}} {{историја-никулец}} {{Англиски монарси}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Англиски монарси]] [[Категорија:Стјуартска династија]] [[Категорија:Витези на Подвеската]] [[Категорија:Луѓе од Единбург]] [[Категорија:Претенденти за францускиот престол]] [[Категорија:Протестантски монарси]] [[Категорија:Шкотски монарси]] [[Категорија:Европски монарси од 16 век]] [[Категорија:Погребани во Вестминстерската опатија]] akqw1nw3azvtvszopbvhgm350ugcg3j 0 782496 5563211 5502063 2026-05-25T09:01:36Z Dandarmkd 31127 5563211 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Археолошко наоѓалиште во Македонија |име=Цареви Кули|слика=Цареви Кули - Струмица од дрон.jpg|општина=Струмица|место=Струмица|lon_dir=E|lon_sec=48.3|lon_min=37|lon_deg=22|lat_dir=N|lat_sec=57.0|lat_min=25|lat_deg=41|тип1=населба|тип2=тврдина}} '''Цареви Кули – Струмица''', се среќава и како '''Струмичка тврдина''' или '''Струмичка крепост''' — културно-историска споменичка целина во рамките на градот [[Струмица]], [[општина Струмица]]. Под оваа тврдина, во текот на неколку милениуми, се развивал градот Струмица. Археолошките истражувања покажуваат дека ридот бил користен во текот на долг временски период кој се протега на речиси 7 милениуми, од времето на [[Праисторија на Македонија|праисторијата]] (халколитот односно [[енеолит]]от; [[Бронзено време|бронзеното]] и [[железното време]]), [[Антички период во Македонија|античкиот]] и [[Хеленистички период|хеленистичкиот период]], [[Римското Царство]], [[Доцна антика|доцноантичкиот период]], [[среден век]] и [[доцен среден век]]. На локалитетот Цареви Кули се пронајдени траги од користење на ридот за воени цели и во текот на [[Македонија во Првата светска војна|Првата]] и [[Македонија во Втората светска војна|Втората светска војна]]. Првата тврдина е подигната во текот на [[доцната антика]], а во текот на XI век прераснува во поголема средновековна тврдина која има значајна улога во [[Историја на Струмица|историјата на Струмица]]. == Местоположба == Споменичката целина Цареви Кули – Струмица се наоѓа на ритче кое на јужната страна доминира над градот Струмица, со просечна надморска височина од 450 м. Координатите на локалитетот се: северна географска ширина од 41°25'56.67"N и источна географска должина од 22°37'47.89"E. На врвот на овој рид се наоѓа плато кое има издолжена неправилна овална основа и се протега 230 м во насока исток-запад и околу 80 м во насока север-југ. Површината на платото е околу 1,20 хектари.<ref>Рујак Зоран, Цареви Кули-Струмица, од Римското Царство до доцен среден век, книга II, НУ Завод за заштита на спомениците на културата и музеј, Струмица, Струмица 2022, 225-226.</ref> [[Податотека:Carevi Kuli zima.jpg|центар|мини|1000x1000px|Зимска панорама на Цареви Кули, Струмица и Струмичко (со Огражден лево и Беласица десно)]] Од северозападната и југоисточната страна на ридот се спуштаат стрмни долови сѐ до подножјето на поројните рекички Коритниче и Светиилијски Порој. Во минатото платото имало правилна издолжена овална форма. Во текот на последните неколку столетија се создале две-три свлечишта на источната, северната и северозападната страна. Составен дел од споменичката целина Цареви Кули – Струмица е и локалитетот Јужен рид, кој се наоѓа на околу 150 метри јужно од Цареви Кули.<ref>Рујак Зоран, Цареви Кули-Струмица, од праисторијата  до Римското Царство, книга I, НУ Завод за заштита на спомениците на културата и музеј, Струмица, Струмица 2020, 15-16.</ref> == Праисторија == [[Податотека:Halkolit Carevi Kuli 03.jpg|мини|350x350px|Реконструкција на куќа од периодот на халколитот на јужната падина на Цареви Кули]] [[Податотека:Можен изглед на халколитската населба на Цареви Кули - Струмица.jpg|лево|мини|350x350пкс|Можен изглед на халколитската населба на Цареви Кули - Струмица]] [[Податотека:Археолошки истражувања на праисториски објект (ран халколит) (Цареви Кули - Струмица).jpg|лево|мини|350x350пкс|Археолошки истражувања на праисториски објект (ран халколит)]] === Халколит (енеолит) === Иницијалниот слој на континуирано населување на локалитетот Цареви Кули го претставува времето на халколитот, односно [[Бакарно доба|бакарното доба]]. Во првата половина на V милениум пр.н.е., на врвот на ридот е подигната првата населба која е специфична за раните фази на халколитот. Оваа праисториска населба е од „градинест“ тип и е расположена терасесто на југоисточната падина, на рабовите од северозападното плато и на локалитетот Јужен рид. Археолошките истражувања покажуваат дека населбата е еднослојна, со силно изразен средишен, акрополски дел и пониски тераси, радијално распоредени околу централниот простор. Објектите за живеење се поставени на рабовите околу платото и на југоисточната падина, додека во средиштето најверојатно се наоѓала стоката оградена во бачила. Во истражувачката кампања на археолозите во секторот југоисточна падина и северозападен бедем се истражени неколку објекти градени со делумно вкопување во терасата. Надземните делови на ѕидовите се чини имале лесна конструкција, изведена со колци облепени со кал. Покривот на овие објекти веројатно бил изведен од гранки, трска и слама. [[Податотека:Фрагмент од антропоморфна фигурина (Цареви Кули - Струмица).jpg|мини|Фрагмент од антропоморфна фигурина[[Податотека:Амфоровиден сад (Цареви Кули - Струмица).jpg|мини|Амфоровиден сад |180x180пкс]]|180x180пкс]] Материјалната култура e составена од артефакти кои имале одредена улога во секојдневните активности на праисториската популација. Предметите пронајдени за време на истражувањата сведочат за целосно афирмирана населба во чии рамки живеела заедница која добро ги познавала технолошките процеси на обработка на керамиката, каменот, а можно е дури и металот. Судејќи според наодите, луѓето во населбата, покрај градежништвото, сточарството и земјоделието, се занимавале уште и со предење, ткаење, грнчарство, изработка на алатки од камен, кремен, коска и рог.<ref>Рујак Зоран, Цареви Кули-Струмица, од праисторијата  до Римското Царство, книга I, НУ Завод за заштита на спомениците на културат и музеј, Струмица, Струмица 2020, 50.</ref> Главната карактеристика на халколитската грнчарија е украсување со графитно сликање и врежани линии. Севкупните сознанија за халколитската култура на Цареви Кули зборуваат во прилог на јасно заокружени религиски сфаќања кои имале значајна улога во животот на праисториското население. Најголемиот број култни предмети ги сочинуваат антропоморфните фигурини, а во помала мера култните масички, амулети, пршлени за вретено и одредени предмети кои немаат јасно заначење.<ref>Рујак Зоран, Цареви Кули, Скопје 2016, 6-7.</ref> Еден од најзначајните наоди на локалитетот Цареви Кули е најстарата метална алатка-шило, пронајдена ''[[ин ситу]]''. Судејќи според своите севкупни материјални карактеристики, халколитската култура на Цареви Кули припаѓа на комплексот кој културно го обединува подрачјето помеѓу реките [[Струма]] и [[Вардар]]. Во [[Македонија]] овој комплекс е познат како Цареви Кули-Бурилчево-Спанчево. Во долината на реката Струма оваа култура е позната како културен комплекс Градешница-Слатино-Дикили Таш II.<ref>Митревски Драги, МАКЕДОНИЈА милениумски културно-историски факти, Праисторија, Том 1, Скопје 2013, 144.</ref> === Бронзено време (рано и средно бронзено време) === [[Податотека:Можна реконструкција на населбата од средното бронзено време на Цареви Кули.jpg|лево|мини|350x350пкс|Можна реконструкција на населбата од средното бронзено време на Цареви Кули]] [[Податотека:Кантаровидно сатче од раната бронзена епоха (Цареви Кули - Струмица).jpg|мини|180x180пкс|Кантаровидно сатче од раната бронзена епоха[[Податотека:Сад од средната бронзена епоха (Цареви Кули - Струмица) 1.jpg|мини|180x180пкс|Сад од средната бронзена епоха]][[Податотека:Сад од средната бронзена епоха (Цареви Кули - Струмица) 2.jpg|мини|185x185пкс|Сад од средната бронзена епоха]]]] Кон крајот на третиот милениум пр.н.е. носителите на ранобронзената епоха ја отпочнале втората фаза на континуирано населување на локалитетот Цареви Кули. Истражувањата на југоисточната падина на локалитетот покажале дека бронзенодопската населба изникнала веднаш над стратумите од халколитската епоха. Ваквите населби се познати како „градински“ тип односно населби позиционирани на високи и непристапни ридови кои доминираат со околината. Со истражувањата се воочени две фази на живеење во населбата од раното бронзено доба. Објектите биле поставени на тераси засечени во падината.<ref>Рујак Зоран, Цареви Кули-Струмица, од праисторијата  до Римското Царство, книга I, НУ Завод за заштита на спомениците на културата и музеј, Струмица, Струмица 2020, 105-110.</ref> Следната етапа во развојот на праисториската култура на Цареви Кули ѝ припаѓа на средната бронзена епоха. Непосредно над помладата станбена фаза од раното бронзено време е формирана во привиден континуитет населбата од средната бронзена епоха. Станбениот хоризонт од оваа фаза покажува разлики во организацијата на објектите кои во овој период се организирани самостојно и поставени на различни тераси. Кај повеќето објекти терасата била вештачки засекувана во карпата, а објектите биле изградени со колци. Објектите од времето на средната бронзена епоха биле надземни и, најверојатно, биле изградени со дрвена конструкција. За разлика од ранобронзените, најмалку еден од објектите поседувал аписда на источната страна.<ref>Рујак Зоран, Цареви Кули-Струмица, од праисторијата  до Римското Царство, книга I, НУ Завод за заштита на спомениците на културата и музеј, Струмица, Струмица 2020, 115-125.</ref> Материјалната култура, главно сочинета од вообичаена бронзенодопска грнчарија, населбата од раната бронзена епоха ја поврзува со населбите од север, а онаа од средната бронзена епоха со населбите од југ. Кај оние од средната бронзена епоха, нјавпечатливи се садовите со т.н. ''wish bone handles'' и оние богато украсени со геометриски врежувања.<ref>Рујак Зоран, Цареви Кули-Струмица, од праисторијата  до Римското Царство, книга I, НУ Завод за заштита на спомениците на културата и музеј, Струмица, Струмица 2020, 126-134.</ref> Хронолошката, географската и културната припадност на наодите од средната бронзена епоха ја поврзуваат населбата на Цареви Кули со т.н. [[Миниска култура|''миниска'' ''култура'']]''.'' === Железно време === На локалитетот Цареви Кули се бележат спорадични наоди од раното железно време. Најголемиот дел го сочинуваат наоди на грнчарија, пред сè, паници со канелирана устинка, бокали декорирани со шрафирани висечки триаголници, подвижни печки (''pyraunoi'') итн. Се чини дека миграциските бранови на Егејските преселби поминале и низ овие краишта, но на локалитетот се задржале во многу краток период. Врвот на ридот во тоа време најверојатно претставувал пункт од каде миграциските бранови го продолжиле својот поход кон богатите населби на Егејот.<ref>Рујак Зоран, Цареви Кули-Струмица, од праисторијата  до Римското Царство, книга I, НУ Завод за заштита на спомениците на културата и музеј, Струмица, Струмица 2020, 143-153.</ref> == Историја == [[Податотека:Античка јама 5 за време на истражувањата (Цареви Кули - Струмица).jpg|лево|мини|300x300пкс|Античка јама 5 за време на археолошките истражувања]] [[Податотека:Можна позиција на светилиштето од античкиот период (Цареви Кули - Струмица).jpg|лево|мини|300x300пкс|Можна позиција на светилиштето од античкиот период]] === Антички период на Цареви Кули === Кон крајот на V век пр.н.е. локалитетот одново е користен од населението кое во овој период ја подига првата урбана населба во подножјето на Цареви Кули, под темелите на денешниот град Струмица. Најверојатно тогашното население е составено од [[Пајонци]], кои кон почетокот на IV век пр.н.е. потпаѓаат под доминација на [[Античка Македонија|античката македонска држава]]. Судејќи според материјалните наоди, првите завојувања на овие простори најверојатно се случуваат под [[Аминта III]],<ref>Шукарова А, Македонија во стариот свет. Македонија, милениумски културно-историски факти, Медија принт, Македонија, Универзитет Евро-Балкан, Скопје, 2013, 492.</ref> а во времето на [[Филип II Македонски|Филип II]] и [[Александар III Македонски|Александар III]] тие целосно се интегрирани во македонската држава.<ref>Angelkovski Boško, ''Survey for the Studying of the Lead Projectiles and Findings from the Carevi-Kuli-Strumica''. In Stephanos Archaeologicos In Honorem Professoris Ivani Mikulčić (Folia archaeologica Balkanica, vol. 2), 2012, Skopje, 255-261.</ref>[[Податотека:Амбалажен сад – амфора (Цареви Кули - Струмица).jpg|мини|353x353пкс|Амбалажен сад – амфора]]Археолошките истражувања на врвот на ридот откриваат пет големи јами, исполнети со исклучителен материјал од раната античка епоха. Судејќи според археолошкиот материјал, првите големи јами се појавуваат кон крајот на V и почетокот на IV век пр.н.е. Во јамите е складиран материјал, безмалку до крајот на IV век пр.н.е. Јамите кои се издлабени во лискунеста и песочна карпа имаат крушколика форма, кружна основа и се со различна големина и длабочина. Најголемата од нив, именувана Јама 5 од археолозите, е широка 5,4 метри, а длабока 4 метри. За разлика од големите антички јами, археолошките истражувања на врвот на ридот не укажуваат на конкретни остатоци од каква било друга градба од истата епоха. Исклучок е правоаголен објект издлабен во спилата кој се наоѓа во непосредна близина на Јама 5 и е органски споен со неа.<ref>Рујак Зоран, Цареви Кули-Струмица, од праисторијата  до Римското Царство, книга I, НУ Завод за заштита на спомениците на културата и музеј, Струмица, Струмица 2020, 168.</ref> Јамите се исполнети со материјал од IV век пр.н.е. кој вклучува античка и сива пајонска грнчарија (амфори, киликси, скифоси, кантароси, аскоси, арибалоси, паници, чинии итн.), монети, накит, остатоци од оружје (стрелки и бадемести проектили за праќа) и друго.<ref>Рујак Зоран, Цареви Кули-Струмица, од праисторијата  до Римското Царство, книга I, НУ Завод за заштита на спомениците на културата и музеј, Струмица, Струмица 2020, 180-213</ref> Судејќи според временскиот контекст, содржината и местоположбата на јамите, како и нивната импозантна големина, античките јами најверојатно можат да се поврзат со практикувањето на ритуали во рамките на одредени култни активности посветени на некои антички божества. Се чини дека платото на Цареви Кули, во периодот од V до IV век пр.н.е. служи како светилиште односно некаков вид ''[[теменос]]'', каде населението од античкиот град под темелите на денешна Струмица практикувало религиски и култни активности.<ref>Рујак Зоран, Цареви Кули-Струмица, од праисторијата  до Римското Царство, книга I, НУ Завод за заштита на спомениците на културата и музеј, Струмица, Струмица 2020, 166-168.</ref>[[Податотека:Теракотна фигурина на Кибела (Цареви Кули - Струмица).jpg|лево|мини|293x293пкс|Теракотна фигурина на Кибела]] ==== Хеленистички период ==== На просторот на југоисточното и северозападното плато е пронајден значаен хоризонт од [[Хеленистички период|хеленистичкиот период]]. Се чини дека овој хоризонт функционирал и по римските освојувања на овие краеви. Во оваа епоха се појавуваат и првите позначајни остатоци на архитектура. Се работи за објекти ѕидани од кршен камен во техниката на сувоѕид. Движните наоди пронајдени во културните слоеви на објектите и околу нив несомнено припаѓаат на хеленистичкиот период. Во еден од објектите е пронајдена керамичка ламба со релјефна флорална претстава и покриена со црн фирнајс од III-II век пр.н.е. Во непосредна близина на овие објекти, веднаш под остатоците на средновековниот бедем, се појавиле и остатоци на питоси. На оваа позиција бил истражен и керамички материјал од хеленистичкиот период, како и монети од автономните ковања на македонските градови. Се чини дека првата фаза на објектите најверојатно потекнува од III-II век пр.н.е., а втората фаза, која небрежно и набрзина е подигната, е од периодот на римската доминација.<ref>Рујак Зоран, Цареви Кули-Струмица, од праисторијата  до Римското Царство, книга I, НУ Завод за заштита на спомениците на културата и музеј, Струмица, Струмица 2020, 222-225.</ref> Во прилог на проучувањето на населбата во времето на хеленистичката епоха сведочи и некрополата на локалитетот Јужен рид. Нејзиното користење најверојатно започнало уште во времето на раноантичкиот период.<ref>Рујак Зоран, Цареви Кули-Струмица, од праисторијата  до Римското Царство, книга I, НУ Завод за заштита на спомениците на културата и музеј, Струмица, Струмица 2020, 226-229.</ref> Во репертоарот на керамопластиката од хеленистичкиот период на Цареви Кули, покрај значајното количество керамички садови, се појавиле наоди на керамички модел на олтар, теракотни фигурини на Кибела и Хермес.<ref>Рујак Зоран, Цареви Кули-Струмица, од праисторијата  до Римското Царство, книга I, НУ Завод за заштита на спомениците на културата и музеј, Струмица, Струмица 2020, 230-231.</ref> Покрај тоа се бележат наоди на монети, накит, од кои највпечатливи се златните обетки со претстава на лавја глава, глава на Африканец и прстен со глава на жена.<ref>Рујак Зоран, Цареви Кули-Струмица, од праисторијата  до Римското Царство, книга I, НУ Завод за заштита на спомениците на културата и музеј, Струмица, Струмица 2020, 251-253.</ref> ==== Римски период ==== [[Податотека:Надгробен медалјон со натпис (Цареви Кули - Струмица).jpg|мини|Надгробен медалјон со натпис кој укажува на свештеник на култот на Артемида]] По Третата римско-македонска војна (171-168 година пред н.е.) и поразот на македонскиот крал [[Персеј]] од страна на римскиот конзул Л. Емилиј Паул во [[Битка кај Пидна (168 п.н.е.)|Битката кај Пидна]] (168 г. пр.н.е.), Македонија е трајно завладеана од Римјаните.<ref>Папазоглу Ф., Македонски градови у Римско доба, Жива Антика, Посебна издања, Књига 1, Скопје 1957, 58.</ref> Во времето на републиканскиот и раноцарскиот период, на Цареви Кули се бележи редуцирање на градежните активности. На платото биле истражени само неколку објекти, како и остатоци на ѕидови кои недвосмислено се поврзувааат со римскиот период. Истражувањата на платото изнеле на виделина неколку правоаголни објекти работени од камен и кал. Градбите се зачувани во прилично руинирна состојба, што е последица на оштетувањата предизвикани од деструктивните процеси на подоцнежните градежни активности. Во објектите се бележи значајно количество движен материјал кој потекнува од првите два века. За жал, функцијата на објектите не е позната. Врз основа на откриениот движен материјал постои можност дека се работи за станбени објекти или, пак, објекти со економска намена во кои се одлагале прехранбени намирници. Објектите биле срушени кон крајот на III век, најверојатно, како последица на готско-херулските пустошења во 268/269 година, кога страдале повеќето градови во овој дел на Балканот.<ref>Микулчиќ, И., Антички градови во Македонија, Книга 8, Македонска Академија на науките и уметностите, Скопје, 1999. 195.</ref> Во римските слоеви на Цареви Кули се пронајдени разновидни занаетчиско-уметнички производи составени од бронзена статуетка со стилизирана претстава на Меркур, накит, уталитерни предмети итн. Од грнчарските производи впечатлива е печатената керамика, а исто така, бил пронајден и надгробен споменик – медалјон со натпис кој укажува на свештеник на култот на Артемида.<ref>Рујак Зоран, Цареви Кули-Струмица, Римското Царство до доцен среден век, книга II, НУ Завод за заштита на спомениците на културата и музеј, Струмица, Струмица 2022, 32-46.</ref>[[Податотека:Можен изглед на доцноантичката фортификација на Цареви Кули - Струмица.jpg|лево|мини|500x500пкс|Можен изглед на доцноантичката фортификација]] ==== Доцноантички период ==== Ахеолошките истражувања покажале дека првата солидно градена фортификација на Цареви Кули изникнала во текот на доцната антика. Се работи за моќен кастрон кој, покрај стражарската служба, служел и како рефугиум за месното население, односно како место каде жителите од античкиот град на местото на денешна Струмица, можеле брзо и сигурно да се засолнат во времето на големите опасности. Оваа фортификација била изградена кон крајот на III или почетокот на IV век. Тогаш, најверојатно биле подигнати првите цврсти и солидно градени бедеми, откриени на повеќе позиции околу платото. Со оглед на силната бедемска фортификација и богатите резерви на вода и храна, кои биле складирани во рамките на тврдината, граѓаните од античкиот град во подножјето на Цареви Кули, овде можеле да останат со месеци.<ref>Рујак Зоран, Цареви Кули-Струмица, од Римското Царство до доцен среден век, книга II, НУ Завод за заштита на спомениците на културата и музеј, Струмица, Струмица 2022, 80-87.</ref> [[Податотека:Ламба со претстава на Ахил и Пентесилеја (Цареви Кули - Струмица).jpg|мини|300x300пкс|Ламба со претстава на Ахил и Пентесилеја]] Најголема потврда за засилената активност во доцноантичката тврдина на Цареви Кули, е постоењето на голема доцноантичка некропола во секторот Јужен рид. Во неа биле погребувани стражарите, заедно со членовите на нивните семејства. Истражувањата покажале дека ридот почнал да се користи за погребувања кон крајот на III и почетокот на IV век, веројатно по подигањето на доцноантичката крепост на Цареви Кули. Погребувањата се вршени се до првата половина на V век. Судејќи според материјалните остатоци, во прв ред, монетите ковани во времето на Маврикиј (582-602), оваа крепост над градот ќе функционира сè до осумдесеттите години на VI век, кога најверојатно ќе биде напуштена.<ref>Рујак Зоран, Цареви Кули-Струмица, од Римското Царство до доцен среден век, книга II, НУ Завод за заштита на спомениците на културата и музеј, Струмица, Струмица 2022, 89-97.</ref> Слоевите од доцната антика, односно рановизантискиот хоризонт, го претставуваат еден од најбогатите и најразноврсни периоди во материјалната култура на локалитетот Цареви Кули. Како и кај сите останати културни слоеви, грнчаријата е најбројниот фонд на наоди. Следат нумизматичките наоди, накитот, предметите изработени од стакло, ламбите, предметите употребувани во секојдневието, предметите изработени од коска и рог, а во помала мера, и оружјето. === Средновековен период на Цареви Кули === [[Податотека:Digital reconstruction of Carevi Kuli - Strumica (Zoran Rujak).jpg|лево|мини|500x500пкс|Можен изглед на средновековната тврдина Цареви Кули]] Судбината на доцноантичката крепост во периодот на раното средновековие, од почетокот на VII век па сè до крајот на X век, не е позната. Најмладиот средновековен хоризонт на Цареви Кули се образувал кон крајот на X и почетокот на XI век. Судејќи според наодите и архитектонските остатоци, доцноантичката крепост најверојатно била повторно запоседната во периодот на Самуиловите војни. За нејзината сочуваност, во мугрите на Самуиловата држава, не се знае речиси ништо, но може да се претпостави дека, кон крајот на X и почетокот на XI век, таа сè уште била во солидна состојба. Точното време на градењето на средновековната крепост Цареви Кули не е познато. Тој податок никаде не е забележен ниту, пак, тврдината под тоа име се споменува во некои историски извори. Меѓутоа, многу податоци одат во прилог на мислењето дека тврдината е подигната во времето на Комниновската реставрација и тоа, некаде кон крајот на XI или почетокот на XII век. Имајќи ја предвид опасноста од Крстоносците, Узите, Печенезите и Куманите, царевите од ромејската лоза на Комнините ја насочиле својата енергија кон организација на одбранбената моќ во овој дел на Ромејското Царство. Дека крепоста почнала да се гради набргу после Првата крстоносна војна зборува и фактот на големата концентрација на ромејска војска во овие краишта кон крајот на XI век. Овој податок е верно запишан во манастирските списи на манастирот Св.Богородица Милостива во Велјуса.<ref>Панов Б, 1984, ''Струмица и Струмичката област во средниот век (VI-XI век),'' Акта Велјуса, Скопје 1984, 68-69.</ref> Судејќи според истражувањата, активностите во тврдината бележат најголем подем во периодот на владеењето на самостојните господари Добромир Хрс и Стрез, односно кон крајот на XII и почетокот на XIII век. По овој период, овие краишта ќе се најдат во центарот на воените збиднувања, кога честопати ќе се наоѓаат под разни владетели. Оваа ситуација така ќе остане се до 1261 година кога, по реставрацијата на Ромејското Царство, приликите конечно ќе се стабилизираат. Кон крајот од триесетите години на XIV век оваа област накратко ќе биде запоседната од страна на самостојниот господар Хреља, за да веќе од 1332 година потпадне под српска власт. Српските владетели ќе владеат со оваа област безмалку до крајот на XIV век. ==== Опис на средновековната тврдина ==== [[Податотека:Можен изглед на средновековната тврдина Цареви Кули - Струмица.jpg|мини|500x500пкс|Можен изглед на средновековната тврдина Цареви Кули - Струмица]] Средновековната тврдина Цареви Кули е комплексна фортификација која, покрај воената посада, имала и цивилни лица кои вршеле одредени работи поврзани со секојдневните активности. Припаѓала на низа важни утврдени места во средновековието на Македонија, меѓу кои се истакнувала со големината, специфичната положба и извонредното стратешко значење. Нејзината големина била условена со природните можности на теренот, на којшто градителите морале да се прилагодат. Изградена на издолжениот седлест врв на едно од крајните источни ограноци на ридовите од планината Еленица, средновековната крепост има издолжена овална форма. Основната концепција на средновековната тврдината ја чини бедемското обѕидие, зајакнато со најмалку пет, а најмногу седум кули (бројот на кулите не може да се определи поради свлечиштата кои однеле голем дел од фортификационата архитектура). Подолгите страни на крепоста се поставени на оската североисток-југозапад. Должината на крепоста е 230 м, додека најголемата широчина изнесува 80 м. Вкупниот периметар на средновековното обѕидие, заедно со одбранбените кули, изнесува околу 550 м. Во времето кога била активна, нејзината површина изнесувала околу 1,15 хектари.<ref>Рујак Зоран, Цареви Кули-Струмица, од Римското Царство до доцен среден век, книга II, НУ Завод за заштита на спомениците на културата и музеј, Струмица, Струмица 2022, 227-228.</ref> Тврдината била најдобро бранета на западниот влез каде е зајакната со три кули оддалечени една од друга во должина на копјомет. На оваа позиција одбраната е дополнително зајакнета и со прекопување на вештачки длабок ров-''fossa''. [[Податотека:Можен изглед на централната одбранбена кула Пирг (Цареви Кули).jpg|мини|350x350пкс|Можен изглед на централната одбранбена кула Пирг]] На централниот дел се наоѓа најголемиот објект - централна одбранбена кула-Пирг. Оваа кула функционирала како раководен центар на одбраната, а во исто време била и командно место на старешината на тврдината. Во нејзината внатрешност се наоѓале одаите на старешината и магацините во кои биле складирани намирници и оружјето, а во подрумските простории имало цистерна за вода. [[Податотека:Сад изработен во зграфито-техника XII-XIII век (Цареви Кули - Струмица).jpg|лево|мини|Сад изработен во зграфито-техника XII-XIII век]] Во нејзина непосредна близина кон запад се наоѓаат остатоци од помал објект премачкан со хидростатен малтер. Овој објект, најверојатно претставува мала цистерна која била во функција на централната кула. На југоисточното плато се распространети објектите за домување на посадата на тврдината, а се мисли дека овде, потпрен врз југоисточниот бедем се наоѓал и утврдениот двор за заповедникот на тврдината. Централно на платото се наоѓаат уште неколку објекти кои служеле за домување. Овде се наоѓа и големата цистерна, односно гранариум. На северната страна се наоѓа средновековната црква, а западно од неа неколку објекти за домување, складирање на прехранбени артикли, како и цистерна со бунар. Од друга страна, можно е на северозападното плато да се наоѓале занаетчиските работилници, како и некои други помали придружни објекти поврзани со нив. Поради потребата за дополнителни количества на вода, овде била направена уште една цистерна за собирање на атмосферска вода.<ref>Рујак Зоран, Цареви Кули-Струмица, од Римското Царство до доцен среден век, книга II, НУ Завод за заштита на спомениците на културата и музеј, Струмица, Струмица 2022, 233-234.</ref> Културните слоеви од средновековниот период на Цареви Кули ги одликува мноштво археолошки наоди кои претставуваат материјална потврда за интензивниот живот во рамките на тврдината и околу неа. Сложената стратиграфска ситуација ја одредуваат два значајна хоризонта кои се однесуваат на Самуиловите војни (од крајот на X и почетокот на XI век) и периодот на егзистирањето на средновековната тврдина (од крајот на XI век до крајот на XIV век). Во текот на средновековието, просторот на средновековната тврдина е претворен во воен амбиент чиј карактер, покрај архитектонскиот склоп на материјалните остатоци, го одредуваат и разновидни предмети на материјалната култура. Овој материјал, во најголема мера, е составен од керамички предмети, во прв ред, садова и трпезна керамика, потоа остатоци од предмети употребувани за украсување, предмети поврзани со личната побожност, оружје и опрема, орудија и алатки, монети, како и предмети употребувани во секојдневните активности.<ref>Рујак Зоран, Цареви Кули-Струмица, од Римското Царство до доцен среден век, книга II, НУ Завод за заштита на спомениците на културата и музеј, Струмица, Струмица 2022, 334.</ref> ==== Доцносредновековен период ==== [[Податотека:Доцносредновековен објект на југоисточното плато (Цареви Кули - Струмица).jpg|лево|мини|350x350пкс|Доцносредновековен објект на југоисточното плато]] Со преземањето на овие краеви од страна на Османлиите, во пролетта 1395 година, е отворено ново поглавје во историјата на Цареви Кули- Струмица. Тврдината Цареви Кули во тоа време доживеала неколку промени. По освојувањето на Струмица од страна на Османлиите, положбата на тврдината значајно се изменила затоа што останала длабоко во територијата на Царството и постепено го изгубила своето воено-стратешко значење. Сепак, во XV век, таа сè уште го имала својот одбранбен карактер, за што сведочат некои објекти и наодите од археолошките истражувања. За оваа фаза сведочи и малиот објект познат како ''црквичка'' сместен на западниот длабок дол, педесетина метри под тврдината.<ref>Рујак Зоран, Цареви Кули-Струмица, од Римското Царство до доцен среден век, книга II, НУ Завод за заштита на спомениците на културата и музеј, Струмица, Струмица 2022, 443.</ref> Од тогашните документи се дознава дека во почетокот на XV век Османлиите поправиле голем број тврдини и во нив сместиле гарнизони и огромен воено-административен апарат. Во наредните години Османлиите имале свои посади во скопската, кичевската и прилепската, како и во струмичката тврдина.<ref>Стојановски А. 1981, Градовите на Македонија од крајот на XIV до XVII век, Скопје 1981.</ref> Се чини дека во периодот на XV век, крепоста над Струмица била дополнително зајакнета, а на одредени позиции се подигнати нови објекти за посадата на тврдината. [[Податотека:Доцносредновековен сад - Цареви Кули - Струмица.jpg|мини|Доцносредновековен сад]] Еден од најголемите турски патеписци, Евлија Челеби, ја посетил Струмица во 1670 година. Тој во своите записи ја споменува и тврдината над градот. За неа напишал дека е напуштена, поради тоа што Струмица се наоѓала во средиштето на Османлиското Царство, дека тврдината започнала да се руши од поодамна и дека во неа тогаш престојувале само неколкумина војници – мартолози. Од записите на Евлија Челеби се дознава дека во тврдината немало ниту постојана војска, ниту куќи.<ref>Šabanović, H., 1957, ''Evlija Ćelebija-Putopis'', Svjetlost, Zagreb 1957, 575.</ref> Археолошките истражувања на крепоста Цареви Кули покажале дека со доаѓањето на Османлиите се случуваат одредени промени и на самата тврдина. Се претпоставува дека еден дел од средновековните објекти бил срушен, дел од нив преадаптиран, а подигнати се и сосема нови. На југоисточното плато се појавуваат два објекта кои имаат правоаголна основа. Овие објекти претставуваат куќи на посадата на тврдината или имале верски и административен карактер. Со оглед на релативно малиот број на објекти, се смета дека во овој период во тврдината била сконцентрирана малобројна посада. Ова го потврдуваат и историските извори во кои е наведено дека во XVI век во неа престојувала посада од десетина членови.<ref>Рујак Зоран, Цареви Кули-Струмица, од Римското Царство до доцен среден век, книга II, НУ Завод за заштита на спомениците на културата и музеј, Струмица, Струмица 2022, 446-447.</ref> Истражувањата на доцносредновековните слоеви на крепоста Цареви Кули, изнедрија мноштво наоди кои се поврзуваат со Османлиското средновековие. Најголемиот број од нив се поврзани со секојдневните активности на воената посада, а составени се од доцносредновековна и османска грнчарија. Мал број го чинат наодите на накит, составени исклучиво од прстени, а се бележат и неколку утилитарни предмети кои биле користени во секојдневните активности. Во рамките на истражувањата биле пронајдени и монети, составени претежно од акчиња. Специфични наоди за оваа епоха се и оловните проектили од огнени оружја, односно кубури и пушки.<ref>Рујак Зоран, Цареви Кули-Струмица, од Римското Царство до доцен среден век, книга II, НУ Завод за заштита на спомениците на културата и музеј, Струмица, Струмица 2022, 454.</ref> === Цареви Кули од XIX до XXI век === [[Податотека:Цареви Кули пред 1931 година, со сочувана југозападна кула.jpg|мини|400x400пкс|Цареви Кули пред 1931 година, со сочувана југозападна кула]] Дваесеттиот век на овие подрачја донел многу промени кои ќе имаат далекусежни последици во натомошниот развој на градот Струмица, а воедно и на крепоста над него. Одамна напуштена и руинирана, кон крајот на XIX и почетокот на XX век, крепоста над Струмица веќе била дел од легендите и преданијата на месното население. Остатоците од крепоста ја буделе љубопитноста кај генерациите израснати во нејзиното подножје. Во тоа време, од колено на колено, веќе се пренесувале разни приказни за нејзината силина, моќ и значење. Тогаш, најверојатно крепоста над Струмица го добила и своето народно име „Цареви Кули“ кое ќе остане сè до денес. За нејзината мистична привлечност пишува дури и Карл Мај. Во својот роман „Во клисурите на Балканот“, од 1888 година, дел од дејството се случува и во градот Струмица. Меѓу другото, тој зборува и за тврдината над градот, која во тој период била обвиена со мистични настани.<ref>Цветанов, Д., 2016, ''Развој и континуитет на комплексното утврдување на градот Струмица од IV до XVI век'', Патримониум.Мк, Година 9, број 14, Скопје 2016, 89-101.</ref> Во првите неколку децении на XX век, низ овие краеви поминал и Богдан Филов кој во своите патувања дава опис на тврдината над Струмица. Во своите белешки од 16-18 март 1913 година дава опис на централната кула. Освен оваа кула, ги споменува и двете кули на западниот влез за кои вели дека го фланкирале главниот влез. Тој таму јасно го назначил името на тврдината како Цареви Кули.<ref>Филов, Б., 1933, ''Пътувания низ Тракия, Родопите и Македония 1912 – 1916''. Съставител Петър Петров. Унив. изд-во „Св. Климент Охридски“, София, 1993.</ref> [[Податотека:Цареви Кули за време на истражувањата 2008 година.jpg|лево|мини|450x450пкс|Цареви Кули за време на истражувањата 2008 година]] И покрај тоа што тврдината веќе оддамна била напуштена, одредени траги зборуваат дека животот во неа не замрел целосно. Во виорот на Балканските војни, Првата и Втората светска војна, врвот на ридот бил користен за воени потреби. Археолошките истражувања покажаа дека на одредени места се појавуваат наоди кои посочуваат на кратко запоседнување на тврдината, пред сè, поради нејзината стратешка позиција. Во периодот помеѓу двете светски војни, Цареви Кули доживеале уште едно уривање кое било предизвикано од земјотресот кој ја погодил областа на Валандово, во текот на месец март 1931 година. Имено, во овој период најверојатно е урнат поголемиот дел на југозападната кула, која јасно се гледа на неколку фотографии направени помеѓу двете светски војни. Се чини дека одредени остатоци на оваа кула биле во сè уште добра кондиција сè до крајот на војната. Но, некаде при крајот на војната и овие остатоци биле урнати, така што од оваа кула денес е сочувана само основата. Во меѓувоениот период на Цареви Кули се одржувала една манифестација која е специфична за градот Струмица. Имено, во почетокот на големите пости, во текот на првите три дена, наречени „тримери“, градското население од Струмица имало обичај да ја посетува крепоста и овде да раздава остатоци од тримерскиот ручек. Оваа традиција се одржала во Струмица и во повоениот период, сè до средината на педесеттите години, кога полека почнува да исчезнува.<ref>Рујак Зоран, Цареви Кули-Струмица, од Римското Царство до доцен среден век, книга II, НУ Завод за заштита на спомениците на културата и музеј, Струмица, Струмица 2022, 466-469.</ref> Интересот за крепоста над Струмица повторно ќе заживее во првите децении на XXI век, кога ќе се спроведат обемни археолошки истражувања и конзерваторски зафати со кои полека се враќа стариот сјај на средновековната тврдина. [[Податотека:Концерт на Цареви Кули - Струмица, 2019.jpg|центар|мини|900x900пкс|Концерт на Цареви Кули, 2019 година]] == Во популарната култура == * Староградска песна „Под кулите на Струмица“ * Фестивал на староградски песни и серенади „Под кулите на Струмица“ == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{рв|Carevi Kuli}} * [http://www.carevikuli.com/mk/indexmk.html Цареви Кули] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090611065408/http://www.carevikuli.com/mk/indexmk.html |date=2009-06-11 }} * [http://the-travel-advisor.com/czars-towers-carevi-kuli-strumica/ Carevi Kuli] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20180120124656/http://the-travel-advisor.com/czars-towers-carevi-kuli-strumica/ |date=2018-01-20 }} {{Средновековни тврдини во Македонија}} {{Згради и градби во Струмица}} {{КНМ-Струмица}} [[Категорија:Тврдини во Македонија]] [[Категорија:Археолошки наоѓалишта во Македонија]] [[Категорија:Знаменитости во Струмица|Кале]] m144vu8vcem4ek4mgq7v17c64lng5e3 0 872948 5562972 5562635 2026-05-24T13:22:06Z Gurther 105215 Одбиени последните 4 промени (од [[Специјална:Придонеси/~2026-30877-93|~2026-30877-93]]) и ја поврати преработката 5547189 на Carshalton 5562972 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club 2 | color1 = white | color2 = #88bbff | clubname = Манчестер Сити | current = ФК Манчестер Сити сезона 2018-2019 | image = [[Податотека:Грб на Манчестер Сити.png|200px]] | fullname = Фудбалски клуб Манчестер Сити | country = {{flagsport|ENG}} [[Англија]] | nickname = ''Граѓани'' | motto = Superbia in Proelia (Латински за: Гордост во Битката) | shortname = MCFC | founded = {{Start date and years ago|df=yes|1880}} | colors = {{colorbox|#88bbff}} {{colorbox|white}} [[Сина боја|светлосина]] и [[Бела боја|бела]] | ground = [[Градски стадион во Манчестер|Етихад]] | capacity = 55.017<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.premierleague.com/content/dam/premierleague/site-content/News/publications/handbooks/premier-league-handbook-2015-16.pdf |title=Premier League Handbook Season 2015/16 |format=PDF |accessdate=23 May 2016 |work=[[Premier League]] |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150906045556/http://www.premierleague.com/content/dam/premierleague/site-content/News/publications/handbooks/premier-league-handbook-2015-16.pdf |archivedate= 6 September 2015 |df= }}</ref> | owner = ''[[City Football Group]]'' | chairman = {{flagsport|UAE}} [[Халдун Ал Мубарак]] | manager = {{flagsport|ESP}} [[Пеп Гвардиола]] | league = {{Лига-Премиер лига на Англија}} | season = 2023-2024 | position = Премиер лига, 1. место | website = http://www.mancity.com/ | pattern_la1 = _mancity2223h | pattern_b1 = _mancity2223h | pattern_ra1 = _mancity2223h | pattern_sh1 = _mancity2223h | pattern_so1 = _mancity2223hl | leftarm1 = 78BCFF | body1 = 78BCFF | rightarm1 = 78BCFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = 78BCFF | pattern_la2 = _mancity2223a | pattern_b2 = _mancity2223a | pattern_ra2 = _mancity2223a | pattern_sh2 = _mancity2223a | pattern_so2 = _mancity2223al | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = 000000 | socks2 = 000000 | pattern_la3 = _mancity2223t | pattern_b3 = _mancity2223t | pattern_ra3 = _mancity2223t | pattern_sh3 = _mancity2223t | pattern_so3 = _mancity2223tl | leftarm3 = D3FE7A | body3 = D3FE7A | rightarm3 = D3FE7A | shorts3 = 384157 | socks3 = D3FE7A }} '''ФК Манчестер Сити''' ({{langx|en|Manchester City F.C.}}) — професионален [[фудбал]]ски клуб од [[Манчестер]], [[Англија]]. Основан во 1880 година под името '''Сент Маркс''' ('''Вест Гортон'''), клубот го добил денешното име '''Манчестер Сити''' во 1894 година. Од 2003 година својте домашни натпревари ги играат на стадионот [[Градски стадион во Манчестер|Етихад]], кој го заменил [[Мејн Роуд]] нивниот поранешен дом уште од 1923 година. Клубот најголеми успеси остварил кон крајот на 1960. години и почетокот на 1970. години, кога успеал да ги освои [[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија|англиското првенство]], [[ФА Куп]]от, [[Фудбалски Лига куп на Англија|Лига Куп]]от и [[УЕФА Куп на победниците на куповите|УЕФА Купот на победници на куповите]] под водство на тренерите [[Џо Мерсер]] и [[Малколм Елисон]]. По поразот во финалето од ФА Купот во 1981 година, клубот доживеал пад, кој кулминирал со испаѓање во трета лига на [[Првенство во фудбал на Англија|англискиот фудбалски систем]] во 1998 година. Откако успеал да се врати во [[Премиер лига на Англија|Премиер лига]]та во 2000 година, клубот во 2008 година бил купен од страна на [[Abu Dhabi United Group]] и оттогаш станал еден од најбогатите во светот. Од 2011 година, Манчестер Сити освоил 14 големи титули, вклучувајќи четири титули во Премиер лигата. Во сезоната 2018–2019, Манчестер Сити бил петти најпрофитабилен фудбалски клуб со остварен годишен приход од 568,9 милиони евра.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www2.deloitte.com/uk/en/pages/sports-business-group/articles/deloitte-football-money-league.html |title=Deloitte Football Money League 2017 |work=[[Deloitte]] |date=January 2017 |accessdate=16 June 2017 }}</ref> Во 2019 година, списанието ''[[Форбс (списание)|Форбс]]'' проценило дека клубот вреди 2.69&nbsp;милијарди долари.<ref name="Forbes Valuation">{{Наведена мрежна страница|last1=Ozanian|first1=Mike|title=The World's Most Valuable Soccer Teams 2017|url=https://www.forbes.com/sites/mikeozanian/2017/06/06/the-worlds-most-valuable-soccer-teams-2017/|website=Forbes|accessdate=16 July 2017|date=6 June 2017}}</ref> == Историја == ===Основање и успесите во првите педесет години (1879-1930)=== Клубот бил формиран во 1880 година, под името Сент Маркс, по иницијатива на Артур Конел (ректорот на црквата Сент Маркс во Западен Гортон) и неговата ќерка Ен Конел. Нивната цел била да се обидат да го спречат насилството на локалните банди и алкохолизмот преку воспоставување нови активности за локалните мажи, додека високата невработеност го измачувала источен Манчестер, поточно областа Гортон. Сите мажи биле добредојдени да се приклучат, без оглед на верата. Црковен [[крикет]] клуб бил формиран во 1875 година, но не постоел еквивалент за зимските месеци.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=S2rGCQAAQBAJ&pg=PT13|title=Manchester City: The Secret History of a Club That Has No History|last=Devlin|first=Mike|date=2015-04-15|publisher=Amberley Publishing Limited|isbn=9781445648118|language=en}}</ref> Во врска со ова, Конел, со помош на чуварите на црквите Вилијам Бестоу и Томас Гудбехер, основал црковен фудбалски клуб во зимата 1880 година наречен „Сент Маркс Вест Гортон“, понекогаш запишан и како „Западен Гортон (Сент Маркс)“.<ref>{{Cite book|title=Manchester City : the complete record : every game, every scorer, every player and every attendance, memorable matches, complete history, pen pictures, manager profiles, appearance records|last=1967-|first=James, Gary|date=2006|publisher=Breedon|isbn=1859835120|location=Derby|oclc=156890195}}</ref> Првиот натпревар во аналите на овој клуб бил регистриран на 23 ноември 1880 година, против друг црковен тим од [[Маклесфилд]]. Сент Маркс го загубиле натпреварот со 2-1 и добиле само еден натпревар за време на нивната инаугуративна сезона 1880–1881, со победа над Сталибриџ Кларенс во март 1881 годинa.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=XsptDwAAQBAJ&pg=PT53|title=Lancashire Turf Wars: A Football History|last=Tongue|first=Steve|date=2018-09-07|publisher=Pitch Publishing|isbn=9781785314704|language=en}}{{Мртва_врска|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[File:ManCity1904.jpg|thumb|upright=1.4|Составот на Манчестер Сити кој го освоил [[ФА Куп|ФА&nbsp;Купот]] во 1904 година.]] Во 1884 година, клубот се споил со друг, „Гортон Атлетик“, но спојувањето траело само неколку месеци, по што клубовите повторно се разделиле, а претставникот на Западен Гортон сега бил наречен „Гортон А.Ф.К.“ додека Гортон Атлетик се преименувал во „Вест Гортон Атлетик“.<ref>Gary James, ''Manchester: The Greatest City'' (Polar Publishing, 2002), 15.</ref> Во 1887 година Гортон А.Ф.К. станал професионален клуб, а ова вклучувало и преместување на местото на домашниот терен во [[Хајд Роуд]], со што се сменило и името на клубот во „Ардвик А.Ф.К.“, во чест на новата локација на клубот во источниот дел од градот. Ардвик стекнал поголема слава во 1891 година, освојувајќи го [[Сениор куп на Манчестер|Сениор купот на Манчестер]] за првпат во својата историја совладувајќи го [[ФК Манчестер Јунајтед|Њутн Хит]] со 1-0 во финалето.<ref>{{cite book |last=Clayton |first=David |title=Everything under the blue moon: the complete book of Manchester City FC - and more! |publisher=Mainstream publishing |location=Edinburgh |year=2002 |isbn=1-84018-687-9}} pg.17</ref> Овој успех имал позитивен ефект врз [[Фудбалската алијанса]], која го прифатила Ардвик како дополнителна франшиза за сезоната 1891-1892. Подоцна Алијансата се споила со [[Фудбалска лига на Англија|Фудбалската лига]] во 1892 година, така што Ардвик станал член на Втората дивизија. Финансиските проблеми во сезоната 1893-1994 година довеле до реорганизација на клубот, и на 16 април [[1894]] година тој станал '''ФК Манчестер Сити'''. Освојувањето на титулата во Втората дивизија на фудбалската лига во 1899 година, му ги донела на клубот првите почести и промоција во највисоката фудбалска лига во Англија, [[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија|Првата дивизија]]. Неколку години подоцна клубот го постигнал најголемиот успех во својата историја, откако на 23 април 1904 година, совладувајќи го [[ФК Болтон Вондерерс|Болтон Вондерерс]] со 1-0 во [[Националнен спортски центар Кристал Палас|Кристал Палас]] го освоил најпрестижниот елиминационен турнир<ref name="ReferenceA">Manchester: The Greatest City, 59-65.</ref> во англискиот фудбал, [[ФА Куп]]от. Клубот бил близу до освојување на [[Двојна круна (фудбал)|двојната круна]], но на крајот сепак во лигата завршиле втори со три бода помалку од шампионот [[ФК Шефилд Венздеј|Венздеј]]. Во сезоните по нивниот триумф во ФА Купот, клубот бил обвинет за финансиски нерегуларности, а сето тоа кулминирало со суспензија на седумнаесет играчи во 1906 година, вклучувајќи го и [[капитен]]от [[Били Мередит]].<ref name="ReferenceA"/> Бесот на навивачите на Сити бил уште поголем кога многу од суспендираните играчи отишле да играат за локалниот соперник [[ФК Манчестер Јунајтед|Манчестер Јунајтед]], формирајќи го јадрото на тимот Јунајтед кој ја освоил Првата дивизија за време на сезоната 1907-1908. Во 1920 година се случил пожар кој ја изгорел и уништил главната трибина Хајд Роуд, по што клубот во 1923 година одлучил да се пресели на својот нов стадион на [[Мејн Роуд]] во [[Мос Сајд]] во јужниот дел на Манчестер.<ref>{{Cite news |title=Maine Road through the ages |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/3011895.stm |publisher=BBC Sport |date=11 May 2003 |access-date=10 September 2011 |first=Chris |last=Bevan}}</ref> Новиот стадион бил со капацитет од 100,000 гледачи и ќе биде важен дел од историјата на клубот, а поради својот висок капацитет го добил прекарот Вембли на северот. ===Вториот ФА Куп, првата шампионска титула и испаѓање (1930-1950)=== Во [[1930-ти]]те години, Манчестер Сити стигнал до две последователни финалиња во ФА Купот: губејќи од {{Fb team (N) Everton}} во 1933 година, пред да го освои купот победувајќи го {{Fb team (N) Portsmouth}} во 1934 година. Во финалето 1933 година, тие биле немоќни да му се спротивстават на силниот Евертон предводен од [[Дикси Дин]] и биле поразени со убедливи 3-0, меѓутоа при доделувањето на медалите тогашниот капитен на Сити, [[Сам Коуан]], рекол дека ќе се врати следната година за да победи. Неговите зборови се обвистиниле и Сити се вратиле на [[Вембли (стадион)|Вембли]] следната година каде во финалето го совладале Портсмут со 2-1 и му овозможиле на Коуан да го подигне пехарот од вториот освоен куп во историјата на клубот. Коуан, исто така, станал првиот и досега единствен играч на Манчестер Сити кој го претставувал клубот во три финалиња на ФА Купот (играл и во финалето во 1926 година во кое загубиле од Болтон). Манчестер Сити конечно станал шампион на Англија, откако во [[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија 1936-1937|сезоната 1936-1937]] ја освоиле својата прва титула во Првата дивизија со три бода повеќе пред вториот [[ФК Чарлтон Атлетик|Чарлтон Атлетик]]. Со тоа завршило долгогодишното чекање на приврзаниците на ''светлосините'', откако претходно клубот неколку пати бил близу до овој успех завршувајќи втор во сезоните [[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија 1903-1904|1903-1904]] и [[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија 1920-1921|1920-1921]]. Сепак, веќе следната сезона им приредила вистински шок на сите симпатизери на клубот, кога Манчестер Сити како бранител на титулата испаднал од лигата завршувајќи на претпоследното место, и покрај тоа што постигнале најмногу голови во дивизијата.<ref>{{cite web | title=England 1937/38| work=league table from RSSSF | url=http://www.rsssf.com/engpaul/FLA/1937-38.html| access-date=29 December 2005 }}</ref> По одигрувањето на следната сезона во Втората дивизија во која клубот завршил петти и не успеал да избори промоција, првенствата биле прекинати поради почетокот на [[Втора светска војна|Втората светска војна]]. Кога првенствата продолжиле, во сезоната 1946-1947, Сити си го вратил статусот на фаворит и ја освоил петтата своја титула во Втората дивизија под водството на нивниот поранешен играч и капитен Сам Коуан. ===Новите куп успеси и ново испаѓање (1950-1965)=== [[File:Sculpture of Bert Trautmann.jpg|thumb|190px|right|Скулптура на голманот [[Берт&nbsp;Траутман]], во музејот на Манчестер Сити.]] Во педесеттите години од минатиот век, Сити, користејќи тактика наречена „Реви план“, стигнале до нови последователни финалиња на ФА Купот по втор пат во својата историја, и идентично како во 1930-тите, тие го загубиле првото и го освоиле второто, во 1955 и 1956 година, соодветно. Во првото финале тие биле поразени од {{Fb team (N) Newcastle United}} со 3-1. Голот на [[Боби Џонстоун]] во последните минути од првото полувреме му донел израмнување на Сити и на одмор резултатот гласел 1-1, но во првите 15 минути од вториот дел играчите на Њукасл постигнале два гола и го решиле натпреварот. Следната година, во финалето одиграно во 1956, Манчестер Сити го победил [[ФК Бирмингем Сити|Бирмингем Сити]] со 3-1. Тоа било едно од најпрепознатливите финалиња на ФА Купот на сите времиња, а останало запаметено по голманот на ''Граѓаните'', германецот [[Берт Траутман]], кој продолжил да го игра натпреварот и покрај тоа што го скршил вратот. Освен споменатите успесите во куповите, Сити немале поголеми успеси во Првата дивизија во текот на оваа декада, завршувајќи само еднаш четврти во сезоната 1955-1956 и еднаш петти во сезоната 1957-1958. Почетокот на следната декада донел уште полоши денови за клубот и набргу потоа дошло до ново испаѓање од елитната дивизија за време на сезоната 1962-1963. Веднаш по испаѓањето во 1963, [[Џорџ Појсер]] бил назначен за менаџер, но тој неуспеал да го спречи падот на клубот. Сезоната ја завршиле на единаесеттото место во Втората дивизија, што бил нивниот најнизок пласман во клупската историја.<ref>Ардвик завршиле на 13. место во Втората дивизија во 1894 година, но во тоа време Првата дивизија броела само 16 клубови.</ref> ===Години на слава (1965-1979)=== <div style="float:left; font-size:90%; width:300px; border:0px; padding:0px; margin-left:0em; margin-right:20px; margin-bottom:0px; text-align:left"> {{Football Window|align=right|width=50%|border=1px|col1=#AAD0FF|col2=white|col3=white|font-size=120%|titolo=Куп на победниците на куповите 1970<ref>{{de}} [http://home6.inet.tele.dk/pin/Europacup/Pokal_69-70.htm Statistiche] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081016121742/http://home6.inet.tele.dk/pin/Europacup/Pokal_69-70.htm |data=16 ottobre 2008 }} на [[Куп на победниците на куповите 1969-1970|Куп на победниците на куповите 1969-70]]</ref>|contenuto= <div align="center">29 април [[1970]] - [[Стадион „Ернст Хапел“|Пратер]], [[Виена]] '''{{симбол2|600px sky city.png}} Манчестер Сити - [[ФК Гурник Забже|Гурник Забже]] {{симбол2|600px Bianco e Rosso.svg}}''' '''2 - 1'''</div> '''{{Fb team Manchester City}}''': Кориган, Бук, Бут, Хеслоп, Пардо, Дојл (54' Бојер), Тауерс, Оукс, Бел, Ли, Јанг. '''Тренер''': Мерсер. '''{{Fb team Gornik Zabrze}}''': Костка, Ослизло, Флоренски (Деја), Олек, Горгон, Латоха, Вилчек (Сковронек), Шолтисик, Банаш, Шарински, Љубански. <br>'''Тренер:''' Матјас. '''Судија''': {{flagsport|AUT}} Паул Шилер<br> '''Стрелци''': Јанг {{goal|11}}, Ли {{goal|43|пен.}}, Ослизло {{goal|68}}<br> '''Гледачи''': 7.968 }} </div> Во [[1965]] година [[Џо Мерсер]] бил назначен за нов менаџер, додека [[Малком Елисон]] за негов помошник. Веќе во првата сезона под раководството на овој тандем Манчестер Сити ја освоил титулата во Втората дивизија и се вратиле во Првата по двегодишно отсуство. Во следната сезона, тимот, засилен за време на летниот трансфер пазар, со потписите на [[Мајк Самерби]] и [[Колин Бел]], успеал да избори опстанок завршувајќи на петнаесеттото место: одлучувачки за постигнувањето на оваа цел биле последните седумнаесет натпревари, во кои Сити загубиле само четири пати. На крајот од [[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија 1967-1968|сезоната 1967-1968]] Манчестер Сити успеа да ја освои втората титула во својата историја: главните моменти на сезоната биле натпреварот против [[ФК Тотенхем Хотспар|Тотенхем]] (кои се емитувал на [[телевизија]] и во кои Сити победил со 4-1) наречен ''The Ballet on Ice'' (балетот на мраз) поради снегот што го покрил теренот тој ден, победата со 3-1 на [[Олд Трафорд]] против [[ФК Манчестер Јунајтед|Манчестер Јунајтед]] (иден шампион [[Европа]] и соперник на ''Граѓаните'' во борбата за титулата) во [[Дерби (фудбал)|дербито]], и натпреварот во последното коло од првенството, победата со 4-3 против [[ФК Њукасл Јунајтед|Њукасл Јунајтед]], што на Сити му ја донела шампионската титула. Сепак, славата не траела долго затоа што само неколку дена подоцна Јунајтед го освоил Европскиот куп на шампиони, станувајќи првиот англиски клуб на кој му успеал овој подвиг. Страниците во весниците биле преполни со текстови за ''Црвените ѓаволи'' и успехот на Сити паднал во заден план. Во [[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија 1968-1969|следната сезона]], и покрај тоа што клубот завршил на тринаесеттото место на табелата во првенството и бил елиминиран во првото коло од [[Куп на шампиони 1968/69|Европскиот куп]] од турскиот {{Fb team (N) Fenerbahce}}, клубот ја продолжил својата серија на освојување трофеи со успех во [[ФА Куп]]от. Освојувањето на националниот куп му овозможило на Манчестер Сити да игра во [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Купот на победниците на куповите]] за [[Куп на победниците на куповите 1969-1970|сезоната 1969-1970]]: откако ги елиминирале [[ФК Атлетик Билбао|Атлетико Билбао]], [[Лирс С.К.|Лирс]], [[ФК Академика Коимбра|Академика Коимбра]] и [[ФК Шалке 04|Шалке 04]], ''Граѓаните'' стигнале до финалето во [[Виена]] во кое се соочиле со [[Полска|полскиот]] [[ФК Гурник Забже|Гурник Забже]], кого го победиле со 2-1, за првиот европски трофеј во историја на клубот. На крајот на сезоната Манчестер Сити го освоил и [[Фудбалски Лига куп на Англија|Лига купот]], со што станал првиот англиски клуб кој освоил национален и европски турнир во истата сезона. Во 1971 година, Мерсер бил назначен за генерален менаџер на тимот, отстапувајќи му го местото менаџер (тренер) на првиот тим на неговиот асистент Малком Елисон: во неговата прва сезона Сити се бореле за освојување на титулата, наоѓајќи се во март на првото место во поредокот со минимална разлика од четири бода во однос на гонителите. Сепак, резултатската криза во самиот финиш од првенството предизвикала клубот да се лизне на четвртото место. По овој неуспех, навивачите го означиле играчот [[Родни Марш]] како главен виновник<ref name="marsh">[http://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/s/33/33094_marsh_fa_quick_to_discard_experience.html Marsh: FA quick to discard experience], преземено на 29 април [[2006]].</ref> (чие купување во меѓувреме ја оптоварило финансиската состојба во клубот), кој подоцна ја признал својата вина.<ref name="marsh"/> Во следната сезона тимот бил напуштен од двоецот Мерсер-Елисон, чии односи во меѓувреме се оладиле: Мерсер заминал во [[ФК Ковентри Сити|Ковентри Сити]], додека Елисон поднел оставка во средината на сезоната. [[Податотека:Coppa UEFA 1978-79 - Milan vs Manchester City - David Watson.jpg|thumb|upright=1.4|Капитенот [[Дејвид Вотсон]], голманот [[Џо Кориган]] и [[Кени Клементс]] го предводат тимот на Манчестер Сити на [[Сан Сиро]] за натпреварот од [[Куп на УЕФА 1978-1979|Купот на УЕФА 1978-1979]] против {{Fb team (N) Milan}}.]] Почетокот на [[Прва дивизија на Англија 1973-1974|сезоната 1973-1974]] бил означен со неколку промени на клупата на клубот, кој сега бил под контрола на новиот претседател [[Питер Сволс]]: сезоната како тренер ја започнал [[Џони Харт (фудбалер)|Џони Харт]], но бил отпуштен во октомври во корист на поранешниот капитен [[Тони Бук]], кој пак функцијата му ја предал на [[Рон Сондерс]] само неколку дена подоцна. Бук се вратил на клупата на крајот на сезоната, останувајќи таму до [[1979]] година, освојувајќи го Лига купот во [[1976]] и стигнал до второто место во лигата во [[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија 1976-1977|сезоната 1976-1977]], завршувајќи го првенството на еден бод зад {{Fb team (N) Liverpool}}. ===Падот (1979-1989)=== Во [[1979]] година, Малком Елисон се вратил на клупата на тимот, и потрошил големи пари на доведување нови засилувања како [[Аса Хартфорд]], [[Гари Овен]], [[Питер Барнс]] и [[Стив Дејли]], кои подоцна се покажале како неуспешни. Во [[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија 1980-1981|следната сезона]], под водството на [[Џон Бонд]] (кој ја презел функцијата од Елисон по крајот на сезоната 1979-1980), Сити стигнале до финалето на [[ФА Куп]]от каде се соочиле со [[ФК Тотенхем Хотспар|Тотенхем]]: натпреварот завршил нерешено 1-1 (благодарение на погодокот и автоголот на [[Томи Хачинсон]]) и неизбежно било преигрување за да се добие победникот. Во вториот натпревар, Тотенхем откако заостанувале со 1-2 на дваесеттина минути до крајот успеале со два гола за шест минути да го свртат резултатот и да го победат Сити со 3-2, а победничкиот гол дошол по фантастична соло акција на аргентинецот [[Рикардо Виља|Рики Виља]] кој бил двоен стрелец во тој натпревар. Во средината на [[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија 1982-1983|сезоната 1982-1983]], додека тимот се наоѓал во средината на табелата, Бонд бил разрешен по дискусија со управата и заменет со неговиот помошник [[Џон Бенсон (фудбалер 1942)|Џон Бенсон]]: тој потег скапо го чинел клубот, бидејќи по заминувањето на Бонд тие забележиле катастрофален пад во перформансите под водството на Бенсон (освојувајќи само 11 бодови во 19 натпревари) и сезоната завршила со најлошото можно сценарио - испаѓање во последното коло од сезоната по поразот од [[ФК Лутон Таун|Лутон Таун]] (кој исто така се бореле за опстанок и успеале во целта благодарение на победата над Сити) кога и нерешено би им било доволно за да се спасат. Потоа бил ангажиран нов менаџер, [[Били Мекнил]], кој откако замалку не успеал во првата сезоната да избори промоција, тоа го сторил во 1985 година кога ги вратил ''Ѓраѓаните'' во највисокото ниво. Престојот на Манчестер Сити во Првата дивизија овој пат бил краток: откако успеале да го избегнат испаѓањето во сезоната 1985-86, клубот испаднал на крајот на сезоната 1986-1987, откако Мекнил му го отстапил место на сонародникот [[Џими Фрицел]]. За враќањето во елита по две сезони поминати во Втората дивизија, Манчестер Сити му благодари на [[Мел Макин]], кој во 1989 година изборил промоција со освојувањето на второто место во втората лига. ===Подобрување, првите сезони во Премиер лигата и уште еден пад (1987-1998)=== Макин бил отпуштен во ноември [[1989]] и бил заменет со поранешниот менаџер на Евертон, [[Хауард Кендал]]. Откако обезбедил опстанок во претходната сезона, Кендал се вратил во Евертон во ноември [[1990]] и бил заменет на клупата од 34-годишниот [[Среден ред (фудбал)|играч за врска]] на клубот, [[Питер Рид]]. Сити ја завршиле сезоната [[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија 1990-1991|1990-1991]] на петтото место и го повториле истиот пласман и во следната година, но не се квалификувале за [[Куп на УЕФА|Купот на УЕФА]] затоа што во тоа време тоа право им припаѓало само на второ и третопласираните екипи. Во [[Премиер лига на Англија 1992-1993|сезоната 1992-1993]], инаугуративната сезона на [[Премиер лига на Англија|Премиер лигата]], тимот завршил деветти. Тоа бил добар резултат, но сепак Рид бил отпуштен само по две одиграни кола за време на [[Премиер лига на Англија 1993-1994|сезоната 1993-1994]]. Таа сезона била проблематична за Сити и шеснаесеттото место во лигата кое го постигнал новиот менаџер [[Брајан Хортон]] не било доволно за да го смири гневот на навивачите, под чии притисок потклекнал и претседателот Питер Сволс, кој контролата врз клубот ја предал на поранешниот славен играч на клубот [[Френсис Ли (фудбалер)|Френсис Ли]]. Првенството [[Премиер лига на Англија 1994-1995|1994-1995]] донело катастрофална втора половина од сезоната која го спуштила Сити на седумнаесеттото место, две места над зоната за испаѓање. Хортон бил ослободен од функцијата пред крајот на сезоната и бил заменет со менаџерот на [[ФК Саутхемптон|Саутхемптон]] [[Џејмс Алан Бол]]. Бол се обидел да спроведе револуција во тимот, залагајќи се за продажба на многу од битните „шрафови“ низ текот на годините и вметнувајќи бројни надежни млади играчи во тимот, вклучувајќи го и 22-годишниот играч за врска од [[Грузија]], [[Георги Кинкладзе]]. Почетокот на сезоната бил ужасно лош, со освоени само два бода во првите единаесет натпревари, но добрата серија резултати во месец ноември влела надеж дека Сити може да се бори за спас и опстанок во лигата. Сепак, испаѓањето дошло во последниот ден од сезоната, и тоа не било избегнато само поради гол-разликата, иако клубот имал ист број бодови како Ковентри Сити и Саутхемптон два клуба кој на крајот останале во Премиер. Така, клубот се најде повторно во втората лига по седум последователни сезони играње во највисокото ниво. Испаѓањето во понизок ранг овојпат, за разлика од претходните случаи во кои клубот брзо го наоѓаше патот назад во највисокото ниво, било многу посериозен проблем и тие се мачеле да опстанат во Првата дивизија (која по основањето на Премиер лигата станал второ ниво на фудбалскиот систем во Англија). Во [[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија 1997-1998|сезоната 1996-1997]] завршиле на 14. место, менувајќи неколку тренери: Бол бил отпуштен во последните месеци од 1996 година и заменет од [[Стив Копел]], кој пак поднел оставка по неколку недели поради прекумерниот притисок, па по краток период во кој должноста ја вршел привремениот менаџер [[Фил Нил]], сезоната ја завршиле со [[Франк Кларк]] на клупата. Проблемите во клубот продолжиле и во [[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија 1997-1998|следната сезона]] кога Сити бил принуден во уште поголема битка за опстанок во Првата дивизија. По малку повеќе од година дена работа, Кларк бил отпуштен во средината на февруари, оставајќи го клубот во последните 5 на табелата. Неговата замена, [[Џо Ројл]], наследил многу лоша ситуација. Тој го добил последниот натпревар од сезоната, совладувајќи го со 5-2 на домашен терен директниот конкурент за опстанок [[ФК Стоук Сити|Стоук Сити]], но победата била бескорисна, бидејќи другите три екипи вклучени во битката за спас - [[ФК Портсмут|Портсмут]], [[ФК Квинс Парк Ренџерс|Квинс Парк Ренџерс]] и [[ФК Порт Вејл|Порт Вејл]] - ги освоиле трите бода во својте натпревари. Така, Сити испаднале во Втората дивизија, англиската трета лига, за прв пат во нивната историја. Делот на Манчестер каде што се навива за небесно-синиот клуб останал потиштен откако го допреле дното, додека на другата страна на градот навивачите на Јунајтед имале многу поводи за радост бидејќи нивниот клуб бил доминантен и на домашната и на европската сцена. ===Искачувањето од третото ниво назад во Премиер лигата (1998-2001)=== [[Податотека:Paul Dickov vs Gillingham.jpg|thumb|right|250px|[[Пол Диков]] (лево) го постигнува израмнувачкиот гол за Сити во последните секунди од финалето на плејофот на Втората дивизија против {{Fb team (N) Gillingham}}.]] По испаѓањето, клубот претрпел перипетија надвор од теренот, со преземањето од страна на новиот претседател [[Дејвид Бернштајн]]. Сезоната во третата лига никако не била лесна, но навивачите никогаш не недостасувале на трибините покажувајќи ја својата наклонетост кон тимот, иако сега морале да се соочат со мали екипи, понекогаш дури и од предградијата на Манчестер како [[ФК Маклесфилд Таун|Меклсфилд Таун]] и [[ФК Бери|Бери]]. [[Втора дивизија на фудбалската лига на Англија 1998-1999|Сезоната]] ја завршиле на третото место, зад {{Fb team (N) Fulham}} и {{Fb team (N) Walsall}}, што значело дека ќе мора да играат плејоф за да можат да се вратат во второто ниво. Откако ја минале првата пречка наречена {{Fb team (N) Wigan}}, Сити се пласирал во финалето на Вембли против малиот {{Fb team (N) Gillingham}}, кој никогаш до тогаш во својата историја не играл во повисок ранг на натпреварување од третото ниво. Натпреварот бил многу изедначен, но оддеднаш Сити се нашол во многу тешка ситуација кога тимот предводен од [[Тони Пјулис]] на брзина постигнал два гола во 82-рата и 87-мата минута. Се чинело готово и Џилингем за првпат во својата историја ќе избори промоција во втората лигата. Уште една сезона во Втората дивизија би бил претежок удар за прифаќање за навивачите на Сити и погубна за клубот. Сепак во последните минути од натпреварот настапило потполно лудило: во последната 90-та минута [[Кевин Хорлок]] го пронашол патот на топката до мрежата и ја намалил негативата на Сити на еден гол. И тогаш, во последните секунди од судиското продолжение кога тимот очајнички тргнал во напад по израмнување, еден обид за удар кон голот на Џилингем на еден од играчите на Сити бил изблокиран, но топката се одбила до напаѓачот [[Пол Диков]] кој успеал да го изедначи резултатот на 2-2 за огромна радост на навивачите на ''Граѓаните''. Ова легендарно враќање во натпреварот, останало во сеќавање по лизгањето на колена по тревата при ликувањето на стрелецот Диков, кој во тој момент станал икона на клубот. Враќањето во натпреварот му донело голема психолошка предност на некогашниот англиски шампион, па при [[Изведување пенали (фудбал)|изведувањето на пеналите]] голманот [[Ники Вивер]] ја заклучил мрежата на Сити примајќи само еден гол од четири пенали на Џилингем за да ја прослават промоцијата. Но, и покрај оваа победа со неверојатен пресверт, Сити уште еднаш останале во сенка на својте градски соперници кои ја освоиле Лигата на шампионите неколку дена подоцна на сличен начин против {{Fb team (N) Bayern Munchen}}. Веќе во следната сезона тимот на Ројл се изборил за директна промоција во Премиер лигата, освојувајќи го второто место пред {{Fb team (N) Ipswich Town}}, кое го постигнале во последното коло благодарение на победата со 4-1 на [[Ивуд Парк]] над {{Fb team (N) Blackburn}}.<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/first-team/first-team-news/2017/may/5-last-day-dramas-other-than-93-20|title=5 last-day Man City dramas (other than 93:20!)|work=mancity.com|date=19 мај 2017|access-date=2 мај 2021}}</ref> Очекуваното враќање од навивачите на Манчестер Сити во Премиер лигата било реализирано во најкус можен рок. Во [[Премиер лига на Англија 2000-2001|сезоната 2000-2001]], сепак, „небесно-сините“ испаднале од Премиер лигата по само една сезона помината во елита и тоа на едно коло пред крајот на првенството. За првпат во историјата на Премиер лигата, сите три клуба кои испаднале биле познати уште пред изигрувањето на последното првенствено коло. Иако се засилиле со неколку звучни имиња меѓу кои и освојувачот на ''[[Златна топка|Златната топка]]'' за 1995 година, напаѓачот [[Џорџ Веа]], Сити не успеале да навлезат во потребниот ритам во текот на целата сезона, завршувајќи на 18. место со само 8 остварени победи. Веднаш по завршувањето на сезоната Ројл бил отпуштен.<ref>{{cite news |title=Man City sack Royle |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/1342293.stm |work=BBC Sport |date=21 May 2001 |access-date=9 September 2010}}</ref> ===Стабилизирање под водството на Киган и Пирс и доаѓањето на Шинаватра (2001-2008)=== [[File:Kevin Keegan.jpg|thumb|160px|left|[[Кевин Киган]], менаџерот кој го претворил Сити во стабилен прволигаш во периодот 2002-2005.]] Иако навивачите биле против тоа Ројл да биде отпуштен, тоа сепак се случило во мај 2001, кога како негов наследник на клупата дошол поранешниот селектор на [[Фудбалска репрезентација на Англија|англиската репрезентација]], [[Кевин Киган]]. Во неговата прва година на чело, [[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија 2001-2002|сезоната 2001-2002]], Киган донел во Манчестер неколку влијателни играчи како [[Ејал Берковиќ]], [[Али Бенарбија]] и [[Стјуарт Пирс]]. Промоцијата овојпат многу полесно била изборена, откако клубот ја освоил титулата во Првата дивизија, соборувајќи го клупскиот рекорди по бројот на освоени бодови (освоиле 99 бода). Напаѓачот [[Шон Гоутер]] постигнал 30 голови, а неговиот соиграч [[Дарен Хакерби]] додал уште 26. Како подготовка со цел да се оствари подобар пласман следната сезона во Премиер лигата и клубот да се задржи таму подолго од претходниот пат, Киган довел неколку квалитетни и искусни играчи во летото 2002 како [[Никола Анелка]], [[Петер Шмајхел]] и [[Марк-Вивиен Фое]]. Во текот на оваа сезона, Сити го победил Ливерпил на [[Анфилд]] и освоил четири бодови од пресметките со градскиот соперник Манчестер Јунајтед. Напаѓачите биле во добра форма: новото засилување Анелка постигнал 14 гола, а Гоутер 7. ''Ѓраѓаните'' ја завршиле сезоната на одличното деветто место, обезбедувајќи го опстанокот многу порано. На крајот од сезоната, клубот изборил пласман во [[Куп на УЕФА|Купот на УЕФА]], квалификувајќи се преку [[УЕФА Ферплеј рангирање|УЕФА Ферплејот]]. Сезоната 2002-2003, исто така, била последната сезона во која Сити настапувале на Мејн Роуд, стадионот кој клубот го оставил по 80 години за да се пресели на [[Градски стадион во Манчестер|Градскиот стадион во Манчестер]] со капацитет од 48.000 седишта, првично изграден за да биде домаќин на [[Комонвелтски игри 2002|Комонвелтските игри 2002]]. Клубот и неговите приврзаници останале вчудовидени кога Марк-Вивиен Фое, играчот кој бил на позајмица во претходната сезона во Манчестер Сити и бил несомнено еден од најдобрите играчи на Сити во сезоната,<ref>{{Cite news |title=Fans unite in Foe grief |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/africa/3026400.stm |publisher=BBC Sport |date=27 June 2003 |access-date=21 October 2010 |first=Frank |last=Keogh}}</ref> починал додека играл за својата репрезентација, [[Фудбалска репрезентација на Камерун|Камерун]], за време на [[ФИФА Куп на конфедерации 2003|Купот на конфедерации]] во натпревар против [[Фудбалска репрезентација на Колумбија|Колумбија]]. Во 72-рата минута од натпреварот, Фое колабирал во кругот на центарот од игралиштето,<ref name="BBC1">{{Cite news |title=Cameroon star Foe dies |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/3024360.stm |publisher=BBC Sport |date=26 June 2003 |access-date=21 October 2010}}</ref> без да има други играчи во негова близина.<ref>{{Cite news |title=Footballer Foe dies during game |url=http://football.guardian.co.uk/News_Story/0,1563,985814,00.html |work=The Guardian|date=26 June 2003 |access-date=21 October 2010 |location=London}}</ref> По обидите да го реанимираат на теренот, тој бил изнесен надвор од теренот, каде добил реанимација и кислород. Медицинските екипи минале 45 минути во обид да го рестартираат неговото срце, и иако тој сè уште бил жив по пристигнувањето во медицинскиот центар на стадионот, по кратко време починал, и покрај напорите да му се спаси животот.<ref name="BBC1"/> Во летото 2003, во Сити пристигнале уште неколку искусни играчи како: [[Стив МекМанаман]], [[Паул Босвелт]], [[Дејвид Симан]] и [[Михаел Тарнат]], но и покрај тоа сезоната 2003-2004 била тешка за клубот. Тие останале застрашени со мала шанса за испаѓање до претпоследниот натпревар во сезоната, сепак завршувајќи на безбедното 16-тото место на табелата со гол-разлика +1. Меѓу резултатите постигнати во првенството за одбележување е уште една победа над лутиот соперник Манчестер Јунајтед, овојпат со 4-1 во нивното прво соочување на новиот стадион на Сити. Тие стигнале до петтото коло на ФА Купот каде испаднале од Манчестер Јунајтед, елиминирајќи го претходно Тотенхем со 4-3 на [[Вајт Харт Лејн]] во еден од најлудите натпревари во историјата на натпреварувањето, со неверојатен пресврт откако губеле со 3-0 на полувремето и имале играч помалку.<ref name="fabbcspurs">{{cite news |title=Tottenham 3–4 Man City |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/fa_cup/3447235.stm |publisher=BBC Sport |date=4 February 2004 |access-date=9 September 2010}}</ref><ref>{{cite news |title=Great FA Cup comebacks of our time |url=https://www.theguardian.com/football/2004/feb/05/facup200304 |work=The Guardian|date=5 February 2004 |access-date=9 September 2010 |location=London |first=Scott |last=Murray}}</ref> Сепак, најголемото разочарување се чини дека било испаѓањето во второто коло на [[Куп на УЕФА 2003-2004|Купот на УЕФА]] од полскиот [[Дискоболија Гроѓиск Вјелкополски|Гроцлин]] и покрај нерешениот вкупен резултат 1-1 поради правилото за гол во гости. Одново Анелка бил предводник на клубот со 24 постигнати голови во сите натпреварувања, но се истакнале и некои млади играчи како [[Џои Бартон]] и [[Шон Рајт-Филипс]]. [[File:Stuart Pearce.jpg|thumb|190px|right|[[Стјуарт Пирс]], менаџер на Сити во периодот 2005–2007.]] Киган ја напуштил екипата во март 2005 година и бил заменет со привремениот менаџер [[Стјуарт Пирс]].<ref>{{cite news |title = Keegan ends his reign at Man City |url= http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/4338665.stm |publisher= BBC Sport |date= 11 March 2005 |access-date= 24 February 2008}}</ref> Тој ја завршил сезоната со Сити на осмото место, не успевајќи замалку да го одведе клубот во квалификациите за Купот на УЕФА, што било доволно убедливо за раководството да го задржи трајно на функцијата.<ref>{{cite news |title = Man City unveil Pearce as manager |url = http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/4503717.stm |publisher= BBC Sport |date = 12 May 2005 |access-date = 24 February 2008}}</ref> Последниот натпревар во сезоната против {{Fb team (N) Middlesbrough}} останал запаметен по одлуката на Пирс да го внесе во игра голманот Ники Вивер на место на играчот за врска [[Клаудио Рејна]] во последните минути од натпреварот, така што му овозможил на 198 сантиметри високиот голман [[Дејвид Џејмс (фудбалер 1970)|Дејвид Џејмс]] да игра во нападот, и покрај тоа го што имал напаѓачот [[Џон Макен]] на клупата.<ref>{{Cite news |title=The Joy of Six: Inspired substitutions |url=https://www.theguardian.com/sport/blog/2010/feb/19/joy-of-six-inspired-substitutions |work=The Guardian|date=19 February 2010 |access-date=23 October 2010 |location=London |first1=Rob |last1=Smyth |first2=Paul |last2=Doyle}}</ref> Сити дури имале подготвен дрес со број 1 за играч во поле, кој Џејмс го носел откако бил преместен напред и овој експеримент се покажал донекаде успешен бидејќи во последните минути од натпреварот (при резултат 1-1) бил досуден пенал за ''Граѓаните'', кој [[Роби Фаулер]] го промашил и со тоа згаснала шансата Сити да се пласира во Европа.<ref>{{Cite news |title=Fowler misses late penalty to hand Boro place in Uefa Cup |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/fowler-misses-late-penalty-to-hand-boro-place-in-uefa-cup-490893.html |work=The Independent|date=16 May 2005 |access-date=21 October 2010 |location=London |first=Ian |last=Whittell}}</ref> [[File:Daniel Agger.jpg|thumb|240px|left|Натпревар меѓу Манчестер Сити и Ливерпул во април 2007.]] Во [[Премиер лига на Англија 2005-2006|сезоната 2005-2006]], тимот започнал добро, но кон крајот имале пад во формата - 9 порази на последните 10 натпревари - што ги спуштило на петнаесеттата позиција во конечниот поредок. Пирс не успеал да донесе подобрување ниту во следната сезона, во која Сити воделе битка за опстанок и ќе се покаже многу тешка за клубот.<ref>{{cite news |title=Hughes defends under-fire Pearce |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/fa_cup/6441009.stm |publisher=BBC Sport |date=12 March 2007 |access-date=23 February 2008}}</ref> Сепак, добрата серија кон крајот на март и почетокот на април 2007, во која клубот забележил три гостински победи во низа и реми без голови на домашен терен против Ливерпул им била доволна да си го осигураат опстанокот завршувајќи на 14. место со 42 освоени бода. Исто така, се пласирале во четвртфиналето на [[ФА Куп 2005-2006|ФА Купот]], што бил нивен најдобар пласман во ова натпреварување уште од сезоната 1992-1993, каде биле елиминирани од {{Fb team (N) Blackburn}} со 2-0. [[Податотека:Thaksin crop.jpg|thumb|170px|[[Таксин Шинаватра]], контроверзниот сопственик на клубот во периодот 2007-2008.]] По завршувањето на сезоната 2006-2007, Пирс бил отпуштен. Во текот на летото, клубот преминал во сопственост на поранешниот [[тајланд]]ски премиер [[Таксин Шинаватра]], кој го купил Манчестер Сити за 81,6 милиони фунти.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/6277502.stm |title=Thaksin completes Man City buyout |publisher=BBC Sport |access-date=6 July 2007 | date=6 July 2007}}</ref> Еден од неговите први потези било назначување на поранешниот селектор на Англија, [[Свен-Јоран Ериксон]] за нов менаџер.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/6241052.stm |title=Eriksson named as Man City boss |publisher=BBC Sport |access-date=6 July 2007 | date=6 July 2007}}</ref> Ериксон потрошил околу 45 милиони фунти на нови играчи, меѓу кои најскапи биле трансферите на [[Роландо Бјанки]], [[Елано]], [[Ведран Ќорлука]] и бугарите [[Валери Божинов]] и [[Мартин Петров]], и тргнал добро во [[Премиер лига на Англија 2007-2008|сезоната 2007-2008]] забележувајќи три победи на почетокот од првенството (вклучувајќи ја и онаа над Манчестер Јунајтед), но во вториот дел од сезоната тимот не издржал и завршил на деветтото место. Покрај тоа, клубот забележал и некој срамни резултати во текот на сезоната, како што биле поразот со 6-0 од Челси на [[Стемфорд Бриџ]] и поразот со 8-1 од Мидлсбро во последното коло од првенството. ===Доаѓањето на шеикот Мансур и новата славна ера (2008-денес)=== На 2 јуни 2008, Ериксон бил отпуштен, и заменет од дотогашниот менаџер на Блекбурн Роверс, [[Марк Хјуз]].<ref>{{cite news |title=Eriksson leaves Manchester City |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/7430827.stm |publisher=BBC Sport |date=2 June 2010 |access-date=18 August 2010}}</ref><ref>{{cite news |title=Hughes becomes Man City manager |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/7431155.stm |publisher=BBC Sport |date=5 June 2008 |access-date=18 August 2010 |first=Phil |last=McNulty}}</ref> Веднаш потоа, започнале проблемите на сопственикот Шинаватра со тајландските власти, при што неговите сметки и богатството од 800 милиони фунти во Тајланд останало замрзнато, а тој не сакал да се врати во земјата за да го расчисти своето име.<ref>{{Cite news |title=Embattled Thaksin faces new trial |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/7528407.stm |publisher=BBC Sport |date=28 July 2008 |access-date=21 October 2010 |first=Jonathan |last=Head}}</ref> Целта да се врати славната ера во Сити, поставена од Шинаватра само една година претходно, сега изгледала осудена на пропаст,<ref>{{cite news |title=Thaksin Shinawatra's crisis ends Manchester City's European dream |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/manchester-city/2548558/Thaksin-Shinawatras-crisis-ends-Manchester-Citys-European-dream-Football.html |work=Daily Telegraph|date=12 August 2008 |access-date=4 September 2010 |location=London |first=Ian |last=Winrow}}</ref> но она што наскоро се случило никој во Манчестер Сити тогаш веројатно не можел ни да го замисли. На 1 септември 2008, Шинаватра склучил договор за продавање на клубот на, во тоа време, претежно непознат арапски конзорциум наречен ''[[Abu Dhabi United Group]]''.<ref>{{cite news |title=Arab group agrees Man City deal |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/7591735.stm |publisher=BBC Sport |date=1 September 2008 |access-date=4 September 2010}}</ref> Оваа аквизиција нај на крај засекогаш ќе го промени текот на неконзистентната историја на Манчестер Сити. Така претседател на клубот станал арапот [[Халдун Ал Мубарак]], а сопственоста врз компанијата ја преземал сонародникот [[Мансур бин Заид Ал Нахјан]]. [[File:Robinho Citeh 2009.jpg|thumb|170px|left|Бразилската ѕвезда [[Робињо]] од {{Fb team (N) Real Madrid}}, била првиот потпис на арапските сопственици.]] По појавата на богатата арапска компанија, клубот бил во центарот на најважните и најсензационални преговори на пазарот. На истиот ден кога се случила промената на сопственоста, клубот му плати 32,5 милиони фунти на {{Fb team (N) Real Madrid}} за да ја купи бразилската ѕвезда [[Робињо]].<ref>{{cite news |title=Man City beat Chelsea to Robinho |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/7593026.stm |publisher=BBC Sport |date=1 September 2008 |access-date=4 September 2010}}</ref> Во јануари [[2009]], клубот претставил понуда од 120 милиони евра до екипата на [[ФК Милан|Милан]] за нивниот играч [[Кака]].<ref>[http://iltempo.ilsole24ore.com/sport/2009/01/16/977061-kaka_milan_vacilla.shtml Kakà, il Milan vacilla] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090117034617/http://iltempo.ilsole24ore.com/sport/2009/01/16/977061-kaka_milan_vacilla.shtml |data=17 јануари 2009 }} Iltempo.ilsole24ore.com</ref><ref>[http://www.goal.com/it/news/7/calciomercato/2009/01/16/1063262/kaka-tutti-i-dettagli-delloperazione-finanziaria-e-le-scelte-tat Kaka': tutti i dettagli dell'operazione finanziaria e le scelte tattiche di Hughes] Goal.com</ref><ref>[http://www.news-impianti.com/notizia/496/16/kaka-il-manchester-city-spendera-272-milioni Kakà, il Manchester City spenderà 272 milioni] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131212125914/http://www.news-impianti.com/notizia/496/16/kaka-il-manchester-city-spendera-272-milioni |date=12 декември 2013 }} News-impianti.com</ref> На 19 јануари 2009 година, кога трансферот на Кака кај ''Граѓаните'' се чинел веќе дефиниран,<ref>{{cite web |url=http://www.gazzetta.it/Calcio/SerieA/Squadre/Milan/Primo_Piano/2009/01/19/vertice.shtml |title=Berlusconi: "Kakà resta". Lui: "Ho deciso con il cuore" |work=[[La Gazzetta dello Sport]] |date=19 јануари 2009 |access-date=20 јануари 2009}}</ref> играчот ја одбил понудата.<ref>{{cite web |url=http://milano.repubblica.it/dettaglio/Milan-Kak%C3%A0-resta-Ho-scelto-col-cuore/1577659?ref=rephp |title=Kakà resta al Milan "Ho scelto col cuore, i soldi non contano" |work=[[La Repubblica (quotidiano)|la Repubblica]] |date=20 јануари 2009 |access-date=20 јануари 2009 |archive-date=2021-05-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509092805/https://milano.repubblica.it/dettaglio/Milan-Kak%C3%A0-resta-Ho-scelto-col-cuore/1577659?ref=rephp |url-status=dead }}</ref> Сепак, за време на јануарскиот трансферен прозорец раководството успеало да доведе две засилувања, [[Крег Белами]] од [[ФК Вест Хем Јунајтед|Вест Хем Јунајтед]] и голманот [[Шеј Гивен]] од Њукасл Јунајтед. Сезоната 2008-2009 под водството на Хјуз била резултатски многу неконзистентна. Лесните победи против [[ФК Вест Хем Јунајтед|Вест Хем Јунајтед]], [[АФК Сандерленд|Сандерленд]], [[ФК Портсмут|Портсмут]], [[ФК Стоук Сити|Стоук Сити]] и Арсенал биле комбнирани со разочарувачки порази, главно надвор од дома. Добрата форма на крајот на сезоната, му овозможила на Сити да се бори за освојување на седмото место на табелата, но поразот од Тотенхем во претпоследниот натпревар од сезоната ставил крај на нивните надежи и сезоната ја завршиле на десеттото место. Домашните куп натпреварувања донеле понатамошна непредвидлива форма: тие биле поразени во второто коло на Лига купот од [[ФК Брајтон енд Хоув Албион|Брајтон енд Хоув Албион]], членот на Лига Еден, по изведувањето пенали,<ref>{{Cite news |title=Brighton 2–2 Man City (5–3 pens) |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/league_cup/7626796.stm |publisher=BBC Sport |date=24 September 2008 |access-date=20 October 2010}}</ref> додека во [[ФА Куп 2008-2009|ФА Куп]]от, Сити се соочиле со [[ФК Нотингем Форест|Нотингем Форест]] на домашен терен во третото коло, и загубиле со високи 3-0.<ref>{{Cite news |title=Man City 0–3 Nottm Forest |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/fa_cup/7803315.stm |publisher=BBC Sport |date=3 January 2009 |access-date=20 October 2010}}</ref> Најголемиот успех во оваа сезона бил постигнат во [[Куп на УЕФА 2008-2009|Купот на УЕФА]], каде биле елиминирани во четвртфиналето од германскиот {{Fb team (N) HSV}} со вкупен резултат 4-3. [[Податотека:Carlos Tévez ManCity2.jpg|thumb|upright=0.8|[[Карлос Тевес]], играл за Манчестер Сити во периодот 2009-2013.]] За време на летниот пазар во 2009 година, Манчестер Сити се потврдил како клуб со големи финансиски средства, трошејќи над 100 милиони фунти за набавки на нови звучни имиња како: [[Гарет Бари]], [[Роке Санта Крус]], [[Карлос Тевес]], [[Емануел Адебајор]], [[Коло Туре]] и [[Џолеон Лескот]]. Почетокот на [[Премиер лига на Англија|сезоната 2008-2009]] во Премиер лигата бил успешен, откако Сити тргнале со 4 победи во исто толку натпревари (вклучувајќи ја и победата над Арсенал). Сепак до 15-тото коло иако имале само еден пораз - кој дошол во градското дерби против Манчестер Јунајтед на Олд Трафорд со 4-3 - клубот не можел да ја задржи формата од првите кола забележувајќи низа на последователни нерешени резултати. Победата со 2-1 на домашен терен над Челси на почетокот на декември дала надеж дека работите конечно ќе тргнат во права насока, но поразот со убедливи 3-0 на гостувањето кај Тотенхем бил кобен за менаџерот Хјуз; иако три дена подоцна тој го победил Сандерленд со 4-3, сепак само неколку часа по натпреварот Хјуз бил отпуштен.<ref>{{cite web |title=Manchester City FC has today terminated the contract of Mark Hughes |url=http://www.mcfc.co.uk/News/Club-news/2009/December/Change-of-manager-at-City |publisher=mcfc.co.uk |date=19 December 2009 |access-date=18 August 2010 |archive-date=2009-12-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091222073243/http://mcfc.co.uk/News/Club-news/2009/December/Change-of-manager-at-City |url-status=dead }}</ref> Наследникот на Хјуз, италијанецот [[Роберто Манчини]], со 11 победи, 6 нерешени и 4 порази во 21 натпревар на клупата го одвел тимот до петтото место во крајниот поредок - најдобриот пласман на Сити од 1992 година - и пласман во новоформираната [[УЕФА Лига Европа|Лига Европа]].<ref>{{cite news |title=West Ham 1–1 Man City |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/8666056.stm |publisher=BBC Sport |date=9 May 2010 |access-date=18 August 2010}}</ref> Сепак, самиот крај на сезоната оставил горчлив вкус, бидејќи големата цел на ''Ѓраѓаните'' пласманот во Лигата на шампионите не била постигната, откако во претпоследното коло биле поразени на домашен терен од Тотенхем во директниот судир за четвртата позиција. Следната сезона, благодарение на новите засилувања како [[Давид Силва]], [[Александар Коларов]], [[Марио Балотели]], [[Јаја Туре]], [[Џејмс Милнер]] и [[Џером Боатенг]], Манчини успеал да ја постигне целта која му побегнала во претходната сезона. Манчестер Сити се пласирале во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]] по 43 години отсуство од најсилното европско натпреварување, завршувајќи на третото место во Премиер лигата со еднаков број бодови со второпласираниот Челси. Сепак, круна на одличната сезона било освојувањето на првиот трофеј по 35 години чекање: екипата предводена од Манчини го освоила [[ФА Куп 2010-2011|ФА Купот]] совладувајќи ги на својот пат до успехот Лестер Сити (4-2), Нотс Каунти (5-0), Астон Вила (3-0) и [[ФК Рединг|Рединг]] (1-0), стигајќи до полуфиналето каде го совладале Манчестер Јунајтед со 1-0, а со истиот резултат во финалето биле подобри и од [[ФК Стоук Сити|Стоук Сити]]. Во двата последни натпревари на турнирот, стрелец на одлучувачките голови за Сити бил Јаја Туре. == Бои, дресови и амблеми == ===Бои и дресови=== {{Главна|Додаток:Дресови на ФК Манчестер Сити}} [[File:Manchester City v Real Madrid 21 November 2012.jpg|left|mini|thumb|Играчите на Манчестер Сити со традиционалната светлосина и бела опрема за време на натпреварот со {{Fb team (N) Real Madrid}} на 21 ноември 2012.]] [[File:Dzeko city.jpg|thumb|upright=0.8|[[Един Џеко]] во гостинскиот дрес на Манчестер Сити за сезоната 2011-2012.]] Домашните бои на Манчестер Сити се [[Небесно сина (боја)|небесно сина]] (дрес) и [[Бела боја|бела]] (шорцеви). Потеклото на боите кои се употребуваат во опремата кога клубот е домаќин е нејасно, но постојат докази дека клубот носи сина боја уште од далечната 1892 година или порано. Гостинскиот дрес традиционално бил во [[Костенлива боја|костенлива]] боја, но во последните години биле користени и други бои како [[Сива боја|сива]], [[Црна боја|црна]], темносина, виолетова и зелена боја. Во сезоната 2011-2012 година, тие имале пругаст втор дрес со црвено-црни верикални ленти, инспириран од оној што ''Ѓраѓаните'' го носеле во 1969 и 1970 година, еден од најуспешните периоди во историјата на клубот и тој одново им донел среќа. За подетален преглед на дресовите на Манчестер Сити кликнете [[Додаток:Дресови на ФК Манчестер Сити|тука]]. ===Амблеми=== Првото официјално лого на Манчестер Сити датира од [[1960-ти|1960-тите години]] на минатиот век. Тоа бил кружен грб со штит поделен на два дела: во горната половина имало брод, кој го претставувал каналот во [[Манчестер]] ''(Manchester Ship Canal)'', додека во долната половина биле нацртани три жолти дијагонални ленти на црвена позадина, кои ги симболизирале трите реки кои течат низ градот - [[Ервел (река)|Ервел]], [[Ирк (река)|Ирк]] и [[Медлок (река)|Медлок]]. Во 1972 година, овој амблем го доживел првиот рестајлинг: трите ленти на дното биле заменети со црвената роза на [[Династија Ланкастер|Ланкастер]], што го претставувала округот [[Ланкашир]]. Во 1997 година било воведено ново лого на кое се прикажувал штит поставен пред златен орел на сина позадина, штитот бил поделен на два дела како претходното лого и исто така ги претставувал бродот на врвот и трите дијагонални ленти на дното (сега во бела боја, на светлосина позадина). Латинското мото ''Superbia in Proelio'' (превод на мак. ''Гордост во битката'') било ставено под штитот, додека три ѕвезди биле вметнати во горниот дел над штитот и орелот и служеле чисто за украсни цели. Тековниот грб бил воведен почнувајќи од сезоната 2016-2017 и е инспириран од оној што го користел клубот во [[1960-ти|шеесеттите години]]. Логото се вратило повторно во форма на круг и внатре содржи мал штит поделен на два дела: во горната половина има брод, кој го претставува каналот за бродови во Манчестер, додека во долната половина ја има црвената роза на [[Династија Ланкастер|Ланкастер]], која го претставува округот [[Ланкашир]]. Отстрането е латинското мото ''Superbia in Proelio'' (превод на мак. ''Гордост во битката'') и зборовите Фудбалски клуб покрај името на клубот. ==Стадиони== {{Главна|Мејн Роуд|Градски стадион во Манчестер}} [[File:Maine road prior to last game.jpg|thumb|Стариот [[Мејн Роуд]].]] [[File:City of Manchester Stadium 2.jpg|thumb|Новиот [[Градски стадион во Манчестер|Етихад]].]] Пред да биде урнат во [[2004]] година, стадионот [[Мејн Роуд]] бил местото каде што Манчестер Сити ги играле домашните натпревари цели 80 години. Кога Мејн Роуд бил инаугуриран, стадионот бил најголемото спортско место на фудбалски клуб во Англија и втор во земјата по [[Вембли (стадион 1923)|Вембли]]. Рекордната посетеност на овој стадион била забележана во 1934 година, кога 84.569 гледачи присуствувале на натпреварот од [[ФА Куп]]от помеѓу Манчестер Сити и [[ФК Стоук Сити|Стоук Сити]]. Сезоната 2002-2003, била последната во која Манчестер Сити играле на Мајн Роуд, а последниот натпревар бил одигран на 11 мај 2003 година. Следната сезона Манчестер Сити се преселиле да играат на нивниот нов дом, [[Градски стадион во Манчестер|Градскиот стадион во Манчестер]], новоизграден стадион со капацитет од {{formatnum:48000}} седечки места, изграден за да биде домаќин на [[Комонвелтски игри 2002|Игрите на Комонвелтот]]. Клубот потрошил околу 35 милиони фунти за некои работи на новиот стадион, вклучувајќи ја и изградбата на Северната трибина. Новиот стадион бил отворен со победа од 2-1 над {{Fb team (N) Barcelona}}, со головите на Никола Анелка и Тревор Синклер.<ref>{{cite web|url=http://www.mcfc.co.uk/default.sps?pagegid={20E7C2B7-4832-46D1-B772-AB8CCA2FD0D5}|title=Storia degli Stadi - mcfc.co.uk|access-date=11 февруари 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060929181224/http://www.mcfc.co.uk/default.sps?pagegid=%7b20E7C2B7-4832-46D1-B772-AB8CCA2FD0D5%7d|archivedate=29 септември 2006}}</ref> На 8 јули 2011 година, Манчестер Сити постигнал договор со [[Etihad Airways]], со што на компанијата и се дале правата на името на стадионот, кој бил преименуван во стадион „Етихад“. За возврат, клубот би добил 150 милиони фунти во следните 10 години. Тоа бил најбогатиот комерцијален договор во историјата на [[Премиер лига на Англија|Премиер лигата]]: го надминал оној од 2006 година помеѓу [[ФК Арсенал|Арсенал]] и [[Емирејтс (авиокомпанија)|Емирејтс]] (200 милиони за 15 години). == Спортска опрема и спонзори == <div style="float:left; font-size:100%; width:350px; border:0px; padding:0px; margin-left:1em; margin-right:5px;margin-bottom:0px; text-align:left"> {{Football Window|align=left|width=80%|logo=|border=1px|col1=#AAD0FF|col2=white|col3=white|font-size=120%|titolo=Спортска опрема|contenuto= * 1975-1997 [[Umbro]] * 1997-1999 [[Капа (компанија)|Kappa]] * 1999-2003 [[Le Coq Sportif]] * 2003-2007 [[Reebok]] * 2007-2009 [[Le Coq Sportif]] * 2009-2013 [[Umbro]] * 2013-2019 [[Nike, Inc.|Nike]] * 2019-2029 [[Пума (компанија)|Puma]]<ref>{{cita news|url=https://www.mancity.com/news/club-news/club-news/2019/february/man-city-puma-kit-deal-announcement-information|titolo=PUMA AND CFG SIGN GLOBAL LONG-TERM STRATEGIC DEAL|autore=mancity.com|data=28 febbraio 2019|lingua=en}}</ref> }} * </div> <div style="float:left; valign:top; font-size:100%; width:350px; border:0px; padding:0px; margin-left:1em; margin-right:5px;margin-bottom:0px; text-align:left"> {{Football Window|align=left|width=80%|logo=|border=1px|col1=#AAD0FF|col2=white|col3=white|font-size=120%|titolo=Спонзори на дресовите|contenuto= * 1982-1984 [[Saab]] * 1984-1987 [[Philips]] * 1987-1999 [[Brother Industries|Brother]] * 1999-2002 [[Eidos Interactive|Eidos]] * 2002-2004 First Advice * 2004-2009 [[Thomas Cook Airlines]] * 2009-денес [[Etihad Airways]] * 2017-денес [[Nexen Tire]] }} </div> {{Clear}} == Играчи == === Моментален состав === {{Fs start/Manchester City}} {{Fs player|no=1 |nat=ENG|pos=GK|name=[[Џејмс Трафорд]]}} {{Fs player|no=3 |nat=POR|pos=DF|name=[[Рубен Дијаш]]}} {{Fs player|no=4 |nat=NED|pos=MF|name=[[Тиџани Рејндерс]]}} {{Fs player|no=5 |nat=ENG|pos=DF|name=[[Џон Стоунс]]}} {{Fs player|no=6 |nat=NED|pos=DF|name=[[Нејтн Аке]]}} {{Fs player|no=7 |nat=EGY|pos=FW|name=[[Омар Мармуш]]}} {{Fs player|no=8 |nat=CRO|pos=MF|name=[[Матео Ковачиќ]]}} {{Fs player|no=9 |nat=NOR|pos=FW|name=[[Ерлинг Холанд]]}} {{Fs player|no=10|nat=FRA|pos=MF|name=[[Рајан Шерки]]}} {{Fs player|no=11|nat=BEL|pos=MF|name=[[Жереми Доку]]}} {{Fs player|no=13|nat=ENG|pos=GK|name=[[Маркус Бетинели]]}} {{fs player|no=14|nat=ESP|pos=DF|name=[[Нико Гонсалес (фудбалер 2002)|Нико Гонсалес]]}} {{Fs player|no=15|nat=ENG|pos=DF|name=[[Марк Гехи]]}} {{Fs mid/Manchester City}} {{Fs player|no=16|nat=ESP|pos=MF|name=[[Родри (фудбалер 1996)|Родри]]}} {{Fs player|no=20|nat=POR|pos=MF|name=[[Бернардо Силва]] {{Капитен}}}} {{Fs player|no=21|nat=ALG|pos=DF|name=[[Рајан Аит-Нури]]}} {{Fs player|no=24|nat=CRO|pos=DF|name=[[Јошко Гвардиол]]}} {{Fs player|no=25|nat=ITA|pos=GK|name=[[Џанлујџи Донарума]]}} {{Fs player|no=26|nat=BRA|pos=MF|name=[[Савињо]]}} {{Fs player|no=27|nat=POR|pos=DF|name=[[Матеуш Нунеш]]}} {{Fs player|no=33|nat=ENG|pos=DF|name=[[Нико О'Рајли]]}} {{Fs player|no=41|nat=NOR|pos=MF|name=[[Свере Нипан]]}} {{Fs player|no=42|nat=GHA|pos=FW|name=[[Антуан Семењо]]}} {{Fs player|no=45|nat=UZB|pos=DF|name=[[Абдукодир Хусанов]]}} {{Fs player|no=47|nat=ENG|pos=MF|name=[[Фил Фоден]]}} {{Fs player|no=82|nat=ENG|pos=DF|name=[[Рико Луис]]}} {{fs end }} <small>Извор: [https://www.mancity.com/teams/first-team Мрежното место на Манчестер Сити]</small> === Повлечени броеви === * 23 {{flagsport|CMR}} {{football/MFs}} {{0}} [[Марк Вивиен Фое]] ''(посмртно)'' Од 2003 година, Манчестер Сити го повлекле од употреба дресот со број 23 во сеќавање на [[Марк Вивиен Фое]], нивен поранешен играч кој настапувал за клубот како позајмен од францускиот [[ФК Олимпик Лион|Олимпик Лион]] кога се случила неговата смрт. Тој починал на терен за време на натпревар кој го играл со неговата репрезентација, [[Фудбалска репрезентација на Камерун|Камерун]], на [[ФИФА Куп на конфедерации 2003|Купот на конфедерациите 2003]].<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/3026212.stm |title=Man City retire number 23 shirt |publisher=BBC Sport |date=27 June 2003 |access-date=22 July 2018}}</ref> == Менаџери == {{Main|Менаџери на ФК Манчестер Сити}} <div style="float:left; font-size:100%; width:60%; valign:top; border:0px; padding:0px; margin-left:1em; margin-bottom:0px; text-align:left"> {{Football Window|allign=left|width=50%|logo=|border=1px|col1=#88bbff|col2=white|col3=white|font-size=120%|titolo= Менаџери на Манчестер Сити|contenuto= {{Col-begin|width=100%}} {{col-3}} * 1880-1882: {{flagsport|ENG}} [[Фредерик Хопкинсон]] * 1882-1884: {{flagsport|NP}} ''Непознато'' * 1884-1887: {{flagsport|ENG}} [[Едвард Кичен]] * 1887-1889: {{flagsport|ENG}} [[Волтер Чоу]] * 1889-1893: {{flagsport|ENG}} [[Лоренс Фарнис]] * 1893-1895: {{flagsport|ENG}} [[Џошуа Парлби]] * 1895-1902: {{flagsport|ENG}} [[Сам Ормерод]] * 1902-1906: {{flagsport|ENG}} [[Том Мали]] * 1906-1912: {{flagsport|ENG}} [[Хари Њубилд]] * 1912: ''Комисија'' * 1912-1924: {{flagsport|ENG}} [[Ернест Мангнал]] * 1924-1925: {{flagsport|ENG}} [[Дејвид Ешворт]] * 1925-1926: {{flagsport|ENG}} [[Алберт Александер]] / ''Комисија'' * 1926-1932: {{flagsport|SCO}} [[Питер Хоџ]] * 1932-1946: {{flagsport|ENG}} [[Вилф Вајлд]] * 1946-1947: {{flagsport|ENG}} [[Сам Коуан]] * 1947: {{flagsport|ENG}} [[Вилф Вајлд]] * 1947-1950: {{flagsport|SCO}} [[Џок Томсон]] {{col-3}} * 1950-1963: {{flagsport|SCO}} [[Лес МекДауол]] * 1963-1965: {{flagsport|ENG}} [[Џорџ Појсер]] * 1965: ''Комисија'' * 1965-1971: {{flagsport|ENG}} [[Џо Мерсер]] * 1971-1973: {{flagsport|ENG}} [[Малколм Елисон]] * 1973: {{flagsport|ENG}} [[Џони Харт (англиски фудбалер)|Џони Харт]] * 1973: {{flagsport|ENG}} [[Тони Бук]] * 1973-1974: {{flagsport|ENG}} [[Рон Сондерс]] * 1974-1979: {{flagsport|ENG}} [[Тони Бук]] * 1979-1980: {{flagsport|ENG}} [[Малколм Елисон]] * 1980: {{flagsport|ENG}} [[Тони Бук]] * 1980-1983: {{flagsport|ENG}} [[Џон Бонд (фудбалер)|Џон Бонд]] * 1983: {{flagsport|SCO}} [[Џон Бенсон (фудбалер 1942)|Џон Бенсон]] * 1983-1986: {{flagsport|SCO}} [[Били МекНил]] * 1986-1987: {{flagsport|SCO}} [[Џими Фрицел]] * 1987-1989: {{flagsport|ENG}} [[Мел Макин]] * 1989: {{flagsport|ENG}} [[Тони Бук]] * 1989-1990: {{flagsport|ENG}} [[Хауард Кендал]] {{col-3}} * 1990-1993: {{flagsport|ENG}} [[Питер Рид]] * 1993: {{flagsport|ENG}} [[Тони Бук]] * 1993-1995: {{flagsport|ENG}} [[Брајан Хортон]] * 1996: {{flagsport|ENG}} [[Аса Хартфорд]] * 1996: {{flagsport|ENG}} [[Стив Копел]] * 1996: {{flagsport|ENG}} [[Фил Нил]] * 1996-1998: {{flagsport|ENG}} [[Франк Кларк]] * 1998-2001: {{flagsport|ENG}} [[Џо Ројл]] * 2001-2005: {{flagsport|ENG}} [[Кевин Киган]] * 2005-2007: {{flagsport|ENG}} [[Стјуарт Пирс]] * 2007-2008: {{flagsport|SWE}} [[Свен-Јоран Ериксон]] * 2008-2009: {{flagsport|WAL}} [[Марк Хјуз]] * 2009-2013: {{flagsport|ITA}} [[Роберто Манчини]] * 2013: {{flagsport|ENG}} [[Брајан Кид]] * 2013-2016: {{flagsport|CHL}} [[Мануел Пелегрини]] * 2016-: {{flagsport|ESP}} [[Пеп Гвардиола]] {{col-end}} }} </div> {{clear}} ==Управа и стручни кадри== [[File:Khaldoon Al Mubarak.jpg|thumbnail|right|upright|[[Халдун Ал Мубарак]], моментален претседател.]] ===Управен одбор=== {| class="wikitable" |- ! Позиција ! Име |- |Претседател ||{{flagsport|UAE}} [[Халдун Ал Мубарак]] |- |Спортски директор ||{{flagsport|ESP}} [[Чики Беригистан]] |- |Извршен директор ||{{flagsport|ESP}} [[Феран Соријано]] |- |Технички директор на [[City Football Group]] ||{{flagsport|ESP}} Родолфо Борел |- |Директор на [[ФК Манчестер Сити Резерви и Академија#Академија|City Football Academy]] ||{{flagsport|ENG}} [[Брајан Марвуд]] |} [[File:Josep Guardiola 0525.jpg|thumbnail|right|upright|[[Пеп Гвардиола]], моментален менаџер.]] ===Тренерски штаб=== {| class="wikitable" |- ! Позиција !! Име |- |Менаџер ||{{flagsport|ESP}} [[Пеп Гвардиола]] |- |Помошник менаџер ||{{flagsport|ENG}} [[Брајан Кид]] |- |Помошник менаџер ||{{flagsport|ESP}} [[Хуан Мануел Лило]] |- |Тренер на голманите ||{{flagsport|ENG}} [[Ричард Рајт]] |- |Директор на академијата ||{{flagsport|ENG}} [[Џејсон Вилкокс]] |- |Менаџер на тимот под 23 години ||{{flagsport|ITA}} [[Енцо Мареска]] |- |Менаџер на тимот под 18 години ||{{flagsport|ESP}} Карлос Висенс |} ==Титули== [[Податотека:Vincent Kompany holds up the Premier League trophy 2012.jpg|мини|Капитенот [[Венсан Компани]] со трофејот од Премиер лигата за сезоната 2011-2012.]] === Домашни === * '''{{Трофеј-Англија (Премиер лига)}} [[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија|Прва Дивизија]] / [[Премиер лига на Англија|Премиер лига]]''' : '''8''' : 1936–1937, 1967–1968, 2011–2012, 2013–2014, 2017–2018, [[Премиер лига на Англија 2018-2019|2018–2019]], [[Премиер лига на Англија 2020-2021|2020–2021]], [[Премиер лига на Англија 2021-2022|2021–2022]] * '''[[Втора дивизија на фудбалската лига на Англија|Втора Дивизија]] / [[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија|Прва Дивизија]] / [[Фудбалска лига Чемпионшип|Чемпионшип]]''' : '''7''' : 1898–1899, 1902–1903, 1909–1910, 1927–1928, 1946–1947, 1965–1966, 2001–2002 * '''{{Трофеј-ФА куп}} [[ФА Куп]]''' : '''6''' : 1903–1904, 1933–1934, 1955–1956, 1968–1969, 2010–2011, 2018–2019 * '''{{Трофеј-Англија (Лига куп)}} [[Фудбалски Лига куп на Англија|Лига куп / Карабао куп]]''' : '''8 (рекорд, изедначен со {{Fb team (N) Liverpool}})''' : 1969–1970, 1975–1976, 2013–2014, 2015–2016, 2017–2018, 2018–2019, 2019–2020, 2020–2021 * '''{{Трофеј-Комјунити Шилд}} [[ФА Комјунити Шилд|ФА Черити Шилд / ФА Комјунити Шилд]]''' : '''6''' : 1937, 1968, 1972, 2012, 2018, 2019 === Меѓународни=== * '''{{Трофеј-КПК}} [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Куп на победниците на куповите]]''' : '''1''' : 1969-1970 == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Manchester City FC}} * {{Official website|http://www.mcfc.co.uk/}} * [http://www.uefa.com/teamsandplayers/teams/club=52919/profile/index.html Профил на Манчестер сити] на мрежното место на [[УЕФА]] * [http://www.scoreshelf.com/wmbb/en/Manchester_City Manchester City] на ScoreShelf {{Тимови од Премиер лига}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Фудбалски клубови од Англија|М]] ko2dm2z5hlo2t4bgud5la3vinenb81b 5563251 5562972 2026-05-25T11:21:40Z Carshalton 30527 /* Години на слава (1965-1979) */ 5563251 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club 2 | color1 = white | color2 = #88bbff | clubname = Манчестер Сити | current = ФК Манчестер Сити сезона 2018-2019 | image = [[Податотека:Грб на Манчестер Сити.png|200px]] | fullname = Фудбалски клуб Манчестер Сити | country = {{flagsport|ENG}} [[Англија]] | nickname = ''Граѓани'' | motto = Superbia in Proelia (Латински за: Гордост во Битката) | shortname = MCFC | founded = {{Start date and years ago|df=yes|1880}} | colors = {{colorbox|#88bbff}} {{colorbox|white}} [[Сина боја|светлосина]] и [[Бела боја|бела]] | ground = [[Градски стадион во Манчестер|Етихад]] | capacity = 55.017<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.premierleague.com/content/dam/premierleague/site-content/News/publications/handbooks/premier-league-handbook-2015-16.pdf |title=Premier League Handbook Season 2015/16 |format=PDF |accessdate=23 May 2016 |work=[[Premier League]] |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150906045556/http://www.premierleague.com/content/dam/premierleague/site-content/News/publications/handbooks/premier-league-handbook-2015-16.pdf |archivedate= 6 September 2015 |df= }}</ref> | owner = ''[[City Football Group]]'' | chairman = {{flagsport|UAE}} [[Халдун Ал Мубарак]] | manager = {{flagsport|ESP}} [[Пеп Гвардиола]] | league = {{Лига-Премиер лига на Англија}} | season = 2023-2024 | position = Премиер лига, 1. место | website = http://www.mancity.com/ | pattern_la1 = _mancity2223h | pattern_b1 = _mancity2223h | pattern_ra1 = _mancity2223h | pattern_sh1 = _mancity2223h | pattern_so1 = _mancity2223hl | leftarm1 = 78BCFF | body1 = 78BCFF | rightarm1 = 78BCFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = 78BCFF | pattern_la2 = _mancity2223a | pattern_b2 = _mancity2223a | pattern_ra2 = _mancity2223a | pattern_sh2 = _mancity2223a | pattern_so2 = _mancity2223al | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = 000000 | socks2 = 000000 | pattern_la3 = _mancity2223t | pattern_b3 = _mancity2223t | pattern_ra3 = _mancity2223t | pattern_sh3 = _mancity2223t | pattern_so3 = _mancity2223tl | leftarm3 = D3FE7A | body3 = D3FE7A | rightarm3 = D3FE7A | shorts3 = 384157 | socks3 = D3FE7A }} '''ФК Манчестер Сити''' ({{langx|en|Manchester City F.C.}}) — професионален [[фудбал]]ски клуб од [[Манчестер]], [[Англија]]. Основан во 1880 година под името '''Сент Маркс''' ('''Вест Гортон'''), клубот го добил денешното име '''Манчестер Сити''' во 1894 година. Од 2003 година својте домашни натпревари ги играат на стадионот [[Градски стадион во Манчестер|Етихад]], кој го заменил [[Мејн Роуд]] нивниот поранешен дом уште од 1923 година. Клубот најголеми успеси остварил кон крајот на 1960. години и почетокот на 1970. години, кога успеал да ги освои [[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија|англиското првенство]], [[ФА Куп]]от, [[Фудбалски Лига куп на Англија|Лига Куп]]от и [[УЕФА Куп на победниците на куповите|УЕФА Купот на победници на куповите]] под водство на тренерите [[Џо Мерсер]] и [[Малколм Елисон]]. По поразот во финалето од ФА Купот во 1981 година, клубот доживеал пад, кој кулминирал со испаѓање во трета лига на [[Првенство во фудбал на Англија|англискиот фудбалски систем]] во 1998 година. Откако успеал да се врати во [[Премиер лига на Англија|Премиер лига]]та во 2000 година, клубот во 2008 година бил купен од страна на [[Abu Dhabi United Group]] и оттогаш станал еден од најбогатите во светот. Од 2011 година, Манчестер Сити освоил 14 големи титули, вклучувајќи четири титули во Премиер лигата. Во сезоната 2018–2019, Манчестер Сити бил петти најпрофитабилен фудбалски клуб со остварен годишен приход од 568,9 милиони евра.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www2.deloitte.com/uk/en/pages/sports-business-group/articles/deloitte-football-money-league.html |title=Deloitte Football Money League 2017 |work=[[Deloitte]] |date=January 2017 |accessdate=16 June 2017 }}</ref> Во 2019 година, списанието ''[[Форбс (списание)|Форбс]]'' проценило дека клубот вреди 2.69&nbsp;милијарди долари.<ref name="Forbes Valuation">{{Наведена мрежна страница|last1=Ozanian|first1=Mike|title=The World's Most Valuable Soccer Teams 2017|url=https://www.forbes.com/sites/mikeozanian/2017/06/06/the-worlds-most-valuable-soccer-teams-2017/|website=Forbes|accessdate=16 July 2017|date=6 June 2017}}</ref> == Историја == ===Основање и успесите во првите педесет години (1879-1930)=== Клубот бил формиран во 1880 година, под името Сент Маркс, по иницијатива на Артур Конел (ректорот на црквата Сент Маркс во Западен Гортон) и неговата ќерка Ен Конел. Нивната цел била да се обидат да го спречат насилството на локалните банди и алкохолизмот преку воспоставување нови активности за локалните мажи, додека високата невработеност го измачувала источен Манчестер, поточно областа Гортон. Сите мажи биле добредојдени да се приклучат, без оглед на верата. Црковен [[крикет]] клуб бил формиран во 1875 година, но не постоел еквивалент за зимските месеци.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=S2rGCQAAQBAJ&pg=PT13|title=Manchester City: The Secret History of a Club That Has No History|last=Devlin|first=Mike|date=2015-04-15|publisher=Amberley Publishing Limited|isbn=9781445648118|language=en}}</ref> Во врска со ова, Конел, со помош на чуварите на црквите Вилијам Бестоу и Томас Гудбехер, основал црковен фудбалски клуб во зимата 1880 година наречен „Сент Маркс Вест Гортон“, понекогаш запишан и како „Западен Гортон (Сент Маркс)“.<ref>{{Cite book|title=Manchester City : the complete record : every game, every scorer, every player and every attendance, memorable matches, complete history, pen pictures, manager profiles, appearance records|last=1967-|first=James, Gary|date=2006|publisher=Breedon|isbn=1859835120|location=Derby|oclc=156890195}}</ref> Првиот натпревар во аналите на овој клуб бил регистриран на 23 ноември 1880 година, против друг црковен тим од [[Маклесфилд]]. Сент Маркс го загубиле натпреварот со 2-1 и добиле само еден натпревар за време на нивната инаугуративна сезона 1880–1881, со победа над Сталибриџ Кларенс во март 1881 годинa.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=XsptDwAAQBAJ&pg=PT53|title=Lancashire Turf Wars: A Football History|last=Tongue|first=Steve|date=2018-09-07|publisher=Pitch Publishing|isbn=9781785314704|language=en}}{{Мртва_врска|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[File:ManCity1904.jpg|thumb|upright=1.4|Составот на Манчестер Сити кој го освоил [[ФА Куп|ФА&nbsp;Купот]] во 1904 година.]] Во 1884 година, клубот се споил со друг, „Гортон Атлетик“, но спојувањето траело само неколку месеци, по што клубовите повторно се разделиле, а претставникот на Западен Гортон сега бил наречен „Гортон А.Ф.К.“ додека Гортон Атлетик се преименувал во „Вест Гортон Атлетик“.<ref>Gary James, ''Manchester: The Greatest City'' (Polar Publishing, 2002), 15.</ref> Во 1887 година Гортон А.Ф.К. станал професионален клуб, а ова вклучувало и преместување на местото на домашниот терен во [[Хајд Роуд]], со што се сменило и името на клубот во „Ардвик А.Ф.К.“, во чест на новата локација на клубот во источниот дел од градот. Ардвик стекнал поголема слава во 1891 година, освојувајќи го [[Сениор куп на Манчестер|Сениор купот на Манчестер]] за првпат во својата историја совладувајќи го [[ФК Манчестер Јунајтед|Њутн Хит]] со 1-0 во финалето.<ref>{{cite book |last=Clayton |first=David |title=Everything under the blue moon: the complete book of Manchester City FC - and more! |publisher=Mainstream publishing |location=Edinburgh |year=2002 |isbn=1-84018-687-9}} pg.17</ref> Овој успех имал позитивен ефект врз [[Фудбалската алијанса]], која го прифатила Ардвик како дополнителна франшиза за сезоната 1891-1892. Подоцна Алијансата се споила со [[Фудбалска лига на Англија|Фудбалската лига]] во 1892 година, така што Ардвик станал член на Втората дивизија. Финансиските проблеми во сезоната 1893-1994 година довеле до реорганизација на клубот, и на 16 април [[1894]] година тој станал '''ФК Манчестер Сити'''. Освојувањето на титулата во Втората дивизија на фудбалската лига во 1899 година, му ги донела на клубот првите почести и промоција во највисоката фудбалска лига во Англија, [[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија|Првата дивизија]]. Неколку години подоцна клубот го постигнал најголемиот успех во својата историја, откако на 23 април 1904 година, совладувајќи го [[ФК Болтон Вондерерс|Болтон Вондерерс]] со 1-0 во [[Националнен спортски центар Кристал Палас|Кристал Палас]] го освоил најпрестижниот елиминационен турнир<ref name="ReferenceA">Manchester: The Greatest City, 59-65.</ref> во англискиот фудбал, [[ФА Куп]]от. Клубот бил близу до освојување на [[Двојна круна (фудбал)|двојната круна]], но на крајот сепак во лигата завршиле втори со три бода помалку од шампионот [[ФК Шефилд Венздеј|Венздеј]]. Во сезоните по нивниот триумф во ФА Купот, клубот бил обвинет за финансиски нерегуларности, а сето тоа кулминирало со суспензија на седумнаесет играчи во 1906 година, вклучувајќи го и [[капитен]]от [[Били Мередит]].<ref name="ReferenceA"/> Бесот на навивачите на Сити бил уште поголем кога многу од суспендираните играчи отишле да играат за локалниот соперник [[ФК Манчестер Јунајтед|Манчестер Јунајтед]], формирајќи го јадрото на тимот Јунајтед кој ја освоил Првата дивизија за време на сезоната 1907-1908. Во 1920 година се случил пожар кој ја изгорел и уништил главната трибина Хајд Роуд, по што клубот во 1923 година одлучил да се пресели на својот нов стадион на [[Мејн Роуд]] во [[Мос Сајд]] во јужниот дел на Манчестер.<ref>{{Cite news |title=Maine Road through the ages |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/3011895.stm |publisher=BBC Sport |date=11 May 2003 |access-date=10 September 2011 |first=Chris |last=Bevan}}</ref> Новиот стадион бил со капацитет од 100,000 гледачи и ќе биде важен дел од историјата на клубот, а поради својот висок капацитет го добил прекарот Вембли на северот. ===Вториот ФА Куп, првата шампионска титула и испаѓање (1930-1950)=== Во [[1930-ти]]те години, Манчестер Сити стигнал до две последователни финалиња во ФА Купот: губејќи од {{Fb team (N) Everton}} во 1933 година, пред да го освои купот победувајќи го {{Fb team (N) Portsmouth}} во 1934 година. Во финалето 1933 година, тие биле немоќни да му се спротивстават на силниот Евертон предводен од [[Дикси Дин]] и биле поразени со убедливи 3-0, меѓутоа при доделувањето на медалите тогашниот капитен на Сити, [[Сам Коуан]], рекол дека ќе се врати следната година за да победи. Неговите зборови се обвистиниле и Сити се вратиле на [[Вембли (стадион)|Вембли]] следната година каде во финалето го совладале Портсмут со 2-1 и му овозможиле на Коуан да го подигне пехарот од вториот освоен куп во историјата на клубот. Коуан, исто така, станал првиот и досега единствен играч на Манчестер Сити кој го претставувал клубот во три финалиња на ФА Купот (играл и во финалето во 1926 година во кое загубиле од Болтон). Манчестер Сити конечно станал шампион на Англија, откако во [[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија 1936-1937|сезоната 1936-1937]] ја освоиле својата прва титула во Првата дивизија со три бода повеќе пред вториот [[ФК Чарлтон Атлетик|Чарлтон Атлетик]]. Со тоа завршило долгогодишното чекање на приврзаниците на ''светлосините'', откако претходно клубот неколку пати бил близу до овој успех завршувајќи втор во сезоните [[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија 1903-1904|1903-1904]] и [[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија 1920-1921|1920-1921]]. Сепак, веќе следната сезона им приредила вистински шок на сите симпатизери на клубот, кога Манчестер Сити како бранител на титулата испаднал од лигата завршувајќи на претпоследното место, и покрај тоа што постигнале најмногу голови во дивизијата.<ref>{{cite web | title=England 1937/38| work=league table from RSSSF | url=http://www.rsssf.com/engpaul/FLA/1937-38.html| access-date=29 December 2005 }}</ref> По одигрувањето на следната сезона во Втората дивизија во која клубот завршил петти и не успеал да избори промоција, првенствата биле прекинати поради почетокот на [[Втора светска војна|Втората светска војна]]. Кога првенствата продолжиле, во сезоната 1946-1947, Сити си го вратил статусот на фаворит и ја освоил петтата своја титула во Втората дивизија под водството на нивниот поранешен играч и капитен Сам Коуан. ===Новите куп успеси и ново испаѓање (1950-1965)=== [[File:Sculpture of Bert Trautmann.jpg|thumb|190px|right|Скулптура на голманот [[Берт&nbsp;Траутман]], во музејот на Манчестер Сити.]] Во педесеттите години од минатиот век, Сити, користејќи тактика наречена „Реви план“, стигнале до нови последователни финалиња на ФА Купот по втор пат во својата историја, и идентично како во 1930-тите, тие го загубиле првото и го освоиле второто, во 1955 и 1956 година, соодветно. Во првото финале тие биле поразени од {{Fb team (N) Newcastle United}} со 3-1. Голот на [[Боби Џонстоун]] во последните минути од првото полувреме му донел израмнување на Сити и на одмор резултатот гласел 1-1, но во првите 15 минути од вториот дел играчите на Њукасл постигнале два гола и го решиле натпреварот. Следната година, во финалето одиграно во 1956, Манчестер Сити го победил [[ФК Бирмингем Сити|Бирмингем Сити]] со 3-1. Тоа било едно од најпрепознатливите финалиња на ФА Купот на сите времиња, а останало запаметено по голманот на ''Граѓаните'', германецот [[Берт Траутман]], кој продолжил да го игра натпреварот и покрај тоа што го скршил вратот. Освен споменатите успесите во куповите, Сити немале поголеми успеси во Првата дивизија во текот на оваа декада, завршувајќи само еднаш четврти во сезоната 1955-1956 и еднаш петти во сезоната 1957-1958. Почетокот на следната декада донел уште полоши денови за клубот и набргу потоа дошло до ново испаѓање од елитната дивизија за време на сезоната 1962-1963. Веднаш по испаѓањето во 1963, [[Џорџ Појсер]] бил назначен за менаџер, но тој неуспеал да го спречи падот на клубот. Сезоната ја завршиле на единаесеттото место во Втората дивизија, што бил нивниот најнизок пласман во клупската историја.<ref>Ардвик завршиле на 13. место во Втората дивизија во 1894 година, но во тоа време Првата дивизија броела само 16 клубови.</ref> ===Години на слава (1965-1979)=== <div style="float:left; font-size:90%; width:300px; border:0px; padding:0px; margin-left:0em; margin-right:20px; margin-bottom:0px; text-align:left"> {{Football Window|align=right|width=50%|border=1px|col1=#AAD0FF|col2=white|col3=white|font-size=120%|titolo=Куп на победниците на куповите 1970<ref>{{de}} [http://home6.inet.tele.dk/pin/Europacup/Pokal_69-70.htm Statistiche] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081016121742/http://home6.inet.tele.dk/pin/Europacup/Pokal_69-70.htm |data=16 ottobre 2008 }} на [[Куп на победниците на куповите 1969-1970|Куп на победниците на куповите 1969-70]]</ref>|contenuto= <div align="center">29 април [[1970]] - [[Стадион „Ернст Хапел“|Пратер]], [[Виена]] '''{{симбол2|600px sky city.png}} Манчестер Сити - [[ФК Гурник Забже|Гурник Забже]] {{симбол2|600px Bianco e Rosso.svg}}''' '''2 - 1'''</div> '''{{Fb team Manchester City}}''': Кориган, Бук, Бут, Хеслоп, Пардо, Дојл (54' Бојер), Тауерс, Оукс, Бел, Ли, Јанг. '''Тренер''': Мерсер. '''{{Fb team Gornik Zabrze}}''': Костка, Ослизло, Флоренски (Деја), Олек, Горгон, Латоха, Вилчек (Сковронек), Шолтисик, Банаш, Шарински, Љубански. <br>'''Тренер:''' Матјас. '''Судија''': {{flagsport|AUT}} Паул Шилер<br> '''Стрелци''': Јанг {{goal|11}}, Ли {{goal|43|пен.}}, Ослизло {{goal|68}}<br> '''Гледачи''': 7.968 }} </div> Во [[1965]] година [[Џо Мерсер]] бил назначен за нов менаџер, додека [[Малком Елисон]] за негов помошник. Веќе во првата сезона под раководството на овој тандем Манчестер Сити ја освоил титулата во Втората дивизија и се вратиле во Првата по двегодишно отсуство. Во следната сезона, тимот, засилен за време на летниот трансфер пазар, со потписите на [[Мајк Самерби]] и [[Колин Бел]], успеал да избори опстанок завршувајќи на петнаесеттото место: одлучувачки за постигнувањето на оваа цел биле последните седумнаесет натпревари, во кои Сити загубиле само четири пати. На крајот од [[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија 1967-1968|сезоната 1967-1968]] Манчестер Сити успеа да ја освои втората титула во својата историја: главните моменти на сезоната биле натпреварот против [[ФК Тотенхем Хотспар|Тотенхем]] (кои се емитувал на [[телевизија]] и во кои Сити победил со 4-1) наречен ''The Ballet on Ice'' (балетот на мраз) поради снегот што го покрил теренот тој ден, победата со 3-1 на [[Олд Трафорд]] против [[ФК Манчестер Јунајтед|Манчестер Јунајтед]] (иден шампион [[Европа]] и соперник на ''Граѓаните'' во борбата за титулата) во [[Дерби (фудбал)|дербито]], и натпреварот во последното коло од првенството, победата со 4-3 против [[ФК Њукасл Јунајтед|Њукасл Јунајтед]], што на Сити му ја донела шампионската титула. Сепак, славата не траела долго затоа што само неколку дена подоцна Јунајтед го освоил Европскиот куп на шампиони, станувајќи првиот англиски клуб на кој му успеал овој подвиг. Страниците во весниците биле преполни со текстови за ''Црвените ѓаволи'' и успехот на Сити паднал во заден план. Во [[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија 1968-1969|следната сезона]], и покрај тоа што клубот завршил на тринаесеттото место на табелата во првенството и бил елиминиран во првото коло од [[Куп на шампиони 1968/69|Европскиот куп]] од турскиот {{Fb team (N) Fenerbahce}}, клубот ја продолжил својата серија на освојување трофеи со успех во [[ФА Куп]]от. Освојувањето на националниот куп му овозможило на Манчестер Сити да игра во [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Купот на победниците на куповите]] за [[Куп на победниците на куповите 1969-1970|сезоната 1969-1970]]: откако ги елиминирале [[ФК Атлетик Билбао|Атлетико Билбао]], [[Лирс С.К.|Лирс]], [[ФК Академика Коимбра|Академика Коимбра]] и [[ФК Шалке 04|Шалке 04]], ''Граѓаните'' стигнале до финалето во [[Виена]] во кое се соочиле со [[Полска|полскиот]] [[ФК Гурник Забже|Гурник Забже]], кого го победиле со 2-1, за првиот европски трофеј во историја на клубот. На крајот на сезоната Манчестер Сити го освоил и [[Фудбалски Лига куп на Англија|Лига купот]], со што станал првиот англиски клуб кој освоил национален и европски турнир во истата сезона. Во 1971 година, Мерсер бил назначен за генерален менаџер на тимот, отстапувајќи му го местото менаџер (тренер) на првиот тим на неговиот асистент Малком Елисон: во неговата прва сезона Сити се бореле за освојување на титулата, наоѓајќи се во март на првото место во поредокот со минимална разлика од четири бода во однос на гонителите. Сепак, резултатската криза во самиот финиш од првенството предизвикала клубот да се лизне на четвртото место. По овој неуспех, навивачите го означиле играчот [[Родни Марш]] како главен виновник<ref name="marsh">[http://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/s/33/33094_marsh_fa_quick_to_discard_experience.html Marsh: FA quick to discard experience], преземено на 29 април [[2006]].</ref> (чие купување во меѓувреме ја оптоварило финансиската состојба во клубот), кој подоцна ја признал својата вина.<ref name="marsh"/> Во следната сезона тимот бил напуштен од двоецот Мерсер-Елисон, чии односи во меѓувреме се оладиле: Мерсер заминал во [[ФК Ковентри Сити|Ковентри Сити]], додека Елисон поднел оставка во средината на сезоната. [[Податотека:Coppa UEFA 1978-79 - Milan vs Manchester City - David Watson.jpg|thumb|upright=1.5|Капитенот [[Дејвид Вотсон]], голманот [[Џо Кориган]] и [[Кени Клементс]] го предводат тимот на Манчестер Сити на [[Сан Сиро]] за натпреварот од [[Куп на УЕФА 1978-1979|Купот на УЕФА 1978-1979]] против {{Fb team (N) Milan}}.]] Почетокот на [[Прва дивизија на Англија 1973-1974|сезоната 1973-1974]] бил означен со неколку промени на клупата на клубот, кој сега бил под контрола на новиот претседател [[Питер Сволс]]: сезоната како тренер ја започнал [[Џони Харт (фудбалер)|Џони Харт]], но бил отпуштен во октомври во корист на поранешниот капитен [[Тони Бук]], кој пак функцијата му ја предал на [[Рон Сондерс]] само неколку дена подоцна. Бук се вратил на клупата на крајот на сезоната, останувајќи таму до [[1979]] година, освојувајќи го Лига купот во [[1976]] и стигнал до второто место во лигата во [[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија 1976-1977|сезоната 1976-1977]], завршувајќи го првенството на еден бод зад {{Fb team (N) Liverpool}}. ===Падот (1979-1989)=== Во [[1979]] година, Малком Елисон се вратил на клупата на тимот, и потрошил големи пари на доведување нови засилувања како [[Аса Хартфорд]], [[Гари Овен]], [[Питер Барнс]] и [[Стив Дејли]], кои подоцна се покажале како неуспешни. Во [[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија 1980-1981|следната сезона]], под водството на [[Џон Бонд]] (кој ја презел функцијата од Елисон по крајот на сезоната 1979-1980), Сити стигнале до финалето на [[ФА Куп]]от каде се соочиле со [[ФК Тотенхем Хотспар|Тотенхем]]: натпреварот завршил нерешено 1-1 (благодарение на погодокот и автоголот на [[Томи Хачинсон]]) и неизбежно било преигрување за да се добие победникот. Во вториот натпревар, Тотенхем откако заостанувале со 1-2 на дваесеттина минути до крајот успеале со два гола за шест минути да го свртат резултатот и да го победат Сити со 3-2, а победничкиот гол дошол по фантастична соло акција на аргентинецот [[Рикардо Виља|Рики Виља]] кој бил двоен стрелец во тој натпревар. Во средината на [[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија 1982-1983|сезоната 1982-1983]], додека тимот се наоѓал во средината на табелата, Бонд бил разрешен по дискусија со управата и заменет со неговиот помошник [[Џон Бенсон (фудбалер 1942)|Џон Бенсон]]: тој потег скапо го чинел клубот, бидејќи по заминувањето на Бонд тие забележиле катастрофален пад во перформансите под водството на Бенсон (освојувајќи само 11 бодови во 19 натпревари) и сезоната завршила со најлошото можно сценарио - испаѓање во последното коло од сезоната по поразот од [[ФК Лутон Таун|Лутон Таун]] (кој исто така се бореле за опстанок и успеале во целта благодарение на победата над Сити) кога и нерешено би им било доволно за да се спасат. Потоа бил ангажиран нов менаџер, [[Били Мекнил]], кој откако замалку не успеал во првата сезоната да избори промоција, тоа го сторил во 1985 година кога ги вратил ''Ѓраѓаните'' во највисокото ниво. Престојот на Манчестер Сити во Првата дивизија овој пат бил краток: откако успеале да го избегнат испаѓањето во сезоната 1985-86, клубот испаднал на крајот на сезоната 1986-1987, откако Мекнил му го отстапил место на сонародникот [[Џими Фрицел]]. За враќањето во елита по две сезони поминати во Втората дивизија, Манчестер Сити му благодари на [[Мел Макин]], кој во 1989 година изборил промоција со освојувањето на второто место во втората лига. ===Подобрување, првите сезони во Премиер лигата и уште еден пад (1987-1998)=== Макин бил отпуштен во ноември [[1989]] и бил заменет со поранешниот менаџер на Евертон, [[Хауард Кендал]]. Откако обезбедил опстанок во претходната сезона, Кендал се вратил во Евертон во ноември [[1990]] и бил заменет на клупата од 34-годишниот [[Среден ред (фудбал)|играч за врска]] на клубот, [[Питер Рид]]. Сити ја завршиле сезоната [[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија 1990-1991|1990-1991]] на петтото место и го повториле истиот пласман и во следната година, но не се квалификувале за [[Куп на УЕФА|Купот на УЕФА]] затоа што во тоа време тоа право им припаѓало само на второ и третопласираните екипи. Во [[Премиер лига на Англија 1992-1993|сезоната 1992-1993]], инаугуративната сезона на [[Премиер лига на Англија|Премиер лигата]], тимот завршил деветти. Тоа бил добар резултат, но сепак Рид бил отпуштен само по две одиграни кола за време на [[Премиер лига на Англија 1993-1994|сезоната 1993-1994]]. Таа сезона била проблематична за Сити и шеснаесеттото место во лигата кое го постигнал новиот менаџер [[Брајан Хортон]] не било доволно за да го смири гневот на навивачите, под чии притисок потклекнал и претседателот Питер Сволс, кој контролата врз клубот ја предал на поранешниот славен играч на клубот [[Френсис Ли (фудбалер)|Френсис Ли]]. Првенството [[Премиер лига на Англија 1994-1995|1994-1995]] донело катастрофална втора половина од сезоната која го спуштила Сити на седумнаесеттото место, две места над зоната за испаѓање. Хортон бил ослободен од функцијата пред крајот на сезоната и бил заменет со менаџерот на [[ФК Саутхемптон|Саутхемптон]] [[Џејмс Алан Бол]]. Бол се обидел да спроведе револуција во тимот, залагајќи се за продажба на многу од битните „шрафови“ низ текот на годините и вметнувајќи бројни надежни млади играчи во тимот, вклучувајќи го и 22-годишниот играч за врска од [[Грузија]], [[Георги Кинкладзе]]. Почетокот на сезоната бил ужасно лош, со освоени само два бода во првите единаесет натпревари, но добрата серија резултати во месец ноември влела надеж дека Сити може да се бори за спас и опстанок во лигата. Сепак, испаѓањето дошло во последниот ден од сезоната, и тоа не било избегнато само поради гол-разликата, иако клубот имал ист број бодови како Ковентри Сити и Саутхемптон два клуба кој на крајот останале во Премиер. Така, клубот се најде повторно во втората лига по седум последователни сезони играње во највисокото ниво. Испаѓањето во понизок ранг овојпат, за разлика од претходните случаи во кои клубот брзо го наоѓаше патот назад во највисокото ниво, било многу посериозен проблем и тие се мачеле да опстанат во Првата дивизија (која по основањето на Премиер лигата станал второ ниво на фудбалскиот систем во Англија). Во [[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија 1997-1998|сезоната 1996-1997]] завршиле на 14. место, менувајќи неколку тренери: Бол бил отпуштен во последните месеци од 1996 година и заменет од [[Стив Копел]], кој пак поднел оставка по неколку недели поради прекумерниот притисок, па по краток период во кој должноста ја вршел привремениот менаџер [[Фил Нил]], сезоната ја завршиле со [[Франк Кларк]] на клупата. Проблемите во клубот продолжиле и во [[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија 1997-1998|следната сезона]] кога Сити бил принуден во уште поголема битка за опстанок во Првата дивизија. По малку повеќе од година дена работа, Кларк бил отпуштен во средината на февруари, оставајќи го клубот во последните 5 на табелата. Неговата замена, [[Џо Ројл]], наследил многу лоша ситуација. Тој го добил последниот натпревар од сезоната, совладувајќи го со 5-2 на домашен терен директниот конкурент за опстанок [[ФК Стоук Сити|Стоук Сити]], но победата била бескорисна, бидејќи другите три екипи вклучени во битката за спас - [[ФК Портсмут|Портсмут]], [[ФК Квинс Парк Ренџерс|Квинс Парк Ренџерс]] и [[ФК Порт Вејл|Порт Вејл]] - ги освоиле трите бода во својте натпревари. Така, Сити испаднале во Втората дивизија, англиската трета лига, за прв пат во нивната историја. Делот на Манчестер каде што се навива за небесно-синиот клуб останал потиштен откако го допреле дното, додека на другата страна на градот навивачите на Јунајтед имале многу поводи за радост бидејќи нивниот клуб бил доминантен и на домашната и на европската сцена. ===Искачувањето од третото ниво назад во Премиер лигата (1998-2001)=== [[Податотека:Paul Dickov vs Gillingham.jpg|thumb|right|250px|[[Пол Диков]] (лево) го постигнува израмнувачкиот гол за Сити во последните секунди од финалето на плејофот на Втората дивизија против {{Fb team (N) Gillingham}}.]] По испаѓањето, клубот претрпел перипетија надвор од теренот, со преземањето од страна на новиот претседател [[Дејвид Бернштајн]]. Сезоната во третата лига никако не била лесна, но навивачите никогаш не недостасувале на трибините покажувајќи ја својата наклонетост кон тимот, иако сега морале да се соочат со мали екипи, понекогаш дури и од предградијата на Манчестер како [[ФК Маклесфилд Таун|Меклсфилд Таун]] и [[ФК Бери|Бери]]. [[Втора дивизија на фудбалската лига на Англија 1998-1999|Сезоната]] ја завршиле на третото место, зад {{Fb team (N) Fulham}} и {{Fb team (N) Walsall}}, што значело дека ќе мора да играат плејоф за да можат да се вратат во второто ниво. Откако ја минале првата пречка наречена {{Fb team (N) Wigan}}, Сити се пласирал во финалето на Вембли против малиот {{Fb team (N) Gillingham}}, кој никогаш до тогаш во својата историја не играл во повисок ранг на натпреварување од третото ниво. Натпреварот бил многу изедначен, но оддеднаш Сити се нашол во многу тешка ситуација кога тимот предводен од [[Тони Пјулис]] на брзина постигнал два гола во 82-рата и 87-мата минута. Се чинело готово и Џилингем за првпат во својата историја ќе избори промоција во втората лигата. Уште една сезона во Втората дивизија би бил претежок удар за прифаќање за навивачите на Сити и погубна за клубот. Сепак во последните минути од натпреварот настапило потполно лудило: во последната 90-та минута [[Кевин Хорлок]] го пронашол патот на топката до мрежата и ја намалил негативата на Сити на еден гол. И тогаш, во последните секунди од судиското продолжение кога тимот очајнички тргнал во напад по израмнување, еден обид за удар кон голот на Џилингем на еден од играчите на Сити бил изблокиран, но топката се одбила до напаѓачот [[Пол Диков]] кој успеал да го изедначи резултатот на 2-2 за огромна радост на навивачите на ''Граѓаните''. Ова легендарно враќање во натпреварот, останало во сеќавање по лизгањето на колена по тревата при ликувањето на стрелецот Диков, кој во тој момент станал икона на клубот. Враќањето во натпреварот му донело голема психолошка предност на некогашниот англиски шампион, па при [[Изведување пенали (фудбал)|изведувањето на пеналите]] голманот [[Ники Вивер]] ја заклучил мрежата на Сити примајќи само еден гол од четири пенали на Џилингем за да ја прослават промоцијата. Но, и покрај оваа победа со неверојатен пресверт, Сити уште еднаш останале во сенка на својте градски соперници кои ја освоиле Лигата на шампионите неколку дена подоцна на сличен начин против {{Fb team (N) Bayern Munchen}}. Веќе во следната сезона тимот на Ројл се изборил за директна промоција во Премиер лигата, освојувајќи го второто место пред {{Fb team (N) Ipswich Town}}, кое го постигнале во последното коло благодарение на победата со 4-1 на [[Ивуд Парк]] над {{Fb team (N) Blackburn}}.<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/first-team/first-team-news/2017/may/5-last-day-dramas-other-than-93-20|title=5 last-day Man City dramas (other than 93:20!)|work=mancity.com|date=19 мај 2017|access-date=2 мај 2021}}</ref> Очекуваното враќање од навивачите на Манчестер Сити во Премиер лигата било реализирано во најкус можен рок. Во [[Премиер лига на Англија 2000-2001|сезоната 2000-2001]], сепак, „небесно-сините“ испаднале од Премиер лигата по само една сезона помината во елита и тоа на едно коло пред крајот на првенството. За првпат во историјата на Премиер лигата, сите три клуба кои испаднале биле познати уште пред изигрувањето на последното првенствено коло. Иако се засилиле со неколку звучни имиња меѓу кои и освојувачот на ''[[Златна топка|Златната топка]]'' за 1995 година, напаѓачот [[Џорџ Веа]], Сити не успеале да навлезат во потребниот ритам во текот на целата сезона, завршувајќи на 18. место со само 8 остварени победи. Веднаш по завршувањето на сезоната Ројл бил отпуштен.<ref>{{cite news |title=Man City sack Royle |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/1342293.stm |work=BBC Sport |date=21 May 2001 |access-date=9 September 2010}}</ref> ===Стабилизирање под водството на Киган и Пирс и доаѓањето на Шинаватра (2001-2008)=== [[File:Kevin Keegan.jpg|thumb|160px|left|[[Кевин Киган]], менаџерот кој го претворил Сити во стабилен прволигаш во периодот 2002-2005.]] Иако навивачите биле против тоа Ројл да биде отпуштен, тоа сепак се случило во мај 2001, кога како негов наследник на клупата дошол поранешниот селектор на [[Фудбалска репрезентација на Англија|англиската репрезентација]], [[Кевин Киган]]. Во неговата прва година на чело, [[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија 2001-2002|сезоната 2001-2002]], Киган донел во Манчестер неколку влијателни играчи како [[Ејал Берковиќ]], [[Али Бенарбија]] и [[Стјуарт Пирс]]. Промоцијата овојпат многу полесно била изборена, откако клубот ја освоил титулата во Првата дивизија, соборувајќи го клупскиот рекорди по бројот на освоени бодови (освоиле 99 бода). Напаѓачот [[Шон Гоутер]] постигнал 30 голови, а неговиот соиграч [[Дарен Хакерби]] додал уште 26. Како подготовка со цел да се оствари подобар пласман следната сезона во Премиер лигата и клубот да се задржи таму подолго од претходниот пат, Киган довел неколку квалитетни и искусни играчи во летото 2002 како [[Никола Анелка]], [[Петер Шмајхел]] и [[Марк-Вивиен Фое]]. Во текот на оваа сезона, Сити го победил Ливерпил на [[Анфилд]] и освоил четири бодови од пресметките со градскиот соперник Манчестер Јунајтед. Напаѓачите биле во добра форма: новото засилување Анелка постигнал 14 гола, а Гоутер 7. ''Ѓраѓаните'' ја завршиле сезоната на одличното деветто место, обезбедувајќи го опстанокот многу порано. На крајот од сезоната, клубот изборил пласман во [[Куп на УЕФА|Купот на УЕФА]], квалификувајќи се преку [[УЕФА Ферплеј рангирање|УЕФА Ферплејот]]. Сезоната 2002-2003, исто така, била последната сезона во која Сити настапувале на Мејн Роуд, стадионот кој клубот го оставил по 80 години за да се пресели на [[Градски стадион во Манчестер|Градскиот стадион во Манчестер]] со капацитет од 48.000 седишта, првично изграден за да биде домаќин на [[Комонвелтски игри 2002|Комонвелтските игри 2002]]. Клубот и неговите приврзаници останале вчудовидени кога Марк-Вивиен Фое, играчот кој бил на позајмица во претходната сезона во Манчестер Сити и бил несомнено еден од најдобрите играчи на Сити во сезоната,<ref>{{Cite news |title=Fans unite in Foe grief |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/africa/3026400.stm |publisher=BBC Sport |date=27 June 2003 |access-date=21 October 2010 |first=Frank |last=Keogh}}</ref> починал додека играл за својата репрезентација, [[Фудбалска репрезентација на Камерун|Камерун]], за време на [[ФИФА Куп на конфедерации 2003|Купот на конфедерации]] во натпревар против [[Фудбалска репрезентација на Колумбија|Колумбија]]. Во 72-рата минута од натпреварот, Фое колабирал во кругот на центарот од игралиштето,<ref name="BBC1">{{Cite news |title=Cameroon star Foe dies |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/3024360.stm |publisher=BBC Sport |date=26 June 2003 |access-date=21 October 2010}}</ref> без да има други играчи во негова близина.<ref>{{Cite news |title=Footballer Foe dies during game |url=http://football.guardian.co.uk/News_Story/0,1563,985814,00.html |work=The Guardian|date=26 June 2003 |access-date=21 October 2010 |location=London}}</ref> По обидите да го реанимираат на теренот, тој бил изнесен надвор од теренот, каде добил реанимација и кислород. Медицинските екипи минале 45 минути во обид да го рестартираат неговото срце, и иако тој сè уште бил жив по пристигнувањето во медицинскиот центар на стадионот, по кратко време починал, и покрај напорите да му се спаси животот.<ref name="BBC1"/> Во летото 2003, во Сити пристигнале уште неколку искусни играчи како: [[Стив МекМанаман]], [[Паул Босвелт]], [[Дејвид Симан]] и [[Михаел Тарнат]], но и покрај тоа сезоната 2003-2004 била тешка за клубот. Тие останале застрашени со мала шанса за испаѓање до претпоследниот натпревар во сезоната, сепак завршувајќи на безбедното 16-тото место на табелата со гол-разлика +1. Меѓу резултатите постигнати во првенството за одбележување е уште една победа над лутиот соперник Манчестер Јунајтед, овојпат со 4-1 во нивното прво соочување на новиот стадион на Сити. Тие стигнале до петтото коло на ФА Купот каде испаднале од Манчестер Јунајтед, елиминирајќи го претходно Тотенхем со 4-3 на [[Вајт Харт Лејн]] во еден од најлудите натпревари во историјата на натпреварувањето, со неверојатен пресврт откако губеле со 3-0 на полувремето и имале играч помалку.<ref name="fabbcspurs">{{cite news |title=Tottenham 3–4 Man City |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/fa_cup/3447235.stm |publisher=BBC Sport |date=4 February 2004 |access-date=9 September 2010}}</ref><ref>{{cite news |title=Great FA Cup comebacks of our time |url=https://www.theguardian.com/football/2004/feb/05/facup200304 |work=The Guardian|date=5 February 2004 |access-date=9 September 2010 |location=London |first=Scott |last=Murray}}</ref> Сепак, најголемото разочарување се чини дека било испаѓањето во второто коло на [[Куп на УЕФА 2003-2004|Купот на УЕФА]] од полскиот [[Дискоболија Гроѓиск Вјелкополски|Гроцлин]] и покрај нерешениот вкупен резултат 1-1 поради правилото за гол во гости. Одново Анелка бил предводник на клубот со 24 постигнати голови во сите натпреварувања, но се истакнале и некои млади играчи како [[Џои Бартон]] и [[Шон Рајт-Филипс]]. [[File:Stuart Pearce.jpg|thumb|190px|right|[[Стјуарт Пирс]], менаџер на Сити во периодот 2005–2007.]] Киган ја напуштил екипата во март 2005 година и бил заменет со привремениот менаџер [[Стјуарт Пирс]].<ref>{{cite news |title = Keegan ends his reign at Man City |url= http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/4338665.stm |publisher= BBC Sport |date= 11 March 2005 |access-date= 24 February 2008}}</ref> Тој ја завршил сезоната со Сити на осмото место, не успевајќи замалку да го одведе клубот во квалификациите за Купот на УЕФА, што било доволно убедливо за раководството да го задржи трајно на функцијата.<ref>{{cite news |title = Man City unveil Pearce as manager |url = http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/4503717.stm |publisher= BBC Sport |date = 12 May 2005 |access-date = 24 February 2008}}</ref> Последниот натпревар во сезоната против {{Fb team (N) Middlesbrough}} останал запаметен по одлуката на Пирс да го внесе во игра голманот Ники Вивер на место на играчот за врска [[Клаудио Рејна]] во последните минути од натпреварот, така што му овозможил на 198 сантиметри високиот голман [[Дејвид Џејмс (фудбалер 1970)|Дејвид Џејмс]] да игра во нападот, и покрај тоа го што имал напаѓачот [[Џон Макен]] на клупата.<ref>{{Cite news |title=The Joy of Six: Inspired substitutions |url=https://www.theguardian.com/sport/blog/2010/feb/19/joy-of-six-inspired-substitutions |work=The Guardian|date=19 February 2010 |access-date=23 October 2010 |location=London |first1=Rob |last1=Smyth |first2=Paul |last2=Doyle}}</ref> Сити дури имале подготвен дрес со број 1 за играч во поле, кој Џејмс го носел откако бил преместен напред и овој експеримент се покажал донекаде успешен бидејќи во последните минути од натпреварот (при резултат 1-1) бил досуден пенал за ''Граѓаните'', кој [[Роби Фаулер]] го промашил и со тоа згаснала шансата Сити да се пласира во Европа.<ref>{{Cite news |title=Fowler misses late penalty to hand Boro place in Uefa Cup |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/fowler-misses-late-penalty-to-hand-boro-place-in-uefa-cup-490893.html |work=The Independent|date=16 May 2005 |access-date=21 October 2010 |location=London |first=Ian |last=Whittell}}</ref> [[File:Daniel Agger.jpg|thumb|240px|left|Натпревар меѓу Манчестер Сити и Ливерпул во април 2007.]] Во [[Премиер лига на Англија 2005-2006|сезоната 2005-2006]], тимот започнал добро, но кон крајот имале пад во формата - 9 порази на последните 10 натпревари - што ги спуштило на петнаесеттата позиција во конечниот поредок. Пирс не успеал да донесе подобрување ниту во следната сезона, во која Сити воделе битка за опстанок и ќе се покаже многу тешка за клубот.<ref>{{cite news |title=Hughes defends under-fire Pearce |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/fa_cup/6441009.stm |publisher=BBC Sport |date=12 March 2007 |access-date=23 February 2008}}</ref> Сепак, добрата серија кон крајот на март и почетокот на април 2007, во која клубот забележил три гостински победи во низа и реми без голови на домашен терен против Ливерпул им била доволна да си го осигураат опстанокот завршувајќи на 14. место со 42 освоени бода. Исто така, се пласирале во четвртфиналето на [[ФА Куп 2005-2006|ФА Купот]], што бил нивен најдобар пласман во ова натпреварување уште од сезоната 1992-1993, каде биле елиминирани од {{Fb team (N) Blackburn}} со 2-0. [[Податотека:Thaksin crop.jpg|thumb|170px|[[Таксин Шинаватра]], контроверзниот сопственик на клубот во периодот 2007-2008.]] По завршувањето на сезоната 2006-2007, Пирс бил отпуштен. Во текот на летото, клубот преминал во сопственост на поранешниот [[тајланд]]ски премиер [[Таксин Шинаватра]], кој го купил Манчестер Сити за 81,6 милиони фунти.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/6277502.stm |title=Thaksin completes Man City buyout |publisher=BBC Sport |access-date=6 July 2007 | date=6 July 2007}}</ref> Еден од неговите први потези било назначување на поранешниот селектор на Англија, [[Свен-Јоран Ериксон]] за нов менаџер.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/6241052.stm |title=Eriksson named as Man City boss |publisher=BBC Sport |access-date=6 July 2007 | date=6 July 2007}}</ref> Ериксон потрошил околу 45 милиони фунти на нови играчи, меѓу кои најскапи биле трансферите на [[Роландо Бјанки]], [[Елано]], [[Ведран Ќорлука]] и бугарите [[Валери Божинов]] и [[Мартин Петров]], и тргнал добро во [[Премиер лига на Англија 2007-2008|сезоната 2007-2008]] забележувајќи три победи на почетокот од првенството (вклучувајќи ја и онаа над Манчестер Јунајтед), но во вториот дел од сезоната тимот не издржал и завршил на деветтото место. Покрај тоа, клубот забележал и некој срамни резултати во текот на сезоната, како што биле поразот со 6-0 од Челси на [[Стемфорд Бриџ]] и поразот со 8-1 од Мидлсбро во последното коло од првенството. ===Доаѓањето на шеикот Мансур и новата славна ера (2008-денес)=== На 2 јуни 2008, Ериксон бил отпуштен, и заменет од дотогашниот менаџер на Блекбурн Роверс, [[Марк Хјуз]].<ref>{{cite news |title=Eriksson leaves Manchester City |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/7430827.stm |publisher=BBC Sport |date=2 June 2010 |access-date=18 August 2010}}</ref><ref>{{cite news |title=Hughes becomes Man City manager |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/7431155.stm |publisher=BBC Sport |date=5 June 2008 |access-date=18 August 2010 |first=Phil |last=McNulty}}</ref> Веднаш потоа, започнале проблемите на сопственикот Шинаватра со тајландските власти, при што неговите сметки и богатството од 800 милиони фунти во Тајланд останало замрзнато, а тој не сакал да се врати во земјата за да го расчисти своето име.<ref>{{Cite news |title=Embattled Thaksin faces new trial |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/7528407.stm |publisher=BBC Sport |date=28 July 2008 |access-date=21 October 2010 |first=Jonathan |last=Head}}</ref> Целта да се врати славната ера во Сити, поставена од Шинаватра само една година претходно, сега изгледала осудена на пропаст,<ref>{{cite news |title=Thaksin Shinawatra's crisis ends Manchester City's European dream |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/manchester-city/2548558/Thaksin-Shinawatras-crisis-ends-Manchester-Citys-European-dream-Football.html |work=Daily Telegraph|date=12 August 2008 |access-date=4 September 2010 |location=London |first=Ian |last=Winrow}}</ref> но она што наскоро се случило никој во Манчестер Сити тогаш веројатно не можел ни да го замисли. На 1 септември 2008, Шинаватра склучил договор за продавање на клубот на, во тоа време, претежно непознат арапски конзорциум наречен ''[[Abu Dhabi United Group]]''.<ref>{{cite news |title=Arab group agrees Man City deal |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/7591735.stm |publisher=BBC Sport |date=1 September 2008 |access-date=4 September 2010}}</ref> Оваа аквизиција нај на крај засекогаш ќе го промени текот на неконзистентната историја на Манчестер Сити. Така претседател на клубот станал арапот [[Халдун Ал Мубарак]], а сопственоста врз компанијата ја преземал сонародникот [[Мансур бин Заид Ал Нахјан]]. [[File:Robinho Citeh 2009.jpg|thumb|170px|left|Бразилската ѕвезда [[Робињо]] од {{Fb team (N) Real Madrid}}, била првиот потпис на арапските сопственици.]] По појавата на богатата арапска компанија, клубот бил во центарот на најважните и најсензационални преговори на пазарот. На истиот ден кога се случила промената на сопственоста, клубот му плати 32,5 милиони фунти на {{Fb team (N) Real Madrid}} за да ја купи бразилската ѕвезда [[Робињо]].<ref>{{cite news |title=Man City beat Chelsea to Robinho |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/7593026.stm |publisher=BBC Sport |date=1 September 2008 |access-date=4 September 2010}}</ref> Во јануари [[2009]], клубот претставил понуда од 120 милиони евра до екипата на [[ФК Милан|Милан]] за нивниот играч [[Кака]].<ref>[http://iltempo.ilsole24ore.com/sport/2009/01/16/977061-kaka_milan_vacilla.shtml Kakà, il Milan vacilla] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090117034617/http://iltempo.ilsole24ore.com/sport/2009/01/16/977061-kaka_milan_vacilla.shtml |data=17 јануари 2009 }} Iltempo.ilsole24ore.com</ref><ref>[http://www.goal.com/it/news/7/calciomercato/2009/01/16/1063262/kaka-tutti-i-dettagli-delloperazione-finanziaria-e-le-scelte-tat Kaka': tutti i dettagli dell'operazione finanziaria e le scelte tattiche di Hughes] Goal.com</ref><ref>[http://www.news-impianti.com/notizia/496/16/kaka-il-manchester-city-spendera-272-milioni Kakà, il Manchester City spenderà 272 milioni] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131212125914/http://www.news-impianti.com/notizia/496/16/kaka-il-manchester-city-spendera-272-milioni |date=12 декември 2013 }} News-impianti.com</ref> На 19 јануари 2009 година, кога трансферот на Кака кај ''Граѓаните'' се чинел веќе дефиниран,<ref>{{cite web |url=http://www.gazzetta.it/Calcio/SerieA/Squadre/Milan/Primo_Piano/2009/01/19/vertice.shtml |title=Berlusconi: "Kakà resta". Lui: "Ho deciso con il cuore" |work=[[La Gazzetta dello Sport]] |date=19 јануари 2009 |access-date=20 јануари 2009}}</ref> играчот ја одбил понудата.<ref>{{cite web |url=http://milano.repubblica.it/dettaglio/Milan-Kak%C3%A0-resta-Ho-scelto-col-cuore/1577659?ref=rephp |title=Kakà resta al Milan "Ho scelto col cuore, i soldi non contano" |work=[[La Repubblica (quotidiano)|la Repubblica]] |date=20 јануари 2009 |access-date=20 јануари 2009 |archive-date=2021-05-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509092805/https://milano.repubblica.it/dettaglio/Milan-Kak%C3%A0-resta-Ho-scelto-col-cuore/1577659?ref=rephp |url-status=dead }}</ref> Сепак, за време на јануарскиот трансферен прозорец раководството успеало да доведе две засилувања, [[Крег Белами]] од [[ФК Вест Хем Јунајтед|Вест Хем Јунајтед]] и голманот [[Шеј Гивен]] од Њукасл Јунајтед. Сезоната 2008-2009 под водството на Хјуз била резултатски многу неконзистентна. Лесните победи против [[ФК Вест Хем Јунајтед|Вест Хем Јунајтед]], [[АФК Сандерленд|Сандерленд]], [[ФК Портсмут|Портсмут]], [[ФК Стоук Сити|Стоук Сити]] и Арсенал биле комбнирани со разочарувачки порази, главно надвор од дома. Добрата форма на крајот на сезоната, му овозможила на Сити да се бори за освојување на седмото место на табелата, но поразот од Тотенхем во претпоследниот натпревар од сезоната ставил крај на нивните надежи и сезоната ја завршиле на десеттото место. Домашните куп натпреварувања донеле понатамошна непредвидлива форма: тие биле поразени во второто коло на Лига купот од [[ФК Брајтон енд Хоув Албион|Брајтон енд Хоув Албион]], членот на Лига Еден, по изведувањето пенали,<ref>{{Cite news |title=Brighton 2–2 Man City (5–3 pens) |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/league_cup/7626796.stm |publisher=BBC Sport |date=24 September 2008 |access-date=20 October 2010}}</ref> додека во [[ФА Куп 2008-2009|ФА Куп]]от, Сити се соочиле со [[ФК Нотингем Форест|Нотингем Форест]] на домашен терен во третото коло, и загубиле со високи 3-0.<ref>{{Cite news |title=Man City 0–3 Nottm Forest |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/fa_cup/7803315.stm |publisher=BBC Sport |date=3 January 2009 |access-date=20 October 2010}}</ref> Најголемиот успех во оваа сезона бил постигнат во [[Куп на УЕФА 2008-2009|Купот на УЕФА]], каде биле елиминирани во четвртфиналето од германскиот {{Fb team (N) HSV}} со вкупен резултат 4-3. [[Податотека:Carlos Tévez ManCity2.jpg|thumb|upright=0.8|[[Карлос Тевес]], играл за Манчестер Сити во периодот 2009-2013.]] За време на летниот пазар во 2009 година, Манчестер Сити се потврдил како клуб со големи финансиски средства, трошејќи над 100 милиони фунти за набавки на нови звучни имиња како: [[Гарет Бари]], [[Роке Санта Крус]], [[Карлос Тевес]], [[Емануел Адебајор]], [[Коло Туре]] и [[Џолеон Лескот]]. Почетокот на [[Премиер лига на Англија|сезоната 2008-2009]] во Премиер лигата бил успешен, откако Сити тргнале со 4 победи во исто толку натпревари (вклучувајќи ја и победата над Арсенал). Сепак до 15-тото коло иако имале само еден пораз - кој дошол во градското дерби против Манчестер Јунајтед на Олд Трафорд со 4-3 - клубот не можел да ја задржи формата од првите кола забележувајќи низа на последователни нерешени резултати. Победата со 2-1 на домашен терен над Челси на почетокот на декември дала надеж дека работите конечно ќе тргнат во права насока, но поразот со убедливи 3-0 на гостувањето кај Тотенхем бил кобен за менаџерот Хјуз; иако три дена подоцна тој го победил Сандерленд со 4-3, сепак само неколку часа по натпреварот Хјуз бил отпуштен.<ref>{{cite web |title=Manchester City FC has today terminated the contract of Mark Hughes |url=http://www.mcfc.co.uk/News/Club-news/2009/December/Change-of-manager-at-City |publisher=mcfc.co.uk |date=19 December 2009 |access-date=18 August 2010 |archive-date=2009-12-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091222073243/http://mcfc.co.uk/News/Club-news/2009/December/Change-of-manager-at-City |url-status=dead }}</ref> Наследникот на Хјуз, италијанецот [[Роберто Манчини]], со 11 победи, 6 нерешени и 4 порази во 21 натпревар на клупата го одвел тимот до петтото место во крајниот поредок - најдобриот пласман на Сити од 1992 година - и пласман во новоформираната [[УЕФА Лига Европа|Лига Европа]].<ref>{{cite news |title=West Ham 1–1 Man City |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/8666056.stm |publisher=BBC Sport |date=9 May 2010 |access-date=18 August 2010}}</ref> Сепак, самиот крај на сезоната оставил горчлив вкус, бидејќи големата цел на ''Ѓраѓаните'' пласманот во Лигата на шампионите не била постигната, откако во претпоследното коло биле поразени на домашен терен од Тотенхем во директниот судир за четвртата позиција. Следната сезона, благодарение на новите засилувања како [[Давид Силва]], [[Александар Коларов]], [[Марио Балотели]], [[Јаја Туре]], [[Џејмс Милнер]] и [[Џером Боатенг]], Манчини успеал да ја постигне целта која му побегнала во претходната сезона. Манчестер Сити се пласирале во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]] по 43 години отсуство од најсилното европско натпреварување, завршувајќи на третото место во Премиер лигата со еднаков број бодови со второпласираниот Челси. Сепак, круна на одличната сезона било освојувањето на првиот трофеј по 35 години чекање: екипата предводена од Манчини го освоила [[ФА Куп 2010-2011|ФА Купот]] совладувајќи ги на својот пат до успехот Лестер Сити (4-2), Нотс Каунти (5-0), Астон Вила (3-0) и [[ФК Рединг|Рединг]] (1-0), стигајќи до полуфиналето каде го совладале Манчестер Јунајтед со 1-0, а со истиот резултат во финалето биле подобри и од [[ФК Стоук Сити|Стоук Сити]]. Во двата последни натпревари на турнирот, стрелец на одлучувачките голови за Сити бил Јаја Туре. == Бои, дресови и амблеми == ===Бои и дресови=== {{Главна|Додаток:Дресови на ФК Манчестер Сити}} [[File:Manchester City v Real Madrid 21 November 2012.jpg|left|mini|thumb|Играчите на Манчестер Сити со традиционалната светлосина и бела опрема за време на натпреварот со {{Fb team (N) Real Madrid}} на 21 ноември 2012.]] [[File:Dzeko city.jpg|thumb|upright=0.8|[[Един Џеко]] во гостинскиот дрес на Манчестер Сити за сезоната 2011-2012.]] Домашните бои на Манчестер Сити се [[Небесно сина (боја)|небесно сина]] (дрес) и [[Бела боја|бела]] (шорцеви). Потеклото на боите кои се употребуваат во опремата кога клубот е домаќин е нејасно, но постојат докази дека клубот носи сина боја уште од далечната 1892 година или порано. Гостинскиот дрес традиционално бил во [[Костенлива боја|костенлива]] боја, но во последните години биле користени и други бои како [[Сива боја|сива]], [[Црна боја|црна]], темносина, виолетова и зелена боја. Во сезоната 2011-2012 година, тие имале пругаст втор дрес со црвено-црни верикални ленти, инспириран од оној што ''Ѓраѓаните'' го носеле во 1969 и 1970 година, еден од најуспешните периоди во историјата на клубот и тој одново им донел среќа. За подетален преглед на дресовите на Манчестер Сити кликнете [[Додаток:Дресови на ФК Манчестер Сити|тука]]. ===Амблеми=== Првото официјално лого на Манчестер Сити датира од [[1960-ти|1960-тите години]] на минатиот век. Тоа бил кружен грб со штит поделен на два дела: во горната половина имало брод, кој го претставувал каналот во [[Манчестер]] ''(Manchester Ship Canal)'', додека во долната половина биле нацртани три жолти дијагонални ленти на црвена позадина, кои ги симболизирале трите реки кои течат низ градот - [[Ервел (река)|Ервел]], [[Ирк (река)|Ирк]] и [[Медлок (река)|Медлок]]. Во 1972 година, овој амблем го доживел првиот рестајлинг: трите ленти на дното биле заменети со црвената роза на [[Династија Ланкастер|Ланкастер]], што го претставувала округот [[Ланкашир]]. Во 1997 година било воведено ново лого на кое се прикажувал штит поставен пред златен орел на сина позадина, штитот бил поделен на два дела како претходното лого и исто така ги претставувал бродот на врвот и трите дијагонални ленти на дното (сега во бела боја, на светлосина позадина). Латинското мото ''Superbia in Proelio'' (превод на мак. ''Гордост во битката'') било ставено под штитот, додека три ѕвезди биле вметнати во горниот дел над штитот и орелот и служеле чисто за украсни цели. Тековниот грб бил воведен почнувајќи од сезоната 2016-2017 и е инспириран од оној што го користел клубот во [[1960-ти|шеесеттите години]]. Логото се вратило повторно во форма на круг и внатре содржи мал штит поделен на два дела: во горната половина има брод, кој го претставува каналот за бродови во Манчестер, додека во долната половина ја има црвената роза на [[Династија Ланкастер|Ланкастер]], која го претставува округот [[Ланкашир]]. Отстрането е латинското мото ''Superbia in Proelio'' (превод на мак. ''Гордост во битката'') и зборовите Фудбалски клуб покрај името на клубот. ==Стадиони== {{Главна|Мејн Роуд|Градски стадион во Манчестер}} [[File:Maine road prior to last game.jpg|thumb|Стариот [[Мејн Роуд]].]] [[File:City of Manchester Stadium 2.jpg|thumb|Новиот [[Градски стадион во Манчестер|Етихад]].]] Пред да биде урнат во [[2004]] година, стадионот [[Мејн Роуд]] бил местото каде што Манчестер Сити ги играле домашните натпревари цели 80 години. Кога Мејн Роуд бил инаугуриран, стадионот бил најголемото спортско место на фудбалски клуб во Англија и втор во земјата по [[Вембли (стадион 1923)|Вембли]]. Рекордната посетеност на овој стадион била забележана во 1934 година, кога 84.569 гледачи присуствувале на натпреварот од [[ФА Куп]]от помеѓу Манчестер Сити и [[ФК Стоук Сити|Стоук Сити]]. Сезоната 2002-2003, била последната во која Манчестер Сити играле на Мајн Роуд, а последниот натпревар бил одигран на 11 мај 2003 година. Следната сезона Манчестер Сити се преселиле да играат на нивниот нов дом, [[Градски стадион во Манчестер|Градскиот стадион во Манчестер]], новоизграден стадион со капацитет од {{formatnum:48000}} седечки места, изграден за да биде домаќин на [[Комонвелтски игри 2002|Игрите на Комонвелтот]]. Клубот потрошил околу 35 милиони фунти за некои работи на новиот стадион, вклучувајќи ја и изградбата на Северната трибина. Новиот стадион бил отворен со победа од 2-1 над {{Fb team (N) Barcelona}}, со головите на Никола Анелка и Тревор Синклер.<ref>{{cite web|url=http://www.mcfc.co.uk/default.sps?pagegid={20E7C2B7-4832-46D1-B772-AB8CCA2FD0D5}|title=Storia degli Stadi - mcfc.co.uk|access-date=11 февруари 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060929181224/http://www.mcfc.co.uk/default.sps?pagegid=%7b20E7C2B7-4832-46D1-B772-AB8CCA2FD0D5%7d|archivedate=29 септември 2006}}</ref> На 8 јули 2011 година, Манчестер Сити постигнал договор со [[Etihad Airways]], со што на компанијата и се дале правата на името на стадионот, кој бил преименуван во стадион „Етихад“. За возврат, клубот би добил 150 милиони фунти во следните 10 години. Тоа бил најбогатиот комерцијален договор во историјата на [[Премиер лига на Англија|Премиер лигата]]: го надминал оној од 2006 година помеѓу [[ФК Арсенал|Арсенал]] и [[Емирејтс (авиокомпанија)|Емирејтс]] (200 милиони за 15 години). == Спортска опрема и спонзори == <div style="float:left; font-size:100%; width:350px; border:0px; padding:0px; margin-left:1em; margin-right:5px;margin-bottom:0px; text-align:left"> {{Football Window|align=left|width=80%|logo=|border=1px|col1=#AAD0FF|col2=white|col3=white|font-size=120%|titolo=Спортска опрема|contenuto= * 1975-1997 [[Umbro]] * 1997-1999 [[Капа (компанија)|Kappa]] * 1999-2003 [[Le Coq Sportif]] * 2003-2007 [[Reebok]] * 2007-2009 [[Le Coq Sportif]] * 2009-2013 [[Umbro]] * 2013-2019 [[Nike, Inc.|Nike]] * 2019-2029 [[Пума (компанија)|Puma]]<ref>{{cita news|url=https://www.mancity.com/news/club-news/club-news/2019/february/man-city-puma-kit-deal-announcement-information|titolo=PUMA AND CFG SIGN GLOBAL LONG-TERM STRATEGIC DEAL|autore=mancity.com|data=28 febbraio 2019|lingua=en}}</ref> }} * </div> <div style="float:left; valign:top; font-size:100%; width:350px; border:0px; padding:0px; margin-left:1em; margin-right:5px;margin-bottom:0px; text-align:left"> {{Football Window|align=left|width=80%|logo=|border=1px|col1=#AAD0FF|col2=white|col3=white|font-size=120%|titolo=Спонзори на дресовите|contenuto= * 1982-1984 [[Saab]] * 1984-1987 [[Philips]] * 1987-1999 [[Brother Industries|Brother]] * 1999-2002 [[Eidos Interactive|Eidos]] * 2002-2004 First Advice * 2004-2009 [[Thomas Cook Airlines]] * 2009-денес [[Etihad Airways]] * 2017-денес [[Nexen Tire]] }} </div> {{Clear}} == Играчи == === Моментален состав === {{Fs start/Manchester City}} {{Fs player|no=1 |nat=ENG|pos=GK|name=[[Џејмс Трафорд]]}} {{Fs player|no=3 |nat=POR|pos=DF|name=[[Рубен Дијаш]]}} {{Fs player|no=4 |nat=NED|pos=MF|name=[[Тиџани Рејндерс]]}} {{Fs player|no=5 |nat=ENG|pos=DF|name=[[Џон Стоунс]]}} {{Fs player|no=6 |nat=NED|pos=DF|name=[[Нејтн Аке]]}} {{Fs player|no=7 |nat=EGY|pos=FW|name=[[Омар Мармуш]]}} {{Fs player|no=8 |nat=CRO|pos=MF|name=[[Матео Ковачиќ]]}} {{Fs player|no=9 |nat=NOR|pos=FW|name=[[Ерлинг Холанд]]}} {{Fs player|no=10|nat=FRA|pos=MF|name=[[Рајан Шерки]]}} {{Fs player|no=11|nat=BEL|pos=MF|name=[[Жереми Доку]]}} {{Fs player|no=13|nat=ENG|pos=GK|name=[[Маркус Бетинели]]}} {{fs player|no=14|nat=ESP|pos=DF|name=[[Нико Гонсалес (фудбалер 2002)|Нико Гонсалес]]}} {{Fs player|no=15|nat=ENG|pos=DF|name=[[Марк Гехи]]}} {{Fs mid/Manchester City}} {{Fs player|no=16|nat=ESP|pos=MF|name=[[Родри (фудбалер 1996)|Родри]]}} {{Fs player|no=20|nat=POR|pos=MF|name=[[Бернардо Силва]] {{Капитен}}}} {{Fs player|no=21|nat=ALG|pos=DF|name=[[Рајан Аит-Нури]]}} {{Fs player|no=24|nat=CRO|pos=DF|name=[[Јошко Гвардиол]]}} {{Fs player|no=25|nat=ITA|pos=GK|name=[[Џанлујџи Донарума]]}} {{Fs player|no=26|nat=BRA|pos=MF|name=[[Савињо]]}} {{Fs player|no=27|nat=POR|pos=DF|name=[[Матеуш Нунеш]]}} {{Fs player|no=33|nat=ENG|pos=DF|name=[[Нико О'Рајли]]}} {{Fs player|no=41|nat=NOR|pos=MF|name=[[Свере Нипан]]}} {{Fs player|no=42|nat=GHA|pos=FW|name=[[Антуан Семењо]]}} {{Fs player|no=45|nat=UZB|pos=DF|name=[[Абдукодир Хусанов]]}} {{Fs player|no=47|nat=ENG|pos=MF|name=[[Фил Фоден]]}} {{Fs player|no=82|nat=ENG|pos=DF|name=[[Рико Луис]]}} {{fs end }} <small>Извор: [https://www.mancity.com/teams/first-team Мрежното место на Манчестер Сити]</small> === Повлечени броеви === * 23 {{flagsport|CMR}} {{football/MFs}} {{0}} [[Марк Вивиен Фое]] ''(посмртно)'' Од 2003 година, Манчестер Сити го повлекле од употреба дресот со број 23 во сеќавање на [[Марк Вивиен Фое]], нивен поранешен играч кој настапувал за клубот како позајмен од францускиот [[ФК Олимпик Лион|Олимпик Лион]] кога се случила неговата смрт. Тој починал на терен за време на натпревар кој го играл со неговата репрезентација, [[Фудбалска репрезентација на Камерун|Камерун]], на [[ФИФА Куп на конфедерации 2003|Купот на конфедерациите 2003]].<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/3026212.stm |title=Man City retire number 23 shirt |publisher=BBC Sport |date=27 June 2003 |access-date=22 July 2018}}</ref> == Менаџери == {{Main|Менаџери на ФК Манчестер Сити}} <div style="float:left; font-size:100%; width:60%; valign:top; border:0px; padding:0px; margin-left:1em; margin-bottom:0px; text-align:left"> {{Football Window|allign=left|width=50%|logo=|border=1px|col1=#88bbff|col2=white|col3=white|font-size=120%|titolo= Менаџери на Манчестер Сити|contenuto= {{Col-begin|width=100%}} {{col-3}} * 1880-1882: {{flagsport|ENG}} [[Фредерик Хопкинсон]] * 1882-1884: {{flagsport|NP}} ''Непознато'' * 1884-1887: {{flagsport|ENG}} [[Едвард Кичен]] * 1887-1889: {{flagsport|ENG}} [[Волтер Чоу]] * 1889-1893: {{flagsport|ENG}} [[Лоренс Фарнис]] * 1893-1895: {{flagsport|ENG}} [[Џошуа Парлби]] * 1895-1902: {{flagsport|ENG}} [[Сам Ормерод]] * 1902-1906: {{flagsport|ENG}} [[Том Мали]] * 1906-1912: {{flagsport|ENG}} [[Хари Њубилд]] * 1912: ''Комисија'' * 1912-1924: {{flagsport|ENG}} [[Ернест Мангнал]] * 1924-1925: {{flagsport|ENG}} [[Дејвид Ешворт]] * 1925-1926: {{flagsport|ENG}} [[Алберт Александер]] / ''Комисија'' * 1926-1932: {{flagsport|SCO}} [[Питер Хоџ]] * 1932-1946: {{flagsport|ENG}} [[Вилф Вајлд]] * 1946-1947: {{flagsport|ENG}} [[Сам Коуан]] * 1947: {{flagsport|ENG}} [[Вилф Вајлд]] * 1947-1950: {{flagsport|SCO}} [[Џок Томсон]] {{col-3}} * 1950-1963: {{flagsport|SCO}} [[Лес МекДауол]] * 1963-1965: {{flagsport|ENG}} [[Џорџ Појсер]] * 1965: ''Комисија'' * 1965-1971: {{flagsport|ENG}} [[Џо Мерсер]] * 1971-1973: {{flagsport|ENG}} [[Малколм Елисон]] * 1973: {{flagsport|ENG}} [[Џони Харт (англиски фудбалер)|Џони Харт]] * 1973: {{flagsport|ENG}} [[Тони Бук]] * 1973-1974: {{flagsport|ENG}} [[Рон Сондерс]] * 1974-1979: {{flagsport|ENG}} [[Тони Бук]] * 1979-1980: {{flagsport|ENG}} [[Малколм Елисон]] * 1980: {{flagsport|ENG}} [[Тони Бук]] * 1980-1983: {{flagsport|ENG}} [[Џон Бонд (фудбалер)|Џон Бонд]] * 1983: {{flagsport|SCO}} [[Џон Бенсон (фудбалер 1942)|Џон Бенсон]] * 1983-1986: {{flagsport|SCO}} [[Били МекНил]] * 1986-1987: {{flagsport|SCO}} [[Џими Фрицел]] * 1987-1989: {{flagsport|ENG}} [[Мел Макин]] * 1989: {{flagsport|ENG}} [[Тони Бук]] * 1989-1990: {{flagsport|ENG}} [[Хауард Кендал]] {{col-3}} * 1990-1993: {{flagsport|ENG}} [[Питер Рид]] * 1993: {{flagsport|ENG}} [[Тони Бук]] * 1993-1995: {{flagsport|ENG}} [[Брајан Хортон]] * 1996: {{flagsport|ENG}} [[Аса Хартфорд]] * 1996: {{flagsport|ENG}} [[Стив Копел]] * 1996: {{flagsport|ENG}} [[Фил Нил]] * 1996-1998: {{flagsport|ENG}} [[Франк Кларк]] * 1998-2001: {{flagsport|ENG}} [[Џо Ројл]] * 2001-2005: {{flagsport|ENG}} [[Кевин Киган]] * 2005-2007: {{flagsport|ENG}} [[Стјуарт Пирс]] * 2007-2008: {{flagsport|SWE}} [[Свен-Јоран Ериксон]] * 2008-2009: {{flagsport|WAL}} [[Марк Хјуз]] * 2009-2013: {{flagsport|ITA}} [[Роберто Манчини]] * 2013: {{flagsport|ENG}} [[Брајан Кид]] * 2013-2016: {{flagsport|CHL}} [[Мануел Пелегрини]] * 2016-: {{flagsport|ESP}} [[Пеп Гвардиола]] {{col-end}} }} </div> {{clear}} ==Управа и стручни кадри== [[File:Khaldoon Al Mubarak.jpg|thumbnail|right|upright|[[Халдун Ал Мубарак]], моментален претседател.]] ===Управен одбор=== {| class="wikitable" |- ! Позиција ! Име |- |Претседател ||{{flagsport|UAE}} [[Халдун Ал Мубарак]] |- |Спортски директор ||{{flagsport|ESP}} [[Чики Беригистан]] |- |Извршен директор ||{{flagsport|ESP}} [[Феран Соријано]] |- |Технички директор на [[City Football Group]] ||{{flagsport|ESP}} Родолфо Борел |- |Директор на [[ФК Манчестер Сити Резерви и Академија#Академија|City Football Academy]] ||{{flagsport|ENG}} [[Брајан Марвуд]] |} [[File:Josep Guardiola 0525.jpg|thumbnail|right|upright|[[Пеп Гвардиола]], моментален менаџер.]] ===Тренерски штаб=== {| class="wikitable" |- ! Позиција !! Име |- |Менаџер ||{{flagsport|ESP}} [[Пеп Гвардиола]] |- |Помошник менаџер ||{{flagsport|ENG}} [[Брајан Кид]] |- |Помошник менаџер ||{{flagsport|ESP}} [[Хуан Мануел Лило]] |- |Тренер на голманите ||{{flagsport|ENG}} [[Ричард Рајт]] |- |Директор на академијата ||{{flagsport|ENG}} [[Џејсон Вилкокс]] |- |Менаџер на тимот под 23 години ||{{flagsport|ITA}} [[Енцо Мареска]] |- |Менаџер на тимот под 18 години ||{{flagsport|ESP}} Карлос Висенс |} ==Титули== [[Податотека:Vincent Kompany holds up the Premier League trophy 2012.jpg|мини|Капитенот [[Венсан Компани]] со трофејот од Премиер лигата за сезоната 2011-2012.]] === Домашни === * '''{{Трофеј-Англија (Премиер лига)}} [[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија|Прва Дивизија]] / [[Премиер лига на Англија|Премиер лига]]''' : '''8''' : 1936–1937, 1967–1968, 2011–2012, 2013–2014, 2017–2018, [[Премиер лига на Англија 2018-2019|2018–2019]], [[Премиер лига на Англија 2020-2021|2020–2021]], [[Премиер лига на Англија 2021-2022|2021–2022]] * '''[[Втора дивизија на фудбалската лига на Англија|Втора Дивизија]] / [[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија|Прва Дивизија]] / [[Фудбалска лига Чемпионшип|Чемпионшип]]''' : '''7''' : 1898–1899, 1902–1903, 1909–1910, 1927–1928, 1946–1947, 1965–1966, 2001–2002 * '''{{Трофеј-ФА куп}} [[ФА Куп]]''' : '''6''' : 1903–1904, 1933–1934, 1955–1956, 1968–1969, 2010–2011, 2018–2019 * '''{{Трофеј-Англија (Лига куп)}} [[Фудбалски Лига куп на Англија|Лига куп / Карабао куп]]''' : '''8 (рекорд, изедначен со {{Fb team (N) Liverpool}})''' : 1969–1970, 1975–1976, 2013–2014, 2015–2016, 2017–2018, 2018–2019, 2019–2020, 2020–2021 * '''{{Трофеј-Комјунити Шилд}} [[ФА Комјунити Шилд|ФА Черити Шилд / ФА Комјунити Шилд]]''' : '''6''' : 1937, 1968, 1972, 2012, 2018, 2019 === Меѓународни=== * '''{{Трофеј-КПК}} [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Куп на победниците на куповите]]''' : '''1''' : 1969-1970 == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Manchester City FC}} * {{Official website|http://www.mcfc.co.uk/}} * [http://www.uefa.com/teamsandplayers/teams/club=52919/profile/index.html Профил на Манчестер сити] на мрежното место на [[УЕФА]] * [http://www.scoreshelf.com/wmbb/en/Manchester_City Manchester City] на ScoreShelf {{Тимови од Премиер лига}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Фудбалски клубови од Англија|М]] mj6qyc8kk8rvot577naqvc1yfyrbtio 0 1005414 5563150 4902693 2026-05-25T05:43:42Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563150 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Кит (соѕвездие)|Кит]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=0 ч 20 м 1,6 с |деклинација=- 22° 31' 56" |положбен агол= |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E-S0 |привиден сјај В=14,8 |привиден сјај Ч=15,8 |површински сјај=12,7 |привидни димензии=0,4' х 0,4' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Франк Милер]] |датум на откривање=[[1886]] |алтернативни ознаки=ESO 473-15, NPM1G -22.0006 |слика=NGC 77 PanS.jpg}} '''NGC 77''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Кит (соѕвездие)|Кит]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 77 се споменува и како ESO 473-15, NPM1G -22.0006 . == Откривање == Објектот е откриен во [[1886]] година од страна на [[Франк Милер]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 26&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 77 е од видот E-S0.<ref>{{NASA link|број=77}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,8 ''m'', оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,8 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,7 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC77 Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC 77</ref> NGC 77 има привидни димензии од 0,4' х 0,4'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 0 ч 20 м 1,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 22° 31' 56".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=NGC+77 NGC 77], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> == Други поделби == Проучување на NGC 77 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 306. Во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 1290; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 6413. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 577. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1-500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Кит (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Dreyer, J.L.E., ibid. Errata on pages 237, 281-283, and 366-378. (158,28) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC77 Прегледувач на длабокото небо — NGC 77]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC77 Поправени информации за NGC 77] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%2077 NGC 77] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%2077 NGC 77]{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Кит (соѕвездие)]] [[Категорија:ESO-објекти]] [[Категорија:PGC-објекти]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1886 година]] [[Категорија:Леќести галаксии]] drcn6nidlhqe5sss4dggejjl6psaprk 0 1028655 5562941 5267842 2026-05-24T12:27:08Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5562941 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 0717 DSS.jpg |соѕвездие=[[Андромеда (соѕвездие)|Андромеда]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=1 ч 53 м 55 с |деклинација=+ 36° 13' 47" |положбен агол=117 |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0-a |привиден сјај В=13,9 |привиден сјај Ч=14,9 |површински сјај=12,5 |привидни димензии=1,3' x 0,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Хајнрих Даре]] |датум на откривање=[[16 септември]] [[1865]] |алтернативни ознаки=UGC 1363, MCG 6-5-41, CGCG 522-52 }} '''NGC 717''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Андромеда (соѕвездие)|Андромеда]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 717 се споменува и како UGC 1363, MCG 6-5-41, CGCG 522-52. == Откривање == Телото е откриено на [[16 септември]] [[1865]] година од страна на [[Хајнрих Даре]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 11&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 717 е од видот S0-a.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,9 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,9 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,5 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 717 има привидни димензии од 1,3' х 0,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Телото е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 1 ч 53 м 55 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, + 36° 13' 47". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 117°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 717 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 7033. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 92; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 2319. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1225. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (501-1000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Андромеда (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC717 Прегледувач на длабокото небо — NGC 717]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC717 Поправени информации за NGC 717] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%20717 NGC 717] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20717 NGC 717]{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Андромеда (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1850 година]] [[Категорија:Леќести галаксии]] kqxppoaksl4sus8m71d2e6remoug1e9 0 1028658 5562974 5267944 2026-05-24T13:23:04Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5562974 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 0720 DSS.jpg |соѕвездие=[[Кит (соѕвездие)|Кит]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=1 ч 53 м 0,4 с |деклинација=- 13° 44' 19" |положбен агол=140 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E5 |привиден сјај В=10,2 |привиден сјај Ч=11,2 |површински сјај=12,8 |привидни димензии=4,7' x 2,4' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[3 октомври]] [[1785]] |алтернативни ознаки=MCG -2-5-68 }} '''NGC 720''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Кит (соѕвездие)|Кит]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 720 се споменува и како MCG -2-5-68. == Откривање == Телото е откриено на [[3 октомври]] [[1785]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 720 е од видот E5.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 10,2 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 11,2 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,8 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 720 има привидни димензии од 4,7' х 2,4'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Телото е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 1 ч 53 м 0,4 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 13° 44' 19". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 140°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 720 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 6983. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 264; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 5280. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1207. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (501-1000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Кит (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC720 Прегледувач на длабокото небо — NGC 720]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC720 Поправени информации за NGC 720] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%20720 NGC 720] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20720 NGC 720] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20220201184151/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20720 |date=2022-02-01 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Кит (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1785 година]] [[Категорија:Елиптични галаксии]] [[Категорија:Откритија на Вилијам Хершел]] 8t9tc3xayig20e1qbqomdqzymrte2zz 0 1028659 5562980 5267983 2026-05-24T13:44:22Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5562980 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 0721 DSS.jpg |соѕвездие=[[Андромеда (соѕвездие)|Андромеда]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=1 ч 54 м 45,4 с |деклинација=+ 39° 22' 59" |положбен агол=135 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBbc |привиден сјај В=13,5 |привиден сјај Ч=14,2 |површински сјај=13,9 |привидни димензии=1,7' x 1' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Хајнрих Даре]] |датум на откривање=[[27 август]] [[1862]] |алтернативни ознаки=UGC 1376, MCG 6-5-43, CGCG 522-56, IRAS 01517+3908 }} '''NGC 721''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Андромеда (соѕвездие)|Андромеда]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 721 се споменува и како UGC 1376, MCG 6-5-43, CGCG 522-56, IRAS 01517+3908. == Откривање == Телото е откриено на [[27 август]] [[1862]] година од страна на [[Хајнрих Даре]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 11&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 721 е од видот SBbc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,5 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,2 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,9 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 721 има привидни димензии од 1,7' х 1'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Телото е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 1 ч 54 м 45,4 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, + 39° 22' 59". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 135°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 721 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 7097. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 61; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 2816. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1225. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (501-1000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Андромеда (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC721 Прегледувач на длабокото небо — NGC 721]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC721 Поправени информации за NGC 721] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%20721 NGC 721] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20721 NGC 721] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240607012947/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20721 |date=2024-06-07 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Андромеда (соѕвездие)]] [[Категорија:Пречкести спирални галаксии]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1862 година]] a7dyqi9rjiq9kmvbv7rg7fraodlenxo 0 1028664 5562991 5268154 2026-05-24T15:21:55Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5562991 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 0726 DSS.jpg |соѕвездие=[[Кит (соѕвездие)|Кит]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=1 ч 55 м 31,9 с |деклинација=- 10° 47' 58" |положбен агол=100 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sd |привиден сјај В=14,3 |привиден сјај Ч=14,9 |површински сјај=13,8 |привидни димензии=1,2' x 0,6' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Франк Милер]] |датум на откривање= [[1886]] |алтернативни ознаки=MCG -2-6-3, KUG 0153-110 }} '''NGC 726''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Кит (соѕвездие)|Кит]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 726 се споменува и како MCG -2-6-3, KUG 0153-110. == Откривање == Телото е откриено во [[1886]] година од страна на [[Франк Милер]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 26&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 726 е од видот Sd.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,3 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,9 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,8 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 726 има привидни димензии од 1,2' х 0,6'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Телото е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 1 ч 55 м 31,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 10° 47' 58". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 100°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 726 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 7182. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 264; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 5278. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1183. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (501-1000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Кит (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC726 Прегледувач на длабокото небо — NGC 726]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC726 Поправени информации за NGC 726] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%20726 NGC 726] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20726 NGC 726] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210904211931/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20726 |date=2021-09-04 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Кит (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1886 година]] 97ididrk0c2tzvqd543csld3uh8249k 0 1028668 5562996 5268295 2026-05-24T16:32:21Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5562996 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 0730 DSS.jpg |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=1 ч 55 м 18 с |деклинација=+ 5° 38' 9" |положбен агол= |вид на објект= [[ѕвезда]] |морфолошки вид=* |привиден сјај В= |привиден сјај Ч=14,4 |површински сјај= |привидни димензии= |слика= NGC 0730 DSS.jpg |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Гијом Бигурдан]] |датум на откривање=[[7 ноември]] [[1885]] |алтернативни ознаки= }} '''NGC 730''' — [[ѕвезда]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[7 ноември]] [[1885]] година од страна на [[Гијом Бигурдан]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 12&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 730 е од видот *.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] во рамките на интервалот од минималната до максималната честота изнесува 14,4 ''m''.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 1 ч 55 м 18 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, + 5° 38' 9". == Други поделби == Проучување на NGC 730 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 174; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 36. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 21. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (501-1000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC730 Прегледувач на длабокото небо — NGC 730]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC730 Поправени информации за NGC 730] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%20730 NGC 730] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20730 NGC 730] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20250122060553/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20730 |date=2025-01-22 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1885 година]] h52k481doo4ahg64eqqyywyggofzejf 0 1028678 5563054 5268644 2026-05-24T20:00:18Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563054 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 0740 SDSS.jpg |соѕвездие=[[Триаголник (соѕвездие)|Триаголник]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=1 ч 56 м 55 с |деклинација=+ 33° 0' 56" |положбен агол=137 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBb |привиден сјај В=14 |привиден сјај Ч=14,8 |површински сјај=13,3 |привидни димензии=1,4' x 0,3' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Парсонс]] |датум на откривање=[[11 октомври]] [[1850]] |алтернативни ознаки=UGC 1421, MCG 5-5-31, CGCG 503-58, KUG 0154+327A }} '''NGC 740''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Триаголник (соѕвездие)|Триаголник]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 740 се споменува и како UGC 1421, MCG 5-5-31, CGCG 503-58, KUG 0154+327A. == Откривање == Објектот е откриен на [[11 октомври]] [[1850]] година од страна на [[Вилијам Парсонс]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 72&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 740 е од видот SBb.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,8 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,3 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 740 има привидни димензии од 1,4' х 0,3'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 1 ч 56 м 55 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, + 33° 0' 56". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 137°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 740 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 7316. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 92; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 2311. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 413. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (501-1000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Триаголник (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC740 Прегледувач на длабокото небо — NGC 740]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC740 Поправени информации за NGC 740] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%20740 NGC 740] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20740 NGC 740] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240913093921/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20740 |date=2024-09-13 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Триаголник (соѕвездие)]] [[Категорија:Пречкести спирални галаксии]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1784 година]] mrtev4twoe3fbidgnn3gwgzxeao84q2 0 1028680 5563069 5268719 2026-05-24T20:52:01Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563069 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 0742 SDSS.jpg |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=1 ч 56 м 24,1 с |деклинација=+ 5° 37' 33" |положбен агол= |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E-S0 |привиден сјај В=14,3 |привиден сјај Ч=15,3 |површински сјај=11,8 |привидни димензии=0,3' x 0,3' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[13 декември]] [[1784]] |алтернативни ознаки=MCG 1-6-4, CGCG 413-9, VV 175, Z 0153.9+0523 }} '''NGC 742''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 742 се споменува и како MCG 1-6-4, CGCG 413-9, VV 175, Z 0153.9+0523. == Откривање == Објектот е откриен на [[13 декември]] [[1784]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 742 е од видот E-S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,3 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,3 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 11,8 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 742 има привидни димензии од 0,3' х 0,3'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 1 ч 56 м 24,1 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, + 5° 37' 33". == Други поделби == Проучување на NGC 742 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 7264. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 174; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 36. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1282. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (501-1000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC742 Прегледувач на длабокото небо — NGC 742]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC742 Поправени информации за NGC 742] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%20742 NGC 742] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20742 NGC 742] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20220312134143/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20742 |date=2022-03-12 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1784 година]] drcre45xzl5vne2vdmbq3r5a0d42ysx 0 1028684 5563089 5268827 2026-05-24T21:52:21Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563089 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 0745 DSS.jpg |соѕвездие=[[Еридан (соѕвездие)|Еридан]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=1 ч 54 м 7,7 с |деклинација=- 56° 41' 15" |положбен агол= |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=C |привиден сјај В=15 |привиден сјај Ч=16 |површински сјај=11,4 |привидни димензии=0,2' x 0,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[27 октомври]] [[1834]] |алтернативни ознаки=ESO 152-32, AM 0152-565 }} '''NGC 745/3''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Еридан (соѕвездие)|Еридан]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот не претставува [[Дрееров објект]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 745/3 се споменува и како ESO 152-32, AM 0152-565. == Откривање == Објектот е откриен на [[27 октомври]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 745/3 е од видот C.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 15 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 11,4 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 745/3 има привидни димензии од 0,2' х 0,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 1 ч 54 м 7,7 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 56° 41' 15". == Други поделби == Проучување на NGC 745/3 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 418; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 8485. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (501-1000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Еридан (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC745/3 Прегледувач на длабокото небо — NGC 745/3]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC745/3 Поправени информации за NGC 745/3] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%20745/3 NGC 745/3] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20745/3 NGC 745/3] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20250119053327/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20745%2F3 |date=2025-01-19 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Еридан (соѕвездие)]] dt5ynfvyx6fi9gxhwx1po7wzhjgqxj3 0 1028706 5563140 5269524 2026-05-25T04:07:08Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563140 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 0765 SDSS.jpg |соѕвездие=[[Овен (соѕвездие)|Овен]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=1 ч 58 м 48,1 с |деклинација=+ 24° 53' 32" |положбен агол= |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBbc |привиден сјај В=12,8 |привиден сјај Ч=13,6 |површински сјај=14,9 |привидни димензии=2,8' x 2,8' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[8 октомври]] [[1864]] |алтернативни ознаки=UGC 1455, MCG 4-5-25, CGCG 482-33, IRAS 01559+2439 }} '''NGC 765''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Овен (соѕвездие)|Овен]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 765 се споменува и како UGC 1455, MCG 4-5-25, CGCG 482-33, IRAS 01559+2439. == Откривање == Телото е откриено на [[8 октомври]] [[1864]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 765 е од видот SBbc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,8 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,6 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 14,9 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 765 има привидни димензии од 2,8' х 2,8'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Телото е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 1 ч 58 м 48,1 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, + 24° 53' 32". == Други поделби == Проучување на NGC 765 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 7475. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 129; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1757. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 896. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (501-1000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Овен (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC765 Прегледувач на длабокото небо — NGC 765]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC765 Поправени информации за NGC 765] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%20765 NGC 765] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20765 NGC 765] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240727101516/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20765 |date=2024-07-27 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Овен (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1864 година]] [[Категорија:Преодни спирални галаксии]] d9odqgjxehdxee437rx5zgcusiig5ja 0 1028711 5563151 5269700 2026-05-25T05:46:51Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563151 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 0770 SDSS.jpg |соѕвездие=[[Овен (соѕвездие)|Овен]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=1 ч 59 м 13,5 с |деклинација=+ 18° 57' 18" |положбен агол=15 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E1 |привиден сјај В=12,8 |привиден сјај Ч=13,8 |површински сјај=12,3 |привидни димензии=1,1' x 0,8' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Парсонс]] |датум на откривање=[[3 ноември]] [[1855]] |алтернативни ознаки=UGC 1463, MCG 3-6-10, CGCG 461-16, Arp 78 }} '''NGC 770''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Овен (соѕвездие)|Овен]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 770 се споменува и како UGC 1463, MCG 3-6-10, CGCG 461-16, Arp 78. == Откривање == Телото е откриено на [[3 ноември]] [[1855]] година од страна на [[Вилијам Парсонс]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 72&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 770 е од видот E1.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,8 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,8 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,3 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 770 има привидни димензии од 1,1' х 0,8'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Телото е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 1 ч 59 м 13,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, + 18° 57' 18". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 15°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 770 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 7517. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 129; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1210. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1202. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (501-1000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Овен (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC770 Прегледувач на длабокото небо — NGC 770]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC770 Поправени информации за NGC 770] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%20770 NGC 770] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20770 NGC 770] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210115000145/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20770 |date=2021-01-15 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Овен (соѕвездие)]] [[Категорија:Арпови објекти]] [[Категорија:Елиптични галаксии]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1855 година]] 87555e7beg4k44un3fv47rsi07rabpi 0 1028720 5563205 5270031 2026-05-25T08:45:01Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563205 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 0779 SDSS.jpg |соѕвездие=[[Кит (соѕвездие)|Кит]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=1 ч 59 м 42,6 с |деклинација=- 5° 57' 51" |положбен агол=160 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBb |привиден сјај В=11,2 |привиден сјај Ч=12 |површински сјај=12,7 |привидни димензии=4,1' x 1,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[10 септември]] [[1785]] |алтернативни ознаки=MCG -1-6-16, IRAS 01571-0612 }} '''NGC 779''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Кит (соѕвездие)|Кит]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 779 се споменува и како MCG -1-6-16, IRAS 01571-0612. == Откривање == Телото е откриено на [[10 септември]] [[1785]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 779 е од видот SBb.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 11,2 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,7 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 779 има привидни димензии од 4,1' х 1,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Телото е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 1 ч 59 м 42,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 5° 57' 51". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 160°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 779 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 7544. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 264; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 4688. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1281. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (501-1000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Кит (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC779 Прегледувач на длабокото небо — NGC 779]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC779 Поправени информации за NGC 779] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%20779 NGC 779] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20779 NGC 779] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240603135014/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20779 |date=2024-06-03 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Кит (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1785 година]] [[Категорија:Спирални галаксии]] [[Категорија:Откритија на Вилијам Хершел]] 9c2bjdf9csmj9qxh2kdjyt2wd5bj65w 0 1028723 5563224 5270130 2026-05-25T09:44:06Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563224 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 0782 DSS.jpg |соѕвездие=[[Еридан (соѕвездие)|Еридан]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=1 ч 57 м 40,1 с |деклинација=- 57° 47' 27" |положбен агол=23 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBb |привиден сјај В=11,9 |привиден сјај Ч=12,5 |површински сјај=13,4 |привидни димензии=2,4' x 2,1' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[27 октомври]] [[1834]] |алтернативни ознаки=ESO 114-15, AM 0155-580, IRAS 01559-5801 }} '''NGC 782''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Еридан (соѕвездие)|Еридан]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 782 се споменува и како ESO 114-15, AM 0155-580, IRAS 01559-5801. == Откривање == Објектот е откриен на [[27 октомври]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 782 е од видот SBb.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 11,9 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,5 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,4 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 782 има привидни димензии од 2,4' х 2,1'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 1 ч 57 м 40,1 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 57° 47' 27". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 23°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 782 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 7379. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 418; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 8488. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (501-1000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Еридан (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC782 Прегледувач на длабокото небо — NGC 782]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC782 Поправени информации за NGC 782] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%20782 NGC 782] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20782 NGC 782] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240916092610/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20782 |date=2024-09-16 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Еридан (соѕвездие)]] [[Категорија:Пречкести спирални галаксии]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1834 година]] 3hxamrn2gi5q14u6ymdxg1n48hrrqsn 0 1028724 5563228 5270163 2026-05-25T10:02:16Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563228 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Триаголник (соѕвездие)|Триаголник]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC783 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=2 ч 1 м 6,6 с |деклинација=+ 31° 52' 55" |положбен агол=35 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sc |привиден сјај В=12,2 |привиден сјај Ч=12,9 |површински сјај=12,9 |привидни димензии=1,6' x 1,4' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Едуар Жан Мари Стефан]] |датум на откривање=[[22 септември]] [[1871]] |алтернативни ознаки=IC 1765, UGC 1497, MCG 5-5-42, IRAS 01582+3138, KUG 0158+316, MK 1171, CGCG 503-73 }} '''NGC 783''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Триаголник (соѕвездие)|Триаголник]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 783 се споменува и како IC 1765, UGC 1497, MCG 5-5-42, IRAS 01582+3138, KUG 0158+316, MK 1171, CGCG 503-73. == Откривање == Објектот е откриен на [[22 септември]] [[1871]] година од страна на [[Едуар Жан Мари Стефан]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 31,5&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 783 е од видот Sc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,2 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,9 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,9 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 783 има привидни димензии од 1,6' х 1,4'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 2 ч 1 м 6,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, + 31° 52' 55". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 35°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 783 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 7657. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 92; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 2312. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 413. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (501-1000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Триаголник (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC783 Прегледувач на длабокото небо — NGC 783]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC783 Поправени информации за NGC 783] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%20783 NGC 783] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20783 NGC 783] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240605185022/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20783 |date=2024-06-05 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Триаголник (соѕвездие)]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Откритија на Едуар Стефан]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1834 година]] 8e0vk8au4y1ct6afntesnhbc4tda1tk 0 1028735 5563231 5270234 2026-05-25T10:43:54Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563231 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 0794 SDSS.jpg |соѕвездие=[[Овен (соѕвездие)|Овен]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=2 ч 2 м 29,4 с |деклинација=+ 18° 22' 22" |положбен агол=45 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E-S0 |привиден сјај В=12,7 |привиден сјај Ч=13,8 |површински сјај=13 |привидни димензии=1,3' x 1,1' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[15 октомври]] [[1784]] |алтернативни ознаки=IC 191, UGC 1528, MCG 3-6-24, CGCG 461-31 }} '''NGC 794''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Овен (соѕвездие)|Овен]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 794 се споменува и како IC 191, UGC 1528, MCG 3-6-24, CGCG 461-31. == Откривање == Телото е откриено на [[15 октомври]] [[1784]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 794 е од видот E-S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,7 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,8 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 794 има привидни димензии од 1,3' х 1,1'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Телото е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 2 ч 2 м 29,4 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, + 18° 22' 22". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 45°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 794 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 7763. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 129; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1210. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1202. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (501-1000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Овен (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC794 Прегледувач на длабокото небо — NGC 794]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC794 Поправени информации за NGC 794] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%20794 NGC 794] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20794 NGC 794] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210323222231/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20794 |date=2021-03-23 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Овен (соѕвездие)]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1784 година]] dthl4ix9rrp2521vyjzv6jpygt7kopi 0 1028741 5563232 5270252 2026-05-25T10:56:22Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563232 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 0800 SDSS.jpg |соѕвездие=[[Кит (соѕвездие)|Кит]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=2 ч 2 м 11,8 с |деклинација=- 0° 7' 51" |положбен агол=10 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sc |привиден сјај В=13,1 |привиден сјај Ч=13,8 |површински сјај=12,8 |привидни димензии=1' x 0,9' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[9 октомври]] [[1885]] |алтернативни ознаки=UGC 1526, MCG 0-6-24, CGCG 387-28, IRAS 01596-0021, KUG 0159-003, KCPG 52A }} '''NGC 800''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Кит (соѕвездие)|Кит]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 800 се споменува и како UGC 1526, MCG 0-6-24, CGCG 387-28, IRAS 01596-0021, KUG 0159-003, KCPG 52A. == Откривање == Телото е откриено на [[9 октомври]] [[1885]] година од страна на [[Луис Свифт]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 16&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 800 е од видот Sc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,1 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,8 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,8 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 800 има привидни димензии од 1' х 0,9'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Телото е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 2 ч 2 м 11,8 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 0° 7' 51". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 10°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 800 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 7740. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 219; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 4689. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 852. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (501-1000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Кит (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC800 Прегледувач на длабокото небо — NGC 800]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC800 Поправени информации за NGC 800] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%20800 NGC 800] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20800 NGC 800] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210803222144/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20800 |date=2021-08-03 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Кит (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1885 година]] [[Категорија:Непречкести спирални галаксии]] [[Категорија:UGC-објекти]] tq0lhlw0ny4dp82iustasrzcgeg5qyc 0 1028743 5563235 5270258 2026-05-25T11:00:47Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563235 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 0802 DSS.jpg |соѕвездие=[[Мала Водна Змија (соѕвездие)|Мала Водна Змија]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=1 ч 59 м 6,1 с |деклинација=- 67° 52' 13" |положбен агол=152 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SB0-a |привиден сјај В=13,2 |привиден сјај Ч=13,7 |површински сјај=12,7 |привидни димензии=0,9' x 0,6' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[2 ноември]] [[1834]] |алтернативни ознаки=ESO 52-13, AM 0157-680 }} '''NGC 802''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Мала Водна Змија (соѕвездие)|Мала Водна Змија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 802 се споменува и како ESO 52-13, AM 0157-680. == Откривање == Објектот е откриен на [[2 ноември]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 802 е од видот SB0-a.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,2 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,7 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,7 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 802 има привидни димензии од 0,9' х 0,6'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 1 ч 59 м 6,1 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 67° 52' 13". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 152°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 802 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 7505. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 442; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 9143. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (501-1000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Мала Водна Змија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Corwin, Harold G., Jr., A. de Vaucouleurs, and G. de Vaucouleurs, "Southern Galaxy Catalogue", Austin, Texas: University of Texas Monographs in Astronomy No. 4, 1985. (152,564) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC802 Прегледувач на длабокото небо — NGC 802]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC802 Поправени информации за NGC 802] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%20802 NGC 802] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20802 NGC 802] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20250219172151/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20802 |date=2025-02-19 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Мала Водна Змија (соѕвездие)]] [[Категорија:Леќести галаксии]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1834 година]] cjihdb2vaspntvhe3l1qjy20d38b1lf 0 1028746 5563241 5270267 2026-05-25T11:06:54Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563241 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 0805 SDSS.jpg |соѕвездие=[[Триаголник (соѕвездие)|Триаголник]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=2 ч 4 м 29,5 с |деклинација=+ 28° 48' 46" |положбен агол=115 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SB0 |привиден сјај В=13,5 |привиден сјај Ч=14,5 |површински сјај=13,1 |привидни димензии=1,1' x 0,7' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Хајнрих Даре]] |датум на откривање=[[26 септември]] [[1864]] |алтернативни ознаки=UGC 1566, MCG 5-5-50, CGCG 503-82, CGCG 504-4, NPM1G +28.0063 }} '''NGC 805''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Триаголник (соѕвездие)|Триаголник]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 805 се споменува и како UGC 1566, MCG 5-5-50, CGCG 503-82, CGCG 504-4, NPM1G +28.0063. == Откривање == Објектот е откриен на [[26 септември]] [[1864]] година од страна на [[Хајнрих Даре]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 11&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 805 е од видот SB0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,5 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,5 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,1 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 805 има привидни димензии од 1,1' х 0,7'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 2 ч 4 м 29,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, + 28° 48' 46". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 115°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 805 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 7899. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 92; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1764. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1248. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (501-1000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Триаголник (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC805 Прегледувач на длабокото небо — NGC 805]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC805 Поправени информации за NGC 805] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%20805 NGC 805] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20805 NGC 805] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20230614095914/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20805 |date=2023-06-14 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Триаголник (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1864 година]] [[Категорија:Леќести галаксии]] [[Категорија:Откритија на Хајнрих Даре]] iifk2uwu60eeeniafa9zifklr1023ih 0 1028749 5563245 5270276 2026-05-25T11:12:59Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563245 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 0807 SDSS.jpg |соѕвездие=[[Триаголник (соѕвездие)|Триаголник]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=2 ч 4 м 55,5 с |деклинација=+ 28° 59' 16" |положбен агол=145 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E3 |привиден сјај В=12,5 |привиден сјај Ч=13,5 |површински сјај=13,5 |привидни димензии=1,8' x 1,3' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[11 септември]] [[1784]] |алтернативни ознаки=UGC 1571, MCG 5-6-1, CGCG 503-84, CGCG 504-6, IRAS 02020+2844 }} '''NGC 807''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Триаголник (соѕвездие)|Триаголник]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 807 се споменува и како UGC 1571, MCG 5-6-1, CGCG 503-84, CGCG 504-6, IRAS 02020+2844. == Откривање == Објектот е откриен на [[11 септември]] [[1784]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 807 е од видот E3.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,5 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,5 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,5 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 807 има привидни димензии од 1,8' х 1,3'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 2 ч 4 м 55,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, + 28° 59' 16". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 145°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 807 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 7934. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 92; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1764. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1248. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (501-1000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Триаголник (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC807 Прегледувач на длабокото небо — NGC 807]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC807 Поправени информации за NGC 807] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%20807 NGC 807] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20807 NGC 807] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240727232240/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20807 |date=2024-07-27 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Триаголник (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1784 година]] 0vopc79gps76kotf1gzmvfnixvxby9y 0 1028757 5563252 5270298 2026-05-25T11:25:24Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563252 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 0813 DSS.jpg |соѕвездие=[[Мала Водна Змија (соѕвездие)|Мала Водна Змија]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=2 ч 1 м 36,1 с |деклинација=- 68° 26' 21" |положбен агол=99 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SB0-a |привиден сјај В=12,8 |привиден сјај Ч=13,7 |површински сјај=12,9 |привидни димензии=1,3' x 0,9' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[24 ноември]] [[1834]] |алтернативни ознаки=ESO 52-16 }} '''NGC 813''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Мала Водна Змија (соѕвездие)|Мала Водна Змија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 813 се споменува и како ESO 52-16. == Откривање == Објектот е откриен на [[24 ноември]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 813 е од видот SB0-a.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,8 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,7 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,9 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 813 има привидни димензии од 1,3' х 0,9'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 2 ч 1 м 36,1 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 68° 26' 21". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 99°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 813 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 7692. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 442; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 9143. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (501-1000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Мала Водна Змија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Corwin, Harold G., Jr., A. de Vaucouleurs, and G. de Vaucouleurs, "Southern Galaxy Catalogue", Austin, Texas: University of Texas Monographs in Astronomy No. 4, 1985. (152,564) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC813 Прегледувач на длабокото небо — NGC 813]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC813 Поправени информации за NGC 813] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%20813 NGC 813] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20813 NGC 813] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240723032043/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20813 |date=2024-07-23 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Мала Водна Змија (соѕвездие)]] [[Категорија:Леќести галаксии]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1834 година]] sh0756v7w8j2xv6oe1bbddejc54041t 0 1028762 5563255 5270313 2026-05-25T11:34:14Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563255 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 0818 DSS.jpg |соѕвездие=[[Андромеда (соѕвездие)|Андромеда]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=2 ч 8 м 44,4 с |деклинација=+ 38° 46' 38" |положбен агол=113 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBbc |привиден сјај В=12,5 |привиден сјај Ч=13,2 |површински сјај=13,8 |привидни димензии=2,9' x 1,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[18 октомври]] [[1786]] |алтернативни ознаки=UGC 1633, MCG 6-5-86, CGCG 522-116, IRAS 02057+3832 }} '''NGC 818''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Андромеда (соѕвездие)|Андромеда]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 818 се споменува и како UGC 1633, MCG 6-5-86, CGCG 522-116, IRAS 02057+3832. == Откривање == Телото е откриено на [[18 октомври]] [[1786]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 818 е од видот SBbc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,5 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,2 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,8 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 818 има привидни димензии од 2,9' х 1,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Телото е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 2 ч 8 м 44,4 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, + 38° 46' 38". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 113°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 818 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 8185. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 92; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 2829. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1225. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (501-1000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Андромеда (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC818 Прегледувач на длабокото небо — NGC 818]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC818 Поправени информации за NGC 818] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%20818 NGC 818] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20818 NGC 818] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240819043534/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20818 |date=2024-08-19 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Андромеда (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1786 година]] 9fpqg1pzxom0rn2uw2bl0biv0qvpaqq 0 1028766 5563260 5270325 2026-05-25T11:43:05Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563260 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 0822 DSS.jpg |соѕвездие=[[Феникс (соѕвездие)|Феникс]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=2 ч 6 м 39,2 с |деклинација=- 41° 9' 25" |положбен агол=77 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E5 |привиден сјај В=13,2 |привиден сјај Ч=14,1 |површински сјај=12,8 |привидни димензии=1,1' x 0,6' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[5 септември]] [[1834]] |алтернативни ознаки=ESO 298-9, MCG -7-5-8 }} '''NGC 822''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Феникс (соѕвездие)|Феникс]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 822 се споменува и како ESO 298-9, MCG -7-5-8. == Откривање == Објектот е откриен на [[5 септември]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 822 е од видот E5.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,2 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,1 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,8 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 822 има привидни димензии од 1,1' х 0,6'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 2 ч 6 м 39,2 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 41° 9' 25". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 77°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 822 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 8055. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 389; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 7553. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (501-1000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Феникс (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC822 Прегледувач на длабокото небо — NGC 822]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC822 Поправени информации за NGC 822] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%20822 NGC 822] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20822 NGC 822] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240723082602/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20822 |date=2024-07-23 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Феникс (соѕвездие)]] [[Категорија:Елиптични галаксии]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1834 година]] pd6b7qd7q9qg2lnxmw3c9ldv5x1uqls 0 1028773 5563267 5270347 2026-05-25T11:54:38Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563267 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 0828 DSS.jpg |соѕвездие=[[Андромеда (соѕвездие)|Андромеда]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=2 ч 10 м 9,5 с |деклинација=+ 39° 11' 28" |положбен агол=141 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sa/P |привиден сјај В=12,3 |привиден сјај Ч=13,2 |површински сјај=14,1 |привидни димензии=2,5' x 1,6' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[18 октомври]] [[1786]] |алтернативни ознаки=UGC 1655, MCG 6-5-92, CGCG 522-125, 6ZW 177, IRAS 02071+3857 }} '''NGC 828''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Андромеда (соѕвездие)|Андромеда]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 828 се споменува и како UGC 1655, MCG 6-5-92, CGCG 522-125, 6ZW 177, IRAS 02071+3857. == Откривање == Телото е откриено на [[18 октомври]] [[1786]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 828 е од видот Sa/P.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,3 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,2 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 14,1 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 828 има привидни димензии од 2,5' х 1,6'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Телото е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 2 ч 10 м 9,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, + 39° 11' 28". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 141°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 828 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 8283. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 62; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 2830. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1225. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (501-1000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Андромеда (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC828 Прегледувач на длабокото небо — NGC 828]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC828 Поправени информации за NGC 828] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%20828 NGC 828] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20828 NGC 828] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240605135434/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20828 |date=2024-06-05 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Андромеда (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1786 година]] bjr085h19k7nuxqmtvb9u4rfi3rpzpd 0 1051517 5562921 5267788 2026-05-24T12:00:55Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5562921 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Индијанец (соѕвездие)|Индијанец]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=21 ч 56 м 9,8 с |деклинација=-49° 31' 19"" |положбен агол=4 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SB0 |привиден сјај В=12,2 |привиден сјај Ч=13,1 |површински сјај=13,5 |привидни димензии=2,3' x 2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[30 септември]] [[1834]] |алтернативни ознаки=IC 5143, ESO 237-16, FAIR 991 |податотека=NGC 7155 legacy dr10.jpg |опис=<center>NGC 7155 }} '''NGC 7155''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Индијанец (соѕвездие)|Индијанец]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7155 се споменува и како IC 5143, ESO 237-16, FAIR 991. == Откривање == Објектот е откриен на [[30 септември]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7155 е од видот SB0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,2 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,1 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,5 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7155 има привидни димензии од 2,3' х 2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 21 ч 56 м 9,8 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -49° 31' 19"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 4°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7155 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 67663. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 413; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 8440. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Индијанец (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7155 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7155]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7155 Поправени информации за NGC 7155] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207155 NGC 7155] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207155 NGC 7155] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200922004956/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207155 |date=2020-09-22 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Индијанец (соѕвездие)]] hfh6wtrnz4gaddzjilzqykj91s4ah4d 0 1051538 5562954 5267857 2026-05-24T12:35:32Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5562954 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Јужна Риба (соѕвездие)|Јужна Риба]] |епоха=Ј2000.0 |слика= HCG 90HST.jpg |ректасцензија=22 ч 2 м 5,9 с |деклинација=-31° 59' 33"" |положбен агол=88 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sab |привиден сјај В=13,3 |привиден сјај Ч=14,2 |површински сјај=14,3 |привидни димензии=2,3' x 1,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[28 септември]] [[1834]] |алтернативни ознаки=ESO 466-40, MCG -5-52-10, VV 698, IRAS 21592-3214, HCG 90D, AM 2159-321 }} '''NGC 7174''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Јужна Риба (соѕвездие)|Јужна Риба]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7174 се споменува и како ESO 466-40, MCG -5-52-10, VV 698, IRAS 21592-3214, HCG 90D, AM 2159-321. == Откривање == Објектот е откриен на [[28 септември]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7174 е од видот Sab.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,3 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,2 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 14,3 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7174 има привидни димензии од 2,3' х 1,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 2 м 5,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -31° 59' 33"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 88°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7174 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 67881. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 383; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 7489. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 15. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Јужна Риба (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7174 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7174]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7174 Поправени информации за NGC 7174] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207174 NGC 7174] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207174 NGC 7174] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200830021934/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207174 |date=2020-08-30 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Јужна Риба (соѕвездие)]] [[Категорија:ESO-објекти]] [[Категорија:PGC-објекти]] m2w2d6rurv5tearhytuq8wepnjfmapf 0 1051548 5562963 5267890 2026-05-24T12:52:54Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5562963 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |слика = N7184s.jpg |опис = Галаксијата NGC 7184 сликана од [[опсерваторијата Моунт Лемон]] |соѕвездие=[[Водолија (соѕвездие)|Водолија]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 2 м 39,9 с |деклинација=-20° 48' 45"" |положбен агол=62 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBc |привиден сјај В=10,9 |привиден сјај Ч=11,7 |површински сјај=13,1 |привидни димензии=5,9' x 1,3' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[28 октомври]] [[1783]] |алтернативни ознаки=ESO 601-9, MCG -4-52-9, UGCA 425, IRAS 21599-2103 }} '''NGC 7184''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Водолија (соѕвездие)|Водолија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7184 се споменува и како ESO 601-9, MCG -4-52-9, UGCA 425, IRAS 21599-2103. == Откривање == Објектот е откриен на [[28 октомври]] [[1783]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7184 е од видот SBc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 10,9 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 11,7 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,1 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7184 има привидни димензии од 5,9' х 1,3'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 2 м 39,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -20° 48' 45"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 62°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7184 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 67904. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 346; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 6382. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1151. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Водолија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7184 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7184]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7184 Поправени информации за NGC 7184] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207184 NGC 7184] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207184 NGC 7184] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240725133319/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207184 |date=2024-07-25 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Водолија (соѕвездие)]] [[Категорија:ESO-објекти]] [[Категорија:PGC-објекти]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1783 година]] [[Категорија:Пречкести спирални галаксии]] [[Категорија:UGCA-објекти]] [[Категорија:Откритија на Вилијам Хершел]] bg0abikduo0xjaj97gl873h13adwhrs 0 1051556 5562964 5267917 2026-05-24T13:07:25Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5562964 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Индијанец (соѕвездие)|Индијанец]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 6 м 49,9 с |деклинација=-64° 18' 58"" |положбен агол=27 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E1 |привиден сјај В=11,2 |привиден сјај Ч=12,2 |површински сјај=12,7 |привидни димензии=1,9' x 1,8' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[22 јуни]] [[1835]] |алтернативни ознаки=ESO 108-12 |податотека=NGC 7192 DSS.jpg |опис=<center>NGC 7192 }} '''NGC 7192''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Индијанец (соѕвездие)|Индијанец]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7192 се споменува и како ESO 108-12. == Откривање == Објектот е откриен на [[22 јуни]] [[1835]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7192 е од видот E1.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 11,2 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,2 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,7 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7192 има привидни димензии од 1,9' х 1,8'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 6 м 49,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -64° 18' 58"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 27°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7192 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 68057. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 458; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 9120. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Индијанец (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7192 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7192]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7192 Поправени информации за NGC 7192] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207192 NGC 7192] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207192 NGC 7192] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201101162150/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207192 |date=2020-11-01 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Индијанец (соѕвездие)]] dmv1zwnwg5h67ceiqj56pd1oe4zi3vx 0 1051557 5562967 5267920 2026-05-24T13:10:27Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5562967 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 3 м 3,8 с |деклинација=+10° 48' 8"" |положбен агол= |вид на објект= [[астеризам]] |морфолошки вид=*Grp |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии=5' x 5' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[13 октомври]] [[1825]] |алтернативни ознаки= |податотека=NGC 7193 PanS.jpg |опис=<center>NGC 7193 }} '''NGC 7193''' — [[астеризам]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведен во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[13 октомври]] [[1825]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7193 е од видот *Grp.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> NGC 7193 има привидни димензии од 5' х 5'.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 3 м 3,8 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +10° 48' 8"". == Други поделби == Проучување на NGC 7193 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 211; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1139. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1137. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7193 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7193]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7193 Поправени информации за NGC 7193] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207193 NGC 7193] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207193 NGC 7193] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201117165837/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207193 |date=2020-11-17 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] gwgmkli5xarf455f59ejrcyjj5tf92v 0 1051572 5562979 5267971 2026-05-24T13:37:16Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5562979 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC7206 - SDSS DR14.jpg |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 5 м 40,9 с |деклинација=+16° 47' 7"" |положбен агол=147 |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0 |привиден сјај В=13,3 |привиден сјај Ч=14,3 |површински сјај=12,8 |привидни димензии=1' x 0,7' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[7 август]] [[1864]] |алтернативни ознаки=UGC 11904, MCG 3-56-7, CGCG 451-6 }} '''NGC 7206''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7206 се споменува и како UGC 11904, MCG 3-56-7, CGCG 451-6. == Откривање == Објектот е откриен на [[7 август]] [[1864]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7206 е од видот S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,3 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,3 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,8 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7206 има привидни димензии од 1' х 0,7'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 5 м 40,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +16° 47' 7"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 147°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7206 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 68014. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 211; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1680. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 187. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7206 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7206]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7206 Поправени информации за NGC 7206] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207206 NGC 7206] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207206 NGC 7206] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200829060805/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207206 |date=2020-08-29 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] q6ymvq2u3gi7cly5z79adizui6red8a 0 1051579 5562981 5267995 2026-05-24T13:51:50Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5562981 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Жерав (соѕвездие)|Жерав]] |епоха=Ј2000.0 |слика= Ngc7213-hst-R814G606B555.jpg |ректасцензија=22 ч 9 м 16,2 с |деклинација=-47° 10' 1"" |положбен агол=124 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sa |привиден сјај В=10,1 |привиден сјај Ч=11 |површински сјај=12,3 |привидни димензии=3,1' x 2,8' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[30 септември]] [[1834]] |алтернативни ознаки=ESO 288-43, AM 2206-472, IRAS 22061-4724 }} '''NGC 7213''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Жерав (соѕвездие)|Жерав]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7213 се споменува и како ESO 288-43, AM 2206-472, IRAS 22061-4724. == Откривање == Објектот е откриен на [[30 септември]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7213 е од видот Sa.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 10,1 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 11 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,3 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7213 има привидни димензии од 3,1' х 2,8'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 9 м 16,2 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -47° 10' 1"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 124°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7213 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 68165. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 414; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 8438. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Жерав (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7213 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7213]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7213 Поправени информации за NGC 7213] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207213 NGC 7213] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207213 NGC 7213]{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Жерав (соѕвездие)]] [[Категорија:ESO-објекти]] [[Категорија:PGC-објекти]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1834 година]] [[Категорија:Леќести галаксии]] [[Категорија:Сејфертови галаксии]] lrkdzzyaji9ft3mf9gijigbkhaunuou 0 1051581 5562982 5268001 2026-05-24T13:56:16Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5562982 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC7215 - SDSS DR14.jpg |соѕвездие=[[Водолија (соѕвездие)|Водолија]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 8 м 34,5 с |деклинација=+0° 30' 44"" |положбен агол=88 |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0 |привиден сјај В=13,9 |привиден сјај Ч=14,9 |површински сјај=13,1 |привидни димензии=1,1' x 0,4' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[11 август]] [[1864]] |алтернативни ознаки=CGCG 377-31 }} '''NGC 7215''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Водолија (соѕвездие)|Водолија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7215 се споменува и како CGCG 377-31. == Откривање == Објектот е откриен на [[11 август]] [[1864]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7215 е од видот S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,9 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,9 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,1 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7215 има привидни димензии од 1,1' х 0,4'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 8 м 34,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +0° 30' 44"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 88°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7215 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 68127. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 257; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 558. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1146. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Водолија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7215 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7215]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7215 Поправени информации за NGC 7215] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207215 NGC 7215] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207215 NGC 7215] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201101162204/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207215 |date=2020-11-01 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Водолија (соѕвездие)]] 9f4tj964u5kwjfubhxq9ajibo3raiq9 0 1051590 5562983 5268031 2026-05-24T14:11:47Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5562983 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC7224 - SDSS DR14.jpg |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 11 м 35,3 с |деклинација=+25° 51' 54"" |положбен агол=110 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E4 |привиден сјај В=13,2 |привиден сјај Ч=14,2 |површински сјај=13,7 |привидни димензии=1,6' x 1' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[6 септември]] [[1863]] |алтернативни ознаки=UGC 11940, MCG 4-52-4, CGCG 473-6, NPM1G +25.0494 }} '''NGC 7224''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7224 се споменува и како UGC 11940, MCG 4-52-4, CGCG 473-6, NPM1G +25.0494. == Откривање == Објектот е откриен на [[6 септември]] [[1863]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7224 е од видот E4.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,2 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,2 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,7 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7224 има привидни димензии од 1,6' х 1'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 11 м 35,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +25° 51' 54"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 110°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7224 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 68242. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 167; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 2209. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 817. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7224 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7224]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7224 Поправени информации за NGC 7224] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207224 NGC 7224] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207224 NGC 7224] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200914231903/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207224 |date=2020-09-14 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] c5w25hyoyc808fje1q5nsholoog53ju 0 1051594 5562984 5268043 2026-05-24T14:19:23Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5562984 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Гуштер (соѕвездие)|Гуштер]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 11 м 48,6 с |деклинација=+38° 41' 56"" |положбен агол=156 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBa |привиден сјај В=13,5 |привиден сјај Ч=14,4 |површински сјај=14,4 |привидни димензии=2,1' x 1,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Едуар Жан Мари Стефан]] |датум на откривање=[[1 септември]] [[1872]] |алтернативни ознаки=UGC 11945, MCG 6-48-16, CGCG 513-13 |податотека=NGC 7228 PanS.jpg |опис=<center>NGC 7228 }} '''NGC 7228''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Гуштер (соѕвездие)|Гуштер]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7228 се споменува и како UGC 11945, MCG 6-48-16, CGCG 513-13. == Откривање == Објектот е откриен на [[1 септември]] [[1872]] година од страна на [[Едуар Жан Мари Стефан]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 31,5&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7228 е од видот SBa.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,5 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,4 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 14,4 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7228 има привидни димензии од 2,1' х 1,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 11 м 48,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +38° 41' 56"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 156°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7228 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 68254. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 122; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 3199. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 778. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Гуштер (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7228 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7228]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7228 Поправени информации за NGC 7228] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207228 NGC 7228] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207228 NGC 7228] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240818172208/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207228 |date=2024-08-18 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Гуштер (соѕвездие)]] gs80vsyhtx65o1ulcomxvbgkyb26o8b 0 1051600 5562985 5268065 2026-05-24T14:30:39Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5562985 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Жерав (соѕвездие)|Жерав]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 15 м 52,4 с |деклинација=-45° 46' 50" |положбен агол=0 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBm |привиден сјај В=13,6 |привиден сјај Ч=13,9 |површински сјај=14,5 |привидни димензии=1,6' x 1,5' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[6 септември]] [[1834]] |алтернативни ознаки=ESO 289-9 }} '''NGC 7232B''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Жерав (соѕвездие)|Жерав]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот не претставува [[Дрееров објект]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7232B се споменува и како ESO 289-9. == Откривање == Објектот е откриен на [[6 септември]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7232B е од видот SBm.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,6 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 14,5 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7232B има привидни димензии од 1,6' х 1,5'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 15 м 52,4 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -45° 46' 50". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 0°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7232B е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 68443. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 414; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 8439. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Жерав (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7232B Прегледувач на длабокото небо — NGC 7232B]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7232B Поправени информации за NGC 7232B] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207232B NGC 7232B] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207232B NGC 7232B] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20251217130634/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207232B |date=2025-12-17 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Жерав (соѕвездие)]] 7g3qn0cmquxuorexmmr8jprzeeih51b 0 1051604 5562986 5268078 2026-05-24T14:38:07Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5562986 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 14 м 45 с |деклинација=+13° 50' 47"" |положбен агол= |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E-S0 |привиден сјај В=13,6 |привиден сјај Ч=14,6 |површински сјај=12,6 |привидни димензии=0,6' x 0,6' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[25 август]] [[1864]] |алтернативни ознаки=UGC 11958, MCG 2-56-23, CGCG 428-58, Arp 169, 3C 442, 2ZW 172, KCPG 564A }} [[Податотека:NGC7236 - SDSS DR14.jpg|алт=NGC 7236 — елиптична галаксија во соѕвездието Пегаз|мини|NGC 7236 — елиптична галаксија во соѕвездието Пегаз]] '''NGC 7236''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7236 се споменува и како UGC 11958, MCG 2-56-23, CGCG 428-58, Arp 169, 3C 442, 2ZW 172, KCPG 564A. == Откривање == Објектот е откриен на [[25 август]] [[1864]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7236 е од видот E-S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,6 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,6 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,6 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7236 има привидни димензии од 0,6' х 0,6'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 14 м 45 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +13° 50' 47"". == Други поделби == Проучување на NGC 7236 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 68384. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 212; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1149. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1137. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7236 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7236]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7236 Поправени информации за NGC 7236] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207236 NGC 7236] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207236 NGC 7236] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240820031401/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207236 |date=2024-08-20 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] [[Категорија:Арпови објекти]] 4htiehlc39dfa5t6i4itsa8fyltg2j5 0 1051607 5562987 5268087 2026-05-24T14:43:54Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5562987 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC7239 - SDSS DR14.jpg |соѕвездие=[[Водолија (соѕвездие)|Водолија]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 15 м 1,3 с |деклинација=-5° 3' 10"" |положбен агол=75 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E-S0 |привиден сјај В=13,8 |привиден сјај Ч=14,8 |површински сјај=13,6 |привидни димензии=1,1' x 0,7' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[1 октомври]] [[1864]] |алтернативни ознаки=NPM1G -05.0643 }} '''NGC 7239''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Водолија (соѕвездие)|Водолија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7239 се споменува и како NPM1G -05.0643. == Откривање == Објектот е откриен на [[1 октомври]] [[1864]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7239 е од видот E-S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,8 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,8 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,6 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7239 има привидни димензии од 1,1' х 0,7'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 15 м 1,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -5° 3' 10"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 75°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7239 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 68388. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 257; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 5231. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 312. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Водолија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7239 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7239]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7239 Поправени информации за NGC 7239] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207239 NGC 7239] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207239 NGC 7239] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201016103928/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207239 |date=2020-10-16 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Водолија (соѕвездие)]] dqlg6ypj812boiigx1byn4y3141hyj3 0 1051609 5562988 5268093 2026-05-24T14:48:27Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5562988 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |слика= N7241s.jpg |ректасцензија=22 ч 15 м 49,7 с |деклинација=+19° 13' 53"" |положбен агол=20 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBbc/P |привиден сјај В=12,6 |привиден сјај Ч=13,4 |површински сјај=13,9 |привидни димензии=3,4' x 1,1' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Едуар Жан Мари Стефан]] |датум на откривање=[[3 септември]] [[1872]] |алтернативни ознаки=UGC 11968, MCG 3-56-20, CGCG 451-24, 2ZW 174 }} '''NGC 7241''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7241 се споменува и како UGC 11968, MCG 3-56-20, CGCG 451-24, 2ZW 174. == Откривање == Објектот е откриен на [[3 септември]] [[1872]] година од страна на [[Едуар Жан Мари Стефан]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 31,5&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7241 е од видот SBbc/P.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,6 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,4 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,9 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7241 има привидни димензии од 3,4' х 1,1'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 15 м 49,7 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +19° 13' 53"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 20°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7241 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 68442. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 167; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1689. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 187. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7241 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7241]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7241 Поправени информации за NGC 7241] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207241 NGC 7241] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207241 NGC 7241] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20190819140624/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207241 |date=2019-08-19 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] [[Категорија:Откритија на Едуар Стефан]] 0tu9fsfayw3ajwqbp4b9c6cdse98ny4 0 1051612 5562989 5268102 2026-05-24T14:54:15Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5562989 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC7244 - SDSS DR14.jpg |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 16 м 26,7 с |деклинација=+16° 28' 18"" |положбен агол=174 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sc |привиден сјај В=13,8 |привиден сјај Ч=14,3 |површински сјај=12 |привидни димензии=0,7' x 0,4' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Едуар Жан Мари Стефан]] |датум на откривање=[[6 септември]] [[1872]] |алтернативни ознаки=MCG 3-56-21, MK 303, CGCG 451-25 }} '''NGC 7244''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7244 се споменува и како MCG 3-56-21, MK 303, CGCG 451-25. == Откривање == Објектот е откриен на [[6 септември]] [[1872]] година од страна на [[Едуар Жан Мари Стефан]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 31,5&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7244 е од видот Sc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,8 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,3 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7244 има привидни димензии од 0,7' х 0,4'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 16 м 26,7 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +16° 28' 18"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 174°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7244 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 68468. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 212; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1682. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 187. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * de Vaucouleurs, G., A. de Vaucouleurs, and H.C. Corvin, Jr., Second Reference Catalogue of Bright Galaxies. Austin, Texas, University of Texas Press, 1976.(118,206) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7244 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7244]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7244 Поправени информации за NGC 7244] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207244 NGC 7244] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207244 NGC 7244] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240722202020/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207244 |date=2024-07-22 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] [[Категорија:Откритија на Едуар Стефан]] m76dycuhhmp5v9cjqp830lf1942esnh 0 1051618 5562990 5268122 2026-05-24T15:05:26Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5562990 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Гуштер (соѕвездие)|Гуштер]] |епоха=Ј2000.0 |слика= A matter of distance NGC 7250.jpg |ректасцензија=22 ч 18 м 17,7 с |деклинација=+40° 33' 47"" |положбен агол=157 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sd |привиден сјај В=12,6 |привиден сјај Ч=13,2 |површински сјај=12,8 |привидни димензии=1,7' x 0,8' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[8 ноември]] [[1790]] |алтернативни ознаки=UGC 11980, MCG 7-45-24, MK 907, CGCG 530-22, IRAS 22161+4018 }} '''NGC 7250''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Гуштер (соѕвездие)|Гуштер]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7250 се споменува и како UGC 11980, MCG 7-45-24, MK 907, CGCG 530-22, IRAS 22161+4018. == Откривање == Објектот е откриен на [[8 ноември]] [[1790]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7250 е од видот Sd.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,6 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,2 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,8 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7250 има привидни димензии од 1,7' х 0,8'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 18 м 17,7 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +40° 33' 47"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 157°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7250 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 68535. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 87; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 3203. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 580. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Гуштер (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7250 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7250]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7250 Поправени информации за NGC 7250] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207250 NGC 7250] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207250 NGC 7250] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240914033614/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207250 |date=2024-09-14 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Гуштер (соѕвездие)]] [[Категорија:UGC-објекти]] [[Категорија:PGC-објекти]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1863 година]] kria5e7ikuf0wjxhbo9xeit9ixcz1gs 0 1051637 5562992 5268181 2026-05-24T15:35:47Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5562992 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Јужна Риба (соѕвездие)|Јужна Риба]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 24 м 21,5 с |деклинација=-33° 41' 36"" |положбен агол=6 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBa |привиден сјај В=12,2 |привиден сјај Ч=12,9 |површински сјај=13 |привидни димензии=1,6' x 1,4' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[23 септември]] [[1834]] |алтернативни ознаки=ESO 405-18, MCG -6-49-3, IRAS 22214-3356 |податотека=NGC 7267 legacy dr10.jpg |опис=<center>NGC 7267 }} '''NGC 7267''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Јужна Риба (соѕвездие)|Јужна Риба]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7267 се споменува и како ESO 405-18, MCG -6-49-3, IRAS 22214-3356. == Откривање == Објектот е откриен на [[23 септември]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7267 е од видот SBa.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,2 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,9 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7267 има привидни димензии од 1,6' х 1,4'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 24 м 21,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -33° 41' 36"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 6°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7267 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 68780. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 384; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 7500. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Јужна Риба (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7267 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7267]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7267 Поправени информации за NGC 7267] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207267 NGC 7267] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207267 NGC 7267] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20250528081841/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207267 |date=2025-05-28 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Јужна Риба (соѕвездие)]] 66mgy5f4dq950ul5qz2o0fga5ydm83h 0 1051643 5562993 5268202 2026-05-24T15:46:56Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5562993 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 24 м 31,6 с |деклинација=+16° 35' 19"" |положбен агол=39 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBa |привиден сјај В=13,6 |привиден сјај Ч=14,5 |површински сјај=13,1 |привидни димензии=0,9' x 0,8' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[7 август]] [[1864]] |алтернативни ознаки=UGC 12028, MCG 3-57-3, CGCG 452-8, NPM1G +16.0523 |слика=NGC7272 - SDSS DR14.jpg}} '''NGC 7272''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7272 се споменува и како UGC 12028, MCG 3-57-3, CGCG 452-8, NPM1G +16.0523. == Откривање == Објектот е откриен на [[7 август]] [[1864]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7272 е од видот SBa.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,6 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,5 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,1 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7272 има привидни димензии од 0,9' х 0,8'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 24 м 31,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +16° 35' 19"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 39°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7272 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 68786. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 123; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1695. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 842. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7272 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7272]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7272 Поправени информации за NGC 7272] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207272 NGC 7272] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207272 NGC 7272] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20220714014846/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207272 |date=2022-07-14 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] 4zy8i0a3sl8bv02jhwk8vh1x6dvmzgs 0 1051671 5562995 5268286 2026-05-24T16:26:33Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5562995 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Жерав (соѕвездие)|Жерав]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 31 м 33 с |деклинација=-37° 48' 35"" |положбен агол= |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBc |привиден сјај В=14,1 |привиден сјај Ч=14,8 |површински сјај=13,2 |привидни димензии=0,7' x 0,7' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[1 септември]] [[1834]] |алтернативни ознаки=ESO 345-19, MCG -6-49-8, AM 2228-380 }} '''NGC 7299''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Жерав (соѕвездие)|Жерав]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7299 се споменува и како ESO 345-19, MCG -6-49-8, AM 2228-380. == Откривање == Објектот е откриен на [[1 септември]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7299 е од видот SBc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,1 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,8 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,2 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7299 има привидни димензии од 0,7' х 0,7'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 31 м 33 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -37° 48' 35"". == Други поделби == Проучување на NGC 7299 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 69060. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 384; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 7997. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Жерав (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7299 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7299]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7299 Поправени информации за NGC 7299] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207299 NGC 7299] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207299 NGC 7299] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240726192030/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207299 |date=2024-07-26 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Жерав (соѕвездие)]] nesq4sqfsv2fyc3bdfyo09ga6xo2mmg 0 1051677 5562998 5268313 2026-05-24T16:42:07Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5562998 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7305 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=22 ч 32 м 13,9 с |деклинација=+11° 42' 46"" |положбен агол=15 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E-S0 |привиден сјај В=14,1 |привиден сјај Ч=15,1 |површински сјај=13,2 |привидни димензии=0,7' x 0,6' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[1 септември]] [[1886]] |алтернативни ознаки=MCG 2-57-3, CGCG 429-7, NPM1G +11.0539 }} '''NGC 7305''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7305 се споменува и како MCG 2-57-3, CGCG 429-7, NPM1G +11.0539. == Откривање == Објектот е откриен на [[1 септември]] [[1886]] година од страна на [[Луис Свифт]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 16&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7305 е од видот E-S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,1 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,1 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,2 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7305 има привидни димензии од 0,7' х 0,6'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 32 м 13,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +11° 42' 46"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 15°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7305 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 69091. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 212; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1154. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 875. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7305 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7305]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7305 Поправени информации за NGC 7305] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207305 NGC 7305] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207305 NGC 7305] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240603103020/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207305 |date=2024-06-03 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] gcpmb8ge6s17j05lsrawlsjrrha4h4x 0 1051696 5563002 5268376 2026-05-24T17:12:49Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563002 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |слика= StephansQuintettIlustrated2.gif |ректасцензија=22 ч 36 м 20,3 с |деклинација=+33° 59' 8" |положбен агол=172 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SB0-a |привиден сјај В=15,5 |привиден сјај Ч=16,7 |површински сјај=13,4 |привидни димензии=0,6' x 0,4' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Едуар Жан Мари Стефан]] |датум на откривање=[[23 септември]] [[1876]] |алтернативни ознаки=MCG 6-49-43, NPM1G +33.0467, Member of Stephan's quintet? }} '''NGC 7320C''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот не претставува [[Дрееров објект]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7320C се споменува и како MCG 6-49-43, NPM1G +33.0467, Member of Stephan's quintet?. == Откривање == Објектот е откриен на [[23 септември]] [[1876]] година од страна на [[Едуар Жан Мари Стефан]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 31,5&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7320C е од видот SB0-a.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 15,5 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,7 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,4 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7320C има привидни димензии од 0,6' х 0,4'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 36 м 20,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +33° 59' 8". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 172°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7320C е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 69279. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 123; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 2743. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 838. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7320C Прегледувач на длабокото небо — NGC 7320C]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7320C Поправени информации за NGC 7320C] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207320C NGC 7320C] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207320C NGC 7320C]{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] [[Категорија:UGC-објекти]] [[Категорија:Арпови објекти]] [[Категорија:PGC-објекти]] [[Категорија:Преодни спирални галаксии]] 9w489jb9soq3rguyphk48bh3w8eszon 0 1051698 5563003 5268383 2026-05-24T17:17:14Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563003 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Жерав (соѕвездие)|Жерав]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 37 м 51,4 с |деклинација=-37° 13' 53"" |положбен агол=114 |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0-a |привиден сјај В=13,6 |привиден сјај Ч=14,5 |површински сјај=12,8 |привидни димензии=0,9' x 0,6' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[30 август]] [[1834]] |алтернативни ознаки=NGC 7334, ESO 405-33, MCG -6-49-10 }} '''NGC 7322''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Жерав (соѕвездие)|Жерав]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7322 се споменува и како NGC 7334, ESO 405-33, MCG -6-49-10. == Откривање == Објектот е откриен на [[30 август]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7322 е од видот S0-a.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,6 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,5 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,8 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7322 има привидни димензии од 0,9' х 0,6'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 37 м 51,4 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -37° 13' 53"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 114°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7322 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 69365. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 384; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 7504. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Жерав (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7322 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7322]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7322 Поправени информации за NGC 7322] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207322 NGC 7322] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207322 NGC 7322] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201012061326/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207322 |date=2020-10-12 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Жерав (соѕвездие)]] ikl0j8ym40uu1ah1styfs5nbil3dkqe 0 1051706 5563007 5268410 2026-05-24T17:31:51Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563007 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Гуштер (соѕвездие)|Гуштер]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 36 м 56,1 с |деклинација=+38° 32' 53"" |положбен агол= |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E0 |привиден сјај В=12,2 |привиден сјај Ч=13,2 |површински сјај=13 |привидни димензии=1,4' x 1,4' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Едуар Жан Мари Стефан]] |датум на откривање=[[26 јули]] [[1870]] |алтернативни ознаки=UGC 12111, MCG 6-49-46, CGCG 514-67 }} '''NGC 7330''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Гуштер (соѕвездие)|Гуштер]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7330 се споменува и како UGC 12111, MCG 6-49-46, CGCG 514-67. == Откривање == Објектот е откриен на [[26 јули]] [[1870]] година од страна на [[Едуар Жан Мари Стефан]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 31,5&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7330 е од видот E0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,2 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,2 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7330 има привидни димензии од 1,4' х 1,4'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 36 м 56,1 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +38° 32' 53"". == Други поделби == Проучување на NGC 7330 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 69314. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 123; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 3201. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 838. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Гуштер (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7330 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7330]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7330 Поправени информации за NGC 7330] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207330 NGC 7330] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207330 NGC 7330] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240721023402/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207330 |date=2024-07-21 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Гуштер (соѕвездие)]] 7h7avvx8oxh7f8yjlozw0nmj4p3r5re 0 1051707 5563010 5268413 2026-05-24T17:35:03Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563010 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7331Visible.jpg |ректасцензија=22 ч 37 м 5,1 с |деклинација=+34° 25' 13"" |положбен агол=171 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sbc |привиден сјај В=9,5 |привиден сјај Ч=10,4 |површински сјај=13,3 |привидни димензии=10,2' x 4,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[5 септември]] [[1784]] |алтернативни ознаки=UGC 12113, MCG 6-49-45, CGCG 514-68 }} '''NGC 7331''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7331 се споменува и како UGC 12113, MCG 6-49-45, CGCG 514-68. == Откривање == Телото е откриено на [[5 септември]] [[1784]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7331 е од видот Sbc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 9,5 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 10,4 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,3 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7331 има привидни димензии од 10,2' х 4,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Телото е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 37 м 5,1 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +34° 25' 13"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 171°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7331 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 69327. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 123; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 2743. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 838. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7331 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7331]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7331 Поправени информации за NGC 7331] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207331 NGC 7331] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207331 NGC 7331] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240706221400/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207331 |date=2024-07-06 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] [[Категорија:Колдвелови објекти]] [[Категорија:UGC-објекти]] [[Категорија:PGC-објекти]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1784 година]] [[Категорија:Непречкести спирални галаксии]] jrlgd8tm7uzb8tt7ptrkv67petkaagd 0 1051712 5563011 5268428 2026-05-24T17:43:35Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563011 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |слика= Ngc 7331.jpg |ректасцензија=22 ч 37 м 21,9 с |деклинација=+34° 28' 56"" |положбен агол=139 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=S |привиден сјај В=14,5 |привиден сјај Ч=15,3 |површински сјај=13,1 |привидни димензии=0,8' x 0,4' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Парсонс]] |датум на откривање=[[10 септември]] [[1849]] |алтернативни ознаки=MCG 6-49-49, NPM1G +34.0450 }} '''NGC 7336''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7336 се споменува и како MCG 6-49-49, NPM1G +34.0450. == Откривање == Објектот е откриен на [[10 септември]] [[1849]] година од страна на [[Вилијам Парсонс]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 72&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7336 е од видот S.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,5 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,3 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,1 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7336 има привидни димензии од 0,8' х 0,4'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 37 м 21,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +34° 28' 56"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 139°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7336 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 69337. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 123; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 2743. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 838. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7336 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7336]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7336 Поправени информации за NGC 7336] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207336 NGC 7336] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207336 NGC 7336] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20220308052959/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207336 |date=2022-03-08 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] 2au6kbt6disur5iucsfow6n12hq70if 0 1051721 5563013 5268458 2026-05-24T17:58:59Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563013 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 38 м 44,9 с |деклинација=+35° 32' 26"" |положбен агол=39 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sa |привиден сјај В=14,3 |привиден сјај Ч=15,2 |површински сјај=12,6 |привидни димензии=1,2' x 0,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Едуар Жан Мари Стефан]] |датум на откривање=[[11 септември]] [[1872]] |алтернативни ознаки=UGC 12130, MCG 6-49-64, CGCG 514-83, IRAS 22364+3514 }} '''NGC 7345''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7345 се споменува и како UGC 12130, MCG 6-49-64, CGCG 514-83, IRAS 22364+3514. == Откривање == Објектот е откриен на [[11 септември]] [[1872]] година од страна на [[Едуар Жан Мари Стефан]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 31,5&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7345 е од видот Sa.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,3 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,2 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,6 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7345 има привидни димензии од 1,2' х 0,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 38 м 44,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +35° 32' 26"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 39°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7345 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 69401. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 123; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 2743. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 838. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7345 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7345]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7345 Поправени информации за NGC 7345] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207345 NGC 7345] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207345 NGC 7345] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201005021050/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207345 |date=2020-10-05 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] 82itt6gx9jhry2ofg9r6l9d8xaedi3z 0 1051722 5563016 5268461 2026-05-24T18:02:05Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563016 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 39 м 35,4 с |деклинација=+11° 5' 2"" |положбен агол=48 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E3 |привиден сјај В=14,6 |привиден сјај Ч=15,6 |површински сјај=13,1 |привидни димензии=0,4' x 0,3' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[7 август]] [[1864]] |алтернативни ознаки=CGCG 429-17, NPM1G +10.0556 }} '''NGC 7346''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7346 се споменува и како CGCG 429-17, NPM1G +10.0556. == Откривање == Објектот е откриен на [[7 август]] [[1864]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7346 е од видот E3.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,6 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,6 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,1 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7346 има привидни димензии од 0,4' х 0,3'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 39 м 35,4 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +11° 5' 2"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 48°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7346 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 69430. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 212; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1155. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 875. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7346 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7346]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7346 Поправени информации за NGC 7346] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207346 NGC 7346] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207346 NGC 7346] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240915231127/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207346 |date=2024-09-15 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] o4yeaa7of61lsr1mmcz1o3zji99yovk 0 1051726 5563020 5268476 2026-05-24T18:10:29Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563020 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 40 м 48,2 с |деклинација=+12° 0' 25"" |положбен агол= |вид на објект= [[двојна ѕвезда]] |морфолошки вид=*2 |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[7 август]] [[1864]] |алтернативни ознаки= }} '''NGC 7350''' — [[двојна ѕвезда]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[7 август]] [[1864]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7350 е од видот *2.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 40 м 48,2 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +12° 0' 25"". == Други поделби == Проучување на NGC 7350 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 213; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1155. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 875. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7350 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7350]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7350 Поправени информации за NGC 7350] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207350 NGC 7350] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207350 NGC 7350] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240706141620/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207350 |date=2024-07-06 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] fqocdcbzlzvnxzhsxeuizj87ongi8l2 0 1051727 5563021 5268479 2026-05-24T18:13:32Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563021 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водолија (соѕвездие)|Водолија]] |слика= NGC7351 - SDSS DR14.jpg |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 41 м 26,9 с |деклинација=-4° 26' 39"" |положбен агол=177 |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0 |привиден сјај В=12,9 |привиден сјај Ч=13,9 |површински сјај=13,4 |привидни димензии=1,8' x 1' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Едуар Жан Мари Стефан]] |датум на откривање=[[3 октомври]] [[1878]] |алтернативни ознаки=MCG -1-57-22 }} '''NGC 7351''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Водолија (соѕвездие)|Водолија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7351 се споменува и како MCG -1-57-22. == Откривање == Објектот е откриен на [[3 октомври]] [[1878]] година од страна на [[Едуар Жан Мари Стефан]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 31,5&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7351 е од видот S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,9 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,4 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7351 има привидни димензии од 1,8' х 1'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 41 м 26,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -4° 26' 39"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 177°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7351 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 69489. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 258; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 5237. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1142. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Водолија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7351 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7351]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7351 Поправени информации за NGC 7351] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207351 NGC 7351] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207351 NGC 7351] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240603125801/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207351 |date=2024-06-03 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Водолија (соѕвездие)]] 986w0qr478zp166lnm2vhgky3ipput4 0 1051730 5563022 5268488 2026-05-24T18:19:44Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563022 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 7354.jpg |соѕвездие=[[Кефеј (соѕвездие)|Кефеј]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 40 м 20 с |деклинација=+61° 17' 10"" |положбен агол= |вид на објект= [[планетарна маглина]] |морфолошки вид=PN |привиден сјај В=12,2 |привиден сјај Ч=12,9 |површински сјај= |привидни димензии=0,6' x ?' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[3 ноември]] [[1787]] |алтернативни ознаки=PK 107+2.1, CS=15.0 }} '''NGC 7354''' — [[планетарна маглина]] во соѕвездието [[Кефеј (соѕвездие)|Кефеј]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7354 се споменува и како PK 107+2.1, CS=15.0. == Откривање == Објектот е откриен на [[3 ноември]] [[1787]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7354 е од видот PN.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,2 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,9 ''m''.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7354 има само една позната привидна димензија, која изнесува 0,6'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 40 м 20 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +61° 17' 10"". == Други поделби == Проучување на NGC 7354 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 34; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 4265. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 872. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Кефеј (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7354 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7354]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7354 Поправени информации за NGC 7354] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207354 NGC 7354] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207354 NGC 7354] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20250223012739/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207354 |date=2025-02-23 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Кефеј (соѕвездие)]] [[Категорија:Планетарни маглини]] jcg9qsx6a1e1aeirdi11rl70chabrk1 0 1051734 5563025 5268500 2026-05-24T18:27:12Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563025 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Тукан (соѕвездие)|Тукан]] |слика = NGC_7358_legacy_dr10.jpg |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 45 м 36,3 с |деклинација=-65° 7' 18"" |положбен агол=176 |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0 |привиден сјај В=12,8 |привиден сјај Ч=13,8 |површински сјај=12,6 |привидни димензии=1,9' x 0,5' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[20 јули]] [[1835]] |алтернативни ознаки=ESO 109-18 }} '''NGC 7358''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Тукан (соѕвездие)|Тукан]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7358 се споменува и како ESO 109-18. == Откривање == Објектот е откриен на [[20 јули]] [[1835]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7358 е од видот S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,8 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,8 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,6 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7358 има привидни димензии од 1,9' х 0,5'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 45 м 36,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -65° 7' 18"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 176°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7358 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 69664. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 459; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 9124. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Тукан (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7358 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7358]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7358 Поправени информации за NGC 7358] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207358 NGC 7358] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207358 NGC 7358]{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Тукан (соѕвездие)]] 4mtbs0xvz5fxadd39yxmbc9gn2szdne 0 1051735 5563026 5268503 2026-05-24T18:30:16Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563026 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водолија (соѕвездие)|Водолија]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 44 м 47,9 с |деклинација=-23° 41' 17" |положбен агол=55 |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0 |привиден сјај В=12,5 |привиден сјај Ч=13,5 |површински сјај=12,7 |привидни димензии=2,4' x 0,6' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Френсис Ливенворт]] |датум на откривање= [[1886]] |алтернативни ознаки=ESO 534-22, MCG -4-53-34 }} '''NGC 7359''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Водолија (соѕвездие)|Водолија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7359 се споменува и како ESO 534-22, MCG -4-53-34. == Откривање == Објектот е откриен на [[1886]] година од страна на [[Френсис Ливенворт]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 26&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7359 е од видот S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,5 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,5 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,7 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7359 има привидни димензии од 2,4' х 0,6'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 44 м 47,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -23° 41' 17". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 55°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7359 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 69638. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 348; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 6964. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1181. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Водолија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Dreyer, J.L.E., ibid. Errata on pages 237, 281-283, and 366-378. (158,28) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7359 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7359]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7359 Поправени информации за NGC 7359] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207359 NGC 7359] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207359 NGC 7359] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240723201150/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207359 |date=2024-07-23 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Водолија (соѕвездие)]] jyp39h9zfvaav053gv66648g502rasj 0 1051739 5563033 5268518 2026-05-24T18:38:40Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563033 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7363 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=22 ч 43 м 18,5 с |деклинација=+33° 59' 55"" |положбен агол=91 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBcd |привиден сјај В=13,8 |привиден сјај Ч=14,5 |површински сјај=13,6 |привидни димензии=1,1' x 0,9' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Хајнрих Даре]] |датум на откривање=[[27 август]] [[1865]] |алтернативни ознаки=MCG 6-49-78, CGCG 514-102, IRAS 22409+3344 }} '''NGC 7363''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7363 се споменува и како MCG 6-49-78, CGCG 514-102, IRAS 22409+3344. == Откривање == Објектот е откриен на [[27 август]] [[1865]] година од страна на [[Хајнрих Даре]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 11&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7363 е од видот SBcd.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,8 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,5 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,6 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7363 има привидни димензии од 1,1' х 0,9'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 43 м 18,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +33° 59' 55"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 91°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7363 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 69580. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 123; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 2744. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 838. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7363 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7363]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7363 Поправени информации за NGC 7363] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207363 NGC 7363] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207363 NGC 7363] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20250527205729/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207363 |date=2025-05-27 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] h95mhwdye1v14xardocd5rva3c72plg 0 1051750 5563035 5268557 2026-05-24T18:58:14Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563035 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 45 м 59,2 с |деклинација=+10° 52' 5"" |положбен агол=160 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=E-S0 |привиден сјај В=14,5 |привиден сјај Ч=15,5 |површински сјај=11,8 |привидни димензии=0,4' x 0,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[7 август]] [[1864]] |алтернативни ознаки=IC 1452, MCG 2-58-6, CGCG 430-5, IRAS 22435+1035, ARAK 565, KCPG 572A }} '''NGC 7374B''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот не претставува [[Дрееров објект]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7374B се споменува и како IC 1452, MCG 2-58-6, CGCG 430-5, IRAS 22435+1035, ARAK 565, KCPG 572A. == Откривање == Објектот е откриен на [[7 август]] [[1864]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7374B е од видот E-S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,5 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,5 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 11,8 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7374B има привидни димензии од 0,4' х 0,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 45 м 59,2 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +10° 52' 5"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 160°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7374B е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 69675. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 213; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1155. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 800. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7374B Прегледувач на длабокото небо — NGC 7374B]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7374B Поправени информации за NGC 7374B] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207374B NGC 7374B] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207374B NGC 7374B]{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] jvh9b89excgc1n4ootn12ihs5i1y5tt 0 1051753 5563036 5268563 2026-05-24T19:02:59Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563036 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7376 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=22 ч 47 м 17,5 с |деклинација=+3° 38' 43"" |положбен агол=142 |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0-a |привиден сјај В=14,4 |привиден сјај Ч=15,3 |површински сјај=12,7 |привидни димензии=0,7' x 0,5' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[29 август]] [[1864]] |алтернативни ознаки=CGCG 379-6, KUG 2244+033 }} '''NGC 7376''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7376 се споменува и како CGCG 379-6, KUG 2244+033. == Откривање == Објектот е откриен на [[29 август]] [[1864]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7376 е од видот S0-a.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,4 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,3 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,7 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7376 има привидни димензии од 0,7' х 0,5'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 47 м 17,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +3° 38' 43"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 142°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7376 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 69715. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 258; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 571. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 905. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7376 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7376]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7376 Поправени информации за NGC 7376] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207376 NGC 7376] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207376 NGC 7376] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201005021138/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207376 |date=2020-10-05 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] 89kx8t7ubog8e914ib06s3zzllskkys 0 1051757 5563037 5268578 2026-05-24T19:11:41Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563037 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC7380 Nebula from the Mount Lemmon SkyCenter Schulman Telescope courtesy Adam Block.jpg |соѕвездие=[[Кефеј (соѕвездие)|Кефеј]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 47 м 21 с |деклинација=+58° 7' 54" |положбен агол= |вид на објект= [[расеано ѕвездено јато]] |морфолошки вид=III3pn |привиден сјај В=7,2 |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии=20' x ?' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Каролина Хершел]] |датум на откривање= [[1787]] |алтернативни ознаки=OCL 244, LBN 511 }} '''NGC 7380''' — [[расеано ѕвездено јато]] во соѕвездието [[Кефеј (соѕвездие)|Кефеј]], заведено во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7380 се споменува и како OCL 244, LBN 511. == Откривање == Телото е откриено на [[1787]] година од страна на [[Каролина Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 4,2&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7380 е од видот III3pn.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 7,2 ''m''.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7380 има само една позната привидна димензија, која изнесува 20'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Телото е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 47 м 21 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +58° 7' 54". == Други поделби == Проучување на NGC 7380 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 58; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 3992. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 872. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Кефеј (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7380 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7380]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7380 Поправени информации за NGC 7380] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207380 NGC 7380] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207380 NGC 7380]{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Кефеј (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1787 година]] [[Категорија:Расеани ѕвездени јата]] [[Категорија:H II-подрачја]] [[Категорија:Колиндерови објекти]] tci65zb5x3nvw56ugqm0tdqni0koyvu 0 1051759 5563038 5268584 2026-05-24T19:16:03Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563038 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Жерав (соѕвездие)|Жерав]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 50 м 23,8 с |деклинација=-36° 51' 25"" |положбен агол=109 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sa |привиден сјај В=13,3 |привиден сјај Ч=14,2 |површински сјај=12 |привидни димензии=1,2' x 0,4' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[1 септември]] [[1834]] |алтернативни ознаки=ESO 406-15, MCG -6-50-5, IRAS 22476-3707 }} '''NGC 7382''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Жерав (соѕвездие)|Жерав]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7382 се споменува и како ESO 406-15, MCG -6-50-5, IRAS 22476-3707. == Откривање == Објектот е откриен на [[1 септември]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7382 е од видот Sa.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,3 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,2 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7382 има привидни димензии од 1,2' х 0,4'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 50 м 23,8 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -36° 51' 25"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 109°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7382 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 69840. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 384; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 7511. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Жерав (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7382 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7382]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7382 Поправени информации за NGC 7382] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207382 NGC 7382] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207382 NGC 7382] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20250527184334/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207382 |date=2025-05-27 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Жерав (соѕвездие)]] 9cogdb0ug88xj1i4v4fjkasjp80mma3 0 1051760 5563039 5268587 2026-05-24T19:19:39Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563039 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7383 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=22 ч 49 м 35,5 с |деклинација=+11° 33' 25"" |положбен агол=174 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SB0 |привиден сјај В=13,7 |привиден сјај Ч=14,7 |површински сјај=13 |привидни димензии=0,8' x 0,7' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Парсонс]] |датум на откривање=[[27 ноември]] [[1850]] |алтернативни ознаки=MCG 2-58-14, CGCG 430-12, NPM1G +11.0551 }} '''NGC 7383''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7383 се споменува и како MCG 2-58-14, CGCG 430-12, NPM1G +11.0551. == Откривање == Објектот е откриен на [[27 ноември]] [[1850]] година од страна на [[Вилијам Парсонс]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 72&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7383 е од видот SB0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,7 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,7 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7383 има привидни димензии од 0,8' х 0,7'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 49 м 35,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +11° 33' 25"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 174°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7383 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 69809. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 213; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1156. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 800. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7383 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7383]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7383 Поправени информации за NGC 7383] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207383 NGC 7383] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207383 NGC 7383] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201001113425/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207383 |date=2020-10-01 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] 0pv81jxc8tkmxoebs4zo0t0cdxktx1i 0 1051761 5563040 5268590 2026-05-24T19:22:39Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563040 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 49 м 42,5 с |деклинација=+11° 29' 17"" |положбен агол= |вид на објект= [[ѕвезда]] |морфолошки вид=* |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Парсонс]] |датум на откривање=[[27 ноември]] [[1850]] |алтернативни ознаки= }} '''NGC 7384''' — [[ѕвезда]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[27 ноември]] [[1850]] година од страна на [[Вилијам Парсонс]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 72&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7384 е од видот *.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 49 м 42,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +11° 29' 17"". == Други поделби == Проучување на NGC 7384 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 213; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1156. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 800. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7384 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7384]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7384 Поправени информации за NGC 7384] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207384 NGC 7384] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207384 NGC 7384] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200828194302/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207384 |date=2020-08-28 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] rn59yffecz9q4m8dogu2o292k1d521c 0 1051763 5563041 5268596 2026-05-24T19:27:12Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563041 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7386 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=22 ч 50 м 2 с |деклинација=+11° 41' 53"" |положбен агол=150 |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0 |привиден сјај В=12,3 |привиден сјај Ч=13,3 |површински сјај=12,8 |привидни димензии=1,8' x 1,1' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[18 октомври]] [[1784]] |алтернативни ознаки=UGC 12209, MCG 2-58-18, CGCG 430-16 }} '''NGC 7386''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7386 се споменува и како UGC 12209, MCG 2-58-18, CGCG 430-16. == Откривање == Објектот е откриен на [[18 октомври]] [[1784]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7386 е од видот S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,3 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,3 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,8 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7386 има привидни димензии од 1,8' х 1,1'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 50 м 2 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +11° 41' 53"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 150°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7386 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 69825. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 213; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1156. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 800. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7386 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7386]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7386 Поправени информации за NGC 7386] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207386 NGC 7386] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207386 NGC 7386] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240913073638/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207386 |date=2024-09-13 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] oq2nkyno1x5ngittb2wdja2gwm8d3m6 0 1051765 5563042 5268602 2026-05-24T19:31:40Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563042 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 50 м 21 с |деклинација=+11° 42' 41"" |положбен агол= |вид на објект= [[ѕвезда]] |морфолошки вид=* |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Лоренс Парсонс]] |датум на откривање=[[11 октомври]] [[1873]] |алтернативни ознаки= }} '''NGC 7388''' — [[ѕвезда]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[11 октомври]] [[1873]] година од страна на [[Лоренс Парсонс]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 72&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7388 е од видот *.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 50 м 21 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +11° 42' 41"". == Други поделби == Проучување на NGC 7388 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 213; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1156. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 800. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7388 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7388]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7388 Поправени информации за NGC 7388] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207388 NGC 7388] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207388 NGC 7388] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201031081542/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207388 |date=2020-10-31 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] l8mprn8c7tj6e038lg3bjsxdq4gjpzr 0 1051767 5563043 5268611 2026-05-24T19:37:53Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563043 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7390 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=22 ч 50 м 19,5 с |деклинација=+11° 31' 52"" |положбен агол=177 |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0 |привиден сјај В=14,2 |привиден сјај Ч=15,2 |површински сјај=13,6 |привидни димензии=1' x 0,7' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Парсонс]] |датум на откривање=[[27 ноември]] [[1850]] |алтернативни ознаки=MCG 2-58-20, CGCG 430-20 }} '''NGC 7390''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7390 се споменува и како MCG 2-58-20, CGCG 430-20. == Откривање == Објектот е откриен на [[27 ноември]] [[1850]] година од страна на [[Вилијам Парсонс]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 72&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7390 е од видот S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,2 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,2 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,6 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7390 има привидни димензии од 1' х 0,7'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 50 м 19,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +11° 31' 52"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 177°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7390 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 69837. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 213; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1156. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 800. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7390 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7390]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7390 Поправени информации за NGC 7390] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207390 NGC 7390] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207390 NGC 7390]{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] ha4t9pa1n0vxo8opwmjiq69rv825otc 0 1051773 5563047 5268629 2026-05-24T19:47:39Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563047 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7396 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=22 ч 52 м 22,6 с |деклинација=+1° 5' 32"" |положбен агол=103 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sa |привиден сјај В=12,9 |привиден сјај Ч=13,8 |површински сјај=14,2 |привидни димензии=2,4' x 1,6' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[12 октомври]] [[1827]] |алтернативни ознаки=UGC 12220, MCG 0-58-7, CGCG 379-10, IRAS 22498+0049 }} '''NGC 7396''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7396 се споменува и како UGC 12220, MCG 0-58-7, CGCG 379-10, IRAS 22498+0049. == Откривање == Објектот е откриен на [[12 октомври]] [[1827]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7396 е од видот Sa.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,9 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,8 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 14,2 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7396 има привидни димензии од 2,4' х 1,6'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 52 м 22,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +1° 5' 32"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 103°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7396 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 69889. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 258; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 569. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 905. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7396 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7396]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7396 Поправени информации за NGC 7396] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207396 NGC 7396] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207396 NGC 7396] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200926095333/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207396 |date=2020-09-26 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] j693g068061w5yuya73emabc7basdjr 0 1051775 5563048 5268635 2026-05-24T19:51:58Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563048 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7398 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=22 ч 52 м 49,2 с |деклинација=+1° 12' 6"" |положбен агол=75 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sa |привиден сјај В=13,6 |привиден сјај Ч=14,5 |површински сјај=13,4 |привидни димензии=1,2' x 0,8' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Парсонс]] |датум на откривање=[[2 октомври]] [[1856]] |алтернативни ознаки=UGC 12225, MCG 0-58-9, CGCG 379-12, NPM1G +00.0612 }} '''NGC 7398''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7398 се споменува и како UGC 12225, MCG 0-58-9, CGCG 379-12, NPM1G +00.0612. == Откривање == Објектот е откриен на [[2 октомври]] [[1856]] година од страна на [[Вилијам Парсонс]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 72&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7398 е од видот Sa.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,6 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,5 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,4 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7398 има привидни димензии од 1,2' х 0,8'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 52 м 49,2 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +1° 12' 6"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 75°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7398 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 69905. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 258; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 569. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 905. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7398 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7398]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7398 Поправени информации за NGC 7398] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207398 NGC 7398] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207398 NGC 7398] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200909165449/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207398 |date=2020-09-09 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] 30lze0ojh6ut0ex6n3g90zgx24h9hlm 0 1051776 5563049 5268638 2026-05-24T19:55:22Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563049 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водолија (соѕвездие)|Водолија]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 52 м 39,3 с |деклинација=-9° 16' 3"" |положбен агол=150 |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0-a |привиден сјај В=13,7 |привиден сјај Ч=14,6 |површински сјај=12,5 |привидни димензии=0,9' x 0,4' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[15 ноември]] [[1884]] |алтернативни ознаки=MCG -2-58-6 }} '''NGC 7399''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Водолија (соѕвездие)|Водолија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7399 се споменува и како MCG -2-58-6. == Откривање == Објектот е откриен на [[15 ноември]] [[1884]] година од страна на [[Луис Свифт]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 16&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7399 е од видот S0-a.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,7 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,6 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,5 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7399 има привидни димензии од 0,9' х 0,4'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 52 м 39,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -9° 16' 3"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 150°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7399 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 69902. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 303; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 5813. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 826. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Водолија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7399 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7399]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7399 Поправени информации за NGC 7399] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207399 NGC 7399] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207399 NGC 7399] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240913000837/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207399 |date=2024-09-13 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Водолија (соѕвездие)]] jpq7cif8d62mc0lkkjfobhiwen0yoyn 0 1051780 5563057 5268656 2026-05-24T20:08:30Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563057 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 53 м 6,3 с |деклинација=+1° 28' 56" |положбен агол= |вид на објект= [[ѕвезда]] |морфолошки вид=* |привиден сјај В= |привиден сјај Ч=13,9 |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Филип Сидни Кулиџ]] |датум на откривање=[[15 ноември]] [[1859]] |алтернативни ознаки= }} '''NGC 7403''' — [[ѕвезда]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[15 ноември]] [[1859]] година од страна на [[Филип Сидни Кулиџ]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 15&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7403 е од видот *.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] во рамките на интервалот од минималната до максималната честота изнесува 13,9 ''m''.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 53 м 6,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +1° 28' 56". == Други поделби == Проучување на NGC 7403 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 258; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 569. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 905. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Skiff, Brian, private communication of February 27, 1988. (93,36) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7403 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7403]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7403 Поправени информации за NGC 7403] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207403 NGC 7403] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207403 NGC 7403] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240706231036/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207403 |date=2024-07-06 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] jsg5huqvxcq5ofz84wdl8wq5yuuld0l 0 1051781 5563059 5268659 2026-05-24T20:11:35Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563059 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Жерав (соѕвездие)|Жерав]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 54 м 18,6 с |деклинација=-39° 18' 53"" |положбен агол=2 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E/SB0 |привиден сјај В=12,8 |привиден сјај Ч=13,7 |површински сјај=13,1 |привидни димензии=1,5' x 0,8' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[4 октомври]] [[1836]] |алтернативни ознаки=IC 5260, ESO 346-10, MCG -7-47-1 }} '''NGC 7404''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Жерав (соѕвездие)|Жерав]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7404 се споменува и како IC 5260, ESO 346-10, MCG -7-47-1. == Откривање == Објектот е откриен на [[4 октомври]] [[1836]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7404 е од видот E/SB0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,8 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,7 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,1 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7404 има привидни димензии од 1,5' х 0,8'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 54 м 18,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -39° 18' 53"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 2°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7404 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 69964. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 415; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 8005. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Жерав (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7404 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7404]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7404 Поправени информации за NGC 7404] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207404 NGC 7404] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207404 NGC 7404] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240811105830/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207404 |date=2024-08-11 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Жерав (соѕвездие)]] teal8stxvpgfc8jgiqjty0yaevcw93m 0 1051783 5563062 5268665 2026-05-24T20:16:03Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563062 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водолија (соѕвездие)|Водолија]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 53 м 56,4 с |деклинација=-6° 34' 44"" |слика= NGC7406 - SDSS DR14.jpg |положбен агол=75 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=S? |привиден сјај В=13,6 |привиден сјај Ч=14,5 |површински сјај=13 |привидни димензии=1,1' x 0,6' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[25 август]] [[1864]] |алтернативни ознаки=MCG -1-58-3 }} '''NGC 7406''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Водолија (соѕвездие)|Водолија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7406 се споменува и како MCG -1-58-3. == Откривање == Објектот е откриен на [[25 август]] [[1864]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7406 е од видот S?.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,6 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,5 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7406 има привидни димензии од 1,1' х 0,6'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 53 м 56,4 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -6° 34' 44"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 75°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7406 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 69947. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 303; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 5241. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 811. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Водолија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7406 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7406]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7406 Поправени информации за NGC 7406] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207406 NGC 7406] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207406 NGC 7406] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200906102103/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207406 |date=2020-09-06 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Водолија (соѕвездие)]] 0tjz13fygshf5oicwkjiptyiapt05t0 0 1051786 5563063 5268674 2026-05-24T20:22:02Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563063 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7409 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=22 ч 53 м 48 с |деклинација=+20° 12' 39"" |положбен агол=162 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SB0 |привиден сјај В=14,4 |привиден сјај Ч=15,4 |површински сјај=12,7 |привидни димензии=0,6' x 0,4' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[20 септември]] [[1863]] |алтернативни ознаки=CGCG 453-18, NPM1G +19.0555 }} '''NGC 7409''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7409 се споменува и како CGCG 453-18, NPM1G +19.0555. == Откривање == Објектот е откриен на [[20 септември]] [[1863]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7409 е од видот SB0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,4 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,4 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,7 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7409 има привидни димензии од 0,6' х 0,4'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 53 м 48 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +20° 12' 39"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 162°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7409 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 69939. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 168; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1706. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1161. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7409 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7409]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7409 Поправени информации за NGC 7409] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207409 NGC 7409] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207409 NGC 7409]{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] g88g9p321dmwi9133fv0db4d5cm5fh0 0 1051787 5563064 5268680 2026-05-24T20:26:45Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563064 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Жерав (соѕвездие)|Жерав]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7410-hst-606.png |ректасцензија=22 ч 55 м 0,6 с |деклинација=-39° 39' 44"" |положбен агол=45 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBa |привиден сјај В=10,3 |привиден сјај Ч=11,2 |површински сјај=12,5 |привидни димензии=5,2' x 1,6' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џејмс Данлоп]] |датум на откривање=[[14 јули]] [[1826]] |алтернативни ознаки=ESO 346-12, MCG -7-47-2, IRAS 22522-3955 }} '''NGC 7410''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Жерав (соѕвездие)|Жерав]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7410 се споменува и како ESO 346-12, MCG -7-47-2, IRAS 22522-3955. == Откривање == Објектот е откриен на [[14 јули]] [[1826]] година од страна на [[Џејмс Данлоп]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 9&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7410 е од видот SBa.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 10,3 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 11,2 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,5 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7410 има привидни димензии од 5,2' х 1,6'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 55 м 0,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -39° 39' 44"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 45°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7410 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 69994. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 415; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 8005. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Жерав (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7410 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7410]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7410 Поправени информации за NGC 7410] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207410 NGC 7410] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207410 NGC 7410] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240726103921/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207410 |date=2024-07-26 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Жерав (соѕвездие)]] [[Категорија:ESO-објекти]] [[Категорија:PGC-објекти]] hlsqf6a7woeetdqc9u0u3w5dmdnik0r 0 1051788 5563066 5268683 2026-05-24T20:30:05Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563066 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7411 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=22 ч 54 м 34,8 с |деклинација=+20° 14' 12"" |положбен агол= |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E0 |привиден сјај В=13,4 |привиден сјај Ч=14,4 |површински сјај=13,2 |привидни димензии=0,9' x 0,9' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[13 септември]] [[1863]] |алтернативни ознаки=UGC 12241, MCG 3-58-10, CGCG 453-20, NPM1G +19.0557 }} '''NGC 7411''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7411 се споменува и како UGC 12241, MCG 3-58-10, CGCG 453-20, NPM1G +19.0557. == Откривање == Објектот е откриен на [[13 септември]] [[1863]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7411 е од видот E0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,4 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,4 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,2 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7411 има привидни димензии од 0,9' х 0,9'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 54 м 34,8 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +20° 14' 12"". == Други поделби == Проучување на NGC 7411 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 69974. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 168; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1706. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1161. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7411 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7411]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7411 Поправени информации за NGC 7411] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207411 NGC 7411] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207411 NGC 7411] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20220312053645/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207411 |date=2022-03-12 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] 2x4f5hdi5ly799rzu6qbxk7sm5881gg 0 1051791 5563067 5268692 2026-05-24T20:36:22Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563067 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7413 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=22 ч 55 м 3 с |деклинација=+13° 13' 16"" |положбен агол=81 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E-S0 |привиден сјај В=14,1 |привиден сјај Ч=15,1 |површински сјај=13,8 |привидни димензии=1' x 0,7' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[2 септември]] [[1886]] |алтернативни ознаки=MCG 2-58-35, CGCG 430-29, NPM1G +12.0574 }} '''NGC 7413''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7413 се споменува и како MCG 2-58-35, CGCG 430-29, NPM1G +12.0574. == Откривање == Објектот е откриен на [[2 септември]] [[1886]] година од страна на [[Луис Свифт]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 16&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7413 е од видот E-S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,1 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,1 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,8 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7413 има привидни димензии од 1' х 0,7'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 55 м 3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +13° 13' 16"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 81°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7413 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 69997. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 213; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1159. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 800. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * de Vaucouleurs, G., A. de Vaucouleurs, and H.C. Corvin, Jr., Second Reference Catalogue of Bright Galaxies. Austin, Texas, University of Texas Press, 1976.(118,206) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7413 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7413]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7413 Поправени информации за NGC 7413] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207413 NGC 7413] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207413 NGC 7413]{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] bkph26onf4k2rgrz77w7ybxkb9aausn 0 1051792 5563068 5268695 2026-05-24T20:39:31Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563068 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7414 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=22 ч 55 м 24,3 с |деклинација=+13° 14' 56"" |положбен агол=174 |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0 |привиден сјај В=16 |привиден сјај Ч=17 |површински сјај=13,3 |привидни димензии=0,4' x 0,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[2 септември]] [[1886]] |алтернативни ознаки=NPM1G +12.0575, PGC 94273 }} '''NGC 7414''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7414 се споменува и како NPM1G +12.0575, PGC 94273. == Откривање == Објектот е откриен на [[2 септември]] [[1886]] година од страна на [[Луис Свифт]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 16&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7414 е од видот S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 16 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 17 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,3 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7414 има привидни димензии од 0,4' х 0,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 55 м 24,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +13° 14' 56"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 174°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7414 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70008. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 213; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1159. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 800. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7414 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7414]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7414 Поправени информации за NGC 7414] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207414 NGC 7414] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207414 NGC 7414] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240723132608/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207414 |date=2024-07-23 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] ihab36umjf7s2fm1v1ow734y6l1taaa 0 1051803 5563075 5268731 2026-05-24T20:59:33Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563075 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Кефеј (соѕвездие)|Кефеј]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 55 м 6,5 с |деклинација=+57° 5' 41"" |положбен агол= |вид на објект= [[расеано ѕвездено јато]] |морфолошки вид=II3m |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии=5' x ?' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[1 ноември]] [[1788]] |алтернативни ознаки=OCL 246 }} '''NGC 7423''' — [[расеано ѕвездено јато]] во соѕвездието [[Кефеј (соѕвездие)|Кефеј]], заведено во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7423 се споменува и како OCL 246. == Откривање == Објектот е откриен на [[1 ноември]] [[1788]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7423 е од видот II3m.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> NGC 7423 има само една позната привидна димензија, која изнесува 5'.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 55 м 6,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +57° 5' 41"". == Други поделби == Проучување на NGC 7423 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 58; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 3993. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 872. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Кефеј (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Alter, G., B. Balazs, and J. Ruprecht, Catalogue of Star Clusters and Associations, 2nd edition. Budapest: Akademiai Kiado, 1970. (5,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7423 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7423]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7423 Поправени информации за NGC 7423] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207423 NGC 7423] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207423 NGC 7423] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240706121755/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207423 |date=2024-07-06 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Кефеј (соѕвездие)]] 8wkjud929r5b74y7eyykwsnaobhyjc0 0 1051804 5563079 5268734 2026-05-24T21:03:07Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563079 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Жерав (соѕвездие)|Жерав]] |епоха=Ј2000.0 |слика= Phot-33c-04-fullres.jpg |ректасцензија=22 ч 57 м 18,4 с |деклинација=-41° 4' 15"" |положбен агол=101 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBc |привиден сјај В=10,5 |привиден сјај Ч=11 |површински сјај=15 |привидни димензии=9,5' x 8,1' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[5 септември]] [[1834]] |алтернативни ознаки=ESO 346-19, MCG -7-47-8, IRAS 22544-4120 }} '''NGC 7424''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Жерав (соѕвездие)|Жерав]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7424 се споменува и како ESO 346-19, MCG -7-47-8, IRAS 22544-4120. == Откривање == Објектот е откриен на [[5 септември]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7424 е од видот SBc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 10,5 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 11 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 15 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7424 има привидни димензии од 9,5' х 8,1'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 57 м 18,4 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -41° 4' 15"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 101°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7424 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70096. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 415; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 8008. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Жерав (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7424 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7424]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7424 Поправени информации за NGC 7424] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207424 NGC 7424] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207424 NGC 7424] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201011005244/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207424 |date=2020-10-11 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Жерав (соѕвездие)]] [[Категорија:ESO-објекти]] [[Категорија:Пречкести спирални галаксии]] [[Категорија:PGC-објекти]] klousrw6b2ootnm0dix6ub4sn80qfsf 0 1051821 5563084 5268788 2026-05-24T21:29:04Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563084 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Андромеда (соѕвездие)|Андромеда]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 58 м 32,5 с |деклинација=+35° 48' 11"" |положбен агол=84 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBa |привиден сјај В=13,5 |привиден сјај Ч=14,4 |површински сјај=13,8 |привидни димензии=1,4' x 1,1' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Едуар Жан Мари Стефан]] |датум на откривање=[[9 октомври]] [[1876]] |алтернативни ознаки=UGC 12276, MCG 6-50-14, MK 924, CGCG 515-15, NPM1G +35.0477 }} '''NGC 7440''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Андромеда (соѕвездие)|Андромеда]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7440 се споменува и како UGC 12276, MCG 6-50-14, MK 924, CGCG 515-15, NPM1G +35.0477. == Откривање == Телото е откриено на [[9 октомври]] [[1876]] година од страна на [[Едуар Жан Мари Стефан]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 31,5&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7440 е од видот SBa.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,5 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,4 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,8 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7440 има привидни димензии од 1,4' х 1,1'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Телото е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 58 м 32,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +35° 48' 11"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 84°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7440 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70152. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 123; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 2762. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 873. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Андромеда (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7440 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7440]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7440 Поправени информации за NGC 7440] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207440 NGC 7440] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207440 NGC 7440] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200819032322/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207440 |date=2020-08-19 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Андромеда (соѕвездие)]] sw0d35a6yxtytm9sxr7drsvgxqqazis 0 1051828 5563087 5268809 2026-05-24T21:40:18Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563087 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водолија (соѕвездие)|Водолија]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 0 м 26 с |деклинација=-10° 31' 39" |положбен агол= |вид на објект= [[засега неутврден објект]] |морфолошки вид=NF |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Едвард Џошуа Купер]] |датум на откривање=[[8 октомври]] [[1855]] |алтернативни ознаки= }} '''NGC 7447''' — [[засега неутврден објект]] во соѕвездието [[Водолија (соѕвездие)|Водолија]], заведен во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[8 октомври]] [[1855]] година од страна на [[Едвард Џошуа Купер]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 13,5&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7447 е од видот NF.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 0 м 26 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -10° 31' 39". == Други поделби == Проучување на NGC 7447 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 303; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 5823. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 826. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Водолија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Dreyer, J.L.E., ibid. Errata on pages 237, 281-283, and 366-378. (158,28) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7447 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7447]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7447 Поправени информации за NGC 7447] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207447 NGC 7447] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207447 NGC 7447] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240603145820/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207447 |date=2024-06-03 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Водолија (соѕвездие)]] 80ip7kqxsnsp2a35mk048wo2hc9h9qy 0 1051830 5563088 5268815 2026-05-24T21:44:49Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563088 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Андромеда (соѕвездие)|Андромеда]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=22 ч 59 м 37,6 с |деклинација=+39° 8' 45"" |положбен агол=130 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E3 |привиден сјај В=14 |привиден сјај Ч=15 |површински сјај=13,7 |привидни димензии=1' x 0,7' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Едуар Жан Мари Стефан]] |датум на откривање=[[23 октомври]] [[1878]] |алтернативни ознаки=UGC 12292, MCG 6-50-16, CGCG 515-18 }} '''NGC 7449''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Андромеда (соѕвездие)|Андромеда]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7449 се споменува и како UGC 12292, MCG 6-50-16, CGCG 515-18. == Откривање == Телото е откриено на [[23 октомври]] [[1878]] година од страна на [[Едуар Жан Мари Стефан]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 31,5&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7449 е од видот E3.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,7 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7449 има привидни димензии од 1' х 0,7'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Телото е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 22 ч 59 м 37,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +39° 8' 45"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 130°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7449 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70196. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 88; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 3215. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 873. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Андромеда (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7449 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7449]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7449 Поправени информации за NGC 7449] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207449 NGC 7449] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207449 NGC 7449] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201011144728/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207449 |date=2020-10-11 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Андромеда (соѕвездие)]] 33xw4wyiuq7v9vdbyku2ak5scalrnfu 0 1051831 5563090 5268830 2026-05-24T21:55:19Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563090 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водолија (соѕвездие)|Водолија]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC 7450 hst 05479 606.png |ректасцензија=23 ч 0 м 47,7 с |деклинација=-12° 55' 4"" |положбен агол= |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0-a |привиден сјај В=13,1 |привиден сјај Ч=14 |површински сјај=14,3 |привидни димензии=1,8' x 1,8' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Ернст Вилхелм Либерехт Темпел]] |датум на откривање=[[19 ноември]] [[1876]] |алтернативни ознаки=MCG -2-58-19, MK 1126 }} '''NGC 7450''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Водолија (соѕвездие)|Водолија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7450 се споменува и како MCG -2-58-19, MK 1126. == Откривање == Објектот е откриен на [[19 ноември]] [[1876]] година од страна на [[Ернст Вилхелм Либерехт Темпел]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 11&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7450 е од видот S0-a.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,1 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 14,3 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7450 има привидни димензии од 1,8' х 1,8'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 0 м 47,7 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -12° 55' 4"". == Други поделби == Проучување на NGC 7450 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70252. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 303; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 5826. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 826. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Водолија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7450 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7450]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7450 Поправени информации за NGC 7450] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207450 NGC 7450] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207450 NGC 7450] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240917203454/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207450 |date=2024-09-17 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Водолија (соѕвездие)]] lt2spcsu7eu2931i90j4h0jfob6go7h 0 1051832 5563094 5268833 2026-05-24T21:58:27Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563094 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7451 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=23 ч 0 м 40,6 с |деклинација=+8° 28' 3" |положбен агол=67 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBbc |привиден сјај В=14,1 |привиден сјај Ч=14,9 |површински сјај=13,2 |привидни димензии=1' x 0,5' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Ото Вилхелм фон Струве]] |датум на откривање=[[7 декември]] [[1865]] |алтернативни ознаки=UGC 12299, MCG 1-58-20, CGCG 405-22, KARA 1002, IRAS 22581+0811 }} '''NGC 7451''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7451 се споменува и како UGC 12299, MCG 1-58-20, CGCG 405-22, KARA 1002, IRAS 22581+0811. == Откривање == Објектот е откриен на [[7 декември]] [[1865]] година од страна на [[Ото Вилхелм фон Струве]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 15&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7451 е од видот SBbc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,1 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,9 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,2 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7451 има привидни димензии од 1' х 0,5'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 0 м 40,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +8° 28' 3". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 67°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7451 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70245. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 213; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1160. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 821. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Dreyer, J.L.E., ibid. Errata on pages 237, 281-283, and 366-378. (158,28) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7451 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7451]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7451 Поправени информации за NGC 7451] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207451 NGC 7451] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207451 NGC 7451] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20250602075028/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207451 |date=2025-06-02 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] 7oli010ykpcjd84wax2aq909moonl92 0 1051850 5563096 5268890 2026-05-24T22:25:44Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563096 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7468 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=23 ч 2 м 59,2 с |деклинација=+16° 36' 16"" |положбен агол=25 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E1/P |привиден сјај В=13,7 |привиден сјај Ч=14,2 |површински сјај=13 |привидни димензии=0,9' x 0,6' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[15 октомври]] [[1784]] |алтернативни ознаки=UGC 12329, MK 314, CGCG 453-52, IRAS 23004+1619, PRC C-69, KUG 2300+163 }} '''NGC 7468''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7468 се споменува и како UGC 12329, MK 314, CGCG 453-52, IRAS 23004+1619, PRC C-69, KUG 2300+163. == Откривање == Објектот е откриен на [[15 октомври]] [[1784]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7468 е од видот E1/P.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,7 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,2 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7468 има привидни димензии од 0,9' х 0,6'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 2 м 59,2 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +16° 36' 16"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 25°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7468 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70332. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 213; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1711. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1161. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7468 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7468]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7468 Поправени информации за NGC 7468] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207468 NGC 7468] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207468 NGC 7468] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201101184422/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207468 |date=2020-11-01 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] o4g7mc3hg224v7ex5w71ceb99kz7w2l 0 1051851 5563100 5268893 2026-05-24T22:29:03Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563100 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 4 м 53,5 с |деклинација=+16° 40' 44" |положбен агол=147 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SB/P |привиден сјај В=14,1 |привиден сјај Ч=15 |површински сјај=13,5 |привидни димензии=1,3' x 0,5' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[15 октомври]] [[1784]] |алтернативни ознаки=UGC 12342, MCG 3-58-30, CGCG 453-61, VV 738, IRAS 23024+1624 }} '''NGC 7468A''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот не претставува [[Дрееров објект]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7468A се споменува и како UGC 12342, MCG 3-58-30, CGCG 453-61, VV 738, IRAS 23024+1624. == Откривање == Објектот е откриен на [[15 октомври]] [[1784]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7468A е од видот SB/P.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,1 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,5 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7468A има привидни димензии од 1,3' х 0,5'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 4 м 53,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +16° 40' 44". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 147°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7468A е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70414. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 213; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1711. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1161. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7468A Прегледувач на длабокото небо — NGC 7468A]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7468A Поправени информации за NGC 7468A] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207468A NGC 7468A] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207468A NGC 7468A] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20250119052838/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207468A |date=2025-01-19 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] rbr8deuwgjhflrup7lsoq1bo1ay2wsf 0 1051852 5563102 5268896 2026-05-24T22:32:08Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563102 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |слика= Hubble Interacting Galaxy NGC 7469 (2008-04-24).jpg |ректасцензија=23 ч 3 м 15,5 с |деклинација=+8° 52' 26"" |положбен агол=125 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBa |привиден сјај В=12,3 |привиден сјај Ч=13 |површински сјај=12,7 |привидни димензии=1,4' x 1' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[12 ноември]] [[1784]] |алтернативни ознаки=UGC 12332, MCG 1-58-25, CGCG 405-26, IRAS 23007+0836, Arp 298, KCPG 575A }} '''NGC 7469''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7469 се споменува и како UGC 12332, MCG 1-58-25, CGCG 405-26, IRAS 23007+0836, Arp 298, KCPG 575A. == Откривање == Објектот е откриен на [[12 ноември]] [[1784]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7469 е од видот SBa.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,3 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,7 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7469 има привидни димензии од 1,4' х 1'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 3 м 15,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +8° 52' 26"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 125°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7469 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70348. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 213; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1160. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 821. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7469 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7469]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7469 Поправени информации за NGC 7469] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207469 NGC 7469] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207469 NGC 7469] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201002112250/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207469 |date=2020-10-02 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] [[Категорија:UGC-објекти]] [[Категорија:Арпови објекти]] [[Категорија:PGC-објекти]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1784 година]] [[Категорија:Преодни спирални галаксии]] [[Категорија:Заемоделувачки галаксии]] [[Категорија:Сејфертови галаксии]] [[Категорија:Откритија на Вилијам Хершел]] 6m1gj80tzvivx5r0zfns5s2j4obx1k1 0 1051854 5563104 5268904 2026-05-24T22:38:16Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563104 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водолија (соѕвездие)|Водолија]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 3 м 53 с |деклинација=-22° 54' 24"" |положбен агол= |вид на објект= [[засега неутврден објект]] |морфолошки вид=NF |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Франк Милер]] |датум на откривање= [[1886]] |алтернативни ознаки= }} '''NGC 7471''' — [[засега неутврден објект]] во соѕвездието [[Водолија (соѕвездие)|Водолија]], заведен во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[1886]] година од страна на [[Франк Милер]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 26&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7471 е од видот NF.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 3 м 53 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -22° 54' 24"". == Други поделби == Проучување на NGC 7471 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 348; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 6971. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1167. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Водолија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7471 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7471]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7471 Поправени информации за NGC 7471] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207471 NGC 7471] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207471 NGC 7471]{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Водолија (соѕвездие)]] tkxw4x2h9aq4hz7qb7du7p9k88k1fju 0 1052117 5563108 5269083 2026-05-25T00:00:41Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563108 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 13 м 35,3 с |деклинација=-1° 43' 50"" |положбен агол=168 |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0 |привиден сјај В=13,9 |привиден сјај Ч=14,9 |површински сјај=12,5 |привидни димензии=0,6' x 0,5' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[18 ноември]] [[1864]] |алтернативни ознаки=MCG 0-59-9, CGCG 380-11, ARAK 578 |слика=NGC7521 - SDSS DR14.jpg}} '''NGC 7521''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7521 се споменува и како MCG 0-59-9, CGCG 380-11, ARAK 578. == Откривање == Објектот е откриен на [[18 ноември]] [[1864]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7521 е од видот S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,9 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,9 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,5 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7521 има привидни димензии од 0,6' х 0,5'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 13 м 35,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -1° 43' 50"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 168°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7521 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70725. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 259; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 5243. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 834. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7521 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7521]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7521 Поправени информации за NGC 7521] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207521 NGC 7521] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207521 NGC 7521] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201103072224/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207521 |date=2020-11-03 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] 26fg6237dndwdp1kccui033j7porlvg 0 1052118 5563110 5269087 2026-05-25T00:06:14Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563110 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водолија (соѕвездие)|Водолија]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 15 м 36,3 с |деклинација=-22° 53' 40"" |положбен агол= |вид на објект= [[ѕвезда]] |морфолошки вид=* |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Франк Милер]] |датум на откривање= [[1886]] |алтернативни ознаки= }} '''NGC 7522''' — [[ѕвезда]] во соѕвездието [[Водолија (соѕвездие)|Водолија]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[1886]] година од страна на [[Франк Милер]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 26&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7522 е од видот *.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 15 м 36,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -22° 53' 40"". == Други поделби == Проучување на NGC 7522 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 349; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 6973. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1167. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Водолија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7522 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7522]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7522 Поправени информации за NGC 7522] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207522 NGC 7522] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207522 NGC 7522] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201024171744/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207522 |date=2020-10-24 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Водолија (соѕвездие)]] ia2ndsrm0375bbcezdw1psy34ad8usn 0 1052130 5563111 5269126 2026-05-25T00:25:25Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563111 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7533 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=23 ч 14 м 22 с |деклинација=-2° 2' 0"" |положбен агол=134 |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0-a |привиден сјај В=15,1 |привиден сјај Ч=16 |површински сјај=13,3 |привидни димензии=0,7' x 0,3' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[5 октомври]] [[1864]] |алтернативни ознаки=CGCG 380-13, NPM1G -02.0507 }} '''NGC 7533''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7533 се споменува и како CGCG 380-13, NPM1G -02.0507. == Откривање == Објектот е откриен на [[5 октомври]] [[1864]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7533 е од видот S0-a.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 15,1 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,3 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7533 има привидни димензии од 0,7' х 0,3'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 14 м 22 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -2° 2' 0"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 134°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7533 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70778. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 259; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 5243. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 834. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7533 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7533]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7533 Поправени информации за NGC 7533] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207533 NGC 7533] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207533 NGC 7533] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201105072720/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207533 |date=2020-11-05 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] 70j27tpe9lfh0qvmjdynzzlze6u4zix 0 1052134 5563112 5269138 2026-05-25T00:32:49Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563112 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |епоха=Ј2000.0 |слика= Ngc7537.jpg |ректасцензија=23 ч 14 м 34,6 с |деклинација=+4° 29' 56"" |положбен агол=79 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sbc |привиден сјај В=13,2 |привиден сјај Ч=13,9 |површински сјај=13,3 |привидни димензии=2,1' x 0,5' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[30 август]] [[1785]] |алтернативни ознаки=UGC 12442, MCG 1-59-16, CGCG 406-28, KUG 2312+042, KCPG 578A }} '''NGC 7537''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7537 се споменува и како UGC 12442, MCG 1-59-16, CGCG 406-28, KUG 2312+042, KCPG 578A. == Откривање == Објектот е откриен на [[30 август]] [[1785]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7537 е од видот Sbc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,2 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,3 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7537 има привидни димензии од 2,1' х 0,5'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 14 м 34,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +4° 29' 56"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 79°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7537 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70786. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 259; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 580. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 316. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7537 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7537]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7537 Поправени информации за NGC 7537] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207537 NGC 7537] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207537 NGC 7537] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210629011259/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207537 |date=2021-06-29 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] [[Категорија:Непречкести спирални галаксии]] [[Категорија:UGC-објекти]] [[Категорија:PGC-објекти]] 95a7m7acfdlrwod3jzvxhe5ga8ljg0l 0 1052139 5563113 5269155 2026-05-25T00:42:37Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563113 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7541 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=23 ч 14 м 43,2 с |деклинација=+4° 32' 4"" |положбен агол=102 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBc |привиден сјај В=11,7 |привиден сјај Ч=12,4 |површински сјај=13,2 |привидни димензии=3,5' x 1,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[30 август]] [[1785]] |алтернативни ознаки=NGC 7581, UGC 12447, MCG 1-59-17, IRAS 23121+0415, KCPG 678B, CGCG 406-30 }} '''NGC 7541''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7541 се споменува и како NGC 7581, UGC 12447, MCG 1-59-17, IRAS 23121+0415, KCPG 678B, CGCG 406-30. == Откривање == Објектот е откриен на [[30 август]] [[1785]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7541 е од видот SBc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 11,7 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,4 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,2 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7541 има привидни димензии од 3,5' х 1,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 14 м 43,2 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +4° 32' 4"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 102°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7541 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70795. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 259; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 580. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 316. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7541 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7541]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7541 Поправени информации за NGC 7541] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207541 NGC 7541] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207541 NGC 7541] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201107205340/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207541 |date=2020-11-07 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] 96lr8lmnntzhq7bi20mh6kdxj3ap6m3 0 1052142 5563115 5269165 2026-05-25T00:48:48Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563115 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7544 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=23 ч 14 м 56,9 с |деклинација=-2° 11' 56"" |положбен агол=58 |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0 |привиден сјај В=15,1 |привиден сјај Ч=16,1 |површински сјај=13 |привидни димензии=0,8' x 0,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[18 ноември]] [[1864]] |алтернативни ознаки=NPM1G -02.0508 }} '''NGC 7544''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7544 се споменува и како NPM1G -02.0508. == Откривање == Објектот е откриен на [[18 ноември]] [[1864]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7544 е од видот S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 15,1 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,1 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7544 има привидни димензии од 0,8' х 0,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 14 м 56,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -2° 11' 56"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 58°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7544 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70811. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 259; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 5243. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 834. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7544 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7544]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7544 Поправени информации за NGC 7544] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207544 NGC 7544] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207544 NGC 7544]{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] 8sssf0jt7gbd3ff9a6q26tzkbvese8x 0 1052149 5563116 5269185 2026-05-25T01:00:06Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563116 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |слика = NGC_7550.png |опис = Галаксијата NGC 7550 сликана со [[вселенскиот телескоп Хабл]] |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 15 м 16 с |деклинација=+18° 57' 39"" |положбен агол=171 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E-S0 |привиден сјај В=12,2 |привиден сјај Ч=13,2 |површински сјај=12,6 |привидни димензии=1,4' x 1,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[18 септември]] [[1784]] |алтернативни ознаки=UGC 12456, MCG 3-59-15, CGCG 454-12, Arp 99, HCG 93A }} '''NGC 7550''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7550 се споменува и како UGC 12456, MCG 3-59-15, CGCG 454-12, Arp 99, HCG 93A. == Откривање == Објектот е откриен на [[18 септември]] [[1784]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7550 е од видот E-S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,2 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,2 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,6 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7550 има привидни димензии од 1,4' х 1,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 15 м 16 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +18° 57' 39"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 171°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7550 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70830. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 169; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1715. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 320. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7550 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7550]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7550 Поправени информации за NGC 7550] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207550 NGC 7550] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207550 NGC 7550] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210818223336/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207550 |date=2021-08-18 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] [[Категорија:Арпови објекти]] dcpxx00ydj5lj0y6onw5axgufii61xu 0 1052153 5563117 5269197 2026-05-25T01:07:29Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563117 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7554 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=23 ч 15 м 41,3 с |деклинација=-2° 22' 41"" |положбен агол= |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E0 |привиден сјај В=14,9 |привиден сјај Ч=15,9 |површински сјај=13 |привидни димензии=0,4' x 0,4' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[3 август]] [[1864]] |алтернативни ознаки=3ZW 99, NPM1G -02.0510 }} '''NGC 7554''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7554 се споменува и како 3ZW 99, NPM1G -02.0510. == Откривање == Објектот е откриен на [[3 август]] [[1864]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7554 е од видот E0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,9 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,9 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7554 има привидни димензии од 0,4' х 0,4'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 15 м 41,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -2° 22' 41"". == Други поделби == Проучување на NGC 7554 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70850. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 259; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 5243. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 306. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7554 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7554]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7554 Поправени информации за NGC 7554] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207554 NGC 7554] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207554 NGC 7554] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201104141311/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207554 |date=2020-11-04 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] 2jmypoxtntcy9wruz3caybstev7wgwi 0 1052167 5563118 5269235 2026-05-25T01:27:10Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563118 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7563 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=23 ч 15 м 55,9 с |деклинација=+13° 11' 48"" |положбен агол=155 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBa |привиден сјај В=12,8 |привиден сјај Ч=13,9 |површински сјај=13,3 |привидни димензии=1,9' x 0,9' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[19 октомври]] [[1784]] |алтернативни ознаки=UGC 12465, MCG 2-59-15, CGCG 431-29 }} '''NGC 7563''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7563 се споменува и како UGC 12465, MCG 2-59-15, CGCG 431-29. == Откривање == Објектот е откриен на [[19 октомври]] [[1784]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7563 е од видот SBa.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,8 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,3 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7563 има привидни димензии од 1,9' х 0,9'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 15 м 55,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +13° 11' 48"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 155°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7563 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70872. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 214; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1167. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 313. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7563 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7563]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7563 Поправени информации за NGC 7563] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207563 NGC 7563] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207563 NGC 7563] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240819024555/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207563 |date=2024-08-19 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] tl9welaxp6dzspno85yaqdu33jizc49 0 1052184 5563120 5269284 2026-05-25T01:50:21Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563120 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7587 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=23 ч 17 м 11,9 с |деклинација=+18° 42' 5" |положбен агол= |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0 |привиден сјај В=13,9 |привиден сјај Ч=14,9 |површински сјај=13,3 |привидни димензии=0,8' x 0,8' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[18 септември]] [[1784]] |алтернативни ознаки=NGC 7578A, UGC 12477, MCG 3-59-24, CGCG 454-22, VV 181, Arp 170, HCG 94B, HCG 94A }} '''NGC 7578/2''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7578/2 се споменува и како NGC 7578A, UGC 12477, MCG 3-59-24, CGCG 454-22, VV 181, Arp 170, HCG 94B, HCG 94A. == Откривање == Објектот е откриен на [[18 септември]] [[1784]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7578/2 е од видот S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,9 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,9 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,3 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7578/2 има привидни димензии од 0,8' х 0,8'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 17 м 11,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +18° 42' 5". == Други поделби == Проучување на NGC 7578/2 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70933. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 169; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1715. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 320. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7578/2 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7578/2]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7578/2 Поправени информации за NGC 7578/2] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207578/2 NGC 7578/2] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207578/2 NGC 7578/2] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20241225152020/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207578%2F2 |date=2024-12-25 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] 765kloee8roit3tfcmm7l21zsd9vlny 0 1052190 5563121 5269305 2026-05-25T02:02:32Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563121 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7584 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=23 ч 17 м 53,1 с |деклинација=+9° 26' 1"" |положбен агол= |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0 |привиден сјај В=14,4 |привиден сјај Ч=15,4 |површински сјај=12,3 |привидни димензии=0,4' x 0,4' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[5 октомври]] [[1864]] |алтернативни ознаки=MCG 1-59-35, CGCG 406-49, ARAK 580 }} '''NGC 7584''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7584 се споменува и како MCG 1-59-35, CGCG 406-49, ARAK 580. == Откривање == Објектот е откриен на [[5 октомври]] [[1864]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7584 е од видот S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,4 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,4 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,3 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7584 има привидни димензии од 0,4' х 0,4'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 17 м 53,1 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +9° 26' 1"". == Други поделби == Проучување на NGC 7584 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70977. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 214; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1161. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 316. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7584 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7584]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7584 Поправени информации за NGC 7584] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207584 NGC 7584] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207584 NGC 7584]{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] q64b1q5i7hzljibn6a0eym28isopfi2 0 1052207 5563125 5269365 2026-05-25T02:31:13Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563125 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 18 м 47,1 с |деклинација=+9° 14' 1"" |положбен агол=96 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBbc |привиден сјај В=14 |привиден сјај Ч=14,6 |површински сјај=14 |привидни димензии=1,1' x 0,9' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Ендрју Ејнсли Комон]] |датум на откривање= [[1880]] |алтернативни ознаки=UGC 12487, MCG 1-59-39, CGCG 406-56, KUG 2316+089, IRAS 23162+0857 |слика=NGC7601 - SDSS DR14.jpg}} '''NGC 7601''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7601 се споменува и како UGC 12487, MCG 1-59-39, CGCG 406-56, KUG 2316+089, IRAS 23162+0857. == Откривање == Објектот е откриен на [[1880]] година од страна на [[Ендрју Ејнсли Комон]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 36&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7601 е од видот SBbc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,6 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 14 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7601 има привидни димензии од 1,1' х 0,9'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 18 м 47,1 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +9° 14' 1"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 96°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7601 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71022. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 214; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1161. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 316. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7601 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7601]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7601 Поправени информации за NGC 7601] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207601 NGC 7601] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207601 NGC 7601] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240816100833/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207601 |date=2024-08-16 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1880 година]] scy8go40h16ystk0w4sc2y5qj7fs07v 0 1052220 5563126 5269406 2026-05-25T02:52:14Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563126 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 19 м 52,6 с |деклинација=+0° 10' 56"" |положбен агол= |вид на објект= [[систем од четири ѕвезди]] |морфолошки вид=*4 |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Гаспаре Станислао Ферари]] |датум на откривање= [[1865]] |алтернативни ознаки= }} '''NGC 7614''' — [[систем од четири ѕвезди]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведен во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[1865]] година од страна на [[Гаспаре Станислао Ферари]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 9,5&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7614 е од видот *4.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 19 м 52,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +0° 10' 56"". == Други поделби == Проучување на NGC 7614 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 259; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 577. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 834. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7614 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7614]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7614 Поправени информации за NGC 7614] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207614 NGC 7614] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207614 NGC 7614] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240820081100/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207614 |date=2024-08-20 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] [[Категорија:Четвороѕвезди]] ivzkdwubcvkd2f9bquhjlemrjp47g2c 0 1052222 5563127 5269413 2026-05-25T02:57:08Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563127 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 19 м 41,6 с |деклинација=+10° 11' 4"" |положбен агол=45 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBc |привиден сјај В=13 |привиден сјај Ч=13,4 |површински сјај=14,5 |привидни димензии=2,5' x 1,9' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Ендрју Ејнсли Комон]] |датум на откривање= [[1880]] |алтернативни ознаки=NGC 7610, UGC 12511, MCG 2-59-25, CGCG 432-42, KUG 2317+099B, IRAS 23171+0954 |слика=NGC7610 - SDSS DR14.jpg}} '''NGC 7616''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7616 се споменува и како NGC 7610, UGC 12511, MCG 2-59-25, CGCG 432-42, KUG 2317+099B, IRAS 23171+0954. == Откривање == Објектот е откриен на [[1880]] година од страна на [[Ендрју Ејнсли Комон]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 36&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7616 е од видот SBc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,4 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 14,5 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7616 има привидни димензии од 2,5' х 1,9'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 19 м 41,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +10° 11' 4"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 45°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7616 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71087. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 214; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1165. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 313. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7616 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7616]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7616 Поправени информации за NGC 7616] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207616 NGC 7616] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207616 NGC 7616] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201117193549/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207616 |date=2020-11-17 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] [[sr:NGC 7616]] ov5ig0nnt2y8ss8psbfemr9q4ngfe9z 0 1052225 5563128 5269425 2026-05-25T03:02:51Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563128 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7619 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=23 ч 20 м 14,6 с |деклинација=+8° 12' 25"" |положбен агол=30 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E1 |привиден сјај В=11,1 |привиден сјај Ч=12,1 |површински сјај=12,9 |привидни димензии=2,5' x 2,3' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[26 септември]] [[1785]] |алтернативни ознаки=UGC 12523, MCG 1-59-52, CGCG 406-73 }} '''NGC 7619''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7619 се споменува и како UGC 12523, MCG 1-59-52, CGCG 406-73. == Откривање == Објектот е откриен на [[26 септември]] [[1785]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7619 е од видот E1.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 11,1 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,1 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,9 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7619 има привидни димензии од 2,5' х 2,3'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 20 м 14,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +8° 12' 25"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 30°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7619 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71121. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 214; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1162. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 316. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7619 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7619]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7619 Поправени информации за NGC 7619] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207619 NGC 7619] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207619 NGC 7619] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240723013627/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207619 |date=2024-07-23 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] [[Категорија:UGC-објекти]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1785 година]] [[Категорија:Елиптични галаксии]] 57wb90ruye0f1e0olwqqtzs5tqler0d 0 1052226 5563129 5269432 2026-05-25T03:07:16Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563129 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 20 м 5,6 с |деклинација=+24° 13' 15"" |положбен агол= |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sc |привиден сјај В=13,1 |привиден сјај Ч=13,6 |површински сјај=13,2 |привидни димензии=1,1' x 1,1' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[5 септември]] [[1864]] |алтернативни ознаки=UGC 12520, MK 321, CGCG 476-8, KUG 2317+239, IRAS 23176+2356 |слика=NGC7620 - SDSS DR14.jpg}} '''NGC 7620''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7620 се споменува и како UGC 12520, MK 321, CGCG 476-8, KUG 2317+239, IRAS 23176+2356. == Откривање == Објектот е откриен на [[5 септември]] [[1864]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7620 е од видот Sc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,1 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,6 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,2 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7620 има привидни димензии од 1,1' х 1,1'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 20 м 5,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +24° 13' 15"". == Други поделби == Проучување на NGC 7620 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71106. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 169; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 2237. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 843. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7620 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7620]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7620 Поправени информации за NGC 7620] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207620 NGC 7620] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207620 NGC 7620] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200909184934/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207620 |date=2020-09-09 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] 6kxhxnys6x9vqd544l8nszcm0g9gqow 0 1052228 5563130 5269439 2026-05-25T03:11:58Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563130 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Тукан (соѕвездие)|Тукан]] |слика = NGC_7622_legacy_dr10.jpg |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 21 м 38,5 с |деклинација=-62° 7' 3" |положбен агол=60 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E/SB0 |привиден сјај В=13,4 |привиден сјај Ч=14,4 |површински сјај=12,3 |привидни димензии=1,2' x 0,4' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[1 ноември]] [[1834]] |алтернативни ознаки=ESO 148-8, AM 2318-622 }} '''NGC 7622''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Тукан (соѕвездие)|Тукан]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7622 се споменува и како ESO 148-8, AM 2318-622. == Откривање == Објектот е откриен на [[1 ноември]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7622 е од видот E/SB0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,4 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,4 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,3 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7622 има привидни димензии од 1,2' х 0,4'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 21 м 38,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -62° 7' 3". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 60°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7622 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71187. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 459; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 9126. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Тукан (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Archinal, Brent A. Version 4.0 of an unpublished list of errata to the RNGC, dated March 19, 1987. (110,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7622 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7622]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7622 Поправени информации за NGC 7622] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207622 NGC 7622] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207622 NGC 7622] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210702163354/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207622 |date=2021-07-02 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Тукан (соѕвездие)]] lbes1ugfw2wiz86iw6q9o4yeqbqurdd 0 1052231 5563131 5269449 2026-05-25T03:17:53Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563131 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 20 м 30,2 с |деклинација=+17° 13' 36"" |положбен агол=60 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sa |привиден сјај В=12,1 |привиден сјај Ч=12,8 |површински сјај=12,8 |привидни димензии=1,6' x 1,4' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[15 октомври]] [[1784]] |алтернативни ознаки=UGC 12529, MCG 3-59-38, CGCG 454-43, IRAS 23179+1657, 3ZW 102, VV 280, Arp 212, KUG 2317+169, PRC D-45 |слика=NGC7625 - SDSS DR14.jpg}} '''NGC 7625''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7625 се споменува и како UGC 12529, MCG 3-59-38, CGCG 454-43, IRAS 23179+1657, 3ZW 102, VV 280, Arp 212, KUG 2317+169, PRC D-45. == Откривање == Објектот е откриен на [[15 октомври]] [[1784]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7625 е од видот Sa.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,1 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,8 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,8 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7625 има привидни димензии од 1,6' х 1,4'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 20 м 30,2 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +17° 13' 36"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 60°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7625 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71133. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 169; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1713. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 320. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7625 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7625]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7625 Поправени информации за NGC 7625] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207625 NGC 7625] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207625 NGC 7625] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201111015602/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207625 |date=2020-11-11 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] [[Категорија:Арпови објекти]] h5h0ly6ihtbi9py139lcpvgd31yeds4 0 1052233 5563133 5269455 2026-05-25T03:22:20Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563133 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7641 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=23 ч 22 м 30,8 с |деклинација=+11° 53' 37" |положбен агол=133 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sa |привиден сјај В=13,9 |привиден сјај Ч=14,8 |површински сјај=13,6 |привидни димензии=1,7' x 0,5' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[18 ноември]] [[1886]] |алтернативни ознаки=NGC 7641, UGC 12556, MCG 2-59-29, CGCG 431-47 }} '''NGC 7627''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7627 се споменува и како NGC 7641, UGC 12556, MCG 2-59-29, CGCG 431-47. == Откривање == Објектот е откриен на [[18 ноември]] [[1886]] година од страна на [[Луис Свифт]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 16&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7627 е од видот Sa.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,9 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,8 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,6 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7627 има привидни димензии од 1,7' х 0,5'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 22 м 30,8 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +11° 53' 37". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 133°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7627 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71241. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 214; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1165. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 313. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Dreyer, J.L.E., ibid. Errata on pages 237, 281-283, and 366-378. (158,28) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7627 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7627]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7627 Поправени информации за NGC 7627] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207627 NGC 7627] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207627 NGC 7627] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20211211025244/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207627 |date=2021-12-11 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] [[sr:NGC 7627]] fllgnaxici3cuzrg4hcr1gr8pyj0yhf 0 1052237 5563134 5269467 2026-05-25T03:29:49Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563134 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 21 м 26,7 с |деклинација=+8° 13' 3"" |положбен агол=79 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sb |привиден сјај В=13,1 |привиден сјај Ч=13,9 |површински сјај=13,2 |привидни димензии=1,7' x 0,7' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Парсонс]] |датум на откривање=[[30 август]] [[1851]] |алтернативни ознаки=UGC 12539, MCG 1-59-60, CGCG 406-83 |слика=NGC7631 - SDSS DR14.jpg}} '''NGC 7631''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7631 се споменува и како UGC 12539, MCG 1-59-60, CGCG 406-83. == Откривање == Објектот е откриен на [[30 август]] [[1851]] година од страна на [[Вилијам Парсонс]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 72&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7631 е од видот Sb.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,1 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,2 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7631 има привидни димензии од 1,7' х 0,7'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 21 м 26,7 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +8° 13' 3"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 79°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7631 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71181. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 214; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1162. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 316. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7631 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7631]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7631 Поправени информации за NGC 7631] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207631 NGC 7631] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207631 NGC 7631]{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] 2ffwrtw4dz6em8nt3v2kbznxyr9dk83 0 1052238 5563135 5269470 2026-05-25T03:33:01Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563135 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Жерав (соѕвездие)|Жерав]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 22 м 0,9 с |деклинација=-42° 28' 49"" |положбен агол=92 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SB0 |привиден сјај В=12,1 |привиден сјај Ч=13 |површински сјај=12,9 |привидни димензии=2,4' x 1,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[5 септември]] [[1834]] |алтернативни ознаки=IC 5313, ESO 291-21, MCG -7-47-35, AM 2319-424, IRAS 23192-4245 }} '''NGC 7632''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Жерав (соѕвездие)|Жерав]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7632 се споменува и како IC 5313, ESO 291-21, MCG -7-47-35, AM 2319-424, IRAS 23192-4245. == Откривање == Објектот е откриен на [[5 септември]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7632 е од видот SB0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,1 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,9 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7632 има привидни димензии од 2,4' х 1,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 22 м 0,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -42° 28' 49"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 92°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7632 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71213. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 415; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 8016. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Жерав (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * de Vaucouleurs, G., A. de Vaucouleurs, and H.C. Corvin, Jr., Second Reference Catalogue of Bright Galaxies. Austin, Texas, University of Texas Press, 1976.(118,206) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7632 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7632]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7632 Поправени информации за NGC 7632] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207632 NGC 7632] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207632 NGC 7632] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20211214022525/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207632 |date=2021-12-14 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Жерав (соѕвездие)]] sfwb8smlw5yl6m3xntwtsjui7dzpxpq 0 1052245 5563136 5269488 2026-05-25T03:43:05Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563136 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |слика= IC1485 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=23 ч 22 м 48,2 с |деклинација=+11° 22' 24"" |положбен агол=123 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E-S0 |привиден сјај В=14,6 |привиден сјај Ч=15,6 |површински сјај=12,9 |привидни димензии=0,5' x 0,4' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Ендрју Ејнсли Комон]] |датум на откривање= [[1880]] |алтернативни ознаки=IC 1485, MCG 2-59-32, CGCG 431-50, NPM1G +11.0570 }} '''NGC 7639''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7639 се споменува и како IC 1485, MCG 2-59-32, CGCG 431-50, NPM1G +11.0570. == Откривање == Објектот е откриен на [[1880]] година од страна на [[Ендрју Ејнсли Комон]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 36&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7639 е од видот E-S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,6 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,6 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,9 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7639 има привидни димензии од 0,5' х 0,4'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 22 м 48,2 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +11° 22' 24"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 123°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7639 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71256. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 214; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1165. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 313. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7639 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7639]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7639 Поправени информации за NGC 7639] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207639 NGC 7639] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207639 NGC 7639] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200815130837/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207639 |date=2020-08-15 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] qexcu5wkiai9cgdx9tqcfwl6bz95g9a 0 1052247 5563137 5269497 2026-05-25T03:49:07Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563137 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 22 м 30,8 с |деклинација=+11° 53' 37"" |положбен агол=133 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sa |привиден сјај В=13,9 |привиден сјај Ч=14,8 |површински сјај=13,6 |привидни димензии=1,7' x 0,5' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Едуар Жан Мари Стефан]] |датум на откривање=[[24 септември]] [[1873]] |алтернативни ознаки=NGC 7627, UGC 12556, MCG 2-59-29, CGCG 431-47 }} '''NGC 7641''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7641 се споменува и како NGC 7627, UGC 12556, MCG 2-59-29, CGCG 431-47. == Откривање == Објектот е откриен на [[24 септември]] [[1873]] година од страна на [[Едуар Жан Мари Стефан]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 31,5&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7641 е од видот Sa.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,9 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,8 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,6 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7641 има привидни димензии од 1,7' х 0,5'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 22 м 30,8 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +11° 53' 37"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 133°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7641 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71241. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 214; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1165. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 313. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7641 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7641]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7641 Поправени информации за NGC 7641] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207641 NGC 7641] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207641 NGC 7641]{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] 22lj942ubixq8lr003gtlhbfgkykf1n 0 1052250 5563138 5269506 2026-05-25T03:54:58Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563138 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 22 м 50,4 с |деклинација=+11° 59' 19"" |положбен агол=45 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=S? |привиден сјај В=13,2 |привиден сјај Ч=14,1 |површински сјај=13,1 |привидни димензии=1,4' x 0,7' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[29 септември]] [[1886]] |алтернативни ознаки=NGC 7643, UGC 12563, MCG 2-59-33, CGCG 431-51 |слика=NGC7643 - SDSS DR14.jpg}} '''NGC 7644''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7644 се споменува и како NGC 7643, UGC 12563, MCG 2-59-33, CGCG 431-51. == Откривање == Објектот е откриен на [[29 септември]] [[1886]] година од страна на [[Луис Свифт]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 16&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7644 е од видот S?.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,2 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,1 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,1 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7644 има привидни димензии од 1,4' х 0,7'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 22 м 50,4 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +11° 59' 19"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 45°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7644 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71261. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 214; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1165. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 313. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7644 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7644]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7644 Поправени информации за NGC 7644] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207644 NGC 7644] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207644 NGC 7644] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20220131210010/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207644 |date=2022-01-31 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] [[sr:NGC 7644]] t5byt5blo8dda79g0ci4xkwg4d4bfxy 0 1052255 5563139 5269521 2026-05-25T04:03:40Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563139 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |слика = NGC7649_-_SDSS_DR14.jpg |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 24 м 20,1 с |деклинација=+14° 38' 49"" |положбен агол=80 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E2 |привиден сјај В=14 |привиден сјај Ч=15 |површински сјај=14,1 |привидни димензии=1,3' x 1' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[25 септември]] [[1886]] |алтернативни ознаки=IC 1487, UGC 12579, MCG 2-59-35, CGCG 431-54 }} '''NGC 7649''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7649 се споменува и како IC 1487, UGC 12579, MCG 2-59-35, CGCG 431-54. == Откривање == Објектот е откриен на [[25 септември]] [[1886]] година од страна на [[Луис Свифт]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 16&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7649 е од видот E2.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 14,1 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7649 има привидни димензии од 1,3' х 1'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 24 м 20,1 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +14° 38' 49"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 80°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7649 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71343. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 214; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1168. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 313. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7649 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7649]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7649 Поправени информации за NGC 7649] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207649 NGC 7649] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207649 NGC 7649]{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] 6taltooj0i0g312n7wrjz2asqzhdx95 0 1052257 5563141 5269530 2026-05-25T04:12:25Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563141 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |слика = NGC7651 - SDSS DR14.jpg |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 24 м 25,9 с |деклинација=+13° 58' 20"" |положбен агол=18 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E-S0 |привиден сјај В=14,8 |привиден сјај Ч=15,8 |површински сјај=13,7 |привидни димензии=0,7' x 0,5' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[1 септември]] [[1886]] |алтернативни ознаки=MCG 2-59-36, CGCG 431-55 }} '''NGC 7651/1''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот не претставува [[Дрееров објект]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7651/1 се споменува и како MCG 2-59-36, CGCG 431-55. == Откривање == Објектот е откриен на [[1 септември]] [[1886]] година од страна на [[Луис Свифт]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 16&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7651/1 е од видот E-S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,8 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,8 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,7 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7651/1 има привидни димензии од 0,7' х 0,5'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 24 м 25,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +13° 58' 20"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 18°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7651/1 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71344. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 214; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1168. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 313. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7651/1 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7651/1]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7651/1 Поправени информации за NGC 7651/1] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207651/1 NGC 7651/1] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207651/1 NGC 7651/1] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240914120554/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207651%2F1 |date=2024-09-14 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] 1c0t6ftdo93itnvaiw89taf5az1e4l2 0 1052265 5563142 5269551 2026-05-25T04:23:53Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563142 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Жерав (соѕвездие)|Жерав]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 26 м 24,9 с |деклинација=-39° 13' 37"" |положбен агол=128 |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0 |привиден сјај В=13,9 |привиден сјај Ч=14,9 |површински сјај=12,2 |привидни димензии=0,8' x 0,3' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[4 септември]] [[1834]] |алтернативни ознаки=NGC 7658B, ESO 347-16, MCG -7-48-3, AM 2323-392 }} '''NGC 7658/1''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Жерав (соѕвездие)|Жерав]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7658/1 се споменува и како NGC 7658B, ESO 347-16, MCG -7-48-3, AM 2323-392. == Откривање == Објектот е откриен на [[4 септември]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7658/1 е од видот S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,9 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,9 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,2 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7658/1 има привидни димензии од 0,8' х 0,3'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 26 м 24,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -39° 13' 37"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 128°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7658/1 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71432. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 415; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 8013. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Жерав (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7658/1 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7658/1]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7658/1 Поправени информации за NGC 7658/1] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207658/1 NGC 7658/1] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207658/1 NGC 7658/1] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20250416222617/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207658%2F1 |date=2025-04-16 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Жерав (соѕвездие)]] t0fliv6dvg6j5lgykvwfmkwh4afqw6p 0 1052266 5563143 5269554 2026-05-25T04:27:45Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563143 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Жерав (соѕвездие)|Жерав]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 26 м 24,6 с |деклинација=-39° 12' 57" |положбен агол=137 |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0 |привиден сјај В=14,3 |привиден сјај Ч=15,3 |површински сјај=11,9 |привидни димензии=0,6' x 0,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[4 септември]] [[1834]] |алтернативни ознаки=NGC 7658A, ESO 347-15, MCG -7-48-2, AM 2323-392 }} '''NGC 7658/2''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Жерав (соѕвездие)|Жерав]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот не претставува [[Дрееров објект]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7658/2 се споменува и како NGC 7658A, ESO 347-15, MCG -7-48-2, AM 2323-392. == Откривање == Објектот е откриен на [[4 септември]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7658/2 е од видот S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,3 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,3 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 11,9 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7658/2 има привидни димензии од 0,6' х 0,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 26 м 24,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -39° 12' 57". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 137°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7658/2 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71433. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 415; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 8013. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Жерав (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7658/2 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7658/2]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7658/2 Поправени информации за NGC 7658/2] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207658/2 NGC 7658/2] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207658/2 NGC 7658/2]{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Жерав (соѕвездие)]] d8f02uypunxqkxm0hhwcsx9nuflimjm 0 1052271 5563144 5269572 2026-05-25T04:37:35Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563144 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Водолија (соѕвездие)|Водолија]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 26 м 40 с |деклинација=-4° 45' 12"" |положбен агол= |вид на објект= [[засега неутврден објект]] |морфолошки вид=NF |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Гаспаре Станислао Ферари]] |датум на откривање= [[1865]] |алтернативни ознаки= }} '''NGC 7663''' — [[засега неутврден објект]] во соѕвездието [[Водолија (соѕвездие)|Водолија]], заведен во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[1865]] година од страна на [[Гаспаре Станислао Ферари]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 9,5&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7663 е од видот NF.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 26 м 40 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -4° 45' 12"". == Други поделби == Проучување на NGC 7663 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 259; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 5247. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 306. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Водолија (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7663 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7663]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7663 Поправени информации за NGC 7663] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207663 NGC 7663] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207663 NGC 7663] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201001135609/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207663 |date=2020-10-01 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Водолија (соѕвездие)]] 0to5r18ievxq6t8gaydu59c2tjq2oc9 0 1052281 5563146 5269605 2026-05-25T04:54:00Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563146 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC 7673.jpg |ректасцензија=23 ч 27 м 41,2 с |деклинација=+23° 35' 21"" |положбен агол=57 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sc/P |привиден сјај В=12,8 |привиден сјај Ч=13,2 |површински сјај=13,1 |привидни димензии=1,3' x 1,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[5 септември]] [[1864]] |алтернативни ознаки=UGC 12607, MCG 4-55-14, MK 325, IRAS 23252+2318, KCPG 584A, 4ZW 149, VV 619, KUG 2325+233, CGCG 476-42 }} '''NGC 7673''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7673 се споменува и како UGC 12607, MCG 4-55-14, MK 325, IRAS 23252+2318, KCPG 584A, 4ZW 149, VV 619, KUG 2325+233, CGCG 476-42. == Откривање == Објектот е откриен на [[5 септември]] [[1864]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7673 е од видот Sc/P.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,8 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,2 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,1 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7673 има привидни димензии од 1,3' х 1,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 27 м 41,2 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +23° 35' 21"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 57°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7673 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71493. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 169; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 2250. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 843. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7673 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7673]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7673 Поправени информации за NGC 7673] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207673 NGC 7673] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207673 NGC 7673] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200915051224/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207673 |date=2020-09-15 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] [[Категорија:UGC-објекти]] [[Категорија:PGC-објекти]] [[Категорија:Непречкести спирални галаксии]] [[Категорија:Ѕвездородни галаксии]] r127q020zlnvfhyxeo9qnyism9v81ci 0 1052286 5563147 5269620 2026-05-25T05:02:27Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563147 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7677 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=23 ч 28 м 6,1 с |деклинација=+23° 31' 53"" |положбен агол=35 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBbc |привиден сјај В=13,2 |привиден сјај Ч=13,9 |површински сјај=13,6 |привидни димензии=1,6' x 1' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[5 септември]] [[1864]] |алтернативни ознаки=UGC 12610, MCG 4-55-15, MK 326, IRAS 23256+2315, KCPG 584B, KUG 2325+232, VV 619, CGCG 476-43 }} '''NGC 7677''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7677 се споменува и како UGC 12610, MCG 4-55-15, MK 326, IRAS 23256+2315, KCPG 584B, KUG 2325+232, VV 619, CGCG 476-43. == Откривање == Објектот е откриен на [[5 септември]] [[1864]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7677 е од видот SBbc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,2 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,6 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7677 има привидни димензии од 1,6' х 1'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 28 м 6,1 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +23° 31' 53"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 35°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7677 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71517. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 169; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 2250. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 843. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7677 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7677]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7677 Поправени информации за NGC 7677] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207677 NGC 7677] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207677 NGC 7677] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240725195354/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207677 |date=2024-07-25 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1864 година]] i3an5zekcepovjvmo5um2mdpsepiwi4 0 1052298 5563148 5269661 2026-05-25T05:21:43Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563148 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7688 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=23 ч 31 м 5,4 с |деклинација=+21° 24' 43"" |положбен агол=95 |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0 |привиден сјај В=14 |привиден сјај Ч=15 |површински сјај=11,9 |привидни димензии=0,4' x 0,3' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Кристијан Петерс]] |датум на откривање=[[13 август]] [[1865]] |алтернативни ознаки=CGCG 455-4, CGCG 454-80, KAZ 340, NPM1G +21.0593 }} '''NGC 7688''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7688 се споменува и како CGCG 455-4, CGCG 454-80, KAZ 340, NPM1G +21.0593. == Откривање == Објектот е откриен на [[13 август]] [[1865]] година од страна на [[Кристијан Петерс]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 13,5&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7688 е од видот S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 11,9 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7688 има привидни димензии од 0,4' х 0,3'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 31 м 5,4 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +21° 24' 43"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 95°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7688 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71648. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 169; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1726. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 320. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7688 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7688]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7688 Поправени информации за NGC 7688] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207688 NGC 7688] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207688 NGC 7688] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201001184546/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207688 |date=2020-10-01 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] 45hzyxuie7wg75xnxaudeu5azizv674 0 1052301 5563149 5269673 2026-05-25T05:29:19Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563149 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7691 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=23 ч 32 м 24,6 с |деклинација=+15° 50' 56"" |положбен агол=175 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBbc |привиден сјај В=12,9 |привиден сјај Ч=13,7 |површински сјај=14,1 |привидни димензии=2,1' x 1,6' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[16 октомври]] [[1784]] |алтернативни ознаки=UGC 12654, MCG 3-60-1, CGCG 455-9, IRAS 23299+1534 }} '''NGC 7691''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7691 се споменува и како UGC 12654, MCG 3-60-1, CGCG 455-9, IRAS 23299+1534. == Откривање == Објектот е откриен на [[16 октомври]] [[1784]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7691 е од видот SBbc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,9 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,7 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 14,1 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7691 има привидни димензии од 2,1' х 1,6'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 32 м 24,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +15° 50' 56"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 175°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7691 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71699. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 214; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1720. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1182. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7691 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7691]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7691 Поправени информации за NGC 7691] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207691 NGC 7691] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207691 NGC 7691]{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] b1zw1oa92sogevou3a5hd5zfintkz2h 0 1052310 5563152 5269703 2026-05-25T05:50:03Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563152 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7700 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=23 ч 34 м 30,2 с |деклинација=-2° 57' 12"" |положбен агол=154 |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0-a |привиден сјај В=13,3 |привиден сјај Ч=14,2 |површински сјај=13,4 |привидни димензии=1,3' x 1' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[18 ноември]] [[1864]] |алтернативни ознаки=MCG -1-60-6 }} '''NGC 7700''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7700 се споменува и како MCG -1-60-6. == Откривање == Објектот е откриен на [[18 ноември]] [[1864]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7700 е од видот S0-a.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,3 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,2 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,4 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7700 има привидни димензии од 1,3' х 1'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 34 м 30,2 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -2° 57' 12"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 154°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7700 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71777. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 259; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 5254. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1147. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7700 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7700]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7700 Поправени информации за NGC 7700] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207700 NGC 7700] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207700 NGC 7700] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201211020226/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207700 |date=2020-12-11 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] ngs1n3vufr1yj4c9nywlwndhu24jo9r 0 1052315 5563153 5269718 2026-05-25T05:58:44Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563153 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7705 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=23 ч 35 м 2,4 с |деклинација=+4° 48' 16"" |положбен агол=30 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SB0 |привиден сјај В=14,4 |привиден сјај Ч=15,4 |површински сјај=13 |привидни димензии=0,6' x 0,5' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[27 октомври]] [[1864]] |алтернативни ознаки=CGCG 407-13, NPM1G +04.0614 }} '''NGC 7705''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7705 се споменува и како CGCG 407-13, NPM1G +04.0614. == Откривање == Објектот е откриен на [[27 октомври]] [[1864]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7705 е од видот SB0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,4 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,4 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7705 има привидни димензии од 0,6' х 0,5'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 35 м 2,4 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +4° 48' 16"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 30°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7705 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71811. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 259; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 588. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 796. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7705 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7705]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7705 Поправени информации за NGC 7705] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207705 NGC 7705] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207705 NGC 7705] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201111040048/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207705 |date=2020-11-11 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] iszagvot6wgc1qm970hf0mvwf0m6tt9 0 1052325 5563154 5269748 2026-05-25T06:14:15Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563154 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 36 м 14,1 с |деклинација=+2° 9' 17"" |положбен агол=79 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBb/P |привиден сјај В=12,5 |привиден сјај Ч=13 |површински сјај=13,4 |привидни димензии=1,9' x 1,4' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[18 септември]] [[1830]] |алтернативни ознаки=UGC 12699, MCG 0-60-17, MK 538, IRAS 23336+0152, KCPG 587A, CGCG 381-11, VV 51, Arp 284, UM 167, near 16 Psc |слика=Ngc7714-hst-R814G555B380.jpg}} '''NGC 7714''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7714 се споменува и како UGC 12699, MCG 0-60-17, MK 538, IRAS 23336+0152, KCPG 587A, CGCG 381-11, VV 51, Arp 284, UM 167, near 16 Psc. == Откривање == Објектот е откриен на [[18 септември]] [[1830]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7714 е од видот SBb/P.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,5 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,4 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7714 има привидни димензии од 1,9' х 1,4'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 36 м 14,1 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +2° 9' 17"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 79°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7714 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71868. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 259; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 585. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 431. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7714 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7714]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7714 Поправени информации за NGC 7714] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207714 NGC 7714] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207714 NGC 7714] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20220727102048/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207714 |date=2022-07-27 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] [[Категорија:Арпови објекти]] [[Категорија:UGC-објекти]] [[Категорија:Пречкести спирални галаксии]] [[Категорија:Заемоделувачки галаксии]] [[Категорија:PGC-објекти]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1830 година]] iqvwlcpptjo8iz5id600c6d6w9dvefb 0 1052326 5563155 5269751 2026-05-25T06:17:21Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563155 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC 7714 NGC 7715 hst 12170 R390B300.png |ректасцензија=23 ч 36 м 21,7 с |деклинација=+2° 9' 23"" |положбен агол=73 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=Im/P |привиден сјај В=14,2 |привиден сјај Ч=14,7 |површински сјај=14,3 |привидни димензии=2,7' x 0,4' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Парсонс]] |датум на откривање=[[4 ноември]] [[1850]] |алтернативни ознаки=UGC 12700, MCG 0-60-18, CGCG 381-12, KCPG 587B, Arp 284, VV 51, near 16 Psc }} '''NGC 7715''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7715 се споменува и како UGC 12700, MCG 0-60-18, CGCG 381-12, KCPG 587B, Arp 284, VV 51, near 16 Psc. == Откривање == Објектот е откриен на [[4 ноември]] [[1850]] година од страна на [[Вилијам Парсонс]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 72&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7715 е од видот Im/P.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,2 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,7 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 14,3 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7715 има привидни димензии од 2,7' х 0,4'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 36 м 21,7 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +2° 9' 23"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 73°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7715 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71878. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 259; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 585. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 431. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7715 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7715]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7715 Поправени информации за NGC 7715] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207715 NGC 7715] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207715 NGC 7715] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20250806052549/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207715 |date=2025-08-06 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] [[Категорија:Арпови објекти]] cv1ejpwipcfhv6e227gvikvhqfjxh7z 0 1052341 5563156 5269799 2026-05-25T06:40:34Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563156 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7728 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=23 ч 40 м 0,7 с |деклинација=+27° 8' 0"" |положбен агол=75 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E2 |привиден сјај В=13,1 |привиден сјај Ч=14,1 |површински сјај=12,9 |привидни димензии=1' x 0,8' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Хајнрих Даре]] |датум на откривање=[[16 февруари]] [[1862]] |алтернативни ознаки=UGC 12727, MCG 4-55-41, CGCG 476-103, DRCG 37-95 }} '''NGC 7728''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7728 се споменува и како UGC 12727, MCG 4-55-41, CGCG 476-103, DRCG 37-95. == Откривање == Објектот е откриен на [[16 февруари]] [[1862]] година од страна на [[Хајнрих Даре]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 11&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7728 е од видот E2.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,1 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,1 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,9 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7728 има привидни димензии од 1' х 0,8'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 40 м 0,7 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +27° 8' 0"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 75°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7728 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 72064. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 169; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 2254. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 779. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7728 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7728]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7728 Поправени информации за NGC 7728] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207728 NGC 7728] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207728 NGC 7728] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20251011194809/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207728 |date=2025-10-11 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] qrwe0d50qbcxb7u35mtr8o36upqb83v 0 1052346 5563157 5269817 2026-05-25T06:50:31Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563157 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Тукан (соѕвездие)|Тукан]] |слика = A dynamic duo … or trio? (potw2343a).jpg |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 42 м 32,9 с |деклинација=-65° 57' 22"" |положбен агол=107 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBb |привиден сјај В=13,6 |привиден сјај Ч=14,3 |површински сјај=13,5 |привидни димензии=1,3' x 0,8' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[2 ноември]] [[1834]] |алтернативни ознаки=ESO 110-22, ESO 78-1, AM 2339-661 }} '''NGC 7733''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Тукан (соѕвездие)|Тукан]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7733 се споменува и како ESO 110-22, ESO 78-1, AM 2339-661. == Откривање == Објектот е откриен на [[2 ноември]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7733 е од видот SBb.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,6 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,3 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,5 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7733 има привидни димензии од 1,3' х 0,8'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 42 м 32,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -65° 57' 22"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 107°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7733 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 72177. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 440; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 9133. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Тукан (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Corwin, Harold G., Jr., A. de Vaucouleurs, and G. de Vaucouleurs, ""Southern Galaxy Catalogue"", Austin, Texas: University of Texas Monographs in Astronomy No. 4, 1985. (152,564) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7733 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7733]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7733 Поправени информации за NGC 7733] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207733 NGC 7733] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207733 NGC 7733] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20241225141623/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207733 |date=2024-12-25 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Тукан (соѕвездие)]] bgcfe8vun4fsz23uqyp2nopi1toj2il 0 1052348 5563158 5269823 2026-05-25T06:55:13Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563158 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7735 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=23 ч 42 м 17,3 с |деклинација=+26° 13' 56"" |положбен агол=90 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E3 |привиден сјај В=13,6 |привиден сјај Ч=14,6 |површински сјај=13,7 |привидни димензии=1,3' x 0,9' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[5 септември]] [[1828]] |алтернативни ознаки=UGC 12744, MCG 4-55-46, CGCG 476-115 }} '''NGC 7735''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7735 се споменува и како UGC 12744, MCG 4-55-46, CGCG 476-115. == Откривање == Објектот е откриен на [[5 септември]] [[1828]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7735 е од видот E3.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,6 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,6 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,7 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7735 има привидни димензии од 1,3' х 0,9'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 42 м 17,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +26° 13' 56"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 90°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7735 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 72165. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 169; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 2254. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 779. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7735 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7735]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7735 Поправени информации за NGC 7735] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207735 NGC 7735] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207735 NGC 7735]{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] ndz2f7ysew6q2r016hbjqkdtsywp25j 0 1052351 5563159 5269832 2026-05-25T07:01:04Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563159 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7738 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=23 ч 44 м 2 с |деклинација=+0° 31' 3"" |положбен агол=80 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBb |привиден сјај В=13,1 |привиден сјај Ч=13,9 |површински сјај=14,1 |привидни димензии=2' x 1,5' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Гаспаре Станислао Ферари]] |датум на откривање= [[1865]] |алтернативни ознаки=UGC 12757, MCG 0-60-38, CGCG 381-33, IRAS 23414+0014 }} '''NGC 7738''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7738 се споменува и како UGC 12757, MCG 0-60-38, CGCG 381-33, IRAS 23414+0014. == Откривање == Објектот е откриен на [[1865]] година од страна на [[Гаспаре Станислао Ферари]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 9,5&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7738 е од видот SBb.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,1 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 14,1 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7738 има привидни димензии од 2' х 1,5'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 44 м 2 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +0° 31' 3"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 80°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7738 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 72247. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 215; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 586. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 431. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7738 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7738]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7738 Поправени информации за NGC 7738] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207738 NGC 7738] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207738 NGC 7738] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201011184403/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207738 |date=2020-10-11 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] qwdl9zyt7rvii3rzzuzuxgntdo33c3e 0 1052354 5563162 5269844 2026-05-25T07:08:10Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563162 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |слика= N7741s.jpg |ректасцензија=23 ч 43 м 54,3 с |деклинација=+26° 4' 31"" |положбен агол=170 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBc |привиден сјај В=11,3 |привиден сјај Ч=11,8 |површински сјај=13,9 |привидни димензии=4,5' x 2,9' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[10 септември]] [[1784]] |алтернативни ознаки=UGC 12754, MCG 4-55-50, CGCG 476-125, IRAS 23413+2547, KUG 2341+257, KCPG 589B }} '''NGC 7741''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7741 се споменува и како UGC 12754, MCG 4-55-50, CGCG 476-125, IRAS 23413+2547, KUG 2341+257, KCPG 589B. == Откривање == Објектот е откриен на [[10 септември]] [[1784]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7741 е од видот SBc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 11,3 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 11,8 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,9 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7741 има привидни димензии од 4,5' х 2,9'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 43 м 54,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +26° 4' 31"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 170°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7741 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 72237. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 169; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 2254. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 779. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7741 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7741]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7741 Поправени информации за NGC 7741] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207741 NGC 7741] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207741 NGC 7741] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20241202191149/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207741 |date=2024-12-02 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] [[Категорија:UGC-објекти]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1784 година]] [[Категорија:Пречкести спирални галаксии]] [[Категорија:Откритија на Вилијам Хершел]] krudowwxq10sftd4ltqx83dskq0jnyg 0 1052357 5563166 5269852 2026-05-25T07:14:24Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563166 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Феникс (соѕвездие)|Феникс]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 44 м 59,2 с |деклинација=-42° 54' 36"" |положбен агол=105 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E/SB0 |привиден сјај В=11,9 |привиден сјај Ч=12,9 |површински сјај=13,2 |привидни димензии=2,2' x 1,8' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[5 септември]] [[1834]] |алтернативни ознаки=IC 5348, ESO 292-17, MCG -7-48-17, AM 2342-431 |слика=Phoenix constellation map.png}} '''NGC 7744''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Феникс (соѕвездие)|Феникс]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7744 се споменува и како IC 5348, ESO 292-17, MCG -7-48-17, AM 2342-431. == Откривање == Објектот е откриен на [[5 септември]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7744 е од видот E/SB0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 11,9 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,9 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,2 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7744 има привидни димензии од 2,2' х 1,8'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 44 м 59,2 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -42° 54' 36"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 105°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7744 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 72300. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 386; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 8020. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Феникс (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7744 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7744]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7744 Поправени информации за NGC 7744] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207744 NGC 7744] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207744 NGC 7744] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200921215552/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207744 |date=2020-09-21 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Феникс (соѕвездие)]] ki1de17fllufhaqldxvku018wwj3g0k 0 1052362 5563167 5269867 2026-05-25T07:22:57Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563167 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Вајар (соѕвездие)|Вајар]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 45 м 47,5 с |деклинација=-29° 31' 4"" |положбен агол=28 |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0 |привиден сјај В=12,8 |привиден сјај Ч=13,8 |површински сјај=13,3 |привидни димензии=1,6' x 1,1' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[27 септември]] [[1834]] |алтернативни ознаки=ESO 471-9, MCG -5-56-3 |слика=Sculptor constellation map.png}} '''NGC 7749''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Вајар (соѕвездие)|Вајар]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7749 се споменува и како ESO 471-9, MCG -5-56-3. == Откривање == Објектот е откриен на [[27 септември]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7749 е од видот S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,8 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,8 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,3 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7749 има привидни димензии од 1,6' х 1,1'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 45 м 47,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -29° 31' 4"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 28°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7749 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 72338. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 350; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 6987. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 17. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Вајар (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7749 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7749]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7749 Поправени информации за NGC 7749] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207749 NGC 7749] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207749 NGC 7749] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201011074220/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207749 |date=2020-10-11 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Вајар (соѕвездие)]] axmeb9q4t8rnhbqpi3654y190qkmhqk 0 1052365 5563169 5269880 2026-05-25T07:30:04Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563169 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |слика = NGC7752, NGC7753 - HST - Potw2142a.jpg |опис = Галаксиите NGC 7752 и NGC 7753 |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 46 м 58,5 с |деклинација=+29° 27' 34"" |положбен агол=113 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E-S0 |привиден сјај В=14,3 |привиден сјај Ч=15 |површински сјај=13,5 |привидни димензии=0,9' x 0,5' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Парсонс]] |датум на откривање=[[22 ноември]] [[1854]] |алтернативни ознаки=UGC 12779, MCG 5-56-4, MK 1134, Arp 86, CGCG 498-9, ARAK 585, VV 5, 4ZW 165, KCPG 591A }} '''NGC 7752''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7752 се споменува и како UGC 12779, MCG 5-56-4, MK 1134, Arp 86, CGCG 498-9, ARAK 585, VV 5, 4ZW 165, KCPG 591A. == Откривање == Објектот е откриен на [[22 ноември]] [[1854]] година од страна на [[Вилијам Парсонс]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 72&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7752 е од видот E-S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,3 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,5 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7752 има привидни димензии од 0,9' х 0,5'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 46 м 58,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +29° 27' 34"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 113°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7752 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 72382. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 89; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 2257. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 606. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7752 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7752]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7752 Поправени информации за NGC 7752] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207752 NGC 7752] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207752 NGC 7752] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20241211162846/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207752 |date=2024-12-11 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] [[Категорија:Арпови објекти]] n5714v0tdgfpb7acyy7n4b6txbq0olg 0 1052380 5563192 5269931 2026-05-25T07:54:34Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563192 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Феникс (соѕвездие)|Феникс]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 53 м 26,2 с |деклинација=-40° 48' 58" |положбен агол= |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E0/P |привиден сјај В=14,8 |привиден сјај Ч=15,8 |површински сјај=12,9 |привидни димензии=0,4' x 0,4' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[4 октомври]] [[1836]] |алтернативни ознаки=ESO 293-8, MCG -7-1-1, AM 2350-410, N 7764E in PGC |слика=Strike! (51847503236).jpg}} '''NGC 7764A/2''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Феникс (соѕвездие)|Феникс]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот не претставува [[Дрееров објект]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7764A/2 се споменува и како ESO 293-8, MCG -7-1-1, AM 2350-410, N 7764E in PGC. == Откривање == Објектот е откриен на [[4 октомври]] [[1836]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7764A/2 е од видот E0/P.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,8 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,8 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,9 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7764A/2 има привидни димензии од 0,4' х 0,4'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 53 м 26,2 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -40° 48' 58". == Други поделби == Проучување на NGC 7764A/2 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 72769. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 386; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 8018. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Феникс (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7764A/2 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7764A/2]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7764A/2 Поправени информации за NGC 7764A/2] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207764A/2 NGC 7764A/2] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207764A/2 NGC 7764A/2] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240818072436/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207764A/2 |date=2024-08-18 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Феникс (соѕвездие)]] 81ziazguacye2pjshwgv272m7lv7u0s 0 1052384 5563194 5269940 2026-05-25T08:00:53Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563194 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7766 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=23 ч 50 м 55,8 с |деклинација=+27° 7' 37"" |положбен агол=43 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=C |привиден сјај В=15,5 |привиден сјај Ч=16,5 |површински сјај=12,9 |привидни димензии=0,5' x 0,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Ралф Коупленд]] |датум на откривање=[[9 октомври]] [[1872]] |алтернативни ознаки=MCG 4-56-17, CGCG 477-18, NPM1G +26.0551 }} '''NGC 7766''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7766 се споменува и како MCG 4-56-17, CGCG 477-18, NPM1G +26.0551. == Откривање == Објектот е откриен на [[9 октомври]] [[1872]] година од страна на [[Ралф Коупленд]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 72&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7766 е од видот C.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 15,5 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,5 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,9 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7766 има привидни димензии од 0,5' х 0,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 50 м 55,8 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +27° 7' 37"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 43°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7766 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 72611. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 125; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 2255. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 779. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7766 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7766]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7766 Поправени информации за NGC 7766] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207766 NGC 7766] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207766 NGC 7766] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200928095905/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207766 |date=2020-09-28 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] [[Категорија:Откритија на Ралф Коупленд]] 23bfpm3b2camykpzjrvoitlsbqe800m 0 1052388 5563195 5269955 2026-05-25T08:09:17Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563195 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |слика= N7771s.jpg |ректасцензија=23 ч 51 м 22,5 с |деклинација=+20° 5' 49"" |положбен агол=17 |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0-a |привиден сјај В=13,8 |привиден сјај Ч=14,4 |површински сјај=13,1 |привидни димензии=0,7' x 0,4' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Парсонс]] |датум на откривање=[[5 ноември]] [[1850]] |алтернативни ознаки=UGC 12813, MCG 3-60-34, CGCG 455-57, KUG 2348+198B, KAZ 347, NPM1G +19.0594 }} '''NGC 7770''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7770 се споменува и како UGC 12813, MCG 3-60-34, CGCG 455-57, KUG 2348+198B, KAZ 347, NPM1G +19.0594. == Откривање == Објектот е откриен на [[5 ноември]] [[1850]] година од страна на [[Вилијам Парсонс]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 72&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7770 е од видот S0-a.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,8 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,4 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,1 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7770 има привидни димензии од 0,7' х 0,4'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 51 м 22,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +20° 5' 49"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 17°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7770 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 72635. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 125; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1728. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1182. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7770 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7770]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7770 Поправени информации за NGC 7770] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207770 NGC 7770] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207770 NGC 7770] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200907141210/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207770 |date=2020-09-07 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] fon7u1c8qi4b3qyqqbfa04rktxfij4a 0 1052410 5563204 5270028 2026-05-25T08:41:53Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563204 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Ѕвездено јато | name = NGC 7789 | image = NGC7789HunterWilson.jpg | caption = NGC 7789 на слика од аматерски телескоп | credit = Hewholooks | epoch = J2000,0 | class = | ra = {{RA|23|57|24}}<ref name="simbad">{{нмс | title=SIMBAD Astronomical Database | work=Results for NGC 7789 | url=http://simbad.u-strasbg.fr/Simbad | accessdate=2007-04-20}}</ref> | dec = {{DEC|+56|42.5}}<ref name="simbad" /> | dist_ly = 7,6 {{крат|исг|илјади светлосни години}} | dist_pc = | appmag_v = 6,7 | size_v = 16&prime; | mass_kg = | mass_msol = | radius_ly = | v_hb = | age = | notes = | names = Бела Роза,<br />Каролинина Роза }} '''NGC 7789''' („Бела Роза“ или „Каролинина Роза“) — [[расеано ѕвездено јато]] во соѕвездието [[Касиопеја (соѕвездие)|Касиопеја]], заведено во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7789 се споменува и како OCL 269. == Откривање == Објектот е откриен на [[1783]] година од страна на [[Каролина Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 4,2 см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7789 е од видот II2r.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 6,7 ''m''.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7789 има само една позната привидна димензија, која изнесува 25'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 57 м 28,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +56° 42' 52"". == Други поделби == Проучување на NGC 7789 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 35; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 4009. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 595. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Касиопеја (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == {{рв|NGC 7789}} * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7789 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7789]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7789 Поправени информации за NGC 7789] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207789 NGC 7789] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207789 NGC 7789] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201014090012/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207789 |date=2020-10-14 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Касиопеја (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1783 година]] [[Категорија:Расеани ѕвездени јата]] [[Категорија:Мелотови објекти]] [[Категорија:Колиндерови објекти]] l4zamg4cpm8d5gm3curaxicm7b5jwl8 0 1052412 5563206 5270036 2026-05-25T08:49:42Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563206 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 57 м 57,2 с |деклинација=+10° 45' 58"" |положбен агол= |вид на објект= [[двојна ѕвезда]] |морфолошки вид=*2 |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[10 октомври]] [[1830]] |алтернативни ознаки= |слика=Pegasus constellation map-bs.svg}} '''NGC 7791''' — [[двојна ѕвезда]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[10 октомври]] [[1830]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7791 е од видот *2.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 57 м 57,2 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +10° 45' 58"". == Други поделби == Проучување на NGC 7791 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 170; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1174. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 318. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7791 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7791]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7791 Поправени информации за NGC 7791] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207791 NGC 7791] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207791 NGC 7791] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201025000254/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207791 |date=2020-10-25 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] 2r023oxbb1th9c0wbvts8qgs054wtof 0 1052414 5563208 5270043 2026-05-25T08:54:12Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563208 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Вајар (соѕвездие)|Вајар]] |слика= Phot-14b-09-fullres 2.JPG |опис= Поглед кон NGC 7793 |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 57 м 49,2 с |деклинација=-32° 35' 30"" |положбен агол=98 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Scd |привиден сјај В=9,1 |привиден сјај Ч=9,6 |површински сјај=13,4 |привидни димензии=9,3' x 6,3' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џејмс Данлоп]] |датум на откривање=[[14 јули]] [[1826]] |алтернативни ознаки=ESO 349-12, MCG -6-1-9, AM 2355-325, IRAS 23552-3252 }} '''NGC 7793''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Вајар (соѕвездие)|Вајар]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7793 се споменува и како ESO 349-12, MCG -6-1-9, AM 2355-325, IRAS 23552-3252. == Откривање == Објектот е откриен на [[14 јули]] [[1826]] година од страна на [[Џејмс Данлоп]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 9&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7793 е од видот Scd.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 9,1 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 9,6 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,4 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7793 има привидни димензии од 9,3' х 6,3'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 57 м 49,2 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -32° 35' 30"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 98°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7793 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 73049. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 350; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 7519. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Вајар (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7793 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7793]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7793 Поправени информации за NGC 7793] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207793 NGC 7793] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207793 NGC 7793] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210715052842/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207793 |date=2021-07-15 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Вајар (соѕвездие)]] [[Категорија:ESO-објекти]] [[Категорија:PGC-објекти]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1826 година]] [[Категорија:Непречкести спирални галаксии]] b1qpfqf9e5p29buenxypf6iyrqdrbsi 0 1052422 5563212 5270070 2026-05-25T09:08:11Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563212 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Касиопеја (соѕвездие)|Касиопеја]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=0 ч 0 м 23 с |деклинација=+50° 44' 24"" |положбен агол= |вид на објект= [[астеризам]] |морфолошки вид=*Grp |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[8 септември]] [[1829]] |алтернативни ознаки= |слика=Cassiopeia constellation map.png}} '''NGC 7801''' — [[астеризам]] во соѕвездието [[Касиопеја (соѕвездие)|Касиопеја]], заведен во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[8 септември]] [[1829]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7801 е од видот *Grp.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 0 ч 0 м 23 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +50° 44' 24"". == Други поделби == Проучување на NGC 7801 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 35; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 3258. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 368. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Касиопеја (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7801 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7801]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7801 Поправени информации за NGC 7801] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207801 NGC 7801] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207801 NGC 7801] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20211208101547/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207801 |date=2021-12-08 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Касиопеја (соѕвездие)]] p0dd77puefzgr1nn04fmay2e2k1wmin 0 1052428 5563213 5270088 2026-05-25T09:18:01Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563213 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Кит (соѕвездие)|Кит]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=0 ч 0 м 26,6 с |деклинација=-18° 50' 31"" |положбен агол=27 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBab |привиден сјај В=14,6 |привиден сјај Ч=15,4 |површински сјај=13,3 |привидни димензии=0,7' x 0,5' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Ормонд Стоун]] |датум на откривање= [[1886]] |алтернативни ознаки=ESO 538-15 |слика=Cetus_constellation_map.png}} '''NGC 7807''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Кит (соѕвездие)|Кит]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7807 се споменува и како ESO 538-15. == Откривање == Објектот е откриен на [[1886]] година од страна на [[Ормонд Стоун]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 26&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7807 е од видот SBab.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,6 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,4 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,3 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7807 има привидни димензии од 0,7' х 0,5'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 0 ч 0 м 26,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -18° 50' 31"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 27°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7807 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 33. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 305; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 5841. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 334. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Кит (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Corwin, Harold G., Jr., A. de Vaucouleurs, and G. de Vaucouleurs, ""Southern Galaxy Catalogue"", Austin, Texas: University of Texas Monographs in Astronomy No. 4, 1985. (152,564) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7807 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7807]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7807 Поправени информации за NGC 7807] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207807 NGC 7807] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207807 NGC 7807] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210702163512/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207807 |date=2021-07-02 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Кит (соѕвездие)]] 799kbiy99wdbt5lo4qnlhggc97crqw9 0 1052429 5563216 5270091 2026-05-25T09:21:07Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563216 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Кит (соѕвездие)|Кит]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7808 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=0 ч 3 м 32,1 с |деклинација=-10° 44' 39"" |положбен агол= |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0 |привиден сјај В=13,2 |привиден сјај Ч=14,1 |површински сјај=13,7 |привидни димензии=1,3' x 1,3' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Франк Милер]] |датум на откривање= [[1886]] |алтернативни ознаки=MCG -2-1-13, NPM1G -11.0001, IRAS 00009-1101 }} '''NGC 7808''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Кит (соѕвездие)|Кит]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7808 се споменува и како MCG -2-1-13, NPM1G -11.0001, IRAS 00009-1101. == Откривање == Објектот е откриен на [[1886]] година од страна на [[Франк Милер]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 26&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7808 е од видот S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,2 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,1 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,7 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7808 има привидни димензии од 1,3' х 1,3'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 0 ч 3 м 32,1 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -10° 44' 39"". == Други поделби == Проучување на NGC 7808 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 243. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 260; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 5263. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 788. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Кит (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7808 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7808]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7808 Поправени информации за NGC 7808] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207808 NGC 7808] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207808 NGC 7808] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201025000337/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207808 |date=2020-10-25 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Кит (соѕвездие)]] [[Категорија:Сејфертови галаксии]] np4dzt0v8frirlsm5umzrj6kfj0tic3 0 1052438 5563221 5270121 2026-05-25T09:36:28Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563221 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC 7817 2MASS.jpg |ректасцензија=0 ч 3 м 58,5 с |деклинација=+20° 45' 2"" |положбен агол=45 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sbc |привиден сјај В=11,8 |привиден сјај Ч=12,6 |површински сјај=13 |привидни димензии=3,5' x 1' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[15 септември]] [[1784]] |алтернативни ознаки=UGC 19, MCG 3-1-21, CGCG 456-28, KARA 4, IRAS 00014+2028 }} '''NGC 7817''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7817 се споменува и како UGC 19, MCG 3-1-21, CGCG 456-28, KARA 4, IRAS 00014+2028. == Откривање == Објектот е откриен на [[15 септември]] [[1784]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7817 е од видот Sbc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 11,8 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,6 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7817 има привидни димензии од 3,5' х 1'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 0 ч 3 м 58,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +20° 45' 2"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 45°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7817 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 279. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 125; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1184. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1182. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7817 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7817]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7817 Поправени информации за NGC 7817] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207817 NGC 7817] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207817 NGC 7817] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210708141114/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207817 |date=2021-07-08 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] [[Категорија:UGC-објекти]] [[Категорија:PGC-објекти]] 5ya03mjdj04bgzq1k4qpxaog45qqu09 0 1052439 5563223 5270124 2026-05-25T09:39:42Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563223 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7818 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=0 ч 4 м 9 с |деклинација=+7° 22' 45"" |положбен агол= |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sc |привиден сјај В=14 |привиден сјај Ч=14,7 |површински сјај=13,8 |привидни димензии=1' x 1' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[23 октомври]] [[1886]] |алтернативни ознаки=UGC 21, MCG 1-1-19, CGCG 408-19 }} '''NGC 7818''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7818 се споменува и како UGC 21, MCG 1-1-19, CGCG 408-19. == Откривање == Објектот е откриен на [[23 октомври]] [[1886]] година од страна на [[Луис Свифт]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 16&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7818 е од видот Sc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,7 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,8 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7818 има привидни димензии од 1' х 1'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 0 ч 4 м 9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +7° 22' 45"". == Други поделби == Проучување на NGC 7818 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 288. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 170; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 7. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 796. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7818 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7818]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7818 Поправени информации за NGC 7818] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207818 NGC 7818] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207818 NGC 7818] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200830120601/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207818 |date=2020-08-30 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] [[Категорија:UGC-објекти]] rip20ou2oyhxnkwj2h6wh945gsn5sff 0 1052442 5563227 5270136 2026-05-25T09:48:32Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563227 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Кит (соѕвездие)|Кит]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=0 ч 5 м 16,5 с |деклинација=-16° 28' 35"" |положбен агол=111 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sc |привиден сјај В=13,1 |привиден сјај Ч=13,8 |површински сјај=12,6 |привидни димензии=1,4' x 0,5' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Ормонд Стоун]] |датум на откривање= [[1886]] |алтернативни ознаки=MCG -3-1-19, IRAS 00027-1645 |слика=Cetus constellation map.png}} '''NGC 7821''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Кит (соѕвездие)|Кит]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7821 се споменува и како MCG -3-1-19, IRAS 00027-1645. == Откривање == Објектот е откриен на [[1886]] година од страна на [[Ормонд Стоун]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 26&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7821 е од видот Sc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,1 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,8 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,6 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7821 има привидни димензии од 1,4' х 0,5'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 0 ч 5 м 16,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -16° 28' 35"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 111°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7821 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 367. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 260; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 5838. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 334. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Кит (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7821 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7821]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7821 Поправени информации за NGC 7821] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207821 NGC 7821] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207821 NGC 7821] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20211115043711/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207821 |date=2021-11-15 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Кит (соѕвездие)]] 47rvvo0u8voh0vc57x8o4moy89uz56y 0 1052451 5563229 5270166 2026-05-25T10:05:47Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563229 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=0 ч 6 м 2,2 с |деклинација=+8° 20' 34" |положбен агол= |вид на објект= [[ѕвезда]] |морфолошки вид=* |привиден сјај В= |привиден сјај Ч=12,7 |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[29 ноември]] [[1864]] |алтернативни ознаки= |слика=Pisces_constellation_map.png}} '''NGC 7830''' — [[ѕвезда]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[29 ноември]] [[1864]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7830 е од видот *.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] во рамките на интервалот од минималната до максималната честота изнесува 12,7 ''m''.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 0 ч 6 м 2,2 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +8° 20' 34". == Други поделби == Проучување на NGC 7830 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 170; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 594. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 796. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Archinal, Brent A. Version 4.0 of an unpublished list of errata to the RNGC, dated March 19, 1987. (110,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7830 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7830]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7830 Поправени информации за NGC 7830] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207830 NGC 7830] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207830 NGC 7830]{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] fu374l6d8oirxvi4zqtw4crt7thjlm9 0 1052461 5563230 5270199 2026-05-25T10:22:21Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5563230 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |епоха=Ј2000.0 |слика= Ngc7840.jpg |ректасцензија=0 ч 7 м 8,8 с |деклинација=+8° 23' 5" |положбен агол=125 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=S |привиден сјај В=15,2 |привиден сјај Ч=16 |површински сјај=12,7 |привидни димензии=0,4' x 0,3' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[29 ноември]] [[1864]] |алтернативни ознаки= }} '''NGC 7840''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[29 ноември]] [[1864]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7840 е од видот S.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 15,2 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,7 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7840 има привидни димензии од 0,4' х 0,3'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 0 ч 7 м 8,8 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +8° 23' 5". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 125°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7840 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 1345780. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 170; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 594. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 796. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Archinal, Brent A. Version 4.0 of an unpublished list of errata to the RNGC, dated March 19, 1987. (110,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7840 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7840]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7840 Поправени информации за NGC 7840] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207840 NGC 7840] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207840 NGC 7840] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240603133943/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207840 |date=2024-06-03 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] [[Категорија:PGC-објекти]] [[Категорија:LEDA-објекти]] [[Категорија:Непречкести спирални галаксии]] hkxu5dr2n9qzkeufby9zb3uf1vwvx6c 0 1101977 5562935 4756254 2026-05-24T12:17:49Z P.Nedelkovski 47736 додадена/изменета предлошка 5562935 wikitext text/x-wiki {{Закосен насло9в}} '''„Падот на Италија“''' ([[хрватски]]: ''Pad Italije'') — југословенски [[филм]] од 1981 година, во [[режија]] на [[Лордан Зафрановиќ]]. [[Сценарио]]то за филмот е дело на [[Мирко Ковач]] и Лордан Зафрановиќ. Музиката за филмот ја компонирал Алфи Кабиљо. Филмот е сниман на островот Шолта, во близина на [[Сплит]], во продукција на „Центар филм“ и „Јадран филм“, а премиерата ја доживеал на [[7 јули]] [[1981]] година. Истата година, на [[Филмски фестивал во Пула|Филмскиот фестивал во Пула]], филмот ја добил наградата за најдобар филм „Голема златна арена“ и наградата „Златна арена“ за најдобра режија. Филмот трае 114 минути. Главните улоги ги толкуваат: полскиот глумец Д[[Даниел Олбрихски|аниел Олбрихски]] (Daniel Olbrychski), [[Ена Беговиќ]], [[Горица Поповиќ]], [[Франо Ласиќ]], Драган Максимовиќ, [[Душан Јаниќијевиќ]], Љиљана Крстиќ, [[Миодраг Кривокапиќ]], [[Велимир Бата Живоиновиќ]], [[Мирјана Карановиќ]], Изет Хајдархоџиќ, [[Снежана Савиќ]], итн.<ref>[http://www.imdb.com/title/tt0082876/ IMDb]</ref><ref>[https://www.google.com/#q=Pad+Italije The Fall of Italy]</ref><ref>[http://mojtv.hr/film/23254/pad-italije.aspx Moj TV]</ref> == Содржина == Дејството на филмот се одвива за време на [[Втора светска војна|Втората светска војна]]. Жителите на еден [[Далмација|далматински]] остров е изложени на тормозењето на италијанските [[Фашизам|фашистички]] окупатори. Во меѓувреме, [[партизан]]скиот командант Даворин (го игра Даниел Олбрицки) ги ликвидира неморалниот соборец Нико (го игра Франо Ласиќ) и неговата љубовница Красна (ја игра Снежана Савиќ), која е обвинета за соработка со италијанскиот окупатор.<ref>''Антена'', 17 јануари 2014, стр. 14.</ref> Еден ден, Италија капитулира и народот се собира, убивајќи ги злосторниците. Потоа, луѓето упаѓаат во куќата на локалниот богаташ и таму грабаат сè што ќе падне при рака. Но, тогаш доаѓаат партизаните, под водство на Даворин, кој го спречува дивеењето на народот и им наредува украдените работи да ги вратат назад. Тој, пак, се венчава со ќерката на богаташот, Вероника (ја игра Ена Беговиќ, во нејзината прва филмска улога). Заслепен од љубовта и од удобниот живот, Даворин ги запоставува своите воени должности и ги игнорира укажувањата на партизанката Божица (ја игра Горица Поповиќ) во врска со наредбите од повисоката команда за поголем степен на внимателност. Оттука, низ островот поминуваат [[нацист]]ите и [[усташи]]те, а потоа и [[четници]]те (кои претходно се заробени од партизаните, но Даворин наредува да ги ослободат), кои извршуваат разни злосторства. Поради тоа, на островот доаѓа помалиот брат на Даворин, комесарот Ловре (го игра Изет Хајдархоџиќ), кој му ја соопштува непријатната вест - дека е осуден на [[смртна казна]], а потоа, партизаните го стрелаат Даворин. == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Југословенски филмови]] [[Категорија:Хрватски филмови]] [[Категорија:Филмови со Даниел Олбрихски]] [[Категорија:Филмови од 1981 година]] [[Категорија:Филмови на српскохрватски јазик]] [[Категорија:Филмови со Снежана Савиќ]] [[Категорија:Филмови со Ена Беговиќ]] [[Категорија:Филмови со Горица Поповиќ]] [[Категорија:Филмови со Франо Ласиќ]] [[Категорија:Филмови со Драган Максимовиќ]] [[Категорија:Филмови со Душан Јаниќијевиќ]] [[Категорија:Филмови со Миодраг Кривокапиќ]] [[Категорија:Филмови со Бата Живоиновиќ]] [[Категорија:Филмови со Мирјана Карановиќ]] [[Категорија:Филмови со Изет Хајдархоџиќ]] [[Категорија:Филмови на Лордан Зафрановиќ]] [[Категорија:Филмови за Втората светска војна]] [[Категорија:Партизански филмови]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Хрватска]] j8h3k5npkz1hsbizq4ew2do1ocq09lm 5562936 5562935 2026-05-24T12:18:07Z P.Nedelkovski 47736 5562936 wikitext text/x-wiki {{Закосен наслов}} '''„Падот на Италија“''' ([[хрватски]]: ''Pad Italije'') — југословенски [[филм]] од 1981 година, во [[режија]] на [[Лордан Зафрановиќ]]. [[Сценарио]]то за филмот е дело на [[Мирко Ковач]] и Лордан Зафрановиќ. Музиката за филмот ја компонирал Алфи Кабиљо. Филмот е сниман на островот Шолта, во близина на [[Сплит]], во продукција на „Центар филм“ и „Јадран филм“, а премиерата ја доживеал на [[7 јули]] [[1981]] година. Истата година, на [[Филмски фестивал во Пула|Филмскиот фестивал во Пула]], филмот ја добил наградата за најдобар филм „Голема златна арена“ и наградата „Златна арена“ за најдобра режија. Филмот трае 114 минути. Главните улоги ги толкуваат: полскиот глумец Д[[Даниел Олбрихски|аниел Олбрихски]] (Daniel Olbrychski), [[Ена Беговиќ]], [[Горица Поповиќ]], [[Франо Ласиќ]], Драган Максимовиќ, [[Душан Јаниќијевиќ]], Љиљана Крстиќ, [[Миодраг Кривокапиќ]], [[Велимир Бата Живоиновиќ]], [[Мирјана Карановиќ]], Изет Хајдархоџиќ, [[Снежана Савиќ]], итн.<ref>[http://www.imdb.com/title/tt0082876/ IMDb]</ref><ref>[https://www.google.com/#q=Pad+Italije The Fall of Italy]</ref><ref>[http://mojtv.hr/film/23254/pad-italije.aspx Moj TV]</ref> == Содржина == Дејството на филмот се одвива за време на [[Втора светска војна|Втората светска војна]]. Жителите на еден [[Далмација|далматински]] остров е изложени на тормозењето на италијанските [[Фашизам|фашистички]] окупатори. Во меѓувреме, [[партизан]]скиот командант Даворин (го игра Даниел Олбрицки) ги ликвидира неморалниот соборец Нико (го игра Франо Ласиќ) и неговата љубовница Красна (ја игра Снежана Савиќ), која е обвинета за соработка со италијанскиот окупатор.<ref>''Антена'', 17 јануари 2014, стр. 14.</ref> Еден ден, Италија капитулира и народот се собира, убивајќи ги злосторниците. Потоа, луѓето упаѓаат во куќата на локалниот богаташ и таму грабаат сè што ќе падне при рака. Но, тогаш доаѓаат партизаните, под водство на Даворин, кој го спречува дивеењето на народот и им наредува украдените работи да ги вратат назад. Тој, пак, се венчава со ќерката на богаташот, Вероника (ја игра Ена Беговиќ, во нејзината прва филмска улога). Заслепен од љубовта и од удобниот живот, Даворин ги запоставува своите воени должности и ги игнорира укажувањата на партизанката Божица (ја игра Горица Поповиќ) во врска со наредбите од повисоката команда за поголем степен на внимателност. Оттука, низ островот поминуваат [[нацист]]ите и [[усташи]]те, а потоа и [[четници]]те (кои претходно се заробени од партизаните, но Даворин наредува да ги ослободат), кои извршуваат разни злосторства. Поради тоа, на островот доаѓа помалиот брат на Даворин, комесарот Ловре (го игра Изет Хајдархоџиќ), кој му ја соопштува непријатната вест - дека е осуден на [[смртна казна]], а потоа, партизаните го стрелаат Даворин. == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Југословенски филмови]] [[Категорија:Хрватски филмови]] [[Категорија:Филмови со Даниел Олбрихски]] [[Категорија:Филмови од 1981 година]] [[Категорија:Филмови на српскохрватски јазик]] [[Категорија:Филмови со Снежана Савиќ]] [[Категорија:Филмови со Ена Беговиќ]] [[Категорија:Филмови со Горица Поповиќ]] [[Категорија:Филмови со Франо Ласиќ]] [[Категорија:Филмови со Драган Максимовиќ]] [[Категорија:Филмови со Душан Јаниќијевиќ]] [[Категорија:Филмови со Миодраг Кривокапиќ]] [[Категорија:Филмови со Бата Живоиновиќ]] [[Категорија:Филмови со Мирјана Карановиќ]] [[Категорија:Филмови со Изет Хајдархоџиќ]] [[Категорија:Филмови на Лордан Зафрановиќ]] [[Категорија:Филмови за Втората светска војна]] [[Категорија:Партизански филмови]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Хрватска]] c2d29t0y15vid3412sx8g16hr738lhq 0 1107950 5563217 5129648 2026-05-25T09:22:11Z CommonsDelinker 746 Замена на [[File:Byzantine_agriculture.jpg]] со [[File:Workers_in_the_vineyard,_Minuscule_269_(11th_century).jpg]] (од страна на [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] поради: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] (meaningless or a 5563217 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Народ | group = Византијци<br/>{{јаз|el|Ῥωμαῖοι}} | native_name = | native_name_lang = | flag = <!-- (image filename) --> | flag_caption = | image = File:Workers in the vineyard, Minuscule 269 (11th century).jpg | image_caption = | total = <!-- total population worldwide --> | total_year = <!-- year of total population --> | total_source = <!-- source of total population; may be ''census'' or ''estimate'' --> | total_ref = <!-- references supporting total population --> | genealogy = | regions = [[Византија]] ([[Мала Азија]], [[Балкан]]) | languages = [[средновековен грчки јазик]] | religions = [[православие]] | related_groups = | footnotes = }} '''Византијци''' или '''Pомеи''' (''Рωμαίοι'' = ''Римјани'') — гркојазичните поданици на [[Римско Царство|Римското Царство]], а подоцна и на [[Византија|Источното Римско Царство]] (средновековната ''Романија''), наречена постфактум од историчарите „[[Византија]]“, по името на градот [[Византион]] (''Βυζάντιον''), односно [[Цариград]], кој станал [[престолнина]] на [[Римско Царство|Римското Царство]] во [[330]] година. Под поимот не се подразбира етничка припадност, туку политичка. Латинојазичното население како во римскиот запад, така и во римскиот исток било нарекувано '''Романи''' (''Romani'' = ''[[Римјани]]'')<ref name="Harrison268">{{harvnb|Harrison|2002|p=268}}: "Roman, Greek (if not used in its sense of 'pagan') and Christian became synonymous terms, counterposed to 'foreigner', 'barbarian', 'infidel'. The citizens of the Empire, now predominantly of Greek ethnicity and language, were often called simply ό χριστώνυμος λαός ['the people who bear Christ's name']."</ref><ref>{{harvnb|Earl|1968|p=148}}.</ref>. Mакар и релативно ретко во источноримските хроники пред [[1453]] година ([[Пад на Цариград (1453)|падот на Цариград]]), под стилизираниот поим „''Византијци''“ (''Βυζάντιοι'') се подразбирале само и единствено жителите на Цариград. Жителите на тој град, сепак, се сметале себеси како ''Римјани'', а не како „Византијци“, поим кој не бил актуелен во тогашната реалност. Поимот „Византијци“ може со полно право да се смета за [[неологизам]], кој потекнува дури од [[1557]] година, односно се користи за првпат од западната историографија еден век по [[Пад на Цариград (1453)|падот на Цариград]] и негово освојување од [[Османлии]]те. Поимот „''Ромеи''“ (во ред со „''Романи''“ на [[латински јазик]], „''Рум''“ на [[персиски]], [[арапски]] и [[турски јазик]]) всушност сам по себе се јавува како [[политоним]], а не како [[етноним]]. По [[212]] година, етничкото потекло повеќе не било од суштинско значење за поданиците на [[Римско Царство|Римското Царство]]<ref>Charanis, Peter (1959). "Ethnic Changes in the Byzantine Empire in the Seventh Century". Dumbarton Oaks Papers (Dumbarton Oaks, Trustees for Harvard University) 13: 23–44. JSTOR 1291127.</ref> Во секој случај постепени промени имало и до [[330]], кога [[Константин I]] го изградил [[Цариград]] или [[Цариград]] како свој престолен град, а процесот на [[хеленизација]], и [[христијанизација]] веќе бил во голем замав. Во [[395]] година, римската држава била поделена на два дела: [[Западно Римско Царство]], со седиште во [[Рим]] и [[Источно Римско Царство]], со престолнина во [[Цариград]]. Тогаш била создадена и посебна црква на чело со епископ, а од [[451]] година со патријарх. Во [[596]] година патријархот на [[Цариградска патријаршија|Цариградската патријаршија]] бил прогласен за вселенски. Грчкиот јазик бил прогласен за службен јазик на исто ниво со латинскиот на почетокот на [[7 век]]. На почетокот на [[8 век]], латинскиот јазик конечно бил изместен од грчкиот, како официјален. Сѐ до [[1453]], жителите на [[Византија]] себеси се сметале и се нарекувале како Ромеи, а [[Средновековен грчки јазик|јазикот]] што го зборувале - ''Ромејски'' (''<nowiki>'Ῥωμαιϊκή'</nowiki>) или „''римјански јазик''“. Иако и поданици на царот, на пример [[Евреи]]те и [[Муслимани]]те не влегувале во социјалната и правна структура на општеството, и не се нарекувале себеси како Ромеи, бидејќи тие не биле христијани. Исповедањето на Јудаизмот и Исламот не било забрането, но тие не можеле да ги уживаат сите права во една христијанска држава. Интересен бил правниот статус на [[Ерменци]]те, [[Асирци]]те и [[Копти]]те со нивните посебни Христијански цркви. Верските противречности акумулирани меѓу власта во [[Цариград]] и овие три народи, довеле до средновековен национализам и верска дискриминација. Ромеите се идентификувале како ''нашенци'', во смисла на ''опозиција на странци'', како политички следбеници на [[Римско Царство|Рим]], на [[Апостоли]]те и на културата од [[Хеленистички период|Хеленистичкиот период]]. == Наводи == {{наводи}} == Поврзано == * [[Византиска заедница]] * [[Рум милет]] [[Категорија:Византија| ]] 0b4zjuajgji8rvscuvs11u8mp6585mi 0 1108583 5562958 5562344 2026-05-24T12:39:53Z Gurther 105215 5562958 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=мај 2026}}[[Податотека:Military Symbol - Friendly Brigade or Wing (Solid Light 1.5x1 Frame)- Infantry (NATO APP-6).svg|мини|десно|Стандарден НАТО симбол за пешадиска бригада]] '''Бригада''' — воена формација која вообичаено е составена од три до шест [[баталјон]]и. Три или повеќе бригади формираат [[дивизија]]. Според составот и наоружувањето бригадите можат да бидат: пешадиски, артилериски, воздухопловни и др. {{Нормативна контрола}}{{Никулец}} [[Категорија:Воени единици и формации по големина]] jnej6r9mdgt7u8blc3ugabci7sh9pd5 0 1112219 5562959 5562393 2026-05-24T12:42:24Z Gurther 105215 5562959 wikitext text/x-wiki '''Балканска''' или '''Свињогојство''' — населба во [[Штип]]<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.dnevnik.mk/default.asp?ItemID=F98A28B9DF66844A84F059019BD3550A |title=''СВИЊОГОЈСТВО ИЗРАСНА ВО БАЛКАНСКА'' |accessdate=2014-08-09 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304190553/http://www.dnevnik.mk/default.asp?ItemID=F98A28B9DF66844A84F059019BD3550A |url-status=dead }}</ref>. Основана е во [[1951]] година, а до [[1970]] година немала име, па ја нарекувале '''Свињогојство''', бидејќи на тој простор имало голема свињарска фарма на ЗИК „Црвена ѕвезда“. Првите доселеници во 1951 година се сместиле во објекти на тогашната фарма, која следната година, кога до неа бил изграден текстилниот комбинат „Македонка“, била префрлена на друга локација. Се наоѓа на периферијата на Штип и е опкружена со реката [[Брегалница]], магистралниот пат [[М-5]] или источната магистрала и комплексот на некогашна „Македонка“. Населбата има околу 250 куќи и 1.000 жители, од кои половината се од [[Егејска Македонија]]. Токму десетина прогонети семејства во текот на [[Граѓанската војна во Грција]] ја основале населбата, од кои некои во своите дворови на куќите имаат изложено сочувани предмети, па и запрежна кола, што некако успеале да ги донесат при напуштањето на родните огништа. Во населбата постои спомен-парк на борците и на жртвите од егзодусот на Македонците од Егејска Македонија и споменик посветен на истите. == Поврзано == *[[Црква „Св. Константин и Елена“ - Штип|Црква „Св. Константин и Елена“]] — црква во населбата, дел од Горнобалванската парохија;<ref>[http://regioni.mk/postaven-kamen-temelinik-na-novata-crkva-vo-stip/ ''Поставен камен темелник на новата црква „Св.Константин и Елена“ во Штип'']{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *[[Црква „Св. Петар и Павле“ - Штип|Црква „Св. Петар и Павле“]] — црква во населбата *[[Црква „Пресвета Богородица“ - Штип|Црква „Пресвета Богородица“]] — црква во населбата *[[Црква „Св. Петка“ - Штип|Црква „Св. Петка“]] — црква во населбата == Наводи == {{наводи}} {{Населби во Штип}} [[Категорија:Населби и маала во Штип]] 9xezbr99bopoozq2c0hq8jp358sqkx8 0 1116567 5563114 5509649 2026-05-25T00:47:22Z NadyBarbieGirl 63459 /* Анимирани и играни филмови */ 5563114 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}} [[Податотека:Schneewittchen2.jpg|мини|десно|200п|„Снежана“ од [[Александар Цик]]]] '''''Снежана''''' ([[германски јазик|германски]]: ''Schneewittchen'') — [[бајка]] (приказна) од [[Браќата Грим]]. ==Содржина== Еден [[Зима|зимски]] ден, една кралица го боцнала [[прст]]от со иглата и три капки [[крв]] капнале на [[снег]]от. Тогаш, кралицата посакала да роди дете кое ќе биде бело како снегот и црвено како крвта. Поради тоа, на девојчето му дале име Снежана. Навистина, кралицата родила убаво женско бебе, но набргу таа починала. По една година, кралот се оженил за друга кралица, која била многу убава, но истовремено, таа била лоша и практикувала [[маѓепсништво]]. Новата кралица имала волшебно [[огледало]], кое постојано го прашувала, кој е најубав на светот, а огледалото секогаш одговарало дека таа е најубавата. Еден ден, кога Снежана пораснала, кралицата, како по обичај, му го поставила на огледалото истото прашање, но овојпат, тоа одговорило дека Снежана е најубава на светот. Обземена од завист, кралицата го викнала ловецот и му наредила да ја одведе Снежана во [[шума]]та и таму да ја убие, а како доказ да ѝ го донесе нејзиното [[срце]]. Сепак, ловецот се смилувал и ја пуштил Снежана да побегне во шумата, а наместо неа, тој убил една дива свиња чие срце го однел како [[доказ]] за [[смрт]]та на Снежана. Снежана талкала низ шумата и дошла до една мала куќичка во која живееле седум [[Џуџе|џуџиња]], кои во [[планина]]та копале [[злато]]. Така, Снежана останала да живее со џуџињата и се грижела за домаќинството, а тие ја советувале, за време не нивното отсуство, таа да не прима непознати луѓе во куќата. За тоа време, лошата кралица повторно го прашала огледалото, кој е најубав на светот, но тоа одговорило дека Снежана, која живее во шумата со џуџињата, е стопати поубава од неа. Затоа, таа се преправила во стара жена и отишла во шумата кај Снежана на која ѝ продала [[Свила|свилен]] појас. Кога Снежана сакала да го проба појасот, кралицата ја стегнала многу цврсто, така што Снежана го изгубила здивот и паднала на подот. Џуџињата се вратиле дома, ја здогледале Снежана, го пресекле појасот и таа ја повратила свеста. По некое време, кралицата пак разбрала дека Снежана е жива, пак се преправила во стара жена и овојпат на Снежана ѝ продала [[отров]]ен чешел, по што таа повторно се онесвестила. Сепак, и овојпат, џуџињата навреме се вратиле дома и го извлекле чешелот од косата на Снежана, така што таа ја повратила свеста. Меѓутоа, кралицата по трет пат преправена како стара жена ја посетила Снежана, подарувајќи ѝ отровно [[јаболко]] од прозорецот на куќата. Кога Снежана го гризнала јаболкото, паднала на подот мртва. Овојпат, џуџињата биле немоќни да ја спасат, но восхитени од нејзината убавина, не сакале да ја закопаат во земјата, туку направиле стаклен ковчег што го оставиле на врвот од ридот. По некое време, еден принц поминал низ шумата и го видел ковчегот. Восхитен од убавината на Снежана, тој побарал од џуџињата да му ја дадат мртвата Снежана, ветувајќи дека добро ќе се грижи за неа. Додека неговите слуги го носеле ковчегот, тој се затресол и парчето од отровното јаболко, кое било заглавено во грлото на Снежана, испаднало по што таа оживеала. Потоа, принцот и Снежана се венчале, а на [[свадба]]та ја поканиле и лошата кралица на која ѝ обуле усвитени [[влечки]] со кои таа морала да танцува сè додека не паднала мртва.<ref name="ReferenceA">Браќата Грим, ''Снежана'', Детска радост, Култура, Македонска книга, Мисла и Наша книга, Скопје, 1993.</ref> ==Изданија на македонски јазик== Сказната „Снежана и седумте џуџиња“, самостојно или како дел од збирки со приказни, има доживена поголем број изданија на [[македонски јазик]]: * „Снежана“ - издание на здружените издавачи: [[Детска радост]], [[Култура (издавачка куќа)|Култура]], [[Македонска книга]], [[Мисла (издавачка куќа)|Мисла]] и [[Наша книга]], [[Скопје]], [[1993]]. Книгата била задолжителна лектира за прво одделение во основните училишта во Македонија. Преводот го направил Здравко Ќорвезироски, а корицата и илустрациите во [[книга]]та биле дело на Димче Исаиловски. Книгата била отпечатена во [[печатница]]та на [[НИП „Нова Македонија“]] во Скопје.<ref name="ReferenceA"/> * „Снежана“ во: Браќа Грим, ''[[Храбриот кројач (приказни од Браќата Грим)|Храбриот кројач]]'', [[Детска радост]], Скопје, [[1980]].<ref>„Снежана“ во: Браќа Грим, ''Храбриот кројач'', Детска радост, Скопје, 1980.</ref> === Анимирани и играни филмови === {| class="wikitable" |- ! Филм !! Македонски наслов !! Година !! Режисер |- | ''Snow White and The Seven Dwarfs'' || Снежана и седумте џуџиња || 1937 || Дејвид Ханд,Вилфред Џексон,Бен Шарпстин,Вилијам Котрел,Лери Мореј |- |'' Schneewittchen und die 7 Zwerge'' || Снежана и седумте џуџиња || 1955 || Ерик Коблер |- | ''Schneewittchen und die sieben Zwerge ''|| Снежана и седумте џуџиња || 1962 || Gottfried Kolditz |- |''Pamuk Prenses ve 7 Cüceler ''|| || 1970 ||Ertem Göreç |- |'' A Snow White Christmas ''|| || 1980 || Марк Ричардс |- |'' Snow White & the Seven Dwarfs''|| Снежана и седумте џуџиња || 1984 ||Питер Медак |- | ''Snow White'' || Снежана || 1987 || Мајкл Берз |- | ''Happily Ever After'' || || 1989 || John Howley |- | ''Snow White'' || Снежана || 1990 || Дајан Ескенази |- | ''Snow White and the Magic Mirror'' || Снежана и магичното огледало || 1994 || Тони Лав |- | ''Snow White'' || Снежана || 1995 || Toshiyuki Hiruma, Takashi |- |''Snow White: A Tale of Terror'' || || 1997 ||Michael Cohn |- |'' Snow White: The Fairest of Them All '' || Снежана: Најволшебната од сите || 1999 || Керолин Томпсон |- | ''7 Dwarves – Men Alone in the Wood'' || || 2004 || Sven Unterwaldt Jr. |- |''7 Dwarves: The Forest Is Not Enough'' || || 2006 || Sven Unterwaldt |- | ''Happily N'Ever After 2: Snow White—Another Bite @ the Apple'' || || 2009 || Стивен Е.Гордон,Бојд Киркленд |- | ''Schneewittchen'' || || 2009 ||Thomas Freundner |- |'' Snow White and the Huntsman ''|| Снежана и ловецот || 2012 || Rupert Sanders |- | ''Mirror Mirror '' ||Огледалце,огледалце || 2012 || Tarsem Singh |- |'' Grimm's Snow White'' || || 2012 || Рејчл Лее Голденберг |- |'' Der 7bte Zwerg ''|| Седумте џуџиња || 2014 || Boris Aljinovic, Harald Siepermann |- | ''The Huntsman: Winter's War'' || Ловецот и ледената кралица || 2016 || Седрик Николас-Тројан |- | ''Snow White's New Adventure'' || Новата авантура на Снежана || 2016 || Ben Zhao |- |'' Charming'' || Маѓепсан || 2018 || Ross Venokur |- |'' Red Shoes and the Seven Dwarfs''|| || 2019 || Сунг-хо Хонг |- |'' Snow White and the Fairytale Fun Force''|| || 2023 || Кели Литл |- |''Snow White and the 7th Dwars'' || Снежана и седумте џуџиња|| 2025 ||Ерика Дјун, Мајкл Џонсон |- |'' Snow White and The Seven Dwarfs'' || Снежана и седумте џуџиња || 2025 || Марк Веб |- |} == Наводи == {{наводи}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Сказни од браќата Грим]] [[Категорија:Сказни од браќата Грим]] [[Категорија:Изданија на Детска радост]] [[Категорија:Изданија на Мисла]] [[Категорија:Изданија на Култура]] [[Категорија:Изданија на Наша книга]] [[Категорија:Изданија на Македонска книга]] [[Категорија:Литература за деца]] fjkrxthllvncpd1kyxm00qq2szzvtq2 828 1119668 5563262 5289460 2026-05-25T11:44:31Z Carshalton 30527 5563262 Scribunto text/plain --[==[ This module is a Lua implementation of the old {{Portal}} template. As of February 2019 it is used on nearly 7,900,000 articles. -- Please take care when updating it! It outputs two functions: p.portal, which generates a list of portals, and p.image, which -- produces the image name for an individual portal. -- The portal image data is kept in submodules of [[Module:Portal/images]], listed below: -- [[Module:Portal/images/a]] - for portal names beginning with "A". -- [[Module:Portal/images/b]] - for portal names beginning with "B". -- [[Module:Portal/images/c]] - for portal names beginning with "C". -- [[Module:Portal/images/d]] - for portal names beginning with "D". -- [[Module:Portal/images/e]] - for portal names beginning with "E". -- [[Module:Portal/images/f]] - for portal names beginning with "F". -- [[Module:Portal/images/g]] - for portal names beginning with "G". -- [[Module:Portal/images/h]] - for portal names beginning with "H". -- [[Module:Portal/images/i]] - for portal names beginning with "I". -- [[Module:Portal/images/j]] - for portal names beginning with "J". -- [[Module:Portal/images/k]] - for portal names beginning with "K". -- [[Module:Portal/images/l]] - for portal names beginning with "L". -- [[Module:Portal/images/m]] - for portal names beginning with "M". -- [[Module:Portal/images/n]] - for portal names beginning with "N". -- [[Module:Portal/images/o]] - for portal names beginning with "O". -- [[Module:Portal/images/p]] - for portal names beginning with "P". -- [[Module:Portal/images/q]] - for portal names beginning with "Q". -- [[Module:Portal/images/r]] - for portal names beginning with "R". -- [[Module:Portal/images/s]] - for portal names beginning with "S". -- [[Module:Portal/images/t]] - for portal names beginning with "T". -- [[Module:Portal/images/u]] - for portal names beginning with "U". -- [[Module:Portal/images/v]] - for portal names beginning with "V". -- [[Module:Portal/images/w]] - for portal names beginning with "W". -- [[Module:Portal/images/x]] - for portal names beginning with "X". -- [[Module:Portal/images/y]] - for portal names beginning with "Y". -- [[Module:Portal/images/z]] - for portal names beginning with "Z". -- [[Module:Portal/images/other]] - for portal names beginning with any other letters. This includes numbers, -- letters with diacritics, and letters in non-Latin alphabets. -- [[Module:Portal/images/aliases]] - for adding aliases for existing portal names. Use this page for variations -- in spelling and diacritics, etc., no matter what letter the portal begins with. -- -- The images data pages are separated by the first letter to reduce server load when images are added, changed, or removed. -- Previously all the images were on one data page at [[Module:Portal/images]], but this had the disadvantage that all -- 5,000,000 pages using this module needed to be refreshed every time an image was added or removed. ]==] local p = {} -- determine whether we're being called from a sandbox local isSandbox = mw.getCurrentFrame():getTitle():find('sandbox', 1, true) local sandbox = isSandbox and '/sandbox' or '' local function sandboxVersion(s) return isSandbox and s..'-sand' or s end local templatestyles = 'Module:Portal'..sandbox..'/styles.css' local getArgs = require('Module:Arguments').getArgs local yesno = require('Module:Yesno') -- List of non-talk namespaces which should not be tracked (Talk pages are never tracked) local badNamespaces = {'user','template','draft','wikipedia'} -- Check whether to do tracking in this namespace -- Returns true unless the page is one of the banned namespaces local function checkTracking(title) local thisPage = title or mw.title.getCurrentTitle() if thisPage.isTalkPage then return false end local ns = thisPage.nsText:lower() for _, v in ipairs(badNamespaces) do if ns == v then return false end end return true end local function matchImagePage(s) -- Finds the appropriate image subpage given a lower-case -- portal name plus the first letter of that portal name. if type(s) ~= 'string' or #s < 1 then return end local firstLetter = mw.ustring.sub(s, 1, 1) local imagePage if mw.ustring.find(firstLetter, '^[a-z]') then imagePage = 'Module:Portal/images/' .. firstLetter .. sandbox else imagePage = 'Module:Portal/images/other' .. sandbox end return mw.loadData(imagePage)[s] end local function getAlias(s) -- Gets an alias from the image alias data page. local aliasData = mw.loadData('Module:Portal/images/aliases'..sandbox) for portal, aliases in pairs(aliasData) do for _, alias in ipairs(aliases) do if alias == s then return portal end end end end local defaultImage = 'Portal-puzzle.svg|link=|alt=' local function getImageName(s) -- Gets the image name for a given string. if type(s) ~= 'string' or #s < 1 then return defaultImage end s = mw.ustring.lower(s) local image = matchImagePage(s) or matchImagePage(getAlias(s)) or defaultImage image = mw.ustring.gsub(image,'^File:','') --- strip mistaken leading File: or Image: image = mw.ustring.gsub(image,'^Image:','') return image end local function exists(title) local success, exists = pcall(function() return title.exists end) -- If success = false, then we're out of expensive parser function calls and can't check whether it exists -- in that case, don't throw a Lua error return not success or exists end -- Function to check argument portals for errors, generate tracking categories if needed -- Function first checks for too few/many portals provided -- Then checks the portal list to purge any portals that don't exist -- Arguments: -- portals: raw list of portals -- args.tracking: is tracking requested? (will not track on bad titles or namespaces) -- args.redlinks: should redlinks be displayed? -- args.minPortals: minimum number of portal arguments -- args.maxPortals: maximum number of portal arguments -- Returns: -- portals = list of portals, with redlinks purged (if args.redlinks=false) -- trackingCat = possible tracking category -- errorMsg = error message function p._checkPortals(portals, args) local trackingCat = '' local errMsg = nil -- Tracking is on by default. -- It is disabled if any of the following is true -- 1/ the parameter "tracking" is set to 'no, 'n', or 'false' -- 2/ the current page fails the namespace or pagename tests local trackingEnabled = args.tracking and checkTracking() args.minPortals = args.minPortals or 1 args.maxPortals = args.maxPortals or -1 -- check for too few portals if #portals < args.minPortals then errMsg = 'please specify at least '..args.minPortals..' portal'..(args.minPortals > 1 and 's' or '') trackingCat = (trackingEnabled and '[[Category:Portal templates with too few portals]]' or '') return portals, trackingCat, errMsg end -- check for too many portals if args.maxPortals >= 0 and #portals > args.maxPortals then errMsg = 'too many portals (maximum = '..args.maxPortals..')' trackingCat = (trackingEnabled and '[[Category:Portal templates with too many portals]]' or '') return portals, trackingCat, errMsg end if not args.redlinks or trackingEnabled then -- make new list of portals that exist local existingPortals = {} for _, portal in ipairs(portals) do local portalTitle = mw.title.new(portal,"Portal") -- if portal exists, put it into list if portalTitle and exists(portalTitle) then table.insert(existingPortals,portal) -- otherwise set tracking cat elseif trackingEnabled then trackingCat = "[[Category:Portal templates with redlinked portals]]" end end -- If redlinks is off, use portal list purged of redlinks portals = args.redlinks and portals or existingPortals -- if nothing left after purge, set tracking cat if #portals == 0 and trackingEnabled then trackingCat = trackingCat.."[[Category:Pages with empty portal template]]" end end return portals, trackingCat, errMsg end local function portalBox(args) return mw.html.create('ul') :attr('role', 'navigation') :attr('aria-label', 'Portals') :addClass('noprint') :addClass(args.error and '' or sandboxVersion('portalbox')) :addClass(args.border and sandboxVersion('portalborder') or '') :addClass(sandboxVersion(args.left and 'portalleft' or 'portalright')) :css('margin', args.margin or nil) :newline() end local function fillBox(root, contents) for _, item in ipairs(contents) do local entry = root:tag('li') entry:addClass(sandboxVersion('portalbox-entry')) local image = entry:tag('span') image:addClass(sandboxVersion('portalbox-image')) image:wikitext(item[1]) local link = entry:tag('span') link:addClass(sandboxVersion('portalbox-link')) link:wikitext(item[2]) end return root end local function noviewer(portalImage) -- Function to add noviewer class to filespec for portalImage local portalImage, hasClass = mw.ustring.gsub(portalImage, "class%s*=[^%|]+", "%0 noviewer") if hasClass == 0 then portalImage = portalImage.."|class=noviewer" end return portalImage end function p._portal(portals, args) -- This function builds the portal box used by the {{portal}} template. -- Normalize all arguments if args.redlinks == 'include' then args.redlinks = true end args.addBreak = args['break'] for key, default in pairs({left=false,tracking=true,nominimum=false, redlinks=false,addBreak=false,border=true}) do if args[key] == nil then args[key] = default end args[key] = yesno(args[key], default) end local root = portalBox(args) local trackingCat = '' local errMsg = nil args.minPortals = args.nominimum and 0 or 1 args.maxPortals = -1 portals, trackingCat, errMsg = p._checkPortals(portals, args) root:wikitext(trackingCat) -- if error message, put it in the box and return if errMsg then if args.border then -- suppress error message when border=no args.error = true -- recreate box without fancy formatting root = portalBox(args) root:wikitext(trackingCat) local errTag = root:tag('strong') errTag:addClass('error') errTag:css('padding','0.2em') errTag:wikitext('Error: '..errMsg) end return tostring(root) end -- if no portals (and no error), just return tracking category if #portals == 0 then return trackingCat end local contents = {} -- Display the portals specified in the positional arguments. local defaultUsed = nil for _, portal in ipairs(portals) do local portalImage = getImageName(portal) if portalImage == defaultImage then defaultUsed = portal else portalImage = noviewer(portalImage) end local image = string.format('[[File:%s|32x28px]]', portalImage) local link = string.format('[[Portal:%s|%s%sportal]]', portal, portal, args.addBreak and '<br />' or ' ') table.insert(contents, {image, link}) end if defaultUsed and args.tracking and checkTracking() then local cat = string.format('[[Category:Portal templates with default image|%s]]', defaultUsed) root:wikitext(cat) end return tostring(fillBox(root, contents)) end function p._demo(imageList, args) for key, default in pairs({left=false,border=true}) do if args[key] == nil then args[key] = default end args[key] = yesno(args[key], default) end local root = portalBox(args) local contents = {} -- Display the portals specified in the positional arguments. for _, fn in ipairs(imageList) do local image = string.format('[[File:%s|32x28px]]',noviewer(fn)) local link = string.format('[[:File:%s|%s]]',fn,fn) table.insert(contents,{image,link}) end return tostring(fillBox(root,contents)) end function p._image(portal,keep) -- Wrapper function to allow getImageName() to be accessed through #invoke. -- backward compatibility: if table passed, take first element if type(portal) == 'table' then portal = portal[1] end local name = getImageName(portal) -- If keep is yes (or equivalent), then allow all metadata (like image borders) to be returned -- also, add "noviewer" class to metadata local keepargs = yesno(keep) if keepargs then return noviewer(name) end -- otherwise, just keep filename, plus optional category local args = mw.text.split(name, "|", true) local result = {args[1]} -- the filename always comes first local category = '' -- parse name, looking for category arguments for i = 2,#args do local m = mw.ustring.match(args[i], "^%s*category%s*=") if m then table.insert(result, args[i]) end end -- reassemble arguments return table.concat(result,"|") end local function getAllImageTable() -- Returns an array containing all image subpages (minus aliases) as loaded by mw.loadData. local images = {} for i, subpage in ipairs{'a', 'b', 'c', 'd', 'e', 'f', 'g', 'h', 'i', 'j', 'k', 'l', 'm', 'n', 'o', 'p', 'q', 'r', 's', 't', 'u', 'v', 'w', 'x', 'y', 'z', 'other'} do local imageTable = mw.loadData('Module:Portal/images/' .. subpage .. sandbox) for portal, image in pairs(imageTable) do local args = mw.text.split(image,"|") images[portal] = args[1] -- just use image filename end end return images end function p._displayAll(portals, args) -- This function displays all portals that have portal images. This function is for maintenance purposes and should not be used in -- articles, for two reasons: 1) there are over 1500 portals with portal images, and 2) the module doesn't record how the portal -- names are capitalized, so the portal links may be broken. local lang = mw.language.getContentLanguage() portals = portals or {} for portal in pairs(getAllImageTable()) do table.insert(portals,lang:ucfirst(portal)) end table.sort(portals) args.redlinks = args.redlinks or "yes" return p._portal(portals, args) end function p._imageDupes() -- This function searches the image subpages to find duplicate images. If duplicate images exist, it is not necessarily a bad thing, -- as different portals might just happen to choose the same image. However, this function is helpful in identifying images that -- should be moved to a portal alias for ease of maintenance. local exists, dupes = {}, {} for portal, image in pairs(getAllImageTable()) do if not exists[image] then exists[image] = portal else table.insert(dupes, string.format('The image "[[:File:%s|%s]]" is used for both portals "%s" and "%s".', image, image, exists[image], portal)) end end if #dupes < 1 then return 'No duplicate images found.' else return 'The following duplicate images were found:\n* ' .. table.concat(dupes, '\n* ') end end local function processPortalArgs(args) -- This function processes a table of arguments and returns two tables: an array of portal names for processing by ipairs, and a table of -- the named arguments that specify style options, etc. We need to use ipairs because we want to list all the portals in the order -- they were passed to the template, but we also want to be able to deal with positional arguments passed explicitly, for example -- {{portal|2=Politics}}. The behaviour of ipairs is undefined if nil values are present, so we need to make sure they are all removed. args = type(args) == 'table' and args or {} local portals = {} local namedArgs = {} for k, v in pairs(args) do if type(k) == 'number' and type(v) == 'string' then -- Make sure we have no non-string portal names. table.insert(portals, k) elseif type(k) ~= 'number' then namedArgs[k] = v end end table.sort(portals) for i, v in ipairs(portals) do portals[i] = args[v] end return portals, namedArgs end -- Entry point for sorting portals from other named arguments function p._processPortalArgs(args) return processPortalArgs(args) end function p.image(frame) local origArgs = getArgs(frame) local portals, args = processPortalArgs(origArgs) return p._image(portals[1],args.border) end function p.demo(frame) local args = getArgs(frame) local styles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = templatestyles} } return styles..p._demo(args,args) end local function makeWrapper(funcName) -- Processes external arguments and sends them to the other functions. return function (frame) -- If called via #invoke, use the args passed into the invoking -- template, or the args passed to #invoke if any exist. Otherwise -- assume args are being passed directly in from the debug console -- or from another Lua module. -- Also: trim whitespace and remove blank arguments local origArgs = getArgs(frame) -- create two tables to pass to func: an array of portal names, and a table of named arguments. local portals, args = processPortalArgs(origArgs) local results = '' if funcName == '_portal' or funcName == '_displayAll' then results = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = templatestyles} } end return results .. p[funcName](portals, args) end end for _, funcName in ipairs{'portal', 'imageDupes', 'displayAll'} do p[funcName] = makeWrapper('_' .. funcName) end return p 17la7cpkbw894t9i08xfqc16pd5ncik 5563264 5563262 2026-05-25T11:49:05Z Carshalton 30527 Отповикано уредување на [[Special:Contributions/Carshalton|Carshalton]] ([[User talk:Carshalton|разговор]]), враќајќи на последната преработка на [[User:Putnik|Putnik]] 5289460 Scribunto text/plain --[==[ This module is a Lua implementation of the old {{Portal}} template. As of August 2013 it is used on nearly 5,000,000 articles. -- Please take care when updating it! It outputs two functions: p.portal, which generates a list of portals, and p.image, which -- produces the image name for an individual portal. -- The portal image data is kept in submodules of [[Module:Portal/images]], listed below: -- [[Module:Portal/images/a]] - for portal names beginning with "A". -- [[Module:Portal/images/b]] - for portal names beginning with "B". -- [[Module:Portal/images/c]] - for portal names beginning with "C". -- [[Module:Portal/images/d]] - for portal names beginning with "D". -- [[Module:Portal/images/e]] - for portal names beginning with "E". -- [[Module:Portal/images/f]] - for portal names beginning with "F". -- [[Module:Portal/images/g]] - for portal names beginning with "G". -- [[Module:Portal/images/h]] - for portal names beginning with "H". -- [[Module:Portal/images/i]] - for portal names beginning with "I". -- [[Module:Portal/images/j]] - for portal names beginning with "J". -- [[Module:Portal/images/k]] - for portal names beginning with "K". -- [[Module:Portal/images/l]] - for portal names beginning with "L". -- [[Module:Portal/images/m]] - for portal names beginning with "M". -- [[Module:Portal/images/n]] - for portal names beginning with "N". -- [[Module:Portal/images/o]] - for portal names beginning with "O". -- [[Module:Portal/images/p]] - for portal names beginning with "P". -- [[Module:Portal/images/q]] - for portal names beginning with "Q". -- [[Module:Portal/images/r]] - for portal names beginning with "R". -- [[Module:Portal/images/s]] - for portal names beginning with "S". -- [[Module:Portal/images/t]] - for portal names beginning with "T". -- [[Module:Portal/images/u]] - for portal names beginning with "U". -- [[Module:Portal/images/v]] - for portal names beginning with "V". -- [[Module:Portal/images/w]] - for portal names beginning with "W". -- [[Module:Portal/images/x]] - for portal names beginning with "X". -- [[Module:Portal/images/y]] - for portal names beginning with "Y". -- [[Module:Portal/images/z]] - for portal names beginning with "Z". -- [[Module:Portal/images/other]] - for portal names beginning with any other letters. This includes numbers, -- letters with diacritics, and letters in non-Latin alphabets. -- [[Module:Portal/images/aliases]] - for adding aliases for existing portal names. Use this page for variations -- in spelling and diacritics, etc., no matter what letter the portal begins with. -- [[Модул:Portal/images/р]] - for portal names beginning with "Р". -- -- The images data pages are separated by the first letter to reduce server load when images are added, changed, or removed. -- Previously all the images were on one data page at [[Module:Portal/images]], but this had the disadvantage that all -- 5,000,000 pages using this module needed to be refreshed every time an image was added or removed. ]==] local p = {} local function matchImagePage(s) -- Finds the appropriate image subpage given a lower-case -- portal name plus the first letter of that portal name. if type(s) ~= 'string' or #s < 1 then return end local firstLetter = mw.ustring.sub(s, 1, 1) local imagePage if mw.ustring.find(firstLetter, '^[a-z]') then imagePage = 'Module:Portal/images/' .. firstLetter else imagePage = 'Module:Portal/images/other' end return mw.loadData(imagePage)[s] end local function getAlias(s) -- Gets an alias from the image alias data page. local aliasData = mw.loadData('Module:Portal/images/aliases') for portal, aliases in pairs(aliasData) do for _, alias in ipairs(aliases) do if alias == s then return portal end end end end local function getImageName(s) -- Gets the image name for a given string. local default = 'Portal-puzzle.svg|link=|alt=' if type(s) ~= 'string' or #s < 1 then return default end s = mw.ustring.lower(s) return matchImagePage(s) or matchImagePage(getAlias(s)) or default end function p._portal(portals, args) -- This function builds the portal box used by the {{portal}} template. local root = mw.html.create('div') :attr('role', 'navigation') :attr('aria-label', 'Portals') :addClass('noprint portal plainlist') :addClass(args.left and 'tleft' or 'tright') :css('margin', args.margin or (args.left == 'yes' and '0.5em 1em 0.5em 0') or '0.5em 0 0.5em 1em') :css('border', 'solid var(--border-color-base, #a2a9b1) 1px') :newline() -- If no portals have been specified, display an error and add the page to a tracking category. if not portals[1] then root:wikitext('<strong class="error">No portals specified: please specify at least one portal</strong>[[Category:Portal templates without a parameter]]') return tostring(root) end -- Start the list. This corresponds to the start of the wikitext table in the old [[Template:Portal]]. local listroot = root:tag('ul') :css('display', 'table') :css('box-sizing', 'border-box') :css('padding', '0.1em') :css('max-width', '175px') :css('width', type(args.boxsize) == 'string' and (args.boxsize .. 'px') or nil) :css('background', 'var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa)') :css('color', 'inherit') :css('font-size', '85%') :css('line-height', '110%') :css('font-style', 'italic') :css('font-weight', 'bold') -- Display the portals specified in the positional arguments. for _, portal in ipairs(portals) do local image = getImageName(portal) -- Generate the html for the image and the portal name. listroot :newline() :tag('li') :css('display', 'table-row') :tag('span') :css('display', 'table-cell') :css('padding', '0.2em') :css('vertical-align', 'middle') :css('text-align', 'center') :wikitext(string.format('[[File:%s|32x28px|class=noviewer]]', image)) :done() :tag('span') :css('display', 'table-cell') :css('padding', '0.2em 0.2em 0.2em 0.3em') :css('vertical-align', 'middle') :wikitext(string.format('[[Портал:%s|Портал: %s%s]]', portal, mw.language.getContentLanguage():ucfirst(portal), args['break'] and '<br />' or ' ')) end return tostring(root) end function p._image(portals) -- Wrapper function to allow getImageName() to be accessed through #invoke. local name = getImageName(portals[1]) return name:match('^(.-)|') or name -- FIXME: use a more elegant way to separate borders etc. from the image name end local function getAllImageTables() -- Returns an array containing all image subpages (minus aliases) as loaded by mw.loadData. local images = {} for i, subpage in ipairs{'a', 'b', 'c', 'd', 'e', 'f', 'g', 'h', 'i', 'j', 'k', 'l', 'm', 'n', 'o', 'p', 'q', 'r', 's', 't', 'u', 'v', 'w', 'x', 'y', 'z', 'other'} do images[i] = mw.loadData('Module:Portal/images/' .. subpage) end return images end function p._displayAll(portals, args) -- This function displays all portals that have portal images. This function is for maintenance purposes and should not be used in -- articles, for two reasons: 1) there are over 1500 portals with portal images, and 2) the module doesn't record how the portal -- names are capitalized, so the portal links may be broken. local lang = mw.language.getContentLanguage() local count = 1 for _, imageTable in ipairs(getAllImageTables()) do for portal in pairs(imageTable) do portals[count] = lang:ucfirst(portal) count = count + 1 end end return p._portal(portals, args) end function p._imageDupes() -- This function searches the image subpages to find duplicate images. If duplicate images exist, it is not necessarily a bad thing, -- as different portals might just happen to choose the same image. However, this function is helpful in identifying images that -- should be moved to a portal alias for ease of maintenance. local exists, dupes = {}, {} for _, imageTable in ipairs(getAllImageTables()) do for portal, image in pairs(imageTable) do if not exists[image] then exists[image] = portal else table.insert(dupes, string.format('The image "[[:File:%s|%s]]" is used for both portals "%s" and "%s".', image, image, exists[image], portal)) end end end if #dupes < 1 then return 'No duplicate images found.' else return 'The following duplicate images were found:\n* ' .. table.concat(dupes, '\n* ') end end local function processPortalArgs(args) -- This function processes a table of arguments and returns two tables: an array of portal names for processing by ipairs, and a table of -- the named arguments that specify style options, etc. We need to use ipairs because we want to list all the portals in the order -- they were passed to the template, but we also want to be able to deal with positional arguments passed explicitly, for example -- {{portal|2=Politics}}. The behaviour of ipairs is undefined if nil values are present, so we need to make sure they are all removed. args = type(args) == 'table' and args or {} local portals = {} local namedArgs = {} for k, v in pairs(args) do if type(k) == 'number' and type(v) == 'string' then -- Make sure we have no non-string portal names. table.insert(portals, k) elseif type(k) ~= 'number' then namedArgs[k] = v end end table.sort(portals) for i, v in ipairs(portals) do portals[i] = args[v] end return portals, namedArgs end local function makeWrapper(funcName) -- Processes external arguments and sends them to the other functions. return function (frame) -- If called via #invoke, use the args passed into the invoking -- template, or the args passed to #invoke if any exist. Otherwise -- assume args are being passed directly in from the debug console -- or from another Lua module. local origArgs if type(frame.getParent) == 'function' then origArgs = frame:getParent().args for k, v in pairs(frame.args) do origArgs = frame.args break end else origArgs = frame end -- Trim whitespace and remove blank arguments. local args = {} for k, v in pairs(origArgs) do if type(v) == 'string' then v = mw.text.trim(v) end if v ~= '' then args[k] = v end end return p[funcName](processPortalArgs(args)) -- passes two tables to func: an array of portal names, and a table of named arguments. end end for _, funcName in ipairs{'portal', 'image', 'imageDupes', 'displayAll'} do p[funcName] = makeWrapper('_' .. funcName) end return p 4wswgv9vifshyjc7dqa40m7bqeks1fk 0 1151152 5563082 5528253 2026-05-24T21:19:03Z Cicihwahyuni6 109519 5563082 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | име = Nintendo Co., Ltd. | logo = [[Податотека:Nintendo.svg|120px]] | logo_caption = Nintendo's logo, which dates back to the 1970s. The current gray color was adopted in 2006.<ref>{{cite web|url=http://www.computerandvideogames.com/202585/nintendo-switched-logos-two-years-ago/|title=Nintendo News:Nintendo switched logos "two years" ago|publisher=ComputerAndVideoGames.com|accessdate=2010-06-01}}</ref> | image = [[Податотека:Headquarters of Nintendo Co., Ltd.jpg|160px]] | industry = * [[Индустрија за видеоигри|видеоигри]] * [[интерактивна забава]] * [[електроника]] | foundation = 23 септември [[1889]], во Кјото, Јапонија | founders = [[Фусаџиро Јамаучи]] }} '''Nintendo''' ([[Транскрипција (лингвистика)|се изговара]]: ''Нинтендо'') — име на [[Јапонија|јапонската]] фирма што се занимава со производство на [[играчка конзола|играчки конзоли]] и издавачка дејност како: [[Карти за игра|играчки карти]], [[игри на плоча]], [[Видеоигра|видеоигри]], [[анимиран филм|анимирани филмови]], [[стрип]]ови. Оваа компанија е основана во [[1889]], и нејзината главна дејност била производство на карти за играње за јапонската игра [[Ханафуда]]. Дури во 1977 Нинтендо ја развива својата прва конзола, додека во 1980-тите Нинтендо почнува да основа [[Аркадна видеоигра|аркадни видеоигри]] кој се играле за парички или жетони. == Производи == === Аркадни игри === Компанијата Нинтендо се обидела во производството на [[аркадни игри]] во раните 1970-ти, како насока во својата стратешки цел да се пробие на пазарот за [[Видеоигра|видеоигри]] кој станале популарни во [[САД]]. Нинтендо дури и денес произведува аркадни игри. Дел од аркадните игри на Нинтендо се: * [[Othello]] (1978) * [[Sheriff]] (1979) * [[Space Firebird]] (1980) * [[Radar Scope]] (1980) * [[Donkey Kong (игра од 1981)|''Donkey Kong'']] (1981) * ''[[Donkey Kong Jr.]]'' (1982) * Donkey Kong 3 (1983) * [[Mario Bros]] * [[Legend of Zelda]] === Game & Watch === Game & Watch е името за низа длавновни играчки нонзоли кој излегле во раните 1980-ти, а користеле екран од монохроматски течен кристал (LCD). Овие длановни игри имале само една игра, и имаше едноделен или дводелен дисплеј во различни големини: silver&gold, wide screen, multiscreen (дводелен дисплеј), tabletop (за маса), panorama, superscreen, crystal screen, micro vs system, miniclassics. Овие игри биле популарни сè до излегувањето на длановната конзола Gameboy. * [[Список на игри во silver&gold формат]] * [[Список на игри во wide screen формат]] * [[Список на игри во multiscreen формат]] * [[Список на игри во tabletop формат]] * [[Список на игри во panorama формат]] * [[Список на игри во superscreen формат]] * [[Список на игри во crystal screen формат]] * [[Список на игри во micro vs system формат]] * [[Список на игри во miniclassics формат]] === Играчки конзоли === * [[Color TV Game]] (1977) — прва конзола * [[Nintendo Entertainment System|NES]] (Nintendo Entertainment System) 1987 — (најпродаваната конзола на Нинтендо) * [[NES 2]] * [[AV Famicom]] * [[SNES|Super Nintendo Entertainment System - SNES]] * [[Virtual Boy]] * [[Nintendo 64]] * [[GameCube]] * [[Panasonic Q]] * [[iQue]] * [[Nintendo Wii]] * [[Wii U]] === Длановни играчки конзоли === * [[Game Boy]] * [[Game Boy Color]] * [[Game Boy Light]] * [[Game Boy Advance]] * [[Game Boy Advance SP]] * [[Nintendo DS]] * [[Game Boy Micro]] * [[Nintendo 3DS]] === Софтвери === * [[The Legend Of Zelda]] * [[Mario Bros]] * [[Pokemon]] * [[Metroid]] * [[Animal Crossing Wild World]] * [[Earthbound]] * [[Wave Race]] * [[F-Zero]] * [[Donkey Kong]] * [[Pikmin]] === Филмови и цртани серијали === * Цртани серијал [[Pokemon]] * Цртани серијал [[Mario Bros]] * Цртани серијал [[Legend of Zelda]] * Филм [[Super Mario bros]] * Цртани серијал [[Kirby]] == Надворешни врски == * [http://www.nintendo.com Официјалната страна на Нинтендо] * [http://www.gameandwatch.com gameandwatch.com] * [http://www.planetnintendo.com Све за Нинтендо] [[Категорија:Играчки конзоли]] [[Категорија:Нинтендо| ]] [[Категорија:Производители на играчки од Јапонија]] j6kylcglfr1xur2ur7a2n7u9drn7gg2 0 1155195 5563046 5367195 2026-05-24T19:42:49Z ~2026-31086-24 133513 5563046 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | playername = Џон Стоунс | fullname = Џон Стоунс<ref name="Barclays Premier League Squad Numbers 2013/14">{{наведени вести |title=Barclays Premier League Squad Numbers 2013/14 |url=http://www.premierleague.com/en-gb/news/news/2013-14/aug/premier-league-squad-numbers-seasons-2013-14.html |publisher=Premier League |date=16 August 2013 |accessdate=17 August 2013 |archive-date=2013-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130821225359/http://www.premierleague.com/en-gb/news/news/2013-14/aug/premier-league-squad-numbers-seasons-2013-14.html |url-status=dead }}</ref> | image = | height = {{height|m=1.88}}<ref name="Rothmans2012-13"/> | dateofbirth = {{birth date and age|df=yes|1994|05|28}}<ref name="Rothmans2012-13">{{Наведена книга|editor1-first=Glenda|editor1-last=Rollin|editor2-first=Jack|editor2-last=Rollin|title=Sky Sports Football Yearbook 2012–2013|year=2012|publisher=[[Headline Publishing Group|Headline]]|location=London|isbn=978-0-7553-6356-8|page=427|edition=43rd}}</ref> | cityofbirth = {{роден во |Барнсли|}} | countryofbirth = [[Англија]] | nationality = {{flagsport|ENG}} [[Англија]] | currentclub = {{Fb team Manchester City}} | clubnumber = 5 | position = [[Одбрана (фудбал)|одбрана]] | youthyears1 = 2001–2011 | youthclubs1 = {{Fb team Barnsley}} | years1 = 2011–2013 | caps1 = 24 | goals1 = 0 | clubs1 = {{Fb team Barnsley}} | years2 = 2013–2016 | caps2 = 77 | goals2 = 1 | clubs2 = {{Fb team Everton}} | years3 = 2016–2026 | caps3 = 144 | goals3 = 7 | clubs3 = {{Fb team Manchester City}} | nationalyears1 = 2012–2013 | nationalcaps1 = 3 | nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{знамеикона|Англија}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 19 години|Англија 19]] | nationalyears2 = 2013 | nationalcaps2 = 2 | nationalgoals2 = 0 | nationalteam2 = {{знамеикона|Англија}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 20 години|Англија 20]] | nationalyears3 = 2013–2015 | nationalcaps3 = 12 | nationalgoals3 = 0 | nationalteam3 = {{знамеикона|Англија}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 21 година|Англија 21]] | nationalyears4 = 2014– | nationalcaps4 = 66 | nationalgoals4 = 3 | nationalteam4 = {{знамеикона|Англија}} [[Фудбалска репрезентација на Англија|Англија]] }} '''Џон Стоунс''' ([[англиски јазик|англиски]]: ''John Stones''; роден на [[28 мај]] [[1994]], во [[Барнсли]]) — [[Англија|англиски]] [[фудбалер]], [[Одбрана (фудбал)|играч од одбраната]] на [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]] и на [[Фудбалска репрезентација на Англија|англиската репрезентација]]. == Технички карактеристики == Главно игра на позицијата [[Одбрана (фудбал)#Централен одбранбен играч|централен дефанзивец]], но исто така тој може да игра и на позицијата [[Одбрана (фудбал)#Страничен бек|десен бек]]. Има одлични физички предизпозиции и е многу цврст во физичките двобои, но исто така има и добра техника, добро се снаоѓа во противничките шеснаесетници, вешт во затрворањето на противничките напаѓачи и добар во играта во воздухот. ==Клупска кариера== ===Барнсли=== Роден во [[Барнсли]], [[Јужен Јоркшир]],<ref name="Rothmans2012-13"/> Стоунс произлегол од младинската академија на [[ФК Барнсли]] која му низ настапи за сите младиснки тимови му овозможил да го потпише својот прв професионален договор во декември [[2011]]. Тој го направил своето деби како професионалец на 17 март [[2012]] година во натпреварот од [[Чемпионшип лига]]та Барнсли-[[ФК Рединг|Рединг]] 0-4, влегувајќи на местото на [[Скот Вајсман]] во 52-рата минута.<ref>{{наведени вести|title=Reading maintained their promotion charge with an emphatic win at Oakwell to secure their ninth win in 10 games.|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/17323945|accessdate=19 March 2012|publisher=[[BBC Sport]]|date=17 March 2012}}</ref> Во својот прв натпревар како стартер во професионалната кариера Стоунс го постигнал својот прв гол за Барнсли, во победата на гости со 4-3 по продолженија над [[АФК Рочдејл|Рочдејл]] во првото коло од [[Лига куп]]от на 11 август 2012.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/19123950|title=Rochdale 3–4 Barnsley (aet)|publisher=[[BBC]]|date=11 August 2012 |accessdate=12 August 2012}}</ref> Една недела подоцна, тој го направил својот прв старт во лигата, во победата со 1-0 против [[ФК Мидлзборо|Мидлзборо]].<ref>{{наведени вести|title=Tykes claim overdue home win|url=http://www1.skysports.com/football/live/match/262139/report|accessdate=26 April 2015|work=Sky Sports|date=18 August 2012}}</ref> ===Евертон=== [[File:T Howard J Stones F Campbell 2014.jpg|thumb|left|Стоунс (во средина) и голманот на Евертон [[Тим Хауард]] го бранат својот гол од [[Фрејзер Кемпбел]] од {{Fb team (N) Cardiff City}} во март 2014]] Стоунс потпишал пет и пол годишен договор со [[ФК Евертон|Евертон]] на 31 јануари 2013 година,<ref>{{наведени вести|title=Blues sign Stones|url=http://www.evertonfc.com/news/archive/2013/01/31/blues-sign-stones|publisher=Everton F.C|date=31 January 2013|accessdate=31 January 2013|archive-date=2013-02-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20130204132229/http://www.evertonfc.com/news/archive/2013/01/31/blues-sign-stones|url-status=dead}}</ref> за сума од 3 милиони фунти. Во текот на сезоната 2012-2013 бил неискористена замена во три натпревари од [[Премиер лига]]та, но не добил шанса да дебитира. Своето деби за Евертон го направил против [[ФК Стивениџ|Стивениџ]] во натпревар од вториот круг на Лига купот игран на 28 август 2013 година на [[Гудисон Парк]], во победата со 2-1 по продолженија.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/23776650|title=Everton 2 – 1 Stevenage (aet)|publisher=[[BBC]]|date=28 August 2013 |accessdate=16 September 2013}}</ref> На 14 септември 2013 Стоунс го направил своето деби во Премиер лигата влегувајќи како замена на местото на [[Стивен Нејсмит]] во победата со 1–0 на домашен терен над [[ФК Челси|Челси]] на 14 септември 2013.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/23999387|title=Everton 1 – 0 Chelsea|publisher=[[BBC]]|date=14 September 2013 |accessdate=16 September 2013}}</ref> На 1 јануари 2014 го направил својот прв лигашки старт за Евертон во ремито 1-1 против [[ФК Стоук Сити|Стоук Сити]] на [[Британија (стадион)|Стадионот Британија]].<ref>{{Наведена мрежна страница | url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/25513272 | title=Stoke City 1–1 Everton | publisher=[[BBC Sport]] | accessdate=1 January 2014}}</ref> На почетокот на сезоната 2014-2015, Стоун потпишал нов петгодишен договор со Евртон во трајност до 2019 година. Во текот на сезоната успеал да го истисне ветеранот [[Силван Дистен]] од почетната постава, изборувајќи се место до [[Фил Џагиелка]] на централните одбранбени позиции, но исто така имал неколку старта и на позицијата десен бек. На 6 април 2015 го постигнал својот прв погодок за Евертон во победата со 3-0 над [[ФК Манчестер Јунајтед|Манчестер Јунајтед]].<ref>[http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/32371018 "Everton 3-0 Manchester United"] BBC Sport. 26 April 2015. Retrieved 26 April 2015.</ref> Сезоната ја завршил со 30 настапи во сите натпреварувања и еден постигнат гол. Во текот на летото [[2015]], Евертон одбиле неколку понуди од Челси за трансфер на Стоунс во ''сините'' од кој највисоката изнесувала 30 милиони фунти.<ref>{{Наведена мрежна страница|last1=McNulty|first1=Phil|title=John Stones: Everton defender not for sale despite '£30m Chelsea bid'|url=http://www.bbc.com/sport/0/football/33977836|publisher=[[BBC Sport]]|accessdate=18 August 2015|date=18 August 2015}}</ref> Во текот на [[ФК Евертон сезона 2015-2016|сезоната 2015-2016]] Стоунс станал постојан стартер на позицијата централен одбранбен играч. ===Манчестер Сити=== На 9 август 2016 година, Стоунс потпишал шестгодишен договор со [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]] а сумата на трансферот изнесувала 47,5 милиони фунти, со што тој станал вториот најскап одбранбен играч во фудбалската историјата, зад [[Давид Луиз]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.skysports.com/football/news/11679/10528801/john-stones-joins-manchester-city-in-475m-deal|title=John Stones joins Manchester City in £47.5m deal|publisher=Sky Sports|date=9 August 2016|accessdate=9 August 2016}}</ref><ref>{{наведени вести|url=https://www.theguardian.com/football/2016/aug/09/manchester-city-complete-signing-of-john-stones-from-everton|title=Manchester City complete £47.5m signing of John Stones from Everton|newspaper=The Guardian |location=London |date=9 August 2016|accessdate=9 August 2016}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.bbc.com/sport/football/37020275|title=John Stones: Manchester City sign Everton defender for £47.5m|publisher=BBC Sport|date=9 August 2016|accessdate=9 August 2016}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.soccertransfers.net/manchester-city-sign-john-stones-for-47-5m-on-a-six-year-deal-50456/|title=Manchester City sign John Stones for £47.5m on a six-year deal|publisher=SoccerTransfers.net|date=9 August 2016|accessdate=9 August 2016|archive-date=2016-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160927200403/http://www.newsigning.co.uk/manchester-city-sign-john-stones-for-47-5m-on-a-six-year-deal-50456/|url-status=dead}}</ref> Благодарение на клаузулата според која би требало да добијат 15% од следната продажба, екипата на Барнсли добила 6,78 милиони фунти од трансферот на Стоунс во Манчестер Сити, износ кој бил поголем од било кој друг надомест за трансфер што го добиле во нивната историја.<ref>{{наведени вести |last1=Bilton |first1=Toby |title=Barnsley net £7m from John Stones' move to Manchester City |url=http://www.yorkshirepost.co.uk/sport/football/barnsley-fc/barnsley-net-7m-from-john-stones-move-to-manchester-city-1-8058522 |accessdate=13 September 2017 |work=Yorkshire Post |date=9 August 2016}}</ref> Своето деби за Сити Стоунс го имал четири дена подоцна на стартот на новата сезона, кога играл од почетокот во центарот на одбраната како партнер на [[Александар Коларов]] во победата со 2-1 над {{Fb team (N) Sunderland}}, во првиот натпревар на [[Пеп Гвардиола]] на клупата на ''граѓаните''.<ref>{{наведени вести |last1=Wallace |first1=Sam |title=Manchester City 2 Sunderland 1: Late Paddy McNair own goal hands Pep Guardiola winning start |url=https://www.telegraph.co.uk/football/0/manchester-city-vs-sunderland-live-score-and-goal-updates-from-p/ |accessdate=13 September 2017 |work=The Daily Telegraph |date=13 August 2017}}</ref> На 6 јануари 2017, го постигнал својот прв гол за својот нов клуб, стрелајќи прецизно со глава за последниот гол во победата со 5–0 над {{Fb team (N) West Ham United}} на [[Олимписки стадион во Лондон|Олимпискиот стадион во Лондон]] во третото коло од ФА купот.<ref>{{наведени вести |last1=Cottingham |first1=Robert |title=Man City defender John Stones reacts to first goal for the club |url=http://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/man-city-west-ham-stones-12419263 |accessdate=13 September 2017 |work=Manchester Evening News |date=6 January 2017}}</ref> ==Репрезентативна кариера== Стоунс ја претставувал Англија во репрезентациите [[Фудбалска репрезентација на Англија под 19 години|под 19]], [[Фудбалска репрезентација на Англија под 20 години|под 20]] и [[Фудбалска репрезентација на Англија под 21 година|под 21 година]], а од 2014 година настапува за [[Фудбалска репрезентација на Англија|сениорската репрезентација]]. Со репрезентацијата [[Фудбалска репрезентација на Англија под 21 година|под 21 година]] Стоунс учествувал на [[УЕФА Европско првенство за играчи под 21 година - 2015|Европското првенство 2015]] во [[Чешка]]. Своето деби за [[Фудбалска репрезентација на Англија|сениорската репрезентација на Англија]] Стоунс го направил на 30 мај 2014 во победата со 3-0 во пријатлски натпревар против [[Фудбалска репрезентација на Перу|Перу]]. Тој исто така бил повикан од [[Рој Хоџсон]] на поширокиот список за [[Светско првенство во фудбал 2014|Светското првенство 2014]] во [[Бразил]], но испаднал од конечната листа. === Хронологија на репрезентативните настапи === {{Репрезентативни настапи|ENG}} {{Cronopar|30-05-2014|Лондон|ENG|3|0|PER|-|Пријателска|13={{subon|75}}}} {{Cronopar|04-06-2014|Мајами Гарденс|ECU|2|2|ENG|-|Пријателска|13={{subon|74}}}} {{Cronopar|03-09-2014|Лондон|ENG|1|0|NOR|-|Пријателска|13={{suboff|81}}}} {{Cronopar|08-09-2014|Базел|SUI|0|2|ENG|-|Квалификации за Евро|2016}} {{Cronopar|05-09-2015|Серавале|SMR|0|6|ENG|-|Квалификации за Евро|2016}} {{Cronopar|08-09-2015|Лондон|ENG|2|0|SUI|-|Квалификации за Евро|2016|13={{subon|68}}}} {{Cronopar|17-11-2015|Лондон|ENG|2|0|FRA|-|Пријателска}} {{Cronopar|29-03-2016|Лондон|ENG|1|2|NED|-|Пријателска}} {{Cronofin|8|0}} ==Клупска статистика== ''Статистиката е ажурирана на 10 август 2017.'' {| class="wikitable center" style="text-align:center; font-size:90%" |- ! rowspan="2" | Сезона ! rowspan="2" | Клуб ! colspan="3" | Првенство ! colspan="3" | Национален куп ! colspan="3" | Континентален куп ! colspan="3" | Останати купови ! colspan="2" | Вкупно |- ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Наст ! Гол |- | 2011-2012 || rowspan=2|{{знамеикона|ENG}} [[ФК Барнсли|Барнсли]] || [[Чемпионшип лига 2011-2012|ЧМП]] || 2 || 0 || [[ФА Куп 2011-2012|ФАКуп]]+[[Лига куп 2011-2012|ЛК]] || 0+0 || 0 || - || - || - || || - || - || 2 || 0 |- | 2012-2013 || [[Чемпионшип лига 2012-2013|ЧМП]] ||22|| 0 || [[ФА Куп 2012-2013|ФАКуп]]+[[Лига куп 2012-2013|ЛК]] || 2+2 || 1 || - || - || - || - || - || - || 26 || 1 |- !colspan="3"|Вкупно Барнсли || 24 || 0 || || 4 || 1 || || - || - || || - || - || 28 || 1 |- | [[ФК Евертон сезона 2013-2014|2013-2014]] || rowspan=3|{{знамеикона|ENG}} [[ФК Евертон|Евертон]] || [[Премиер лига 2013-2014|ПЛ]] || 21 || 0 || [[ФА Куп 2013-2014|ФАКуп]]+[[Лига куп 2013-2014|ЛК]] || 3+2 || 0 || - || - || - || - || - || - || 26 || 0 |- | [[ФК Евертон сезона 2014-2015|2014-2015]] || [[Премиер лига 2014-2015|ПЛ]] || 23 || 1 || [[ФА Куп 2014-2015|ФАКуп]]+[[Лига куп 2014-2015|ЛК]] || 2+0 || 0 || [[Лига Европа 2014-2015|ЛЕ]] || 3 || 0 || - || - || - || 28 || 1 |- | [[ФК Евертон сезона 2015-2016|2015-2016]] || [[Премиер лига 2015-2016|ПЛ]] || 33 || 0 || [[ФА Куп 2015-2016|ФАКуп]]+[[Лига куп 2015-2016|ЛК]] || 2+6 || 0 || - || - || - || - || - || - || 41 ||0 |- !colspan="3"|Вкупно Евертон || 77 || 1 || || 15 || 0 || || 3 || 0 || || || || 95 || 1 |- | [[ФК Манчестер Сити сезона 2016-2017|2016-2017]] || rowspan=3|{{знамеикона|ENG}} [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]] || [[Премиер лига 2016-2017|ПЛ]] || 27 || 0 || [[ФА Куп 2016-2017|ФАКуп]]+[[Лига куп 2016-2017|ЛК]] || 4+1 || 1 || [[УЕФА Лига на шамиони 2016-2017|ЛШ]] || 9 || 1 || - || - || - || 41 || 2 |- | [[ФК Манчестер Сити сезона 2017-2018|2017-2018]] || [[Премиер лига на Англија 2017-2018|ПЛ]] || 18 || 0 || [[ФА Куп 2017-2018|ФАКуп]]+[[Лига куп 2017-2018|ЛК]] || 2+4 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2017/18|ЛШ]] || 5 || 3 || - || - || - || 29 || 3 |- | [[ФК Манчестер Сити сезона 2018-2019|2018-2019]] || [[Премиер лига на Англија 2018-2019|ПЛ]] || 22 || 0 || [[ФА Куп 2018-2019|ФАКуп]]+[[Лига куп 2018-2019|ЛК]] || 4+3 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2018-2019|ЛШ]] || 6 || 0 || [[ФА Комјунити Шилд 2018|КШ]] || 1 || 0 || 36 || 0 |- !colspan=3|Вкупно Манчестер Сити || 67 || 0 || || 18 || 1 || || 20 || 4 || || 1 || 0 || 106 || 5 |- !colspan="3"|Вкупно во кариерата || 168 || 1 || || 37 || 1 || || 23 || 4 || || 1 || 0 || 229 || 6 |} ==Трофеј== ===={{знамеикона|ENG}} Манчестер Сити==== *'''{{Трофеј-Англија (Премиер лига)}} [[Премиер лига]]''' (1) : [[Премиер лига на Англија|2017-2018]] *'''{{Трофеј-Англија (Лига куп)}} [[Фудбалски Лига куп на Англија|ЕФЛ куп]]''' (2) : 2017-2018, 2018-2019 *'''{{Трофеј-Комјунити Шилд}} [[ФА Комјунити Шилд]]''' (1) : 2018 == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Англија |image3=Flag of England.svg }} * [http://us.soccerway.com/players/john-stones/189445/ Џон Стоунс на soccerway] * [http://www.transfermarkt.co.uk/john-stones/profil/spieler/186590 Џон Стоунс на transfermarkt] * [http://www.espnfc.com/player/157974/john-stones Џон Стоунс на espn] * [http://www.goal.com/en/people/england/65008/john-stones Џон Стоунс на Goal.com] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160405170150/http://www.goal.com/en/people/england/65008/john-stones |date=2016-04-05 }} {{Navboxes |bg= white |fg= #0B0B3F |bordercolor= #0B0B3F |title= Состави на Англија |list1= {{Состав на Англија на ЕП фудбал под 21 година 2015}} {{Состав на Англија на ЕП фудбал 2016}} {{Состав на Англија на СП фудбал 2018}} {{Состав на Англија на ЕП фудбал 2020}} {{Состав на Англија на СП фудбал 2022}} {{Состав на Англија на ЕП фудбал 2024}} }} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Стоунс, Џон}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Англиски фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Барнсли]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Евертон]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Манчестер Сити]] [[Категорија:Фудбалери од Премиер Лига]] [[Категорија:Родени во 1994 година]] ifrs91vgx7vtebzw2rgr12px9k7e4fp 0 1177473 5562970 5562489 2026-05-24T13:20:42Z Gurther 105215 5562970 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | name = Дани Карвахал<br>Dani Carvajal | image =[[File:UEFA EURO qualifiers Sweden vs Spain 20191015 Dani Carvajal 10 (cropped).jpg|250п]] | caption = | fullname = Даниел Карвахал Рамос | birth_date = {{birth date and age|1992|1|11|df=y}} | birth_place = [[Леганес]], Шпанија | height = 1,73 м | position = [[Одбрана (фудбал)#Централен одбранбен играч|Централен одбранбен играч]] | currentclub = [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]] | clubnumber = 2 | youthyears1 = 1999–2002 | youthclubs1 = Леман | youthyears2 = 2002–2010 | youthclubs2 = [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]] | years1 = 2010–2012 | clubs1 = [[Реал Мадрид Кастиља|Реал Мадрид Б]] | caps1 = 68 | goals1 = 3 | years2 = 2012–2013 | clubs2 = [[ФК Бајер Леверкузен|Бајер Леверкузен]] | caps2 = 32 | goals2 = 1 | years3 = 2013–2026 | clubs3 = [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]]| caps3 = 112 | goals3 = 2 | nationalyears1 = 2010–2011 | nationalteam1 = [[Фудбалска репрезентација на Шпанија под 19 години|Шпанија П19]] | nationalcaps1 = 11 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2012–2014 | nationalteam2 = [[Фудбалска репрезентација на Шпанија под 21 години|Шпанија П21]] | nationalcaps2 = 10 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2014– | nationalteam3 = [[Фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија]] | nationalcaps3 = 13 | nationalgoals3 = 0 | club-update = 16:22, 29 април 2017 (UTC) | nationalteam-update = 28 март 2017 }} '''Даниел Карвахал Рамос''' ({{langx|es|Daniel Carvajal Ramos}}), ({{роден во|Леганес}}, {{роден на|11|јануари|1992}}) - [[Шпанија|шпански]] [[фудбалер]], кој игра како [[Одбрана (фудбал)|десен бек]] и настапува за шпанскиот [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]]. == Клупска кариера == === Реал Мадрид Кастиља === Карвахал влегува во академијата на [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]] на десетгодишна возраст и игра во сите формации на клубот. Во текот на 2010 година стига до вториот тим на клубот – [[Реал Мадрид Кастиља]]. Во својата прва сезона за резервниот тим, Карвахал станува стартер и ја презел капитенската лента. Во следната сезона, 2011/12, одигрува 38 натпревари и постигнува два гола, помагајќи му на тимот да се врати во [[Сегунда дивисион]] после петгодишно отсуство. === Бајер Леверкузен === На 11 јули 2012 година, Карвахал преминува во германскиот [[ФК Бајер Леверкузен|Бајер Леверкузен]], со договор на 5 години. Клаузула во договорот за продажба му дава право на Реал да си го врати Карвахал за сума од 6,5 милиони евра по една сезона, 7 милиони евра по две и 8 милиони евра по три сезони.<ref>[http://www.abc.es/20120711/deportes-futbol/abci-bayer-carvajal-201207111155.html El Bayer Leverkusen confirma el fichaje de Carvajal]; Abc.es</ref> Карвахал дебитира за Леверкузен на 1 септември 2012 година со победата со 2 : 0 на домашен терен против [[ФК Фрајбург|Фрајбург]]. На 25 ноември 2012 година го постигнува својот прв гол за клубот, постигнувајќи го вториот гол за победа од 2 : 1 над [[ФК Хофенхајм|Хофенхајм]]. === Реал Мадрид === Во 2013 година преминува во тимот на Реал Мадрид за сума од 6,5 милиони евра, согласно клаузулата од договорот за трансфер со Бајер Леверкузен. На 8 јули 2015 година го обновува договорот со Реал Мадрид до 30 јуни 2020 година.<ref>[http://www.realmadrid.com/noticias/2015/07/comunicado-oficial-carvajal Comunicado Oficial: Carvajal]</ref><ref>[http://www.realmadrid.com/noticias/2015/07/carvajal-en-el-real-madrid-hasta-2020 Carvajal, en el Real Madrid hasta 2020]</ref> == Репрезентативна кариера == Карвахал настапува за Шпанија до 18 години, Шпанија до 19 години и Шпанија до 21 година, а на 2 септември 2014 година дебитира за првиот тим на [[Фудбалска репрезентација на Шпанија|репрезентацијата на Шпанија]] на пријателскиот меч со [[Фудбалска репрезентација на Франција|репрезентацијата на Франција]] загубен со 1 : 0 на гости.<ref>[http://www.bbc.com/sport/0/football/29047046 France 1 – 0 Spain]</ref><ref>[http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-2744183/France-1-0-Spain-Chelsea-striker-Loic-Remy-inflicts-misery-Vicente-del-Bosque-Les-Bleus-run-deserved-winners.html France 1 – 0 Spain: Chelsea striker Loic Remy inflicts more misery on Vicente del Bosque as Les Bleus run out deserved winners]</ref><ref>[http://www.marca.com/en/2014/09/04/en/football/national_teams/1409864453.html New era stutters for Spain]</ref> == Успеси == === Клупски === ;{{Знаме|Шпанија}} [[Реал Мадрид Кастиља]] * Сегунда дивисион Б: '''2011/12''' {{Знаме|Шпанија}} [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]] *[[Куп на кралот|Куп на Шпанија]] '''(1)''': 2013/14 *[[Лига на шампионите во фудбал|Лига на шампионите]] '''(2)''': 2013/14, 2015/16 *[[Суперкуп на Европа]] – '''(1)''': 2014 *[[Светско клупско првенство во фудбал|Светско клупско првенство]] – 2014 === Национални === * [[Европско првенство во фудбал за играчи под 19 години]]: '''2011''' == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == *[http://www.bdfutbol.com/en/j/j101005.html Профил на BDFutbol] *[http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/es/Castilla/1193040472515/1202789023121/jugador/Jugador/Carvajal.htm Профил на мрежното место на Реал Мадрид] *[http://www.transfermarkt.de/en/daniel-carvajal/profil/spieler_138927.html Профил на Transfermarkt] {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Карвахал, Дани}} [[Категорија:Шпански фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Реал Мадрид]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Баер Леверкузен]] [[Категорија:Фудбалери на Реал Мадрид Кастиља]] [[Категорија:Живи луѓе]] hkf7vsm9t4gg63zju15e627kvhhqfkw 5562971 5562970 2026-05-24T13:21:07Z Gurther 105215 5562971 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | name = Дани Карвахал<br>Dani Carvajal | image =[[File:UEFA EURO qualifiers Sweden vs Spain 20191015 Dani Carvajal 10 (cropped).jpg|250п]] | caption = | fullname = Даниел Карвахал Рамос | birth_date = {{birth date and age|1992|1|11|df=y}} | birth_place = [[Леганес]], Шпанија | height = 1,73 м | position = [[Одбрана (фудбал)#Централен одбранбен играч|Централен одбранбен играч]] | currentclub = [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]] | clubnumber = 2 | youthyears1 = 1999–2002 | youthclubs1 = Леман | youthyears2 = 2002–2010 | youthclubs2 = [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]] | years1 = 2010–2012 | clubs1 = [[Реал Мадрид Кастиља|Реал Мадрид Б]] | caps1 = 68 | goals1 = 3 | years2 = 2012–2013 | clubs2 = [[ФК Бајер Леверкузен|Бајер Леверкузен]] | caps2 = 32 | goals2 = 1 | years3 = 2013–2026 | clubs3 = [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]]| caps3 = 112 | goals3 = 2 | nationalyears1 = 2010–2011 | nationalteam1 = [[Фудбалска репрезентација на Шпанија под 19 години|Шпанија П19]] | nationalcaps1 = 11 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2012–2014 | nationalteam2 = [[Фудбалска репрезентација на Шпанија под 21 години|Шпанија П21]] | nationalcaps2 = 10 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2014– | nationalteam3 = [[Фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија]] | nationalcaps3 = 13 | nationalgoals3 = 0 | club-update = 16:22, 29 април 2017 (UTC) | nationalteam-update = 28 март 2017 }} '''Даниел Карвахал Рамос''' ({{langx|es|Daniel Carvajal Ramos}}; р. {{роден во|Леганес}} на {{роден на|11|јануари|1992}}) — [[Шпанија|шпански]] [[фудбалер]], кој игра како [[Одбрана (фудбал)|десен бек]] и настапува за шпанскиот [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]]. == Клупска кариера == === Реал Мадрид Кастиља === Карвахал влегува во академијата на [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]] на десетгодишна возраст и игра во сите формации на клубот. Во текот на 2010 година стига до вториот тим на клубот – [[Реал Мадрид Кастиља]]. Во својата прва сезона за резервниот тим, Карвахал станува стартер и ја презел капитенската лента. Во следната сезона, 2011/12, одигрува 38 натпревари и постигнува два гола, помагајќи му на тимот да се врати во [[Сегунда дивисион]] после петгодишно отсуство. === Бајер Леверкузен === На 11 јули 2012 година, Карвахал преминува во германскиот [[ФК Бајер Леверкузен|Бајер Леверкузен]], со договор на 5 години. Клаузула во договорот за продажба му дава право на Реал да си го врати Карвахал за сума од 6,5 милиони евра по една сезона, 7 милиони евра по две и 8 милиони евра по три сезони.<ref>[http://www.abc.es/20120711/deportes-futbol/abci-bayer-carvajal-201207111155.html El Bayer Leverkusen confirma el fichaje de Carvajal]; Abc.es</ref> Карвахал дебитира за Леверкузен на 1 септември 2012 година со победата со 2 : 0 на домашен терен против [[ФК Фрајбург|Фрајбург]]. На 25 ноември 2012 година го постигнува својот прв гол за клубот, постигнувајќи го вториот гол за победа од 2 : 1 над [[ФК Хофенхајм|Хофенхајм]]. === Реал Мадрид === Во 2013 година преминува во тимот на Реал Мадрид за сума од 6,5 милиони евра, согласно клаузулата од договорот за трансфер со Бајер Леверкузен. На 8 јули 2015 година го обновува договорот со Реал Мадрид до 30 јуни 2020 година.<ref>[http://www.realmadrid.com/noticias/2015/07/comunicado-oficial-carvajal Comunicado Oficial: Carvajal]</ref><ref>[http://www.realmadrid.com/noticias/2015/07/carvajal-en-el-real-madrid-hasta-2020 Carvajal, en el Real Madrid hasta 2020]</ref> == Репрезентативна кариера == Карвахал настапува за Шпанија до 18 години, Шпанија до 19 години и Шпанија до 21 година, а на 2 септември 2014 година дебитира за првиот тим на [[Фудбалска репрезентација на Шпанија|репрезентацијата на Шпанија]] на пријателскиот меч со [[Фудбалска репрезентација на Франција|репрезентацијата на Франција]] загубен со 1 : 0 на гости.<ref>[http://www.bbc.com/sport/0/football/29047046 France 1 – 0 Spain]</ref><ref>[http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-2744183/France-1-0-Spain-Chelsea-striker-Loic-Remy-inflicts-misery-Vicente-del-Bosque-Les-Bleus-run-deserved-winners.html France 1 – 0 Spain: Chelsea striker Loic Remy inflicts more misery on Vicente del Bosque as Les Bleus run out deserved winners]</ref><ref>[http://www.marca.com/en/2014/09/04/en/football/national_teams/1409864453.html New era stutters for Spain]</ref> == Успеси == === Клупски === ;{{Знаме|Шпанија}} [[Реал Мадрид Кастиља]] * Сегунда дивисион Б: '''2011/12''' {{Знаме|Шпанија}} [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]] *[[Куп на кралот|Куп на Шпанија]] '''(1)''': 2013/14 *[[Лига на шампионите во фудбал|Лига на шампионите]] '''(2)''': 2013/14, 2015/16 *[[Суперкуп на Европа]] – '''(1)''': 2014 *[[Светско клупско првенство во фудбал|Светско клупско првенство]] – 2014 === Национални === * [[Европско првенство во фудбал за играчи под 19 години]]: '''2011''' == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == *[http://www.bdfutbol.com/en/j/j101005.html Профил на BDFutbol] *[http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/es/Castilla/1193040472515/1202789023121/jugador/Jugador/Carvajal.htm Профил на мрежното место на Реал Мадрид] *[http://www.transfermarkt.de/en/daniel-carvajal/profil/spieler_138927.html Профил на Transfermarkt] {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Карвахал, Дани}} [[Категорија:Шпански фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Реал Мадрид]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Баер Леверкузен]] [[Категорија:Фудбалери на Реал Мадрид Кастиља]] [[Категорија:Живи луѓе]] jh2ky1n5ai1i4qkmanas8k9dbvspxlv 0 1188995 5563182 5229902 2026-05-25T07:40:17Z Bjankuloski06 332 /* Хипотези за прогонството */ Правописна исправка, replaced: Боасие → Боасје 5563182 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Писател | name = Овидиј | image =Statuia_lui_Ovidiu.jpg | caption = <small>Статуа од [[Еторе Ферари]] (1887) во спомен на прогонството на Овидиј во Томис (денешна [[Констанца]], [[Романија]])</small> | birth_name = Публиј Овидиј Назон{{Ref label|a|a|none}} | birth_date = 20 март 43 п.н.е | birth_place = [[Сулмона|Сулмо]], [[Италија]], [[Римско Царство]] | death_date = 17 или 18 година од нашата ера (возраст 58–60) | death_place = [[Констанца|Томис]], [[Мала Скитија]], [[Римско Царство]] | occupation = поет | genre = [[Елегија]], [[Епска поезија|Еп]], [[Драма]] | movement = | influences = [[Катул]], [[Вергилиј]], [[Хомер]], [[Цицерон]], [[Секст Пропертиј|Пропертиј]] | influenced = [[Апулеј]], [[Ренесансно сликарство|Ренесансни сликари]], [[Данте Алигиери|Данте]], [[Петрарка]], [[Бокачо]], [[Џон Милтон|Милтон]], [[Вилијам Шекспир|Шекспир]], [[Кристофер Марлоу|Марлоу]], [[Шарл Бодлер|Бодлер]] | signature = | website =}} '''Публиј Овидиј Назон''', познат како '''Овидиј''' (20 март 43 пр. н. е — 17/18 година) — [[Римско Царство|римски]] поет кој живеел за време на владеењето на императорот [[Октавијан Август]].<ref group="б">На латински, прекарот ''Naso'' означува „некој со нос“, т.е. „Носко“. Кога зборува за себе во своите песни, Овидиј се ословува со прекарот, бидејќи името Овидиј не се вклопува во [[Елегичен дистих|елегичниот дистих]].</ref> Тој бил современик на постарите поети [[Вергилиј]] и [[Хорациј]], со кои се смета за темел на [[Римска книжевност|римската книжевност]]. [[Марко Фабиј Квинтилијан|Квинтилијан]] го сметал за последниот римски елегичар.<ref name="Quint. Inst. 10.1.93">Quint. ''Inst.'' 10.1.93</ref> Уште за време на животот, Овидиј уживал огромна популарност, но [[Октавијан Август|Август]] го протерал од Рим во провинцијата на брегот на [[Црно Море|Црното Море]], каде што останал до смртта. Самиот Овидиј своето прогонство го нарекол „поема и грешка“ ([[Латински јазик|латински:]] ''carmen et error'') но неговата дискретност при дискусијата за причините на прогонот, придонела за многу шпекулации меѓу историчарите. Овидиј бил првиот голем [[Римско Царство|римски]] поет кој ја започнал својата кариера за време на владеењето на императорот Август.<ref>Fergus Millar (1993), „Ovid and the Domus Augusta: Rome Seen from Tomoi“, ''Journal of Roman Studies'', 83, p. 6.]</ref>. Тој е најпознат по делата: [[Метаморфози (Овидиј)|„Метаморфози“]] (во 15 книги), „[[Уметноста на љубовта]]“ ([[Латински јазик|латински]]: ''Ars Amatoria'') и „Фасти“ ([[Латински јазик|латински:]] ''Fasti''), познато и како „Шесте книги на календарот“. Неговата [[поезија]] ја имитирале многу поети во [[Доцна антика|Доцната антика]] и во [[Среден век|средниот век]] и таа имала исклучително влијание врз западната уметност и книжевност. Делото ''Метаморфози'' се смета за еден од најважните извори на класичната [[митологија]].<ref>Mark P. O. Morford, Robert J. Lenardon (1999), ''Classical Mythology''. Oxford University Press, p. 25. {{ISBN|0-19-514338-8}} {{ISBN|978-0-19-514338-6}}</ref> == Живот == Овидиј зборувал повеќе за својот живот отколку повеќето други [[Римско Царство|римски]] поети. Информациите за неговата биографија потекнуваат пред сѐ од неговата поезија, а особено од делото „Таги“ ([[Латински јазик|латински:]] ''Tristia'' 4.10), каде дава долг [[Автобиографија|автобиографски]] извештај за неговиот живот. Други извори за неговиот живот даваат [[Сенека Постариот]] и [[Марко Фабиј Квинтилијан]]. === Раѓањето, детството и бракот === [[Податотека:Sulmona0001.jpg|мини|318x318пкс|Втора статуа на Овидиј од Еторе Ферари на Пјаца XX Сетембре, Сулмона, Италија.]] Овидиј се родил во Сулмо (денешна [[Сулмона]]), источно од [[Рим]], во богато еквитанско [[семејство]], на 20 март, 43 п.н.е.<ref name="Publije Ovidije Nazon 1964">„Publije Ovidije Nazon“, во: ''Rimska lirika''. Beograd: Rad, 1964, стр. 100.</ref> Тоа била значајна година во римската [[политика]]<ref group="б">Една година пред раѓањето на Овидиј, се случило [[убиство]]то на [[Гај Јулиј Цезар|Јулиј Цезар]], настан што го предизвикал крајот на [[република]]нскиот режим. По смртта на Цезар, следела серија на [[Граѓанска војна|граѓански војни]] и сојузи (види: [[Римски граѓански војни]]), до победата на внукот на Цезар, [[Октавијан Август|Октавијан]] (подоцна наречен Август) врз Марк Антониј (поддржувач на Цезар), што довело до нов политички режим.</ref> Овидиј учел [[реторика]] во Рим кај [[Арелиј Фуск]] и кај [[Порциј Латро]], заедно со брат му, кој бил одличен во [[Говорништво|ораторство]].<ref>Seneca, ''Cont.'' 2.2.8 and 9.5.17</ref> Татко му сакал Овидиј да учи [[реторика]] за да се занимава со [[право]] и со [[политика]], но веќе во раната младост Овидиј се определил за [[поезија]]та. Според [[Сенека Постариот]], на Овидиј подобро му лежела емоционалната, отколку аргументативната реторика. По смртта на неговиот брат, на дваесетгодишна возраст, Овидиј се откажал од правото и почнал да патува во [[Атина]], [[Мала Азија]] и [[Сицилија]].<ref>''Trist.'' 1.2.77</ref> Извршувал помали јавни функции, како еден од ''[[Триумвират|т<nowiki/>риумвиратите]]'',<ref>''Trist.'' 4.10.33–4</ref> еден од центумвирите<ref>''Trist.'' 2.93ff.; ''Ex P.'' 5.23ff.</ref> и еден од ''децемвирите''<ref>''Fast.'' 4.383–4</ref> но си дал оставка за да продолжи со [[поезија]]та, веројатно околу 29-25 п.н.е, одлука која татко му ја осудувал.<ref>''Trist.'' 4.10.21</ref> [[Податотека:Ovide auteur.jpg|мини|272x272пкс|Овидиј, приказ на профилот]] Овидиј почнал да пишува стихови уште во раната младост, како што самиот кажува во една своја [[Автобиографија|автобиографска]] песна, сè што се обидел да напише било стих (''quid-quid temptabam scribere versus erat'').<ref name="Publije Ovidije Nazon 1964"/> Првиот рецитал на Овидиј е датиран околу 25 година п.н.е, кога тој имал осумнаесет години.<ref>''Trist.'' 4.10.57–8</ref> Тој бил еден од поетите околу патронот [[Марк Валериј Месала Корвин]] и бил пријател со поетите во кругот на [[Гај Килниј Мецена|Мецена]]. Во делото „Таги“ (''Trist.'' 4.10. 41–54), Овидиј го споменува пријателството со [[Емилиј Мацер|Мацер]], со [[Секст Проперциј]] и со [[Хорациј]] и сосем малку се познавал со [[Вергилиј]] и [[Албиј Тибул]], соработник во кругот на [[Месала]], на чии [[Елегија|елегии]] во голема мера се восхитувал. Овидиј бил многу популарен во времето на неговите први дела, но подоцна, во 8 година од нашата ера, бил протеран од Рим од страна на императорот [[Октавијан Август|А<nowiki/>вгуст]]. До неговата триесетгодишна возраст, тој трипати се оженил и двапати се развел. Имал една ќерка, од која дочекал и внуци.<ref name="HornblowerSpawforth2014">{{Наведена книга|last1=Hornblower|first1=Simon|last2=Spawforth|first2=Antony|last3=Eidinow|first3=Esther|title=The Oxford Companion to Classical Civilization|url=https://books.google.com/books?id=AIgdBAAAQBAJ|year=2014|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-870677-9|page=562}}</ref> Неговата последна жена на некој начин го поврзала со влијателните патрикии [[Фабии]] кои му помогнале во неговиот егзил во [[Констанца|Томис]].<ref>''Brill's New Pauly: Encyclopaedia of the Ancient World'' s.v. Ovid</ref> [[Податотека:First verses of Ovid's Metamorphoses.jpg|мини|202x202пкс|Воведните стихови на Овидиј во „''Метаморфози''“]] === Книжевен успех === [[Податотека:Ovide comparant l'univers à un œuf - (Enluminure pour les « Métamorphoses » d'Ovide, Belgique, Flandre, XVe siècle).JPG|мини|300x300пкс|"Овидиј го споредува универзумот со јајце" - (Илустрација за "''Метаморфози''" на Овидиј, [[Белгија]], Фландрија, 15 век)]] Првите 25 години од книжевната кариера Овидиј ги поминал првенствено во пишување елегиски стихови со еротски теми.<ref>The most recent chart that describes the dating of Ovid's works is in Knox. P. "A Poet's Life" in ''A Companion to Ovid'' ed. Peter Knox (Oxford, 2009) pp.xvii–xviii</ref> Хронологијата на овие најстари дела не е сигурна но историчарите нив сепак ги подредиле според дати. За најстар труд се смета делото „''Хероини''“ ([[Латински јазик|латински:]] ''Heroides''), писма на [[Митологија|митолошките]] хероини до нивните отсутни љубовници, кои можеби биле објавени во 19 година п.н.е, иако датумот останува неизвесен.<ref name="Trist. 4.10.53–4">''Trist.'' 4.10.53–4</ref> Автентичноста на некои од овие песни е дискутабилна, но веројатно ова прво издание ги содржело првите 14 песни од збирката. Првите пет книги од збирката „''Љубови“'' ([[Латински јазик|латински:]] ''Amores''), серија еротски поеми упатени до љубовницата Корина, се смета дека биле објавени во 16-15 година п.н.е. Првите три книги од зачуваната верзија, според епиграмот на првата книга, се смета дека биле објавени околу 8-3 година п.н.е. Меѓу публикациите на двете изданија на ''Љубови'' може да се датира премиерата на неговата [[трагедија]] „''Медеја“'', на која ѝ се восхитувале во антиката, но која повеќе не постои. Следната поема на Овидиј, „''Бојата на лицето''“ ([[Латински јазик|латински:]] ''Medicamina Faciei)'', фрагментарно дело за третманите на женската убавина, му претходела на делото, „''Уметноста на љубовта“'', пародија на [[дидактичка поезија]] и прирачник во три книги за заведувањето и интригата, кој се датира во 2 година од нашата ера (Книгите 1-2 некаде во 1 година п.н.е.<ref>{{Наведена книга|last=Hornblower|first=Simon|authorlink=|author2=Antony Spawforth|title=Oxford Classical Dictionary|publisher=Oxford University Press|year=1996|location=|page=1085|url=|doi=|id=|isbn=}}</ref>). Овидиј можеби во неговата поезија во прогонот го идентификува ова дело како ''песната'', која била една од причините за неговиот егзил. По „''Уметноста на љубовта“'', следи делото „''Љубовни лекови''“ ([[Латински јазик|латински:]] ''Remedia Amoris),'' истата година. Со овој корпус на елегиска, еротска поезија Овидиј си направил место помеѓу водечките римски [[Елегија|елегичари]] Гал, Тибул и Пропертиј, меѓу кои себеси се гледал како четврти претставник<ref name="Trist. 4.10.53–4"/>. До 8 година, тој го завршил неговиот најамбициозен труд, „''[[Метаморфози (Овидиј)|Метаморфози]]“'', [[хексаметар]]ска [[Епика|епска поема]] во 15 книги. Делото е енциклопедиски каталог на преобразбите во [[Старогрчка митологија|грчката]] и [[Римска митологија|римската митологија]], од појавата на [[Вселена|космосот]] до [[апотеоза]]та на [[Гај Јулиј Цезар|Јулиј Цезар]]. Приказните се следат една со друга во раскажувањето за човечки суштества преобразени во нови тела: дрва, карпи, животни, цвеќиња, [[Соѕвездие|соѕвездија]] и сл. Истовремено, тој работел на делото „''Фасти''“, поема во шест книги во [[елегичен дистих]] на тема на [[Римски календар|календарот на римските празници]] и [[астрономија]]та. Композицијата на оваа поема била прекината поради егзилот на Овидиј и се смета дека тој престанал да работи на поемата во Томис. Веројатно во овој период биле напишани, доколку се на Овидиј, двостраните писма во ''Хероините'' (16-21). === Прогонството во Томис === [[Податотека:Turner_Ovid_Banished_from_Rome.jpg|мини|280x280пкс| ''Овидиј протеран од Рим'' (1838) слика од [[Џ. М. В. Тарнер]].]] Во 8 година, Овидиј бил протеран во Томис, денешна [[Констанца|К<nowiki/>онстанца]], на [[Црно Море|Црното Море]], со ексклузивна интервенција на императорот [[Октавијан Август|А<nowiki/>вгуст]], без никакво учество на [[Римски сенат|Сенатот]] или на било кој [[Римско граѓанско право|римски судија]].<ref>See ''Trist''. II, 131–132.</ref> Овој настан оставил белег на цела негова следна поезија. Овидиј напишал дека причината за неговото прогонство биле ''carmen et error'' (песна и грешка),<ref name="Publije Ovidije Nazon 1964"/><ref>Ovid, ''Tristia'' 2.207</ref> тврдејќи дека неговото злосторство е полошо и од убиство,<ref>Ovid, ''Epistulae ex Ponto'' 2.9.72</ref> поштетно и од поезија.<ref>Ovid, ''Epistulae ex Ponto'' 3.3.72</ref> Внуците на императорот, [[Јулија Помладата]] и [[Агрипа Постум]], исто така, биле протерани приближно во истото тоа време. Сопругот на Јулија, [[Луциј Емилиј Паул]], бил осуден на смрт за заговор против [[Октавијан Август|Август]], заговор за кој Овидиј можеби знаел.<ref>Norwood, Frances (1963), „The Riddle of Ovid's Relegatio“, ''Classical Philology'', p. 158</ref> [[Lex Iulia|Јулискиот закон за брак од 18 година п.н.е.]], кој промовирал [[Моногамија|моногамен]] брак, а прељубата се сметала за престап, бил новина кај [[Римско Царство|Римјаните]]. Пишувањата на Овидиј во „Уметноста на љубовта“ поттикнувале прељуба. Тој можеби бил протеран поради ова дело, кое се чинело субверзивно во однос на законите на императорот. Сепак, во поглед на долгото време кое поминало помеѓу објавувањето на делото (1 година п.н.е) и прогонството (8 година), некои автори сугерираат дека Август веројатно ја искористил поемата само како оправдание за нешто посериозно.<ref name="José González Vázquez 1992 p.10">José González Vázquez (trans.), Ov. ''Tristes e Pónticas'' (Editorial Gredos, Madrid, 1992), p.10 and Rafael Herrera Montero (trans.), Ov. ''Tristes; Cartas del Ponto'' (Alianza Editorial, Madrid, 2002). The scholars also add that it was no more indecent than many publications by [//en.wikipedia.org/wiki/Propertius Propertius], [//en.wikipedia.org/wiki/Tibullus Tibullus] and [//en.wikipedia.org/wiki/Horace Horace] that circulated freely in that time.</ref> [[Податотека:Insula ovidiu.jpg|мини|244x244пкс|Островот на Овидиј ([[Романски јазик|романски:]] Insula Ovidiu), каде се претпоставува дека умрел Овидиј (остатоците од [[римска вила]] постојат), северно од Констанца ([[Романија]]). ]] === Факти за прогонството === Есента, во 8 година од нашата ера, со едноставен указ издаден од страна на императорот [[Октавијан Август]]<ref>Ovide, ''Tristes'', II, 131-135.</ref>, Овидиј бил прогонет од Рим и му било доделено живеалиште во Мала Скитија (денешна [[Добруџа]]), на брегот на Понт-Еуксин (денешно [[Црно Море]]), во Томис (денешна [[Констанца]]), место каде што живеело население составено од [[Гети]] и од Грци<ref>Ovide, ''Tristes'', V, 7, 11.</ref>. Указот стапилна сила без никакво судење, со тоа се избегнала правна дебата и причините за истиот остануваат мистерија. При прогонот добил статус на ''relegatus'' со што тој го изгубил правото на [[римско граѓанство]] и имотот му бил конфискуван, но тој останал слободен граѓанин, нему било одземено богатството и не му била нарушена слободата да ја продолжи кариерата како писател и да комуницира со сопругата и со пријателите.<ref name=":0">Jérôme Carcopino, , Flammarion, 1963, <abbr>p.</abbr> 59 à 170 : ''L'exil d'Ovide, poète néopythagoricien''</ref> Така тој со богатстото и со своите робови пристигнал во Томис во пролетта во 9 година, далеку од [[Римско Царство|Рим]], на остров во близина на брегот (кој денес се наоѓа во лагуната во северниот дел на [[Констанца]]) каде ја изградил својата вила и ги поминал последните години од животот. Казната на Овидиј била привремена, ''ад темпус'', а не трајна, па врз основа на тоа, Овидиј зел обврска да молчи. Од самиот поет дознаваме дека тој со тек на овие години во прогонство, го научил јазикот на [[Гети]]те и [[Сармати]]те<ref>Ovide, ''Tristes'', V, 12, 58 ; ''Pontiques'', III, 2, 40 et IV, 13, 19-25.</ref>, развил односи со кралот [[Котис III од Тракија|Котис III]] од соседната [[Тракија]]<ref>Ovide, ''Pontiques'', II, 9.</ref> и по смртта на Август, во форумот на Томис пред Гетите прочитал песна што ја напишал на нивниот јазик во чест на императорот и која тие со ентузијазам ја прифатиле.<ref>Ovide, ''Pontiques'', IV, 13, 35-36.</ref> Тој во Томис ги напишал неговите последни стихови, „''Таги''“ и „''Писмата''“, кои содржат исповеди полни со [[меланхолија]], изразувајќи ја неговата [[носталгија]], неговата болка и тага поради егзилот. По егзилот ниедно од неговите дела повеќе го немало во јавните [[Библиотека|библиотеки]].<ref>Ovide, ''Tristes'', III, 1, 65 ; ''Pontiques'', I, 1, 5.</ref> Овидиј залудно се обидувал да се врати во Рим. Преку своите моќни пријатели, тој го молел императорот Август да му дозволи да се врати во Рим, а подоцна го молел и императорот [[Тибериј]], но неговите молби не вродиле со успех.<ref name="Publije Ovidije Nazon 1964"/> По неговата смрт, и покрај неговата желба, семејството не можело да си дозволи да го донесе неговото тело во Рим и тој најверојатно бил закопан во Томис. Сепак, на островот не е најден гробот кој го носи неговото име, но точно е и дека површината на овој остров е намалена поради ерозијата од времето кога римската вила била таму, пред две илјади години. [[Податотека:Statuia lui Ovidiu (1900).jpg|мини|258x258пкс|Статуа на Овидиј во Констанца, Романија (1900 година)]] === Творештвото на Овидиј во прогонство === [[Податотека:Publius Ovidius Naso.jpg|мини|366x366пкс|Замислен портрет на Овидиј]] Во прогонство, Овидиј напишал две збирки поезија, „Таги“ и „Писма од Црното Море“ ([[Латински јазик|латински:]] ''Epistulae ex Ponto)'', во кои се покажува неговата тага и осаменост. Со тоа што бил далеку од Рим, тој немал пристап до библиотеките и на тој начин можеби бил принуден да престане да го пишува делото „Фасти“, поема за [[Римски календар|римскиот календар]], од која се зачувани само првите шест книги, од јануари до јуни. Петте книги на „Таги“, серија елегии кои го изразуваат очајот на поетот во егзил и бараат негово враќање во Рим, се датирани до 9-12 година. „Писма од Црното Море“, серија писма до пријатели во Рим од кои бара да му помогнат да се врати дома се сметаат за негови последни композиции. Првите три книги веројатно биле објавени во 13 година а четвртата книга меѓу 14 и 16 година. Поезијата во прогонот е особено емотивна и лична. Во „Писмата“ тој од жителите на Томис бара пријателство (во „Таги“ тие се застрашувачки [[варвари]]). Заради занимација напишал трактат на рибарството, имено, дидактичка поема со наслов „Рибарство“ ([[Латински јазик|латински:]] ''Halieutica''), од која останале 136 стиха, памфлет насловен „Ибис“, клетви за неверството на лажен пријател, како и некои описи на [[Тракија|Тракијците]] кои живееле околу Томис. Овидиј тагувал за Рим и за неговата трета жена, пишувајќи многу песни за неа. Дел од песните се за императорот [[Октавијан Август|Август]] а дел се за него, за пријателите во Рим, а понекогаш и за самите песни, изразувајќи ја неговата осаменост и надеж за повлекување на егзилот.<ref>Првите два стиха на ''Tristia'' ја изразуваат неговата беда: ''Parve – nec invideo – sine me, liber, ibis in urbem; ei mihi, quod domino non licet ire tuo!'' </ref> === Хипотези за прогонството === За причините на прогонот биле изнесени различни хипотези. Самиот Овидиј пишува: „Две главни обвинувања ја предизвикаа мојата загуба, една песна и една грешка.“<ref>« {{Latin|''Perdiderint cum me duo crimina, carmen et error''}}. Ovide, ''Tristes'', II, 207.</ref>. Песната поради која го налутил императорот, е „Уметноста на љубовта“<ref>Ovide, ''Tristes'', V 12, 48 et I, 1, 68.</ref> Оваа збирка му донела репутација на Овидиј на „учител на бесрамната прељуба“,<ref group="б">„Ме обвинуваат дека сум учител на бесрамната прељуба“. Овидиј, ''Таги'', II, 212.</ref> во времето кога Август се трудел со закон да го наметне новиот морал, а Римјаните биле принудени да ги почитуваат одредбите на [[Lex Iuliae|новите закони]]<ref>{{harvsp|Carcopino 1963|id=JC|p=81 à 88.}}</ref>. За грешката која била фатална, Овидиј тврди дека тој само бил набљудувач: <blockquote>„Не реков ништо, не изустив никаква навреда, виновни зборови не ми се измолкнаа при виното, само затоа што сум видел престап, без да го знам тоа однапред, удрија по мене. Вината ми е што сум имал очи“.</blockquote>Гастон Боасје, во неговата студија посветена на прогонството на Овидиј, претпоставува дека љубовниот однос меѓу ќерката на [[Октавијан Август|Август]] - [[Јулија Постарата|Јулија]] - и поетот го налутила императорот. Но, хронологијата апсолутно противречи на оваа хипотеза, бидејќи откако Август ги открил развратите на неговата ќерка, помеѓу 5 и 2 година п.н.е.<ref group="б">Во 2 година п.н.е, љубовникот на Јулија бил осуден на смрт.</ref> таа постојано била следена а потоа ја прогонил на островот [[Вентотене|Пандатарија]], а од 5 година, во Региум во [[Калабрија]], каде никој не смеел да ѝ се приближи, па затоа невозможно било да постоела некаква интрига помеѓу неа и Овидиј.<ref name=":0" /> Некои од хипотезите тврделе дека грешката на Овидиј била поради учество на церемонии посветени на култот на египетската божица [[Изида]]<ref>[[Léon Herrmann]], ''La faute secrète d'Ovide'', dans la ''Revue de philosophie et d'histoire'', XVII, {{p.}}695 et suiv.</ref><ref>[[Salomon Reinach]], ''Mythes, cultes et religions'', Paris, 1912, IV, {{p.}}69-79 (réédition de l'article paru dans la ''Revue de philologie'', 1910, {{p.}}342-349.)</ref> и наклоноста кон [[неопитагорејството]]<ref>Ovide l’évoque par des [[périphrase]]s, selon l'usage de ses disciples qui ne nommaient jamais le Maître par son nom : ''[[Métamorphoses (Ovide)|Métamorphoses]]'', XV, 60 et suiv. ; ''Tristes'', III, 3, 59-63.</ref> [[Податотека:Publius Ovidius Naso in the Nuremberg chronicle XCIIIv.jpg|мини|224x224пкс|Овидиј во [[Нинбершка хроника|Нинбершката хроника]] во XCIIIv]] Ваквите нејасни причини околу прогонот на Овидиј довеле до бројни теории од страна на историчарите. [[Среден век|Средновековните]] текстови не даваат веродостојни објаснувања и нивните толкувања се чинат извлечени само од пишувањата на Овидиј.<ref>J. C. Thibault, ''The Mystery of Ovid's Exile'' (Berkeley-L. A. 1964), p.20–32.</ref> Самиот Овидиј напишал доста во своја одбрана, честопати давајќи нејасни или противречни показатели.<ref>Вкупно 33 изјави, според Thibault (''Mystery'', p. 27–31).</ref> Во 1923 година, историчарот Џ.Џ Хартман предложил теорија која малкумина ја земаат предвид: дека Овидиј никогаш не бил протеран од Рим и дека целото негово дело од прогонот е резултат на неговата плодна имагинација. Оваа теорија била поддржана и отфрлена во 1930-тите. <nowiki/> Во 1985 година, истражувачкиот труд од Фитон Браун изнесол нови аргументи во прилог на теоријата.<ref>Cf. the summary provided by A. Alvar Ezquerra, ''Exilio y elegía latina entre la Antigüedad y el Renacimiento'' (Huelva, 1997), p. 23–24</ref> Меѓу причините дадени од страна на Браун се дека прогонството на Овидиј се споменува само во неговото дело и во „сомнителни“ пасуси на [[Плиниј Постариот]]<ref>''Naturalis Historia'', 32.152: "His adiciemus ab Ovidio posita animalia, quae apud neminem alium reperiuntur, sed fortassis in Ponto nascentia, ubi id volumen supremis suis temporibus inchoavit".</ref> и Статиј<ref>''Silvae'', 1.2, 254–255: "nec tristis in ipsis Naso Tomis".</ref> и кај ниеден друг автор сѐ до 4 век<ref>Short references in Jerome (''Chronicon'', 2033, an. Tiberii 4, an. Dom. 17: "Ovidius poeta in exilio diem obiit et iuxta oppidum Tomos sepelitur") and in ''Epitome de Caesaribus'' (I, 24: "Nam [Augustus] poetam Ovidium, qui et Naso, pro eo, quod tres libellos amatoriae artis conscripsit, exilio damnavit").</ref>, дека авторот на „''Хероини''“ бил во можност да го одвои поетското "јас" од личниот и реалниот живот и дека информациите за географијата на [[Констанца|Томис]] веќе биле познати според [[Вергилиј]], [[Херодот]] па и самиот Овидиј, во неговите „''Метаморфози''“.<ref group="б">''Делото „Фести“ (Книгите на календарот)'' на Овидиј останало недовршено. „''Метаморфози“'' ја завршил во годината на егзилот и недостигал само финалниот преглед. Додека бил во егзил, Овидиј рекол дека тој никогаш не го сторил финалниот преглед на поемата.</ref><ref>A. D. F. Brown, "The unreality of Ovid's Tomitan exile", ''Liverpool Classical Monthly'' 10.2 (1985), p. 20–21.</ref> Потврдокорните историчари, се противеле на ваквите хипотези.<ref>J. M. Claassen, „Error and the imperial household: an angry god and the exiled Ovid's fate“, ''Acta classica: proceedings of the Classical Association of South Africa'' 30 (1987), p. 31–47.</ref> Еден од главните нивни аргументи е дека Овидиј никогаш не би го оставил делото „Фасти“ недовршено, главно затоа што тоа дело ќе му осигурало статус на врховен поет.<ref>Although some authors such as Martin (P. M. Martin, "À propos de l'exil d'Ovide... et de la succession d'Auguste", ''Latomus'' 45 (1986), p. 609–11.) and Porte (D. Porte, "Un épisode satirique des ''Fastes'' et l'exil d'Ovide", ''Latomus'' 43 (1984), p. 284–306.) detected in a passage of the ''Fasti'' (2.371–80) an Ovidian attitude contrary to the wishes of [[Augustus]] to his succession, most researchers agree that this work is the clearest testimony of support of Augustan ideals by Ovid (E. Fantham, ''Ovid: Fasti. Book IV'' (Cambridge 1998), p. 42.)</ref> <nowiki/> Овидиј умрел во Томис, во 17 или 18 година.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=16zxAgAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=Ancient+Rome:+An+Anthology+of+Sources&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwi_s8WOl6bTAhUFhiwKHSn5CdYQ6AEIIjAA#v=onepage&q=Ovid&f=false|title=Ancient Rome: An Anthology of Sources|last=Smith|first=R. Scott|date=2014-03-15|publisher=Hackett Publishing|isbn=1624661165|language=en}}</ref> Се смета дека делото „Фасти“, било објавено посмртно.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=yPUDE65WEMoC&lpg=PA275&dq=ovid%20fasti%20published%20posthumously&pg=PA22#v=onepage&q=published&f=false|title=Ovid, Fasti 1: A Commentary|last=Green|first=Steven J.|date=2004-01-01|publisher=BRILL|year=|isbn=9004139850|location=|pages=22|language=en|quote=|via=}}</ref> Во декември 2017, прогонот на Овидиј и официјално бил укинат од страна на Советот на градот [[Рим]].<ref>{{наведени вести|last1=Henley|first1=Jon|title=Ovid's exile to the remotest margins of the Roman empire revoked|url=https://www.theguardian.com/world/2017/dec/16/ovids-exile-to-the-remotest-margins-of-the-roman-empire-revoked|accessdate=16 December 2017|publisher=The Guardian|date=16 December 2017}}</ref> == Книжевни жанрови == [[Податотека:Orvieto105.jpg|thumb|десно|Овидиј. Фреска од Лука Сињорели, [[Орвјетска катедрала]], 15 век.]] Овидиј оставил богато и разновидно творештво кое се состои од повеќе дела: „Песни за љубовта“ (во три книги), „Хероики“, „Вештинана љубовта“ (во три книги), „Лекови за љубовта“, „Метаморфози“ (во 15 книги), „Фасти“ (во шест книги), „Песни на тагата“ (во пет книги) и „Писма од Понт“ (во четири книги). Овидиј бил „роден поет“ кој уживал голема популарност и, иако во неговата поезија нема возвишени мисли, тој се наметнал како пример на латинскиот уметнички облик.<ref>Jevrosima Drašković, „Razvitak rimske lirike“, во: ''Rimska lirika''. Beograd: Rad, 1964, стр. 112.</ref> * [[Дидактичка поезија]]: поезија чија функција е да подучува : ''[[Вештина на љубовта]]'', ''[[Лекови за љубовта]], ''Грижа за лицето'' ''[[Фасти]]'' * [[Елегија|Лирска елегична поезија]]: поезија во која се изразени тажни чувства : les ''[[Таги]]'', ''Понтики'' (односно, ''Писма од Црното Море''). * [[Лирика|Лирска љубовна поезија]]: поезија во која се изразени љубовни чувства: ''Љубови.'' * [[Епика|Епска поезија]]: ''[[Метаморфози (Овидиј)|Метаморфози]]''. ''Метаморфозите'', исто како '''[[Енеида]]'' од Вергилиј, се епопеја, род кој се одликува со благородна содржина, а на ниво на формата, со употреба на [[дактилен хексаметар]]. Овие две одлики го изразуваат возвишеното а Овидиј, во сите жанрови, се разликува по неговиот вкус за "еротска" тематика. == Дела == === ''Хероиди'' === [[Податотека:Herkulaneischer_Meister_001.jpg|мини|508x508пкс|[[Медеја]] на фреска во [[Херкуланеум]].]] Делото „Хероиди“ ([[Латински јазик|латински:]] ''Heroides'' („Хероини“) или ''Epistulae Heroidum'' - „Писма на хероините“) е збирка од 21 поема во [[елегичен дистих]], напишани во форма на писма на жените упатени до нивните отсутни љубовници<ref name="ReferenceA">„Publije Ovidije Nazon“, во: ''Rimska lirika''. Beograd: Rad, 1964, стр. 101.</ref> во кои тие ги изразуваат нивните емоции на носталгија и копнеж, молби за нивно враќање и алузии за нивните идни дејства во рамки на личната [[митологија]]. Автентичноста на збирката е доведена во прашање. Таа опфаќа нов тип на композиција без паралела со претходната книжевност.<ref>Knox, P. ''Ovid's Heroides: Select Epistles'' (Cambridge, 1995) pp.14ff.</ref> [[Податотека:Phyllis_Demophoonti.jpg|лево|мини|153x153пкс|Илустрација на Филида и Демофон во „Хероини“, Венеција, 16 век.]] Првите 14 писма се смета дека ја сочинувале првичната објавена збирка на поеми „напишани“ од хероините [[Пенелопа (митологија)|Пенелопа]], [[Филида]], [[Брисеида]], [[Федра]], [[Енона]], [[Хипсипила]], [[Дидона]], [[Хермиона]], [[Дејанира]], [[Аријадна]], [[Канака]], [[Медеја]], [[Лаодамија]] и [[Хиперместра]] до нивниот отсутен љубовник. Писмото 15 од историската [[Сафо]] до [[Фаон]], се чини лажно (иако се спомнува во ''Љубови'' 2.18) поради неговата должина, недостатокот на интеграција во митолошката тема и неговото отсуство од [[Среден век|средновековните]] ракописи.<ref>Knox, P. pp.12–13</ref> Последните писма (16-21) се составени во пар и се состојат од писмо до љубовникот и одговор ([[Парис (митологија)|Парис]] и [[Елена Тројанска|Елена]], Херо и Леандер, [[Аконтиј]] и [[Сидипа]]). Тие се сметаат за подоцнежно дополнување на корпусот, бидејќи Овидиј никогаш не ги споменува. [[Податотека:Ovid and Corine.jpg|мини|Овидиј и Корина]] === ''Љубови'' === „Љубови“ ([[Латински јазик|латински:]] ''Amores)'' е збирка (во три книги) љубовна поезија во [[елегичен дистих]], следејќи ги конвенциите на [[Елегија|елегичниот жанр]] што го развиле [[Тибул]] и Пропертиј. Елегијата потекнува од нив но Овидиј бил иноватор во жанрот. Овидиј го менува водачот на неговите елегии од ''поетот'', во љубовта. Ова префрлање на фокусот од триумф на поетот кон триумф на љубовта е прв од ваков вид за овој жанр на поезија. Оваа иновација на Овидиј може да се сумира како користење на љубовта како метафора за поезијата.<ref>{{Наведено списание|last1=Athanassaki|first1=Lucia|title=The Triumph of Love in Ovid's Amores 1, 2|journal=Materiali e discussioni per l'analisi dei testi classici|date=1992|volume=No. 28|pages=125–141|jstor=40236002}}</ref> Книгите ги опишуваат многуте аспекти на љубовта и се фокусираат на односот на поетот со љубовницата наречена Корина. ''Книга 1'' содржи 15 песни. Во првата, Овидиј ја кажува намерата да напише [[Епика|епска поезија]], која била спречена од [[Купидон]] кој му украл една стапка (претворајќи го [[хексаметар]]от во [[пентаметар]]). Песната 4 е [[Дидактичка поезија|дидактичка]] и ги опишува принципите кои Овидиј ќе ги развие во ''Уметноста на љубовта''. Песната ја воведува Корина по име. Песните 8 и 9 се занимаваат со Корина, којашто ја продава нејзината љубов за подароци, додека 11 и 12 го опишуваат неуспешниот обид на поетот да оствари средба со неа. Песната 14 зборува за експеримент на Корина во боење на косата а 15 ја нагласува бесмртноста на Овидиј и на љубовните поети. Втората книга има 19 песни. Воведната песна раскажува како Овидиј ја напуштил [[гигантомахијата]] во корист на [[елегија]]та. Песните 2 и 3 се молби да му дозволат на поетот да ја види Корина а песната 6 е жалење за мртвиот папагал на Корина. Песните 7 и 8 се занимаваат со врската на Овидиј со слугинката на Корина и нејзиното откривање, а 11 и 12 се обидуваат да ја спречат Корина да отиде на одмор. Песната 13 е молитва до [[Изида]] за болеста на Корина, 14 е песна против абортусот а 19 е предупредување до мажите. Книгата 3 има 15 песни. Воведната песна ги опишува олицетворената Трагедија и Елегија во борба за Овидиј. Песна 2 опишува посета на трките, 3 и 8 се фокусираат на интересот на Корина за другите мажи, 10 е поплака упатена до [[Церера]] поради нејзиниот празник кој бара воздржување, 13 е песна за празникот на [[Јунона]] а 9 тажалка за [[Тибул]]. Во песната 11 Овидиј повеќе не сака да ја љуби Корина и жали за песните што ги напишал за неа. Последната песна е збогување со еротската [[Музи|муза]].<ref>Conte, G. p. 343</ref> ===''Грижа за лицето'' === Трето датирано дело е „Грижа за лицето“ ([[Латински јазик|латински:]] ''Medicamina Faciei Femineae''). Околу стотина елегии останале од оваа песна за третмани за убавина на женското лице, што се чини како пародија на сериозната [[дидактичка поезија]]. Стилот не е различен од пократските хеленистички дидактички дела на Никандер и Аратус. ===''Уметноста на љубовта'' === <blockquote><poem> Si quis in hoc artem populo non novit amandi, hoc legat et lecto carmine doctus amet.<ref>Book 1 Стих 1, 2: „Ако не ја знаеш уметноста на љубовта, прочитај ја мојата книга, и ќе бидеш 'доктор' за љубов во иднина“.</ref> </poem></blockquote>„Уметноста на љубовта“ или „Вештината на љубовта“ ([[Латински јазик|латински:]] ''Ars Amatoria)'' е дидактичка [[Елегија|елегична песна]] во три книги, за вештината на заведувањето и љубовта. Првата книга им се обраќа на мажите и ги учи како да ги заведе жените; втората, исто така, им се обраќа на мажите и ги учи како да ги задржат љубовниците; додека третиот дел ги поучува жените на техниките на заведување.<ref name="ReferenceA"/> Првата книга започнува со [[Инвокација|повикување]] на [[Венера (божица)|Венера]], каде Овидиј се воспоставува себеси како ''аморис'' (1.17) - учител на љубовта. Втората книга се повикува на [[Аполон]] и започнува со раскажување на приказната за [[Икар]]. Овидиј ги советува мажите да избегнуваат да даваат премногу подароци, да се грижат за својот изглед, да ги кријат работите, да ги пофалат љубовниците. Опишана е грижата на [[Венера (божица)|Венера]] за прокреацијата, како и помошта на [[Аполон]] во задржувањето на љубовникот. Книгата завршува со барањето на Овидиј, „учениците“ да ја шират неговата слава. Книга 3 започнува со одлуката на Овидиј да ги насочи жените против неговото учење во првите две книги. Овидиј им дава на жените детални упатства за изгледот, укажувајќи им да избегнуваат премногу украси, ги советува да читаат поезија, да научат да играат игри, да спијат со луѓе од различна возраст, да флертуваат и да воздивнуваат. Книгата завршува со желбата жените да го следат неговиот совет и да ја прошират неговата слава, велејќи: "''Учител ни беше Овидиј''" ([[Латински јазик|латински:]] ''Naso magister erat)''. ===''Лекoви за љубовта'' === „Лекови за љубовта“ (латински: ''Remedia Amoris'') е елегија која предлага лек за љубовта. Песната им се обраќа на мажите и го критикува самоубиството како средство за бегање од [[љубов]]та а потоа, повикувајќи се на [[Аполон]], продолжува да им кажува да не одложуваат, да не бидат мрзливи при справување со љубовта, да ги избегнуваат своите партнерките, да не прават [[магија]], да ја видат љубовницата неподготвена, да имаат други љубовници, да ги изгорат старите писма и никогаш да не бидат љубоморни. Некои ја толкуваат оваа песна како затворање на дидактичкиот циклус љубовна поезија на Овидиј и крај на неговата [[Еротика|еротска]] елегиска поезија.<ref>Conte, G. ''Latin Literature a History'' trans. J. Solodow (Baltimore, 1994) pg.346</ref> === ''Метаморфози (Преобразби)'' === [[Податотека:Ovidius_Metamorphosis_-_George_Sandy's_1632_edition.jpg|десно|мини|278x278пкс|Лондонското издание на ''Метаморфози'' (1632)]] {{Главна|Метаморфози}} „Метаморфози“, најамбициозното и најпознато дело на Овидиј, се состои од каталог од 15 книги напишани во [[дактилен хексаметар]] за преобразби во [[Старогрчка митологија|грчката]] и [[Римска митологија|римската митологија]] поставени во лабава мито-историска рамка. Зборот „метаморфози“ е од грчко потекло и значи „преобразби“. Соодветно, ликовите во ова дело се подложени на многу различни преобразби. Во рамки на речиси 12.000 стихови, се споменуваат речиси 250 различни хеленски и италски митови.<ref name="ReferenceA"/> Секој мит е поставен на отворено, каде што смртниците често се чувствителни на надворешни влијанија. Песната стои во традицијата на митолошката и етиолошката каталошка поезија, како што е „Каталог на жените“ на [[Хесиод]], Етија на [[Калимах]], „Хетереумена“ на [[Никандер]] и „Метаморфози“ на Партениј. [[Податотека:Piero_di_Cosimo_013.jpg|лево|мини|250x250пкс|''Смртта на [[Прокрида]]'', од [[Пјеро ди Козимо де Медичи|Пјеро ди Козимо]] (c.&nbsp;1486–1510)]] Првата книга го опишува формирањето на светот, возрастите на човекот, поплавата, приказната за силувањето на [[Дафне (митологија)|Дафне]] од страна на [[Аполон]] и [[Ија]] од страна на [[Јупитер (бог)|Јупитер]]. Втората книга започнува со Фетон и продолжува да ја опишува љубовта на Јупитер со [[Калиста (митологија)|Калиста]] и [[Европа (митологија)|Европа]]. Третата книга се фокусира на [[митологија]]та на [[Теба (Грција)|Теба]] со приказните на [[Кадмо]], [[Актеон]] и [[Пентеј]]. Четвртата книга се фокусира на три пара љубовници: [[Пирам и Фисба]], [[Салмакида]] и [[Хермафродит]], [[Персеј (митологија)|Персеј]] и [[Андромеда (митологија)|Андромеда]]. Петтата книга се фокусира на песната на [[Музи]]те и се опишува силувањето на [[Прозерпина]]. Шестата книга е збирка приказни за соперништвото помеѓу боговите и смртниците, почнувајќи од [[Арахна]] и завршувајќи со [[Филомела]]. Седмата книга е за [[Медеја]], како и за [[Кефал]] и [[Прокрида]]. Осмата книга е за летот на [[Дедал]], ловот на калидонски свињи и разликата помеѓу [[Филемон и Бавкида]] и [[Ерисихтон]]. Деветтата книга е за [[Херакле]] и инцестуозната [[Библида]]. Десеттата книга се приказни за осудената љубов, како онаа на [[Орфеј]]. [[Податотека:Virgil Solis - Ceyx Tempest.jpg|мини|''Кеик во бурата''. Гравура од [[Виргил Солис]] според ''Метаморфози'' на Овидиј, Книга XI]] Единаесеттата книга го споредува бракот на [[Пелеј]] и [[Тетија (митологија)|Тетија]] со љубовта на [[Кеик]] и Алкиона. Дванаесеттата книга ги опишува подвизите на [[Ахил]], битката на [[кентаур]]ите и [[Ифигенија]]. Тринаесеттата книга зборува за натпреварувањето на Ахил и [[Полифем]]. Четиринаесеттата го опишува патувањето на Енеас, Помона и Вертонус и Ромул. Последната книга започнува со филозофско предавање на [[Питагора]] и обожување на Цезар. Крајот на песната е пофалба за [[Октавијан Август|Август]] и го изразува верувањето на Овидиј дека неговата песна му ја донела бесмртноста. При анализата на „Метаморфози“, фокусот е во организацијата на огромниот материјал и податоци. Г. Б. Конте ја нарекол поемата „галерија на различни литературни жанрови“.<ref>Conte, G. pg.352</ref> === ''Фасти'' === Делото „Фасти“ или „Слави“ се нарекува и „Книга на календарот“ и во него хронолошки се толкуваат разни римски празници и обичаи.<ref name="ReferenceA"/> Од оваа втора амбициозна поема, на која Овидиј работел пред прогонот, се зачувани шест книги. Шесте книги го покриваат првиот семестар од годината, со тоа што секоја книга е посветена на друг месец од [[Римски календар|римскиот календар]] (од јануари до јуни). Такво нешто претходно не било забележано во [[Римска книжевност|римската литература]]. Се чини дека Овидиј планирал да ја опфати целата година, но не можел да го заврши делото поради неговото прогонство. Како и ''Метаморфози'', Фасти требало да биде долга песна што ја следи етиолошката поезија на постари писатели како [[Калимах]] и некои понови како Пропертиј, во неговата четврта книга. Песната минува низ [[Римски календар|римскиот календар]], објаснувајќи ги потеклото и обичаите на важните римски празници, навраќајќи се на митски приказни и давајќи астрономски и земјоделски информации соодветни на сезоната. Песната на почетокот најверојатно му била посветена на [[Октавијан Август|Август]], но можеби смртта на царот го поттикнала Овидиј да ја промени посветата во чест [[Германик]].<ref>Herbert-Brown (2009), G. „Fasti: the Poet, the Prince, and the Plebs“, pp. 126ff.</ref> === ''Ибис'' === „Ибис“ е елегија во 644 реда напишана во егзил, во која Овидиј користи блескава низа митски приказни за проколнување и напад на непријателот. Тој го цитира Калимах како инспирација и ги повикува сите богови да ја направат неговата клетва ефикасна. Песната завршува со молитва дека боговите му ја исполнуваат клетвата. === ''Таги'' === „Таги“ ([[Латински јазик|латински:]]''Tristia)'' се состои од пет книги елегии кои Овидиј ги напишал во прогонот во Томис. Книга 1 содржи 11 песни. Првата е обраќање на Овидиј до неговата книга за тоа како треба да дејствува кога ќе пристигне во Рим. Песната 3 ја опишува неговата последна ноќ во Рим, песните 2 и 10 патувањето на Овидиј во Томис, 8 е за предавството на пријателот, и 5 и 6 за лојалноста на неговите пријатели и сопруги. Во последната песна Овидиј се извинува за квалитетот и тонот на неговата книга, чувство кое одекнува низ целата збирка. Книга 2 се состои од долга песна во која Овидиј се брани себеси и својата поезија, користи преседани за да го оправда своето дело и го моли императорот за прошка. Книгата 3 во 14 песни е за животот на Овидиј во Томис. Првата песна го опишува пристигнувањето на неговата книга во Рим за да ги пронајде делата на Овидиј. Песните 10, 12 и 13 се за годишните времиња поминати во Томис, 9 за потеклото на местото, а 2, 3 и 11 се за неговото емотивно страдање и копнежот за дома. Последната песна е извинување за неговата работа. Книга 4 има 10 песни кои се обраќаат на пријателите. Песната 1 ја изразува неговата љубов кон поезијата и утехата што таа ја носи а 2 го опишува триумфот на Тибериј. Песните 3-5 се за пријатели, 7 барање за преписка и 10 е автобиографија. Последната книга со 14 песни е за сопругата и пријателите. Песните 4, 5, 11 и 14 се наменети за неговата сопруга, 2 и 3 се молитви до Август и Бах, римскиот бог на виното, 4 и 6 се за пријатели, 8 за непријателот. Песната 13 бара писмо, додека со 1 и 12 им се извинува на неговите читатели за квалитетот на неговата поезија. === ''Писма од Црното Море'' (''Понтики'') === „Писма од Црното Море“ ([[Латински јазик|латински:]] ''Epistulae ex Ponto)'' е збирка од четири книги, со вкупно 40 песни, напишани за време на прогонството. Песните главно се барања до пријателите да се заземат кај членовите на империјалното семејство, дискусии за пишување со пријателите и описи на животот во прогонство.<ref name="ReferenceA"/> Првата книга има 10 песни во кои Овидиј ја опишува состојбата на неговото [[здравје]] (10), неговите надежи, спомени и копнежот за Рим (3, 6, 8) и неговите потреби во прогонството (3). Книгата 2 содржи барања до Германик (1 и 5) и разни пријатели да зборуваат во негово име во Рим, додека тој го опишува својот очај и животот во прогонството. Книга 3 има девет песни во кои Овидиј ѝ се обраќа на неговата сопруга (1) и на разни пријатели. Вклучено е раскажувањето на приказната за [[Ифигенија]] во Таврис (2), песната против критики (9) и сонот на Купидон (3). Книга 4, последното дело на Овидиј, во 16 песни зборува за пријателите и го опишува својот живот во егзилот. Песните 10 и 13 ја опишуваат зимата и пролетта во Томис, песната 14 е пофалба за Томис, 7 ја опишува географијата и климата, а 4 и 9 се честитки до пријателите за нивните совети и барања за помош. Песната 12 му е упатена на [[Тутикан]], чие име, се жали Овидиј, не се вклопува во стихот. Последната песна му е упатена на непријателот кого Овидиј го моли да го остави на мира. Последниот елегичен дистих е следниот: „Каде е радоста во прободување на вашиот челик во моето мртво месо? / Не остана место каде што можат да се направат свежи рани.“<ref>[http://www.poetryintranslation.com/PITBR/Latin/OvidExPontoBkFour.htm PoetryInTranslation.com]</ref> == Значење и влијание == === Критика === Делата на Овидиј се толкувале на различни начини во текот на вековите со ставови кои зависеле од општествените, [[Религија|религиозните]] и книжевните контексти на различни периоди. Познато е дека во тек на својот живот, тој веќе бил познат и критикуван. Во „Лекови за љубовта", Овидиј ги критикува луѓето кои сметале дека неговите книги се дрски.<ref>Ov. ''Rem''. VI, 6.</ref> [[Податотека:Ovide_moralisé.jpg|мини|296x296пкс|Морализираниот Овидиј (1484)]] Подоцна, Овидиј станал еден од најпознатите и највлијателните римски поети во [[Среден век|средниот век]] и [[ренесанса]]та.<ref name="PeterXIII">See chapters II and IV in P. Gatti, Ovid in Antike und Mittelalter. Geschichte der philologischen Rezeption, Stuttgart 2014, {{ISBN|978-3-515-10375-6}}; Peter Green (trad.), ''The poems of exile: Tristia and the Black Sea letters'' (University of California Press, 2005), p.xiii. {{ISBN|0-520-24260-2}}, {{ISBN|978-0-520-24260-9}}</ref> Писателите во средниот век го користеле неговиот труд како начин да читаат и пишуваат за теми пошироки од тие што ги налагала [[Библија]]та.<ref>Robert Levine, „Exploiting Ovid: Medieval Allegorizations of the Metamorphoses“, ''Medioevo Romanzo'' XIV (1989), pp. 197–213.</ref> Во средниот век, било напишано обемно француско дело „''Морализираниот Овидиј''“ ([[Француски јазик|француски:]] ''Ovide moralisé)'' кое морализира 15 книги од „Метаморфози“. Делото извршило големо влијание во европската книжевност а поезијата на Овидиј дала инспирација за ренесансната идеја за хуманизмот, и поттикнало многу ренесансни сликари и писатели.{{quote|За првпат ги засакав книгите откако уживав во приказните на „Метаморфози“ од Овидиј. На околу седум или осум години почнав да ги читам, бидејќи беа на мојот мајчин јазик и тоа беше најлесната книга што ја знаев и чија содржина најдобро одговараше на мојата нежна возраст. („Есеи“, Мишел де Монтењ).<ref>[[Michel de Montaigne]], ''The complete essays of Montaigne'' (translated by Donald M. Frame), Stanford University Press 1958, p.130. {{ISBN|0-8047-0486-4}} {{ISBN|978-0-8047-0486-1}}</ref>}}Во [[Шпанија]], [[Мигел де Сервантес|Сервантес]] исто така се повикал на „''[[Метаморфози]]''“ како платформа за инспирација на неговиот роман „''[[Дон Кихот]]''“, каде укажува на тоа да се биде внимателен со сатирите бидејќи тие можат да испратат поети во егзил, судбина што го снашла Овидиј.<ref>Frederick A. De Armas, ''Ovid in the Age of Cervantes'' (Toronto: University of Toronto Press, 2010), pp. 11–12.</ref> [[Податотека:Eugène_Delacroix_-_Ovide_chez_les_Scythes_(1859).jpg|мини|280x280пкс|[[Ежен Делакроа|Делакроа]], ''Овидиј меѓу Скитите'', 1859. Национална галерија (Лондон).]] Во [[16 век]], некои [[Исусовци|езуитски школи]] во [[Португалија]] истргнале неколку пасуси од ''Метаморфозите'' на Овидиј. Иако Езуитите во неговите песни гледале елегантни композиции достојни да им се презентираат на учениците за образовни цели, сепак сметале дека неговите дела како целина можат штетно да влијаат на учениците.<ref>Agostinho de Jesus Domingues, ''Os Clássicos Latinos nas Antologias Escolares dos Jesuítas nos Primeiros Ciclos de Estudos Pré-Elementares No Século XVI em Portugal'' (Faculdade de Letras da [[Universidade do Porto]], 2002), [[Porto]], p.16–17.</ref> Во [[Англија]], во 16 век, делата на Овидиј биле критикувани. Архиепископот од Кентербери и епископот од [[Лондон]] наредиле современиот превод на љубовните песни на Овидиј јавно да бидат запалени во 1599 година. Пуританците од следниот век го гледале Овидиј како [[Паганство|пагански поет]] кој шири неморално влијание.<ref>Ovid's ''Metamorphoses'', Alan H. F. Griffin, ''Greece & Rome'', Second Series, Vol. 24, No. 1 (Apr., 1977), pp. 57–70. Cambridge University Press.</ref> [[Џон Драјден]] составил познат превод на Метаморфози во текот на [[17 век]], кога Овидиј бил ''преработен'' [...] според неговата слика<ref name="PeterXIII2" /> [[Романтизам|Романтичното движење]] од [[19 век]], Овидиј и неговите песни ги сметале „задушени, досадни, прекумерно формализирани и без вистинска страст“.<ref name="PeterXIII2" /> Романтичарите ги претпочитале неговите поезии од времето на прогонството.<ref>Peter Green (trad.), ''The poems of exile: Tristia and the Black Sea letters'' (University of California Press, 2005), p. xiv. {{ISBN|0-520-24260-2}}, {{ISBN|978-0-520-24260-9}}</ref> Сликата ''Овидиј меѓу Скитите'', насликана од [[Ежен Делакроа|Делакроа]], ги отсликува последните години на поетот во егзил во [[Скитија]], а неа ја виделе [[Шарл Бодлер|Бодлер]], [[Теофил Готје|Готје]] и [[Едгар Дега]].<ref>„Recent Acquisitions, A Selection: 2007–2008“, in [[The Metropolitan Museum of Art]] ''Bulletin'', v. 66, no. 2 (Fall, 2008).</ref> Бодлер ја искористил можноста да напише долг [[есеј]] за животот на прогонет поет како Овидиј.<ref>Timothy Bell Raser, ''The simplest of signs: Victor Hugo and the language of images in France'', 1850–1950 (University of Delaware Press, 2004), p.127. {{ISBN|0-87413-867-1}}, {{ISBN|978-0-87413-867-2}}</ref> Ова покажува дека романтичарите споделувале интерес за темата која ја опфаќа и онаа на несфатениот гениј.<ref>Matt Cartmill, ''A View to a Death in the Morning: Hunting and Nature Through History'', Harvard University Press, 1996, p.118–19. {{ISBN|0-674-93736-8}}</ref> Во минатото, поемите од егзилот не поттикнувале некој посебен интерес.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=gfWtBQAAQBAJ|title=The Poems of Exile: Tristia and the Black Sea Letters|page=xxxvi|author=Ovid|translator-last=Green|translator-first=Peter|publisher=University of California Press|date=2005|isbn=0520931378}}</ref> Во романот „[[Наспроти]]“, францускиот писател [[Жорис-Карл Уисманс]] ја нарекува поезијата на Овидиј „водникави блуеници“.<ref>Карл Уисманс, ''Наспроти''. Скопје: Темплум, 2011, стр. 44.</ref> === Влијанието на Овидиј === ==== Уметност и книжевност ==== * (околу 800–810) поетот [[Модоин]] од дворот на [[Карло Велики]] си го дал себеси прекарот ''Назон''. * (12 век) Трубадурите и средновековната дворска литература. Особено, пасусот кој го опишува [[Свет грал|Светиот грал]] во ''Песна за гралот'' од [[Кретјен де Троа|Кретјен од Троа]] содржи елементи од [[Метаморфози (Овидиј)|Метаморфозите]].<ref name="Peron, Goulven 2016, p. 113">Peron, Goulven. L'influence des Metamorphoses d'Ovide sur la visite de Perceval au chateau du Roi Pecheur, Journal of the International Arthurian Society, Vol. 4, Issue 1, 2016, p. 113-134.</ref> * (13 век) „Романот за розата“, [[Данте Алигиери]] * (14 век) [[Франческо Петрарка|Петрарка]], [[Џефри Чосер]], [[Хуан Руиз]] * (15 век) [[Сандро Ботичели]][[Податотека:Nicolas Poussin - Landscape during a Thunderstorm with Pyramus and thisbe - Google Art Project.jpg|мини|''Пејзаж со Пирам и Фисба за време на бура'' од [[Никола Пусен]]]](16 век-17 век) [[Кристофер Марлоу]], [[Вилијам Шекспир]], [[Џон Марстон]] * (17 век) [[Џон Милтон]], [[Џан Лоренцо Бернини]], ''Дон Кихот на'' [[Мигел де Сервантес]], 1605 и 1615 година, ''Приказната за Полифем и Галатеја'' на [[Луис де Гонгора]], 1613 година, ''Пејзаж со Пирам и Фисба'' од [[Никола Пусен]], 1651, ''Пејзаж со Филемон и Баукида'' од [[Петер Паул Рубенс]], околу 1620 година, ''Божествен нарцис'' од Сор [[Хуана Инес де ла Круз]] околу 1689 година<ref>Tavard, George H. Juana Ines de la Cruz and the Theology of Beauty: The First Mexican theology, University of Notre Dame Press, Notre Dame, IN, 1991, pp/104-105</ref> * (1820-тите) За време на неговиот егзил во Одеса, [[Александар Сергеевич Пушкин|Александар Пушкин]] се споредил себеси со Овидиј во посланието до Овидиј (1821). Прогонетиот Овидиј се појавува и во долгата поема ''Цигани'', која се случува во Молдавија (1824), и во Песна VIII од [[Евгениј Онегин]]. * (1916) ''Портрет на уметникот како млад човек'' на [[Џејмс Џојс]] има цитат од Книга 8 од Метаморфози и го воведува Стивен Дедалус. * (1951) ''Шест метаморфози според Овидиј'' од [[Бенџамин Бритен]], музика за соло [[обоа]]. * (1960) ''Бог е роден во егзил'', роман на романскиот писател [[Винтила Хорија]] за престојот на Овидиј во егзил (романот добил [[награда Гонкур]] во 1960 година). * (1960-ти–2010-ти) [[Боб Дилан]] честопати се навраќа на Овидиј. Во 2006, албумот "''Модерни времиња''", содржи песни со позајмени стихови од песни од егзилот на Овидиј, од преводот на Питер Грин. * (1978) Романот на австралискиот автор [[Дејвид Малуф]] "Имагинарен живот" е за егзилот на Овидиј во Томис. * (1998) Во ''Пандора'', од [[Ана Рајс]], Пандора го цитира Овидиј како омилен поет и автор. * (2000) ''Уметноста на љубовта'' од [[Робин Брукс]], комедија. * (2004) ''Уметноста на љубовта'' од Ендру Рисик, драма, дел од трилогија, со шпекулација за злосторството кое го испратило Овидиј во егзил.<ref>{{наведени вести|url=http://www.telegraph.co.uk/culture/tvandradio/3615337/Tune-in-and-turn-back-the-clock.html|location=London|work=The Daily Telegraph|first=Gillian|last=Reynolds|title=Tune in, and turn back the clock|date=April 13, 2004}}</ref> * (2007) Романот „''Римска ѕвезда''“ на рускиот автор [[Александар Зорич]] е за последната година на животот на Овидиј. * (2007) драмата "''Земјата на заборавот''" од драматургот Михаил Берман-Цикиновски се заснова на новите хипотези околу мистеријата на прогонот на Овидиј во Томис. * (2008) "''Љубовна песна на Овидиј''", двочасовен документарен филм на Дамјано Пјетропаоло, снимен во Рим, во реставрираната куќа на Август во [[Римски форум|Римскиот форум]]), [[Сулмона]] (родното место на Овидиј) и [[Констанца]] (денешен Томис, во Романија)<ref>Broadcast on the Canadian Broadcasting Corporation, CBC Radio One, Dec. 18 and 19, 2008.</ref> * (2011) На [[Фестивал на античка драма Стоби|Фестивалот на античка драма Стоби]], [[Охридски театар|Охридскиот театар]] настапил со претставата „Метаморфози“ работена по текст на Овидиј, во режија на [[Андреј Цветановски]] а адаптирана од [[Дарко Јан Спасов]].<ref>{{Наведени вести|url=http://tirekovmirece.com/Novost/%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%84%D0%BE%D0%B7%D0%B8-%D0%BD%D0%B0-%D0%BE%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B8-%D1%82%D0%B5%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80-%D0%B2%D0%B5%D1%87%D0%B5%D1%80-%D0%BD%D0%B0-%D0%A1%D1%82%D0%BE%D0%B1%D0%B8|title=Метаморфози на охридски театар вечер на Стоби|work=Ти Реков Ми Рече|access-date=2018-02-08|language=en}}</ref> * (2012) ''Куќа на гласина'', роман на британскиот автор [[Џејк Арнот]]-започнува со пасус од Метаморфози12.39–63 * (2013) Книжевно дело од [[Михаил Берман - Цикиновски]] "За Овидиј 2000 години подоцна“ (Патопис). Описи на авторот од посетата на местата на неговото раѓање и смрт. * (2015) Во серијата [[Живи мртовци (ТВ серија)|Живи мртовци]], сезона 5 епизода 5, се кажува реченица од Овидиј на латински: "''Dolor hic tibi proderit olim''".<ref>{{Наведена мрежна страница|author=Ovid|url=http://www.sacred-texts.com/cla/ovid/lboo/lboo53.htm|website=Sacred Texts|title=ELEGY XI: WEARY AT LENGTH OF HIS MISTRESS' INFIDELITIES, HE SWEARS THAT HE WILL LOVE HER NO LONGER|accessdate=November 14, 2015}}</ref> Реченицата е извадок од една подолга реченица, "''Perfer et obdura, dolor hic tibi proderit olim''" (во превод: „Бидете трпеливи и јаки, еден ден оваа болка ќе ви биде корисна").<ref>{{наведени вести|title=5 Things You Might Have Missed in The Walking Dead 'Now'|author=Faherty, Allanah Faherty|date=November 9, 2015|work=MoviePilot|url=http://moviepilot.com/posts/3634276|access-date=2018-02-08|archive-date=2015-11-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20151117031658/http://moviepilot.com/posts/3634276|url-status=dead}}</ref> === Топонимија === Во Италија, на Овидиј му е посветена улица во Рим, во близина на Кастел Сант Ангело. Исто така, името на Овидиј го носат и: * Универзитетот „Овидиј“, [[Констанца]] (Романија), * Овидиу, романска општина, * Овидиопол, град на југозападна [[Украина]], * Овидиј, место во [[САД]], * Многу улици, училишта и библиотеки во Романија го носат името Овидиу. == Надворешни врски == * -{[http://etext.lib.virginia.edu/latin/ovid/notes.html Универзитет Вирџинија, "Овидиј: илустрации, слика и текст"]}- * {{Gutenberg author|id=Овидиј|name=Овидиј}} * {{Internet Archive author|sname=Ovid}} * {{Librivox author|id=4959}} * -{[http://ovidmeta.jp/search/p/search.php?BookId=1#book_card Nihon University, "Ovid Metamorphoses: Paris 1651(1619)] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20171101132135/http://ovidmeta.jp/search/p/search.php?BookId=1#book_card |date=2017-11-01 }}}- * -{[http://edsitement.neh.gov/curriculum-unit/ovids-metamorphoses-common-core-exemplar Ovid’s “Metamorphoses”: A Common Core Exemplar] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20170131162913/https://edsitement.neh.gov/curriculum-unit/ovids-metamorphoses-common-core-exemplar |date=2017-01-31 }}}- * ''Латински и англиски превод'' ** -{[http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/perscoll?.submit=Change&collection=Perseus:collection:Greco-Roman&type=text&lang=Any&lookup=Ovidius Perseus/Tufts: P. Ovidius Naso] ''Amores'', ''Ars Amatoria'', ''Heroides'' (on this site called ''Epistulae''), ''Metamorphoses'', ''Remedia Amoris''. Enhanced brower. Not downloadable.}- ** -{[http://www.sacred-texts.com/cla/ovid Архива: Овидиј] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20121022220609/http://www.sacred-texts.com/cla/ovid/ |date=2012-10-22 }} ''Amores'', ''Ars Amatoria'', ''Medicamina Faciei Femineae'', ''Metamorphoses'', ''Remedia Amoris''.}- ** -{[http://fax.libs.uga.edu/PA6519xM3xB8/ Метаморфози на Публиј Овидиј Насон] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070722000211/http://fax.libs.uga.edu/PA6519xM3xB8/ |date=2007-07-22 }}; со анализа и објаснувања, белешки на англиски, историски критики, илустрации. [[Nathan Covington Brooks]]. Publisher: New York, [[A. S. Barnes]] & co.; Cincinnati, H. W. Derby & co., 1857 ''(a searchable facsimile at the University of Georgia Libraries; [[DjVu]] & [http://fax.libs.uga.edu/PA6519xM3xB8/1f/metamorphoses_of_ovid.pdf layered PDF] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20060305180551/http://fax.libs.uga.edu/PA6519xM3xB8/1f/metamorphoses_of_ovid.pdf |date=2006-03-05 }} format)''}- * ''Оригинални латински'' текстови ** -{[http://www.thelatinlibrary.com/ovid.html Латинска библиотека: Овидиј] ''Amores'', ''Ars Amatoria'', ''Epistulae ex Ponto'', ''Fasti'', ''Heroides'', ''Ibis'', ''Metamorphoses'', ''Remedia Amoris'', ''Tristia''.}- ** -{[http://www.intratext.com/Catalogo/Autori/Aut281.HTM Дела од Овидиј]}- == Поврзано == {{Portal|Книжевност}} * [[Метаморфози (Овидиј)|Метаморфози]] * [[Римска книжевност]] * [[Октавијан Август]] == Белешки == {{reflist|1|group="б"}} == Наводи == {{наводи|2}} {{Нормативна контрола}} {{добра статија}} [[Категорија:Овидиј| ]] [[Категорија:Римски поети]] [[Категорија:Римјани од 1 век п.н.е.]] [[Категорија:Римјани од 1 век]] [[Категорија:Писатели од 1 век]] [[Категорија:Писатели од 1 век п.н.е.]] [[Категорија:Писатели на латински јазик]] [[Категорија:Родени во 43 година п.н.е.]] [[Категорија:Починати во 10-тите]] n2zow7hyirolwx2grg1eubvwdzv98f2 0 1190508 5563008 4748783 2026-05-24T17:32:45Z Dandarmkd 31127 5563008 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Зграда | name = Споменик на грабнатото бекче | native_name = | image = | image_alt = | caption = | map_type = Македонија Струмица | map_caption = Местоположба во рамките на Струмица | latd = 41 | latm = 26 | lats = 38 | latNS = N | longd = 22 | longm = 38 | longs = 20 | longEW = E | building_type = бетон | architectural_style = | structural_system = | cost = | ren_cost = | client = | owner = Општина Струмица | current_tenants = | landlord = | location = Општина Струмица | address = | location_town = Струмица | location_country = {{МКД}} | coordinates = | start_date = | completion_date = | inauguration_date = 1978 | renovation_date = | antenna_spire = | roof = | top_floor = | other_dimensions = | floor_count = | floor_area = | seating_type = | seating_capacity = | elevator_count = | main_contractor = | architect = [[Борис Крстевски]] | architecture_firm = }} '''Споменик на грабнатото бекче''' — споменична композиција во [[Струмица]]. Споменикот е сместен на тревната површина во Градскиот парк на Струмица и претставува композиција од три скулптури од бетон, во природна човечка големина. Доминира фигурата на [[Гоце Делчев]], па револуционерот – комита [[Андон Ќосето]] и фигурата на '''Назлам-бег''', синот на струмичкиот бег. Сите три фигури се поставени на плато. Овие скулптури на симболичен начин го прикажуваат грабнувањето на Назлам-бег, настан кој се случил во септември [[1897]] година, при еден од престоите на Гоце Делчев во Струмица. Во грабнувањето учествувале Гоце Делчев, [[Доне Лазаров]], [[Петре Кончалиев]] и други револуционери. Споменикот е дело на академскиот ликовен уметник [[Борис Крстевски]], а подигнат е по повод 75. годишнината од [[Илинденското востание]], односно во [[1978]] година. == Надворешни врски == * [http://come2strumica.mk/mk/%D0%B4%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D1%98%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%B5/%D1%81%D0%BF%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B8/%D1%81%D0%BF%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BA-%D0%BD%D0%B0-%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%BE-%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%87%D0%B5-%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%BB%D0%B0%D0%BC-%D0%B1/ ''Monument of the abducted Bey, Nazlam – Bey – Strumica''] {{Згради и градби во Струмица}} [[Категорија:Споменици во Струмица|Бекче]] [[Категорија:Згради и градби посветени на Гоце Делчев]] [[Категорија:Македонската архитектура во 1978 година]] 6ebzfq2blcdw0ci6si6raq5ecadizrb 14 1197268 5563215 3722991 2026-05-25T09:20:46Z Dandarmkd 31127 5563215 wikitext text/x-wiki {{МакАрхитГодина|198|1}} [[Категорија:Југословенската архитектура во 1981 година]] 25iyg4rhogfe63b8ssxymjzztarkr6o 14 1197271 5563009 3722994 2026-05-24T17:33:04Z Dandarmkd 31127 5563009 wikitext text/x-wiki {{МакАрхитГодина|197|8}} [[Категорија:Југословенската архитектура во 1978 година]] qd1qbgqybiwf02zcptm56cktkbc0hip 2 1202233 5563124 5550634 2026-05-25T02:26:22Z ListeriaBot 65467 Wikidata list updated [V2] 5563124 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql=PREFIX schema: <http://schema.org/> SELECT ?item ?itemLabel WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q5. ?item wdt:P21 wd:Q6581072. ?item wdt:P106 ?sci. VALUES ?sci { wd:Q901 wd:Q11063 wd:Q18805 wd:Q39631 wd:Q81096 wd:Q170790 wd:Q82594 wd:Q169470 wd:Q593644 wd:Q864503 wd:Q1265807 wd:Q3126128 wd:Q3140857 wd:Q3745071 wd:Q20107384 wd:Q26726323 wd:Q28054752 wd:Q28870501 wd:Q30084569 wd:Q10872101 wd:Q14565186 wd:Q15143181 wd:Q15143191 wd:Q15401884 wd:Q15839134 wd:Q15941468} SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "mk,en". } FILTER(NOT EXISTS { ?article schema:about ?item. ?article schema:inLanguage "mk". ?article schema:isPartOf <https://mk.wikipedia.org/>. })}LIMIT 100 |sort=label |columns=number:#,label:Article,description,p569,p570,p18,item |thumb=100 |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Article ! description ! датум на раѓање ! датум на смрт ! слика ! item |- | style='text-align:right'| 1 | [[Ada Yonath]] | молекуларен биолог од Израел | data-sort-value="1939" | 1939-06-22 | | [[Податотека:Ada E. Yonath.jpg|center|100px]] | [[:d:Q7426|Q7426]] |- | style='text-align:right'| 2 | [[Aleksandra Ivanivna Strelbytska]] | | data-sort-value="1905" | 1905-12-06 | data-sort-value="1980" | 1980-03-02 | | [[:d:Q768616|Q768616]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[Alix de Lannoy]] | | data-sort-value="1941" | 1941-09-20 | data-sort-value="2012" | 2012-08-26 | | [[:d:Q2231963|Q2231963]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[Anke Bosse]] | | data-sort-value="1961" | 1961 | | | [[:d:Q556650|Q556650]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[Anna Heer]] | | data-sort-value="1863" | 1863-03-22 | data-sort-value="1918" | 1918-12-09 | [[Податотека:Anna Heer (1863–1918) Ärztin.jpg|center|100px]] | [[:d:Q560826|Q560826]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[Annedore Prengel]] | | data-sort-value="1944" | 1944 | | [[Податотека:Annedore Prengel.jpg|center|100px]] | [[:d:Q565991|Q565991]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[Annie Scott Dill Maunder]] | | data-sort-value="1868" | 1868-04-14 | data-sort-value="1947" | 1947-09-15 | [[Податотека:Annie-Scott-Dill-Maunder-ne-Russell.jpg|center|100px]] | [[:d:Q539093|Q539093]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[Athene Donald]] | | data-sort-value="1953" | 1953-05-15 | | [[Податотека:Athene Donald (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q513936|Q513936]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[Ayaan Hirsi Ali]] | | data-sort-value="1969" | 1969-11-13 | | [[Податотека:Ayaan Hirsi Ali by Gage Skidmore.jpg|center|100px]] | [[:d:Q214475|Q214475]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[Barbara Lenz]] | | data-sort-value="1955" | 1955-02-12 | | [[Податотека:Forschergestalten- Barbara Lenz.jpg|center|100px]] | [[:d:Q807534|Q807534]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[Bernice Johnson Reagon]] | | data-sort-value="1942" | 1942-10-04 | data-sort-value="2024" | 2024-07-16 | [[Податотека:Bernice-johnson-reagon-sm.jpg|center|100px]] | [[:d:Q162209|Q162209]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[Brigitte Jockusch]] | | data-sort-value="1939" | 1939-09-27 | | [[Податотека:Brigitte Jockusch.JPG|center|100px]] | [[:d:Q916373|Q916373]] |- | style='text-align:right'| 13 | [[Callista Roy]] | | data-sort-value="1939" | 1939-10-14 | | | [[:d:Q1027328|Q1027328]] |- | style='text-align:right'| 14 | [[Catherine Coleman]] | | data-sort-value="1960" | 1960-12-14 | | [[Податотека:Catherine Coleman.jpg|center|100px]] | [[:d:Q7468|Q7468]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[Charlotte Schubert]] | | data-sort-value="1955" | 1955-02-21 | | | [[:d:Q1067332|Q1067332]] |- | style='text-align:right'| 16 | [[Christiane Vorster]] | | data-sort-value="1954" | 1954-11-18 | | | [[:d:Q1082859|Q1082859]] |- | style='text-align:right'| 17 | [[Christine Roiter]] | | data-sort-value="1964" | 1964-01-20 | | | [[:d:Q1083759|Q1083759]] |- | style='text-align:right'| 18 | [[Claudia Spies]] | | data-sort-value="1961" | 1961-04-06 | | | [[:d:Q1097806|Q1097806]] |- | style='text-align:right'| 19 | [[Claudine Moulin]] | | data-sort-value="1962" | 1962-02-09 | | | [[:d:Q281197|Q281197]] |- | style='text-align:right'| 20 | [[Constance Tipper]] | | data-sort-value="1894" | 1894-02-06 | data-sort-value="1995" | 1995-12-14 | | [[:d:Q52814|Q52814]] |- | style='text-align:right'| 21 | [[Dagmar Schratter]] | | data-sort-value="1954" | 1954 | | | [[:d:Q1157323|Q1157323]] |- | style='text-align:right'| 22 | [[Diana Gabaldon]] | | data-sort-value="1952" | 1952-01-11 | | [[Податотека:Diana Gabaldon (2010).jpg|center|100px]] | [[:d:Q272492|Q272492]] |- | style='text-align:right'| 23 | [[Donna Nelson]] | | data-sort-value="1954" | 1954 | | [[Податотека:Donna Nelson.jpg|center|100px]] | [[:d:Q55220|Q55220]] |- | style='text-align:right'| 24 | [[Dorothea Orem]] | | data-sort-value="1914" | 1914-07-15 | data-sort-value="2007" | 2007-06-22 | | [[:d:Q435188|Q435188]] |- | style='text-align:right'| 25 | [[Dorothea Rüland]] | | data-sort-value="1955" | 1955 | | | [[:d:Q1246263|Q1246263]] |- | style='text-align:right'| 26 | [[Dorothee Master]] | | data-sort-value="1960" | 1960 | | | [[:d:Q1250223|Q1250223]] |- | style='text-align:right'| 27 | [[Dorothy Hansine Andersen]] | | data-sort-value="1901" | 1901-05-15 | data-sort-value="1963" | 1963-03-03 | [[Податотека:Dorothy Hansine Andersen.jpg|center|100px]] | [[:d:Q469231|Q469231]] |- | style='text-align:right'| 28 | [[Dorothy Reed Mendenhall]] | | data-sort-value="1874" | 1874-09-22 | data-sort-value="1964" | 1964-07-31 | [[Податотека:Dorothy Mabel Reed Mendenhall.jpg|center|100px]] | [[:d:Q274827|Q274827]] |- | style='text-align:right'| 29 | [[Elisabeth Noelle-Neumann]] | | data-sort-value="1916" | 1916-12-19 | data-sort-value="2010" | 2010-03-25 | [[Податотека:Hotel Königshof Bonn Elisabeth Noelle-Neumann, Ludwig-Erhard-Stiftung.jpg|center|100px]] | [[:d:Q60804|Q60804]] |- | style='text-align:right'| 30 | [[Elisabeth Schiemann]] | | data-sort-value="1881" | 1881-08-15 | data-sort-value="1972" | 1972-01-03 | | [[:d:Q1330249|Q1330249]] |- | style='text-align:right'| 31 | [[Emma P. Carr]] | | data-sort-value="1880" | 1880-07-23 | data-sort-value="1972" | 1972-01-07 | [[Податотека:Emma Perry Carr (1880-1972).jpg|center|100px]] | [[:d:Q7447|Q7447]] |- | style='text-align:right'| 32 | [[Emmy Werner]] | | data-sort-value="1929" | 1929-05-26 | data-sort-value="2017" | 2017-10-12 | | [[:d:Q1339014|Q1339014]] |- | style='text-align:right'| 33 | [[Enid Mumford]] | | data-sort-value="1924" | 1924-03-06 | data-sort-value="2006" | 2006-04-07 | | [[:d:Q14097|Q14097]] |- | style='text-align:right'| 34 | [[Etta Becker-Donner]] | | data-sort-value="1911" | 1911-12-05 | data-sort-value="1975" | 1975-09-24 | | [[:d:Q1371710|Q1371710]] |- | style='text-align:right'| 35 | [[Eva Barlösius]] | | data-sort-value="1959" | 1959 | | | [[:d:Q1379108|Q1379108]] |- | style='text-align:right'| 36 | [[Eva Schmidt-Kolmer]] | | data-sort-value="1913" | 1913-06-25 | data-sort-value="1991" | 1991-08-29 | | [[:d:Q1379473|Q1379473]] |- | style='text-align:right'| 37 | [[Eva-Maria Jakobs]] | | data-sort-value="1955" | 1955 | | | [[:d:Q1379062|Q1379062]] |- | style='text-align:right'| 38 | [[Fanny Hesse]] | | data-sort-value="1850" | 1850-06-22 | data-sort-value="1934" | 1934-12-01 | [[Податотека:Fanny Eilshemius Hesse.jpg|center|100px]] | [[:d:Q97515|Q97515]] |- | style='text-align:right'| 39 | [[Fran Ulmer]] | | data-sort-value="1947" | 1947-02-01 | | [[Податотека:Fran Ulmer cropped.jpg|center|100px]] | [[:d:Q1440708|Q1440708]] |- | style='text-align:right'| 40 | [[Frauke Stein]] | | data-sort-value="1936" | 1936-04-09 | data-sort-value="2023" | 2023-07-07 | | [[:d:Q1451953|Q1451953]] |- | style='text-align:right'| 41 | [[Friederike Fless]] | | data-sort-value="1964" | 1964-05-25 | | [[Податотека:Friederike Fless.jpg|center|100px]] | [[:d:Q1457041|Q1457041]] |- | style='text-align:right'| 42 | [[Friederike Seyfried]] | | data-sort-value="1960" | 1960-11-19 | | | [[:d:Q1457096|Q1457096]] |- | style='text-align:right'| 43 | [[Gyburg Uhlmann]] | | data-sort-value="1975" | 1975-09 | | | [[:d:Q1557979|Q1557979]] |- | style='text-align:right'| 44 | [[Hanna-Maria Zippelius]] | | data-sort-value="1922" | 1922-05-19 | data-sort-value="1994" | 1994-08-19 | | [[:d:Q1575655|Q1575655]] |- | style='text-align:right'| 45 | [[Harriet Chalmers Adams]] | | data-sort-value="1875" | 1875-10-22 | data-sort-value="1937" | 1937-07-17 | [[Податотека:Harriet Chalmers Adams 01.jpg|center|100px]] | [[:d:Q670843|Q670843]] |- | style='text-align:right'| 46 | [[Helene Bresslau]] | | data-sort-value="1879" | 1879-01-25 | data-sort-value="1957" | 1957-06-01 | [[Податотека:Gedenktafel am Albert- und Helene-Schweitzer-Bresslau-Baum in Basel.JPG|center|100px]] | [[:d:Q1601945|Q1601945]] |- | style='text-align:right'| 47 | [[Ingrid Pabinger-Fasching]] | | data-sort-value="1956" | 1956-09-06 | | | [[:d:Q1323266|Q1323266]] |- | style='text-align:right'| 48 | [[Irmgard Gylstorff]] | | data-sort-value="1912" | 1912-04-03 | data-sort-value="1990" | 1990-06-27 | | [[:d:Q1673006|Q1673006]] |- | style='text-align:right'| 49 | [[Janet Biehl]] | | data-sort-value="1953" | 1953-09-04 | | [[Податотека:Photo on 11-6-14 at 9.29 AM.jpg|center|100px]] | [[:d:Q535664|Q535664]] |- | style='text-align:right'| 50 | [[Janet Kolodner]] | | data-sort-value="1954" | 1954 | | | [[:d:Q11757|Q11757]] |- | style='text-align:right'| 51 | [[Judith Reisman]] | | data-sort-value="1935" | 1935-04-11 | data-sort-value="2021" | 2021-04-09 | | [[:d:Q459171|Q459171]] |- | style='text-align:right'| 52 | [[Jutta Müller-Tamm]] | | data-sort-value="1963" | 1963-09-30 | | | [[:d:Q1714631|Q1714631]] |- | style='text-align:right'| 53 | [[Kateryna Yushchenko]] | | data-sort-value="1919" | 1919-12-08 | data-sort-value="2001" | 2001-08-15 | [[Податотека:Kateryna Lohvynivna Yushchenko.jpg|center|100px]] | [[:d:Q16498|Q16498]] |- | style='text-align:right'| 54 | [[Katharina Gsöllpointner]] | | data-sort-value="1959" | 1959-03-10 | | | [[:d:Q1735901|Q1735901]] |- | style='text-align:right'| 55 | [[Kathrin M. Möslein]] | | data-sort-value="1966" | 1966-05-04 | | | [[:d:Q1736506|Q1736506]] |- | style='text-align:right'| 56 | [[Kathryn D. Sullivan]] | | data-sort-value="1951" | 1951-10-03 | | [[Податотека:Kathryn D. Sullivan.jpg|center|100px]] | [[:d:Q464166|Q464166]] |- | style='text-align:right'| 57 | [[Ludmila Budarjowa]] | | data-sort-value="1949" | 1949-04-07 | | | [[:d:Q1873905|Q1873905]] |- | style='text-align:right'| 58 | [[Margaret Lindsay Huggins]] | | data-sort-value="1848" | 1848-08-14 | data-sort-value="1915" | 1915-03-24 | [[Податотека:Margaret Lindsay Huggins.jpg|center|100px]] | [[:d:Q243075|Q243075]] |- | style='text-align:right'| 59 | [[Marie Stopes]] | | data-sort-value="1880" | 1880-10-15 | data-sort-value="1958" | 1958-10-02 | [[Податотека:Marie Stopes.jpg|center|100px]] | [[:d:Q442231|Q442231]] |- | style='text-align:right'| 60 | [[Marjorie Senechal]] | | data-sort-value="1939" | 1939-07-18 | | | [[:d:Q1722163|Q1722163]] |- | style='text-align:right'| 61 | [[Martha Woodmansee]] | | data-sort-value="1944" | 1944-12-13 | | | [[:d:Q1314693|Q1314693]] |- | style='text-align:right'| 62 | [[Martina Schattkowsky]] | | data-sort-value="1953" | 1953-07-17 | | | [[:d:Q1905503|Q1905503]] |- | style='text-align:right'| 63 | [[María Rostworowski]] | | data-sort-value="1915" | 1915-08-08 | data-sort-value="2016" | 2016-03-06 | [[Податотека:María Rostworowski en licencia de conducir de España.png|center|100px]] | [[:d:Q970449|Q970449]] |- | style='text-align:right'| 64 | [[May Ayim]] | | data-sort-value="1960" | 1960-05-03 | data-sort-value="1996" | 1996-08-09 | [[Податотека:Porträt von Gedenktafel May-Ayim-Ufer.jpg|center|100px]] | [[:d:Q106655|Q106655]] |- | style='text-align:right'| 65 | [[Monique Frize]] | | data-sort-value="1942" | 1942-01-07 | | [[Податотека:FRIZE MP09285 (1).jpg|center|100px]] | [[:d:Q40138|Q40138]] |- | style='text-align:right'| 66 | [[Naomi Feil]] | | data-sort-value="1932" | 1932 | data-sort-value="2023" | 2023-12-24 | | [[:d:Q1574525|Q1574525]] |- | style='text-align:right'| 67 | [[Nele Hackländer]] | | data-sort-value="1963" | 1963 | | | [[:d:Q1975366|Q1975366]] |- | style='text-align:right'| 68 | [[Olga Skorokhodova]] | | data-sort-value="1911" | 1911-05-11<br/>1914-07-24 | data-sort-value="1982" | 1982-05-07 | | [[:d:Q1396646|Q1396646]] |- | style='text-align:right'| 69 | [[Olympia Fulvia Morata]] | | data-sort-value="1526" | 1526 | data-sort-value="1555" | 1555-10-26 | [[Податотека:Olympia Fulvia Morata.jpg|center|100px]] | [[:d:Q272798|Q272798]] |- | style='text-align:right'| 70 | [[Ra'ana Liaquat Ali Khan]] | | data-sort-value="1905" | 1905-02-13 | data-sort-value="1990" | 1990-06-13 | [[Податотека:Begum Ra'ana Liaquat Ali Khan (1961).jpg|center|100px]] | [[:d:Q1951764|Q1951764]] |- | style='text-align:right'| 71 | [[Raisa Demchenko]] | | data-sort-value="1919" | 1919-01-01 | | | [[:d:Q866811|Q866811]] |- | style='text-align:right'| 72 | [[Rebecca W. Keller]] | | data-sort-value="1901" | 20th century | | | [[:d:Q56181|Q56181]] |- | style='text-align:right'| 73 | [[Renée Schroeder]] | | data-sort-value="1953" | 1953-05-18 | | [[Податотека:Renee Schroeder - Buch Wien 2025.JPG|center|100px]] | [[:d:Q2144924|Q2144924]] |- | style='text-align:right'| 74 | [[Riane Eisler]] | | data-sort-value="1931" | 1931-07-22 | | [[Податотека:Riane Eisler.png|center|100px]] | [[:d:Q469551|Q469551]] |- | style='text-align:right'| 75 | [[Rita Levi-Montalcini]] | невролог од САД | data-sort-value="1909" | 1909-04-22 | data-sort-value="2012" | 2012-12-30 | [[Податотека:Rita Levi-Montalcini (1986).png|center|100px]] | [[:d:Q185007|Q185007]] |- | style='text-align:right'| 76 | [[Rose Valland]] | | data-sort-value="1898" | 1898-11-01 | data-sort-value="1980" | 1980-09-18 | [[Податотека:Rose Valland vers 1930. Archives diplomatiques (La Courneuve).png|center|100px]] | [[:d:Q222961|Q222961]] |- | style='text-align:right'| 77 | [[Ruth Schröck]] | | data-sort-value="1931" | 1931-07-07 | data-sort-value="2023" | 2023-12-30 | | [[:d:Q2177764|Q2177764]] |- | style='text-align:right'| 78 | [[Rózsa Péter]] | | data-sort-value="1905" | 1905-02-17 | data-sort-value="1977" | 1977-02-16 | [[Податотека:Rózsa Péter.png|center|100px]] | [[:d:Q453518|Q453518]] |- | style='text-align:right'| 79 | [[Sabina Jeschke]] | | data-sort-value="1968" | 1968 | | [[Податотека:Sabina Jeschke (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q11689|Q11689]] |- | style='text-align:right'| 80 | [[Sabine Holtz]] | | data-sort-value="1959" | 1959-09-16 | | | [[:d:Q1769175|Q1769175]] |- | style='text-align:right'| 81 | [[Sandra Richter]] | | data-sort-value="1973" | 1973-09-18 | | [[Податотека:Sandra Richter 2025.jpg|center|100px]] | [[:d:Q1247381|Q1247381]] |- | style='text-align:right'| 82 | [[Saskia Sassen]] | | data-sort-value="1947" | 1947-01-05 | | [[Податотека:Saskia Sassen (46824286234).jpg|center|100px]] | [[:d:Q239419|Q239419]] |- | style='text-align:right'| 83 | [[Sheila Widnall]] | инженер, САД | data-sort-value="1938" | 1938-07-13 | | [[Податотека:Wfm Widnall se1.jpg|center|100px]] | [[:d:Q55175|Q55175]] |- | style='text-align:right'| 84 | [[Silke Satjukow]] | | data-sort-value="1965" | 1965-11-06 | | | [[:d:Q2286228|Q2286228]] |- | style='text-align:right'| 85 | [[Sissel Tolaas]] | | data-sort-value="1959" | 1959<br/>1961 | | [[Податотека:Sissel-Tolaas by foto-di-matti.jpg|center|100px]] | [[:d:Q920088|Q920088]] |- | style='text-align:right'| 86 | [[Sophia Getzowa]] | | data-sort-value="1872" | 1872-01-23<br/>1872-10-08 | data-sort-value="1946" | 1946-07-12 | [[Податотека:Getzova.png|center|100px]] | [[:d:Q2159912|Q2159912]] |- | style='text-align:right'| 87 | [[Stefanie Dimmeler]] | | data-sort-value="1967" | 1967-07-18 | | | [[:d:Q110856|Q110856]] |- | style='text-align:right'| 88 | [[Susan Greenfield]] | | data-sort-value="1950" | 1950-10-01 | | [[Податотека:Official portrait of Baroness Greenfield crop 2.jpg|center|100px]] | [[:d:Q336163|Q336163]] |- | style='text-align:right'| 89 | [[Suzanne Lacasse]] | | data-sort-value="1948" | 1948-09-22 | | | [[:d:Q1670357|Q1670357]] |- | style='text-align:right'| 90 | [[Sybille Krämer]] | | data-sort-value="1951" | 1951-03-21 | | [[Податотека:Re publica 19 - Day 1 (33912756818) (cropped) (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q1240119|Q1240119]] |- | style='text-align:right'| 91 | [[Sylvia Paletschek]] | | data-sort-value="1957" | 1957-11-13 | | | [[:d:Q1233580|Q1233580]] |- | style='text-align:right'| 92 | [[Tamara Braun]] | | data-sort-value="1971" | 1971-04-18 | | [[Податотека:Tamara Braun 2016.png|center|100px]] | [[:d:Q534027|Q534027]] |- | style='text-align:right'| 93 | [[Tatiana Proskouriakoff]] | | data-sort-value="1909" | 1909-01-23 | data-sort-value="1985" | 1985-08-30 | [[Податотека:Charsolomon TProskouriakoff.jpg|center|100px]] | [[:d:Q269002|Q269002]] |- | style='text-align:right'| 94 | [[Thida Thavornseth]] | | data-sort-value="1944" | 1944-01-25 | | | [[:d:Q539513|Q539513]] |- | style='text-align:right'| 95 | [[Ursula Keller]] | | data-sort-value="1959" | 1959-06-21 | | [[Податотека:Ursula Keller 06 2019.jpg|center|100px]] | [[:d:Q1340732|Q1340732]] |- | style='text-align:right'| 96 | [[Ursula Verhoeven-van Elsbergen]] | | data-sort-value="1957" | 1957-04-20 | | | [[:d:Q1468852|Q1468852]] |- | style='text-align:right'| 97 | [[Wilma Ruth Albrecht]] | | data-sort-value="1947" | 1947 | | | [[:d:Q1348672|Q1348672]] |- | style='text-align:right'| 98 | [[Андреја Гец]] | американски астроном | data-sort-value="1965" | 1965-06-16 | | [[Податотека:Andrea Ghez (cropped1).jpg|center|100px]] | [[:d:Q493956|Q493956]] |- | style='text-align:right'| 99 | [[Вера Рубин]] | американски астроном и физичар | data-sort-value="1928" | 1928-07-23 | data-sort-value="2016" | 2016-12-25 | [[Податотека:Vera Rubin with antique globes.jpg|center|100px]] | [[:d:Q234888|Q234888]] |- | style='text-align:right'| 100 | [[Мери Сомервил]] | шкотски астроном и полихистор | data-sort-value="1780" | 1780-12-26 | data-sort-value="1872" | 1872-11-28 | [[Податотека:Thomas Phillips - Mary Fairfax, Mrs William Somerville, 1780 - 1872. Writer on science - Google Art Project.jpg|center|100px]] | [[:d:Q268702|Q268702]] |} {{Wikidata list end}} jig1mhowfg7mfus7v9x7p3tvtt7ty3c 4 1212616 5562926 5562910 2026-05-24T12:04:58Z Bjankuloski06 332 5562926 wikitext text/x-wiki {{:ВП:УНЗ|BlueEagle1}} {{:ВП:УНС|Корву (остров)|5|4|3|нова статија}} {{:ВП:УНС|Азори|8|8|7|подобрена статија}} {{:ВП:УНС|Флориш (остров)|5|5|3|нова статија}} {{:ВП:УНС|Санта Марија (остров)|6|7|8|нова статија}} {{:ВП:УНС|Саун Мигел (остров)|6|6|6|нова статија}} {{:ВП:УНС|Грасиоза (остров)|5|5|4|нова статија}} {{:ВП:УНС|Саун Жоржи (остров)|4|4|2|нова статија}} {{:ВП:УНС|Пику (остров)|4|4|4|нова статија}} {{:ВП:УНС|Фајал (остров)|5|4|3|нова статија}} {{:ВП:УНС|Терсеира|5|5|3|нова статија}} {{:ВП:УНС|Реинион|7|6|4|подобрена статија}} {{:ВП:УНС|Тахити|9|9|10|подобрена статија}} {{:ВП:УНС|Мартиник|6|6|3|подобрена статија}} {{:ВП:УНС|Мехетиа|3|3|2|нова статија}} {{:ВП:УНС|Маиао|3|3|2|нова статија}} {{:ВП:УНС|Моореја|4|4|2|нова статија}} {{:ВП:УНС|Тетиароа|4|4|2|нова статија}} {{:ВП:УНС|Бора Бора|5|5|2|подобрена статија}} {{:ВП:УНС|Хуахине|3|3|2|нова статија}} {{:ВП:УНС|Маупити|2|2|1|нова статија}} {{:ВП:УНС|Мануае (Друштвени Острови)|2|3|1|нова статија}} {{:ВП:УНС|Заветрени Острови (Француска Полинезија)|3|3|2|нова статија}} {{:ВП:УНС|Маупихаа|2|3|2|нова статија}} {{:ВП:УНС|Моту Оне (Друштвени Острови)|2|2|1|нова статија}} {{:ВП:УНС|Тахаа|2|2|1|нова статија}} {{:ВП:УНС|Тупаи|1|2|1|нова статија}} {{:ВП:УНС|Раиатеја|4|4|2|нова статија}} {{:ВП:УНС|Понцијански Острови|2|2|1|нова статија}} {{:ВП:УНС|Понца (остров)|5|5|4|нова статија}} {{:ВП:УНС|Палмарола|1|2|1|нова статија}} {{:ВП:УНС|Санто Стефано|2|2|2|нова статија}} {{:ВП:УНС|Заноне|2|2|1|нова статија}} {{:ВП:УНС|Гави (остров)|1|1|1|нова статија}} {{:ВП:УНС|Вентотене|3|3|3|нова статија}} {{:ВП:УНС|Антикости|5|6|6|нова статија}} {{:ВП:УНС|Бонавентир|3|3|2|нова статија}} {{:ВП:УНС|Антре|3|2|2|нова статија}} {{:ВП:УНС|Магдаленски Острови|5|6|5|нова статија}} {{:ВП:УНС|Брион (остров)|3|3|2|нова статија}} {{:ВП:УНС|Сундски Острови|1|1|1|подобрена статија}} {{:ВП:УНС|Борнео|7|3|7|подобрена статија}} {{:ВП:УНС|Ломбок|6|6|9|подобрена статија}} {{:ВП:УНК}} [[Категорија:Википедија:Уредувачки натпревари/Острови|BlueEagle1]] f4jawq7r1rhpv202immg8f58a7xtgdj 0 1213655 5562927 5562912 2026-05-24T12:07:26Z Bjankuloski06 332 /* top */ Исправена врска, replaced: [[Моту Оне → [[Моту Оне (Друштвени Острови) 5562927 wikitext text/x-wiki {{About|западните острови на Француска Полинезија|Карипската група острови|Заветрени Острови}} {{Инфокутија Населено место | name = Заветрени Острови | native_name = {{native name|fr|Îles Sous-le-vent}}<br/>{{native name|ty|Fenua Raro Mata’i}} | other_name = Îles Sous-le-vent | settlement_type = [[Остров]] <!-- images, nickname, motto --> | image_skyline = Borabora-2.jpg | image_caption = <small>Заветрени острови.</small> | image_flag = | image_shield = | motto = | nickname = | etymology = Острови под ветрот <!-- location --> | subdivision_type = Држава | subdivision_name = [[Франција]] | subdivision_type1 = [[Прекуморски региони на Франција]]<!--Officially an overseas collectivity--> | subdivision_name1 = [[Француска Полинезија]] | subdivision_type2 = Архипелаг | subdivision_name2 = [[Друштвени Острови]] | subdivision_type3 = Група | subdivision_name3 = [[Заветрени Острови]] | subdivision_type4 = | subdivision_name4 = | parts_type = Поголеми острови | p1 = [[Раиатеја]], [[Бора Бора]], [[Хуахине]], [[Тахаа]] | p2 = | p3 = | p4 = | p5 = | p6 = <!-- maps and coordinates --> | image_map = Leeward_Islands_(Society_Islands)_topographic_map-fr.svg | map_caption = Топографска мапа на Заветрените Острови (Друштвени Острови) | pushpin_map = | pushpin_relief = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|17|32|S|149|50|W|type:isle|display=title}} | coordinates_footnotes = <!-- established --> | established_title = | established_date = <!-- area --> | area_footnotes = | area_total_km2 = 395 | area_total_sq_mi = | area_land_sq_mi = | area_water_sq_mi = <!-- elevation --> | elevation_footnotes = | elevation_m = 1017 | elevation_ft = <!-- population --> | population_as_of = август 2007 | population_footnotes = | population_total = 33,184<ref name=census>{{Наведена мрежна страница| url=http://www.ispf.pf/(k1aciwf4z0fyap45ghzhgm55)/stat/demo/rp2007/pdfs/poplegales2007.pdf| title=Recensement de la population 2007| author=Institut Statistique de Polynésie Française (ISPF)| format=PDF| accessdate=2007-12-02| language=fr| url-status=dead| archiveurl=https://web.archive.org/web/20071203110626/http://www.ispf.pf/%28k1aciwf4z0fyap45ghzhgm55%29/stat/demo/rp2007/pdfs/poplegales2007.pdf| archivedate=2007-12-03| df=}}</ref> | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi= | population_demonym = <!-- time zone(s) --> | timezone1 = | utc_offset1 = | timezone1_DST = | utc_offset1_DST = <!-- postal codes, area code --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code_type = | area_code = | geocode = | iso_code = | blank_name = | blank_info = | blank1_name = | blank1_info = <!-- website, footnotes --> | website = | footnotes = }} '''Заветрените Острови''' ({{Langx|fr|Îles Sous-le-vent}}; {{Langx|ty|Fenua Raro Mata’i}}, буквално "Острови под ветрот") се наоѓаат во западниот дел на [[Друштвени Острови|Друштвените Острови]] кои се дел од [[Француска Полинезија]], воедно, [[Прекуморски региони на Франција|прекуморски територии на Франција]] во [[Океанија|Јужниот Тихи Океан]]. Тие се протегаат јужно од [[Линиски Острови|Линиските Острови]] (дел од [[Кирибати]]), источно од [[Кукови Острови|Куковите Острови]] и северно од [[Австралски Острови|Австралските Острови]] (исто така дел од [[Француска Полинезија]]). Нивната област е 395 км² и население над 33,000 жители. Островите на запад се состојат од три [[атол]]ски групи: [[Мануае (Друштвени Острови)|Мануае]] (исто така познат како ''Атол Скили''), атолот [[Моту Оне (Друштвени Острови)|Моту Оне]] (познат и како Белингхаузен) кој лежи посеверно од Заветрените Острови и на југоисток атолот [[Маупиха]] (исто така познат како ''Мопелиа''). Поисточно главно се протегаат високите острови од групата која се состои од [[Маупити]] ([[Тахитски јазик|тахитско]] име: Мауруа), атолот Тупаи, [[Бора Бора]] ([[Тахитски јазик|тахитско]] име: Вава), најпознатиот од групата [[Заветрени Острови]] поради неговата поморска база на САД за време на [[Втора светска војна|Втората светска војна]] и последователните [[Туризам|туристичка индустрија]], [[Тахаа]] (тахитско име: Упору), лежи северно од најголемиот остров на групата, [[Раиатеја]] (тахитски имиња: Хава, Јоретеа) каде се наоѓа и најголемиот град кој воедно е главен град на Заветрените Острови, [[Утуроа]], како и највисоката кота, малку над 1.000 метри надморска височина на планината [[Тефатуа]], и најпосле, најисточниот остров на групата, [[Хуахине]] (тахитско име: Матаиреа) кој за време на [[Плима и осека|високата плима]] е поделен на два дела: Хуахине Нуи ("Голем Хуанине") на север и Хуахине Ити ("Мал Хуахине") на југ. == Администрација == [[Архипелаг]]от е административната субдивизија ({{langx|fr|subdivision administrative}}) на [[Француска Полинезија]]. Главен град на административната област на Заветрените Острови е [[Утуроа]]. Заветрените Острови е дел од петте административни области на [[Француска Полинезија]] и една од 6 изборни области за [[Француска Полинезија|Собранието на Француска Полинезија]] (Поврзано: [[Француска Полинезија|Политиката на Француска Полинезија]]). == Историја == Првиот Европеец кој стигнал на [[архипелаг]]от бил [[Џејмс Кук]] на 12 април 1769 во текот на Британската експедиција за да го набљудува преминот на Венера кој бил видлив од Тахити. Честа заблуда е дека на ова прво патување (тој ги посетил островите двапати), групата ја нарекол "Друштвена" во чест на [[Кралско друштво|Кралското друштво]]. Кук запишал во неговиот дневник дека островите ги нарекол Друштвени, бидејќи се во блиску едни до други.<ref>{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/52738452|title=Into the blue : boldly going where Captain Cook has gone before|last=1958-|first=Horwitz, Tony|date=2003|publisher=Bloomsbury|isbn=0747564558|location=London|oclc=52738452}}</ref> Откако Франција прогласила протектор над [[Тахити]] во 1840, Британците и Французите потпишале [[Жарначка конвенција (1847)|Жарначка конвенција]], во 1847, изјавувајќи дека кралствата [[Раиатеја]], [[Хуахине]] и [[Бора Бора]] ќе останат независни од било која сила и дека на ниту еден поглавар нема да му биде дозволено да владее со целиот архипелаг. Франција на крајот го прекршила договорот, островите биле анексирани и станале колонија во 1888 година (осум години по [[Приветрени Острови|Приветрените Острови]]). Конфликтите со домородното население, наречени ''Заветрена војна'', траеле до 1897 година.<ref name="Craig">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=01U5DrqoMJgC|title=Historical Dictionary of Polynesia|last=Robert D. Craig|publisher=Scarecrow Press|year=2002|isbn=0-8108-4237-8|edition=2|volume=39|page=107}}</ref><ref name="Matsuda">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=2_BBr0sZM5kC|title=Empire of Love: Histories of France and the Pacific|last=Matt K. Matsuda|publisher=Oxford University Press|year=2005|isbn=0-19-516294-3|pages=91–112|chapter=Society Islands: Tahitian Archives}}</ref> == Географија == Островите се планински, составени од [[вулкан]]ски карпи. Тие се формираат на [[трахит]], [[долерит]] и [[базалт]]. Има подигнати корални лежишта високо на планините а лавата се јавува во различни форми, дури и во цврсти текови. Вулканската активност престанала толку одамна што кратерите се речиси целосно уништени од ерозија. === Флора и фауна === Флората вклучува [[лебно дрво]], [[пандан]] и [[Кокосова палма|кокосови палми]]. Ограничената копнена фауна вклучува [[Свиња|диви свињи]], стаорци, мали [[гуштери]]. Постојат неколку видови на слатководни риби кои живеат во малите струи на островите, но [[Корален гребен|коралните гребени]] околу островите покажуваат широк спектар на риби и други видови кои живеат во солената вода. == Острови == [[Податотека:Leeward Islands (Society Islands) topographic map-mk.svg|алт=|мини|400x400пкс|Топографски карта на Заветрените Острови]] *[[Рајтеа]] (најголемиот остров на групата). Тахитски имиња: Хава, Иоретеа *[[Хуахине]] кој при висока плима е поделен на два острови, Хуахине Нуи ("Голем Хуахине") на север и Хуахине Ити ("Мал Хуахине") на југ; Тахитско име: Матаиреа * Таха; тахитско име: Упору *[[Бора Бора]]; тахитско име: Вава *[[Тупаи]]; Tahitian име: Моту Ити *[[Маупити]] Tahitian име: Мауруа *[[Мануае (Друштвени Острови)|Mануае]] (исто така познат како атол Скили ) * Маупиха (исто така познат како Мопелиа) * Моту Оне (исто така познат како Белингхаузен) == Туризам == [[Туризам|Туризмот]] е двигател на економијата. Во земјоделието, главните производи се копра, [[шеќер]], [[рум]], [[седеф]] и [[ванила]]. == Поврзано == * [[Џејмс Кук]] == Наводи == <references group="" responsive=""></references> * {{EB1911|wstitle=Society Islands|volume=25|page=320}} == Надворешни врски == * [http://www.solarviews.com/cap/earth/tahaa.htm Сателитска слика] [[Категорија:Архипелази во Тихиот Океан]] [[Категорија:Друштвени Острови]] [[Категорија:Француска Полинезија]] odqozh8osse44tnsk7xtbk0b17wz1az 0 1213658 5562928 5562874 2026-05-24T12:07:40Z Bjankuloski06 332 /* Историја */ Исправена врска, replaced: [[Моту Оне → [[Моту Оне (Друштвени Острови) 5562928 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место | name = Маупихаа | native_name = | other_name =Мопелиа | settlement_type = [[Остров]] <!-- images, nickname, motto --> | image_skyline = MaupihaaISS002-E-7550.PNG | image_caption = <small>Фотографија на НАСА од островот Маупихаа.</small> | image_flag = | image_shield = | motto = | nickname = | etymology = <!-- location --> | subdivision_type = Земја | subdivision_name = [[Франција]] | subdivision_type1 = [[Прекуморски региони на Франција]]<!--Officially an overseas collectivity--> | subdivision_name1 = [[Француска Полинезија]] | subdivision_type2 = Архипелаг | subdivision_name2 = [[Друштвени Острови]] | subdivision_type3 = Група | subdivision_name3 = [[Заветрени Острови]] | subdivision_type4 = | subdivision_name4 = | parts_type = Општини | p1 = | p2 = | p3 = | p4 = | p5 = | p6 = <!-- maps and coordinates --> | image_map = Karta FP Societe isl.PNG | map_caption = Мапа на Маупити | pushpin_map = | pushpin_relief = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{Coord|16|48|S|153|57|W|type:isle_scale:250000_region:PF|display=inline,title}} | coordinates_footnotes = <!-- established --> | established_title = | established_date = <!-- area --> | area_footnotes = | area_total_km2 = 2,6 | area_total_sq_mi = | area_land_sq_mi = | area_water_sq_mi = <!-- elevation --> | elevation_footnotes = | elevation_m = | elevation_ft = <!-- population --> | population_as_of = 1985 | population_footnotes = | population_total = 10 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi= | population_demonym = <!-- time zone(s) --> | timezone1 = | utc_offset1 = | timezone1_DST = | utc_offset1_DST = <!-- postal codes, area code --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code_type = | area_code = | geocode = | iso_code = | blank_name = | blank_info = | blank1_name = | blank1_info = <!-- website, footnotes --> | website = | footnotes = }} '''Маупихаа''', исто така познат како '''Мопелиа -''' [[атол]] во Тихиот Океан, дел од групата Заветрени Острови ([[Француски јазик|француски:]] Iles sous le Vent) кои припаѓаат на [[Друштвени Острови|Друштвените Острови]]. Овој атол се наоѓа 72 км југоисточно од [[Мануае (Друштвени Острови)|Мануае]], неговиот најблизок сосед. == Географија == Маупихаа е околу 8 км долг [[атол]] со лагуна која е до 40 метри во длабочина и опкружена со потопени гребени на три страни.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.oceandots.com/pacific/society/maupihaa.php|title=Society Islands - Maupihaa|date=2007-01-14|publisher=oceandots.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20101223080824/http://oceandots.com/pacific/society/maupihaa.php|archive-date=December 23, 2010|url-status=dead}}</ref> Надворешните гребени на атолот се континуирани освен еден мал премин на западната страна. На источната страна се состои од тесни, слабо вегетативни мотуси, островчето (Моту Маутупихаа) и голем број помали островчиња кои ја прават вкупна површина од Маупихаа од 2.6 км2. Единственото село на атолот се наоѓа на Моту Маупихаа. Во 1985 година населението броело само 10 луѓе.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.livingarchipelagos.org/sitepage.asp?name=Mopelia%20Atoll|title=Living Archipelagos - Proposed Sites|date=2007-01-14|publisher=livingarchipelagos.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20070611184148/http://www.livingarchipelagos.org/sitepage.asp?name=Mopelia%20Atoll|archive-date=2007-06-11|url-status=dead}}</ref> [[Податотека:Der deutsche Hilfskreuzer SMS SEEADLER bringt am 20. März 1917 vor der brasilianischen Küste die französische Bark CAMBRONNE auf.jpg|лево|мини|Германскиот SMS Seeadler (20 март 1917)]] == Историја == [[Податотека:Seeadler_SLV_Allen_Green.jpg|мини|Насуканиот брод ''Seeadler''|алт=|лево|222x222пкс]] Атолот Маупихаа бил населен многу одамна од страна на [[Полинезијци]]. Археолошки остатоци и јадици за риболов биле пронајдени. Првиот Европеец кој пристигнал на Маупихаа, заедно со соседните [[Мануае (Друштвени Острови)|Фенуа Ура]] и [[Моту Оне (Друштвени Острови)|Моту Оне]], бил [[Семјуел Волис]] во 1767. Во 1917, атолот бил под закуп на компанија од [[Папеете]], со тројца вработени кои произведувале копра, одгледувале свињи и кокошки и собирале желки. Тој подоцна бил под закуп на друга компанија за копра и целосно бил засаден со [[Кокосова палма|кокосови палми]]. Истата година, грофот [[Феликс фон Лукнер]], познат под прекарот Морски Ѓавол<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.jacksonvilleprogress.com/opinion/columns/mysteries-at-the-museum-the-imperial-raider---sms/article_33bbdd48-7ef6-11e7-9156-d7b87303a03c.html|title=Mysteries at the Museum: The Imperial Raider - SMS Seeadler|last=Curatorvtm@gmail.com|first=Larry Lydick|work=Daily Progress Jacksonville, TX|language=en|accessdate=2018-12-22}}</ref> на познатиот брод [[SMS Seeadler]] стигнал на островот и воспоставил мала колонија во тек на патувањето за напад на Сојузничките бродови во Јужниот Тихи Океан за време на [[Прва светска војна|Првата светска војна]]. Целта на станицата била да се обезбеди вода и свежи намирници и да се прават поправки на бродот по долго патување низ [[Атлантски Океан|Атлантскиот Океан]] и низ [[Јужна Америка]]. Бидејќи SMS ''Seeadler'' бил премногу голем за да се внесе во лагуната на Мопелиа, тој бил закотвен надвор од атолот. По кратко време, разбранувано море и ветерот предизвикале ''Seeadler'' да се насука на гребенот на островот, оставајќи го фон Лукнер и околу 50 други луѓе изолирани. Во книгата на [[Ловел Томас]] од 1928<ref>{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/535085444|title=Raiders of the deep|last=1892-1981.|first=Thomas, Lowell|date=[2007], ©1928|publisher=Kessinger Publications|isbn=1417914564|location=[Whitefish, MT]|oclc=535085444}}</ref> книга за фон Лукнер се вели дека загубата на ''Seeadler'' била последица на [[цунами]].<ref name=":0" /> Некои од морнарите биле американски затвореници од војната кои биле заробени на океанот од страна на Лукнер. На крајот фон Лукнер одбрал неколку мажи и направил долг брод со едра за патување од околу 3,200 километри на [[Фиџи]] каде фон Лукнер имал намера да грабне друг брод и да се врати да ги спаси останатите морнари на Мопелиа. Сепак, планот не му се остварил и на крајот тој се предал на некој британски поручник. Фон Лукнер го поминал остатокот од [[Прва светска војна|Првата светска војна]] како заробеник во [[Нов Зеланд]],<ref>{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/936201120|title=Sea Devil - The Story Of Count Felix Von Luckner.|last=Lowell.|first=Thomas|date=2013|publisher=Read Books Ltd|isbn=1446548198|oclc=936201120}}</ref> иако тој успешно избегал во една прилика на брод со други затвореници, но бил фатен. Во меѓувреме, остатокот од неговиот екипаж го заробиле францускиот [[едреник]], ''Lutece'', кој дошол до Мопелиа и со него пловеле до [[Велигденски Остров|Велигденскиот Остров]] пристигнувајќи на 4 октомври по што биле заробени од страна на [[чиле]]анските власти. Четири американски морнари потоа пловеле на отворен брод 1600 километри за [[Паго Паго]], каде го организирале спасувањето на своите колеги останати на Мопелиа. [[Податотека:Maupihaa AKK 1857.jpg|мини|279x279пкс|Моту Тавае, Маупихаа (Мопелиа) Атол во Француска Полинезија]] == Администрација == Атолот административно е дел од [[Општини во Франција|комуна]]<nowiki/>та (општината) Маупити, самата во [[Француска Полинезија|управна субдивизија]] на Заветрените Острови. Денес Маупихаа е заведена како трајно ненаселен остров. == Други имиња == * Мопелиа * Маупелиа * Мопихаа * Маупихоа * Мапетиа == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.thelifenomadik.com/blog/2017/06/25/maupihaa-a-few-people-on-a-tiny-island/ Маупихаа, туристичка презентација на атолот] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20181125040720/http://www.thelifenomadik.com/blog/2017/06/25/maupihaa-a-few-people-on-a-tiny-island/ |date=2018-11-25 }} {{Друштвени Острови}} [[Категорија:Атоли во Тихиот Океан]] [[Категорија:Друштвени Острови]] [[Категорија:Заветрени Острови]] [[Категорија:Француска Полинезија]] 2i56gvru1lii2ek49wfucywl46imn9b 0 1213659 5562922 4927670 2026-05-24T12:03:28Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Моту Оне]] на [[Моту Оне (Друштвени Острови)]] 4927670 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место | name = Моту Оне | native_name = | other_name = | settlement_type = [[Остров]] <!-- images, nickname, motto --> | image_skyline = MotuoneISS002-E-9768.PNG | image_caption = <small>Фотографија на НАСА од Моту Оне.</small> | image_flag = | image_shield = | motto = | nickname = | etymology = <!-- location --> | subdivision_type = Земја | subdivision_name = [[Франција]] | subdivision_type1 = [[Прекуморски региони на Франција]]<!--Officially an overseas collectivity--> | subdivision_name1 = [[Француска Полинезија]] | subdivision_type2 = Архипелаг | subdivision_name2 = [[Друштвени Острови]] | subdivision_type3 = Група | subdivision_name3 = [[Заветрени Острови]] | subdivision_type4 = | subdivision_name4 = | parts_type = Општини | p1 = | p2 = | p3 = | p4 = | p5 = | p6 = <!-- maps and coordinates --> | image_map = Karta FP Societe isl.PNG | map_caption = Мапа на Маупити | pushpin_map = | pushpin_relief = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|15|48|S|154|32|W|type:isle|display=title}} | coordinates_footnotes = <!-- established --> | established_title = | established_date = <!-- area --> | area_footnotes = | area_total_km2 = 2.8 | area_total_sq_mi = | area_land_sq_mi = | area_water_sq_mi = <!-- elevation --> | elevation_footnotes = | elevation_m = | elevation_ft = <!-- population --> | population_as_of = | population_footnotes = | population_total = 0 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi= | population_demonym = <!-- time zone(s) --> | timezone1 = | utc_offset1 = | timezone1_DST = | utc_offset1_DST = <!-- postal codes, area code --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code_type = | area_code = | geocode = | iso_code = | blank_name = | blank_info = | blank1_name = | blank1_info = <!-- website, footnotes --> | website = | footnotes = }} '''Моту Оне'''' , познат и како '' 'Белингхаузен' '', е [[атол]] на групата [[Заветрени Острови]] кои се дел од архипелагот [[Друштвени Острови]] кој се наоѓа во Тихиот Океан. Моту Оне се наоѓа 550 километри северозападно од [[Тахити]] и 72 километри североисточно од [[Мануае (Друштвени Острови)|Мануае]], најблизок сосед. Гребенот на Моту Оне сосема ја опфаќа [[лагуна]]та, без премин. Сите негови страни се покриени со ниски, песочни острови освен јужната страна. ''Моту Оне'' значи ''песочен остров'' на [[Полинезиски јазици|полинезиски]], што во суштина означува ниско, песочно островче кое не може да одржи постојано човечко живеалиште. ==Историја== [[Податотека:Maupiti topographic map-mk.svg|лево|мини]] Името '''Атол Белингсхаузен''' или поретко ''Белингсхаузен'' на атолот му го дал еден руски офицер и морепловец од германско потекло во [[Руска царска морнарица|Руската царска морнарица,]] [[Ото Естефејевич Коцебу]] во чест на [[Фабијан Готлиб фон Белингсхаузен]]. Не треба да се меша со островот [[Белингсхаузен (остров)|Белингсхаузен]], кој е дел од [[Јужна Џорџија и Јужни Сендвички Острови|Јужните Сендвички Острови]], во југозападниот [[Атлантик]]. Атолот бил посетен од страна на [[Истражувачка Експедиција на САД|Истражувачката Експедиција на САД]] во септември 1839.<ref name="Stanton">{{Наведена книга|last1=Stanton|first1=William|title=The Great United States Exploring Expedition|date=1975|publisher=University of California Press|location=Berkeley|isbn=0520025571|pages=132}}</ref> ==Администрација== Атолот Моту Оне е дел од [[Општини во Франција|комуната]] (општината) [[Маупити]], и самата дел од административната субдивизија на [[Заветрени Острови|Заветрените Острови]], како дел на Француска Полинезија == Поврзано == *[[Француска Полинезија]] *[[Друштвени Острови]] *[[Заветрени Острови|Заветрени Острови во Француска Полинезија]] ==Наводи== {{наводи}} ==Надворечни врски== *{{fr}} [http://www.pacific-image.pf/pages/boutic/dboutic_cdrom_sp132.html Atoll list] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20041026095803/http://www.pacific-image.pf/pages/boutic/dboutic_cdrom_sp132.html |date=2004-10-26 }} *{{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20101223043232/http://www.oceandots.com/pacific/society/motu-one.php |date=December 23, 2010 |title=Oceandots.com }} {{Друштвени Острови}} {{coord|15|48|S|154|32|W|type:isle|display=title}} [[Категорија:Друштвени Острови]] rg3b0ljufkdjixunjqp0en9z1ipm9v4 0 1220478 5563034 5562400 2026-05-24T18:39:15Z IvanKonev123 98191 5563034 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image =Kreso Golik.jpg | caption = | name = Крешо Голик <br/> Krešo Goliк | birth_date = {{Birth date|1922|5|20|df=yes}} | birth_place = [[Фужине]], [[Кралство Југославија]] | residence = [[Загреб]], Хрватска | nationality = хрватско | death_date = {{Death date and age|1996|9|20|1922|5|20|df=y}} | death_place = | othername = | occupation = режисер и сценарист | years active = }} '''Крешо Голик''' ({{langx|hr|Krešo Goliк}}), ({{роден во|Фужине}}, {{роден на|20|мај|1922}} – {{починат во|Загреб}}, {{починат на|20|септември|1996}}) — [[хрват]]ски [[режисер]] и сценарист. == Животопис == Основно училиште завршил во [[Фужине]], а гимназија и графичка школа во [[Сењ]] и [[Загреб]]. Најпрво бил [[спортски]] репортер во [[Радио Загреб]], а подоцна режисер на филмските прегледи во [[Јадран филм]]. Од 1947 година започнал професионално да се занимава со филмската уметност<ref>[https://www.imdb.com/name/nm0326500 Kresimir Golik (1922–1996)/]</ref>. == Творештво == Прв игран, целовечерен фил му бил „''[[Син 9]]'' “, а потоа следат: „''[[Девојката и јаворот]]'' “, „''[[Од 3 до 22]]'' “, мелодрамските комедии „''[[Имам две мајки и двајца татковци]]''“ и „''[[Кој пее, зло не мисли]]''“, кој, според хрватските филмски критичари е еден од најдобрите хрватски филмови на сите времиња<ref>[https://www.vecernji.hr/kultura/kreso-golik-nas-je-genijalac-kazem-da-bi-da-je-zivio-u-americi-bio-oskarovac-1250511Krešo Golik naš je genijalac]</ref>. Остварил голем успех со телевизиските серии и филмови, особено со: „''[[Грунтовчани]]'' “, како и „[[Диригенти и музичари]]“<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://net.hr/hot/zvijezde/legendarni-gruntovcani-opet-zajedno-evo-kako-danas-izgledaju-dudek-i-regica/ |title=Gruntovcani |accessdate=2019-04-01 |archive-date=2018-09-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180917122743/https://net.hr/hot/zvijezde/legendarni-gruntovcani-opet-zajedno-evo-kako-danas-izgledaju-dudek-i-regica/ |url-status=dead }}</ref>,<ref>[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=7107 GOLIK, Krešo, filmski i TV redatelj]</ref>. Бил професор на [[Академија за драмски уметности (Загреб)|Академијата за драмски уметности]] во Загреб. == Филмови и ТВ серии == Режисер: * Диригенти и музичари (1990), ТВ серија<ref>[https://mojtv.hr/filmografija/reziser/5552/kreso-golik.aspx Krešo Golik]</ref> * Вилата Орхидеја (1988) * Инспекторот Винко (1984) ТВ серија * Љубица (1978) * Истрел (1977) * Мотелот месечина (1976), (ТВ) * Грунтовчани (1975), ТВ серија * Бразди (1973) * Да се живее од љубов (1973) * Дискрецијата е загарантирана (1972), (ТВ) * Конфликт (1972),( ТВ) * Кој пее, зло не мисли (1970) * Истрел (1977) (ТВ) * Колку тоа чини (1969) * Имам две мајки и двајца татковци (1968) * Кореографија за камера и танчари (1968) * Шест чекори... до светскиот рекорд (1967) * Од 3 до 22 (1966) * Девојката и јаворот (1955) * Кала (1955) * Син 9 (1950) * Автопат Братство-единство (1948) * Уште еден брод заплови (1948) * На овој пат (1948) Сценарист: * Вилата Орхидеја (1988) * Да се живее од љубов (1973) * Кој пее, зло не мисли (1970) * Колку чини тоа (1969) * Имам две мајки и двајца татковци (1968) * Шест чекори... до светскиот рекорд (1967) * Од 3 до 22 (1966) * Николетина Бурсаќ(1964) * Прекубројна (1962) * Мартин во облаци (1961) * Довикнати води (1960) * На прагот од градот (1960) * Раздвижени оски (1960) * Жолти и сини полиња (1960) * Син 9 (1950) * Автопат Братство-единство (1948) * Уште еден брод заплови (1948)<ref>[https://narod.hr/kultura/20-rujna-1996-kreso-golik-genijalni-velikan-hrvatskog-filma Krešo Golik – genijalni velikan hrvatskog filma]</ref> == Награди == * [[Фестивал на играниот филм во Пула]] [[1971]] - Бронзена арена за режија, за филмот „Кој пее, зло не мисли“. * „[[Награда Владимир Назор]]“ за животно дело. Во негова чест од 1997 година, е основана ''[[Весниковата]]'' годишна награда, за придонес во облата на филмската уметност наречена „[[награда Крешо Голик]]“. == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== * [http://www.filmski-programi.hr/baza_redatelj.php?id=26 Krešo Golik životopis] na Filmski-Programi.hr * [http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=221 Krešo Golik životopis] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110514114251/http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=221 |date=2011-05-14 }} na Film.hr {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Голик, Крешо}} [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] [[Категорија:Погребани на гробиштата „Мирогој“]] 5sjt2ph47ovi6u1qys6fauajmh7uo5r 5563065 5563034 2026-05-24T20:28:39Z Gurther 105215 Одбиена последната промена (од [[Специјална:Придонеси/IvanKonev123|IvanKonev123]]) и ја поврати преработката 5562400 на Jtasevski123 5563065 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = | caption = | name = Крешо Голик <br/> Krešo Goliк | birth_date = {{Birth date|1922|5|20|df=yes}} | birth_place = [[Фужине]], [[Кралство Југославија]] | residence = [[Загреб]], Хрватска | nationality = хрватско | death_date = {{Death date and age|1996|9|20|1922|5|20|df=y}} | death_place = | othername = | occupation = режисер и сценарист | years active = }} '''Крешо Голик''' ({{langx|hr|Krešo Goliк}}), ({{роден во|Фужине}}, {{роден на|20|мај|1922}} – {{починат во|Загреб}}, {{починат на|20|септември|1996}}) — [[хрват]]ски [[режисер]] и сценарист. == Животопис == Основно училиште завршил во [[Фужине]], а гимназија и графичка школа во [[Сењ]] и [[Загреб]]. Најпрво бил [[спортски]] репортер во [[Радио Загреб]], а подоцна режисер на филмските прегледи во [[Јадран филм]]. Од 1947 година започнал професионално да се занимава со филмската уметност<ref>[https://www.imdb.com/name/nm0326500 Kresimir Golik (1922–1996)/]</ref>. == Творештво == Прв игран, целовечерен фил му бил „''[[Син 9]]'' “, а потоа следат: „''[[Девојката и јаворот]]'' “, „''[[Од 3 до 22]]'' “, мелодрамските комедии „''[[Имам две мајки и двајца татковци]]''“ и „''[[Кој пее, зло не мисли]]''“, кој, според хрватските филмски критичари е еден од најдобрите хрватски филмови на сите времиња<ref>[https://www.vecernji.hr/kultura/kreso-golik-nas-je-genijalac-kazem-da-bi-da-je-zivio-u-americi-bio-oskarovac-1250511Krešo Golik naš je genijalac]</ref>. Остварил голем успех со телевизиските серии и филмови, особено со: „''[[Грунтовчани]]'' “, како и „[[Диригенти и музичари]]“<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://net.hr/hot/zvijezde/legendarni-gruntovcani-opet-zajedno-evo-kako-danas-izgledaju-dudek-i-regica/ |title=Gruntovcani |accessdate=2019-04-01 |archive-date=2018-09-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180917122743/https://net.hr/hot/zvijezde/legendarni-gruntovcani-opet-zajedno-evo-kako-danas-izgledaju-dudek-i-regica/ |url-status=dead }}</ref>,<ref>[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=7107 GOLIK, Krešo, filmski i TV redatelj]</ref>. Бил професор на [[Академија за драмски уметности (Загреб)|Академијата за драмски уметности]] во Загреб. == Филмови и ТВ серии == Режисер: * Диригенти и музичари (1990), ТВ серија<ref>[https://mojtv.hr/filmografija/reziser/5552/kreso-golik.aspx Krešo Golik]</ref> * Вилата Орхидеја (1988) * Инспекторот Винко (1984) ТВ серија * Љубица (1978) * Истрел (1977) * Мотелот месечина (1976), (ТВ) * Грунтовчани (1975), ТВ серија * Бразди (1973) * Да се живее од љубов (1973) * Дискрецијата е загарантирана (1972), (ТВ) * Конфликт (1972),( ТВ) * Кој пее, зло не мисли (1970) * Истрел (1977) (ТВ) * Колку тоа чини (1969) * Имам две мајки и двајца татковци (1968) * Кореографија за камера и танчари (1968) * Шест чекори... до светскиот рекорд (1967) * Од 3 до 22 (1966) * Девојката и јаворот (1955) * Кала (1955) * Син 9 (1950) * Автопат Братство-единство (1948) * Уште еден брод заплови (1948) * На овој пат (1948) Сценарист: * Вилата Орхидеја (1988) * Да се живее од љубов (1973) * Кој пее, зло не мисли (1970) * Колку чини тоа (1969) * Имам две мајки и двајца татковци (1968) * Шест чекори... до светскиот рекорд (1967) * Од 3 до 22 (1966) * Николетина Бурсаќ(1964) * Прекубројна (1962) * Мартин во облаци (1961) * Довикнати води (1960) * На прагот од градот (1960) * Раздвижени оски (1960) * Жолти и сини полиња (1960) * Син 9 (1950) * Автопат Братство-единство (1948) * Уште еден брод заплови (1948)<ref>[https://narod.hr/kultura/20-rujna-1996-kreso-golik-genijalni-velikan-hrvatskog-filma Krešo Golik – genijalni velikan hrvatskog filma]</ref> == Награди == * [[Фестивал на играниот филм во Пула]] [[1971]] - Бронзена арена за режија, за филмот „Кој пее, зло не мисли“. * „[[Награда Владимир Назор]]“ за животно дело. Во негова чест од 1997 година, е основана ''[[Весниковата]]'' годишна награда, за придонес во облата на филмската уметност наречена „[[награда Крешо Голик]]“. == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== * [http://www.filmski-programi.hr/baza_redatelj.php?id=26 Krešo Golik životopis] na Filmski-Programi.hr * [http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=221 Krešo Golik životopis] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110514114251/http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=221 |date=2011-05-14 }} na Film.hr {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Голик, Крешо}} [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] [[Категорија:Погребани на гробиштата „Мирогој“]] 5v0wmxaxov4rkxojp9we0p98c5f8l4a 0 1235196 5563247 3905934 2026-05-25T11:18:43Z P.Nedelkovski 47736 P.Nedelkovski ја премести страницата [[Н-8 (филм)]] на [[Х-8 (филм)]] 3905934 wikitext text/x-wiki '''Н-8''' - југословенски [[филм]] од 1958 година, во [[режија]] на [[Никола Танхофер]]. Улогите ги играат: [[Андре Лусишиќ]], [[Антун Врдољак]], [[Фабијан Шоваговиќ]], [[Борис Бузанчиќ]], итн. ==Синопсис== Ноќта, на 14 април 1957 година, на [[автопат]]от во близината на [[Загреб]] се судираат [[автобус]] и фабрички [[камион]]. Сударот го предизвикува непознат возач кој веднаш ги гаси светлата и бега од местото на настанот. Остатокот од филмот ги следи случките во автобусот и во камионот до случувањето на несреќата. Притоа, се запознаваме со судбината на патниците во автобусот - студентката на [[клавир]] Алма Новак, новинарот Борис, неговиот колега и пријател, пропаднатиот [[глумец]] Крешо Миљуш и неговата сопруга, возачот Јосип Бараќ, неговиот помошник Јанез Понграц и другите. Истовремено, шоферот Рудолф Кнез пренесува пратка со лим, а со него се синот Владимир и неговиот познаник од [[затвор]]от Фрањо Росиќ, кој им се приклучува дополнително. Додека патува автобусот, раскажувачот во филмот злокобно ја најавува скорешната несреќа и броевите на седиштата на погинатите патници во автобусот, додека тие постојнао ги менуваат местата.<ref>[http://www.rts.rs/page/tv/ci/story/18/rts-2/3783807/h---8---film.html РТС, H - 8 - филм (пристапено на 28.12.2019)]</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Југословенски филмови]] [[Категорија:Црно-бели филмови]] [[Категорија:Филмови од 1958 година]] [[Категорија:Филмови на Никола Танхофер]] [[Категорија:Филмови со Андре Лусишиќ]] [[Категорија:Филмови со Антун Врдољак]] [[Категорија:Филмови со Фабијан Шоваговиќ]] [[Категорија:Филмови со Борис Бузанчиќ]] 581zm4nnmukvggm9vpdubibzbvdi169 0 1263852 5563168 5525536 2026-05-25T07:29:13Z Surajr7 99167 5563168 wikitext text/x-wiki Ова е список на дела на уметникот [[Јан ван Ајк]]<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.britannica.com/biography/Jan-van-Eyck/ |title=Jan van Eyck Netherlandish painter |accessdate=2021-03-18 |archive-date=2021-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210127134454/https://www.britannica.com/biography/Jan-van-Eyck |url-status=dead }}</ref>. Ван Ајк не бил плоден уметник, нему, денес му се припишуваат 21 слика<ref>[https://www.nationalgallery.org.uk/artists/jan-van-eyck/ Jan van Eyck active 1422; died 1441]</ref>. Ван Ајк бил првиот голем европски уметник кој користел [[маслена боја]]. Иако употребата на маслена боја, била многу векови пред него, неговото виртуозно ракување и сликање со неа, како и употребата на глазури, [[влажно на влажно]] и други техники, биле такви што [[Џорџо Вазари]] го создал митот дека Ван Ајк го измислил масленото сликарство<ref>[https://www.theartstory.org/artist/van-eyck-jan/life-and-legacy/ Jan van Eyck - Biography and Legacy]</ref>. Со сигурност му се припишуваат 21 до денес зачувани слики, сите датираат помеѓу 1432 и 1439 година.<ref>[https://www.theartstory.org/artist/van-eyck-jan/artworks/ Jan van Eyck Artworks]</ref>. ==Сликарство== {| class="wikitable sortable" style="font-size:100%; text-align: center; width:90%" |- ! Дело ! Наслов ! Датирање ! Моментална локација ! Димензии |- |[[File:Ghent Altarpiece Google Art Project.jpg|300px]]<br>[[File:Lamgods closed.jpg|150px]] |''[[Гентски олтар ]]'' |околу 1420-32 |[[Катедрала Свети Баво, Гент | Катедрала Свети Баво]], [[Гент]] |3.4 x 5.2 м, отворен<br> 3.4 x 2.23 м, затворен |- |[[File:Jan van Eyck - Man in a Blue Cap (c.1430).jpg|200px]] |''[[Портрет на маж со син шаперон ]]'' околу 1430 |[[Национален музеј во Брукентал]], [[Сибиу]] |22.5 x 16.6 см |- |[[File:Saint Francis of Assisi Receiving the Stigmata Turin.jpg|200px]] |''[[Свети Франциск ги прима стигмите ( (ван Ајк)|Свети Франциск ги прима стигмите]]'' |околу 1430-32 |[[Галерија Сабада]], [[Торино]] |29.3 x 33.4 см |- |[[File:Attributed to Jan van Eyck, Netherlandish (active Bruges), c. 1395 - 1441 - Saint Francis of Assisi Receiving the Stigmata - Google Art Project.jpg|200px]] |''[[Свети Франциск ги прима стигмите ( (ван Ајк)|Свети Франциск ги прима стигмите]]'' |1430-32 |[[Музеј на уметноста во Филаделфија]] |12.7 x 14.6 см |- |[[File:Van Eyck - The Crucifixion; The Last Judgment.jpg|200px]] |''[[Распнување и Страшниот суд (диптих) |Распнување и Страшниот суд ]]'' |околу 1430-40 |[[Метрополитен (музеј)]], [Њујорк (град)]] |56.5 х 19.5 сн |- |[[File:Jan van Eyck - Kardinal Niccolò Albergati - Google Art Project.jpg|200px]] |''[[Портрет на кардиналот Николо Албергати]]'' |1431 |[[Уметничкоисториски музеј (Виена)]], [[Виена]] |34 x 29.5 см |- |[[File:Jan van Eyck - Léal Souvenir - National Gallery, London.jpg|200px]] |''[[Леал Сувенир]]'' |1432 |[[Национална галерија (Лондон)]], [[Лондон]] |33.3 x 18.9 см |- |[[File:Portrait of a Man in a Turban (Jan van Eyck) with frame.jpg|200px]] |''[[Портрет на маж (автопортрет?)]]'' |1433 |[[Национална галерија (Лондон)]], Лондон |25.5 x 19 см |- |[[File:Van Eyck - Arnolfini Portrait.jpg|200px]] |''[[Портрет на Арнолфиниеви ]]'' |1434 |[[Национална галерија (Лондон)]], Лондон |82 x 59.5 см |- |[[File:Annunciation - Jan van Eyck - 1434 - NG Wash DC.jpg|200px]] |''[[Благовештение, Вашингтон (ван Ајк|Благовештение]]'' |1434-36 |[[Национална галерија на уметноста во Вашингтону]], [[Вашингтон]] |90.2 x 34.1 см |- |[[File:Jan van Eyck 054-096.jpg|200px]] |''[[Благовештение, Мадрид (ван Ајк, Мадрид)|Благовештение, Мадрид ]]'' |1434-36 |[[Музеј Тисен-Борнемиса]], [[Мадрид] |39 x 24 см |- |[[File:Jan van Eyck - Baudouin de Lannoy.jpg|200px]] |''[[Портрет на Бодуен де Ланоа ]]'' |1435 |[[Гемалдегалерие, Берлин | Гемалдегалерие]], [[Берлин]] |26 x 20 см |- |[[File:Virgin with Chancellor Rolin Luber.jpg|250px]] |''[[Мадона на канцеларот Ролен]]'' |1435 |[[Лувр]], [[Париз]] |66 x 62 см |- |[[File:Jan van Eyck - Portrait of Goldsmith Jan de Leeuw.jpg|200px]] |''[[Портрет на Јан де Леу ]]'' |1436 |[[Уметничкоисториски музеј (Виена)]], Виена |24.5 x 19 см |- |[[File:La Madone au Chanoine Van der Paele.jpg|250px]] |''[[Мадона со детето и каноникот Ван дер Пале ]]'' |1436 |[[Музеј Гроенинге]], [[Бриж]] |1.22 x 1.57 м |- |[[File:Jan van Eyck - Triptych of Mary and Child, St. Michael, and the Catherine - Google Art Project.jpg|200px]] |''[[Дрезденски триптих]]'' |1437 |[[Галерија на слики од стари мајстори]], [[Дрезден]] |33 x 27.5 см |- |[[File:Jan van Eyck - Lucca Madonna - Google Art Project.jpg|200px]] |''[[Мадона од Лука ]]'' |околу 1437 |[[Музеј Стадел]], [[Франкфурт]] |65.7 x 49.6 см |- |[[File:Jan van Eyck - Portrait of Giovanni Arnolfini - WGA7608.jpg|200px]] |''[[Портрет на кардиналот Николо Албергати]]'' |1438 |[[Гемалдегалерие, Берлин | Гемалдегалерие]], Берлин |29 x 20 см |- |[[File:Jan van Eyck - The Madonna in the Church - Google Art Project.jpg|200px]] |''[[Мадона в црква ]]'' |околу 1438-40 |[[Гемалдегалерие, Берлин | Гемалдегалерие]], Берлин |31 x 14 см |- |[[File:Portrait of Margaret van Eyck.jpg|200px]] |''[[Портрет на Маргарет ван Ајк ]]'' |1439 |[[Гроенингемусеум]], Бриж |41.2 x 34.6 см |- |[[File:Eyck fountain Antwerpen.jpg|200px]] |''[[Мадона на фонтана]]'' |1439 |[[Кралски музеј на ликовни уметности Антверпен]] |19 x 12 см |- |[[File:Jan van Eyck - Virgin and Child, with Saints and Donor - 1441 - Frick Collection.jpg|250px]] |''[[Мадона од Јан Вос]]'' |1441-43 |[[Фрицк Колекција]], Њујорк (град) |47.3 x 61.3 см |- |} == ракописи - илуминации== {| class="wikitable sortable" style="font-size:100%; text-align: center; width:90%" |- ! Дело ! Наслов ! Датум ! Моментална локација ! Белешки |- |[[File:14th-century painters - Les Très Belles Heures de Notre Dame de Jean de Berry - WGA16014.jpg|200px]] |''[[Торинско-милански часослов ]]'' |околу 1420 | [[Музејот на античка уметност во Торино]] | Минијатурите потпишани со „Г“, од кои три зачувани генерално се верува дека припаѓаат или Јан ван Ајк или неговиот брат [[Хуберт ван Ејк | Хуберт]] |} ==Цртежи== {| class="wikitable sortable" style="font-size:100%; text-align: center; width:90%" |- ! Дело ! Наслов ! Датум ! Моментална локација ! Димензии |- |[[File:Jan van Eyck - Portrait of Cardinal Niccolò Albergati - Google Art Project.jpg|200px]] |''[[Студија за портретот на кардиналот Николо Албергати ]]'' |c. 1432 |[[Купферштих-Кабинетт, Дрезден]], Дрезден |21.4 x 18 см |- |[[File:Jan van Eyck 011.jpg|200px]] |''[[Света Барбара (ван Ајк)|Света Барбара ]]'' |1437 |[[Кралски музеј на ликовни уметности (Антверпен)]] |34 x 18.5 см |- |[[File:Van Eyck Drawing Crucifixion.jpg|200px]] |''[[Студија за распнување (ван Ајк)|Студија за распнување]]'' |околу 1440 |[[Музеј Боијманс Ван Беунинген]], Ротердам |25.4 x 18.7 см |- |} ==Изгубени дела== {| class="wikitable sortable" style="font-size:100%; text-align: center; width:90%" |- ! Дело ! Наслов ! Датум ! Белешки |- |[[File:Portrait of Isabella of Portugal van Eyck.jpg|200px]] |''[[Портрет на Изабела од Португалија (ван Ајк)|Портрет на Изабела од Португалија]]'' |околу 1428-29 |Познато само од копии |- |[[File:Saint Christopher after Jan van Eyck.jpg|200px]]<br>[[File:Saint Christopher (after van Eyck) Louvre.jpg|200px]] |''[[Свети Христофор (после ван Ајк)|Свети Христофор]]'' |Непознато |Познато преку две копии: <br>[[Музејот на уметностите во Филаделфија]] и цртеж во [[Лувр]] |- |[[File:After van Eyck Woman at Her Toilet (MA).jpg|200px]] |''[[Жена се капи (ван Ајк)|Жена се капи]]'' |околу 1434 |Познато преку две копии: една во Антверпен и една во [[Музеите на уметноста на Харвард]] |- |[[File:Jan van Eyck Vera Icon.jpg|200px]] |''[[Вера икон (Христовата глава) (ван Ајк)|Вера икон (Христовата глава)]]'' |пред 1438 |Познат од три современи копии |- |[[File:Maelbeke Madonna Triptych After van Eyck.jpg|200px]]<br>[[File:Maelbeke Madonna After van Eyck.jpg|200px]] |''[[Мадона на Николас вас Маелбеке]]'' |после1440 |Познат од реплика од 18 век и неколку други |- |} ==Оспорени== {| class="wikitable sortable" style="font-size:100%; text-align: center; width:90%" |- ! Дело ! Наслов ! Датум ! Моментална локација ! Димензии ! Белешки |- |[[File:Hubert van Eyck or Jan van Eyck or both - The Three Marys at the Tomb - Google Art Project.jpg|200px]] |''[[Трите Марии на гробот ]]'' |околу 1410-26 |[[Музеј Боијманс Ван Беунинген]], Ротердам |71.5 x 90 см |Сега обично му се припишува на [[Хуберт ван Ајк]] |- |[[File:The Fountain of Life after van Eyck 2.jpg|200px]] |''[[Фонтана на животот (слика)|Фонтана на животот]]'' |околу1432 |[[Музеј Прадо]], Мадрид |181 119 см |Обично се припишува на работилницата на Ван Ејк |- |[[File:Jan van Eyck (successors) - Man with pinks - Google Art Project.jpg|200px]] |''[[Портрет на маж со каранфил ]]'' |околу 1436 |[[Гемелдегалерија, Берлин, |Гемелдегалерија]], Берлин |40 x 31 см |Припишувана на Ван Ајк или член на неговато ателје |- |} ==Работилница== {| class="wikitable sortable" style="font-size:100%; text-align: center; width:90%" |- ! Дело ! Наслов ! Моментална локација ! Димензии |- |[[File:Crocifissione di Jan van Eyck,2.JPG|200px]] |''[[Распнување (после ван Ајк)]]'' |[[Ка-д’Оро]], [[Венеција]] |46 x 31 см |- |[[File:Jan van Eyck 075.jpg|200px]] |''[[Мадона со детето што чита]]'' |[[Национална галерија на Викторија]], [[Мелбурн]] |26.5 x 19.5 см |- |[[File:Anonymous - Christ on the Cross - 525 F - Gemäldegalerie.jpg|200px]] |''[[Христос на крстот со Богородица и Свети Јован ]]'' |[[Гемелдегалерија, Берлин|Гемелдегалерија]], Берлин |43 x 26 см |- |[[File:Jan van eyck, san girolamo nello studio, detroit.JPG|200px]] |''[[Свети Јероним во неговото студио (после ван Ајк)|Свети Јероним во неговото студио]]'' |[[Институт за уметност во Детроит]] |20.6 x 13.3 |- |} ==Наводи== {{наводи}} {{Јан ван Ајк}} [[Категорија:Дела од Јан ван Ајк]] bbjpoppo4cpqev5xz2tg925j4mpcdpg 0 1272299 5563070 5078124 2026-05-24T20:53:11Z Zafer 48674 Photo changed 5563070 wikitext text/x-wiki {{Infobox basketball biography 2 | name = Еван Фурније | fullname = | image = Evan Fournier 94 Olympiacos BC Euroleague 20260106 (5) (cropped).jpg | image_size = 200px | caption = | position = [[Крило (кошарка)|крило]], [[Бек (кошарка)|бек]] | height = 2,01 м | weight = 93 кг | league = | team = {{Basket New York Knicks}} | number = 13 | nationality = {{flagsport|FRA}} [[Франција]] | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1992|10|29}} | birth_place = [[Сен-Морис (Вал-де-Марн)|Сен-Морис]] | birth_country= [[Франција]] | draft = {{NBA Draft players|2012|1|20}} | draft_team = {{Basket Denver Nuggets}} | career = 2009— | years = 2009-2010<br/>2010-2012<br/>2012-2014<br/>2014-2021<br/>2021<br/>2021- | teams = {{Basket Nanterre}}<br/>{{Basket Poitiers}}<br/>{{Basket Denver Nuggets}}<br/>{{Basket Orlando Magic}}<br/>{{Basket Boston Celtics}}<br/>{{Basket New York Knicks}} | nationalteamyears = 2013– | nationalteam = {{Naz|BKrep|FRA|M}} | updated = 21.07.2021 }} '''Еван Фурније''' (роден на 29 октомври 1992 година) е [[Франција|француски]] [[кошарка]]р, [[Крило (кошарка)|крило]] на [[Њујорк Никс]] и [[Машка кошаркарска репрезентација на Франција|француската репрезентација]]. ==Биографија== Фурније е роден на 29 октомври 1992, во [[Сен-Морис (Вал-де-Марн)|Сен-Морис]] малото предградие на [[Париз]], од татко французин Франсоа Фурније и мајка [[алжир]]ка по име Мерием Мокта.<ref name="Panara 2018">{{cite web | last=Panara | first=Marlène | title=Basket-ball : la NBA fait son show à Pretoria ce 4 août | website=Le Point | date=1 Jul 2018 | url=https://www.lepoint.fr/sport/basket-ball-johannesburg-capitale-de-la-nba-en-aout-01-08-2018-2240795_26.php | language=fr | access-date=18 Aug 2020}}</ref> Двајцата негови родители биле професионални џудисти кои се запознале на ИНСЕП академијата. Еван Фурније започнува да игра кошарка на 7 години, а неговиот интерес кон овој спорт уште повеќе се зголемил во 2002 година, благодарение на екипата на [[Сакраменто Кингс сезона 2001-2002|Сакраменто Кингс]]. Откако станал професионалец, Фурније го носел дресот со бројот 10 во повеќето екипи во кои настапувал во чест на тогашната 10-ка на Сакраменто, [[Мајк Биби]].<ref>{{cite web|url=http://grantland.com/features/evan-fournier-not-necessarily-surprising-dearth-foreign-prospects-2012-nba-draft/|title=Is the NBA Done Drafting International Players?|last=Conn|first=Jordan Ritter|work=Grantland.com|date=28 June 2012|access-date=16 March 2016}}</ref> ==Клупска кариера== ===Почетоци, Нантер и Поатје=== Во 2000 година, Фурније ја започнал својата кошаркарска кариера во екипата на Шарентон.<ref name="charenton">{{cite web| language=fr|website=leparisien.fr|title=BASKET : l'enfant de Charenton va jouer en NBA|author=[[Le Parisien]]|day=28|month=август|year=2012|url=http://www.leparisien.fr/sports/iledefrance/l-enfant-de-charenton-va-jouer-en-nba-28-08-2012-2140227.php}}</ref> Помеѓу 2007 и 2009 година, тој го продолжил својот кошаркарски развој на академијата ИНСЕП, каде што се запознале неговите родители. Потоа тој се приклучил на екипата на [[КК Нантер|Нантер]] која се натпреварувала во [[Кошаркарска лига на Франција Про Б|Про Б лигата]] (втората лига на Франција) во текот на сезоната [[Кошаркарска лига на Франција Про Б 2009-2010|2009-2010]] каде го направил своето деби како професионалец и подоцна бил избран за најдобар млад играч во Про Б првенството.<ref name="charenton" /> [[Податотека:Evan Fournier 1.JPG|thumb|left|175px|Фурније во дресот на [[Поатје Баскет 86|Поатје]] во 2010 година.]] Во 2010 година, тој се приклучил на екипата на [[Поатје Баскет 86|Поатје]] во [[Кошаркарска лига на Франција Про А 2010-2011|најсилната француска кошаркарска лига]] каде што играл во просек 15 минути по натпревар (6,3 поени).<ref>{{Cite web |url=http://www.lnb.fr/fr/Pro-A/200006/Joueurs/A42303/Evan-Fournier |title=Evan Fournier - Saison 2010 - 2011 |website=lnb.fr |access-date=22 мај 2011 |archive-date=2012-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120404120801/http://www.lnb.fr/fr/Pro-A/200006/Joueurs/A42303/Evan-Fournier |url-status=dead }}</ref> Во април 2011 година, тој учествувал на [[Nike Hoop Summit]]<ref>{{Cite web |language=en |url=http://www.usabasketball.com/mens/hoopsummit/world_select_team_roster_annou_2011_03_21.html |title=World Select Team Roster Announced For 2011 Nike Hoop Summit |website=usabasketball.com |date=21 март 2011 |access-date=22 мај 2011 |archive-date=2011-05-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110526055139/http://www.usabasketball.com/mens/hoopsummit/world_select_team_roster_annou_2011_03_21.html |url-status=dead }}</ref> каде бил избран во почетната петорка. Американската селекција победила, а Фурније забележал „просечна“ партија и го завршил натпреварот со 6 поени и 6 скокови.<ref>{{Cite web |url=http://www.basketusa.com/news/62925/hoop-summit-victoire-des-etats-unis-malgre-un-enorme-bismack-biyombo/ |titlee=Hoop Summit : victoire des États-Unis malgré un énorme Bismack Biyombo |website=basketusa.com |date=10 април 2011 |title=архивски примерок |accessdate=2021-07-26 |archive-date=2013-11-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131109094654/http://www.basketusa.com/news/62925/hoop-summit-victoire-des-etats-unis-malgre-un-enorme-bismack-biyombo/ |url-status=dead }}</ref>. Во јануари 2012 година, Фурније за прв пат бил избран во „идеалната петорка“ на [[Кошаркарска лига на Франција Про А 2011-2012|Про А]] благодарение на неговите решавачки 16 поени, 6 скока и 7 асистенции (23 валоризација) против [[Елан Берне По Лак Ортез]].<ref name="J15">{{Cite web |url=http://www.lnb.fr/fr/Accueil/100003/Article/11831/Cinq-ideal-J15-Evan-Fournier-decisif |title=Cinq idéal - J15 : Evan Fournier décisif |website=Ligue nationale de basket-ball |date=23 јануари 2012 }}</ref> Тој продолжил со добрите игри и во март истата година бил избран за играч на месецот во Про А лигата.<ref name="JdM">{{Cite web |url=https://www.lequipe.fr/Basket/Actualites/Fournier-elu-joueur-du-mois/276945 |title=Fournier élu joueur du mois |publisher=[[L'Équipe]] |date=13 април 2012 }}</ref> Конечно, во мај по завршувањето на сезоната 2011-2012, тој ги добил наградите за играч кој најмногу напредувал, како и за најдобар млад кошаркар во Про А.<ref>{{Cite web|url=http://www.lnb.fr/fr/Accueil/100003/Article/13460/Soiree-des-Trophees-Le-palmares-2012|title=Soirée des Trophées : Le palmarès 2012|publisher=LNB|date=19 мај 2012}}</ref> ===Денвер Нагетс=== На 28 јуни 2012 година, Фурније бил избран како 20-ти пик на [[НБА драфт 2012|НБА драфтот 2012]] од [[Денвер Нагетс]].<ref>{{Cite web|url=https://www.sbnation.com/nba-draft/2012/6/28/3114314/2012-nba-draft-results-denver-nuggets|title=2012 NBA Draft Results: Evan Fournier Selected By Nuggets With No. 20 Pick|last=Ziller|first=Tom|date=2012-06-29|access-date=2016-07-12}}</ref> На 11 јули 2012, тој потшишал руки договор со Нагетс.<ref>{{Cite news|url=http://www.nba.com/nuggets/news/denver-nuggets-sign-first-round-draft-pick-evan-fournier|title=Denver Nuggets sign first-round draft pick Evan Fournier {{!}} Denver Nuggets|work=Denver Nuggets|access-date=2018-02-08|language=en}}</ref> Веднаш по доаѓањето тој се приклучил на екипата на Нагетс која настапила во [[НБА летна лига 2012|НБА летната лига 2012]]. Своето деби во [[НБА сезона 2012-2013|НБА лигата]] го направил на 31 октомври 2012, во натпреварот против [[Филаделфија Севентисиксерс]] со кој Нагетс ја отвориле новата сезона; Фурније забележал 5 поени и една асистенција за околу 10 минути поминати во игра, а неговиот тим го загубил воведниот натпревар со 84-75.<ref>{{cite web|url=https://www.basketball-reference.com/boxscores/201210310PHI.html|title=Denver Nuggets at Philadelphia 76ers Box Score, October 31, 2012|publisher=basketball-reference.com|date=31 октомври 2012|accessdate=26 јули 2021}}</ref> Во текот на првите 73 натпревари на Нагетс во сезоната 2012-2013, Фурније се појавил во само 29 од нив и регистрирал 10 или повеќе поени само еднаш. Тој се појавил во девет последователни натпревари пред крајот на регуларнаиот дел од сезоната, вклучувајќи и ги и последните три во кои бил стартер. Во тие натпревари имал просек од 12,3 поени и постигнал 17 или повеќе поени на четири натпревари, вклучувајќи ги и највисоките во дебитантската сезона 24 поени против [[Портланд Трејлблејзерс]] на 14 април 2013.<ref>{{Cite web|url=https://www.basketball-reference.com/players/f/fournev01/gamelog/2013/|title=Evan Fournier 2012-13 Game Log {{!}} Basketball-Reference.com|website=Basketball-Reference.com|language=en|access-date=2018-02-08|archive-date=2018-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180212233112/https://www.basketball-reference.com/players/f/fournev01/gamelog/2013/|url-status=dead}}</ref> Во јули 2013 година, Фурније повторно се приклучил на Нагетс за [[НБА летна лига 2013|НБА летната лига 2013]].<ref>{{Cite web|url=http://www.nba.com/nuggets/news/denver-nuggets-announce-2013-summer-league-roster/#|title=Denver Nuggets announce 2013 Summer League roster {{!}} Denver Nuggets|access-date=2016-07-12}}</ref> На 30 октомври 2013 година, Нагетс ја искористиле својата опција за трета година според руки договорот на Фурније, продолжувајќи го договорот со играчот до сезоната 2014-2015.<ref>{{Cite web|url=http://www.nba.com/nuggets/news/denver-nuggets-exercise-options-faried-fournier|title=Denver Nuggets Exercise Options On Faried, Fournier {{!}} Denver Nuggets|access-date=2016-07-12}}</ref> На 23 февруари 2014 година, Фурније постигнал дотогаш највисоки во неговата НБА кариера 27 поени против [[Сакраменто Кингс]].<ref>{{Cite web|url=https://www.basketball-reference.com/players/f/fournev01/gamelog/2014/|title=Evan Fournier 2013-14 Game Log {{!}} Basketball-Reference.com|website=Basketball-Reference.com|language=en|access-date=2018-02-08|archive-date=2018-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180212233119/https://www.basketball-reference.com/players/f/fournev01/gamelog/2014/|url-status=dead}}</ref> ===Орландо Меџик=== [[File:Evan Fournier, Marcin Gortat (33236436056).jpg|thumb|right|200px|Фурније против [[Марцин Гортат]] во 2017]] На 26 јуни 2014 година, Фурније бил разменет, заедно со правата на драфт над [[Девин Марбл]], во [[Орландо Меџик]] во замена за [[Арон Афлало]].<ref>{{Cite web|url=http://www.nba.com/magic/magic-trade-afflalo-acquire-fournier-and-marble|title=Magic Trade Afflalo; Acquire Fournier and Marble {{!}} Orlando Magic|access-date=2016-07-12}}</ref> Дебитирал во дресот на Меџик на 28 октомври 2014, забележувајќи 11 поени, 3 скока и 2 асистенции во поразот од 101-84 на гостувањето кај [[Њу Орлеанс Пеликанс]]. На 12 ноември 2014 година, Фурније имал одлична вечер постигнувајќи највисоки во кариерата 28 поени со шут од игра 8 од 14 во победата над [[Њујорк Никс]] со 97-95.<ref>{{Cite web|url=http://www.nba.com/games/20141112/ORLNYK/gameinfo.html|title=Fournier's career-high 28 lead Magic over Knicks|last=Mahoney|first=Brian|date=2014-11-12|website=NBA.com|access-date=2016-07-12}}</ref> На 3 ноември 2015 година, Фурније поставил нов личен рекорд во кариерата по бројот на поени уфрлајќи точно 30 во победата од 103–94 над Њу Орлеанс Пеликанс.<ref>{{Cite web|url=http://www.nba.com/games/20151103/ORLNOP/gameinfo.html|title=Fournier leads Magic past winless Pelicans, 103-94|last=Martel|first=Brett|date=2015-11-04|website=NBA.com|access-date=2016-07-12}}</ref> На 15 март 2016 година, тој ја изедначил својата највисока цифра на поени во кариера забележувајќи одново натпревар со 30 поени против неговата поранешна екипа [[Денвер Нагетс]].<ref>{{Cite web|url=http://espn.go.com/nba/recap?gameId=400828885|title=Fournier, Smith help Magic hold off Nuggets, 116-110|date=2016-03-15|website=ESPN.com|access-date=2016-07-12}}</ref> За време на [[НБА сезона 2015-2016|сезоната 2015–2016]], Фурније ја имал најдобрата година во кариерата во која просечно постигнувал по 15,4 поени по натпревар, 2,8 скокови, 2,7 асистенции, 1,2 украдени топки во 32,5 минути просечно поминати во игра. Тој, исто така, го предводел својот тим по бројот на постигнати поени 19 пати, имал 24 натпревари со 20+ поени и две со 30+ поени.<ref>{{Cite web|url=https://www.basketball-reference.com/players/f/fournev01/gamelog/2016/|title=Evan Fournier 2015-16 Game Log {{!}} Basketball-Reference.com|website=Basketball-Reference.com|language=en|access-date=2018-02-08|archive-date=2018-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180212155800/https://www.basketball-reference.com/players/f/fournev01/gamelog/2016/|url-status=dead}}</ref> На 7 јули 2016 година, Фурније потпишал нов петгодишен договор со Меџик, вреден 85 милиони долари.<ref name="re-sign">{{Cite web|url=http://www.nba.com/magic/news/orlando-magic-re-sign-evan-fournier|title=Orlando Magic Re-Sign Evan Fournier {{!}} Orlando Magic|access-date=2016-07-12}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.orlandosentinel.com/sports/orlando-magic/magic-basketblog/os-orlando-magic-re-sign-ecess-date=2016-07-12}}{{Мртва_врска|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.orlandosentinel.com/sports/orlando-magic/magic-basketblog/os-orlando-magic-re-signvan-fournier-20160707-story.html|title=Orlando Magic re-sign Evan Fournier|last=Robbins|first=Josh|date=2016-07-07|website=Orlando Sentinel|access-date=2016-07-12}}{{Мртва_врска|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> На 3 ноември 2016 година, тој постигнал највисоки 29 поени за сезоната против [[Сакраменто Кингс]].<ref>{{Cite web|url=https://www.basketball-reference.com/players/f/fournev01/gamelog/2017/|title=Evan Fournier 2016-17 Game Log {{!}} Basketball-Reference.com|website=Basketball-Reference.com|language=en|access-date=2018-02-08|archive-date=2018-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180212161445/https://www.basketball-reference.com/players/f/fournev01/gamelog/2017/|url-status=dead}}</ref> На 16 јануари 2018 година, Фурније постигнал рекордни во кариерата 32 поени во победата од 108–102 над [[Минесота Тимбервулвс]].<ref>{{cite web|last=Denton|first=John|url=http://www.nba.com/magic/news/postgame-report-magic-timberwolves-20180116|title=Postgame Report: Magic vs. Timberwolves|work=NBA.com|date=16 January 2018|access-date=17 January 2018}}</ref> На 7 март 2018 година, против [[Лос Анџелес Лејкерс]], тој го свиткал левиот [[медијален колатерален лигамент]].<ref>{{cite web|last=Robbins|first=Josh|url=http://www.orlandosentinel.com/sports/orlando-magic/os-sp-evan-fournier-injury-update-0309-story.html|title=MRI shows Magic's Evan Fournier has sprained left MCL|work=orlandosentinel.com|date=8 March 2018|access-date=10 March 2018}}</ref> Како резултат на тоа тој ја завршил сезоната предвреме. На 1 декември 2019 година, го изедначил своето најдобро постигнување во кариерата од 32 поени во еден натпревар во победата од 100-96 над [[Голден Стејт Вориорс|Голден Стејт]].<ref>{{Cite web|title=Fournier scores 32, leads Magic over Warriors 100-96|url=https://www.cbssports.com/nba/news/fournier-scores-32-leads-magic-over-warriors-100-96/|access-date=2021-03-30|website=CBSSports.com|language=en}}</ref> Фурније играл и воедно започнал 26 натпревари за Меџик во неговата последна сезона во клубот и имал просек од 19,7 поени (најдобар во кариерата), 2,9 скокови, 3,7 асистенции и 1,0 украдени топки, шутирајќи за три поени со прецизност од 38,8%.<ref name=":0" /> === Бостон Селтикс === [[File:Evan Fournier, Boston Celtics vs Orlando Magic on May 5, 2021 (cropped).jpg|thumb|left|Фурније со Селтикс во мај 2021.]] На 25 март 2021 година, Фурније бил разменет во [[Бостон Селтикс]] во замена за [[Џеф Тиг]] и два идни пикови од втората рунда на драфтот.<ref name=":0">{{Cite web|title=Magic Acquire Two Future Second Round Draft Picks From Boston In Exchange for Evan Fournier|url=https://www.nba.com/magic/orlando-magic-acquire-two-future-second-round-draft-picks-boston-celtics-evan-fournier-trade-20210325|access-date=2021-03-26|website=NBA.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Celtics Acquire Evan Fournier|url=https://www.nba.com/celtics/news/pressrelease/celtics-acquire-evan-fournier|url-status=live|access-date=2021-03-27|website=NBA.com}}</ref> Четири дена подоцна, тој го направил своето деби за Селтикс против [[Њу Орлеанс Пеликанс]], но натпреварот го завршил без постигнат кош за 33 минути игра.<ref>{{Cite web|title=Evan Fournier makes NBA history with rough Celtics debut|url=https://sports.yahoo.com/evan-fournier-makes-nba-history-031243725.html|access-date=2021-03-30|website=sports.yahoo.com|language=en-US|archive-date=2021-07-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20210731190445/https://sports.yahoo.com/evan-fournier-makes-nba-history-031243725.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=Celtics' Evan Fournier the fourth player in shot-clock era to go 0-for-10 or worse from field in team debut|url=https://www.cbssports.com/nba/news/celtics-evan-fournier-the-fourth-player-in-shot-clock-era-to-go-0-for-10-or-worse-from-field-in-team-debut/|access-date=2021-03-30|website=CBSSports.com|language=en}}</ref> На 2 април, Фурније постигнал 23 поени и рекордни 7 тројки во НБА кариерата, во победата од 118–102 над [[Хјустон Рокетс]]. Фурније постигнал дури 20 поени од неговите 23 поени на мечот во последната четвртина, со што станал вториот играч на Селтикс кој постигнал 20 поени со 100% шут од игра во една четвртина од [[Пол Пирс]].<ref>{{Cite web|date=2021-04-03|title=WATCH: Celtics wing Evan Fournier scores 23 on career-high 7 3-pointers|url=https://celticswire.usatoday.com/2021/04/03/nba-boston-celtics-fournier-vs-houston-4-2-21/|access-date=2021-04-06|website=Celtics Wire|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Fournier is second Celtic in 25 seasons to accomplish this feat|url=https://www.nbcsports.com/boston/celtics/evan-fournier-second-celtics-player-25-seasons-accomplish-feat|url-status=live|access-date=2021-04-03|website=NBCSports.com}}</ref><ref>{{Cite web|title=Keys to the Game: Celtics 118, Rockets 102|url=https://www.nba.com/celtics/gamerecap/keys-20210402-houbos|access-date=2021-04-03|website=Boston Celtics|language=en}}</ref> Трета година по ред Фурније со својте клубови обезбедил место во плејофот, но и покрај тоа што имал одличен просек од 15,4 поени, тој не успеал да им помогне на Селтикс да ја минат првата пречка наречена [[Бруклин Нетс]] (ја загубиле серијата во 5 натпревари). ===Њујорк Никс (2021–денес)=== На 17 август 2021 година, [[Њујорк Никс]] ги стекнале правата над Фурние во договор за трансфер и размена со Селтикси.<ref>{{cite web |title=Knicks Acquire Evan Fournier |url=https://www.nba.com/knicks/front-office-news/knicks-acquire-evan-fournier |website=NBA.com |access-date=17 August 2021 |date=17 August 2021}}</ref><ref>{{cite web |title=Celtics Finalize Sign-and-Trade Agreement with Knicks |url=https://www.nba.com/celtics/news/pressrelease/celtics-finalize-sign-and-trade-agreement-knicks |website=NBA.com |access-date=17 August 2021 |date=17 August 2021}}</ref> На 20 октомври, Фурније го направил своето деби за Никс изедначувајќи го својот највисок број на поени во кариерата, уфрлувајќи 32 поени во победата со 138–134 после две продолженија над неговиот поранешен тим [[Бостон Селтикс]].<ref>{{cite web|url=https://www.cbssports.com/nba/news/orlando-hopes-to-continue-home-opener-magic-vs-knicks/|title=Orlando hopes to continue home-opener magic vs. Knicks|website=CBS Sports|publisher=Field Level Media|date=21 October 2021|access-date=21 October 2021}}</ref> На 6 јануари 2022 година, Фурније го надмина тој рекорд на кариерата, постигнувајќи 41 поен со десет тројки, заедно со осум скока, во уште една победа над Селтикс овојпат од 108-105.<ref>{{cite web|url=https://theathletic.com/news/knicks-rj-barrett-hits-game-winner-to-complete-comeback-vs-celtics-evan-fournier-scores-41/hcJ77Tyvd6cX/ |title=Knicks' RJ Barrett hits game-winner to complete comeback vs. Celtics; Evan Fournier scores 41|website=The Athletic|date=6 January 2022|access-date=6 January 2022}}</ref> На 23 март, во победата од 121–106 над [[Шарлот Хорнетс]], тој го соборил рекордот за најмногу постигнати тројки за Никс во една сезона, поставен од [[Џон Старкс]] во 1995 година (217).<ref>{{Cite web |title=Evan Fournier sets Knicks’ single-season 3-point record |url=https://nypost.com/2022/03/23/evan-fournier-sets-knicks-single-season-3-point-record/ |access-date=March 24, 2022 |website=New York Post}}</ref> ==Репрезентативна кариера== [[Податотека:EuroBasket 2017 France vs Finland 17.jpg|thumb|right|Фурније играјќи за Франција на [[Европско првенство во кошарка 2017|Евробаскетот 2017]].]] Фурније бил избран во [[Машка кошаркарска репрезентација на Франција под 18 години|француската репрезентација под 18 години]] со која учествувал на [[Европско првенство во кошарка за играчи по 18 години|Европското првенство под 18]] во 2009 година. Франција го освоила среброто, по поразот од [[Машка кошаркарска репрезентација на Србија под 18 години|Србија]].<ref>{{Cite web|language=en |url=http://www.fibaeurope.com/cid_KNce8jInH7Qj1EsyH5rjn2.teamID_282.compID_8aYeHlfuGF-mF5IqO8aFH1.season_2009.roundID_6637.coid_RyTKZNc3JpYvw2Lx5R21d0.articleMode_on.html |title=Serbia Hold Off France To Win Title |website=FIBA Europe |date=2 august 2009 }}</ref> Тој бил избран во најдобрата петорка од овој турнир за едно со [[Енес Кантер]] (кој бил прогласен за [[Најкорисен играч|МВП]]), [[Дејан Мусли]], [[Тони Простран]] и [[Јонас Валанчиунас]].<ref>{{Cite web|language=en |url=http://www.fibaeurope.com/cid_KNce8jInH7Qj1EsyH5rjn2.season_2009.compID_8aYeHlfuGF-mF5IqO8aFH1.coid_VOOUayIOIp-ItDdLVXLzu2.articleMode_on.html |title=Kanter named MVP |website=FIBA Europe |date=2 август 2009 |access-date=22 мај 2011 }}</ref> Во јули 2011 година, тој играл за Франција на [[Европско првенство во кошарка за играчи под 20 години|Европско првенство под 20 години]] во Шпанија. Французите претрпеле само еден пораз на во ова натпреварување, со 66-77 од Италија во полуфиналето, во кое Фурније уфрлил 19 поени со шут од игра 7 од 22, вклучувајќи и 1 од 7 за три поени;<ref>{{Cite web|language=en|url= http://www.fibaeurope.com/cid_KNce8jInH7Qj1EsyH5rjn2.gameID_8243-63-A-1.compID_UIfgjyQcGqk-fPlnl66Tj0.season_2011.roundID_8166.teamID_307.html|title=U20 European Championship Men » 2011 » DIVISION A » Game » France 66-77 Italy|website=fibaeurope.com}}</ref> Фурније на крајот го освоил бронзениот медал откако французите ја победиле Русија. Турнирот го завршил со просек од 16,9 поени.<ref>{{Cite web|language=en|url=http://u20men.fibaeurope.com/en/cid_FW2Ym8GSJEAe2vpbWdQMR0.teamID_282.compID_UIfgjyQcGqk-fPlnl66Tj0.season_2011.roundID_8166.playerID_62266.html|title=Statistiques à l'Euro U20 2011|website=fibaeurope.com|accessdate=2021-07-31|archive-date=2011-07-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20110720130316/http://u20men.fibaeurope.com/en/cid_FW2Ym8GSJEAe2vpbWdQMR0.teamID_282.compID_UIfgjyQcGqk-fPlnl66Tj0.season_2011.roundID_8166.playerID_62266.html|url-status=dead}}</ref> и овде како и две години порано бил избран во најдобрата петорка на натпреварувањето заедно со најкорисниот играч шпанецот [[Никола Миротиќ]], италијанецот [[Алесандро Џентиле]], турчинот [[Фуркан Алдемир]] и црногорецот [[Бојан Дубљевиќ]].<ref>{{Cite web|language=en|url=http://u20men.fibaeurope.com/en/coid_e6ae3P12HGcnr-ChPqaeU0.articleMode_on.html|title=MVP Mirotić leads All Tournament team|date=24 juillet 2011|accessdate=2021-07-31|archive-date=2012-09-26|archive-url=https://www.webcitation.org/6AxWYKNDk?url=http://u20men.fibaeurope.com/en/coid_e6ae3P12HGcnr-ChPqaeU0.articleMode_on.html|url-status=dead}}</ref> Во јуни 2013 година, тој бил избран од селекторот на [[Машка кошаркарска репрезентација на Франција|сениорската репрезентација на Франција]] [[Венсан Коле]] во списокот од 17 играчи кои најверојатно требало да учествуваат на [[Европско првенство во кошарка 2013|Европското првенство 2013]], но отпаднал од конечниот состав.<ref>{{Cite web|url=http://www.basketusa.com/news/178678/equipe-de-france-kim-tillie-leo-westermann-et-evan-fournier-niront-pas-a-leuro/|title=Equipe de France : Kim Tillie, Léo Westermann et Evan Fournier n’iront pas à l’Euro|éditor=Basket USA|date=11 august 2013|author=Dimitri Kucharczyk|accessdate=2021-08-11|archive-date=2021-08-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20210811204027/https://www.basketusa.com/news/178678/equipe-de-france-kim-tillie-leo-westermann-et-evan-fournier-niront-pas-a-leuro/|url-status=dead}}</ref> Сепак околу година дена подоцна, на 16 мај 2014 година, тој бил вклучен во списокот од дваесет и четири играчи избрани за учество на [[Светско првенство во кошарка 2014|Светското првенство 2014]] во [[Шпанија]].<ref>{{Cite web |url=http://www.basketusa.com/news/222856/equipe-de-france-une-liste-des-24-sans-tony-parker/ |title=Équipe de France : une liste des 24 sans Tony Parker |author=Arnaud Gelb |date=16 may 2014 |website=basketusa.com }}</ref> Фурније одиграл 9 натпревари на првенството просечно бележејќи 6,9 поени, 1,2 скокови и 1,3 асистенции. Следната година Фурние учествувал на [[Европско првенство во кошарка 2015|Евробаскетот 2015]] во [[Франција]]. Французите биле поразени од [[Машка кошаркарска репрезентација на Шпанија|Шпанија]] во полуфиналето, но сепак го освоиле бронзениот медал победувајќи ја [[Машка кошаркарска репрезентација на Србија|Србија]] во натпреварот за третото место. Фурније настапувал и на [[Светско првенство во кошарка 2019|Светско првенство 2019]], на кое Франција ги победила САД во четвртфиналето (со 22 поени на Фурније), пред да загубат во полуфиналето од [[Машка кошаркарска репрезентација на Аргентина|Аргентина]]. Франција го освоила третото место победувајќи ја [[Машка кошаркарска репрезентација на Австралија|Австралија]] во натпреварот за третото место. По завршувањето на првенството, Фурније бил избран во идеалната петорка на турнирот. == Статистика == === Франција === {{Basketball stats start}} {{Basketball stats|сезона=2009-2010 |екипа={{Basket Nanterre}} |лига=[[Про Б (кошарка)|Про Б]] |ОН=31 |С5=? |МПН=13,0 |ШИ=44,7% |3П=30,4% |СФ=81,1% |СкПН=1,0 |АсПН=1,2 |УкПН=0,4 |БлПН=0 |ППН=4,7}} {{Basketball stats|сезона=2010-2011 |екипа={{Basket Poitiers}} |лига=[[Про А (кошарка)|Про А]] |ОН=29 |С5=1 |МПН=14,0 |ШИ=44,6% |3П=21,7% |СФ=84,1% |СкПН=2,1 |АсПН=0,7 |УкПН=0,7 |БлПН=0,1 |ППН=6,4}} {{Basketball stats|сезона=2011-2012 |екипа={{Basket Poitiers}} |лига=[[Про А (кошарка)|Про А]] |ОН=30 |С5=18 |МПН=26,0 |ШИ=42,5% |3П=27,7% |СФ=75,4% |СкПН=3,2 |АсПН=2,2 |УкПН=1,5 |БлПН=0,1 |ППН=14,0}} {{Basketball stats end|ОН=90|С5=?|МПН=17,6|ШИ=43,9%|3П=26,6%|СФ=81,2%|СкПН=2,1|АсПН=1,3|УкПН=0,8|БлПН=0,06|ППН=8,3}} === НБА === {{NBA player statistics legend}} ====Регуларна сезона==== {{NBA player statistics start}} |- | style="text-align:left;"|[[НБА сезона 2012-2013|2012-2013]] | style="text-align:left;"|{{Basket Denver Nuggets}} | 38 || 4 || 11.3 || '''.493''' || .407 || .769 || .9 || 1.2 || .5 || .0 || 5.3 |- | style="text-align:left;"|[[НБА сезона 2013-2014|2013-2014]] | style="text-align:left;"|{{Basket Denver Nuggets}} | 76 || 4 || 19.8 || .419 || .376 || .756 || 2.7 || 1.5 || .4 || .1 || 8.4 |- | style="text-align:left;"|[[НБА сезона 2014-2015|2014-2015]] | style="text-align:left;"|{{Basket Orlando Magic}} | 58 || 32 || 28.6 || .440 || .378 || .728 || 2.6 || 2.1 || .7 || .0 || 12.0 |- | style="text-align:left;"|[[НБА сезона 2015-2016|2015-2016]] | style="text-align:left;"|{{Basket Orlando Magic}} | 79 || 71 || 32.5 || .462 || .400 || .836 || 2.8 || 2.7 || 1.2 || .0 || 15.4 |- | style="text-align:left;"|[[НБА сезона 2016-2017|2016-2017]] | style="text-align:left;"|{{Basket Orlando Magic}} | 68 || 66 || '''32.9''' || .439 || .356 || .805 || 3.1 || 3.0 || 1.0 || .1 || 17.2 |- | style="text-align:left;"|[[НБА сезона 2017-2018|2017-2018]] | style="text-align:left;"|{{Basket Orlando Magic}} | 57 || 57 || 32.2 || .459 || .379 || '''.867''' || 3.2 || 2.9 || .8 || .3 || 17.8 |- | style="text-align:left;"|[[НБА сезона 2018-2019|2018-2019]] | style="text-align:left;"|{{Basket Orlando Magic}} | '''81''' || '''81''' || 31.5 || .438 || .340 || .806 || 3.2 || 3.6 || .9 || .1 || 15.1 |- | style="text-align:left;"|[[НБА сезона 2019-2020|2019-2020]] | style="text-align:left;"|{{Basket Orlando Magic}} | 66 || 66 || 31.5 || .467 || .399 || .818 || 2.6 || 3.2 || 1.1 || .2 || 18.5 |- | style="text-align:left;"|[[НБА сезона 2020-2021|2020-2021]] | style="text-align:left;"|{{Basket Orlando Magic}} | 26 || 26 || 30.3 || .461 || .388 || .797 || 2.9 || '''3.7''' || 1.0 || .3 || '''19.7''' |- | style="text-align:left;"|[[НБА сезона 2020-2021|2020-2021]] | style="text-align:left;"|{{Basket Boston Celtics}} | 16 || 10 || 29.5 || .448 || '''.463''' || .714 || '''3.3''' || 3.1 || '''1.3''' || '''.6''' || 13.0 |- | style="text-align:left;"|[[НБА сезона 2021-2022|2021-2022]] | style="text-align:left;"|{{Basket New York Knicks}} | 80 || 80 || 29.5 || .417 || .389 || .708 || 2.6 || 2.1 || 1.0 || .3 || 14.1 |- | style="text-align:left;"|[[НБА сезона 2022-2023|2022-2023]] | style="text-align:left;"|{{Basket New York Knicks}} | 13 || 7 || 20.0 || 34.4 || 33.3 || 81.8 || 2.1 || 1.7 || 0.7 || 0.2 || 6.9 |- class="sortbottom" | style="text-align:center;" colspan="2"|Кариера | 565 || 417 || 28.5 || .450 || .379 || .805 || 2.8 || 2.7 || .9 || .1 || 14.3 {{s-end}} ====Плејоф==== {{NBA player statistics start}} |- | style="text-align:left;"|[[НБА плејоф 2013|2013]] | style="text-align:left;"|{{Basket Denver Nuggets}} | 4 || 4 || 13.3 || .353 || .000 || '''.875''' || .0 || 1.0 || .5 || .0 || 4.8 |- | style="text-align:left;"|[[НБА плејоф 2019|2019]] | style="text-align:left;"|{{Basket Orlando Magic}} | '''5''' || '''5''' || '''35.0''' || .348 || .235 || .750 || 3.2 || 2.0 || '''1.4''' || .0 || 12.4 |- | style="text-align:left;"|[[НБА плејоф 2020|2020]] | style="text-align:left;"|{{Basket Orlando Magic}} | '''5''' || '''5''' || 34.2 || .351 || .343 || .706 || '''4.0''' || '''2.6''' || 1.2 || '''.6''' || 12.8 |- | style="text-align:left;"|[[НБА плејоф 2021|2021]] | style="text-align:left;"|{{Basket Boston Celtics}} | '''5''' || '''5''' || 33.4 || '''.429''' || '''.433''' || .833 || 3.6 || 1.4 || 1.2 || .0 || '''15.4''' |- class="sortbottom" | style="text-align:center;" colspan="2"|Кариера | 19 || 19 || 29.8 || .374 || .308 || .778 || 2.8 || 1.8 || 1.1 || .2 || 11.7 {{s-end}} == Успеси == === Репрезентативни === * [[Европско првенство во кошарка под 18 години|Европско првенство под 18 години]]: ** [[Податотека:Silver medal icon.svg]] 2009. * [[Европско првенство во кошарка под 20 години|Европско првенство под 20 години]]: ** [[Податотека:Bronze medal icon.svg]] 2011. * [[Светско првенство во кошарка|Светско првенство]]: ** [[Податотека:Bronze medal icon.svg]] [[Светско првенство во кошарка 2014|2014]], [[Светско првенство во кошарка 2019|2019]] * [[Европско првенство во кошарка|Европско првенство]]: ** [[Податотека:Bronze medal icon.svg]] [[Европско првенство во кошарка 2015|2015]] * [[Летни олимписки игри|Олимписки игри]]: ** [[Податотека:Silver medal icon.svg]] [[Кошарка на Летните олимписки игри 2020 (мажи)|2020]] === Поединечни === * Идеален тим на [[Светско првенство во кошарка|Светското првенство]] (1) : [[Светско првенство во кошарка 2019|2019]] * [[Најдобар млад играч во Про А лигата]] (2) : 2010-2011, 2011, 2012 * [[Играч кој најмногу напредувал во Про А лигата]] (2) : 2010-2011, 2011, 2012 == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Кошарка |image2=Basketball ball.svg |name3=Франција |image3=Flag of France.svg }} *[https://www.nba.com/player/203095/evan_fournier Еван Фурније: Профил на NBA.com] *[https://www.espn.com/nba/player/_/id/6588/evan-fournier Еван Фурније на ESPN] *[https://www.basketball-reference.com/players/f/fournev01.html Еван Фурније на basketball reference] *[https://www.rotowire.com/basketball/player.php?id=3317 Еван Фурније на rotowire] {{Состав на Франција на ЛОИ кошарка 2020}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Фурније, Еван}} [[Категорија:Француски кошаркари]] [[Категорија:Играчи во НБА]] [[Категорија:Играчи на Денвер Нагетс]] [[Категорија:Играчи на Орландо Меџик]] [[Категорија:Играчи на Бостон Селтикс]] [[Категорија:Родени во 1992 година]] 66jl9hmi1dywl5tv23lto61inblagkn 0 1274753 5562942 5562271 2026-05-24T12:28:30Z Gurther 105215 5562942 wikitext text/x-wiki {{ПолКарта+|Македонија|width=350|float=right|caption=Крајните точки на Македонија|alt=|places= {{ПолКарта~|Македонија|lat_deg=42|lat_min=22|lon_deg= 22|lon_min=17|label=Аниште}} {{ПолКарта~|Македонија|lat_deg=40|lat_min=51|lon_deg= 21|lon_min=07|label=Маркова Нога}} {{ПолКарта~|Македонија|lat_deg=41|lat_min=43|lon_deg= 23|lon_min=01|label=Иваново Брдо}} {{ПолКарта~|Македонија|lat_deg=41|lat_min=30|lon_deg= 20|lon_min=27|label=Костенар}} {{ПолКарта~|Македонија|lat_deg=41|lat_min=47|lon_deg= 20|lon_min=32|label=Голем Кораб}} {{ПолКарта~|Македонија|lat_deg=41|lat_min=08|lon_deg= 22|lon_min=31|label=Вардар}} }} Ова е список на '''крајните точки на [[Македонија]]''', односно месностите кои лежат најисточно, најзападно, најсеверно и најјужно, како и над под секоја друга точка во земјата. Ова се однесува на тековната македонска држава; крајните точки на [[Македонија (регион)|цела историско-географска Македонија]] се поинакви во сите правци, особено на југ и исток. == Просторни крајности == * Најсеверна точка: {{coord|42|22|22|N|22|17|45|E|region:MK_type:landmark|name=Аниште}} *: врвот [[Аништа (Луке)|Аниште]] во атарот на с. [[Луке]], [[Општина Крива Паланка]] * Најјужна точка: {{coord|40|51|22|N|21|07|02|E|region:MK_type:landmark|name=Маркова Нога}} *: крејбрежната месност [[Маркова Нога]] на [[Преспанско Езеро|Преспанското Езеро]] во атарот на с. [[Долно Дупени]], [[Општина Ресен]] * Најисточна точка: {{coord|41|43|15|N|23|02|3.34|E|region:MK_type:landmark|name=Иваново Брдо}} *: врвот Иваново Брдо<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://arno.mk/cengino-kale-ne-e-najistocnata-tocka-na-makedonija-vistinskata-se-naoga-14-kilometri-pojuzno/|title=Ченгино Кале не е најисточната точка на Македонија, вистинската се наоѓа 1,4 километри појужно!|last=Арно.мк|date=2026-05-07|work=Арно.мк|language=mk-MK|accessdate=2026-05-21}}</ref> на [[Малешевски Планини|Малешевските Планини]] во атарот на с. [[Спиково]], [[Општина Пехчево]]. * Најзападна точка: {{coord|41|30|50|N|20|27|36|E|region:MK_type:landmark|name=Костенар}} *: возвишението Костенар на границата со [[Голо Брдо]], Албанија. Сместено е над свијокот на [[Црн Дрим]] на атарската граница меѓу с. [[Коњари]] и [[Бомово]], [[Општина Дебар]] == Висински крајности == * Највисока точка: {{coord|41|47|26|N|20|32|48|E|region:MK_type:landmark|name=Голем Кораб}} *: [[Голем Кораб]] (2.764 м) на границата со Албанија, [[Општина Маврово и Ростуше]], западна Македонија * Најниска точка: {{coord|41|08|05|N|22|31|41|E|region:MK_type:landmark|name=Бент}} *: коритото на реката [[Вардар]] (44 м) кај с. [[Богородица (Гевгелиско)|Богородица]] на границата со Грција, [[Општина Гевгелија]], југоисточна Македонија == Средиште == Географското средиште на денешна Македонија се наоѓа во месноста [[Длабок Дол]] ({{coord|41|35|59.98|N|21|42|17.74|E|region:MK_type:landmark|name=Длабок Дол}}) во атарот на с. [[Долно Врановци]], [[Општина Велес]].<ref>[http://www.dnevnik.com.mk/?ItemID=28533743921B6C47B38B126CB638FCD1 Крива Круша веќе не е срцето на Македонија]</ref> == Наводи == {{наводи}} == Поврзано == * [[Граници на Македонија]] * [[Географија на Македонија]] * [[Релјеф на Македонија]] {{Крајни точки на Европа}} [[Категорија:Географија на Македонија]] [[Категорија:Крајни точки на земјите|Македонија]] [[Категорија:Списоци за Македонија]] tezkh1oqrka94u10tkv7oi1t55ixnh8 0 1282774 5563176 5121930 2026-05-25T07:39:53Z Bjankuloski06 332 /* top */ Правописна исправка, replaced: Боасие → Боасје 5563176 wikitext text/x-wiki {{italic title}} [[File:Saint François d'Assise - Francisco de Zurbaran (A 115).jpg|thumb|300px|„Свети Франциск“ (1659) од Франсиско де Сурбаран]] '''''Свети Франциск''''' ― слика од 1659 годинана која е прикажан [[Франсис Асишки]] од [[Франсиско де Сурбаран]]. Тоа било единственото дело на уметникот познато во [[Франција]] пред 19 век.<ref>[https://www.nationalgallery.org.uk/paintings/francisco-de-zurbaran-saint-francis-in-meditation-1/ Francisco de Zurbarán]</ref> Најверојатно била бил наменета за манастир во [[Мадрид]] , пред [[Марија Тереза Шпанска]] да му го даде на францисканскиот манастир „Колинети“ во [[Лион]]. Манастирот бил основан од маркизот и маркизата де Колињи во 1665 година. Во време на [[Француската револуција]] била продадена на сликар и гравер од Лион, [[Жан-Жак де Боасиу]] и била искористена во 1797 година како модел за еден од неговите графики, „Пустиножители“. Неколку години подоцна, во 1807 година, Де Боасје ја продал на [[Музеј на ликовни уметности во Лион|Музејот на ликовни уметности во Лион]] каде уште се наоѓа. Долго време погрешно му била припишувана на [[Хосе де Рибера]], пред повторно да му се припише на Сурбаран во 1847 година. ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Свети Франсис (Франсиско де Сурбаран)}} [[Категорија:Слики на Франциск Асишки]] [[Категорија:Слики од Франсиско де Сурбаран]] [[Категорија:Уметнички слики од 1659 година]] [[Категорија:Слики во колекцијата на Музејот за ликовни уметности во Лион]] jwtib9q565hcwvcffi16psvwgmky1bu 0 1301052 5563218 5242874 2026-05-25T09:22:14Z CommonsDelinker 746 Замена на [[File:Byzantine_agriculture.jpg]] со [[File:Workers_in_the_vineyard,_Minuscule_269_(11th_century).jpg]] (од страна на [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] поради: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] (meaningless or a 5563218 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Workers in the vineyard, Minuscule 269 (11th century).jpg|десно|мини|300x300пкс| Илустрација на приказната за работниците во лозјето во византиски ракопис од [[11 век|11]] [[11 век|век]].]] '''Парабола за работниците во лозјето''' (или ''парабола за дарежливиот работодавач'') — една од [[Исус Христос|Исусовите]] алегориски приказни, забележена во [[Евангелие според Матеј|Евангелието според Матеј]]. Приказната зборува за тоа како работодавач им плаќал иста дневница на работниците кои дошле подоцна и работеле помалку како на оние кои од утрото работеле во [[лозје]]то. Вообичаеното толкување е дека секој што го прифаќа повикот на [[Небесно Царство|Царството Божјо]], без разлика колку доцни, добива награда еднаква на оние кои биле верни најдолго време. == Парабола == [[Евангелие според Матеј|Евангелието според Матеј]] ја раскажува следната [[Исус Христос|Исусова]] алегориска приказна: {{Quote frame|1. Зашто царството небесно прилега на домаќин, кој излегол наутро рано да најми работници за своето лозје. 2. Па, штом се погоди со работниците по динариј на ден, ги прати во лозјето свое.<br/> 3. Потоа, кога излезе околу третиот час и виде други како стојат на пазариштето без работа,<br/> 4. им рече: „Одете и вие во моето лозје, па што е право, ќе ви дадам.“ И тие отидоа.<br/> 5. Пак излезе околу шестиот и деветтиот час и направи исто.<br/> 6. А околу единаесеттиот час одново излезе и најде други, како стојат без работа, и им рече: „Зошто стоите тука цел ден без работа?“<br/> 7. Тие му одговорија: „Никој не нè повика.“ А тој им рече: „Одете во моето лозје и, што е право, ќе добиете.“<br/> 8. А кога се стемни, господарот на лозјето му рече на својот настојник: „Повикај ги работниците и плати им, почнувајќи од последните па до првите.“<br/> 9. И дојдените околу единаесеттиот час добија по динариј.<br/> 10. А кога дојдоа првите, помислија дека ќе примат повеќе; но и тие добија по динариј;<br/> 11. и штом добија, негодуваа против господарот<br/> 12. и велеа: „Оние последните работеа еден час, а ти ги изедначи со нас, што ја претрпевме тегобата на денот и жегата.“<br/> 13. А тој им одговори и му рече на еден од нив: „Пријателе, не те онеправдувам: нели се погоди со мене за динариј?<br/> 14. Земи си го своето и оди си; и на овој, последниов сакам да му дадам колку и на тебе;<br/> 15. зар немам право да чинам со своето, што сакам? Или ти е окото завидливо, оти сум добар?“<br/> 16. Така ќе бидат последните први, а првите – последни; зашто мнозина се повикани, а малцина избрани.|[[Евангелие според Матеј]] (20:1–16)<ref>{{нмс| title=Свето евангелие според Матеј| url=https://www.sveto-pismo.mk/nov-zavet/sveto-evangelie-matej/ | work= | publisher=Свето писмо | date= | accessdate=14 мај 2022}}</ref>}} == Толкувања == [[Динар]]иј е всушност антички [[денар]]иус, сребрена [[монета]] што била вообичаена работничка дневница во времето на Исус. Приказната се потпира на согласноста на публиката дека ова е правична плата за цел ден работа.<ref name="RTF">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=0ruP6J_XPCEC&pg=PA746|title=The Gospel of Matthew|last=France|first=R.T.|date=11 јули 2007|publisher=Wm. B. Eerdmans Publishing|isbn=978-0-8028-2501-8|pages=746–752}}</ref> Работниците во лозјата биле сиромашни и работеле како привремени земјоделски работници за време на бербата.<ref name="Keener" /> Втората смена се приклучила околу „третиот час“, што, според еврејско броење, е девет часот наутро; понатаму: шестиот час е пладне, а единаесеттиот час е пет часот попладне.<ref name="Keener">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=sWzhEdBZOp4C&pg=PA481|title=A Commentary on the Gospel of Matthew|last=Keener|first=Craig S.|publisher=Wm. B. Eerdmans Publishing|year=1999|isbn=978-0-8028-3821-6|pages=481-484}}</ref> Работодавецот гледа дека се сиромашни и дека на сите им треба полна дневница за да ги прехранат своите семејства.<ref name="RTF"/><ref name="Keener" /> Плаќањето навечер ги следи упатствата од Стариот завет:<ref name="RTF" /> За разлика од рабинските приказни со слична тематика, оваа парабола ја нагласува незаслужената Божја милост, наместо „заработување“ на Божјата наклоност во која било смисла.<ref name="RTF"/><ref name="Keener"/> Поради оваа причина, тоа е слично на [[Парабола за блудниот син|параболата за блудниот син]].<ref name="RTF" /> Параболата често се толкува во смисла дека дури и оние кои подоцна се покајуваат во животот ја добиваат истата награда, заедно со оние кои се преобратиле порано. Алтернативно толкување ги идентификува раните работници како [[Евреи]], од кои некои им негираат на подоцнежните новодојденци (не''евреи'') подеднакво добредојде во Царството Божјо.<ref>Двете толкување се разгледуваат во [[Matthew Henry]]'s ''[http://www.studylight.org/com/mhc-com/view.cgi?book=mt&chapter=020 Complete Commentary on the Whole Bible]'' (1706).</ref> По повод расправата за идентитетот на работниците во лозјето, Арланд Хултгрен пишува:{{Цитатник|Додека ја толкуваме и применуваме оваа приказна, неминовно се поставува прашањето: Кои се работниците на единаесеттиот час во наше време? Можеби сакаме да ги именуваме како преобратеници на умирање или како луѓе презирани од долгогодишните ветерани и од оние кои се пожестоки во верската посветеност. Но, најдобро е да не го стеснуваме полето премногу брзо. На подлабоко ниво, сите ние сме работници од единаесеттиот час; сите ние сме почесни гости на Бога во царството. Навистина не треба да се одлучува кои се работниците на единаесеттиот час. Поентата на приказната - и на ниво на Исус и на евангелието по Матеј воопшто - е дека Бог спасува со милосрдие, а не со нашето достоинство. Тоа важи за сите нас.<ref name="Hultgren">{{наведена книга|last=Hultgren|first=Arland J.|title=The Parables of Jesus: A Commentary|url=https://books.google.com/books?id=P2UvmRVLF18C&pg=PA43|year=2002|publisher=Wm. B. Eerdmans Publishing|isbn=978-0-8028-6077-4|pages=43}}</ref>}} == Наводи == {{наводи}} == Литература == * {{наведена книга |ref= harv|last=France|first=R.T.|title=The Gospel of Matthew|url=https://books.google.com/books?id=0ruP6J_XPCEC&pg=PA746|date = 11. 07. 2007|publisher=Wm. B. Eerdmans Publishing|isbn=978-0-8028-2501-8|pages=746–752}} {{рвр|Workers in the Vineyard}} {{Исусови параболи}} [[Категорија:Исусови параболи]] 7bivcjmls59g1evwnsglp09ntktldeh 0 1303687 5562956 5562304 2026-05-24T12:37:58Z Gurther 105215 5562956 wikitext text/x-wiki {{Брзо бришење|[[ВП:КББ#ОП8|ОП8]] [[ВП:КББ#СТ3|СТ3]]}}[[Податотека:Радован Витошевиќ.jpg|мини]] '''Радован Витошевиќ''' ([[17 мај]] [[1986]], [[Скопје]]) - претприемач, автор и јавен говорник. == Биографија == Доктор по бизнис администрација (DBA) од Key West University, Флорида (2024), со стипендија од Московскиот универзитет за финансии и право. Магистер по финансии (Executive MBA) од Универзитетот во [[Шефилд]] (2016), еден од 100-те најдобро рангирани универзитети во светот. Дипломиран на истиот универзитет во 2007. Сертифициран менаџер од Chartered Management Institute (CMI). ==Менаџерска кариера== Витошевиќ ја започнал кариерата во банкарството во 2007 година, како благајник и службеник за кредити, а подоцна и во корпоративното банкарство. Во 2012 година се приклучил на меѓународна компанија во индустријата на лојалност и поволности како менаџер во заднинско работење. Во текот на следните тринаесет години се искачил низ рангот од Земја-директор за повеќе европски пазари, до Главен оперативен директор, до Главен извршен директор и член на Управниот одбор, одговорен за операциите на програмата за лојалност во повеќе од педесет земји. Во 2025 година ја основал Billingz, SaaS платформа за фриленсери и самовработени професионалци, со цел да изгради систем за оперативна јасност за фриленсери и микро бизниси. Витошевиќ е коавтор на бестселерот ''Будење на свеста'' (2019), напишан заедно со [https://www.katerinaangelovska.mk/ Катерина Ангеловска], магистер по психологија, и автор на претстојниот бизнис мемоар ''Двете одела: Дваесет години во глобални корпорации и што ме научија парите''. == Книги == Во октомври 2019 година книгата ''Будење на свеста'' беше промовирана на 71-от саем за книга во [[Франкфурт]], кој е најголемиот саем во оваа област во светот. Книгата е објавена на неколку светски платформи меѓу кои и [[Амазон]], каде што е достапна на англиски јазик во електронска форма и во мека корица под наслов ''Awakening Consciousness''. Неговата втора книга, ''Двете одела'', е бизнис мемоар во кој ги опишува осумнаесетте години во корпоративниот свет, од почетна позиција до главен извршен директор. == Награди == * „40 под 40" на Business Elite (2021) * „Менаџер на годината до 40" од списанието Gentlemen (2020) * Business Class Award за најдобра програма за лојалност во Бугарија (2021) == Наводи == {{наводи}} * [https://radovanvitosevic.com Официјална веб-страница] * [https://billingz.com Billingz] * [https://www.amazon.com/Awakening-Consciousness-complete-personal-transformation/dp/1660379032 Awakening Consciousness на Амазон] {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:В}} [[Категорија:Македонски писатели]] [[Категорија:Македонски стопанственици]] r7abjibgpwcfis4vcjwsvfktk0kaas5 5562957 5562956 2026-05-24T12:39:25Z Gurther 105215 5562957 wikitext text/x-wiki {{Брзо бришење|[[ВП:КББ#ОП8|ОП8]] [[ВП:КББ#СТ3|СТ3]]}}{{Без извори|датум=мај 2026}}[[Податотека:Радован Витошевиќ.jpg|мини]] '''Радован Витошевиќ''' ([[17 мај]] [[1986]], [[Скопје]]) - претприемач, автор и јавен говорник. == Биографија == Доктор по бизнис администрација (DBA) од Key West University, Флорида (2024), со стипендија од Московскиот универзитет за финансии и право. Магистер по финансии (Executive MBA) од Универзитетот во [[Шефилд]] (2016), еден од 100-те најдобро рангирани универзитети во светот. Дипломиран на истиот универзитет во 2007. Сертифициран менаџер од Chartered Management Institute (CMI). ==Менаџерска кариера== Витошевиќ ја започнал кариерата во банкарството во 2007 година, како благајник и службеник за кредити, а подоцна и во корпоративното банкарство. Во 2012 година се приклучил на меѓународна компанија во индустријата на лојалност и поволности како менаџер во заднинско работење. Во текот на следните тринаесет години се искачил низ рангот од Земја-директор за повеќе европски пазари, до Главен оперативен директор, до Главен извршен директор и член на Управниот одбор, одговорен за операциите на програмата за лојалност во повеќе од педесет земји. Во 2025 година ја основал Billingz, SaaS платформа за фриленсери и самовработени професионалци, со цел да изгради систем за оперативна јасност за фриленсери и микро бизниси. Витошевиќ е коавтор на бестселерот ''Будење на свеста'' (2019), напишан заедно со [https://www.katerinaangelovska.mk/ Катерина Ангеловска], магистер по психологија, и автор на претстојниот бизнис мемоар ''Двете одела: Дваесет години во глобални корпорации и што ме научија парите''. == Книги == Во октомври 2019 година книгата ''Будење на свеста'' беше промовирана на 71-от саем за книга во [[Франкфурт]], кој е најголемиот саем во оваа област во светот. Книгата е објавена на неколку светски платформи меѓу кои и [[Амазон]], каде што е достапна на англиски јазик во електронска форма и во мека корица под наслов ''Awakening Consciousness''. Неговата втора книга, ''Двете одела'', е бизнис мемоар во кој ги опишува осумнаесетте години во корпоративниот свет, од почетна позиција до главен извршен директор. == Награди == * „40 под 40" на Business Elite (2021) * „Менаџер на годината до 40" од списанието Gentlemen (2020) * Business Class Award за најдобра програма за лојалност во Бугарија (2021) == Наводи == {{наводи}} * [https://radovanvitosevic.com Официјална веб-страница] * [https://billingz.com Billingz] * [https://www.amazon.com/Awakening-Consciousness-complete-personal-transformation/dp/1660379032 Awakening Consciousness на Амазон] {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:В}} [[Категорија:Македонски писатели]] [[Категорија:Македонски стопанственици]] g1ivmlyvygqklgmnm9g0342ltp2171c 0 1320778 5563145 5428956 2026-05-25T04:48:30Z Scip. 51545 + 5563145 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Museo Del Cinema.jpg|мини|Поглед кон објектот]] '''Националниот музеј на киното''' ({{langx|it|Museo Nazionale del Cinema}}) — [[музеј]] кој се наоѓа во [[Торино]] сместен во симболот на градот, Моле Антонелиана. Музејот се развива во нагорна линија, на неколку изложбени нивоа, давајќи живот на презентацијата полна со збирки што ја следи [[Историја на филмот|историјата на кинематографијата]] од нејзиното пронаоѓање па сè до денес.<ref>{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/peachintelligent0000unse|title=PEACH - Intelligent Interfaces for Museum Visits|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=9783540687559|page=[https://archive.org/details/peachintelligent0000unse/page/n501 501]|language=EN}}</ref> Во амбиент на сценографија, проекции и игри на светлина, збогатени со изложба на фотографии, скици, постери и предмети од периодот, маршрутите за посета даваат живот на презентацијата која ви овозможува од прва рака да ги откриете тајните скриени зад видеокамератата и фази кои претходат на [[Кинопроектор|проекцијата]] на [[филм]]от. Музејот ја содржи и ја илустрира целата историја на кинематографијата во интерактивен маршрут: од [[Театар со сенки|театарот на сенки]] и првите фасцинантни магични фенери кои ја сочинуваа праисторијата на „седмата уметност“, до најспектакуларните [[специјални ефекти]] на денешницата.<ref>{{Наведена книга|title=Torino Pocket|publisher=EDT srl|isbn=9788859240259}}</ref> Во 2022 година примил 567 182 посетители, што го прави еден од најпосетуваните музеи во Италија.<ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ilgiornaledellarte.com/articoli/la-classifica-mondiale-dei-musei-pi-visitati-louvre-sempre-primo-al-mondo-in-italia-dominano-gli-uffizi/141811.html|title=La classifica mondiale dei musei più visitati: Louvre sempre primo al mondo, in Italia dominano gli Uffizi|language=IT}}</ref> == Подготовка == При дизајнирањето на изгледот на музејот, швајцарскиот сценограф Франсоа Конфино<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://arte.it/luogo/museo-nazionale-del-cinema-636|title=Museo Nazionale del Cinema}}</ref> не само што морал да ги земе предвид одликите на зградата во која е сместен, туку, следејќи го крешендото на Антонели, тој поставил различни нивоа на интерпретација, комбинирајќи ги потребите на строгиот научен систем со потребите на спектакуларна презентација која има за цел да ги репродуцира и игра со механизмите на фасцинација кои се основата на кинематографската репрезентација. Музејот се развива во нагорна линија на неколку изложбени нивоа кои ја враќаат историјата на киното од неговото потекло па сè до денес. На подот посветен на ''Археологијата на кинематографијата''<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.fashionnewsmagazine.com/2013/12/09/archeologia-del-cinema/|title=Archeologia del Cinema}}</ref> може да се посетат осум тематски области за да се искусат од прва рака оптичките спектакли и уреди кои одбележаа некои фундаментални фази во раѓањето на кинематографијата. [[Податотека:Museo_nazionale_del_Cinema_-_Cabiria_(Turin).jpg|лево|мини| Статуа на богот Молох, користена во филмот ''[[Кабирија (филм од 1914)|Кабирија]]'' (1914)]] Од Салата може да се пристапи до ''хеликоидната'' ''рампа''<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mitosettembremusica.it/it/sedi/museo-nazionale-del-cinema-mole-antonelliana.html|title=Museo Nazionale del Cinema|accessdate=2023-04-16|archive-date=2020-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20200517155604/http://www.mitosettembremusica.it/it/sedi/museo-nazionale-del-cinema-mole-antonelliana.html|url-status=dead}}</ref> која, како филм, се одмотува за да се искачите кон [[купола]]та: патеката е дом на привремени изложби и ви овозможува да и се восхитувате на Салата одозгора во спектакуларен и воодушевувачки поглед. ''Кино машината''<ref>{{Наведена книга|title=Il museo dei miracoli|publisher=Apogeo Editore|isbn=9788850322367|page=289}}</ref> ги илустрира различните компоненти и фази на филмската индустрија: продукциските студија, [[Кинорежисер|режијата]], [[сценарио]]то, глумците и ѕвездениот систем, костимите, сценографијата, приказните[[Сценографија|,]] [[Кино|театарската кинематографија]]. Се качуваме до ''Галеријата на плакати,''<ref>{{Наведена книга|title=365 giornate indimenticabili da vivere a Torino|publisher=Newton Compton Editori|isbn=9788854187993}}</ref> која ја повторува историјата на кинематографијата, филмовите и најважните автори и ја илустрира еволуцијата на фигуративниот вкус, графиката и италијанските и меѓународните рекламни билборди. == Активност == Националниот кино музеј е и центар на културни иницијативи, меѓу најважните на национално и меѓународно ниво. Најсовремени истражувања за зачувување на материјалите и за историјата на кинематографијата, огромна програма на реставрации, иницијативи за објавување, филмски критики, средби со автори и протагонисти на кинематографијата, едукативни програми.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.museocinema.it/it/scuole|title=Museo Nazionale del Cinema - Scuole}}</ref> Веќе неколку години, Националниот кино музеј дополнително ја зајакнува својата посветеност на обновувањето и реставрацијата на филмовите за кои се сметаше дека се неповратно изгубени. Многу иницијативи беа спроведени во соработка со престижни институции од целиот свет, кои потоа беа претставени на големите меѓународни [[Список на филмски фестивали|филмски фестивали]],<ref>{{Наведена книга|title=Musei di Torino. Nuovi modi di comunicare cultura e bellezza nella prima capitale d'Italia|publisher=FrancoAngeli|isbn=9788891711892|page=61}}</ref> добивајќи широко признание од публиката и критиката. [[Податотека:Museo del Cinema - Mole Antonelliana.jpg|мини|Внатрешноста на музејот]] [[Податотека:Il_teschio_d'oro.jpg|мини|Прв билтен од презентацијата на триделниот филм ''Златниот череп'' од брошурата ФЕРТ, изложен во Кино музеј.]] Претседател на управниот одбор на Фондацијата М.А. Проло - Националниот кино музеј е поранешниот парламентарец Енцо Гиго.<ref>[https://www.museocinema.it/it/museo-e-fondazione-ma-prolo/fondazione-maria-adriana-prolo - Museo e Fondazione M.A. Prolo - Staff]</ref> == Историја == Првиот проект за основање на италијански музеј на кинематографијата датира од јуни [[1941|1941 година]], кога Пиемонтскиот научник по историја и кино, Марија Адријана Проло ([[1901]] – [[1991]]) почнала да работи на спроведување на идејата. Со уметничка поддршка на некои пионери на кинематографијата, вклучително и режисерот од Асти Џовани Пастроне, кој во [[1914|1914 година]] ја режираше ''[[Кабирија (филм од 1914)|Кабирија]]'' токму во [[Торино]], најголемиот колосал на италијанското немо кино, и со новинарската поддршка на Франческо Пасинети, пристигнаа првите финансиски придонеси за набавка на сувенири и документи од историјата на италијанската кинематографија. Материјалот првично бил складиран во просторија во Mole Antonelliana, доделена од општина [[Торино]]. По [[Втора светска војна|Втората светска војна]], првата ретроспективна изложба била организирана во главниот град на Пиемонт во [[1946|1946 година]] во подземната галерија на Улицата Рим, а потоа и други привремени изложби во годините [[1950|1950-1951]] [[1951|година]]. Потоа, во [[1952|1952 година]], новиот музеј учествуваше во едно од првите експериментални телевизиски преноси, обезбедувајќи материјали и совети. Овие активности поттикнаа интерес на јавноста и на научениот план за собирање сувенири, но тоа не можеше да најде трајно изложување. Првичната идеја за лоцирање на музејот во внатрешноста на Моле Антонелиана во [[Торино]] пропаднала во [[1953|1953 година]] поради [[Торнадо|виорот]] кој сериозно ја оштетил зградата. Истата година, Анри Ланглоа пристигна во Торино, основач на ''Францускато кино'' и на ''Музејот на киното'' во [[Париз]], кој се сретна со новинари и градски советници и ги убеди во потребата да им се даде соодветно сместување на собраните средства. На 7 јули [[1953|1953 година]], официјално било формирано Здружението ''на кино-музеи'', кое меѓу основачите ги имаше режисерот Пастроне (во тоа време под псевдонимот ''Пјеро Фоско''), сценаристот Ариго Фруста, писателот и филмски критичар Марио Громо, архитектот Леонардо Мосо, Карло Џакери и филмскиот претприемач и новинар Џордано Бруно Вентаволи. === Седиштето на Палацо Кијабезе === Во истиот период, професорката Проло била номинирана за претседател на Здружението; во [[1956|1956 година]] била назначена за доживотен директор на музејот кој во меѓувреме си најде постојано место. Всушност, биле експлоатирани просторите на едно крило на Палацо Киаблезе, зграда која се наоѓа помеѓу многу централната Пјацета Реале (на северната страна на Пјаца Кастело) и Пјацета Сан Џовани ([[Торинска катедрала|Катедралата во Торино]]). Било поставено приземје, додека просторија се користела како просторија за проекција; на горниот кат биле поставени кинотеката и библиотеката. Локацијата на музејот била свечено отворена за јавноста на 27 септември [[1958|1958 година]]. Музејот стана член на Националната асоцијација на италијански музеи во [[1959|1959 година]] и било признато меѓу средните музеи на државата во [[1960|1960 година]]. Некои од најважните настани од овој период вклучуваат „Изложба на карикатура во фотографијата и киното од 1839 до 1939 година“ во [[1960|1960 година]], „Изложба на стереоскопија“ во [[1966|1966 година]], преглед на италијанското немо кино во соработка со Институтот за кино и забава на Универзитетот во Торино во [[1973|1973 година]], „Mostra dei manifesto del cinema silento italiano“ во [[1974|1974 година]]. Потоа, во [[1975|1975 година]], во Торино се одржа триесет и првиот конгрес на ФИАФ (Fédération internationale des archives du film), кој вклучуваше и конференција за Пастроне и Дејвид В. Грифит. === Затворањето на музеот во 1983 година === Поради е затворен за јавноста од безбедносни причини во [[1983|1983 година]], неколку месеци по пожарот во киното Статуто. Некои продукции потоа беа преместени во [[1986|1986 година]] во седиштето на историското и мало ''кино Масимо'' на улицата Верди, во близина на Моле Антонелиана и продукцискиот центар Раи во Торино. Во [[1991|1991 година]] професорката Проло почина, а следната година музејот стана ''Фондација'' која го носи нејзиното име, поддржана од Здружението на Националниот музеј на киното, од локалните власти и Банката за штедење на Торино, но сепак со привремено седиште во мали простори на ''Киното Масимо.'' === Седиште на Моле Антонелиана === Во 1995 година, по повод стогодишнината од раѓањето на [[Историја на филмот|киното]], било одлучено изгледот на музејот да се пренесе во внатрешноста на блискиот Крт Антонелиана, како што првично бил собран во 1946 година. Во сугестивен амбиент, организиран од архитектот од Торино Џанфранко Гритела и [[Швајцарија|швајцарскиот]] сценограф Франсоа Конфино, сегашното седиште било отворено во јули 2000 година, внатре во Кртот Антонелиана. За кратко време музејот стана еден од најпосетуваните, со над два милиони посетители во првите пет и пол години на активност (2000-2005). Во 2004 година режисерот Давиде Ферарио го постави филмот „''По полноќ“'' овде, прикажувајќи го музејот на пошироката јавност. По повод [[Зимски олимписки игри 2006|XX Зимски олимписки игри]] во Торино 2006 година, постановката била обновена со нови мултимедијални и интерактивни станици, три нови средини посветени на [[вестерн]], [[мјузикл]]и и [[научна фантастика]] и реставрација на филмот ''[[Кабирија (филм од 1914)|Кабирија]]'' од Џовани Пастроне.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.festival-cannes.com/en/festival/films/cabiria|title=Restored prints - Cabiria|language=EN}}</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Музеи во Италија]] [[Категорија:Торино]] [[Категорија:Кино музеи во Торино]] [[Категорија:Филмска архива во Италија]] hkmsr64fpxl67wwf5e4txrspq55rvws 0 1330669 5562940 5562261 2026-05-24T12:26:25Z Gurther 105215 5562940 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Фил Колинс | honorific_suffix = | image = Phil Collins Duesseldorf.jpg <!-- NOTE: Do not replace Phil Collins 1.jpg unless it is with a photo under a public domain or free license (meaning NOT fair use). Any fair use photos (i.e. 'promotional photos') violate the Fair Use Policy and will be deleted. See [[Wikipedia:Fair]] use criteria --> | alt = Collins before a concert in France in 2007 | caption = Фил Колинс на неговата прва проштална турнеја во 2005 година | birth_name = Филип Дејвид Чарлс Колинс | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1951|1|30}} | birth_place = [[Лондон]], Англија | death_date = | death_place = | occupation = {{flatlist| * Пејач * тапанар * текстописец * музички продуцент * глумец }}<!--Please do not add to this list without first discussing your proposal on the talk page. --> | years_active = {{flatlist| * 1963–2011 * 2015–present<!--Please do not change this unless you have a reliable citation that he retired--> }} | spouse = {{plainlist| * {{marriage|Андреа Берторели|1975|1980|end=div}} * {{marriage|Џил Тејвелман|1984|1996|end=div}} * {{marriage|Orianne Cevey|1999|2006|end=div}} }} | children = 5 | module = {{Infobox musical artist|embed=yes | background = solo_singer | genre = {{flatlist| *[[Pop music|Pop]]<ref name="Phil Collins AllMusic">{{cite web|url=https://www.allmusic.com/artist/phil-collins-mn0000337119/biography|title=Phil Collins Biography|website=AllMusic|first=William|last=Ruhlmann|access-date=16 April 2014}}</ref><ref>{{cite news |url=http://edition.cnn.com/2015/10/29/entertainment/phil-collins-ends-retirement-feat/|title=Phil Collins' fans rejoice: Artist announces end of retirement|first=Ed|last=Payne|publisher=CNN|date=29 October 2015}}</ref> *[[soft rock]]<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/5293764/Ozzy-Osbourne-I-love-Phil-Collins.html|title=Ozzy Osbourne: 'I love Phil Collins'|work=The Daily Telegraph|first=Murray|last=Wardrop|date=8 May 2009| access-date=23 December 2015}}</ref> *[[progressive rock]]<ref name="Genesis AllMusic">{{cite web|url=https://www.allmusic.com/artist/genesis-mn0000199995/biography|title=Genesis Biography|first=Bruce|last=Eder|website=AllMusic|access-date=16 April 2014}}</ref> *[[art rock]]<ref name="Phil Collins AllMusic" /> *[[jazz fusion]]<ref>{{cite web|url=https://www.allmusic.com/artist/brand-x-mn0000614982/biography|title=Brand X Biography|first=Steve|last=Huey|website=AllMusic|access-date=16 April 2014}}</ref> *[[blue-eyed soul]]<ref>{{cite web|url=https://consequence.net/2016/10/phil-collins-has-serious-disdain-for-paul-mccartney/|title=Phil Collins has serious disdain for Paul McCartney|website=Consequence|first=Alex|last=Galbraith|date=19 October 2016|access-date=20 November 2018}}</ref> }} | instrument = {{flatlist| *Vocals *drums *keyboards }}<!--- If you think an instrument should be listed or removed, a discussion to reach consensus is needed first per: https://en.wikipedia.org/wiki/Template:Infobox_musical_artist#instrument---> | label = {{flatlist| *[[Virgin Records|Virgin]] *[[Atlantic Records|Atlantic]] *[[Warner Music Group|WEA]] *[[Walt Disney Records|Walt Disney]] *[[Rhino Entertainment|Rhino]] }} | current_member_of = {{flatlist| *[[Genesis (band)|Genesis]] }}<!--Please do not add to this list without first discussing your proposal on the talk page. --> | past_member_of = {{flatlist| *[[Brand X]] *[[Flaming Youth (band)|Flaming Youth]] }} | website = }} }} '''Филип Дејвид Чарлс Колинс''' ({{langx|en|Philip David Charles Collins}}'';'' роден на 30 јануари 1951 г.) ― англиски пејач, тапанар, музичар, текстописец, музички продуцент и глумец. Познат е како пејач и тапанар на рок групата [[Genesis]], но имал и успешна соло кариера. Од 1982 до 1990 година, како солист Колинс имал три песни на врвот на топ-листата во Велика Британија и седум песни во САД. Во целокупната негова кариера, како дел од Genesis, во соработка со други музичари и како солист, во текот на 1980-тите, имал најмногу песни кои се пласирале на американската топ 40 листа.<ref name="Top">{{Наведени вести|title=Pop Notes|last=Anderson|first=John|date=7 January 1990|work=Newsday|location=New York}}</ref> Негови најуспешни песни од овој период се „In the Air Tonight“, „Against All Odds“, „One More Night“, „Another Day in Paradise“ и „I Wish It Would Rain Down“. Роден е и детството го поминал во Западен Лондон. Фил Колинс почнал да свири на тапани на пет годишна возраст. Посетувал драмско училиште и уште како дете добил многу театарски улоги. Неговата прва позначајна улога била во мјузиклот ''[[Оливер!]]'' на тринаесет годишна возраст. Истовремено ја започнал и музичката кариера; во 1970 година станал тапанар на рок групата Genesis, а по заминувањето на [[Питер Габриел|Питер Гејбриел]] во 1975 година станал главен вокал на групата. Во 1980-те, Фил Колинс ја започнал својата успешна соло кариера. Напишал и отпеал песни за [[Студио за анимација Волт Дизни|Дизниевиот]] анимиран филм, ''[[Tarzan|Тарзан]]'' (1999): „Two Worlds“, „Son of Man“, „Strangers Like Me“ и „[[You'll Be in My Heart]]“, а за последната добил [[Оскар за најдобра оригинална песна]]. Во 2007 година, повторно се приклучил на Genesis за турнејата Turn It On Again. Во 2016 година објавил мемоари, а во 2019 ја завршил својата турнеја Not Dead Yet. Во 2020 година повторно се приклучил на Genesis на втора турнеја која завршила во март 2022 година. == Детство и младост == Филип Дејвид Чарлс Колинс е роден на 30 јануари 1951 година во Вандсворт, југозападен [[Лондон]].{{Sfn|Collins|2016}} {{Sfn|Coleman|1997}} Татко му, Гревил Филип Остин Колинс (1907-1972), бил агент за осигурување во London Assurance, а мајка му Винифрд Џун Колинс (моминско Стрејнџ, 1913-2011), работела во продавница за играчки, а подоцна и како агент за резервации во уметничко училиште.{{Sfn|Coleman|1997}} <ref name="PB86">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.philcollins.co.uk/playboy1086.htm|title=Phil Collins Interviews – Playboy, October 1986|last=Sheff|first=David|date=October 1986|archive-url=https://web.archive.org/web/20020901095400/http://www.philcollins.co.uk/playboy1086.htm|archive-date=1 September 2002|accessdate=23 January 2022}}</ref> На петгодишна возраст, неговите родители му дале комплет тапани и тоа значело почеток на неговата музичка кариера.{{Sfn|Coleman|1997}} За време на семеен одмор во Батлин, седумгодишниот Колинс учествувал на натпревар за таленти и ја пеел „The Ballad of Davy Crockett“, но на пола песна го прекинал оркестарот за да им каже дека свират фалш.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2009/jan/10/children-growing-talent-show|title=Think your child has a future in showbiz? Read on ...|last=Sutherland|first=Gill|date=10 January 2009|work=The Guardian|accessdate=29 June 2014}}</ref> {{Sfn|Coleman|1997}} Врз музиката на Колинс огромно влијание имале [[Битлси]], а особено нивниот тапанар [[Ринго Стар]].<ref name="Hodgkinson 2002">{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/culture/2002/nov/15/artsfeatures6|title=Home entertainment: Phil Collins|last=Hodgkinson|first=Will|date=14 November 2002|work=[[The Guardian]]|access-date=30 September 2013}}</ref><ref name="battistoni">{{Наведена мрежна страница|url=http://thedartmouth.com/2008/01/30/arts/ringo-starr-guards-beatles-legacy-with-new-album-liverpool-8|title=Ringo Starr guards Beatles' legacy with new album 'Liverpool 8'|last=Battistoni|first=Marielle|work=The Dartmouth|archive-url=https://web.archive.org/web/20140808045416/http://thedartmouth.com/2008/01/30/arts/ringo-starr-guards-beatles-legacy-with-new-album-liverpool-8|archive-date=8 August 2014|accessdate=9 August 2014}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.philcollins.co.uk/hitmen86b.htm|title=Phil Collins Interviews – Hitmen, 1986 – Part Two|work=Hitmen|archive-url=https://web.archive.org/web/20080801174547/http://www.philcollins.co.uk/hitmen86b.htm|archive-date=1 August 2008|accessdate=22 September 2014}}</ref> Колинс, исто така, бил под влијание на џез тапанарот [[Бади Рич]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.allaboutjazz.com/a-salute-to-buddy-rich-by-john-kelman.php|title=A Salute To Buddy Rich|last=Kelman|first=John|date=14 July 2004|work=All About Jazz|accessdate=28 July 2015}}</ref> На дванаесетгодишна возраст, Колинс се запишал на часови по пијано и музика кај неговата тетка.{{Sfn|Coleman|1997}} Тој не научил да чита или пишува [[музичка нотација]] и смислил свој систем, за што зажалил во подоцнежниот живот. „Отсекогаш мислев дека ако можам нешто да потпевнувам, ќе можам и да го свирам. Сметав дека е задоволително, ама таквото мислење е лошо.“ <ref name="MD79">{{Наведен нестручен часопис|access-date=20 January 2022}}</ref> Колинс бил примен во граматичко училиште во Чисвик, каде што ја формирал групата Real Thing, училишна група во која членувале неговата идна сопруга Андреа Берторели и неговата пријателка Лавинија Ланг, како придружни пејачи. Двете девојки, подоцна ќе имаат влијание врз личниот живот на Колинс.{{Sfn|Coleman|1997}} Следна група на Колинс била Freehold, во која ја напишал својата прва песна, „Lying, Crying, Dying“,{{Sfn|Collins|2016}} а свирел и во групата Charge.{{Sfn|Gallo|1978}} == Кариера == === 1963-1970: Улоги како глумец и први групи === Колинс бил статист во филмот на Битлси ''A Hard Day's Night'' (1964), каде што е меѓу тинејџерите кои врескаат за време на телевизиски концерти.<ref>{{Наведени вести|url=https://nypost.com/2014/06/11/10-things-you-didnt-know-about-a-hard-days-night/|title=10 things you didn't know about 'A Hard Day's Night'|last=Lumenick|first=Lou|date=11 June 2014|work=The New York Post|access-date=30 June 2014}}</ref> Во 1964 година, Колинс бил избран да глуми во две серии од [[Театар Вест Енд|Вест Енд]] мјузиклот ''[[Оливер!]]'' <ref name="TT10">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/music/rockandpopmusic/7975594/Rocks-outsider-Phil-Collins-interview.html|title=Rock's outsider: Phil Collins interview|last=McLean|first=Craig|date=4 September 2010|work=The Telegraph|url-access=subscription|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/culture/music/rockandpopmusic/7975594/Rocks-outsider-Phil-Collins-interview.html|archive-date=10 January 2022|accessdate=25 November 2019}}</ref> Колинс глумел во ''„Calamity the Cow“'' (1967), филм продуциран од Детската филмска фондација. По расправијата со режисерот, Колинс одлучил да се откаже од глумата и да се занимава со музика.<ref name="NME88">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rocksbackpages.com/Library/Article/well-chuffed|title=Well Chuffed|last=Brown|first=Len|date=17 November 1988|work=New Musical Express|accessdate=14 April 2020}}</ref> Тој требало да се појави во ''Chitty Chitty Bang Bang'' (1968) како едно од децата кои влегуваат во замокот, но неговата сцена била пресечена.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.chittybangbang.com/chittybangbang-film.html|title=Film details|publisher=Chittybangbang.com|accessdate=22 September 2014}}</ref> Колинс бил на аудиција за улогата на Ромео во ''[[Ромео и Јулија (филм од 1968)|Ромео и Јулија]]'' (1968), но улогата му припаднала на [[Леонард Вајтинг]].{{Sfn|Coleman|1997}} Додека се занимавал со глума, кај Колинс сѐ повеќе растел ентузијазмот кон музиката.<ref name="TT10"/> По неуспешните аудиции за Вајнгар Џо и Манфред Ман, третото поглавје,<ref name="Q93">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.philcollins.co.uk/q1293.htm|title=Phil Collins Interviews – Q – December 1993|date=December 1993|work=Q|archive-url=https://web.archive.org/web/20021020025233/http://www.philcollins.co.uk/q1293.htm|archive-date=20 October 2002|accessdate=17 July 2019}}</ref> Колинс се приклучил на групата „Cliff Charles Blues Band“. Потоа станал член на The Gladiators,{{Sfn|Coleman|1997}} а откако разбрал дека групата [[Yes (група)|Yes]] бара нов тапанар, разговарал со фронтменот [[Џон Андерсон]], кој следната недела го поканил на аудиција. Колинс не отишол на аудицијата.{{Sfn|Coleman|1997}} Во мај 1970 година, Колинс свирел на конга за песната од [[Џорџ Харисон]] „Art of Dying“, но неговиот придонес не бил наведен на песната.<ref name="Hodgkinson 2002"/><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://faroutmagazine.co.uk/george-harrison-prank-phil-collins/|title=The hilarious prank George Harrison pulled on Phil Collins|last=Taysom|first=Joe|date=10 February 2021|work=Far Out|accessdate=22 April 2021}}</ref> === 1970-1978: Genesis, фронтмен на групата === Во јули 1970 година, рок групата Genesis потпишала договор со Charisma Records и го снимила нивниот втор албум ''Trespass'' (1970), но од групата си заминале тапанарот Џон Мејхју и гитаристот Ентони Филипс. Тие во ''Melody Maker'' објавиле оглас за тапанар „чувствителен на акустична музика“.{{Sfn|Coleman|1997}} <ref name="billbio">[{{BillboardURLbyName|artist=genesis|bio=true}} "Genesis" Biography], ''Billboard''.</ref> Колинс заедно со Керил отишле на аудицијата. Групата, која била основана пред помалку од една година, се состоела од негови пријатели приватен интернат: пејачот [[Питер Габриел|Питер Гејбриел]], клавијатуристот [[Тони Бенкс (музичар)|Тони Бенкс]] и басистот/гитаристот [[Мајк Радерфорд]]. На 8 август 1970 година, Колинс станал нивниот четврти тапанар. Радерфорд сметал дека Керил не им одговара; во 1971 година, групата го ангажирала [[Стив Хакет]]. Од 1970 до 1975 година, на албумите и на концертите од Genesis Колинс свирел на тапани, перкусии и претежно пеел придружни вокали. Негов прв албум како член на групата, ''Nursery Cryme'', ја содржи песната „For Absent Friends“ на која Колинс го пее главниот вокал. Тој ја отпеал „More Fool Me“ на нивниот албум од 1973 година ''Selling England by the Pound''.{{Sfn|Thompson|2004}} Во август 1975 година, јавно било објавено дека Гејбриел си заминува од бендот. Genesis во ''Melody Maker'' објавил оглас за нов пејач и и добиле околу 400 апликации. По долгиот процес на аудиција, Колинс станал прв вокал на групата и потоа го снимиле албумот ''A Trick of the Tail''.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mtv.com/artists/phil-collins/|title=Bio: Phil Collins|publisher=MTV Artists|accessdate=30 September 2013|archive-date=2020-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20200818072450/http://www.mtv.com/artists/phil-collins|url-status=dead}}</ref> Албумот имал комерцијален и критички успех, и се искачил на трето место на топ листите во ОК и на 31 во САД.<ref name="Charts">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.officialcharts.com/artist/_/phil%20collins/|title=Phil Collins &#124; full Official Chart History|publisher=Official Charts Company|accessdate=23 February 2017}}</ref> ''[[Ролинг Стоун]]'' напишал дека Genesis „успеа да ја претвори потенцијалната катастрофа од заминувањето на Габриел во нивниот прв американски успех“.<ref>{{Наведен нестручен часопис|access-date=10 February 2006}}</ref> ''Wind &amp;amp; Wuthering'' бил последниот албум на Genesis снимен со Хакет, по што тој ја напуштил групата. Во 1976 година, Колинс во групата го повикал американскиот тапанар [[Честер Томпсон]], поранешен тапанар на [[Френк Запа]] и [[Weather Report]], кој останал главен столб на придружните групи на Genesis и Колинс до 2010 година. Откако Колинс, Бенкс и Радерфорд решиле со Genesis да продолжат како трио, тие во 1977 година го снимиле албумот ...And Then There Were Three.... Овој албум ја означува новната промена од [[прогресивен рок]] кон поп-рок музика. На албумот била песната „Follow You Follow Me“, прва нивна песна во Топ 10 во Велика Британија и Топ 40 во САД.<ref name="UKCharts">Roberts, David (2006).</ref> {{Sfn|Whitburn|2000}} === 1978-1984 –Прв солистички албум и ''Hello, I Must Be Going!'' === Тој, исто така, стана познат по препознатливиот звук на тапан со затворен реверб на многу од неговите снимки.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.soundonsound.com/sos/mar05/articles/qa0305_3.htm|title=Q. How do I set up a gated reverb?|last=Howell|first=Steve|date=March 2005|work=Sound On Sound|accessdate=31 January 2016}}</ref> Во 1985 година, тој беше единствениот артист кој настапи на двата концерти [[Лајв ејд|на Live Aid]] . Тој, исто така, ја продолжи својата актерска кариера, појавувајќи се во ''Miami Vice'' и последователно глумејќи во филмот ''Бастер'' (1988). Во 1996 година, Колинс го напушти Genesis за да се фокусира на соло работа; ова вклучуваше пишување песни за ''Тарзан'' на Дизни (1999) за кој доби Оскар за најдобра оригинална песна за „ Ти ќе бидеш во моето срце “. Тој повторно се приклучи на Genesis за нивната турнеја Turn It On Again во 2007 година. По петгодишното пензионирање за да се фокусира на својот семеен живот, Колинс објави автобиографија во 2016 година и ја заврши својата турнеја Not Dead Yet во 2019 година. Потоа повторно се приклучи на Genesis во 2020 година за втора турнеја за обединување, која заврши во март 2022 година. По завршувањето на турнејата на Genesis во декември 1978 година, групата заминала на пауза, а Колинс заминал за [[Ванкувер]] во обид да го спаси својот брак.<ref name="sounds1979">{{Наведен нестручен часопис|access-date=11 October 2014}}</ref> Бракот пропаднал, неговата сопруга се вратила во Англија со нивните деца. Разводот бил финализиран во 1981 година. Бенкс и Радерфорд во меѓувреме ги снимиле своите први соло албуми. Потоа, Genesis го снимиле албумот ''Duke'' (1980). Во февруари 1981 година, Колинс го издал својот прв соло албум, ''Face Value''. Тој потпишал со [[Virgin Records]] и WEA за дистрибуција на албумот во САД.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.allmusic.com/album/face-value-mw0000189462|title=AllMusic Review by Tim Sendra|last=Sendra|first=Tim|work=AllMusic|accessdate=14 March 2016}}</ref> Основна тематика во неговиот прв албум бил неговиот развод и емотивните промени низ кои поминува.{{Sfn|Thompson|2004}} „In the Air Tonight“, [[Водечки сингл|водечкиот сингл]] од албумот, станал хит и стигнал до второ место на топ листите во Велика Британија. Песната е позната по ефектот на затворен амбиент кој Колинс го користи тапаните, техника развиена од Падгам кога работел како аранжер на песната на Габриел „Intruder“, на која Колинс свирел на тапани.<ref name="classic drum sounds">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.musicradar.com/news/drums/classic-drum-sounds-in-the-air-tonight-590970|title=Classic Drum Sounds: 'In The Air Tonight'|last=West|first=David|date=5 February 2014|publisher=MusicRadar|accessdate=14 March 2016}}</ref> ''Hello, I Must Be Going'' (1982), ''No Jacket Required'' (1985) и ''.'' ''.'' ''.'' ''Но, сериозно'' (1989). Колинс стана, според зборовите на [[AllMusic]], „еден од најуспешните поп и возрасни современи пејачи од 80-тите и пошироко“.<ref name="Phil Collins Allmusic">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.allmusic.com/artist/phil-collins-mn0000337119/biography|title=Phil Collins Biography|work=Allmusic|accessdate=16 April 2014}}</ref> Вториот соло албум на Колинс, ''Hello, I Must Be Going!'', бил објавен во ноември 1982 година. Неговите брачни проблеми повторно биле инспирација за неговите песни, како „I Don't Care Anymore“ и „Do You Know, Do You Care“. Албумот стигнал до второ место во ОК и 8мо во САД, каде што се продал во 3 милиони копии.<ref name="UKCharts">Roberts, David (2006).</ref><ref name="RIAA">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?artist=%22So%22|title=American album certifications – Phil Collins|publisher=RIAA|archive-url=https://web.archive.org/web/20151016210253/http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?artist=%22So%22|archive-date=16 October 2015|accessdate=17 December 2014}}</ref> Во мај 1983 година, Колинс, Бенкс и Радерфорд го снимиле истоимениот албум Genesis; нивната турнеја завршила со пет концерти во [[Бирмингем]] во февруари 1984 година. Последните концерти биле снимени и објавени како албум во живо,''Genesis Live – The Mama Tour''.{{Sfn|Bowler|Dray|1992}} === 1984–1989: ''No Jacket Required'' и комерцијална сѐприсутност === Колинс ја напишал и ја отпеал „Against All Odds“, главна нумера од [[Против сите шанси (филм од 1984 година)|истоимениот романтичниот филм]]. Објавена во февруари 1984 година, тоа била прва песна во неговата соло кариера која се искачила на прво место на [[Билборд Хот 100|''Billboard'' Hot 100]] листата; стигнала до второ место во ОК. Колинс добил [[Награди Греми|Греми награда]] за најдобра машка поп вокална изведба.{{Sfn|Whitburn|2000}} За песната, исто така,бил номиниран [[Филмска награда на академијата на САД|за Оскар]] за [[Оскар за најдобра оригинална песна|најдобра оригинална песна]]. Третиот албум на Колинс, ''No Jacket Required'', бил снимен во 1984 година и означува пресвртница во неговата музичка продукција. Тој отстапил од стихови за неговиот личен живот и напишал поведри и поигриви мелодии, како „Sussudio“, „One More Night“ и „Take Me Home“. На албумот како гости придружни вокали биле [[Стинг]], [[Питер Габриел]] и [[Хелен Тери]]. ''No Jacket Required'' бил објавен во февруари 1985 година и имал огромен светски успех, искачувајќи се на прво место во неколку земји.<ref name="Charts"/> „Sussudio“ и „One More Night“ се нашле на врвот на американската табела за синглови, а „Don't Lose My Number“ и „Take Me Home“ влегле во топ десет во САД. Албумот е најуспешен албум на Колинс во неговата кариера, продаден во преку 12 милиони примероци во САД и 1,9 милиони во Велика Британија. ''No Jacket Required'', на Колинс му ги донел првите две од шесте [[Британски музички награди|Брит награди]]; освоил награда за најдобар британски машки изведувач и најдобар британски албум.<ref name="brits">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.brits.co.uk/artist/phil-collins|title=Brit Awards: Phil Collins|publisher=Brit Awards|archive-url=https://web.archive.org/web/20141109161354/http://www.brits.co.uk/artist/phil-collins|archive-date=9 November 2014|accessdate=22 September 2014}}</ref> Колинс во 1985 година имал три песни на прво место во САД, најмногу таа година.{{Sfn|Whitburn|2000}} ''No Jacket Required'' освоил три Греми награди вклучувајќи и [[Греми награда за албум на годината|албум на годината]].<ref name="grammys">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.grammy.com/nominees/search?artist=phil+collins&title=&year=All&genre=All|title=Past Winners: Phil Collins|publisher=The GRAMMYs|accessdate=22 September 2014}}</ref> [[Податотека:Wembley_Stadium_Twin_Towers.jpg|лево|мини| На 13 јули 1985 година, Колинс свирел на [[Лајв ејд|Live Aid]] на стариот [[Стадион Вембли (1923)|стадион Вембли]] ( ''слика на екстериерот'') во Лондон, а подоцна истиот ден со авион отпатувал во Филаделфија за да свири на втората рунда од фестивалот.]] Светската турнеја No Jacket Required го виде Колинс изведувајќи 85 претстави помеѓу февруари и јули 1985 година. На 13 јули, Колинс учествуваше на концертите [[Лајв ејд|за помош во живо]], продолжение на напорите за собирање средства започнати од Band Aid. Колинс беше единствениот изведувач што се појави на концертот во Лондон на стадионот Вембли и на американскиот концерт на стадионот ЏФК во Филаделфија истиот ден.<ref>{{Наведени вести|url=https://ultimateclassicrock.com/phil-collins-live-aid/|title=How Phil Collins Became Live Aid's Transcontinental MVP|work=Ultimate Classic Rock|access-date=8 June 2020}}</ref> Откако ги изведе „Against All Odds“, „In the Air Tonight“ и свирејќи заедно со [[Стинг]], Колинс одлета во Филаделфија на Конкорд за да го изведе својот соло материјал, да свири тапани за Клептон и тапан со Плант и [[Џими Пејџ]] за повторно обединување на [[Лед зепелин|Лед Цепелин]] . . Последниот настап беше слабо прифатен и подоцна отфрлен од бендот.<ref>{{Наведени вести|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/3534576.stm|title=Zeppelin defend Live Aid opt out|date=4 August 2004|work=BBC News|access-date=23 July 2014}}</ref> Пејџ подоцна рече дека Колинс не ги научил неговите делови за сетот.<ref>{{Наведен нестручен часопис|access-date=23 July 2014}}</ref> Колинс одговори дека бендот „не е многу добар“, дека „дриблингот“ на Пејџ го натера да се чувствува непријатно, и тој само продолжи со сетот наместо да ја напушти сцената за да избегне негативно внимание.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.spin.com/2010/08/tough-questions-phil-collins/|title=Tough Questions for Phil Collins|last=Sellers|first=John|date=19 August 2010|work=[[Spin (magazine)|Spin]]|accessdate=23 July 2014}}</ref> Во ноември 1985 година, песната „ Separate Lives “, дует со Колинс и Мерилин Мартин за музичкиот драмски филм ''Бели ноќи'', беше објавена и стана хит број еден во САД. {{Sfn|Whitburn|2000}} До крајот на 1985 година, музичкиот печат забележа дека астрономскиот успех на Колинс како соло уметник го направил попопуларен од Genesis.<ref name="odds" /> Пред објавувањето на ''No Jacket Required'', Колинс инсистираше на тоа дека нема да го напушти бендот и дека се чувствува „посреќен со она што го правиме сега, бидејќи чувствувам дека ми е поблиску“.<ref name="odds">{{Наведен нестручен часопис|access-date=6 July 2015}}</ref> Во октомври 1985 година, тој повторно се обединил со Бенкс и Радерфорд за да го сними тринаесеттиот албум на Џенезис, ''Invisible Touch'' . Издаден во 1986 година, тој стана најпродаваниот албум на групата со 6 милиони продадени копии во САД и 1,2 милиони продадени во ОК. Нејзината насловна песна беше издадена како сингл и стигна до број 1 во САД, единствената песна на Genesis со тоа. Групата доби Греми награда (нивната единствена) и номинација за наградата за видео музика на Ем-ти-ви за видео на годината во 1987 година за „ Земја на конфузија “, која содржи куклени карикатури од британската сатирична програма ''Spitting Image'' .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mtv.com/ontv/vma/1987/|title=MTV Video Music Awards|year=1987|publisher=MTV|accessdate=30 September 2013|archive-date=2012-06-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20120623062807/http://www.mtv.com/ontv/vma/1987/|url-status=dead}}</ref> Неколку музички критичари направија споредби помеѓу албумот и соло-делото на Колинс, но Џеј Ди Консидин од ''Ролинг Стоун'' ја пофали комерцијалната привлечност на албумот, изјавувајќи: „секоја мелодија е внимателно исчистена така што секој процут не дава инструментална епифанија, туку цврста кука“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.rollingstone.com/artists/genesis/albums/album/218476/rid/5945410/|title=Rolling Stone : Genesis: Invisible Touch : Music Reviews|publisher=Archive.is|archive-url=https://archive.today/20070312042723/http://www.rollingstone.com/artists/genesis/albums/album/218476/rid/5945410/|archive-date=12 March 2007|accessdate=21 January 2019}}</ref> Во март 1986 година беше објавено „ Никој не е виновен “, хит сингл на Хауард Џонс, кој вклучуваше Колинс на тапани, придружен вокали и копродукција заедно со Падгам. {{Sfn|Dean|2003}} Колинс беше еден од тапанарите, придружните вокали и продуцентите на албумот на Ерик Клептон, ''[[August (албум)|август]]'' 1986 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.allmusic.com/album/august-r4047/review|title=August – Eric Clapton &#124; Songs, Reviews, Credits|last=Ruhlmann|first=AWilliam|work=AllMusic|accessdate=29 October 2015}}</ref> По турнејата со Genesis во 1987 година, Колинс зел едногодишна пауза од пишување и снимање песни. За прв пат по доцните 1960-ти добил улога во филм, и глимел заедно со [[Џули Волтерс]] во романтичната комедија ''[[Бастер (филм)|Бастер]]''. Тематиката на филмот била контроверзна; [[Чарлс III|принцот Чарлс]] и [[Дијана (принцеза од Велс)|принцезата Дијана]] ја одбиле поканата за премиерата откако филмот бил обвинет за величење на криминалот.<ref name="Prince Charles cancels royal film date">(9 September 1988).</ref> За саундтракот на филмот Колинс испеал четири песни; неговата песна „A Groovy Kind of Love“ (преработка на песната од Mindbenders) станала негова единствена песна што стигнала прво место во ОК и во САД. Филмот, исто така, ја соджел и песната „Two Hearts“ (бр.1 во САД), која Фил ја напишал заедно со [[Ламонт Дозиер]], а таа добила [[Награда Златен глобус за најдобра оригинална песна|Златен глобус за најдобра оригинална песна]] и номинација за [[Оскар за најдобра оригинална песна|Оскар]] во истата категорија. Во 1988 година, Колинс глумел во епизода од британската ТВ серија ''Ова е твојот живот''.{{Sfn|Röttgers|2015}} Во 1989 година, Колинс бил меѓу музичарите кои донирале сопствена облека на Рок циркусот на Мадам Тисо, изложба одржана во Лондонскиот павилјон во која се слави историјата на рок и поп музиката со со восочни фигури на најистакнатите претставници од тие жанрови.<ref>{{Наведени вести|url=http://articles.latimes.com/1990-08-04/entertainment/ca-1181_1_rock-circus|title=Waxing Enthusiastic Over Tussaud's Rock 'n' Roll Circus : Nostalgia: Opened less than a year ago in London, the rock museum features robotic figures of rock stars sculpted in wax. Each exhibit is accompanied by music and comment.|date=4 August 1990|work=Los Angeles Times|access-date=13 July 2023}}</ref> === 1989–1996: ... ''But Seriously'', ''Both Sides'', и напуштање на Genesis === Во август 1989 година, Колинс се појавил во две претстави како специјален гостин на турнејата на [[The Who]] од 1989, каде го глуми чичко Ерни и ги пее песните „Fiddle About“ и „Tommy's Holiday Camp“ од рок операта ''[[Tommy (албум од The Who)|Томи]]'' (1969).<ref name="`Tommy` Comes Home">{{Наведена мрежна страница|url=http://articles.chicagotribune.com/1989-08-24/features/8901070234_1_comic-book-uncle-ernie-rock-n-roll-comics|title='Tommy' Comes Home|last=Silverman|first=David|date=24 August 1989|work=Chicago Tribune|accessdate=23 July 2014|archive-date=2014-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20140728085204/http://articles.chicagotribune.com/1989-08-24/features/8901070234_1_comic-book-uncle-ernie-rock-n-roll-comics|url-status=dead}}</ref> Во 1989 година, Колинс го снимил својот четврти албум ...But Seriously, во кој текстот од песните се осврнува на општествени и политички теми. Албумот петнаесет недели поминал на место бр. 1 на топ листите во ОК и три недели во САД.<ref name="UKCharts">Roberts, David (2006).</ref> Тоа бил албум продаден во најмногу примероци во Обединетото Кралство во 1990 година и е меѓу најпродаваните албуми во историјата на британската топ листа.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.officialcharts.com/chart-news/the-uks-60-official-biggest-selling-albums-of-all-time-revealed__15551/|title=The UK's 60 official biggest selling albums of all time revealed|last=Copsey|first=Rob|date=4 July 2016|publisher=[[Official Charts Company]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160709012251/http://www.officialcharts.com/chart-news/the-uks-60-official-biggest-selling-albums-of-all-time-revealed__15551/|archive-date=9 July 2016|accessdate=11 May 2018}}</ref> ...But Seriously е втор најпродаван албум во Германија.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.musikindustrie.de/fileadmin/piclib/presse/Dokumente_zum_Download/Gold_Platin_Hoechstverleihungen_Stand_100621.pdf|title=Highest Gold Platinum certifications as of 2008|publisher=International Federation of the Phonographic Industry|archive-url=https://web.archive.org/web/20110104050205/http://www.musikindustrie.de/fileadmin/piclib/presse/Dokumente_zum_Download/Gold_Platin_Hoechstverleihungen_Stand_100621.pdf|archive-date=2011-01-04|accessdate=2020-07-03}}</ref> Неговата носечка песна „Another Day in Paradise“ е песна против бездомништвото и во која [[Дејвид Крозби]] пее како придружен вокал. И покрај нејзиниот успех, песната исто така била жестоко критикувана, а Колинс обвинуван за лицемерие.{{Sfn|Larkin|2007}} <ref name="wilson">{{Наведена мрежна страница|url=http://him.uk.msn.com/in-the-know/famous-men-and-their-misunderstood-politics-di-canio-fascist-row?page=7|title=Famous men and their misunderstood politics|last=Wilson|first=Hugh|date=3 April 2013|publisher=MSN|archive-url=https://web.archive.org/web/20140222225551/http://him.uk.msn.com/in-the-know/famous-men-and-their-misunderstood-politics-di-canio-fascist-row?page=7|archive-date=22 February 2014|accessdate=9 February 2014}}</ref> Одговарајќи на критиките за песната, Колинс изјавил: „Кога возам по улица, ги гледам истите работи што ги гледаат и сите други. Заблуда е дека ако имаш многу пари, некако не си во контакт со реалноста.“<ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/1989/12/06/arts/the-pop-life-365789.html|title=The Pop Life|last=Holden|first=Stephen|date=6 December 1989|work=The New York Times|access-date=21 August 2014|author-link=Stephen Holden}}</ref> Во 1991 година, „Another Day in Paradise“ ја освои [[Награди Греми|наградата Греми]] за Запис на годината.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.brits.co.uk/history/shows/1990|title=1990 Brit Awards|publisher=Brit Awards|accessdate=22 September 2014|archive-date=2012-08-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20120814074025/http://www.brits.co.uk/history/shows/1990|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.rockonthenet.com/artists-c/philcollins.htm|title=Phil Collins|publisher=Rockonthenet.com|accessdate=22 September 2014}}</ref> Други песни од ''...But Seriously'' кои исто така стигнале до топ-5 во САД: „Something Happened on the Way to Heaven“, „Do You Remember?“ и „I Wish It Would Rain Down“ во која [[Ерик Клептон]] свири на гитара.<ref name="UKCharts" /> {{Sfn|Whitburn|2000}} Во февруари 1990 година, на [[Британски музички награди|Брит наградите]] Колинс ја извел „Another Day in Paradise“, која ја освоила [[Брит награда за британски сингл на годината|наградата Британски сингл на годината]], а во септември на MTV Video Music Awards во Лос Анџелес ја извел „Sussudio“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mtv.com/ontv/vma/1990/|title=MTV Video Music Awards|year=1990|publisher=MTV|accessdate=30 September 2013|archive-date=2017-02-19|archive-url=https://archive.today/20170219003236/http://www.mtv.com/vma/1990|url-status=dead}}</ref> Во 1991 година, Колинс повторно се состанал со Бенкс и Радерфорд и го снимиле новиот албум на Genesis, ''We Can't Dance''. Албумот бил петти последователен бр. 1 албум на групата во ОК и стигнал до бр. 4 во САД, каде што се продал во над 4 милиони копии. На [[Американски музички награди|Американските музички награди]] во 1993 година, Genesis ја освоила наградата Омилен поп/рок бенд, дуо или група.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.rockonthenet.com/archive/1993/amas.htm|title=20th American Music Awards|publisher=Rockonthenet.com|accessdate=22 September 2014}}</ref> Колинс, во 1992 и 1993 година, работел на неговиот петти студиски албум ''„Both Sides“''. Пропаѓањето на неговиот втор брак била главна тема на албумот.{{Sfn|Coleman|1997}} Го објавил во ноември 1993 година. На 29 март 1996 година, јавно била објавена одлуката на Колинс да го напушти Genesis и да се насочи кон својата соло кариера.{{Sfn|Coleman|1997}} === 1996–2006: Биг Бенд на Фил Колинс, ''Dance into the Light'', сорабиотка со Дизни работа и ''Testify'' === [[Податотека:Phil_Collins.jpg|лево|мини| Колинс настапува со својот Биг бенд во 1996 година]] Колинс ја основал групата Phil Collins Big Band каде чукал на тапани. Тој веќе подолго време сакал да го преземе проектот и бил инспириран од проектот ''Burning for Buddy'' кој го составил тапанарот [[Нил Пирт]]. По поканата за настап на [[Џез фестивал во Монтре|џез-фестивалот во Монтре]] се составила групата, во која [[Квинси Џонс]] бил диригент, а [[Тони Бенет]] вокал.<ref name="R97">{{Наведен нестручен часопис|access-date=21 April 2020}}</ref> Во јули 1996 година Групата имала турнеја по летните џез фестивали и изведувала џез-преработки од соло материјалот од Genesis и од Колинс. Првпат свиреле заедно во Ројал Алберт Хол на концертот од Принцовиот труст, а присутни биле и кралицата [[Елизабета II]] и [[Нелсон Мандела]]. За да ги научи своите делови, Колинс смислил своја нотација.<ref name="R97" /> Групата заминала на пауза до турнејата во САД и Европа (летото 1998 година), по која бил објавен албумот во живо ''A Hot Night in Paris''. Во октомври 1996 година, Колинс го објавил шестиот соло албум, ''Dance into the Light'' (место број 4 во ОК и бр. 23 во САД). Албумот имал негативни критики од музичкиот печат и послабо се продавал во споредба со неговите претходни албуми. ''[[Entertainment Weekly]]'' напишал „дури и Фил Колинс треба да знае дека на сите ни се смачи од Фил Колинс“.<ref>{{Наведен нестручен часопис|access-date=30 September 2013}}</ref> Во октомври 1998 година, Колинс го издал својот прв компилациски албум „...Hits“ на кој имало и нова песна, преработката на „True Colors“ од [[Синди Лопер]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.discogs.com/Phil-Collins-True-Colors/release/2941123|title=Phil Collins – True Colors (CD)|year=1998|publisher=Discogs|accessdate=23 February 2017}}</ref> Албумот имал комерцијален успех ширум светот, место број 1 на топ листите во Обединетото Кралство и продадени 3,4 милиони копии во САД до 2012 година.<ref name="billchart">''Billboard'' magazine, [{{BillboardURLbyName|artist=phil collins|chart=all}} Phil Collins Chart History].</ref> [[Податотека:Phil Collins 1 (cropped).jpg|мини|Колинс годинаво 2007]] Кон средината на 1990-тите, Дизни го ангажирал Колинс да напише и да отпее песни за нивниот авантуристички филм ''[[Тарзан (филм од 1999)|Тарзан]]'' (1999), кои ќе бидат додадени кон музиката која ја компонирал на [[Марк Манчина]]. За синхронизираните верзии на саундтракот од филмот Колинс ги отпеал своите песни на и француски, италијански, германски и шпански. Неговата песна „[[You'll Be in My Heart]]“ била објавена во јуни 1999 година и 19 недели се наоѓала на прво место на ''Билбордовата'' Adult Contemporary топ-листа, рекордно време дотогаш. Во 2000 година, за таа песна Колинс добил Оскар и награда [[Златен глобус]] во категоријата Најдобра оригинална песна. Во јуни 1999 година, Колинс добил своја ѕвезда на [[Список на ѕвезди на Булеварот на славните во Холивуд|Булеварот на славните во Холивуд]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://hwof.com/star/recording/phil-collins/333|title=Phil Collins|publisher=Hwof.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20190707044719/http://hwof.com/star/recording/phil-collins/333|archive-date=7 July 2019|accessdate=22 September 2014}}</ref> Во 2000 година, поради вирусна инфекција останал делумно глув на едното уво.<ref name="PC">{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/music/2016/feb/11/phil-collins-interview-take-a-look-at-me-now-remastered-albums-rerelease-2016?subid=9600366&CMP=ema_565|title=Phil Collins returns: 'I got letters from nurses saying, "That's it, I'm not buying your records"' &#124; Life and style|last=Lynskey|first=Dorian|work=[[The Guardian]]|access-date=23 February 2017}}</ref> Во јуни 2002 година, Колинс ја прифати поканата да биде тапанар на Забавата во Палатата, концерт кој се одржал на имотот од [[Бакингемска палата|Бакингемската палата]] за да се прослави Златниот јубилеј на [[Елизабета II|кралицата Елизабета II]] <ref>{{Наведени вести|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/2024042.stm|title=Partying at the palace|date=4 June 2002|work=BBC News|access-date=17 December 2014}}</ref> Во 2002 година ја добил наградата [[Дизниева легенда]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://d23.disney.go.com/archives/disney-legends/|title=Disney Legends|publisher=[[D23 (Disney)|Disney D23]]|accessdate=24 February 2013}}</ref> На 11 ноември 2002 година, Колинс го издал седмиот соло албум, ''Testify''. Освртот кон албумите од [[Metacritic|Метакритик]] навел дека овој албум е најлошо оценет албум во времето на неговото издавање.<ref name="metacritic">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.metacritic.com/music/bests/|title=Best Music and Albums|work=[[Metacritic]]|accessdate=23 February 2017|archive-date=2010-07-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20100722081511/http://www.metacritic.com/music/bests/|url-status=dead}}</ref> До крајот на годината ''„Testify“'' бил продаден во 140.000 примероци во САД. {{Sfn|Thompson|2004}} Дизни го ангажирала Колинс да го компонира и да пее на саундтракот од неговата анимирана игра ''Brother Bear'' од 2003 година.<ref>{{Наведени вести|url=http://articles.orlandosentinel.com/2003-11-01/news/0310310483_1_phil-collins-brother-bear-groove|title=A Genesis For Phil Collins|last=Moore|first=Roger|date=1 November 2003|work=Orlando Sentinel|access-date=6 July 2015|archive-date=2015-07-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20150707032304/http://articles.orlandosentinel.com/2003-11-01/news/0310310483_1_phil-collins-brother-bear-groove|url-status=dead}}</ref> Истата година, бил примен во [[Куќа на славата на текстописците|Куќата на славата на текстописците]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.songwritershalloffame.org/ceremony/C3124|title=Songwriters Hall of Fame announces 2003 inductees: Phil Collins, Queen, Van Morrison and Little Richard|publisher=[[Songwriters Hall of Fame]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130308041322/http://www.songwritershalloffame.org/ceremony/C3124|archive-date=8 March 2013|accessdate=24 February 2013}}</ref> Во 2004 година, Колинс објавил два компилациски албуми, ''The Platinum Collection'' и ''Love Songs''. Од јуни 2004 до ноември 2005 година, Колинс бил на својата прва последна проштална турнеја, повикувајќи се на повеќекратните проштални турнеи на други популарни уметници.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://todaysseniormagazine.homestead.com/famousbabyboomers.html|title=Famous Baby Boomers with Significant Hearing Loss and/or Tinnitus|last=Touchette|first=Deborah|work=Today's Senior Magazine|accessdate=30 September 2013}}</ref> Во 2006 година, соработувал со Дизни на музичката продукција за мјузиклот <nowiki><i id="mwA1c">Тарзан</i></nowiki>.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.allmusic.com/album/tarzan-the-broadway-musical-original-broadway-cast-recording-mw0000417742|title=Tarzan: The Broadway Musical [Original Broadway Cast Recording&#93; – Original Broadway Cast &#124; Songs, Reviews, Credits|last=Ruhlmann|first=William|date=27 June 2006|work=AllMusic|accessdate=29 October 2015}}</ref> === 2006–2015: Прво обединување на Genesis, ''Going Back'' и повлекување од музиката === [[Податотека:2369_-_Philadelphia_-_Wachovia_Center_-_Genesis_-_I_Can't_Dance.JPG|лево|мини| Колинс (десно) настапува со Genesis во 2007 година]] Колинс повторно се обединил со Бенкс и Радерфорд и на 7 ноември 2006 година го објавиле албумот Turn It On Again: The Tour, речиси 40 години по основањето на групата. Летото 2007 година заминале на турнеја во дванаесет земји низ Европа, по што следела втора рунда во Северна Америка.<ref name="liveearth">{{Наведена мрежна страница|url=http://liveearth.msn.com/|title=Genesis to participate in Live Earth|publisher=MSN|archive-url=https://web.archive.org/web/20090819021745/http://liveearth.msn.com/|archive-date=19 August 2009|accessdate=22 September 2014}}</ref> Во 2007 година ја добиле наградата VH1 Rock Honors.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.genesis-news.com/live-2007-blog/2007/05/13/genesis-in-las-vegas-last-night-vh-1-rock-honors|title=Genesis in Las Vegas last night (VH-1 Rock Honors)|publisher=Genesis-news.com|archive-url=https://archive.today/20120904170900/http://www.genesis-news.com/live-2007-blog/2007/05/13/genesis-in-las-vegas-last-night-vh-1-rock-honors|archive-date=4 September 2012|accessdate=29 October 2015}}</ref> На 22 мај 2008 година, Колинс ја добил својата шеста [[награда „Ајвор Новело“]]. Во октомври 2009 година, било објавено дека Колинс ќе снима албум со преработки од [[Motown]]. Тој за германски весник изјавил: „Сакам песните да звучат исто како оригиналите“ и дека албумот ќе има најмногу 30 песни.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.undercover.com.au/News-Story.aspx?id=9314_Phil_Collins_To_Record_Motown_Covers_Album|title=Phil Collins To Record Motown Covers Album|date=24 October 2009|publisher=Undercover.com.au|archive-url=https://web.archive.org/web/20091121074422/http://www.undercover.com.au/News-Story.aspx?id=9314_Phil_Collins_To_Record_Motown_Covers_Album|archive-date=21 November 2009|accessdate=26 March 2010}}</ref> Албумот ''Going Back'' бил издаден на 13 септември 2010 година. Стигнал до прво место на [[Табела за албуми во Велика Британија|топ-листата за албуми во Велика Британија]].<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-11416660|title=Phil Collins tops album chart after 12 years|date=27 September 2010|work=BBC News}}</ref> Во март 2010 година, Колинс, како член на Genesis, бил примен во [[Куќата на Славните на Рокенролот|Куќата на славата на рокенролот]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.belfasttelegraph.co.uk/breaking-news/entertainment/genesis-inducted-into-hall-of-fame-14722724.html?r=RSS|title=Genesis inducted into hall of fame|date=16 March 2010|work=[[Belfast Telegraph]]|accessdate=23 February 2013}}</ref> На 4 март 2011 година, поради здравствени и други проблеми, Колинс објавил дека ќе паузира со кариерата, со што започнале шпекулации за негово повлекување.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/music/rockandpopmusic/8360584/Phil-Collins-calls-time-on-music-career.html|title=Phil Collins calls time on music career|last=Wardrop|first=Murray|date=3 March 2011|work=The Daily Telegraph|access-date=4 March 2011|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/culture/music/rockandpopmusic/8360584/Phil-Collins-calls-time-on-music-career.html|archive-date=10 January 2022|location=London}}</ref> На 7 март, неговиот претставник за печат рекол: „Не, тој нема намера да се повлече“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.people.com/people/article/0,,20471616,00.html|title=Phil Collins Is Not Retiring|last=Bartolomeo|first=Joey|date=7 March 2011|work=People|accessdate=23 February 2017}}</ref> Сепак, истиот ден, Колинс на сопствената веб-страница објавил порака која ја потврдува неговата намера да се повлече од музиката за да се насочи кон семејниот живот.<ref name="BBC Collins Retirement">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-12686726|title=Phil Collins confirms retirement|date=9 March 2011|work=BBC News|access-date=9 March 2011}}</ref><ref name="A Message From Phil">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.philcollins.co.uk/news/breaking-news-message-phil|title=A Message From Phil|archive-url=https://web.archive.org/web/20131113191947/http://www.philcollins.co.uk/news/breaking-news-message-phil|archive-date=13 November 2013|accessdate=21 January 2019}}</ref> На 24 јануари 2014 година, Колинс во интервју за ''Inside South Florida'' рекол дека пишува нови композиции со колешката [[Адел]].<ref name="Rollingstone">{{Наведен нестручен часопис|access-date=25 January 2014}}</ref> Колинс рекол дека немал поим која е Адел кога дознал дека таа сака да соработува со него.<ref name="UTV">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.u.tv/entertainment/Adele-working-with-Phil-Collins/4e3ae77c-c6a4-401e-b18f-ffeddb90f1bb|title=Adele working with Phil Collins|date=24 January 2014|publisher=[[UTV (TV channel)|UTV]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20140202224625/http://www.u.tv/entertainment/Adele-working-with-Phil-Collins/4e3ae77c-c6a4-401e-b18f-ffeddb90f1bb|archive-date=2 February 2014|accessdate=25 January 2014}}</ref> Колинс се согласил на соработка откако го слушнал нејзиниот глас.<ref name="UTV" /> Меѓутоа, во септември 2014 година, Колинс рекол дека соработката е завршена и дека не требало ни да почне.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.3news.co.nz/entertainment/adele-chose-motherhood-over-phil-collins-collaboration-2014093009|title=Adele chose motherhood over Phil Collins collaboration|date=30 September 2014|access-date=1 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006115141/http://www.3news.co.nz/entertainment/adele-chose-motherhood-over-phil-collins-collaboration-2014093009|archive-date=6 October 2014|publisher=[[Newshub|3 News]]}}</ref> === 2015 – денес: Повторно активирање во музиката, турнеја Not Dead Yet, и второ обединување на Genesis === [[Податотека:Phil_Collins_-_Royal_Albert_Hall_-_Wednesday_7th_June_2017_PhilCollinsRAH070617-7_(35215802066).jpg|мини|Колинс на сцената во Ројал Алберт Хол, Лондон на 7 јуни 2017 година]] Во мај 2015 година, Колинс потпишал договор со Warner Music Group за ремастерирање на неговите соло албуми и нивно реиздавање со претходно необјавен материјал.<ref>{{Наведен нестручен часопис|access-date=13 May 2015}}</ref> Во октомври 2015 г., објави дека повторно ќе се активира во музиката и дека почнал да планира турнеја и да прави нов албум.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-34659811|title=Phil Collins 'no longer retired'|date=28 October 2015|access-date=28 October 2015}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.rollingstone.com/music/news/phil-collins-plotting-comeback-i-am-no-longer-retired-20151028|title=Phil Collins Plotting Comeback: 'I Am No Longer Retired'|last=Greene|first=Andy|date=28 October 2015|access-date=28 October 2015}}</ref> Кон средината на 2016 година, биле реиздадени осумте негови албуми.<ref>{{Наведени вести|url=https://petapixel.com/2016/04/08/phil-collins-remastered-6-albums-reshot-covers/|title=Phil Collins Reshot All His Original Album Covers for the 2016 Reissues|date=8 April 2016|work=PetaPixel|access-date=14 May 2018|language=en-US}}</ref> Во октомври 2016 година, била објавена автобиографијата на Колинс ''Сѐ уште не сум мртов'' (анг: ''Not Dead Yet)''.<ref>{{Наведен нестручен часопис|access-date=28 October 2015}}</ref> На прес-конференцијата одржана истиот месец во [[Ројал Алберт Хол]], Колинс ја најавил неговата турнеја Not Dead Yet Tour.<ref name="2017 tour">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-37676505|title=Phil Collins marks comeback with European tour|work=BBC News|access-date=17 October 2016}}</ref> Летото 2017 година имал куса турнеја низ Европа и 5 концерти во Ројал Алберт хол, а потоа тргнал на светска турнеја која траеја до октомври 2019 година со вкупно 97 концерти.<ref>{{Наведени вести|url=https://consequence.net/2017/11/phil-collins-announces-mexico-south-america-tour-dates-for-2018/|title=Phil Collins announces Mexico, South America tour dates for 2018|date=27 November 2017|work=Consequence|access-date=16 May 2018|language=en-US}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://consequence.net/2018/05/phil-collins-2018-north-american-tour/|title=Phil Collins announces first North American tour in 12 years|date=7 May 2018|work=Consequence|access-date=16 May 2018|language=en-US}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://concertfix.com/tours/phil-collins|title=Phil Collins Tour Dates & Concert Tickets 2019|last=ConcertFix|work=ConcertFix|language=en|accessdate=26 March 2019}}</ref> Во март 2020 година, Колинс, Бенкс и Радерфорд објавиле дека уште еднаш ја обновиле групата Genesis за да одат на The Last Domino? турнејата. Турнејата била двапати презакажувана поради [[Пандемија на КОВИД-19|пандемијата COVID-19]], и започнала во септември 2021 година, а завршила во Лондон на 26 март 2022 година <ref>{{Наведен нестручен часопис|access-date=4 March 2020}}</ref> На последниот концерт во Лондон, Колинс на сцената рекол: „Ова е последниот концерт на Genesis“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.musictimes.com/articles/84304/20220327/phil-collins-retiring-drummer-worries-fans-during-last-performance-genesis.htm|title=Phil Collins Retiring? Drummer Worries Fans During Last Performance With Genesis|last=Sicily|first=Angeline|date=27 March 2022|work=Music Times|accessdate=28 March 2022}}</ref> == Личен живот == === Семејство === Колинс три пати се разведувал. Од 1975 до 1980 година, бил во брак со Андреа Берторели, родена во Канада. Тие се запознале како 11-годишни ученици на час по драма во Лондон и повторно се сретнале во 1974 година кога Genesis имала концерт во [[Ванкувер]]. Се венчале во Англија (и двајцата имале 24 години),<ref name="philcollins.co.uk">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.philcollins.co.uk/radiotimes.htm|title=I'm Not So Ambitious As I Was|publisher=Replay.waybackmachine.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20090422182236/http://www.philcollins.co.uk/radiotimes.htm|archive-date=22 April 2009|accessdate=22 September 2014}}</ref> а Колинс легално ја посвоил ќерката на Берторели, Џоли (родена 1972 година).<ref>{{Наведени вести|url=http://urbanmoms.ca/entertainment/an_interview_with_film_producer_joely_collins_on_becoming_redwood/|title=An interview with film producer Joely Collins on Becoming Redwood|date=25 April 2013|access-date=3 August 2015|publisher=UrbanMoms}}</ref> Тие имале и син, Сајмон Колинс (р. 1976), поранешен вокал и тапанар на прогресивната рок група [[Звук на контакт|Sound of Contact]]. Во 2016 година, Берторели го тужела Колинс за пишувањето за нивната врска во неговата автобиографија.<ref>{{Наведени вести|url=http://news.sky.com/story/phil-collins-sued-by-ex-wife-over-claims-made-in-autobiography-10680392|title=Phil Collins sued by ex-wife over claims made in autobiography|date=3 December 2016|access-date=5 December 2016|publisher=Sky News}}</ref> Во 1984 година, Колинс се оженил со Американката Џил Тавелман. Тие имаат една ќерка, Лили Колинс (р. 1989), која стана глумица.<ref name="PM94">{{Наведена мрежна страница|url=https://people.com/archive/dropping-the-ax-via-fax-vol-42-no-6/|title=Dropping the Ax Via Fax|date=8 August 1994|work=People|accessdate=14 June 2019}}</ref> Имале проблеми во бракот кои кулминирале со аферата на Колинс со Лавинија Ланг, поранешна соученичка од драмското училиште. Тие претходно биле свршени, но ја раскинале врската пред да се венчаат.<ref name="PM94" /> Во 1994 година, Колинс отворено изјавил дека веќе не ја сака Тавелман и дека поднел барање за развод, кој бил финализиран во 1996 година. Како дел од спогодбата, Колинс на Тавелман ѝ платил 17 милиони фунти.<ref name="PM94" /><ref name="DM08">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.divorcemag.com/articles/phil-collins-reportedly-pays-ex-wife-50-million-in-divorce-settlement/|title=Phil Collins reportedly pays ex-wife $50 million in divorce settlement|last=Cottrill|first=Jeffrey|date=23 July 2014|work=Divorce Magazine|accessdate=17 June 2019|archive-date=2023-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20231130064650/https://www.divorcemag.com/articles/phil-collins-reportedly-pays-ex-wife-50-million-in-divorce-settlement|url-status=dead}}</ref> Во 1999 година, Колинс се оженил со Оријана Севи, швајцарска државјанка која работела како негов преведувач на почетокот на неговата турнеја од 1994 година; тогаш таа имала 22 години.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://oriannecollins.com/index.php?route=product/category&path=112_113|title=A brief bio of Orianne Collins|publisher=Orianne Collins Jewellery|archive-url=https://web.archive.org/web/20151016210253/http://oriannecollins.com/index.php?route=product%2Fcategory&path=112_113|archive-date=16 October 2015|accessdate=4 August 2015}}</ref><ref name="blick">{{Наведени вести|url=http://www.blick.ch/people-tv/international/orianne-collins-phil-und-ich-wollen-nochmals-heiraten-id4710880.html|title=Orianne Collins: "Phil und ich wollen nochmals heiraten!" / Orianne Collins: "Phil and I want to get married again!"|last=Richard|first=Katja|date=20 February 2016|access-date=23 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160221235322/http://www.blick.ch/people-tv/international/orianne-collins-phil-und-ich-wollen-nochmals-heiraten-id4710880.html|archive-date=21 February 2016|publisher=[[Blick]]}}</ref> Имаат два сина, Николас и Метју.<ref name="Us-02-23-16">{{Наведени вести|url=http://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/phil-collins-to-remarry-third-ex-wife-orianne-cevey-after-46-million-divorce-w165096|title=Phil Collins to Remarry His Third Ex-Wife, Orianne Cevey, After $46 Million Divorce|last=Webber|first=Stephanie|date=20 February 2016|work=[[Us Weekly]]|access-date=23 February 2016}}</ref> Тие живееле во поранешната куќа на [[Џеки Стјуарт]] во Бегинс, Швајцарија. Се развеле во 2006 година. Колинс ѝ платил 25 милиони фунти на Севи, што било најголема спогодба во разводот на британската славна личност.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/music/2008/aug/19/phil.collins.divorce|title=Phil Collins sets divorce pay-out record|last=Michaels|first=Sean|date=19 August 2008|work=The Guardian|access-date=5 December 2016|location=London}}</ref> Од 2007 до 2016 година, Колинс бил во врска со американската спикерка Дејна Тајлер.<ref name="PC"/> Од јануари 2016 година, откако претходната година за да биде поблиску до неговите два сина (Севи се преселила таму во 2008 година) се преселил во [[Мајами Бич]]<ref name="rollingstone.com">{{Наведен нестручен часопис|access-date=29 October 2015}}</ref> Колинс повторно започнал врска со Севи и живееле заедно во Мајами.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/12131144/Against-all-odds-Phil-Collins-is-back-with-his-ex-wife-after-25m-divorce-settlement.html|title=Against all odds, Phil Collins is back with his ex-wife after £25m divorce settlement|date=29 January 2016|work=The Daily Telegraph|access-date=30 January 2016|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/12131144/Against-all-odds-Phil-Collins-is-back-with-his-ex-wife-after-25m-divorce-settlement.html|archive-date=10 January 2022}}</ref> Во октомври 2020 година, откако таа тајно се омажила за друг маж во август, Колинс поднел налог за иселување против Севи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://metro.co.uk/2020/10/21/phil-collins-ex-wife-orianne-cevey-files-counterclaim-refusing-leave-miami-mansion-13458746/|title=Phil Collins' ex-wife Orianne Cevey 'still refusing to leave Miami house'|date=21 October 2020|work=Metro|language=en|accessdate=2020-11-02}}</ref> Во 2021 година Колинс за 39 милиони долари го продал својот дом во Мајами.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.miamiherald.com/news/business/real-estate-news/article248818005.html|title=Phil Collins' Miami Beach house sold to billionaire businessman and wife for $39.25M|last=San Juan|first=Rebecca|date=28 January 2021|work=Miami Herald|accessdate=5 February 2021}}</ref> === Богатство === Во 2012 година, било проценето дека Колинс е втор најбогат тапанар во светот, пред него бил само [[Ринго Стар]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.stereogum.com/1137282/the-30-richest-drummers-in-the-world/list/|title=The 30 Richest Drummers in the World|last=Breihan|first=Tom|date=28 August 2012|publisher=Stereogum|accessdate=30 May 2014}}</ref> Богатството на Фил Колинс се проценува на 120 милиони фунти (според ''Листата на богаташи од Sunday Times'' од 2018 година) што значи дека тој меѓу 25-те најбогати луѓе во британската музичка индустрија.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.musicweek.com/talent/read/paul-mccartney-tops-2018-sunday-times-list-of-richest-musicians/072424|title=Paul McCartney tops 2018 Sunday Times list of richest musicians|last=Hanley|first=James|date=10 May 2018|work=musicweek.com|accessdate=18 February 2019}}</ref> == Дискографија == '''Студиски албуми''' * 1981. ''Face Value'' * 1982. ''Hello, I Must Be Going!'' * 1985. ''No Jacket Required'' * 1989. ''...But Seriously'' * 1993. ''Both Sides'' * 1996. ''Dance Into the Light'' * 1999. ''Tarzan: An Original Walt Disney Records Soundtrack'' * 2002. ''Testify'' * 2003. ''Brother Bear: Original Soundtrack'' * 2010. ''Going Back'' '''Позначајни песни''' * 1981. ''In The Air Tonight'' * 1983. ''You Can't Hurry Love'' * 1984. ''Against All Odds (Take A Look At Me Now)'' * 1985. ''Sussudio'' * 1985. ''One More Night'' * 1985. ''Easy Lover'' (са Филипом Бејлијем) * 1985. ''Separate Lives'' (са Marilyn Martin) * 1988. ''A Groovy Kind Of Love'' * 1988. ''Two Hearts'' * 1989. ''Another Day In Paradise'' * 1990. ''I Wish It Would Rain Down'' * 1999. ''You'll Be In My Heart'' * 2002. ''Can't Stop Loving You'' == Концертни турнеи == * The Hello, I Must Be Going Tour (1982–1983) * The No Jacket Required World Tour (1985) * Seriously, Live! World Tour (1990) * Both Sides of the World Tour (1994–1995) * Trip into the Light World Tour (1997) * The First Final Farewell Tour (2004–2005) * Not Dead Yet Tour (2017–2019) == Филмографија == === Филм === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="margin-right: 0;" ! scope="col" |година ! scope="col" | Наслов ! scope="col" | Улога ! class="unsortable" scope="col" | Белешки |- | 1964 година | ''Ноќта по тежок ден'' | Обожувач што седи со вратоврска | |- | 1967 година | ''Calamity the Cow'' | Мајк Лукас | |- | 1968 година | ''Чити Чити Бенг Бенг'' | Палаво дете | |- | 1970 година | ''Почнувам да бројам'' | Продавач на сладолед | |- | 1988 година | ''Бастер'' | Бастер Едвардс | |- | 1991 година | ''[[Кука (филм)|Кука]]'' | Инспектор Гуд | |- | rowspan="2" | 1993 година | ''Измами'' | Роланд Копинг | |- | ''And the Band Played On'' | Еди Папасано | ТВ филм |- | 1995 година | ''Балто'' | Мук / Лук (глас) | |- | 2003 година | ''Книгата за џунглата 2'' | Лаки (глас) | |} === Телевизија === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="margin-right: 0;" ! scope="col" |година ! scope="col" | Наслов ! scope="col" | Улога ! class="unsortable" scope="col" | Белешки |- | 1965 година | ''R3'' | Тери | Епизода: „Недобредојден посетител“ |- | 1966 година | ''Триесет минутен театар'' | Гвин | Епизода: „Писмо од Земјата“ |- | 1985 година | ''Пороците на Мајами'' | Фил Мејхју | Епизода: „Фил Шил“ |} === Видео игри === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="margin-right: 0;" ! scope="col" |година ! scope="col" | Наслов ! scope="col" | Улога ! class="unsortable" scope="col" | Белешки |- | 2006 година | ''Grand Theft Auto: Vice City Stories'' | Самиот (глас) | |} == Книги == * ''The Alamo and Beyond: A Collector's Journey'' (2012) * ''Уште не сум мртов: Автобиографија'' (2016) == Наводи == <references /> == Надворешни врски == * {{Dmoz|Arts/Music/Bands_and_Artists/C/Collins%2C_Phil/}} * {{Imdb име|2015|Phil Collins}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Колинс, Фил}} [[Категорија:Поручници на Кралскиот Викторијански Ред]] [[Категорија:Добитници на Греми]] [[Категорија:Англиски рок-пејачи]] [[Категорија:Англиски рок-тапанари]] [[Категорија:Англиски поп-пејачи]] [[Категорија:Добитници на Британски музички награди]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1951 година]] [[Категорија:Статии со hCards]] [[Категорија:Статии со краток опис]] [[Категорија:Пејачи од Лондон]] [[Категорија:Глумци од Лондон]] [[Категорија:Добитници на наградата „Ајвор Новело“]] [[Категорија:Англиски тенори]] [[Категорија:Англиски соул пејачи]] [[Категорија:Англиски рок клавијатуристи]] [[Категорија:Англиски музички продуценти]] [[Категорија:Англиски ТВ глумци]] [[Категорија:Англиски кантавтори]] [[Категорија:Англиски филмски глумци]] [[Категорија:Британски тапанари]] [[Категорија:Британски софт рок музичари]] [[Категорија:Британски џез музичари]] [[Категорија:Арт рок музичари]] [[Категорија:Добитници на Златен глобус]] rutpyj4c1qi5k18aeto7rioxp1x96h9 0 1331091 5563132 5066362 2026-05-25T03:19:58Z MonicasHouse 133525 5563132 wikitext text/x-wiki [[Податотека:G33_member_states.png|десно|мини|350x350пкс| Сегашните членови на Г48 се прикажани во зелено.]] '''Г33''' (или '''Пријатели на посебни производи''' во [[Земјоделство|земјоделството]])<ref name="wto">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.wto.org/english/tratop_e/dda_e/negotiating_groups_e.htm|title=Groups in the negotiations|work=WTO.org|accessdate=16 септември 2023}}</ref> ― коалиција на [[Земја во развој|земји во развој]], создадена пред министерската конференција во Канкун во 2003 година, кои се координирале за време на преговорите на [[Светска трговска организација|Светската трговска организација]] во кругот на Доха, особено во однос на земјоделството. Доминирана од [[Индија]], групата има „одбранбени“ грижи во однос на земјоделството во однос на преговорите со Светската трговска организација и се обидува да го ограничи степенот на отворање на пазарот што се бара од земјите во развој. Додека богатите влади можат да си дозволат силно да го субвенционираат нивното земјоделство, нечесната конкуренција може да ја поткопа земјоделската економија на посиромашната земја. Земјите во развој имаат за цел да ја урамнотежат моќта преку тарифи, со цел да управуваат со сопствената безбедност на храната, да го стабилизираат опстанокот на нивното земјоделско население и да го зајакнат руралниот развој.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.stabroeknews.com/2008/08/03/features/guyana-and-the-wider-world-the-harsh-reality-of-global-trade/|title=Guyana and the wider world|date=3 август 2008|work=Stabroek News|language=en-US|accessdate=16 септември 2023}}</ref> Групата се залагала за создавање ослободување за „посебни производи“, што ќе им овозможи на земјите во развој да ослободат одредени производи од царинските ослободувања, а исто така и „посебен заштитен механизам“ кој ќе дозволи зголемување на царините како одговор на скоковите на увозот.<ref>{{Наведено списание|last=Kristen|first=Hopewell|date=2015|title=Different Paths to Power|url=https://www.research.ed.ac.uk/en/publications/a3d31385-9ed0-4878-afa9-12eff4876452|journal=Review of International Political Economy|volume=22|issue=2|pages=311–338|doi=10.1080/09692290.2014.927387}}</ref> == Членки == И покрај името, во моментов има 48 земји-членки.<ref name="wto">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.wto.org/english/tratop_e/dda_e/negotiating_groups_e.htm|title=Groups in the negotiations|work=WTO.org|accessdate=16 септември 2023}}</ref>  {{div col|colwidth=22em}} * {{flag|Antigua and Barbuda}} * {{flag|Barbados}} * {{flag|Belize}} * {{flag|Benin}} * {{flag|China}} * {{flag|Cote d'Ivoire}} * {{flag|Cuba}} * {{flag|Democratic Republic of the Congo}} * {{flag|Dominican Republic}} * {{flag|El Salvador}} * {{flag|Grenada}} * {{flag|Guyana}} * {{flag|Guatemala}} * {{flag|Haiti}} * {{flag|Honduras}} * {{flag|India}} * {{flag|Indonesia}} * {{flag|Jamaica}} * {{flag|Kenya}} * {{flag|Laos}} * {{flag|Mauritius}} * {{flag|Madagascar}} * {{flag|Mongolia}} * {{flag|Mozambique}} * {{flag|Nicaragua}} * {{flag|Nigeria}} * {{flag|Pakistan}} * {{flag|Panama}} * {{flag|Philippines}} * {{flag|Saint Kitts and Nevis}} * {{flag|Saint Lucia}} * {{flag|Saint Vincent and the Grenadines}} * {{flag|Senegal}} * {{flag|Sri Lanka}} * {{flag|Suriname}} * {{flag|Tanzania}} * {{flag|Trinidad and Tobago}} * {{flag|Turkey}} * {{flag|Uganda}} * {{flag|Venezuela}} * {{flag|Zambia}} * {{flag|Zimbabwe}} {{div col end}} == Наводи == {{Наводи}} [[Категорија:Меѓународен развој]] [[Категорија:Вложување]] [[Категорија:Земји по меѓународни организации]] [[Категорија:Г20]] [[Категорија:Доцномодерна економска историја]] [[Категорија:Економска класификација на државите]] [[Категорија:Трговски блокови]] e7f09e2b4365gcbmmx9x2ie7md13or4 0 1339854 5563109 5492137 2026-05-25T00:02:08Z Surajr7 99167 5563109 wikitext text/x-wiki {{Infobox museum | name = Стара пинакотека<br/>Alte Pinakothek | image = Alte Pinakothek 2009.jpg | image_size = | alt = | caption = Стара пинакотека, источна фасада | map_type = | map_relief = | map_size = | map_caption = | map_dot_label = | coordinates = {{Coord|48|08|54|N|11|34|12|E|type:landmark|display=it}} | mapframe-zoom = | mapframe-marker = | established = 1836 | location = [[Кунстареал]], Минхен, Германија | type = Уметнички музеј | accreditation = [[Баварски државни ликовни збирки]] | key_holdings = | collections = [[Стари мајстори]] | collection_size = | visitors = | founder = | director = | president = | chairperson = | curator = | historian = | owner = | publictransit = | website = {{URL|www.pinakothek.de}} }} '''Стара пинакотека''' (''Alte Pinakothek'' на германски) — уметнички [[музеј]] на теренот на Kunstareal во [[Минхен]], [[Германија]]. Таа е една од најстарите галерии во светот и во неа се наоѓа важна збирка на стари мајсторски слики. Името ''Alte'' (стар) Pinakothek се однесува на временското раздобје опфатено со збирката - од 14 до 18 век.<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pinakothek.de/en/visit/alte-pinakothek|title=Alte Pinakothek {{!}} DIE PINAKOTHEKEN|language=en|accessdate=2018-05-13}}</ref> [[Нова пинакотека|Новата пинакотека]] (''Neue Pinakothek''), изградена во 1981 година, опфаќа уметност од 19 век, а ''Pinakothek der Moderne'', отворена во 2002 година, изложува современа уметност. Сите три галерии се дел од Баварската државна сликарска збирка, организација на Слободната држава Баварија.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pinakothek.de/en/about-us/history|title=History {{!}} DIE PINAKOTHEKEN|language=en|accessdate=2018-05-13}}</ref> == Градба == Кралот [[Ludvik I. Bavarski|Лудвиг I Баварски]] во 1826 година му нарачал [[Архитект|на архитектот]] Лео фон Кленце да изгради нова зграда за галерија за Вителсбаховата збирка. ''Alte Pinakothek'' бил најголемиот музеј во светот и структурно и концептуално напреден, со добро осветлување на просторот.<ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.muenchen.de/sehenswuerdigkeiten/orte/119226.html|title=Alte Pinakothek|last=muenchen.de|language=de|accessdate=2018-05-13}}</ref> Дури и [[Неоренесанса|неоренесансната]] надворешност на пинакотеката јасно ја издвојува од типот музејски замок што бил вообичаен на почетокот на 19 век. Тоа е тесно поврзано со функцијата и структурата на објектот како музеј. Многу модерна во тоа време, по нејзиното отворање во 1836 година, зградата станала урнек за музејски згради во Германија и Европа и на тој начин станала урнек за нови галерии како што се [[Ермитаж]] во [[Санкт Петербург]] и галериите во [[Рим]], [[Брисел]] и Касел. [[Податотека:Alte_Pinakothek_Suedseite_Muenchen-1.jpg|лево|мини| Старата пинакотека]] Зградата на музејот била сериозно загрозена од бомбардирањата за време на [[Втора светска војна|Втората светска војна]], но била реконструирана и повторно отворена за јавноста на 7 јуни 1957 година, во присуство на претседателот Теодор Хојс.<ref>{{Наведено списание|last=Voss|first=Hermann|date=1957|title=The Reopening of the Alte Pinakothek in Munich|journal=The Burlington Magazine|volume=99|issue=654|pages=312–313|jstor=872096}}</ref> Директорот Ернст Бакнер го надгледувал проектот за реставрација и се погрижил зградата да остане доследна на своите првични архитектонски основи. Украсната предвоена внатрешност, вклучувајќи ја и големата лоџа кон јужната фасада на последниот кат, не е обновена. Во 2008 година ѕидовите на просториите на горниот кат биле покриени со нова ѕидна покривка со ткаена и обоена свила од Лион. Новата шема на бои на зелена и црвена се темели на дизајнот на просториите од времето на изградбата и истата преовладувала до 20 век. Веќе во времето на кралот Лудвиг I и неговиот архитект Лео фон Кленце, употребата на ѕидни облоги наизменично во црвена и зелена боја покажала продолжување на традицијата што датирала од Изложбата на стари мајстори од крајот на 16 век во многу големи уметнички галерии во Европа ([[Фиренца]], [[Лондон]], [[Мадрид]], [[Санкт Петербург]], [[Париз]], [[Виена]]) и постои и денес. == Историја == [[Податотека:München_Alte_Pinakothek_um_1900.jpg|мини|Старата пинакотека, рачнo боена фотографија, околу 1890 година]] Вителсбаховата збирка ја започнал војводата [[Вилијам IV Баварски|Вилијам IV]] (1508–1550), кој им нарачал на познати современи сликари да насликаат неколку историски слики, вклучувајќи ја и ''битката на Александар кај Исус'', од [[Албрехт Алтдорфер]]. Изборниот кнез [[Максимилијан I (Баварија)|Максимилијан I]] (1597–1651) нарачал четири ловечки слики од [[Петер Паул Рубенс|Рубенс]] во 1616 година<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mpiwg-berlin.mpg.de/de/node/9529|title=Natural History and History Painting in Rubens’ Animals|archive-url=https://web.archive.org/web/20161119183711/http://www.mpiwg-berlin.mpg.de/de/node/9529|archive-date=2016-11-19|accessdate=2016-11-19}}</ref> и стекнал многу други слики, особено дела на [[Албрехт Дирер]]. Тој дури ги добил и ''Четворицата апостоли'' на Дирер во 1627 година поради притисокот врз градските татковци [[Нирнберг|на Нирнберг]]. Неколку години подоцна, 21 слика биле конфискувани и преместени во Шведска за време на окупацијата на Минхен во [[Триесетгодишна војна|Триесетгодишната војна]]. Внукот на Максимилијан, [[Максимилијан II Емануел Баварски]] (1679–1726) купил голем број холандски и фламански слики кога бил гувернер на [[Јужна Холандија|Шпанска Холандија]]. Така, во [[Антверпен]] во 1698 година, тој купил од Гизберт ван Колен 12 слики од [[Петер Паул Рубенс|Петер Пол Рубенс]] и 13 слики на [[Антонис ван Дајк|Ван Дајк]] со слики од Рубенс од личниот имот на уметникот, кои затоа не биле наменети за продажба. За време на наследниците на Макс Емануел, немало купувања главно заради буџетски ограничувања.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.fodors.com/world/europe/germany/munich/review-99223.html|title=ALTE PINAKOTHEK REVIEW|publisher=Fodor's|accessdate=19 July 2014}}</ref> Братучедот на Макс Емануел, Јохан Виљем, палатински изборен кнез (1690–1716), исто така собирал холандски слики. Тој го нарачал ''Големиот последен суд'' од Рубенс и го добил ''Каниџјаневото свето семејство на'' [[Рафаело Санти|Рафаел]] како мираз на неговата сопруга. Карел Теодор, изборен кнез на Баварија (1742–1799), исто така ги претпочитал холандските сликари, меѓу другото, го стекнал и ''Светото семејство'' [[Рембрант]]. До крајот на 18 век, многу слики биле изложени во [[Палатата Шлајсхајм|дворецот Шлајсхајм]] и биле достапни за јавноста. [[Податотека:Alte_Pinakothek-Saal_IX.JPG|лево|мини| Соба IX]] По обединувањето на Баварија и Пфалц во 1777 година, галериите Манхајм, Диселдорф и Цвајбрикен биле преместени во Минхен, делумно за да ги заштитат збирките за време на војните што следеле по [[Француска револуција|Француската револуција]]. 72 слики, вклучувајќи го и ''Александар во Битката кај Ис'', биле пренесени со војската на [[Наполеон Бонапарт|Наполеон I]] (1769–1821) <ref name="Alte">Alte Pinakothek, pp. 24–29</ref> во Париз во 1800 година, бидејќи Наполеон бил познат обожавател на Александар Велики. Лувр го имал до 1804 година, кога Наполеон се прогласил за цар на Франција и го зел за своја употреба. Кога [[Прусија|Прусите]] го зазеле замокот Сен Клу во 1814 година како дел од [[Војна на Шестата коалиција|Војната на Шестата коалиција]], сликата наводно била пронајдена во бањата на Наполеон.<ref name="Wood22">Wood, p. 22</ref> Повеќето од сликите не биле вратени. Со секуларизацијата, многу слики од цркви и поранешни манастири преминале во државни раце. Кралот Лудвиг I Баварски собирал главно рани германски и рани холандски слики, како и ремек-дела од италијанската [[ренесанса]]. Во 1827 година ја стекнал збирката Boisserée од 216 стари германски и стари холандски мајстори. Во 1828 година, кралот успеал да ја купи и збирката на принцот Валерштајн со 219 горногермански и горношвапски слики. Во 1838 година, Јохан Георг фон Дилис го објавил првиот каталог. По раздобјето на кралот Луј I, купувањата речиси престанале. Само од 1875 година директорите Франц фон Ребер и Хуго фон Чуди обезбедиле важни нови аквизиции, како што се ''[[Мадона со каранфил|„Мадона со каранфил“]]'' на [[Леонардо да Винчи]] и ''„Отфрлање на Христос“ на'' [[Ел Греко]]. Наклонетоста на Вителсбаховите владетели кон одредени сликари во голема мера ја зголемила збирката на со нивни дела, додека други биле запоставени. Од 1960-тите, Пинакотеката пополни некои од овие празнини: на пример, недостатокот на слики од 18 век, тој бил спасен со вклучување во збирка дела позајмени од две баварски банки. Меѓу овие слики беа ''Кафезот за птици'' на [[Никола Ланкре]] и ''Мадам Помпадур'' на [[Франсоа Буше]]. Во април 1988 година, серискиот вандал Ханс-Јоаким Болман истурил киселина врз три слики од Албрехт Дирер, ''Плач за Христос'', ''Олтар на Паумгартнер'' и ''Матер Долароса,''<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=7xKyeh1_V7IC&pg=PA283|title=Albrecht Dürer: a guide to research|last=Jane Campbell Hutchison|publisher=Taylor & Francis|year=2000|isbn=0-8153-2114-7|page=283}}</ref> предизвикувајќи штета проценета на 35 милиони евра. Во 1990 година, била купена ''Ecse agnus dei'' <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.pinakothek.de/alte-pinakothek/sammlung/rundgang/rundgang_inc.php?inc=bild&which=11677|title=pinakothek.de – Förderer und Partner|publisher=Pinakothek.de|archive-url=https://web.archive.org/web/20081006084043/http://www.pinakothek.de/alte-pinakothek/sammlung/rundgang/rundgang_inc.php?inc=bild&which=11677|archive-date=6 October 2008|accessdate=29 October 2014}}</ref> на [[Дирк Баутс]]. На 5 август 2014 година, музејот го отфрлил барањето на потомокот на банкарот Карл Хаген за враќање на ''Das Zitronenscheibchen'' на Јакоб Охтервелт, бидејќи биле незаконски добиен поради нацистичкиот прогон. Истрагата на музејот открила дека таа била легално купена по поштена цена во тоа време и дека интересот на семејството Хаген бил само во безбедноста на сликата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.codart.nl/news/1120/|title=Alte Pinakothek rejects restitution claim for 'Das Zitronenscheibchen' by Jacob Ochtervelt|publisher=codart.nl}}</ref> == Збирка == [[Податотека:Lucas_Cranach_d._Ä._-_The_Lamentation_of_Christ_-_The_Schleißheim_Crucifixion_-_Alte_Pinakothek.jpg|мини|''Распнувањето на Христос'', Лукас Кранах Постариот]] [[Податотека:Leonardo_da_Vinci_Madonna_of_the_Carnation.jpg|мини|235x235пкс| ''[[Мадона со каранфил]]'', Леонардо да Винчи]] Музејот е под надзор на Баварската државна сликарска збирка, која исто така има голема збирка на илјадници европски слики од 13 до 18 век. Нејзината збирка на рани италијански, старогермански, старохоландски и фламански слики е една од најважните во светот. Повеќе од 800 од овие слики се изложени во Старата пинакотека. Поради ограничениот простор во зградата, некои поврзани галерии низ Баварија, како што се барокните галерии во дворецот Шлајсхајм и дворецот Нојбург, исто така прикажуваат дела од старите мајстори. Од 2014 до 2017 година, музејските крила биле последователно затворани заради реновирање, а уметничките дела во затворените делови не биле достапни за гледање.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.pinakothek.de/en/renovation-alte-pinakothek|title=Archived copy|archive-url=https://web.archive.org/web/20140222211342/http://www.pinakothek.de/en/renovation-alte-pinakothek|archive-date=2014-02-22|accessdate=2014-02-17}}</ref> * '''Германски слики 14''' '''– 17''' '''век''': Старата пинакотека ја има најобемната збирка на германски стари мајстори во светот. Меѓу многу други, има дела од [[Стефан Лохнер]] (''Поклонение на кон Христос Младенецот од Дева Марија (раѓање)''), [[Михаел Пахер]] (дел од олтарот ''на Црковните отци''), [[Мартин Шонгауер]] (''Свето семејство''), [[Албрехт Дирер]] (''Четири апостоли'', ''олтар Паумгартнер'', ''Автопортрет''), [[Ханс Балдунг Грин]] (''Грофот Кристоф Баденски''), [[Албрехт Алтдорфер]] (''[[Александровата битка кај Ис]]''), Кранах (''Оплакување Христово под крстот''), [[Ханс Холбајн Постариот]] (''Олтарот на Свети Себастијан''; средиштен панел: ''Мачеништво на Свети Себастијан''), [[Матијас Гриневалд]] (''Св. Еразмо и Маврикиј''), [[Ханс фон Ахен]] (''Триумф на вистината''), [[Адам Есхајмер]] (''Бегство во Египет'') и [[Јохан Лис]] (''Смртта на Клеопатра''). * '''Рани холандски слики од 15''' '''– 16''' '''век''': Една од највпчатливите збирки во светот, особено раните холандски слики со ремек-дела како што се: [[Рохир ван дер Вејден]] (''Олтарот на Света Колумбија''), [[Дирк Баутс]] (''Ecce Agnus Dei''), [[Лукас ван Лејден]] (''Богородица и Младенецот со Марија Магдалена и дарител''), [[Јероним Бос|Хиеронимус Бош]] (фрагмент ''од Страшниот суд''), [[Ханс Мемлинг]] (''Седумте радости на Богородица'') и [[Jan Gossaert|Јан Госаер]], алијас Мабиз (''Данае''). * '''Холандски слики 17''' '''–''' '''18''' '''век''': Поради страста на Вителсбаховите владетели, овој дел се состои од многу извонредни слики. Меѓу мајсторите се [[Рембрант]] (''Симнување од крстот'', ''Свето семејство''), [[Франс Халс]] (''Портрет на Вилем Крос''), [[Питер Ластман]] (''Одисеј и Наусика'' ), Карел Фабрициус ( ''Автопортрет''), Жерар Терборх (''Болва''), Качер (''Момче со куче''), Јакоб ван Руисдаел (''Поплава со дабови дрвја'') и многу други. * '''Фламански слики 16''' '''– 18''' '''век''': Збирката содржи ремек-дела на сликари како Јан Мабиз (''Данае''), [[Питер Бројгел Постариот]] (Сцена на пристаништето со Христос проповеда, Земја на Кокањ), [[Јан Бројгел Постариот]] (''Пристаниште со Христос проповедникот''), [[Петер Паул Рубенс|Питер Пол Рубенс]] (''Рубенс и неговата прва сопруга Изабела Брант'', ''Падот на проклетите'', ''Големиот последен суд''), [[Антонис ван Дајк]] (''Положување во гробот'', А''втопортрет'', ''Сузана и старецот''), Џејкоб Џордаенс (''Селска сатира'' ) и Адријан Брувер (''Вашка Барбарова)'' ). Збирката на Рубенс, со 72 слики, е најголемата постојана збирка во светот. * '''Италијански слики 13''' '''– 18''' '''век''': Италијанските готски слики се најстарите во галеријата, вклучувајќи ја и познатата ''Тајна вечера'' на [[Џото]], а потоа сите школи на [[Италијанска ренесанса|италијанското ренесансно]] и [[Барокна уметност|барокно сликарство]] се претставени со делата на Фра Анџелико (''Гробницата''), [[Доменико Гирландајо]] (''Марија со Исус и'' ''Свети Доминик), Михаил, Јован Крстител и Јован Евангелист''), [[Сандро Ботичели]] (''Оплакувањето на мртвиот Христос''), Филипо Липи (''Благовештението''), Лоренцо Лото (''Мистичниот брак на Света Катерина''), Рафаел (''Светото семејство во куќата на Каниџани'', ''Матијас под превезот'', ''Мадона Темпи''), [[Леонардо да Винчи]] (''[[Мадона со каранфил]]''), Антонело да Месина (''Благовештение''), [[Тицијан]] (''Успение'', ''Чарлс V''), [[Тинторето]] ( ''Христос во куќата на Марија и Марта'' ), [[Паоло Веронезе]] ( ''Амор со две кучиња'' ), [[Гвидо Рени]] ( ''Успение на Марија'' ), [[Luca Giordano|Лука Џордано]] ( ''Циничен филозоф''), [[Џовани Батиста Тјеполо|Тиеполо]] ( ''Почит на кралевите'' ), [[Francesco Guardi|Франческо Гварди]] ( ''Регата на каналот Дела Гуидека'' ), [[Каналето]] (''Пјацета во Венеција'') и други . * '''Француски слики од 16''' '''– 18''' '''век''': И покрај тесната поврзаност помеѓу Вителсбах и Франција, ова е вториот најмал оддел со дела од, на пример: [[Клод Лорен]] (''Протерувањето на Агара'' ), [[Никола Пусен]] (''Мида и Бахус''), [[Франсоа Буше]] ( ''Мадам де Помпадур'', ''Портрет на Марија-Луиз О'Марфи''), [[Никола Ланкре]] (''Кафез за птици''), [[Жан-Батист-Симеон Шарден]] (''Жената чисти репа''), [[Морис Кантен де Ла Тур|Морис-Квентин де ла Тур]] (''Госпоѓа Феран медитира за Њутн''), [[Клод Жозеф Верне|Клод Џозеф Верне]] (''Источното пристаниште в зори'') и [[Жан-Оноре Фрагонар]] (''Девојката со кучиња''). * '''Шпански слики, 16''' '''– 18''' '''век''': Иако ова е најмалиот дел, застапени се сите главни мајстори, како [[Ел Греко]] (''Соблекувањето на Христос'' ), Де ла Круз (''Инфанта Изабела Клара Евгенија од Шпанија'' ), [[Диего Веласкес|Веласкез]] (''Млад шпански господин''), [[Jusepe de Ribera|Јузепе де Рибера]] (''Свети Вартоломеј)'', [[Франсиско де Сурбаран]] (''Заробувањето на Света Катерина Александриска на планината Синај'', ''Свети Фрањо во екстаза'') и Мурило ( ''Момчето просјак јаде грозје и дињи'' ). Сликите на [[Франсиско Гоја]] биле преместени во Новата пинакотека. == Галерија == Избрани дела:<gallery> Податотека:Giotto_di_Bondone_001.jpg|врска=Slika:Giotto_di_Bondone_001.jpg|алт=Giotto di Bondone, Kristus na križu med Marijo in Janezom, ok. 1300|[[Џото ди Бондоне]], ''Христос на крстот меѓу Марија и Јован'', ок. 1300 Податотека:Albrecht_Dürer_104.jpg|врска=Slika:Albrecht_Dürer_104.jpg|алт=Albrecht Dürer, Avtoportret, 1500|[[Албрехт Дирер]], ''Автопортрет'', 1500 Податотека:Jacopo de' Barbari - Dead Partridge with Iron Gauntlets and Crossbow Arrows (1504).jpg|врска=Slika:Jacopo de' Barbari - Dead Partridge with Iron Gauntlets and Crossbow Arrows (1504).jpg|алт=Jacopo de' Barbari, Tihožitje z jerebico in zaščitno rokavico 1504|[[Јакопо де Барбари]], ''Мртва природа со еребица и заштитна ракавица,''1504 Податотека:Lorenzo_Lotto_037.jpg|врска=Slika:Lorenzo_Lotto_037.jpg|алт=Lorenzo Lotto, Mistična poroka svete Katarine, 1506–08|[[Лоренцо Лото]], ''Мистичниот брак на Света Катерина'', 1506-08 Податотека:Tempi_Madonna_by_Raffaello_Sanzio_-_Alte_Pinakothek_-_Munich_-_Germany_2017.jpg|врска=Slika:Tempi_Madonna_by_Raffaello_Sanzio_-_Alte_Pinakothek_-_Munich_-_Germany_2017.jpg|алт=Rafael, Madonna Tempi, 1508|[[Рафаело Санти|Рафаел]], ''Мадона Темпи'', 1508 часа Податотека:Vanità_di_Tiziano.jpg|врска=Slika:Vanità_di_Tiziano.jpg|алт=Tizian, Prevzetnost, ok. 1516|[[Тицијан]], Д''рскост'', ок. 1516 Податотека:Pieter_Bruegel_d._Ä._037.jpg|врска=Slika:Pieter_Bruegel_d._Ä._037.jpg|алт=Pieter Bruegel starejši, Dežela Indija Koromandija, 1567|[[Питер Бројгел Постариот]], ''Земја на Индија Коромандија'', 1567 Податотека:Albrecht_Altdorfer_-_Schlacht_bei_Issus_(Alte_Pinakothek,_München)_2.jpg|врска=Slika:Albrecht_Altdorfer_-_Schlacht_bei_Issus_(Alte_Pinakothek,_München)_2.jpg|алт=Albrecht Altdorfer, Bitka Aleksandra pri Isu, 1529|[[Албрехт Алтдорфер]], ''Битката на Александар кај Ис'' 1529 Податотека:Infantin_Isabella_Clara_Eugenia_von_Spanien_1599.jpg|врска=Slika:Infantin_Isabella_Clara_Eugenia_von_Spanien_1599.jpg|алт=Juan Pantoja de la Cruz, Infanta Izabela Klara Evgenija, 1599|[[Хуан Пантоја де ла Круз]], ''Инфанта Изабела Клара Евгенија,''1599 Податотека:Peter Paul Rubens - Rubens and Isabella Brant in the honeysuckle bower.jpg|врска=Slika:Peter Paul Rubens - Rubens and Isabella Brant in the honeysuckle bower.jpg|алт=Peter Paul Rubens, Avtoportret z ženo Izabelo Brant, 1609|[[Петер Паул Рубенс]], А''втопортрет со неговата сопруга Изабела Брант'', 1609 Податотека:Adam_Elsheimer_The_Flight_into_Egypt.jpg|врска=Slika:Adam_Elsheimer_The_Flight_into_Egypt.jpg|алт=Adam Elsheimer, Beg v Egipt, ok. 1609|Адам Елсхајмер, ''Бегство во Египет'', ок. 1609 Податотека:Anthonis_van_Dyck_050.jpg|врска=Slika:Anthonis_van_Dyck_050.jpg|алт=Anthony van Dyck, Avtoportret, c. 1621|Антонис ван Дајк, ''Автопортрет'', ок. 1621 часот Податотека:Ofiara_Abrahama1.jpg|врска=Slika:Ofiara_Abrahama1.jpg|алт=Rembrandt van Rijn, Žrtvovanje Izaka, 1636|[[Рембрант ван Рајн]], ''Жртвата на Исак'', 1636 Податотека:Gerard_ter_Borch_d._J._012.jpg|врска=Slika:Gerard_ter_Borch_d._J._012.jpg|алт=Gerard ter Borch, Lovilka bolh|Герард тер Борх, ''Болвотребач'' Податотека:Bartolomé_Esteban_Perez_Murillo_004.jpg|врска=Slika:Bartolomé_Esteban_Perez_Murillo_004.jpg|алт=Bartolomé Esteban Murillo, Beraška dečka jesta grozdje in melone, ok. 1645-1655|Бартоломе Естебан Муриљо, ''Момче кое моли за храна'', ок. 1645-1655 Податотека:Resting_Girl_by_François_Boucher_(1753)_-_Alte_Pinakothek_-_Munich_-_Germany_2017_(crop).jpg|врска=Slika:Resting_Girl_by_François_Boucher_(1753)_-_Alte_Pinakothek_-_Munich_-_Germany_2017_(crop).jpg|алт=François Boucher, Portret Marie-Louise O'Murphy, 1737-1818)|Франсоа Буше, ''Портрет на Мари-Луиз О'Марфи, 1737-1818)'' Податотека:Boucher_Marquise_de_Pompadour_1756.jpg|врска=Slika:Boucher_Marquise_de_Pompadour_1756.jpg|алт=François Boucher, Madame de Pompadour, 1756|Франсоа Буше, ''Мадам де Помпадур,''1756 Податотека:1770_Fragonard_Maedchen_mit_Hund_anagoria.jpg|врска=Slika:1770_Fragonard_Maedchen_mit_Hund_anagoria.jpg|алт=Jean-Honoré Fragonard, Dekle s psičkom, 1770-1775|Жан-Оноре Фрагонар, ''Девојка со куче'', 1770-1775 </gallery> == Наводи == {{наводи}} == Литература == == Надворешни врски == * [https://www.pinakothek.de/besuch/alte-pinakothek Официјална веб-страница] (на германски) * [http://www.stadtpanoramen.de/en/munich/alte_pinakothek.html Панорама на Alte Pinakothek] [[Категорија:Појавено во 1836 година]] [[Категорија:Организации во Минхен]] [[Категорија:Музеи во Германија]] [[Категорија:Координати на Википодатоците]] [[Категорија:Врамена карта без назнака за OSM-однос на Википодатоците]] t0s9jzb0x6cn9a13bqcya3w2z86hnup 2 1361645 5562978 5562650 2026-05-24T13:35:32Z Gurther 105215 5562978 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=Александар Мартулков|image=Alekso Martulkov.jpg|caption=Алексо Мартулков во [[1951|1951 г.]]|order2=Пратеник во [[Народно собрание на Бугарија|Народното собрание на Бугарија]]|term_start2=20 август 1931|term_end2=12 април 1933|monarch2=[[Борис III]]|premier2=[[Александар Малинов]]</br>[[Никола Мушанов]]|order4=Пратеник во [[Влада на Македонија од 1945|Президиумот на Народното Собрание на Македонија]]|term_end4=26 јуни 1946|term_start4=15 април 1945|president4=[[Методија Андонов - Ченто]]|premier4=[[Лазар Колишевски]]|term_start5=1 јануари 1947|term_end5=1952|president5=[[Благоја Фотев]]|premier5=[[Лазар Колишевски]]|nickname=[[Ото фон Бизмарк|Бизмарк]]|birth_name=Александар Ончев Мартулков|birth_date=[[23 октомври]] [[1878]]|birth_place=[[Велес]], [[Отоманска Македонија]]|death_date=[[19 декември]] [[1962]] {{мали|(возр. 84)}}|death_place=[[Софија]], [[Народна Република Бугарија|НР Бугарија]]|parents=[[Пано Мартулков]] и Сава Мартулкова|alma_mater=[[Скопско педагошко училиште]]|awards={{*}} [[Орден „За заслуга“ (Бугарија)|Орден „За заслуга“]]|blank2=Дела|data2=''„[[Моето учество во револуционерните борби на Македонија]]“'' <small>([[Список на литературни дела од Алексо Мартулков|други]])</small>|signature=Потпис на Мартулков.png|predecessor1=|successor1=|order6=Член на [[Уставотворно собрание на Народна Република Македонија|Уставотворното собрание на Македонија]]|term_start6=27 јуни 1946|term_end6=31 декември 1946|president6=[[Димитар Несторов]]|premier6=[[Лазар Колишевски]]}} '''Александар Ончев Мартулков''',<ref group=белешка>Во некои дела, наместо Ончев именуван е како Панов или Иванов.</ref> познат по псевдонимот '''Бизмарк'''<ref>{{Мирчев|237}}</ref> ([[Велес]], [[23 октомври]] [[1878]] — [[Софија]], [[19 декември]] [[1962]]) — [[Македонци|македонски]] револуционер и политичар. Меѓу првите пропагатори на [[социјализмот]] во [[Македонија]]. Роден во сиромашно работничко семејство, стекнал више образование во [[Скопско педагошко училиште|Скопското педагошко училиште]]. Во [[1894|1894 година]] се приклучил во [[Социјализам|социјалистичкото движење]] со поттик од [[Васил Главинов]]. Како член на [[Македонска социјалистичка група|Македонската социјалистичка група]], учествувал во [[Празнување на ден на трудот во 1896 година (Софија)|првото празнување на ден на трудот во Бугарија]]. Во [[1899|1899 година]] организирал [[Штрајк против Скопското педагошко училиште|штрајк против педагошкото училиште]] и [[Агитаторска одисеја на Алексо Мартулков|агитаторска одисеја]]. Во [[1900|1900 година]] се приклучил во [[МРО]] и учествува во [[Илинденското востание]]. После востанието, соработувал со [[Велешки револуционерен реон|Велешкиот револуционерен реон]] и [[Иван Наумов Аљабакот|Иван Аљабакот]]. Во [[1906|1906 година]] се пресели во [[Софија]] и станал дел од [[Бугарска комунистичка партија|Бугарската комунистичка партија]]. После [[Младотурската револуција]], Мартулков станал дел од новата велешка власт. Испратен како делегат во првиот конгрес на Балканската комунистичка партија во [[Белград]], [[1910|1910 година]]. Во текот на [[Балканските војни]], учествувал во управувањето на [[Велешко]]. За време на [[Првата светска војна]], го основал [[Комитет на дезертери|Комитетот на дезертери]] каде префрлиле воени дезертери од српската војска во [[Царството Бугарија]]. Го уапсиле во [[1915|1915 година]] но ослободен е откако почна [[Бугарска окупација на Србија (Прва светска војна)|бугарската окупација на Македонија]]. Во [[1916|1916 година]] станал секретар на [[Општина Оморани]]. Во [[1918|1918 година]] го одбрале за чиновник во [[Космет]]. После војната се приклучил во [[Емигрантски комунистички сојуз|Емигрантскиот комунистички сојуз]] и учествувал во борбата меѓу [[македонската емиграција во Бугарија]]. Во [[1919|1919 година]] бил претседател на [[Велешко благотворително братство „Рајко Жинзифов“|Велешкиот благотворително братство]]. Во [[1925|1925 година]] се приклучил во [[ВМРО (Обединета)]]. Во [[1931|1931 година]] бил одбран за пратеник во [[Народно собрание на Бугарија|народното собрание на Бугарија]], заедно со [[Христо Трајков]]. Во [[1932|1932 година]] почнал со издавањето на весникот „''[[Македонско знаме]]''“, [[1933|следната година]] доживеал неуспешен обид на атентат од [[Михајловисти|Михајловистите]]. На [[8 јули]] [[1936|1936 година]], [[Судски процес против ВМРО (Обединета)|го осудиле Мартуков заедно со останатите членови на ЦК на ВМРО (Обединета)]]. Учествувал во [[Народноослободителната борба]]. Во текот на војната се приклучил во [[Президиумот на АСНОМ]] и подоцна во народното собрание на [[НР Македонија]]. Ја организирал [[Илинденска пензија|Илинденската пензија]] и подоцна доделување на [[Илинденска споменица|Илинденската споменица]]. Во [[1954|1954 година]] ги објавил неговите спомени насловени „''[[Моето учество во револуционерните борби на Македонија]]''“. Во [[1960-тите]], по наредба од [[Лазар Колишевски]], Мартулков целосно го изолирале од секојдневниот политички живот на Македонија. Разочаран со новите одлуки, Мартулков се преселил во Софија, каде починал. == Животопис == === Потекло и рани години (1894 – 1901) === {{Поврзано|Празнување на ден на трудот во 1896 година (Софија)|Штрајк против Скопското педагошко училиште|Агитаторска одисеја на Алексо Мартулков|Мартулкови}} Александар Мартулков е роден на [[23 октомври]] [[1878|1878 година]] во [[Велес|градот Велес]], тогаш дел од [[Отоманското Царство]]. Потекнува од сиромашно работничко семејство.<ref>{{Наведена книга|url=|title=Извори за ослободителната војна и револуција во Македонија 1941-1945: Документи на Комунистичката партија на Југославија и Комунистичката партија на Македонија 1941-1945|last=Апостолски|first=Михајло|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1970|pages=474|author-link=Михајло Апостолски}}</ref> Неговиот татко [[Пано Мартулков|Пано (Онче) Мартулков]] бил [[воденичар]] и деец на [[македонско национално движење|македонското национално движење]]. Поради тоа во [[1867|1867 година]] бил прогонет во [[Дијарбекир]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Български математици|last=Чобанов|first=Иван|publisher=Државно издателство „Народна просвета“|year=1987|pages=19}}</ref> Неговата мајка Сава Мартулкова била работник. Неговиот постар брат, [[Петар Мартулков]], учителствувал во [[Софија]] со [[Роса Мартулкова|неговата жена]]. Во [[есента]] [[1894|1894 година]] Мартулков се запознал со Васил Главинов, кој го [[Радикализам|радикализирал]] со брошурата „''Студенство и социјализам''“ од [[Никола Габровски]].{{Sfn|Станковиќ|2020|p=55}} Под наредба од [[Димитар Благоев]],<ref>{{Наведена книга|url=https://www.strumski.com/books/g_madolev_vasil_glavinov.pdf|title=Васил Главинов - пионер на социјалистическото движение в Македониа и Одринско|last=Мадолев|first=Георги|publisher=Исторически преглед|year=1968|pages=68}}</ref> Главинов основал група на социјалисти со седум члена, меѓу кои биле Мартулков, [[Ризо Ризов]] и [[Илија Плавев]].<ref>{{Наведени вести|url=http://www.tirekovmirece.com/Novost/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2,-%D0%B6%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BA-%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B3%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80-%D0%BD%D0%B0-%D1%81%D0%BE%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%BA%D0%B8%D1%82%D0%B5-%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%B8|title=Главинов, жесток пропагатор на социјалистичките идеи|last=Печков|first=Петар|date=12 септември 2015|work=ТиРековМиРече}}</ref> Во [[1895|1895 година]] Мартулков се запишал во [[Гимназија „Кочо Рацин“ - Велес|Велешката прогимназија]]. Во [[1896|1896 година]] се приклучил [[Македонска социјалистичка група|Македонската социјалистичка група]]. Таму се запознал со [[Атанас Раздолов]],<ref name=":12">{{Наведена книга|url=|title=Прилози за Илинден 1978, материјали од Научниот собир Местото на Илинденското востание и Крушевската република во борбата на македонскиот народ за национално и социјално ослободување, одржан на 3, 4 и 5 август 1978. г. во Крушево по повод 75-годишнината од Илинденското востание|last=Христов|first=Александар|publisher=Совет Десет дена Крушевска република|year=1979|pages=807}}</ref> [[Димитар Мирасчиев]], Андон Шулев и Стојан Попов.<ref>{{Наведени вести|url=https://novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/koga-makedoncite-za-prvpat-go-odbelezhaa-1-maj/|title=Кога Македонците за првпат го одбележаа 1 Мај|last=Станковиќ|first=Далибор|date=1 мај 2023|work=[[Нова Македонија]]}}</ref>{{Sfn|Станковиќ|2020|p=56}} Во [[1896|1896 година]] МСГ обработиле знаме со геслото „''Ослободувањето на Македонија е дело на Македонците'' — ''[[Македонија на Македонците]]''“, за [[Празнување на ден на трудот во 1896 година (Софија)|првото празнување на ден на трудот во Бугарија]]. Поради нејзиниот [[Македонство|македонски карактер]] бил забранет но Мартулков тајно го однесол.{{Sfn|Андонов Полјански|1973|p=82}} Во [[Борисова градина|Борисовата градина]] Андон Шулев одржал говор каде ги истакна главните цели на организацијата.{{Sfn|Андонов Полјански|1973|p=84}} После настанот Мартулков почнал да го шири [[Социјализам|социјализмот]] во неговата прогимназија. Во [[1898|1898 година]], се запишал во [[Скопско педагошко училиште|Скопското педагошко училиште]], таму продолжил со неговата агитација. Под влијание на [[Петар Манџуков]], организирал [[Штрајк против Скопското педагошко училиште|штрајк против училиштето]] во [[мај]] [[1899|1899 година]].<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=27}}</ref> После настанот бил прогонет од сите училишта под делокруг на [[Бугарската егзархија]].<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=30-31}}</ref> После живеел на [[Булевар „Марија Луиза“ (Софија)|булевар „Марија Луиза“]], [[Софија]] со Васил Главинов.{{Sfn|Станковиќ|2020|p=92}} Во втората половина на 1899 година се вратил во Велес за да го снабди весникот „''[[Политичка слобода]]''“.<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=39}}</ref> Со таа цел [[Агитаторска одисеја на Алексо Мартулков|патувал низ југоисточна Македонија]] каде го спречил влијанието на [[Врховисти|Врховистите]] и го зголеми влијанието на [[социјализмот]].<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=41-43}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://ristogjorgjiev.com/2025/04/02/%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BF%D0%BB%D0%BE%D0%B2-%D1%81%D1%82%D1%80%D1%83%D0%BC%D0%B8%D1%86%D0%B0-%D0%BD%D0%B8%D0%B7-%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%98%D0%B0%D1%82%D0%B0-%D1%81%D1%82-8/|title=Времеплов – Струмица низ историјата – Струмички учители од 1880 до 1913 година|last=Ѓорѓиев|first=Ристо|work=РистоЃорѓиев}}</ref> Ги употребил тајните патишта на [[Македонската револуционерна организација]] без нивно одобрување.{{Sfn|Станковиќ|2020|p=92}}<ref>{{Наведена книга|url=https://muzejbitola.mk/wp-content/uploads/2016/zbornik_2016_web/10_Branko_Gjorgiev.pdf|title=Тајната патна мрежа на Македонската револуционерна организација во Струмица и Струмичко|last=Ѓорѓиев|first=Бранко|publisher=Национална установа завод за заштита на спомениците на културата и музеј|year=2016|location=[[Битола]]|pages=95}}</ref> На [[9 декември]] се вратил во Велес. За време на [[Велигден]], [[1900|1900 година]], Мартулков предводел група составена од [[Никола Русински]], Јордан Малезанов и [[Илија Раштанов]]. Тие го ограбиле [[Јован Весов]] за 160 [[Турска лира|турски лири]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Македония и Тракия в борба за свобода: Краят на ХIХ - началото на ХХ в Нови док|last=Георгиев|first=Величко|publisher=[[Македонски научен институт]]|year=1995|isbn=9789548187244|location=[[Софија]]|pages=197}}</ref>{{Sfn|Станковиќ|2020|p=93}} После нападот, Русински се иселил во [[Куманово]] додека Мартулков прележал пет месеци казна во [[Куршумли ан]]. Јордан Малезанов избегал со парите во Софија.<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=55-57}}</ref> === Учество во Илинденско востание и Младотурската револуција (1901 – 1912) === [[Податотека:1909 years First Balkan Socialdemocrat conference Belgrade.png|мини|Делегати во Првата балканска социјалнодемократска конференција во [[Белград]], [[1910|1910 г.]]|313x313px]]Во [[1901|1901 година]] се приклучил во [[Македонската револуционерна организација]] под наредба од [[Македонска социјалистичка група|МСГ]].{{Sfn|Станковиќ|2020|p=95}} Како дел од [[Скопски револуционерен округ|Скопскиот револуционерен округ]], помогнал со организирање на [[Илинденското востание]] во [[Кумановско]].<ref name=":5">{{Наведена книга|url=https://www.zirm.mk/wp-content/uploads/2022/11/IST-2022.1.08-Sazdovski-N.-Dejnosta-na-MRO-vo-kumanovsko-1895-1903.pdf|title=Дејноста на Македонската револуционерна организација во Кумановско (1895-1903)|last=Саздовски|first=Ненад|publisher=Здружение на историчари на Република Македонија|year=2022|location=[[Скопје]]|pages=144}}</ref> Ги обновил револуционерните мрежи со останатите региони. Собрал околу 650 [[Турска лира|турски лири]] од градските трговци, со нив купил 60 [[пушки]] и 20 [[Револвер|револвери]].<ref name=":5" /> За време на востанието, се обидол да се приклучи во четата на [[Никола Дечев]]. Но [[Задгранично претставништво|Задграничното претставништво]] го побарале во [[Софија]]. Мартулков бил против одлуката, но откако открил дека Никола Дечев со неговата чета биле ликвидирани во [[Луково (Кратовско)|Луково]] се сместил во Софија заедно со [[Никола Пушкаров]].<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=79}}</ref> После востанието Пушкаров му дадол наредба да изврши терористички напад во [[Скопје]] со цел да го привлече вниманието на [[Западна Европа]]. Преку [[Врање]] влегол во [[Вардарска Македонија]] но околиските аскери го уапсиле во [[Челопек (Кумановско)|Челопек]]. Лежел три месеци во затвор. Откако бил ослободен, Кирил Стојанов го известил дека терористичкиот напад бил откажен поради [[Мирцштешки реформи|Мирцштешките реформи]].<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=79-82}}</ref> После востанието, влијанието на [[Странски пропаганди во Македонија|странските пропаганди во Македонија]] се зголемило. [[Јован Бабунски]] се сместил во градот додека во [[пролетта]] [[1904|1904 година]] [[Христо Татарчев]] го пратил [[Стефан Димитров]].{{Sfn|Аврамов|1929|p=28}}{{Sfn|Аврамов|1929|p=40}} Поради тоа [[Борис Сарафов]], тогашен претседател на [[Врховниот македонски комитет]], го пратил [[Иван Наумов Аљабакот]].{{Sfn|Каровски|2013|p=91}} Како претставник на [[Српска пропаганда во Македонија|српската пропаганда]], [[Глигор Соколов|Глигор Соколовиќ]] со неговата чета го придружил Бабунски.{{Sfn|Аврамов|1929|p=54-56}}{{Sfn|Каровски|2013|p=91}} Мартулков се приклучил во четата на Аљабакот и учествувал во борбата против чифлигарот Етим Мустафа во [[Јасеново]].<ref>{{Наведена книга|url=https://www-ceeol-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/search/viewpdf?id=648533|title=ВМОРО и надзора над стопанския живот в Македония и Одринско (до навечерието на Балканските войни)|last=Александрова|first=Елена|publisher=Историческо бъдеще|year=2017|pages=170}}</ref> Во [[1905|1905 година]] се вратил во [[Велес]]. Неколку месеци подоцна Мартулков се преселил во Софија. По патот се запознал со [[Даме Груев]] во [[Кнежје]].<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=129-132}}</ref> Во Софија страдал од [[туберкулоза]] и неговиот состанар [[Александар Антонов]] се самоубил. Во [[1906|1906 година]] се приклучил во [[Бугарска комунистичка партија|Бугарската комунистичка партија]], ги поддржи тесните социјалисти предводени од [[Димитар Благоев]]. Во [[1907|1907 година]] се запознал со [[Георги Димитров]] при штрајк на железничките работници.<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=141-144}}</ref> Истата година Мартулков се обидол да се врати во Вардарска Македонија со четата на [[Крсто Б'лгаријата]] преку [[Ќустендил]], но по патот [[Врховизам|врховистичка]] чета ги поразиле.<ref name=":8">{{Наведена книга|url=http://www.makedonika.mk/ShareBook.aspx?id=10791|title=Пере Наумов Тошев|last=Миноски|first=Михајло|publisher=Македонска литера|year=2013|isbn=978-9989-622-98-4|location=[[Скопје]]|pages=208-209|author-link=Михајло Миноски}}</ref> После [[Младотурската револуција]], Мартулков бил амнестиран и се вратил во Велес. Заедно со [[Радикална-реформска струја|прогресивната струја на ВМОРО]] учествувал во управувањето на Македонија. Во [[септември]] [[1908|1908 година]], заедно со [[Васил Главинов]], го основале просветното друштво „''Класно единство''“ со 20 членови.<ref>{{Наведена книга|url=|title=За работничкото движење во Македонија до Балканската војна|last=Зографски|first=Данчо|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1950|location=[[Скопје]]|pages=219|author-link=Данчо Зографски}}</ref>{{Sfn|ПА II|2009|p=1240}} Истата година биле спроведени локални избори каде [[Ризо Ризов]] бил назначен за градоначалник на Велес а Мартулков за чиновник.<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=186-187}}</ref> Во [[1909|1909 година]] Мартулков бил назначен за селски учител во [[Нежилово (Велешко)|Нежилово]]. Таму одржал говор каде ја критикувал [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]] и нејзиниот саботаж на [[Македонско национално движење|македонското национално движење]].{{Sfn|Аврамов|1929|p=171}} Истата година, околу [[Велигден]], [[Абдул Хамид II]] организирал контра државен удар во [[Истанбул]]. [[Младотурци|Младотурците]] побарале помош од [[Јане Сандански]] и неговата чета. Мартулков се приклучил во неговата чета.{{Sfn|Влахов|1947|p=113}} После борбата, [[Димитар Мирасчиев]] го пречекал во [[Солун]] каде се запознал со [[Димитар Влахов]]. Во [[1910|1910 година]] бил меѓу делегатите во првата балканска социјалнодемократска конференција во [[Белград]] заедно со [[Душан Цекиќ]]. За претседател на седницата бил назначен Васил Главинов. Меѓу [[1911]]-[[1912|1912 година]] военополитичките односи меѓу [[Балкански сојуз|Балканскиот сојуз]] и [[Отоманското Царство]] се вложиле. Поради тоа Мартулков го известил Лазар Трајков, тогашниот градоначалник на градот, да го спремал Велес за војна.<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=231-232, 234-235}}</ref> === Балканските војни и Првата светска војна (1912 – 1918) === {{Поврзано|Комитет на дезертери|Општина Оморани}}[[Податотека:Извештај за дезертскиот комитет на Мартулков.png|мини|233x233px|Извештај од министерството за надворешни работи на Србија за [[Комитет на дезертери|Комитетот на дезертери]], [[1914|1914 г.]]{{Sfn|Ѓоргиевска|2019|p=154}}]]Со почетокот на [[Првата балканска војна]], српската војска влегла во [[Велес]] на [[23 октомври]].{{Sfn|Малковски|2023|p=78}} Новата српска администрација, предводена од Давид Димитријевиќ, го назначиле Мартулков за градоначалник.{{Sfn|Малковски|2023|p=79-80}} Мартулков учествувал во средби со [[Црна рака (Србија)|Црна рака]] со генералите Поповиќ и Стаиќ.{{Sfn|Малковски|2023|p=82-84}} Во [[ноември]] поднесол отставка и се преселил во [[Штип]] каде се запознал со [[Ефрем Чучков]] и [[Ефтим Спространов]]. Петко Пенчев се обидол да формира бугарска општина во Велес но Мартулков се спротивставил со одлуката.{{Sfn|Малковски|2023|p=85-86}} Во [[1913|1913 година]], [[Димитрија Чуповски]] се вратил во Велес и организирал Општамакедонска конференција. Меѓу делегатите биле: [[Петар Поп Арсов]], Крум Зографов, [[Иван Поп Јорданов]] и Мартулков.{{Sfn|ПА II|2009|p=848}}{{Sfn|ПА II|2009|p=1079-1080}} Пратиле апел до [[Лондонски договор (1913)|Лондонската конференција]] за автономна Македонија во склоп на [[Отоманското Царство]]. За време на [[Втората балканска војна]], Мартулков помогнал со пандемијата на [[колера]] во Штип.{{Sfn|Ѓоргиевска|2019|p=111}} После војните се запишал во педагошки курс во [[Белград]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Македонија во војните 1912-1918, прилози од научниот собир одржан во МАНУ на 16 и 17 ноембри 1988 година|last=Катарџиев|first=Иван|publisher=[[МАНУ]]|year=1991|location=[[Скопје]]|pages=347|author-link=Иван Катарџиев}}</ref> Со почетокот на [[Првата светска војна]], Мартулков се вратил во [[Скопје]]. Таму заедно со [[Јордан Шурков]], [[Михаил Николов|Мишо Николов]] и [[Георги Богданов]] го основале [[Комитет на дезертери|Комитетот на дезертери]]. Главна цел на комитетот било да префрлат македонски дезертери од српската војска во [[Царството Бугарија]]. Во текот на [[1914|1914 година]], комитетот се проширил низ [[Источна Македонија]]. Главни центри биле отворени во [[Делчево]], [[Радовиш]], Штип и [[Пехчево]].{{Sfn|Малковски|2023|p=108}} Успешно префрлиле околу 2.500 војници.{{Sfn|Ѓоргиевска|2019|p=100}} Комитетот дејствувал сѐ до [[Божик|Божиќ]] [[1915|1915 година]], кога поголем дел од раководството биле уапсани.{{Sfn|Малковски|2023|p=110}} Неколку месеци подоцна Бугарија најавила војна против Србија и за кратко време ја [[Бугарска окупација на Србија (Прва светска војна)|окупирале Вардарска Македонија]]. Поради тоа Шурков и Мартулков биле интернирани во [[Струга]] но подоцна се ослободени од бугарската администрација. Во [[1916|1916 година]],<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=307-310}}</ref> со поттик од Орце Андов, Мартулков се вработил како секретар на [[Општина Оморани]].<ref>{{Наведена книга|url=https://repository.ukim.mk/handle/20.500.12188/23028|title=Зошто и како беа интернирани крушевските Власи за време на Првата светска војна?|last=Минов|first=Никола|publisher=[[УКИМ]]|year=2017|pages=133}}</ref> Следната година се сместил во [[Приштина]] каде работел како чиновник заедно со [[Ризо Ризов]] и [[Димитар Влахов]]. После поразот на [[Бугарска армија|Бугарската војска]] во [[Македонски фронт|Македонскиот фронт]], државните чиновници на [[Косово и Метохија]] евакуира во [[Софија]]. Мартулков бил назначен за градоначалник на [[Урошевац]], но тој никогаш не ја прифатил функцијата. Заедно со [[Петар Ацев]] и [[Ѓорче Петров]] преку [[Гнилане]], [[Ниш]] и [[Пирот]] се преселиле во Бугарија.<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=327-337}}</ref> === Меѓувоен период (1918 – 1941) === {{Поврзано|Велешко благотворително братство „Рајко Жинзифов“|Емигрантски комунистички сојуз|Македонско знаме (1932 - 1934)}}[[Податотека:Весник Ослободување.png|мини|321x321px|Исечок од [[Ослободување (1920 - 1923)|весникот „Ослободување“]], печатен орган на [[Емигрантски комунистички сојуз|Емигрантскиот комунистички сојуз]].]][[Податотека:Гоцевата дружина во 1938 година.jpg|мини|317x317пкс|Собор на македонските Илинденци на [[4 мај]] [[1938|1938 година]], по повод 35-годишнината од [[Битка кај Баница|смртта на Делчев]]. Петте личности најнапред се (лево кон десно): Мартулков, [[Руша Делчева]], [[Туше Делииванов]], [[Михаил Чаков]] и [[Митко Зафировски]]. ]] Поради неговото учество во [[Илинденското востание]] во [[1918|1918 година]] го наградиле со [[Орден „За заслуга“ (Бугарија)|бронзов орден „За заслуга“]].<ref>[https://wars.archives.bg/thumbnail_lists/image=/09_40_1_335_108_gr.jpg ДВИА, ф. 40, оп. 1, а.е. 335, л. 108]</ref> Во Бугарија се развило внатрешна борба меѓу [[Македонската емиграција во Бугарија|македонската емиграција]]. Во [[1919|1919 година]], заедно со [[Христо Калајџиев]], Мартулков се приклучил во [[Емигрантски комунистички сојуз|Емигрантскиот комунистички сојуз]] — огранок на [[Бугарска комунистичка партија|Бугарската комунистичка партија]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Илинден и Илинденските традиции|last=Димовски-Цолев|first=Ѓорги|publisher=Развиток|year=1979|pages=158|author-link=Ѓорги Димовски-Цолев}}</ref> [[1920|Следната година]], Мартулков го претставил [[Велешко благотворително братство „Рајко Жинзифов“|Велешкото благотворително братство]] во Вториот велики собор на [[Сојуз на македонските емигрантски организации]].<ref>{{Наведени вести|url=https://digital.libplovdiv.com/bg/view/649941d900ab5c4ba8730ee0?q|title=Братствата осѫждатъ отцѣпницитѣ|date=9 декември 1920|work=Македония}}</ref> Истата година, ЕКС ја отфрлиле доктрината за автономија на [[Македонија (регион)|Македонија]] и [[Одринско]] и го прифатиле ставот за основање на [[Независна Македонија|македонска држава]] како членка во идна [[Балканска федерација]].<ref>{{harv|Мартулков|1954|p=345-348}}</ref> Во [[1922|1922 година]], Бугарската комунистичка партија го пратиле Мартулков во [[Пиринска Македонија]] за да остварил контакт меѓу македонските социјалисти и дејци од [[ВМРО (Автономисти)]], предводена од [[Тодор Александров]]. Во [[1924|1924 година]], со [[Мајски манифест|Мајскиот манифест]], односите меѓу БКП и ВМРО (Автономисти) се подобриле.<ref>{{Наведена книга|url=|title=Македонското прашање во документите на Коминтерната, ч.1. 1923-1925 г.|last=Поповски|first=Владо|publisher=Гурга|year=1999|pages=256|author-link=Владо Поповски}}</ref> Според договорот Мартулков имал должност да се врати во поранешниот [[Скопски револуционерен округ]] но [[Александар Цанков]] им забранил. [[Убиство на Тодор Александров|Неколку месеци подоцна Александров бил ликвидиран]] и [[Иван Михајлов]] бил назначен за претседател на ВМРО (Автономисти).<ref>{{harv|Мартулков|1954|p=363-368}}</ref> Истата година е основана [[Внатрешна македонска револуционерна организација (Обединета)|ВМРО (Обединета)]] од [[Владимир Поп Томов]], [[Симеон Кавракиров]], [[Димитар Влахов]], [[Ризо Ризов]] и други.<ref>{{Наведени вести|url=https://novamakedonija.com.mk/makedonija/simeon-kavrakirov-revolucionerot-koj-zagina-za-obedinuvanje-na-makedoncite/|title=Симеон Кавракиров, револуционерот кој загина за обединување на Македонците|last=НМ|date=14 јуни 2023|work=[[Нова Македонија]]}}</ref>{{Sfn|Влахов|1947|p=40}} Во [[1931|1931 година]] биле спроведени [[Парламентарни избори во Бугарија (1931)|парламентарни избори во Бугарија]] каде Мартулков и [[Христо Трајков]] биле изгласани за пратеници од [[Петричко]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Време за зреење, македонското национално прашање меѓу двете светски војни (1919-1930)|last=Катарџиев|first=Иван|publisher=Култура|year=1977|pages=118|author-link=Иван Катарџиев}}</ref>{{Sfn|Влахов|1947|p=12}} Во новата влада на [[Никола Мушанов]], Мартулков и Трајков биле претставници од Работничката партија.<ref group=белешка>За да ги надминат тогашните забрани, [[Бугарска комунистичка партија|Бугарската комунистичка партија]] го употребило името „''Работничка партија''“.</ref> Во Народното собрание Мартулков редовно барал решение за [[македонското прашање]]. Во [[1932|1932 година]] [[Михајловисти|михајловистите]] го киднапирале Кавракиров, како резултат на тоа Мартулков почнал со издавањето на весникот „''[[Македонско знаме (1932 - 1934)|Македонско знаме]]''“. Во весникот тој редовно го критикувал Михајлов, поради тоа на [[12 јануари]] [[1933|1933 година]] доживеал неуспешен обид на атентат од ВМРО (Автономисти).<ref>{{Наведена книга|url=|title=Одбрани дела во шест книги: Македонското национално движење|last=Зографски|first=Данчо|publisher=Наша книга|year=1986|pages=276|author-link=Данчо Зографски}}</ref> Според весникот „Класовна борба“ — михајловистите сакале да го убијат Мартулков поради неговите [[Македонство|промакедонски ставови]].<ref>{{Наведени вести|url=https://digital.libplovdiv.com/bg/view/6703e1354e1782e2cca3da46?q%3Acontent=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8A&q%3Afts=content,mapped,meta&_x=content|title=Македонскитѣ убийства|last=|date=20 јануари 1933|work=Класовна борба}}</ref> После неуспехот на атентатот, на [[24 јануари]], михајловистите го ликвидирале Христо Трајков.<ref>{{harv|Мартулков|1954|p=377}}</ref> Поради атентатите, Мушанов најавил строги мерки против ВМРО (Автономисти). Следниот месец го уапсиле [[Петар Шанданов]]. Поради тоа михајловистите се повлекле од [[Софија]] и се сместиле во [[Пиринска Македонија]]. На [[13 април]] [[1933|1933 година]] Мартулков е отстранет од неговата функција како пратеник, веројатно поради неговите промакедонски ставови и критики спрема бугарската влада.<ref>{{Наведени вести|url=https://digital.libplovdiv.com/bg/view/64a7dc4d00ab5c4ba8737423?q%3Acontent=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8A&q%3Afts=content,mapped,meta&_x=content|title=Решение за отнемане мандата на народнитѣ представители отъ парламентарната група на Работническата партия в България|last=Министерство за правосудство|date=13 април 1933|work=Държавен вестник}}</ref> По државниот удар на Кимон Георгиев, ВМРО (Автономисти) била укината и го забраниле издавањето на весникот „''Македонско знаме''“, врз основа на [[Закон за заштита на државата на Царство Бугарија|законот на заштита на државата]]. На [[8 јули]] [[1936|1936 година]], бил [[Судски процес против ВМРО (Обединета)|спроведен значаен судски процес против дејци од централниот комитет на ВМРО (Обединета)]].<ref>{{Наведена книга|url=https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=835406|title=Националноосвободителното движение на македонските българи (19 май 1934 - 1941 г.)|last=Мичев|first=Добрин|publisher=Македонски преглед|year=1996|pages=59}}</ref> За време на судскиот процес Мартулков јавно се декларирал како Македонец.<ref group=белешка>Во неговите спомени ({{harv|Мартулков|1954|p=380}}), за судскиот процес истакнал: ''„Бевме уапсани поголемиот дел од раководството на „Обединатата“. На судењето 1936 г. сите се изјавивме пред судот дека по народност сме Македонци.“'' Додека пак, според [[Бугарска историографија|Бугарската историографија]], Мартулков се декларирал како [[Бугарин]].</ref> Поради тоа бил казнет 5 години. Покрај тоа, [[1937|следната година]] бил амнестиран и му помогнал на [[Венко Марковски]] со издавањето на „''[[Огинот]]''“.<ref>{{Наведена книга|url=https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=677174|title=Спомени за Павел Шатев|last=Марковска|first=Филимена|publisher=Македонски преглед|year=2007|pages=103}}</ref> === Втората светска војна и последни години (1941 – 1962) === {{Поврзано|Апел до Македонците во Бугарија (1944)|Крсто Поле (логор)|Алексо Мартулков во второто заседание на АСНОМ}} [[Податотека:Appeal to the Macedonians in Bulgaria 1944.jpg|мини|339x339px|[[Апел до Македонците во Бугарија (1944)|Апел до Македонците во Бугарија]], меѓу потписниците бил Мартулков.]] Мартулков бил против [[Бугарија во Втората светска војна|фашистичкиот режим на Бугарија]], поради тоа учествувал во [[Народноослободителната борба]]. На [[22 декември]] [[1941|1941 година]], заедно со [[Павел Шатев]], се обидол да се врати во [[Прилеп]] каде биле [[НОВМ|Македонските партизани]], но [[Бугарска војска|бугарската војска]] го уапсиле во [[Скеча]]. Таму го задржиле до [[24 март]] [[1942|1942 година]]. Според еден полициски извештај за Мартулков и Шатев: „...''ги организирале акциите кои [[Ден на востанието на Македонија|неодамна се спроведоа во градот]]''“.{{Sfn|Тодоровски|2013|p=254}}{{Sfn|Тодоровски|2013|p=256}} Го вратиле Мартулков во [[Софија]]. Учествувал во [[Народноослободителна борба во Пиринска Македонија|Народноослободителното движење во Пиринска Македонија]] и бил во контакт со [[Никола Вапцаров]] и [[Антон Попов]] пред нивното стрелање. Во [[1943|1943 година]] бил уапсан поради неговото членство во [[Бугарска комунистичка партија|Бугарската комунистичка партија]]. Заедно со [[Тодор Павлов]], [[Христо Калајџиев]] и [[Ангел Динев]] бил интерниран во [[Крсто Поле (логор)|логорот „Крсто Поле“]], [[Западна Тракија]].<ref>{{Наведена книга|url=https://www.zirm.mk/wp-content/uploads/2022/02/IST-1981.2.07.-Kartov-V.-Opshtestveno-politichkata-dejnost-na-Angel-Dinev-vo-internacija-i-koncentracionite-logori-na-fashistichka-Bugarija.pdf|title=Македонската патриотска дејност на Ангел Динев во интернација и концентрационите логори на Фашистичка Бугарија (1940-1944)|last=Картов|first=Владимир|publisher=Здружение на историчари на Македонија|year=1981|pages=70|author-link=Владимир Картов}}</ref> Останал во логорот сѐ до [[септември]] [[1944|1944 година]], кога [[Татковински фронт (Бугарија)|Татковинскиот фронт]] организирале државен удар против влада на [[Александар Цанков]]. После државниот удар, [[Президиумот на АСНОМ]] ги пратиле [[Светозар Вукмановиќ]] и [[Лазар Колишевски]] во Софија каде се консултирале со [[Македонската емиграција во Бугарија|македонската емиграција]]. Како знак на поддршка, 29 потписници меѓу кои биле Мартулков, Шатев, Калајџиев, [[Туше Делииванов]] и [[Михаил Герџиков]] — [[Апел до Македонците во Бугарија (1944)|објавиле апел насочен кон македонскиот народ, Комунистичката партија на Југославија и АСНОМ]].<ref>{{Наведена книга|url=https://www-ceeol-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/search/viewpdf?id=684974|title=БКП и македонският въпрос след Втората световна война. Разпадане на бежанските организации|last=Гребенаров|first=Александар|publisher=Епохи|year=2013|pages=125}}</ref> За префрлување на македонските социјалисти од Софија во Македонија помогнала [[Илинденската организација]]. На [[26 октомври]] 1944 година, Мартулков се сместил во [[Горно Врановци]] каде [[27 октомври|следниот ден]] бил кооптиран за член на АСНОМ.<ref>{{Наведена книга|url=https://plus.cobiss.net/cobiss/mk/mk/data/cobib/5075009|title=АСНОМ, документи од Првото и Второто заседание на АСНОМ|last=Тодоровски|first=Миле|publisher=[[Архив на Македонија]]|year=1984|location=[[Скопје]]|pages=326-327}}</ref> По [[ослободувањето на Скопје]], Мартулков учествувал во [[Антифашистичко собрание на народното ослободување на Македонија#Второ заседание на АСНОМ|Второто заседание на АСНОМ]]. За време на седницата, Мартулков побарал [[Густав Влахов]] да бил кооптиран за член на АСНОМ.<ref>{{Наведена книга|url=|title=Документи, Том 1, Книга 6|last=Христов|first=Александар|publisher=[[Архив на Македонија]]|year=1984|pages=131-132}}</ref> По настаните во [[1951|1951 година]] Мартулков истакнал: „''Кога се вратив во 1945 година и го погледнав [[Скопје]] — за мене тоа беше нов град кој на незамислив начин толку брзо се надуе.“''<ref>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp%7Cissue:UB_00064_19511021%7Cpage:3%7Cquery:%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%BA%D0%BE%D0%B2 Скопске слике и Контрасти] (1951) в. „''Борба''“, бр. 250</ref> После [[Ослободување на Македонија во Втората светска војна|ослободувањето на Македонија]], Мартулков бил кооптиран за член на [[Македонското собрание|Народното собрание на НР Македонија]]. Истовремено се приклучил во [[Македонски научен институт|Македонскиот научен институт]] и учествувал во културната автономија на [[Пиринска Македонија]].<ref>{{Наведена книга|url=https://www-ceeol-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/search/viewpdf?id=797760|title=Списък на членовете на Македонския научен институт (1923-1947)|last=Мичев|first=Добрин|publisher=Македонски преглед|year=1947|location=[[Софија]]|pages=178}}</ref> На [[2 јануари]] [[1945|1945 година]] повторно се вратил во Софија каде се консултирал со останатите претставници на македонската емиграција.<ref>{{Наведена книга|url=https://ini.ukim.mk/documents/103/Sluzba_za_drzavna_bezbednost.pdf|title=Документи за сојузната и за македонската служба за државна безбедност|last=Симоновски|first=Александар|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=2021|location=[[Скопје]]|pages=35}}</ref> [[Февруари|Следниот месец]] морал да го води првиот слободен конгрес на македонската емиграција во Бугарија но поради неговото здравје Павел Шатев го заменил.{{Sfn|Тодоровски|2013|p=87}} Кон крајот на годината, [[Васил Ивановски]] лично се пожалил кај [[Георги Димитров]] дека Мартулков бил злонамерно изолиран и предвремено пензиониран.<ref>{{Наведена книга|url=https://www-ceeol-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/search/viewpdf?id=797478|title=Как се изгражда и утвърждава свободната Македонска република в Югославската федерация (1944-1948)|last=Ангелов|first=Веселин|publisher=Македонски преглед|year=1998|pages=68}}</ref> На [[17 февруари]] [[1946|1946 година]] Мартулков учествувал во основачката седница на [[Здружението на новинари на Македонија]].<ref>{{Наведени вести|url=https://znm.org.mk/wp-content/uploads/2025/06/19.02.2025-%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%82-%D0%B3%D0%B8-%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8-%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BF%D0%B8%D1%82%D0%B5-%D0%BD%D0%B0-%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%B0-%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0-%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf|title=Новинарот ги брани принципите на слободата|last=Станковиќ|first=Далибор|date=19 февруари 2025|work=[[Нова Македонија]]}}</ref> По повод на 43-годишната од [[Битка кај Баница|смртта на Гоце Делчев]], Мартулков оддржал говор во Скопје кон 20.000 гости, меѓу кои бил сестрата на [[Гоце Делчев]].<ref>{{Наведена книга|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ59(2006)/GZ59.17.%20%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B0,%20%D0%94.%20-%20%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0,%20%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%98%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%B8%20%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%98%D0%B0%201944-1953.pdf|title=Политиката, идеалогијата и македонската историографија 1944-1953 г.|last=Петреска|first=Даниела|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=2006|pages=203}}</ref> Следните месеци се приклучил во [[Уставотворно собрание на Народна Република Македонија|Уставотворното собрание]] и бил назначен за претседател на [[Илинденска пензија|Комисијата за Илинденска пензија]].<ref>{{Cite book|url=https://www.scribd.com/document/617912810/%D0%98%D0%9B%D0%98%D0%9D%D0%94%D0%95%D0%9D%D0%A1%D0%9A%D0%98-%D0%A1%D0%92%D0%95%D0%94%D0%9E%D0%A8%D0%A2%D0%92%D0%90-1-1-%D0%A1%D0%9A%D0%9E%D0%9F%D0%88%D0%95-2016|title=Илинденски сведоштва|last=Дамјановска|first=Јасминка|publisher=[[Државен архив на Република Македонија]]|year=2016|volume=1|p=10}}</ref> На [[8 октомври]] 1946 година помогнал со преносот на моштите на Гоце Делчев во [[Црква „Св. Спас“ - Скопје|црквата „Свети Спас“]].<ref>[https://gd.archives.bg/items/show/765#?c=&m=&s=&cv=&xywh=49%2C698%2C1537%2C796 ЦДА, фонд КМФ 23-01, инв. № 830/146, лист 156-157]</ref> [[Податотека:Говор на Мартулков за обединувањето на Пирин со Македонија.pdf|мини|Говорот на Мартулков во [[Уставотворно собрание на Народна Република Македонија|Уставотвнорото собрание]] за обединување на [[Пиринска Македонија]] со [[НР Македонија]].]] На [[26 декември]] 1946 година, за време на седница во Уставотворното собрание, Мартулков протестирал пред останатите членови. Побарал [[Устав на НР Македонија (1946)|новиот македонски устав]] да ја припои Пиринска Македонија со НР Македонија. Во неговиот говор истакнал: „''Не знам каква територија имаат на ум нашите другари во Бугарија. Ако зборуваме за Пиринска Македонија, Вардарска Македонија и Егејска Македонија во нивните географски граници — тоа е територијата на македонскиот народ! Македонското прашање и прашањето за Македонија е дело само за македонскиот народ!''“.<ref>{{Наведена книга|title=Авнојска Југославија и Македонското национално прашање (1943-1946)|last=Миноски|first=Михајло|publisher=Менора|year=2000|isbn=9989632707|location=[[Скопје]]|pages=[[s:Алексо Мартулков/Говор во Уставотворното собрание (1946)|329]]|author-link=Михајло Миноски}}</ref> За говорот, Шатев го известил Георги Димитров при неговиот престој во [[Белград]]. Откако открил, Димитров лично се пожалил кај [[Јосип Броз Тито]]. Поради тоа на [[10 јануари]] [[1947|1947 година]] Колишевски го забранил нејзиното објавување во весникот „''[[Нова Македонија]]''“.<ref>{{Наведена книга|title=Авнојска Југославија и Македонското национално прашање (1943-1946)|last=Миноски|first=Михајло|publisher=Менора|year=2000|isbn=9989632707|location=[[Скопје]]|pages=[[s:Извештај за забрана за објавување говорот на Мартулков во Уставотворното собрание|331-332]]|author-link=Михајло Миноски}}</ref> На [[5 јуни]] [[1950|1950 година]], за време на седмото редовно заседание на Народното собрание, Мартулков поднесол барање за [[Илинденска споменица|орден за залуги во Илинденското востание]].<ref>{{Наведена книга|url=https://plus.cobiss.net/cobiss/mk/mk/data/cobib/60150277|title=Илинденската споменица|last=Топузовски|first=Кочо|publisher=Панили|year=2023|isbn=9786082540795|location=[[Скопје]]|pages=67-68|author-link=Кочо Топузовски}}</ref> На [[20 јули]] [[1951|1951 година]], Мартулков бил награден со Илинденската споменица, број 438 како дел од [[Град Скопје|градскиот народноослободителен одбор Скопје]].<ref>ДАРМ, Ф. 159, К. 42</ref> Во [[1954|1954 година]], со помош од [[Ѓорѓи Абаџиев]], [[Институтот за национална историја]] ги објавиле спомените на Мартулков насловени „''[[Моето учество во револуционерните борби на Македонија]]''“. Книгата е дел од серијалот „[[Материјали за македонската национал-револуционерна историја (едиција)|''Материјали за македонската национал-револуционерна историја'']]“.<ref>{{Наведена книга|url=|title=Турски документи за македонската историја|last=[[Институт за национална историја]]|publisher=Научен Институт за национална историја на македонскиот народ|pages=191}}</ref> За време на [[Информбирото и Македонија|периодот на Информбирото]], претставници на [[Македонство|промакедонската струја во Југославија]] постепено биле изолирани и подоцна отстранети од нивната политичка функција. Мартулков бил безволно пензиониран и сместен во Скопје. Во текот на [[1950-тите]] редовно патувал во [[Софија]]. Во [[1957|1957 година]] Мартулков бил на интервју со софиското списание „''Участие''“ за активностите на Богдан Баров во [[Македонската револуционерна организација]].<ref>{{Наведена книга|url=https://www.google.mk/books/edition/%D0%A3%D1%87%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B5/70TlAAAAMAAJ?hl=mk&gbpv=1&bsq=%E2%80%9E1957%E2%80%9E&dq=%E2%80%9E1957%E2%80%9E&printsec=frontcover|title=Участие|last=Периодично издание на писателите от Стара Загора.|publisher=ИПК „Ариел"|year=1996|location=[[Стара Загора]]|pages=50}}</ref> Незадоволен со режимот, во [[1959|1959 година]] се преселил во [[Народна Република Бугарија]] каде почнал да прими државна пензија.<ref>[https://www.strategy.bg/bg/pris/archive/legal-information/razporezdaniia/86533 №1890/1959]</ref> Ги поминал последните години изолиран во Софија каде починал на [[19 декември]] [[1962|1962 година]]. == Литературни дела == {{Поврзано|Список на литературни дела од Алексо Мартулков}} [[Податотека:За Гоцета Делчев од Мартулков.png|мини|252x252px|Исечок од статијата „''[[Список на литературни дела од Алексо Мартулков#За Гоцета Делчев|За Гоцета Делчев]]''“ во книгата „''Гоце Делчев во спомените на современиците''“ на [[Христо Андонов Полјански]].]] По [[Втората светска војна]], Мартулков се вратил во [[Вардарска Македонија]] каде се приклучил во [[Президиумот на АСНОМ]]. Во [[1945|1945 година]] се преселил во [[Скопје]] по [[Ослободување на Скопје|нејзиното ослободување]]. Меѓу [[1940-тите]] и [[1950-тите]] Мартулков напишал различни статии и брошури посветени на [[Социјализам|социјалистичкото движење]] во [[Македонија]]. Во [[1946|1946 година]] ја објавил статијата „''[[Развитокот на социјалистичката мисла пред Илинденското востание]]''“ во весникот „Трудбеник“, година II, број 35.<ref>{{Наведена книга|url=|title=Илинденски зборник, 1903-1953|last=[[Љубен Лапе|Лапе, Љубен]]|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1953|pages=302}}</ref> Истата година ја објавил брошурата „''[[Врховизмот и борбата на Внатрешната револуционерна организација против него]]''“ каде го разгледал развојот на [[Врховизам|врхивизмот]] и нејзинот однос со [[Македонската револуционерна организација]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Внатрешната македонска револуционерна организација и неоврховизмот, 1904-1908|last=[[Манол Пандевски|Пандевски, Манол]]|publisher=[[Култура (издавачка куќа)|Култура]]|year=1983|pages=22}}</ref> Во весникот „[[Нова Македонија]]“ објавил статија насловена „''За Гоцета Делчев''“. [[Христо Андонов Полјански|Христо Андонов-Полјански]], претставник на [[Македонска историографиjа|Македонската историографија]], објавил исечок од статијата во неговата книга за [[Делчевологија]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Гоце Делчев во спомените на современиците|last=[[Христо Андонов Полјански|Андонов Полјански, Христо]]|first=|publisher=[[Култура (издавачка куќа)|Култура]]|year=1963|isbn=|pages=298}}</ref> Подоцна ја објавил брошурата „''За положбата по Илинденското востание''“ каде ги разгледал грешките при организирање на [[Илинденското востание]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Грчката политика спрема Македонија во втората лоловина на XIX век и почетокот на XX век, вооружени, пропаганди, дипломатски и други антимакедонски акции и борбата против нив на теренот|last=Поп Лазаров|first=Ристо|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1973|pages=301}}</ref> Според Мартулков, основањето на [[Задгранично претставништво|Задграничното претставништво]] било меѓу првите грешка на организацијата. [[Податотека:Моето учество во револуционерните борби во Македонија.jpg|мини|331x331пкс|Мемоарите на Мартулков.]] Во [[1954|1954 година]], [[Институтот за национална историја]] ја објавиле автобиографијата на Мартулков насловена „''[[Моето учество во револуционерните борби на Македонија]]''“. Делото претставува првата оригинална мемоарска литература во [[Народна Република Македонија]].{{Sfn|Каровски|2013|p=91}} Претходните дела биле на [[Љубомир Милетиќ]] преведени во [[македонски јазик]].{{Sfn|Каровски|2013|p=18}} Неговата автобиографија го опфаќа периодот од [[1894|1894 година]] до [[1 септември]] [[1939|1939 година]]. Нема податоци кога Мартулков ја напишал книгата. [[Ѓорѓи Абаџиев]] објавил исечок од неговите спомени во [[1952|1952 година]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Материјали за македонската национал-револуциона историја|last=Абаџиев|first=Ѓорѓи|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1952|pages=1-5|author-link=Ѓорѓи Абаџиев}}</ref> Додека во [[1950|1950 година]], [[Данчо Зографски]] истакнал дека во [[Државниот архив на Македонија]] имало необјавен ракопис од Мартулков без датум.<ref>{{Наведена книга|url=|title=За работничкото движење во Македонија до Балканската војна|last=[[Данчо Зографски|Зографски, Данчо]]|publisher=[[Институт за национална историја|Институт за национална историја на македонскиот народ]]|year=1950|pages=327}}</ref> Според историчарот Јусуф Хамза, во скопските архиви имало необјавено дело на Мартулков насловено „''Спомени од втората половина на XIX век до 1912''“ кое најверојатно било припоено со неговиот мемоар при редакција.<ref>{{Наведена книга|url=|title=Младотурската Револуција Во Османската Империја|last=Хамза|first=Јусуф|publisher=Логос-А|year=1995|isbn=9789989601217|location=[[Скопје]]|pages=407|author-link=Јусуф Хамза}}</ref> Во неговата книга, Мартулков го разгледува [[Македонско национално движење|македонското национално движење]] во перспектива на [[Социјализам|македонските социјалисти]]. Претежно се занимава со социјалистичките дејства во [[Вардарска Македонија]] и [[Велес]]. Дискутира за неговиот активизам за правата на [[македонската емиграција во Бугарија]].{{Sfn|Каровски|2013|p=91}} За автобиографијата, Абаџиев истакнал: „''Напишани со жив и увлекателен јазик, мемоарите на Алексо Мартулков не се само објект за историкот, но претставуваат интересно четиво и за поширок круг читатели''.“ Александар Каровски ја критикувал нејзината слаба хронологија: „''Очигледно има проблем да се сети на настаните, па некои ги прекинува или ги поврзува со други.''“{{Sfn|Каровски|2013|p=91}} Одредени податоци наведени во автобиографијата се целосно бесмислени. Мартулков го згрешил датумот на раѓање, смрт и професија на неговиот постар [[Петар Мартулков|брат Петар]]. Татко му го именувал како Онче покрај тоа што се викал [[Пано Мартулков|Пано]]. Згрешил со хронолошкото датирање на [[Првиот Устав на Македонската револуционерна организација|првиот устав на Македонската револуционерна организација]]. Покрај тоа, во неговите спомени Мартулков гордо го истакнува неговиот [[Македонство|македонски идентитет]] и дека [[Македонците]] се ниту [[Грци]], [[Бугари]] или [[Срби]]. == Забелешки == {{reflist|group=белешка}} == Наводи == {{reflist|3}} == Библиографија == * {{Наведена книга|url=https://repository.ukim.mk/bitstream/20.500.12188/7522/1/dstankovic2020.pdf|title=Социјалистите во македонското револуционерно движење, 1893-1912|last=Станковиќ|first=Далибор|publisher=[[Универзитет „Св. Кирил и Методиј“]]|year=2020|location=[[Скопје]]}} * {{Cite book|url=https://www.zirm.mk/wp-content/uploads/2022/01/IST-1973.1.08-Andnov-Poljanski-H.-Okolu-ucestvoto-na-makedonskite-socijalisti-na-Prvomajskite-demonstracii-vo-Sofija-vo-1896-g..pdf|title=Околу учеството на Македонските социјалисти на Првомајските демонстрации во Софија во 1896 година|last=Андонов Полјански|first=Христо|publisher=Здружение на историчари на Република Македонија|year=1973|location=[[Скопје]]|author-link=Христо Андонов Полјански}} * {{Наведена книга|url=http://www.promacedonia.org/bmark/sa/index.html|title=Революционни борби въ Азоть (Велешко) и Порѣчието|last=Аврамов|first=Стефан|publisher=[[МНИ|Македонски Наученъ Институтъ]]|year=1929|location=[[Софија]]|author-link=Стефан Аврамов}} * {{Наведена книга|url=https://cdn.sanity.io/files/k83840p7/production/adbb77a2aef1fb39ba8622a05495092c6b542cfb.pdf|title=Моето учество во револуционерните борби на Македонија|last=Мартулков|first=Алексо|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1954|editor-last=Абаџиев|editor-first=Ѓорѓи|editor-link=Ѓорѓи Абаџиев|series=[[Материјали за македонската национал-револуционерна историја (едиција)|Материјали за македонската национал-револуционерна историја]]|location=[[Скопје]]|author-link=Алексо Мартулков}} * {{Наведена книга|url=https://repository.ukim.mk/handle/20.500.12188/1910|title=Мемоарската литература како извор за историјата на Македонската Револуционерна Организација|last=Каровски|first=Александар|publisher=[[УКИМ]]|year=2013|location=[[Скопје]]}} * {{Наведена книга|url=http://www.promacedonia.org/mak_enc/encyclopaedia_macedonica_1.pdf|title=Македонска енциклопедија, том I|last=[[Македонска енциклопедија#Уредници на тематските области|Повеќе автори]]|publisher=[[МАНУ]]|year=2009|location=[[Скопје]]|ref={{harvid|ПА I|2009}}}} * {{Наведена книга|url=http://www.promacedonia.org/mak_enc/encyclopaedia_macedonica_2.pdf|title=Македонска енциклопедија, том II|last=[[Македонска енциклопедија#Уредници на тематските области|Повеќе автори]]|publisher=[[МАНУ]]|year=2009|location=[[Скопје]]|ref={{harvid|ПА II|2009}}}} * {{Наведена книга|url=https://alba-books.com/%D0%93%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%B8-%D0%B8-%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B8-1945-1947-%D0%9D%D0%B0-%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8-%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%BA-%D0%94%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%BE-%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%B8%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE-%D0%BD%D0%B0-%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8j%D0%B0-1947-[%D0%94%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80-%D0%94%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%82%D1%8A%D1%80-%D0%92%D0%BB%D0%B0%D1%85%D0%BE%D0%B2]-%D0%92%D0%BB%D0%B0%D1%85%D0%BE%D0%B2-%D0%94%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80|title=Говори и статии, 1945-1947|last=Влахов|first=Димитар|publisher=Државно книгоиздателство на Македонија|year=1947|location=[[Скопје]]|author-link=Димитар Влахов}} * {{Наведена книга|url=https://plus.cobiss.net/cobiss/mk/mk/data/cobib/59627013|title=Велес за време на Балканските и Првата светска војна: (1912-1918)|last=Малковски|first=Ѓорѓи|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=2023|isbn=978-608-4981-10-7|author-link=Ѓорѓи Малковски}} * {{Наведена книга|url=https://repository.ukim.mk/handle/20.500.12188/1875|title=Петар Поп Арсов (1868-1941): Прилог кон проучувањето на македонското националноослободително движење|last=Ѓорѓиев|first=Ванчо|publisher=[[УКИМ]]|year=1995|location=[[Скопје]]|author-link=Ванчо Ѓорѓиев}} * {{Наведена книга|url=https://мна.мкд/wp-content/uploads/02%D0%91-%D0%97%D0%91%D0%98%D0%A0%D0%9A%D0%98/%D0%91I-%D0%9A%D0%9D%D0%98%D0%96%D0%9D%D0%98%D0%A6%D0%90/%D0%9101-%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8-%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B8/%D0%911.1-%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8-%D1%98%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%BA/2012-2013_%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D0%BB-%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%B2-%D0%A2%D0%BE%D0%BC-8-%D0%94%D0%BE%D0%BA%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B8-%D0%A1%D0%BA%D0%BE%D0%BF%D1%98%D0%B5.pdf|title=Павел Шатев, документи|last=Тодоровски|first=Зоран|publisher=Македоника|year=2013|location=[[Скопје]]}} * {{Наведена книга|url=https://repository.ukim.mk/entities/publication/584725f3-c8ec-4d79-afdd-415c15b7a8e1|title=Вардарскиот дел од Македонија под српска власт (1912–1915)|last=Ѓоргиевска|first=Марија|publisher=[[Универзитет „Св. Кирил и Методиј“]]|year=2019|location=[[Скопје]]}} gtx8kxz7annnfme0wndawttvwlamjff 5563006 5562978 2026-05-24T17:28:48Z Gurther 105215 5563006 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=Александар Мартулков|image=Alekso Martulkov.jpg|caption=Алексо Мартулков во [[1951|1951 г.]]|order2=Пратеник во [[Народно собрание на Бугарија|Народното собрание на Бугарија]]|term_start2=20 август 1931|term_end2=12 април 1933|monarch2=[[Борис III]]|premier2=[[Александар Малинов]]</br>[[Никола Мушанов]]|order4=Пратеник во [[Влада на Македонија од 1945|Президиумот на Народното Собрание на Македонија]]|term_end4=26 јуни 1946|term_start4=15 април 1945|president4=[[Методија Андонов - Ченто]]|premier4=[[Лазар Колишевски]]|term_start5=1 јануари 1947|term_end5=1952|president5=[[Благоја Фотев]]|premier5=[[Лазар Колишевски]]|nickname=[[Ото фон Бизмарк|Бизмарк]]|birth_name=Александар Ончев Мартулков|birth_date=[[23 октомври]] [[1878]]|birth_place=[[Велес]], [[Отоманска Македонија]]|death_date=[[19 декември]] [[1962]] {{мали|(возр. 84)}}|death_place=[[Софија]], [[Народна Република Бугарија|НР Бугарија]]|parents=[[Пано Мартулков]] и Сава Мартулкова|alma_mater=[[Скопско педагошко училиште]]|awards={{*}} [[Орден „За заслуга“ (Бугарија)|Орден „За заслуга“]]|blank2=Дела|data2=''„[[Моето учество во револуционерните борби на Македонија]]“'' <small>([[Список на литературни дела од Алексо Мартулков|други]])</small>|signature=Потпис на Мартулков.png|predecessor1=|successor1=|order6=Член на [[Уставотворно собрание на Народна Република Македонија|Уставотворното собрание на Македонија]]|term_start6=27 јуни 1946|term_end6=31 декември 1946|president6=[[Димитар Несторов]]|premier6=[[Лазар Колишевски]]}} '''Александар Ончев Мартулков''',<ref group=белешка>Во некои дела, наместо Ончев именуван е како Панов или Иванов.</ref> познат по псевдонимот '''Бизмарк'''<ref>{{Мирчев|237}}</ref> ([[Велес]], [[23 октомври]] [[1878]] — [[Софија]], [[19 декември]] [[1962]]) — [[Македонци|македонски]] револуционер и политичар. Меѓу првите пропагатори на [[социјализмот]] во [[Македонија]]. Деец на [[Македонската револуционерна организација]] и учесник во [[Илинденското востание]]. Член и раководител на [[ВМРО (Обединета)]] во [[1930-тите]]. Роден во сиромашно работничко семејство, стекнал више образование во [[Скопско педагошко училиште|Скопското педагошко училиште]]. Во [[1894|1894 година]] се приклучил во [[Социјализам|социјалистичкото движење]] со поттик од [[Васил Главинов]]. Како член на [[Македонска социјалистичка група|Македонската социјалистичка група]], учествувал во [[Празнување на ден на трудот во 1896 година (Софија)|првото празнување на ден на трудот во Бугарија]]. Во [[1900-ти|1900-тите]] соработувал со [[Велешки револуционерен реон|Велешкиот револуционерен реон]] и [[Иван Наумов Аљабакот|Иван Аљабакот]]. Во [[1906|1906 година]] се преселил во [[Софија]] каде се приклучил во [[Бугарска комунистичка партија|Бугарската комунистичка партија]]. Учествувал во политичкото управување на Македонија по [[Младотурската револуција]]. За време на [[Првата светска војна]], го основал [[Комитет на дезертери|Комитетот на дезертери]] каде префрлил македонски борци од српската војска во [[Царството Бугарија]]. Во текот на војната бил секретар на [[Општина Оморани]] и подоцна чиновник во [[Косово и Метохија]]. По војната се приклучил во [[Емигрантски комунистички сојуз|Емигрантскиот комунистички сојуз]] и [[Велешко благотворително братство „Рајко Жинзифов“|Велешкото благотворително братство „Рајко Жинзифов“]]. Во [[1925|1925 година]] се приклучил во ВМРО (Обединета). Во [[1931|1931 година]] бил одбран за пратеник во [[Народно собрание на Бугарија|народното собрание на Бугарија]], заедно со [[Христо Трајков]]. Во [[1932|1932 година]] почнал со издавањето на весникот „''[[Македонско знаме]]''“, [[1933|следната година]] доживеал неуспешен обид на атентат од [[Михајловисти|Михајловистите]]. На [[8 јули]] [[1936|1936 година]], [[Судски процес против ВМРО (Обединета)|го осудиле Мартуков заедно со останатите членови на ЦК на ВМРО (Обединета)]]. Учествувал во [[Народноослободителната борба]]. Во [[1944|1944 година]] се приклучил во [[Президиумот на АСНОМ]] и подоцна во народното собрание на [[НР Македонија]]. Помогнал со спроведување на [[Илинденска пензија|Илинденската пензија]] и подоцна доделување на [[Илинденска споменица|Илинденската споменица]]. Во [[1954|1954 година]] ги објавил неговите спомени насловени „''[[Моето учество во револуционерните борби на Македонија]]''“. Во текот на [[1960-тите]], [[Лазар Колишевски]] го изолирал Мартулков од секојдневните политички функции. Разочаран со режимот, се преселил во [[Народна Република Бугарија]] каде починал. == Животопис == === Потекло и рани години (1894 – 1901) === {{Поврзано|Празнување на ден на трудот во 1896 година (Софија)|Штрајк против Скопското педагошко училиште|Агитаторска одисеја на Алексо Мартулков|Мартулкови}} Александар Мартулков е роден на [[23 октомври]] [[1878|1878 година]] во [[Велес|градот Велес]], тогаш дел од [[Отоманското Царство]]. Потекнува од сиромашно работничко семејство.<ref>{{Наведена книга|url=|title=Извори за ослободителната војна и револуција во Македонија 1941-1945: Документи на Комунистичката партија на Југославија и Комунистичката партија на Македонија 1941-1945|last=Апостолски|first=Михајло|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1970|pages=474|author-link=Михајло Апостолски}}</ref> Неговиот татко [[Пано Мартулков|Пано (Онче) Мартулков]] бил [[воденичар]] и деец на [[македонско национално движење|македонското национално движење]]. Поради тоа во [[1867|1867 година]] бил прогонет во [[Дијарбекир]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Български математици|last=Чобанов|first=Иван|publisher=Државно издателство „Народна просвета“|year=1987|pages=19}}</ref> Неговата мајка Сава Мартулкова била работник. Неговиот постар брат, [[Петар Мартулков]], учителствувал во [[Софија]] со [[Роса Мартулкова|неговата жена]]. Во [[есента]] [[1894|1894 година]] Мартулков се запознал со Васил Главинов, кој го [[Радикализам|радикализирал]] со брошурата „''Студенство и социјализам''“ од [[Никола Габровски]].{{Sfn|Станковиќ|2020|p=55}} Под наредба од [[Димитар Благоев]],<ref>{{Наведена книга|url=https://www.strumski.com/books/g_madolev_vasil_glavinov.pdf|title=Васил Главинов - пионер на социјалистическото движение в Македониа и Одринско|last=Мадолев|first=Георги|publisher=Исторически преглед|year=1968|pages=68}}</ref> Главинов основал група на социјалисти со седум члена, меѓу кои биле Мартулков, [[Ризо Ризов]] и [[Илија Плавев]].<ref>{{Наведени вести|url=http://www.tirekovmirece.com/Novost/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2,-%D0%B6%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BA-%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B3%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80-%D0%BD%D0%B0-%D1%81%D0%BE%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%BA%D0%B8%D1%82%D0%B5-%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%B8|title=Главинов, жесток пропагатор на социјалистичките идеи|last=Печков|first=Петар|date=12 септември 2015|work=ТиРековМиРече}}</ref> Во [[1895|1895 година]] Мартулков се запишал во [[Гимназија „Кочо Рацин“ - Велес|Велешката прогимназија]]. Во [[1896|1896 година]] се приклучил [[Македонска социјалистичка група|Македонската социјалистичка група]]. Таму се запознал со [[Атанас Раздолов]],<ref name=":12">{{Наведена книга|url=|title=Прилози за Илинден 1978, материјали од Научниот собир Местото на Илинденското востание и Крушевската република во борбата на македонскиот народ за национално и социјално ослободување, одржан на 3, 4 и 5 август 1978. г. во Крушево по повод 75-годишнината од Илинденското востание|last=Христов|first=Александар|publisher=Совет Десет дена Крушевска република|year=1979|pages=807}}</ref> [[Димитар Мирасчиев]], Андон Шулев и Стојан Попов.<ref>{{Наведени вести|url=https://novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/koga-makedoncite-za-prvpat-go-odbelezhaa-1-maj/|title=Кога Македонците за првпат го одбележаа 1 Мај|last=Станковиќ|first=Далибор|date=1 мај 2023|work=[[Нова Македонија]]}}</ref>{{Sfn|Станковиќ|2020|p=56}} Во [[1896|1896 година]] МСГ обработиле знаме со геслото „''Ослободувањето на Македонија е дело на Македонците'' — ''[[Македонија на Македонците]]''“, за [[Празнување на ден на трудот во 1896 година (Софија)|првото празнување на ден на трудот во Бугарија]]. Поради нејзиниот [[Македонство|македонски карактер]] бил забранет но Мартулков тајно го однесол.{{Sfn|Андонов Полјански|1973|p=82}} Во [[Борисова градина|Борисовата градина]] Андон Шулев одржал говор каде ги истакна главните цели на организацијата.{{Sfn|Андонов Полјански|1973|p=84}} После настанот Мартулков почнал да го шири [[Социјализам|социјализмот]] во неговата прогимназија. Во [[1898|1898 година]], се запишал во [[Скопско педагошко училиште|Скопското педагошко училиште]], таму продолжил со неговата агитација. Под влијание на [[Петар Манџуков]], организирал [[Штрајк против Скопското педагошко училиште|штрајк против училиштето]] во [[мај]] [[1899|1899 година]].<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=27}}</ref> После настанот бил прогонет од сите училишта под делокруг на [[Бугарската егзархија]].<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=30-31}}</ref> После живеел на [[Булевар „Марија Луиза“ (Софија)|булевар „Марија Луиза“]], [[Софија]] со Васил Главинов.{{Sfn|Станковиќ|2020|p=92}} Во втората половина на 1899 година се вратил во Велес за да го снабди весникот „''[[Политичка слобода]]''“.<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=39}}</ref> Со таа цел [[Агитаторска одисеја на Алексо Мартулков|патувал низ југоисточна Македонија]] каде го спречил влијанието на [[Врховисти|Врховистите]] и го зголеми влијанието на [[социјализмот]].<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=41-43}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://ristogjorgjiev.com/2025/04/02/%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BF%D0%BB%D0%BE%D0%B2-%D1%81%D1%82%D1%80%D1%83%D0%BC%D0%B8%D1%86%D0%B0-%D0%BD%D0%B8%D0%B7-%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%98%D0%B0%D1%82%D0%B0-%D1%81%D1%82-8/|title=Времеплов – Струмица низ историјата – Струмички учители од 1880 до 1913 година|last=Ѓорѓиев|first=Ристо|work=РистоЃорѓиев}}</ref> Ги употребил тајните патишта на [[Македонската револуционерна организација]] без нивно одобрување.{{Sfn|Станковиќ|2020|p=92}}<ref>{{Наведена книга|url=https://muzejbitola.mk/wp-content/uploads/2016/zbornik_2016_web/10_Branko_Gjorgiev.pdf|title=Тајната патна мрежа на Македонската револуционерна организација во Струмица и Струмичко|last=Ѓорѓиев|first=Бранко|publisher=Национална установа завод за заштита на спомениците на културата и музеј|year=2016|location=[[Битола]]|pages=95}}</ref> На [[9 декември]] се вратил во Велес. За време на [[Велигден]], [[1900|1900 година]], Мартулков предводел група составена од [[Никола Русински]], Јордан Малезанов и [[Илија Раштанов]]. Тие го ограбиле [[Јован Весов]] за 160 [[Турска лира|турски лири]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Македония и Тракия в борба за свобода: Краят на ХIХ - началото на ХХ в Нови док|last=Георгиев|first=Величко|publisher=[[Македонски научен институт]]|year=1995|isbn=9789548187244|location=[[Софија]]|pages=197}}</ref>{{Sfn|Станковиќ|2020|p=93}} После нападот, Русински се иселил во [[Куманово]] додека Мартулков прележал пет месеци казна во [[Куршумли ан]]. Јордан Малезанов избегал со парите во Софија.<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=55-57}}</ref> === Учество во Илинденско востание и Младотурската револуција (1901 – 1912) === [[Податотека:1909 years First Balkan Socialdemocrat conference Belgrade.png|мини|Делегати во Првата балканска социјалнодемократска конференција во [[Белград]], [[1910|1910 г.]]|313x313px]]Во [[1901|1901 година]] се приклучил во [[Македонската револуционерна организација]] под наредба од [[Македонска социјалистичка група|МСГ]].{{Sfn|Станковиќ|2020|p=95}} Како дел од [[Скопски револуционерен округ|Скопскиот револуционерен округ]], помогнал со организирање на [[Илинденското востание]] во [[Кумановско]].<ref name=":5">{{Наведена книга|url=https://www.zirm.mk/wp-content/uploads/2022/11/IST-2022.1.08-Sazdovski-N.-Dejnosta-na-MRO-vo-kumanovsko-1895-1903.pdf|title=Дејноста на Македонската револуционерна организација во Кумановско (1895-1903)|last=Саздовски|first=Ненад|publisher=Здружение на историчари на Република Македонија|year=2022|location=[[Скопје]]|pages=144}}</ref> Ги обновил револуционерните мрежи со останатите региони. Собрал околу 650 [[Турска лира|турски лири]] од градските трговци, со нив купил 60 [[пушки]] и 20 [[Револвер|револвери]].<ref name=":5" /> За време на востанието, се обидол да се приклучи во четата на [[Никола Дечев]]. Но [[Задгранично претставништво|Задграничното претставништво]] го побарале во [[Софија]]. Мартулков бил против одлуката, но откако открил дека Никола Дечев со неговата чета биле ликвидирани во [[Луково (Кратовско)|Луково]] се сместил во Софија заедно со [[Никола Пушкаров]].<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=79}}</ref> После востанието Пушкаров му дадол наредба да изврши терористички напад во [[Скопје]] со цел да го привлече вниманието на [[Западна Европа]]. Преку [[Врање]] влегол во [[Вардарска Македонија]] но околиските аскери го уапсиле во [[Челопек (Кумановско)|Челопек]]. Лежел три месеци во затвор. Откако бил ослободен, Кирил Стојанов го известил дека терористичкиот напад бил откажен поради [[Мирцштешки реформи|Мирцштешките реформи]].<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=79-82}}</ref> После востанието, влијанието на [[Странски пропаганди во Македонија|странските пропаганди во Македонија]] се зголемило. [[Јован Бабунски]] се сместил во градот додека во [[пролетта]] [[1904|1904 година]] [[Христо Татарчев]] го пратил [[Стефан Димитров]].{{Sfn|Аврамов|1929|p=28}}{{Sfn|Аврамов|1929|p=40}} Поради тоа [[Борис Сарафов]], тогашен претседател на [[Врховниот македонски комитет]], го пратил [[Иван Наумов Аљабакот]].{{Sfn|Каровски|2013|p=91}} Како претставник на [[Српска пропаганда во Македонија|српската пропаганда]], [[Глигор Соколов|Глигор Соколовиќ]] со неговата чета го придружил Бабунски.{{Sfn|Аврамов|1929|p=54-56}}{{Sfn|Каровски|2013|p=91}} Мартулков се приклучил во четата на Аљабакот и учествувал во борбата против чифлигарот Етим Мустафа во [[Јасеново]].<ref>{{Наведена книга|url=https://www-ceeol-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/search/viewpdf?id=648533|title=ВМОРО и надзора над стопанския живот в Македония и Одринско (до навечерието на Балканските войни)|last=Александрова|first=Елена|publisher=Историческо бъдеще|year=2017|pages=170}}</ref> Во [[1905|1905 година]] се вратил во [[Велес]]. Неколку месеци подоцна Мартулков се преселил во Софија. По патот се запознал со [[Даме Груев]] во [[Кнежје]].<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=129-132}}</ref> Во Софија страдал од [[туберкулоза]] и неговиот состанар [[Александар Антонов]] се самоубил. Во [[1906|1906 година]] се приклучил во [[Бугарска комунистичка партија|Бугарската комунистичка партија]], ги поддржи тесните социјалисти предводени од [[Димитар Благоев]]. Во [[1907|1907 година]] се запознал со [[Георги Димитров]] при штрајк на железничките работници.<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=141-144}}</ref> Истата година Мартулков се обидол да се врати во Вардарска Македонија со четата на [[Крсто Б'лгаријата]] преку [[Ќустендил]], но по патот [[Врховизам|врховистичка]] чета ги поразиле.<ref name=":8">{{Наведена книга|url=http://www.makedonika.mk/ShareBook.aspx?id=10791|title=Пере Наумов Тошев|last=Миноски|first=Михајло|publisher=Македонска литера|year=2013|isbn=978-9989-622-98-4|location=[[Скопје]]|pages=208-209|author-link=Михајло Миноски}}</ref> После [[Младотурската револуција]], Мартулков бил амнестиран и се вратил во Велес. Заедно со [[Радикална-реформска струја|прогресивната струја на ВМОРО]] учествувал во управувањето на Македонија. Во [[септември]] [[1908|1908 година]], заедно со [[Васил Главинов]], го основале просветното друштво „''Класно единство''“ со 20 членови.<ref>{{Наведена книга|url=|title=За работничкото движење во Македонија до Балканската војна|last=Зографски|first=Данчо|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1950|location=[[Скопје]]|pages=219|author-link=Данчо Зографски}}</ref>{{Sfn|ПА II|2009|p=1240}} Истата година биле спроведени локални избори каде [[Ризо Ризов]] бил назначен за градоначалник на Велес а Мартулков за чиновник.<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=186-187}}</ref> Во [[1909|1909 година]] Мартулков бил назначен за селски учител во [[Нежилово (Велешко)|Нежилово]]. Таму одржал говор каде ја критикувал [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]] и нејзиниот саботаж на [[Македонско национално движење|македонското национално движење]].{{Sfn|Аврамов|1929|p=171}} Истата година, околу [[Велигден]], [[Абдул Хамид II]] организирал контра државен удар во [[Истанбул]]. [[Младотурци|Младотурците]] побарале помош од [[Јане Сандански]] и неговата чета. Мартулков се приклучил во неговата чета.{{Sfn|Влахов|1947|p=113}} После борбата, [[Димитар Мирасчиев]] го пречекал во [[Солун]] каде се запознал со [[Димитар Влахов]]. Во [[1910|1910 година]] бил меѓу делегатите во првата балканска социјалнодемократска конференција во [[Белград]] заедно со [[Душан Цекиќ]]. За претседател на седницата бил назначен Васил Главинов. Меѓу [[1911]]-[[1912|1912 година]] военополитичките односи меѓу [[Балкански сојуз|Балканскиот сојуз]] и [[Отоманското Царство]] се вложиле. Поради тоа Мартулков го известил Лазар Трајков, тогашниот градоначалник на градот, да го спремал Велес за војна.<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=231-232, 234-235}}</ref> === Балканските војни и Првата светска војна (1912 – 1918) === {{Поврзано|Комитет на дезертери|Општина Оморани}}[[Податотека:Извештај за дезертскиот комитет на Мартулков.png|мини|233x233px|Извештај од министерството за надворешни работи на Србија за [[Комитет на дезертери|Комитетот на дезертери]], [[1914|1914 г.]]{{Sfn|Ѓоргиевска|2019|p=154}}]]Со почетокот на [[Првата балканска војна]], српската војска влегла во [[Велес]] на [[23 октомври]].{{Sfn|Малковски|2023|p=78}} Новата српска администрација, предводена од Давид Димитријевиќ, го назначиле Мартулков за градоначалник.{{Sfn|Малковски|2023|p=79-80}} Мартулков учествувал во средби со [[Црна рака (Србија)|Црна рака]] со генералите Поповиќ и Стаиќ.{{Sfn|Малковски|2023|p=82-84}} Во [[ноември]] поднесол отставка и се преселил во [[Штип]] каде се запознал со [[Ефрем Чучков]] и [[Ефтим Спространов]]. Петко Пенчев се обидол да формира бугарска општина во Велес но Мартулков се спротивставил со одлуката.{{Sfn|Малковски|2023|p=85-86}} Во [[1913|1913 година]], [[Димитрија Чуповски]] се вратил во Велес и организирал Општамакедонска конференција. Меѓу делегатите биле: [[Петар Поп Арсов]], Крум Зографов, [[Иван Поп Јорданов]] и Мартулков.{{Sfn|ПА II|2009|p=848}}{{Sfn|ПА II|2009|p=1079-1080}} Пратиле апел до [[Лондонски договор (1913)|Лондонската конференција]] за автономна Македонија во склоп на [[Отоманското Царство]]. За време на [[Втората балканска војна]], Мартулков помогнал со пандемијата на [[колера]] во Штип.{{Sfn|Ѓоргиевска|2019|p=111}} После војните се запишал во педагошки курс во [[Белград]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Македонија во војните 1912-1918, прилози од научниот собир одржан во МАНУ на 16 и 17 ноембри 1988 година|last=Катарџиев|first=Иван|publisher=[[МАНУ]]|year=1991|location=[[Скопје]]|pages=347|author-link=Иван Катарџиев}}</ref> Со почетокот на [[Првата светска војна]], Мартулков се вратил во [[Скопје]]. Таму заедно со [[Јордан Шурков]], [[Михаил Николов|Мишо Николов]] и [[Георги Богданов]] го основале [[Комитет на дезертери|Комитетот на дезертери]]. Главна цел на комитетот било да префрлат македонски дезертери од српската војска во [[Царството Бугарија]]. Во текот на [[1914|1914 година]], комитетот се проширил низ [[Источна Македонија]]. Главни центри биле отворени во [[Делчево]], [[Радовиш]], Штип и [[Пехчево]].{{Sfn|Малковски|2023|p=108}} Успешно префрлиле околу 2.500 војници.{{Sfn|Ѓоргиевска|2019|p=100}} Комитетот дејствувал сѐ до [[Божик|Божиќ]] [[1915|1915 година]], кога поголем дел од раководството биле уапсани.{{Sfn|Малковски|2023|p=110}} Неколку месеци подоцна Бугарија најавила војна против Србија и за кратко време ја [[Бугарска окупација на Србија (Прва светска војна)|окупирале Вардарска Македонија]]. Поради тоа Шурков и Мартулков биле интернирани во [[Струга]] но подоцна се ослободени од бугарската администрација. Во [[1916|1916 година]],<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=307-310}}</ref> со поттик од Орце Андов, Мартулков се вработил како секретар на [[Општина Оморани]].<ref>{{Наведена книга|url=https://repository.ukim.mk/handle/20.500.12188/23028|title=Зошто и како беа интернирани крушевските Власи за време на Првата светска војна?|last=Минов|first=Никола|publisher=[[УКИМ]]|year=2017|pages=133}}</ref> Следната година се сместил во [[Приштина]] каде работел како чиновник заедно со [[Ризо Ризов]] и [[Димитар Влахов]]. После поразот на [[Бугарска армија|Бугарската војска]] во [[Македонски фронт|Македонскиот фронт]], државните чиновници на [[Косово и Метохија]] евакуира во [[Софија]]. Мартулков бил назначен за градоначалник на [[Урошевац]], но тој никогаш не ја прифатил функцијата. Заедно со [[Петар Ацев]] и [[Ѓорче Петров]] преку [[Гнилане]], [[Ниш]] и [[Пирот]] се преселиле во Бугарија.<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=327-337}}</ref> === Меѓувоен период (1918 – 1941) === {{Поврзано|Велешко благотворително братство „Рајко Жинзифов“|Емигрантски комунистички сојуз|Македонско знаме (1932 - 1934)}}[[Податотека:Весник Ослободување.png|мини|321x321px|Исечок од [[Ослободување (1920 - 1923)|весникот „Ослободување“]], печатен орган на [[Емигрантски комунистички сојуз|Емигрантскиот комунистички сојуз]].]][[Податотека:Гоцевата дружина во 1938 година.jpg|мини|317x317пкс|Собор на македонските Илинденци на [[4 мај]] [[1938|1938 година]], по повод 35-годишнината од [[Битка кај Баница|смртта на Делчев]]. Петте личности најнапред се (лево кон десно): Мартулков, [[Руша Делчева]], [[Туше Делииванов]], [[Михаил Чаков]] и [[Митко Зафировски]]. ]] Поради неговото учество во [[Илинденското востание]] во [[1918|1918 година]] го наградиле со [[Орден „За заслуга“ (Бугарија)|бронзов орден „За заслуга“]].<ref>[https://wars.archives.bg/thumbnail_lists/image=/09_40_1_335_108_gr.jpg ДВИА, ф. 40, оп. 1, а.е. 335, л. 108]</ref> Во Бугарија се развило внатрешна борба меѓу [[Македонската емиграција во Бугарија|македонската емиграција]]. Во [[1919|1919 година]], заедно со [[Христо Калајџиев]], Мартулков се приклучил во [[Емигрантски комунистички сојуз|Емигрантскиот комунистички сојуз]] — огранок на [[Бугарска комунистичка партија|Бугарската комунистичка партија]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Илинден и Илинденските традиции|last=Димовски-Цолев|first=Ѓорги|publisher=Развиток|year=1979|pages=158|author-link=Ѓорги Димовски-Цолев}}</ref> [[1920|Следната година]], Мартулков го претставил [[Велешко благотворително братство „Рајко Жинзифов“|Велешкото благотворително братство]] во Вториот велики собор на [[Сојуз на македонските емигрантски организации]].<ref>{{Наведени вести|url=https://digital.libplovdiv.com/bg/view/649941d900ab5c4ba8730ee0?q|title=Братствата осѫждатъ отцѣпницитѣ|date=9 декември 1920|work=Македония}}</ref> Истата година, ЕКС ја отфрлиле доктрината за автономија на [[Македонија (регион)|Македонија]] и [[Одринско]] и го прифатиле ставот за основање на [[Независна Македонија|македонска држава]] како членка во идна [[Балканска федерација]].<ref>{{harv|Мартулков|1954|p=345-348}}</ref> Во [[1922|1922 година]], Бугарската комунистичка партија го пратиле Мартулков во [[Пиринска Македонија]] за да остварил контакт меѓу македонските социјалисти и дејци од [[ВМРО (Автономисти)]], предводена од [[Тодор Александров]]. Во [[1924|1924 година]], со [[Мајски манифест|Мајскиот манифест]], односите меѓу БКП и ВМРО (Автономисти) се подобриле.<ref>{{Наведена книга|url=|title=Македонското прашање во документите на Коминтерната, ч.1. 1923-1925 г.|last=Поповски|first=Владо|publisher=Гурга|year=1999|pages=256|author-link=Владо Поповски}}</ref> Според договорот Мартулков имал должност да се врати во поранешниот [[Скопски револуционерен округ]] но [[Александар Цанков]] им забранил. [[Убиство на Тодор Александров|Неколку месеци подоцна Александров бил ликвидиран]] и [[Иван Михајлов]] бил назначен за претседател на ВМРО (Автономисти).<ref>{{harv|Мартулков|1954|p=363-368}}</ref> Истата година е основана [[Внатрешна македонска револуционерна организација (Обединета)|ВМРО (Обединета)]] од [[Владимир Поп Томов]], [[Симеон Кавракиров]], [[Димитар Влахов]], [[Ризо Ризов]] и други.<ref>{{Наведени вести|url=https://novamakedonija.com.mk/makedonija/simeon-kavrakirov-revolucionerot-koj-zagina-za-obedinuvanje-na-makedoncite/|title=Симеон Кавракиров, револуционерот кој загина за обединување на Македонците|last=НМ|date=14 јуни 2023|work=[[Нова Македонија]]}}</ref>{{Sfn|Влахов|1947|p=40}} Во [[1931|1931 година]] биле спроведени [[Парламентарни избори во Бугарија (1931)|парламентарни избори во Бугарија]] каде Мартулков и [[Христо Трајков]] биле изгласани за пратеници од [[Петричко]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Време за зреење, македонското национално прашање меѓу двете светски војни (1919-1930)|last=Катарџиев|first=Иван|publisher=Култура|year=1977|pages=118|author-link=Иван Катарџиев}}</ref>{{Sfn|Влахов|1947|p=12}} Во новата влада на [[Никола Мушанов]], Мартулков и Трајков биле претставници од Работничката партија.<ref group=белешка>За да ги надминат тогашните забрани, [[Бугарска комунистичка партија|Бугарската комунистичка партија]] го употребило името „''Работничка партија''“.</ref> Во Народното собрание Мартулков редовно барал решение за [[македонското прашање]]. Во [[1932|1932 година]] [[Михајловисти|михајловистите]] го киднапирале Кавракиров, како резултат на тоа Мартулков почнал со издавањето на весникот „''[[Македонско знаме (1932 - 1934)|Македонско знаме]]''“. Во весникот тој редовно го критикувал Михајлов, поради тоа на [[12 јануари]] [[1933|1933 година]] доживеал неуспешен обид на атентат од ВМРО (Автономисти).<ref>{{Наведена книга|url=|title=Одбрани дела во шест книги: Македонското национално движење|last=Зографски|first=Данчо|publisher=Наша книга|year=1986|pages=276|author-link=Данчо Зографски}}</ref> Според весникот „Класовна борба“ — михајловистите сакале да го убијат Мартулков поради неговите [[Македонство|промакедонски ставови]].<ref>{{Наведени вести|url=https://digital.libplovdiv.com/bg/view/6703e1354e1782e2cca3da46?q%3Acontent=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8A&q%3Afts=content,mapped,meta&_x=content|title=Македонскитѣ убийства|last=|date=20 јануари 1933|work=Класовна борба}}</ref> После неуспехот на атентатот, на [[24 јануари]], михајловистите го ликвидирале Христо Трајков.<ref>{{harv|Мартулков|1954|p=377}}</ref> Поради атентатите, Мушанов најавил строги мерки против ВМРО (Автономисти). Следниот месец го уапсиле [[Петар Шанданов]]. Поради тоа михајловистите се повлекле од [[Софија]] и се сместиле во [[Пиринска Македонија]]. На [[13 април]] [[1933|1933 година]] Мартулков е отстранет од неговата функција како пратеник, веројатно поради неговите промакедонски ставови и критики спрема бугарската влада.<ref>{{Наведени вести|url=https://digital.libplovdiv.com/bg/view/64a7dc4d00ab5c4ba8737423?q%3Acontent=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8A&q%3Afts=content,mapped,meta&_x=content|title=Решение за отнемане мандата на народнитѣ представители отъ парламентарната група на Работническата партия в България|last=Министерство за правосудство|date=13 април 1933|work=Държавен вестник}}</ref> По државниот удар на Кимон Георгиев, ВМРО (Автономисти) била укината и го забраниле издавањето на весникот „''Македонско знаме''“, врз основа на [[Закон за заштита на државата на Царство Бугарија|законот на заштита на државата]]. На [[8 јули]] [[1936|1936 година]], бил [[Судски процес против ВМРО (Обединета)|спроведен значаен судски процес против дејци од централниот комитет на ВМРО (Обединета)]].<ref>{{Наведена книга|url=https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=835406|title=Националноосвободителното движение на македонските българи (19 май 1934 - 1941 г.)|last=Мичев|first=Добрин|publisher=Македонски преглед|year=1996|pages=59}}</ref> За време на судскиот процес Мартулков јавно се декларирал како Македонец.<ref group=белешка>Во неговите спомени ({{harv|Мартулков|1954|p=380}}), за судскиот процес истакнал: ''„Бевме уапсани поголемиот дел од раководството на „Обединатата“. На судењето 1936 г. сите се изјавивме пред судот дека по народност сме Македонци.“'' Додека пак, според [[Бугарска историографија|Бугарската историографија]], Мартулков се декларирал како [[Бугарин]].</ref> Поради тоа бил казнет 5 години. Покрај тоа, [[1937|следната година]] бил амнестиран и му помогнал на [[Венко Марковски]] со издавањето на „''[[Огинот]]''“.<ref>{{Наведена книга|url=https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=677174|title=Спомени за Павел Шатев|last=Марковска|first=Филимена|publisher=Македонски преглед|year=2007|pages=103}}</ref> === Втората светска војна и последни години (1941 – 1962) === {{Поврзано|Апел до Македонците во Бугарија (1944)|Крсто Поле (логор)|Алексо Мартулков во второто заседание на АСНОМ}} [[Податотека:Appeal to the Macedonians in Bulgaria 1944.jpg|мини|339x339px|[[Апел до Македонците во Бугарија (1944)|Апел до Македонците во Бугарија]], меѓу потписниците бил Мартулков.]] Мартулков бил против [[Бугарија во Втората светска војна|фашистичкиот режим на Бугарија]], поради тоа учествувал во [[Народноослободителната борба]]. На [[22 декември]] [[1941|1941 година]], заедно со [[Павел Шатев]], се обидол да се врати во [[Прилеп]] каде биле [[НОВМ|Македонските партизани]], но [[Бугарска војска|бугарската војска]] го уапсиле во [[Скеча]]. Таму го задржиле до [[24 март]] [[1942|1942 година]]. Според еден полициски извештај за Мартулков и Шатев: „...''ги организирале акциите кои [[Ден на востанието на Македонија|неодамна се спроведоа во градот]]''“.{{Sfn|Тодоровски|2013|p=254}}{{Sfn|Тодоровски|2013|p=256}} Го вратиле Мартулков во [[Софија]]. Учествувал во [[Народноослободителна борба во Пиринска Македонија|Народноослободителното движење во Пиринска Македонија]] и бил во контакт со [[Никола Вапцаров]] и [[Антон Попов]] пред нивното стрелање. Во [[1943|1943 година]] бил уапсан поради неговото членство во [[Бугарска комунистичка партија|Бугарската комунистичка партија]]. Заедно со [[Тодор Павлов]], [[Христо Калајџиев]] и [[Ангел Динев]] бил интерниран во [[Крсто Поле (логор)|логорот „Крсто Поле“]], [[Западна Тракија]].<ref>{{Наведена книга|url=https://www.zirm.mk/wp-content/uploads/2022/02/IST-1981.2.07.-Kartov-V.-Opshtestveno-politichkata-dejnost-na-Angel-Dinev-vo-internacija-i-koncentracionite-logori-na-fashistichka-Bugarija.pdf|title=Македонската патриотска дејност на Ангел Динев во интернација и концентрационите логори на Фашистичка Бугарија (1940-1944)|last=Картов|first=Владимир|publisher=Здружение на историчари на Македонија|year=1981|pages=70|author-link=Владимир Картов}}</ref> Останал во логорот сѐ до [[септември]] [[1944|1944 година]], кога [[Татковински фронт (Бугарија)|Татковинскиот фронт]] организирале државен удар против влада на [[Александар Цанков]]. После државниот удар, [[Президиумот на АСНОМ]] ги пратиле [[Светозар Вукмановиќ]] и [[Лазар Колишевски]] во Софија каде се консултирале со [[Македонската емиграција во Бугарија|македонската емиграција]]. Како знак на поддршка, 29 потписници меѓу кои биле Мартулков, Шатев, Калајџиев, [[Туше Делииванов]] и [[Михаил Герџиков]] — [[Апел до Македонците во Бугарија (1944)|објавиле апел насочен кон македонскиот народ, Комунистичката партија на Југославија и АСНОМ]].<ref>{{Наведена книга|url=https://www-ceeol-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/search/viewpdf?id=684974|title=БКП и македонският въпрос след Втората световна война. Разпадане на бежанските организации|last=Гребенаров|first=Александар|publisher=Епохи|year=2013|pages=125}}</ref> За префрлување на македонските социјалисти од Софија во Македонија помогнала [[Илинденската организација]]. На [[26 октомври]] 1944 година, Мартулков се сместил во [[Горно Врановци]] каде [[27 октомври|следниот ден]] бил кооптиран за член на АСНОМ.<ref>{{Наведена книга|url=https://plus.cobiss.net/cobiss/mk/mk/data/cobib/5075009|title=АСНОМ, документи од Првото и Второто заседание на АСНОМ|last=Тодоровски|first=Миле|publisher=[[Архив на Македонија]]|year=1984|location=[[Скопје]]|pages=326-327}}</ref> По [[ослободувањето на Скопје]], Мартулков учествувал во [[Антифашистичко собрание на народното ослободување на Македонија#Второ заседание на АСНОМ|Второто заседание на АСНОМ]]. За време на седницата, Мартулков побарал [[Густав Влахов]] да бил кооптиран за член на АСНОМ.<ref>{{Наведена книга|url=|title=Документи, Том 1, Книга 6|last=Христов|first=Александар|publisher=[[Архив на Македонија]]|year=1984|pages=131-132}}</ref> По настаните во [[1951|1951 година]] Мартулков истакнал: „''Кога се вратив во 1945 година и го погледнав [[Скопје]] — за мене тоа беше нов град кој на незамислив начин толку брзо се надуе.“''<ref>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp%7Cissue:UB_00064_19511021%7Cpage:3%7Cquery:%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%BA%D0%BE%D0%B2 Скопске слике и Контрасти] (1951) в. „''Борба''“, бр. 250</ref> После [[Ослободување на Македонија во Втората светска војна|ослободувањето на Македонија]], Мартулков бил кооптиран за член на [[Македонското собрание|Народното собрание на НР Македонија]]. Истовремено се приклучил во [[Македонски научен институт|Македонскиот научен институт]] и учествувал во културната автономија на [[Пиринска Македонија]].<ref>{{Наведена книга|url=https://www-ceeol-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/search/viewpdf?id=797760|title=Списък на членовете на Македонския научен институт (1923-1947)|last=Мичев|first=Добрин|publisher=Македонски преглед|year=1947|location=[[Софија]]|pages=178}}</ref> На [[2 јануари]] [[1945|1945 година]] повторно се вратил во Софија каде се консултирал со останатите претставници на македонската емиграција.<ref>{{Наведена книга|url=https://ini.ukim.mk/documents/103/Sluzba_za_drzavna_bezbednost.pdf|title=Документи за сојузната и за македонската служба за државна безбедност|last=Симоновски|first=Александар|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=2021|location=[[Скопје]]|pages=35}}</ref> [[Февруари|Следниот месец]] морал да го води првиот слободен конгрес на македонската емиграција во Бугарија но поради неговото здравје Павел Шатев го заменил.{{Sfn|Тодоровски|2013|p=87}} Кон крајот на годината, [[Васил Ивановски]] лично се пожалил кај [[Георги Димитров]] дека Мартулков бил злонамерно изолиран и предвремено пензиониран.<ref>{{Наведена книга|url=https://www-ceeol-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/search/viewpdf?id=797478|title=Как се изгражда и утвърждава свободната Македонска република в Югославската федерация (1944-1948)|last=Ангелов|first=Веселин|publisher=Македонски преглед|year=1998|pages=68}}</ref> На [[17 февруари]] [[1946|1946 година]] Мартулков учествувал во основачката седница на [[Здружението на новинари на Македонија]].<ref>{{Наведени вести|url=https://znm.org.mk/wp-content/uploads/2025/06/19.02.2025-%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%82-%D0%B3%D0%B8-%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8-%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BF%D0%B8%D1%82%D0%B5-%D0%BD%D0%B0-%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%B0-%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0-%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf|title=Новинарот ги брани принципите на слободата|last=Станковиќ|first=Далибор|date=19 февруари 2025|work=[[Нова Македонија]]}}</ref> По повод на 43-годишната од [[Битка кај Баница|смртта на Гоце Делчев]], Мартулков оддржал говор во Скопје кон 20.000 гости, меѓу кои бил сестрата на [[Гоце Делчев]].<ref>{{Наведена книга|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ59(2006)/GZ59.17.%20%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B0,%20%D0%94.%20-%20%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0,%20%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%98%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%B8%20%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%98%D0%B0%201944-1953.pdf|title=Политиката, идеалогијата и македонската историографија 1944-1953 г.|last=Петреска|first=Даниела|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=2006|pages=203}}</ref> Следните месеци се приклучил во [[Уставотворно собрание на Народна Република Македонија|Уставотворното собрание]] и бил назначен за претседател на [[Илинденска пензија|Комисијата за Илинденска пензија]].<ref>{{Cite book|url=https://www.scribd.com/document/617912810/%D0%98%D0%9B%D0%98%D0%9D%D0%94%D0%95%D0%9D%D0%A1%D0%9A%D0%98-%D0%A1%D0%92%D0%95%D0%94%D0%9E%D0%A8%D0%A2%D0%92%D0%90-1-1-%D0%A1%D0%9A%D0%9E%D0%9F%D0%88%D0%95-2016|title=Илинденски сведоштва|last=Дамјановска|first=Јасминка|publisher=[[Државен архив на Република Македонија]]|year=2016|volume=1|p=10}}</ref> На [[8 октомври]] 1946 година помогнал со преносот на моштите на Гоце Делчев во [[Црква „Св. Спас“ - Скопје|црквата „Свети Спас“]].<ref>[https://gd.archives.bg/items/show/765#?c=&m=&s=&cv=&xywh=49%2C698%2C1537%2C796 ЦДА, фонд КМФ 23-01, инв. № 830/146, лист 156-157]</ref> [[Податотека:Говор на Мартулков за обединувањето на Пирин со Македонија.pdf|мини|Говорот на Мартулков во [[Уставотворно собрание на Народна Република Македонија|Уставотвнорото собрание]] за обединување на [[Пиринска Македонија]] со [[НР Македонија]].]] На [[26 декември]] 1946 година, за време на седница во Уставотворното собрание, Мартулков протестирал пред останатите членови. Побарал [[Устав на НР Македонија (1946)|новиот македонски устав]] да ја припои Пиринска Македонија со НР Македонија. Во неговиот говор истакнал: „''Не знам каква територија имаат на ум нашите другари во Бугарија. Ако зборуваме за Пиринска Македонија, Вардарска Македонија и Егејска Македонија во нивните географски граници — тоа е територијата на македонскиот народ! Македонското прашање и прашањето за Македонија е дело само за македонскиот народ!''“.<ref>{{Наведена книга|title=Авнојска Југославија и Македонското национално прашање (1943-1946)|last=Миноски|first=Михајло|publisher=Менора|year=2000|isbn=9989632707|location=[[Скопје]]|pages=[[s:Алексо Мартулков/Говор во Уставотворното собрание (1946)|329]]|author-link=Михајло Миноски}}</ref> За говорот, Шатев го известил Георги Димитров при неговиот престој во [[Белград]]. Откако открил, Димитров лично се пожалил кај [[Јосип Броз Тито]]. Поради тоа на [[10 јануари]] [[1947|1947 година]] Колишевски го забранил нејзиното објавување во весникот „''[[Нова Македонија]]''“.<ref>{{Наведена книга|title=Авнојска Југославија и Македонското национално прашање (1943-1946)|last=Миноски|first=Михајло|publisher=Менора|year=2000|isbn=9989632707|location=[[Скопје]]|pages=[[s:Извештај за забрана за објавување говорот на Мартулков во Уставотворното собрание|331-332]]|author-link=Михајло Миноски}}</ref> На [[5 јуни]] [[1950|1950 година]], за време на седмото редовно заседание на Народното собрание, Мартулков поднесол барање за [[Илинденска споменица|орден за залуги во Илинденското востание]].<ref>{{Наведена книга|url=https://plus.cobiss.net/cobiss/mk/mk/data/cobib/60150277|title=Илинденската споменица|last=Топузовски|first=Кочо|publisher=Панили|year=2023|isbn=9786082540795|location=[[Скопје]]|pages=67-68|author-link=Кочо Топузовски}}</ref> На [[20 јули]] [[1951|1951 година]], Мартулков бил награден со Илинденската споменица, број 438 како дел од [[Град Скопје|градскиот народноослободителен одбор Скопје]].<ref>ДАРМ, Ф. 159, К. 42</ref> Во [[1954|1954 година]], со помош од [[Ѓорѓи Абаџиев]], [[Институтот за национална историја]] ги објавиле спомените на Мартулков насловени „''[[Моето учество во револуционерните борби на Македонија]]''“. Книгата е дел од серијалот „[[Материјали за македонската национал-револуционерна историја (едиција)|''Материјали за македонската национал-револуционерна историја'']]“.<ref>{{Наведена книга|url=|title=Турски документи за македонската историја|last=[[Институт за национална историја]]|publisher=Научен Институт за национална историја на македонскиот народ|pages=191}}</ref> За време на [[Информбирото и Македонија|периодот на Информбирото]], претставници на [[Македонство|промакедонската струја во Југославија]] постепено биле изолирани и подоцна отстранети од нивната политичка функција. Мартулков бил безволно пензиониран и сместен во Скопје. Во текот на [[1950-тите]] редовно патувал во [[Софија]]. Во [[1957|1957 година]] Мартулков бил на интервју со софиското списание „''Участие''“ за активностите на Богдан Баров во [[Македонската револуционерна организација]].<ref>{{Наведена книга|url=https://www.google.mk/books/edition/%D0%A3%D1%87%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B5/70TlAAAAMAAJ?hl=mk&gbpv=1&bsq=%E2%80%9E1957%E2%80%9E&dq=%E2%80%9E1957%E2%80%9E&printsec=frontcover|title=Участие|last=Периодично издание на писателите от Стара Загора.|publisher=ИПК „Ариел"|year=1996|location=[[Стара Загора]]|pages=50}}</ref> Незадоволен со режимот, во [[1959|1959 година]] се преселил во [[Народна Република Бугарија]] каде почнал да прими државна пензија.<ref>[https://www.strategy.bg/bg/pris/archive/legal-information/razporezdaniia/86533 №1890/1959]</ref> Ги поминал последните години изолиран во Софија каде починал на [[19 декември]] [[1962|1962 година]]. == Литературни дела == {{Поврзано|Список на литературни дела од Алексо Мартулков}} [[Податотека:За Гоцета Делчев од Мартулков.png|мини|252x252px|Исечок од статијата „''[[Список на литературни дела од Алексо Мартулков#За Гоцета Делчев|За Гоцета Делчев]]''“ во книгата „''Гоце Делчев во спомените на современиците''“ на [[Христо Андонов Полјански]].]] По [[Втората светска војна]], Мартулков се вратил во [[Вардарска Македонија]] каде се приклучил во [[Президиумот на АСНОМ]]. Во [[1945|1945 година]] се преселил во [[Скопје]] по [[Ослободување на Скопје|нејзиното ослободување]]. Меѓу [[1940-тите]] и [[1950-тите]] Мартулков напишал различни статии и брошури посветени на [[Социјализам|социјалистичкото движење]] во [[Македонија]]. Во [[1946|1946 година]] ја објавил статијата „''[[Развитокот на социјалистичката мисла пред Илинденското востание]]''“ во весникот „Трудбеник“, година II, број 35.<ref>{{Наведена книга|url=|title=Илинденски зборник, 1903-1953|last=[[Љубен Лапе|Лапе, Љубен]]|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1953|pages=302}}</ref> Истата година ја објавил брошурата „''[[Врховизмот и борбата на Внатрешната револуционерна организација против него]]''“ каде го разгледал развојот на [[Врховизам|врхивизмот]] и нејзинот однос со [[Македонската револуционерна организација]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Внатрешната македонска револуционерна организација и неоврховизмот, 1904-1908|last=[[Манол Пандевски|Пандевски, Манол]]|publisher=[[Култура (издавачка куќа)|Култура]]|year=1983|pages=22}}</ref> Во весникот „[[Нова Македонија]]“ објавил статија насловена „''За Гоцета Делчев''“. [[Христо Андонов Полјански|Христо Андонов-Полјански]], претставник на [[Македонска историографиjа|Македонската историографија]], објавил исечок од статијата во неговата книга за [[Делчевологија]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Гоце Делчев во спомените на современиците|last=[[Христо Андонов Полјански|Андонов Полјански, Христо]]|first=|publisher=[[Култура (издавачка куќа)|Култура]]|year=1963|isbn=|pages=298}}</ref> Подоцна ја објавил брошурата „''За положбата по Илинденското востание''“ каде ги разгледал грешките при организирање на [[Илинденското востание]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Грчката политика спрема Македонија во втората лоловина на XIX век и почетокот на XX век, вооружени, пропаганди, дипломатски и други антимакедонски акции и борбата против нив на теренот|last=Поп Лазаров|first=Ристо|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1973|pages=301}}</ref> Според Мартулков, основањето на [[Задгранично претставништво|Задграничното претставништво]] било меѓу првите грешка на организацијата. [[Податотека:Моето учество во револуционерните борби во Македонија.jpg|мини|331x331пкс|Мемоарите на Мартулков.]] Во [[1954|1954 година]], [[Институтот за национална историја]] ја објавиле автобиографијата на Мартулков насловена „''[[Моето учество во револуционерните борби на Македонија]]''“. Делото претставува првата оригинална мемоарска литература во [[Народна Република Македонија]].{{Sfn|Каровски|2013|p=91}} Претходните дела биле на [[Љубомир Милетиќ]] преведени во [[македонски јазик]].{{Sfn|Каровски|2013|p=18}} Неговата автобиографија го опфаќа периодот од [[1894|1894 година]] до [[1 септември]] [[1939|1939 година]]. Нема податоци кога Мартулков ја напишал книгата. [[Ѓорѓи Абаџиев]] објавил исечок од неговите спомени во [[1952|1952 година]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Материјали за македонската национал-револуциона историја|last=Абаџиев|first=Ѓорѓи|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1952|pages=1-5|author-link=Ѓорѓи Абаџиев}}</ref> Додека во [[1950|1950 година]], [[Данчо Зографски]] истакнал дека во [[Државниот архив на Македонија]] имало необјавен ракопис од Мартулков без датум.<ref>{{Наведена книга|url=|title=За работничкото движење во Македонија до Балканската војна|last=[[Данчо Зографски|Зографски, Данчо]]|publisher=[[Институт за национална историја|Институт за национална историја на македонскиот народ]]|year=1950|pages=327}}</ref> Според историчарот Јусуф Хамза, во скопските архиви имало необјавено дело на Мартулков насловено „''Спомени од втората половина на XIX век до 1912''“ кое најверојатно било припоено со неговиот мемоар при редакција.<ref>{{Наведена книга|url=|title=Младотурската Револуција Во Османската Империја|last=Хамза|first=Јусуф|publisher=Логос-А|year=1995|isbn=9789989601217|location=[[Скопје]]|pages=407|author-link=Јусуф Хамза}}</ref> Во неговата книга, Мартулков го разгледува [[Македонско национално движење|македонското национално движење]] во перспектива на [[Социјализам|македонските социјалисти]]. Претежно се занимава со социјалистичките дејства во [[Вардарска Македонија]] и [[Велес]]. Дискутира за неговиот активизам за правата на [[македонската емиграција во Бугарија]].{{Sfn|Каровски|2013|p=91}} За автобиографијата, Абаџиев истакнал: „''Напишани со жив и увлекателен јазик, мемоарите на Алексо Мартулков не се само објект за историкот, но претставуваат интересно четиво и за поширок круг читатели''.“ Александар Каровски ја критикувал нејзината слаба хронологија: „''Очигледно има проблем да се сети на настаните, па некои ги прекинува или ги поврзува со други.''“{{Sfn|Каровски|2013|p=91}} Одредени податоци наведени во автобиографијата се целосно бесмислени. Мартулков го згрешил датумот на раѓање, смрт и професија на неговиот постар [[Петар Мартулков|брат Петар]]. Татко му го именувал како Онче покрај тоа што се викал [[Пано Мартулков|Пано]]. Згрешил со хронолошкото датирање на [[Првиот Устав на Македонската револуционерна организација|првиот устав на Македонската револуционерна организација]]. Покрај тоа, во неговите спомени Мартулков гордо го истакнува неговиот [[Македонство|македонски идентитет]] и дека [[Македонците]] се ниту [[Грци]], [[Бугари]] или [[Срби]]. == Забелешки == {{reflist|group=белешка}} == Наводи == {{reflist|3}} == Библиографија == * {{Наведена книга|url=https://repository.ukim.mk/bitstream/20.500.12188/7522/1/dstankovic2020.pdf|title=Социјалистите во македонското револуционерно движење, 1893-1912|last=Станковиќ|first=Далибор|publisher=[[Универзитет „Св. Кирил и Методиј“]]|year=2020|location=[[Скопје]]}} * {{Cite book|url=https://www.zirm.mk/wp-content/uploads/2022/01/IST-1973.1.08-Andnov-Poljanski-H.-Okolu-ucestvoto-na-makedonskite-socijalisti-na-Prvomajskite-demonstracii-vo-Sofija-vo-1896-g..pdf|title=Околу учеството на Македонските социјалисти на Првомајските демонстрации во Софија во 1896 година|last=Андонов Полјански|first=Христо|publisher=Здружение на историчари на Република Македонија|year=1973|location=[[Скопје]]|author-link=Христо Андонов Полјански}} * {{Наведена книга|url=http://www.promacedonia.org/bmark/sa/index.html|title=Революционни борби въ Азоть (Велешко) и Порѣчието|last=Аврамов|first=Стефан|publisher=[[МНИ|Македонски Наученъ Институтъ]]|year=1929|location=[[Софија]]|author-link=Стефан Аврамов}} * {{Наведена книга|url=https://cdn.sanity.io/files/k83840p7/production/adbb77a2aef1fb39ba8622a05495092c6b542cfb.pdf|title=Моето учество во револуционерните борби на Македонија|last=Мартулков|first=Алексо|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1954|editor-last=Абаџиев|editor-first=Ѓорѓи|editor-link=Ѓорѓи Абаџиев|series=[[Материјали за македонската национал-револуционерна историја (едиција)|Материјали за македонската национал-револуционерна историја]]|location=[[Скопје]]|author-link=Алексо Мартулков}} * {{Наведена книга|url=https://repository.ukim.mk/handle/20.500.12188/1910|title=Мемоарската литература како извор за историјата на Македонската Револуционерна Организација|last=Каровски|first=Александар|publisher=[[УКИМ]]|year=2013|location=[[Скопје]]}} * {{Наведена книга|url=http://www.promacedonia.org/mak_enc/encyclopaedia_macedonica_1.pdf|title=Македонска енциклопедија, том I|last=[[Македонска енциклопедија#Уредници на тематските области|Повеќе автори]]|publisher=[[МАНУ]]|year=2009|location=[[Скопје]]|ref={{harvid|ПА I|2009}}}} * {{Наведена книга|url=http://www.promacedonia.org/mak_enc/encyclopaedia_macedonica_2.pdf|title=Македонска енциклопедија, том II|last=[[Македонска енциклопедија#Уредници на тематските области|Повеќе автори]]|publisher=[[МАНУ]]|year=2009|location=[[Скопје]]|ref={{harvid|ПА II|2009}}}} * {{Наведена книга|url=https://alba-books.com/%D0%93%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%B8-%D0%B8-%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B8-1945-1947-%D0%9D%D0%B0-%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8-%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%BA-%D0%94%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%BE-%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%B8%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE-%D0%BD%D0%B0-%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8j%D0%B0-1947-[%D0%94%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80-%D0%94%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%82%D1%8A%D1%80-%D0%92%D0%BB%D0%B0%D1%85%D0%BE%D0%B2]-%D0%92%D0%BB%D0%B0%D1%85%D0%BE%D0%B2-%D0%94%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80|title=Говори и статии, 1945-1947|last=Влахов|first=Димитар|publisher=Државно книгоиздателство на Македонија|year=1947|location=[[Скопје]]|author-link=Димитар Влахов}} * {{Наведена книга|url=https://plus.cobiss.net/cobiss/mk/mk/data/cobib/59627013|title=Велес за време на Балканските и Првата светска војна: (1912-1918)|last=Малковски|first=Ѓорѓи|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=2023|isbn=978-608-4981-10-7|author-link=Ѓорѓи Малковски}} * {{Наведена книга|url=https://repository.ukim.mk/handle/20.500.12188/1875|title=Петар Поп Арсов (1868-1941): Прилог кон проучувањето на македонското националноослободително движење|last=Ѓорѓиев|first=Ванчо|publisher=[[УКИМ]]|year=1995|location=[[Скопје]]|author-link=Ванчо Ѓорѓиев}} * {{Наведена книга|url=https://мна.мкд/wp-content/uploads/02%D0%91-%D0%97%D0%91%D0%98%D0%A0%D0%9A%D0%98/%D0%91I-%D0%9A%D0%9D%D0%98%D0%96%D0%9D%D0%98%D0%A6%D0%90/%D0%9101-%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8-%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B8/%D0%911.1-%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8-%D1%98%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%BA/2012-2013_%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D0%BB-%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%B2-%D0%A2%D0%BE%D0%BC-8-%D0%94%D0%BE%D0%BA%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B8-%D0%A1%D0%BA%D0%BE%D0%BF%D1%98%D0%B5.pdf|title=Павел Шатев, документи|last=Тодоровски|first=Зоран|publisher=Македоника|year=2013|location=[[Скопје]]}} * {{Наведена книга|url=https://repository.ukim.mk/entities/publication/584725f3-c8ec-4d79-afdd-415c15b7a8e1|title=Вардарскиот дел од Македонија под српска власт (1912–1915)|last=Ѓоргиевска|first=Марија|publisher=[[Универзитет „Св. Кирил и Методиј“]]|year=2019|location=[[Скопје]]}} 0menxszi7u6wp8p9k81kuur265xih0i 5563012 5563006 2026-05-24T17:58:25Z Gurther 105215 5563012 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=Александар Мартулков|image=Alekso Martulkov.jpg|caption=Алексо Мартулков во [[1951|1951 г.]]|order2=Пратеник во [[Народно собрание на Бугарија|Народното собрание на Бугарија]]|term_start2=20 август 1931|term_end2=12 април 1933|monarch2=[[Борис III]]|premier2=[[Александар Малинов]]</br>[[Никола Мушанов]]|order4=Пратеник во [[Влада на Македонија од 1945|Президиумот на Народното Собрание на Македонија]]|term_end4=26 јуни 1946|term_start4=15 април 1945|president4=[[Методија Андонов - Ченто]]|premier4=[[Лазар Колишевски]]|term_start5=1 јануари 1947|term_end5=1952|president5=[[Благоја Фотев]]|premier5=[[Лазар Колишевски]]|nickname=[[Ото фон Бизмарк|Бизмарк]]|birth_name=Александар Ончев Мартулков|birth_date=[[23 октомври]] [[1878]]|birth_place=[[Велес]], [[Отоманска Македонија]]|death_date=[[19 декември]] [[1962]] {{мали|(возр. 84)}}|death_place=[[Софија]], [[Народна Република Бугарија|НР Бугарија]]|parents=[[Пано Мартулков]] и Сава Мартулкова|alma_mater=[[Скопско педагошко училиште]]|awards={{*}} [[Орден „За заслуга“ (Бугарија)|Орден „За заслуга“]]|blank2=Дела|data2=''„[[Моето учество во револуционерните борби на Македонија]]“'' <small>([[Список на литературни дела од Алексо Мартулков|други]])</small>|signature=Потпис на Мартулков.png|predecessor1=|successor1=|order6=Член на [[Уставотворно собрание на Народна Република Македонија|Уставотворното собрание на Македонија]]|term_start6=27 јуни 1946|term_end6=31 декември 1946|president6=[[Димитар Несторов]]|premier6=[[Лазар Колишевски]]}} '''Александар Ончев Мартулков''',<ref group="белешка">Познат и како '''Александар Панов/Иванов Мартулков''' во [[Бугарска историографија|Бугарската историографија]].</ref> познат по псевдонимот '''Бизмарк'''<ref>{{Мирчев|237}}</ref> ([[Велес]], [[23 октомври]] [[1878]] — [[Софија]], [[19 декември]] [[1962]]) — [[Македонци|македонски]] револуционер и политичар. Меѓу првите пропагатори на [[социјализмот]] во [[Македонија]]. Деец на [[Македонската револуционерна организација]] и учесник во [[Илинденското востание]]. Член и раководител на [[ВМРО (Обединета)]] во [[1930-тите]]. Роден во сиромашно работничко семејство, стекнал више образование во [[Скопско педагошко училиште|Скопското педагошко училиште]]. Во [[1894|1894 година]] се приклучил во [[Социјализам|социјалистичкото движење]] со поттик од [[Васил Главинов]]. Како член на [[Македонска социјалистичка група|Македонската социјалистичка група]], учествувал во [[Празнување на ден на трудот во 1896 година (Софија)|првото празнување на ден на трудот во Бугарија]]. Во [[1900-ти|1900-тите]] соработувал со [[Велешки револуционерен реон|Велешкиот револуционерен реон]] и [[Иван Наумов Аљабакот|Иван Аљабакот]]. Во [[1906|1906 година]] се преселил во [[Софија]] каде се приклучил во [[Бугарска комунистичка партија|Бугарската комунистичка партија]]. Учествувал во политичкото управување на Македонија по [[Младотурската револуција]]. За време на [[Првата светска војна]], го основал [[Комитет на дезертери|Комитетот на дезертери]] каде префрлил македонски борци од српската војска во [[Царството Бугарија]]. Во текот на војната бил секретар на [[Општина Оморани]] и подоцна чиновник во [[Косово и Метохија]]. По војната се приклучил во [[Емигрантски комунистички сојуз|Емигрантскиот комунистички сојуз]] и [[Велешко благотворително братство „Рајко Жинзифов“|Велешкото благотворително братство „Рајко Жинзифов“]]. Во [[1925|1925 година]] се приклучил во ВМРО (Обединета). Во [[1931|1931 година]] бил одбран за пратеник во [[Народно собрание на Бугарија|народното собрание на Бугарија]], заедно со [[Христо Трајков]]. Во [[1932|1932 година]] почнал со издавањето на весникот „''[[Македонско знаме]]''“, [[1933|следната година]] доживеал неуспешен обид на атентат од [[Михајловисти|Михајловистите]]. На [[8 јули]] [[1936|1936 година]], [[Судски процес против ВМРО (Обединета)|го осудиле Мартуков заедно со останатите членови на ЦК на ВМРО (Обединета)]]. Учествувал во [[Народноослободителната борба]]. Во [[1944|1944 година]] се приклучил во [[Президиумот на АСНОМ]] и подоцна во народното собрание на [[НР Македонија]]. Помогнал со спроведување на [[Илинденска пензија|Илинденската пензија]] и подоцна доделување на [[Илинденска споменица|Илинденската споменица]]. Во [[1954|1954 година]] ги објавил неговите спомени насловени „''[[Моето учество во револуционерните борби на Македонија]]''“. Во текот на [[1960-тите]], [[Лазар Колишевски]] го изолирал Мартулков од секојдневните политички функции. Разочаран со режимот, се преселил во [[Народна Република Бугарија]] каде починал. == Животопис == === Потекло и рани години (1894 – 1901) === {{Поврзано|Празнување на ден на трудот во 1896 година (Софија)|Штрајк против Скопското педагошко училиште|Агитаторска одисеја на Алексо Мартулков|Мартулкови}} Александар Мартулков е роден на [[23 октомври]] [[1878|1878 година]] во [[Велес|градот Велес]], тогаш дел од [[Отоманското Царство]]. Потекнува од сиромашно работничко семејство.<ref>{{Наведена книга|url=|title=Извори за ослободителната војна и револуција во Македонија 1941-1945: Документи на Комунистичката партија на Југославија и Комунистичката партија на Македонија 1941-1945|last=Апостолски|first=Михајло|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1970|pages=474|author-link=Михајло Апостолски}}</ref> Неговиот татко [[Пано Мартулков|Пано (Онче) Мартулков]] бил [[воденичар]] и деец на [[македонско национално движење|македонското национално движење]]. Поради тоа во [[1867|1867 година]] бил прогонет во [[Дијарбекир]]. Неговата мајка Сава Мартулкова била работник. Неговиот постар брат [[Петар Мартулков]] учителствувал во [[Софија]] со [[Роса Мартулкова|неговата жена]]. Во [[есента]] [[1894|1894 година]] Мартулков се запознал со [[Васил Главинов]], кој го [[Радикализам|радикализирал]] со брошурата „''Студенство и социјализам''“ од [[Никола Габровски]].{{Sfn|Станковиќ|2020|p=55}} Под наредба од [[Димитар Благоев]],<ref>{{Наведена книга|url=https://www.strumski.com/books/g_madolev_vasil_glavinov.pdf|title=Васил Главинов - пионер на социјалистическото движение в Македониа и Одринско|last=Мадолев|first=Георги|publisher=Исторически преглед|year=1968|pages=68}}</ref> Главинов основал социјалистичка група со седум члена, меѓу кои биле: Мартулков, [[Ризо Ризов]] и [[Илија Плавев]].<ref>{{Наведени вести|url=http://www.tirekovmirece.com/Novost/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2,-%D0%B6%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BA-%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B3%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80-%D0%BD%D0%B0-%D1%81%D0%BE%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%BA%D0%B8%D1%82%D0%B5-%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%B8|title=Главинов, жесток пропагатор на социјалистичките идеи|last=Печков|first=Петар|date=12 септември 2015|work=ТиРековМиРече}}</ref> Во [[1895|1895 година]] Мартулков се запишал во [[Гимназија „Кочо Рацин“ - Велес|Велешката прогимназија]]. [[1896|Следната година]] се приклучил во [[Македонска социјалистичка група|Македонската социјалистичка група]]. Таму се запознал со [[Атанас Раздолов]],<ref name=":12">{{Наведена книга|url=|title=Прилози за Илинден 1978, материјали од Научниот собир Местото на Илинденското востание и Крушевската република во борбата на македонскиот народ за национално и социјално ослободување, одржан на 3, 4 и 5 август 1978. г. во Крушево по повод 75-годишнината од Илинденското востание|last=Христов|first=Александар|publisher=Совет Десет дена Крушевска република|year=1979|pages=807}}</ref> [[Димитар Мирасчиев]], Андон Шулев и Стојан Попов.<ref>{{Наведени вести|url=https://novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/koga-makedoncite-za-prvpat-go-odbelezhaa-1-maj/|title=Кога Македонците за првпат го одбележаа 1 Мај|last=Станковиќ|first=Далибор|date=1 мај 2023|work=[[Нова Македонија]]}}</ref>{{Sfn|Станковиќ|2020|p=56}} За [[Празнување на ден на трудот во 1896 година (Софија)|првото празнување на ден на трудот во Бугарија]], групата обработиле знаме со геслото „''Ослободувањето на Македонија е дело на Македонците'' — ''[[Македонија на Македонците]]''“. Бугарската полиција го забраниле знамето но Мартулков тајно го однесол.{{Sfn|Андонов Полјански|1973|p=82}} Во Борисовата градина, Андон Шулев говорел за главните цели на нивната организација.{{Sfn|Андонов Полјански|1973|p=84}} По настанот, Мартулков се вратил во неговиот мајчин град каде почнал да го шири [[социјализмот]]. Во [[1898|1898 година]], се запишал во [[Скопско педагошко училиште|Скопското педагошко училиште]], таму продолжил со неговата политичка агитација. Под влијание на [[Петар Манџуков]], организирал [[Штрајк против Скопското педагошко училиште|штрајк против училиштето]] во [[мај]] [[1899|1899 година]].<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=27}}</ref> По настанот бил прогонет од сите училишта под делокруг на [[Бугарската егзархија]].<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=30-31}}</ref> Неколку месеци живеел со Васил Главинов на [[Булевар „Марија Луиза“ (Софија)|булевар „Марија Луиза“]], [[Софија]].{{Sfn|Станковиќ|2020|p=92}} Во втората половина на 1899 година се вратил во Велес за да собере средства за весникот „''[[Политичка слобода]]''“.<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=39}}</ref> [[Агитаторска одисеја на Алексо Мартулков|Патувал низ југоисточна Македонија]] каде го спречил влијанието на [[Врховисти|Врховистите]].<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=41-43}}</ref> Ги употребил тајните патишта на [[Македонската револуционерна организација]] без нивно одобрување.{{Sfn|Станковиќ|2020|p=92}}<ref>{{Наведена книга|url=https://muzejbitola.mk/wp-content/uploads/2016/zbornik_2016_web/10_Branko_Gjorgiev.pdf|title=Тајната патна мрежа на Македонската револуционерна организација во Струмица и Струмичко|last=Ѓорѓиев|first=Бранко|publisher=Национална установа завод за заштита на спомениците на културата и музеј|year=2016|location=[[Битола]]|pages=95}}</ref> На [[9 декември]] се вратил во Велес. Во [[1900|1900 година]], за време на [[Велигден]], Мартулков заедно со [[Никола Русински]], Јордан Малезанов и [[Илија Раштанов]] го ограбиле [[Јован Весов]] за 160 [[Турска лира|турски лири]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Македония и Тракия в борба за свобода: Краят на ХIХ - началото на ХХ в Нови док|last=Георгиев|first=Величко|publisher=[[Македонски научен институт]]|year=1995|isbn=9789548187244|location=[[Софија]]|pages=197}}</ref>{{Sfn|Станковиќ|2020|p=93}} По нападот, Русински се иселил во [[Куманово]] додека Мартулков бил затворен во [[Куршумли ан]] за пет месеци. Јордан Малезанов избегал со парите во Софија.<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=55-57}}</ref> === Учество во Илинденско востание и Младотурската револуција (1901 – 1912) === [[Податотека:1909 years First Balkan Socialdemocrat conference Belgrade.png|мини|Делегати во Првата балканска социјалнодемократска конференција во [[Белград]], [[1910|1910 г.]]|313x313px]]Во [[1901|1901 година]] се приклучил во [[Македонската револуционерна организација]] под наредба од [[Македонска социјалистичка група|МСГ]].{{Sfn|Станковиќ|2020|p=95}} Како дел од [[Скопски револуционерен округ|Скопскиот револуционерен округ]], помогнал со организирање на [[Илинденското востание]] во [[Кумановско]].<ref name=":5">{{Наведена книга|url=https://www.zirm.mk/wp-content/uploads/2022/11/IST-2022.1.08-Sazdovski-N.-Dejnosta-na-MRO-vo-kumanovsko-1895-1903.pdf|title=Дејноста на Македонската револуционерна организација во Кумановско (1895-1903)|last=Саздовски|first=Ненад|publisher=Здружение на историчари на Република Македонија|year=2022|location=[[Скопје]]|pages=144}}</ref> Ги обновил револуционерните мрежи со останатите региони. Собрал околу 650 [[Турска лира|турски лири]] од градските трговци, со нив купил 60 [[пушки]] и 20 [[Револвер|револвери]].<ref name=":5" /> За време на востанието, се обидол да се приклучи во четата на [[Никола Дечев]]. Но [[Задгранично претставништво|Задграничното претставништво]] го побарале во [[Софија]]. Мартулков бил против одлуката, но откако открил дека Никола Дечев со неговата чета биле ликвидирани во [[Луково (Кратовско)|Луково]] се сместил во Софија заедно со [[Никола Пушкаров]].<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=79}}</ref> После востанието Пушкаров му дадол наредба да изврши терористички напад во [[Скопје]] со цел да го привлече вниманието на [[Западна Европа]]. Преку [[Врање]] влегол во [[Вардарска Македонија]] но околиските аскери го уапсиле во [[Челопек (Кумановско)|Челопек]]. Лежел три месеци во затвор. Откако бил ослободен, Кирил Стојанов го известил дека терористичкиот напад бил откажен поради [[Мирцштешки реформи|Мирцштешките реформи]].<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=79-82}}</ref> После востанието, влијанието на [[Странски пропаганди во Македонија|странските пропаганди во Македонија]] се зголемило. [[Јован Бабунски]] се сместил во градот додека во [[пролетта]] [[1904|1904 година]] [[Христо Татарчев]] го пратил [[Стефан Димитров]].{{Sfn|Аврамов|1929|p=28}}{{Sfn|Аврамов|1929|p=40}} Поради тоа [[Борис Сарафов]], тогашен претседател на [[Врховниот македонски комитет]], го пратил [[Иван Наумов Аљабакот]].{{Sfn|Каровски|2013|p=91}} Како претставник на [[Српска пропаганда во Македонија|српската пропаганда]], [[Глигор Соколов|Глигор Соколовиќ]] со неговата чета го придружил Бабунски.{{Sfn|Аврамов|1929|p=54-56}}{{Sfn|Каровски|2013|p=91}} Мартулков се приклучил во четата на Аљабакот и учествувал во борбата против чифлигарот Етим Мустафа во [[Јасеново]].<ref>{{Наведена книга|url=https://www-ceeol-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/search/viewpdf?id=648533|title=ВМОРО и надзора над стопанския живот в Македония и Одринско (до навечерието на Балканските войни)|last=Александрова|first=Елена|publisher=Историческо бъдеще|year=2017|pages=170}}</ref> Во [[1905|1905 година]] се вратил во [[Велес]]. Неколку месеци подоцна Мартулков се преселил во Софија. По патот се запознал со [[Даме Груев]] во [[Кнежје]].<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=129-132}}</ref> Во Софија страдал од [[туберкулоза]] и неговиот состанар [[Александар Антонов]] се самоубил. Во [[1906|1906 година]] се приклучил во [[Бугарска комунистичка партија|Бугарската комунистичка партија]], ги поддржи тесните социјалисти предводени од [[Димитар Благоев]]. Во [[1907|1907 година]] се запознал со [[Георги Димитров]] при штрајк на железничките работници.<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=141-144}}</ref> Истата година Мартулков се обидол да се врати во Вардарска Македонија со четата на [[Крсто Б'лгаријата]] преку [[Ќустендил]], но по патот [[Врховизам|врховистичка]] чета ги поразиле.<ref name=":8">{{Наведена книга|url=http://www.makedonika.mk/ShareBook.aspx?id=10791|title=Пере Наумов Тошев|last=Миноски|first=Михајло|publisher=Македонска литера|year=2013|isbn=978-9989-622-98-4|location=[[Скопје]]|pages=208-209|author-link=Михајло Миноски}}</ref> После [[Младотурската револуција]], Мартулков бил амнестиран и се вратил во Велес. Заедно со [[Радикална-реформска струја|прогресивната струја на ВМОРО]] учествувал во управувањето на Македонија. Во [[септември]] [[1908|1908 година]], заедно со [[Васил Главинов]], го основале просветното друштво „''Класно единство''“ со 20 членови.<ref>{{Наведена книга|url=|title=За работничкото движење во Македонија до Балканската војна|last=Зографски|first=Данчо|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1950|location=[[Скопје]]|pages=219|author-link=Данчо Зографски}}</ref>{{Sfn|ПА II|2009|p=1240}} Истата година биле спроведени локални избори каде [[Ризо Ризов]] бил назначен за градоначалник на Велес а Мартулков за чиновник.<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=186-187}}</ref> Во [[1909|1909 година]] Мартулков бил назначен за селски учител во [[Нежилово (Велешко)|Нежилово]]. Таму одржал говор каде ја критикувал [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]] и нејзиниот саботаж на [[Македонско национално движење|македонското национално движење]].{{Sfn|Аврамов|1929|p=171}} Истата година, околу [[Велигден]], [[Абдул Хамид II]] организирал контра државен удар во [[Истанбул]]. [[Младотурци|Младотурците]] побарале помош од [[Јане Сандански]] и неговата чета. Мартулков се приклучил во неговата чета.{{Sfn|Влахов|1947|p=113}} После борбата, [[Димитар Мирасчиев]] го пречекал во [[Солун]] каде се запознал со [[Димитар Влахов]]. Во [[1910|1910 година]] бил меѓу делегатите во првата балканска социјалнодемократска конференција во [[Белград]] заедно со [[Душан Цекиќ]]. За претседател на седницата бил назначен Васил Главинов. Меѓу [[1911]]-[[1912|1912 година]] военополитичките односи меѓу [[Балкански сојуз|Балканскиот сојуз]] и [[Отоманското Царство]] се вложиле. Поради тоа Мартулков го известил Лазар Трајков, тогашниот градоначалник на градот, да го спремал Велес за војна.<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=231-232, 234-235}}</ref> === Балканските војни и Првата светска војна (1912 – 1918) === {{Поврзано|Комитет на дезертери|Општина Оморани}}[[Податотека:Извештај за дезертскиот комитет на Мартулков.png|мини|233x233px|Извештај од министерството за надворешни работи на Србија за [[Комитет на дезертери|Комитетот на дезертери]], [[1914|1914 г.]]{{Sfn|Ѓоргиевска|2019|p=154}}]]Со почетокот на [[Првата балканска војна]], српската војска влегла во [[Велес]] на [[23 октомври]].{{Sfn|Малковски|2023|p=78}} Новата српска администрација, предводена од Давид Димитријевиќ, го назначиле Мартулков за градоначалник.{{Sfn|Малковски|2023|p=79-80}} Мартулков учествувал во средби со [[Црна рака (Србија)|Црна рака]] со генералите Поповиќ и Стаиќ.{{Sfn|Малковски|2023|p=82-84}} Во [[ноември]] поднесол отставка и се преселил во [[Штип]] каде се запознал со [[Ефрем Чучков]] и [[Ефтим Спространов]]. Петко Пенчев се обидол да формира бугарска општина во Велес но Мартулков се спротивставил со одлуката.{{Sfn|Малковски|2023|p=85-86}} Во [[1913|1913 година]], [[Димитрија Чуповски]] се вратил во Велес и организирал Општамакедонска конференција. Меѓу делегатите биле: [[Петар Поп Арсов]], Крум Зографов, [[Иван Поп Јорданов]] и Мартулков.{{Sfn|ПА II|2009|p=848}}{{Sfn|ПА II|2009|p=1079-1080}} Пратиле апел до [[Лондонски договор (1913)|Лондонската конференција]] за автономна Македонија во склоп на [[Отоманското Царство]]. За време на [[Втората балканска војна]], Мартулков помогнал со пандемијата на [[колера]] во Штип.{{Sfn|Ѓоргиевска|2019|p=111}} После војните се запишал во педагошки курс во [[Белград]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Македонија во војните 1912-1918, прилози од научниот собир одржан во МАНУ на 16 и 17 ноембри 1988 година|last=Катарџиев|first=Иван|publisher=[[МАНУ]]|year=1991|location=[[Скопје]]|pages=347|author-link=Иван Катарџиев}}</ref> Со почетокот на [[Првата светска војна]], Мартулков се вратил во [[Скопје]]. Таму заедно со [[Јордан Шурков]], [[Михаил Николов|Мишо Николов]] и [[Георги Богданов]] го основале [[Комитет на дезертери|Комитетот на дезертери]]. Главна цел на комитетот било да префрлат македонски дезертери од српската војска во [[Царството Бугарија]]. Во текот на [[1914|1914 година]], комитетот се проширил низ [[Источна Македонија]]. Главни центри биле отворени во [[Делчево]], [[Радовиш]], Штип и [[Пехчево]].{{Sfn|Малковски|2023|p=108}} Успешно префрлиле околу 2.500 војници.{{Sfn|Ѓоргиевска|2019|p=100}} Комитетот дејствувал сѐ до [[Божик|Божиќ]] [[1915|1915 година]], кога поголем дел од раководството биле уапсани.{{Sfn|Малковски|2023|p=110}} Неколку месеци подоцна Бугарија најавила војна против Србија и за кратко време ја [[Бугарска окупација на Србија (Прва светска војна)|окупирале Вардарска Македонија]]. Поради тоа Шурков и Мартулков биле интернирани во [[Струга]] но подоцна се ослободени од бугарската администрација. Во [[1916|1916 година]],<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=307-310}}</ref> со поттик од Орце Андов, Мартулков се вработил како секретар на [[Општина Оморани]].<ref>{{Наведена книга|url=https://repository.ukim.mk/handle/20.500.12188/23028|title=Зошто и како беа интернирани крушевските Власи за време на Првата светска војна?|last=Минов|first=Никола|publisher=[[УКИМ]]|year=2017|pages=133}}</ref> Следната година се сместил во [[Приштина]] каде работел како чиновник заедно со [[Ризо Ризов]] и [[Димитар Влахов]]. После поразот на [[Бугарска армија|Бугарската војска]] во [[Македонски фронт|Македонскиот фронт]], државните чиновници на [[Косово и Метохија]] евакуира во [[Софија]]. Мартулков бил назначен за градоначалник на [[Урошевац]], но тој никогаш не ја прифатил функцијата. Заедно со [[Петар Ацев]] и [[Ѓорче Петров]] преку [[Гнилане]], [[Ниш]] и [[Пирот]] се преселиле во Бугарија.<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=327-337}}</ref> === Меѓувоен период (1918 – 1941) === {{Поврзано|Велешко благотворително братство „Рајко Жинзифов“|Емигрантски комунистички сојуз|Македонско знаме (1932 - 1934)}}[[Податотека:Весник Ослободување.png|мини|321x321px|Исечок од [[Ослободување (1920 - 1923)|весникот „Ослободување“]], печатен орган на [[Емигрантски комунистички сојуз|Емигрантскиот комунистички сојуз]].]][[Податотека:Гоцевата дружина во 1938 година.jpg|мини|317x317пкс|Собор на македонските Илинденци на [[4 мај]] [[1938|1938 година]], по повод 35-годишнината од [[Битка кај Баница|смртта на Делчев]]. Петте личности најнапред се (лево кон десно): Мартулков, [[Руша Делчева]], [[Туше Делииванов]], [[Михаил Чаков]] и [[Митко Зафировски]]. ]] Поради неговото учество во [[Илинденското востание]] во [[1918|1918 година]] го наградиле со [[Орден „За заслуга“ (Бугарија)|бронзов орден „За заслуга“]].<ref>[https://wars.archives.bg/thumbnail_lists/image=/09_40_1_335_108_gr.jpg ДВИА, ф. 40, оп. 1, а.е. 335, л. 108]</ref> Во Бугарија се развило внатрешна борба меѓу [[Македонската емиграција во Бугарија|македонската емиграција]]. Во [[1919|1919 година]], заедно со [[Христо Калајџиев]], Мартулков се приклучил во [[Емигрантски комунистички сојуз|Емигрантскиот комунистички сојуз]] — огранок на [[Бугарска комунистичка партија|Бугарската комунистичка партија]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Илинден и Илинденските традиции|last=Димовски-Цолев|first=Ѓорги|publisher=Развиток|year=1979|pages=158|author-link=Ѓорги Димовски-Цолев}}</ref> [[1920|Следната година]], Мартулков го претставил [[Велешко благотворително братство „Рајко Жинзифов“|Велешкото благотворително братство]] во Вториот велики собор на [[Сојуз на македонските емигрантски организации]].<ref>{{Наведени вести|url=https://digital.libplovdiv.com/bg/view/649941d900ab5c4ba8730ee0?q|title=Братствата осѫждатъ отцѣпницитѣ|date=9 декември 1920|work=Македония}}</ref> Истата година, ЕКС ја отфрлиле доктрината за автономија на [[Македонија (регион)|Македонија]] и [[Одринско]] и го прифатиле ставот за основање на [[Независна Македонија|македонска држава]] како членка во идна [[Балканска федерација]].<ref>{{harv|Мартулков|1954|p=345-348}}</ref> Во [[1922|1922 година]], Бугарската комунистичка партија го пратиле Мартулков во [[Пиринска Македонија]] за да остварил контакт меѓу македонските социјалисти и дејци од [[ВМРО (Автономисти)]], предводена од [[Тодор Александров]]. Во [[1924|1924 година]], со [[Мајски манифест|Мајскиот манифест]], односите меѓу БКП и ВМРО (Автономисти) се подобриле.<ref>{{Наведена книга|url=|title=Македонското прашање во документите на Коминтерната, ч.1. 1923-1925 г.|last=Поповски|first=Владо|publisher=Гурга|year=1999|pages=256|author-link=Владо Поповски}}</ref> Според договорот Мартулков имал должност да се врати во поранешниот [[Скопски револуционерен округ]] но [[Александар Цанков]] им забранил. [[Убиство на Тодор Александров|Неколку месеци подоцна Александров бил ликвидиран]] и [[Иван Михајлов]] бил назначен за претседател на ВМРО (Автономисти).<ref>{{harv|Мартулков|1954|p=363-368}}</ref> Истата година е основана [[Внатрешна македонска револуционерна организација (Обединета)|ВМРО (Обединета)]] од [[Владимир Поп Томов]], [[Симеон Кавракиров]], [[Димитар Влахов]], [[Ризо Ризов]] и други.<ref>{{Наведени вести|url=https://novamakedonija.com.mk/makedonija/simeon-kavrakirov-revolucionerot-koj-zagina-za-obedinuvanje-na-makedoncite/|title=Симеон Кавракиров, револуционерот кој загина за обединување на Македонците|last=НМ|date=14 јуни 2023|work=[[Нова Македонија]]}}</ref>{{Sfn|Влахов|1947|p=40}} Во [[1931|1931 година]] биле спроведени [[Парламентарни избори во Бугарија (1931)|парламентарни избори во Бугарија]] каде Мартулков и [[Христо Трајков]] биле изгласани за пратеници од [[Петричко]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Време за зреење, македонското национално прашање меѓу двете светски војни (1919-1930)|last=Катарџиев|first=Иван|publisher=Култура|year=1977|pages=118|author-link=Иван Катарџиев}}</ref>{{Sfn|Влахов|1947|p=12}} Во новата влада на [[Никола Мушанов]], Мартулков и Трајков биле претставници од Работничката партија.<ref group=белешка>За да ги надминат тогашните забрани, [[Бугарска комунистичка партија|Бугарската комунистичка партија]] го употребило името „''Работничка партија''“.</ref> Во Народното собрание Мартулков редовно барал решение за [[македонското прашање]]. Во [[1932|1932 година]] [[Михајловисти|михајловистите]] го киднапирале Кавракиров, како резултат на тоа Мартулков почнал со издавањето на весникот „''[[Македонско знаме (1932 - 1934)|Македонско знаме]]''“. Во весникот тој редовно го критикувал Михајлов, поради тоа на [[12 јануари]] [[1933|1933 година]] доживеал неуспешен обид на атентат од ВМРО (Автономисти).<ref>{{Наведена книга|url=|title=Одбрани дела во шест книги: Македонското национално движење|last=Зографски|first=Данчо|publisher=Наша книга|year=1986|pages=276|author-link=Данчо Зографски}}</ref> Според весникот „Класовна борба“ — михајловистите сакале да го убијат Мартулков поради неговите [[Македонство|промакедонски ставови]].<ref>{{Наведени вести|url=https://digital.libplovdiv.com/bg/view/6703e1354e1782e2cca3da46?q%3Acontent=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8A&q%3Afts=content,mapped,meta&_x=content|title=Македонскитѣ убийства|last=|date=20 јануари 1933|work=Класовна борба}}</ref> После неуспехот на атентатот, на [[24 јануари]], михајловистите го ликвидирале Христо Трајков.<ref>{{harv|Мартулков|1954|p=377}}</ref> Поради атентатите, Мушанов најавил строги мерки против ВМРО (Автономисти). Следниот месец го уапсиле [[Петар Шанданов]]. Поради тоа михајловистите се повлекле од [[Софија]] и се сместиле во [[Пиринска Македонија]]. На [[13 април]] [[1933|1933 година]] Мартулков е отстранет од неговата функција како пратеник, веројатно поради неговите промакедонски ставови и критики спрема бугарската влада.<ref>{{Наведени вести|url=https://digital.libplovdiv.com/bg/view/64a7dc4d00ab5c4ba8737423?q%3Acontent=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8A&q%3Afts=content,mapped,meta&_x=content|title=Решение за отнемане мандата на народнитѣ представители отъ парламентарната група на Работническата партия в България|last=Министерство за правосудство|date=13 април 1933|work=Държавен вестник}}</ref> По државниот удар на Кимон Георгиев, ВМРО (Автономисти) била укината и го забраниле издавањето на весникот „''Македонско знаме''“, врз основа на [[Закон за заштита на државата на Царство Бугарија|законот на заштита на државата]]. На [[8 јули]] [[1936|1936 година]], бил [[Судски процес против ВМРО (Обединета)|спроведен значаен судски процес против дејци од централниот комитет на ВМРО (Обединета)]].<ref>{{Наведена книга|url=https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=835406|title=Националноосвободителното движение на македонските българи (19 май 1934 - 1941 г.)|last=Мичев|first=Добрин|publisher=Македонски преглед|year=1996|pages=59}}</ref> За време на судскиот процес Мартулков јавно се декларирал како Македонец.<ref group=белешка>Во неговите спомени ({{harv|Мартулков|1954|p=380}}), за судскиот процес истакнал: ''„Бевме уапсани поголемиот дел од раководството на „Обединатата“. На судењето 1936 г. сите се изјавивме пред судот дека по народност сме Македонци.“'' Додека пак, според [[Бугарска историографија|Бугарската историографија]], Мартулков се декларирал како [[Бугарин]].</ref> Поради тоа бил казнет 5 години. Покрај тоа, [[1937|следната година]] бил амнестиран и му помогнал на [[Венко Марковски]] со издавањето на „''[[Огинот]]''“.<ref>{{Наведена книга|url=https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=677174|title=Спомени за Павел Шатев|last=Марковска|first=Филимена|publisher=Македонски преглед|year=2007|pages=103}}</ref> === Втората светска војна и последни години (1941 – 1962) === {{Поврзано|Апел до Македонците во Бугарија (1944)|Крсто Поле (логор)|Алексо Мартулков во второто заседание на АСНОМ}} [[Податотека:Appeal to the Macedonians in Bulgaria 1944.jpg|мини|339x339px|[[Апел до Македонците во Бугарија (1944)|Апел до Македонците во Бугарија]], меѓу потписниците бил Мартулков.]] Мартулков бил против [[Бугарија во Втората светска војна|фашистичкиот режим на Бугарија]], поради тоа учествувал во [[Народноослободителната борба]]. На [[22 декември]] [[1941|1941 година]], заедно со [[Павел Шатев]], се обидол да се врати во [[Прилеп]] каде биле [[НОВМ|Македонските партизани]], но [[Бугарска војска|бугарската војска]] го уапсиле во [[Скеча]]. Таму го задржиле до [[24 март]] [[1942|1942 година]]. Според еден полициски извештај за Мартулков и Шатев: „...''ги организирале акциите кои [[Ден на востанието на Македонија|неодамна се спроведоа во градот]]''“.{{Sfn|Тодоровски|2013|p=254}}{{Sfn|Тодоровски|2013|p=256}} Го вратиле Мартулков во [[Софија]]. Учествувал во [[Народноослободителна борба во Пиринска Македонија|Народноослободителното движење во Пиринска Македонија]] и бил во контакт со [[Никола Вапцаров]] и [[Антон Попов]] пред нивното стрелање. Во [[1943|1943 година]] бил уапсан поради неговото членство во [[Бугарска комунистичка партија|Бугарската комунистичка партија]]. Заедно со [[Тодор Павлов]], [[Христо Калајџиев]] и [[Ангел Динев]] бил интерниран во [[Крсто Поле (логор)|логорот „Крсто Поле“]], [[Западна Тракија]].<ref>{{Наведена книга|url=https://www.zirm.mk/wp-content/uploads/2022/02/IST-1981.2.07.-Kartov-V.-Opshtestveno-politichkata-dejnost-na-Angel-Dinev-vo-internacija-i-koncentracionite-logori-na-fashistichka-Bugarija.pdf|title=Македонската патриотска дејност на Ангел Динев во интернација и концентрационите логори на Фашистичка Бугарија (1940-1944)|last=Картов|first=Владимир|publisher=Здружение на историчари на Македонија|year=1981|pages=70|author-link=Владимир Картов}}</ref> Останал во логорот сѐ до [[септември]] [[1944|1944 година]], кога [[Татковински фронт (Бугарија)|Татковинскиот фронт]] организирале државен удар против влада на [[Александар Цанков]]. После државниот удар, [[Президиумот на АСНОМ]] ги пратиле [[Светозар Вукмановиќ]] и [[Лазар Колишевски]] во Софија каде се консултирале со [[Македонската емиграција во Бугарија|македонската емиграција]]. Како знак на поддршка, 29 потписници меѓу кои биле Мартулков, Шатев, Калајџиев, [[Туше Делииванов]] и [[Михаил Герџиков]] — [[Апел до Македонците во Бугарија (1944)|објавиле апел насочен кон македонскиот народ, Комунистичката партија на Југославија и АСНОМ]].<ref>{{Наведена книга|url=https://www-ceeol-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/search/viewpdf?id=684974|title=БКП и македонският въпрос след Втората световна война. Разпадане на бежанските организации|last=Гребенаров|first=Александар|publisher=Епохи|year=2013|pages=125}}</ref> За префрлување на македонските социјалисти од Софија во Македонија помогнала [[Илинденската организација]]. На [[26 октомври]] 1944 година, Мартулков се сместил во [[Горно Врановци]] каде [[27 октомври|следниот ден]] бил кооптиран за член на АСНОМ.<ref>{{Наведена книга|url=https://plus.cobiss.net/cobiss/mk/mk/data/cobib/5075009|title=АСНОМ, документи од Првото и Второто заседание на АСНОМ|last=Тодоровски|first=Миле|publisher=[[Архив на Македонија]]|year=1984|location=[[Скопје]]|pages=326-327}}</ref> По [[ослободувањето на Скопје]], Мартулков учествувал во [[Антифашистичко собрание на народното ослободување на Македонија#Второ заседание на АСНОМ|Второто заседание на АСНОМ]]. За време на седницата, Мартулков побарал [[Густав Влахов]] да бил кооптиран за член на АСНОМ.<ref>{{Наведена книга|url=|title=Документи, Том 1, Книга 6|last=Христов|first=Александар|publisher=[[Архив на Македонија]]|year=1984|pages=131-132}}</ref> По настаните во [[1951|1951 година]] Мартулков истакнал: „''Кога се вратив во 1945 година и го погледнав [[Скопје]] — за мене тоа беше нов град кој на незамислив начин толку брзо се надуе.“''<ref>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp%7Cissue:UB_00064_19511021%7Cpage:3%7Cquery:%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%BA%D0%BE%D0%B2 Скопске слике и Контрасти] (1951) в. „''Борба''“, бр. 250</ref> После [[Ослободување на Македонија во Втората светска војна|ослободувањето на Македонија]], Мартулков бил кооптиран за член на [[Македонското собрание|Народното собрание на НР Македонија]]. Истовремено се приклучил во [[Македонски научен институт|Македонскиот научен институт]] и учествувал во културната автономија на [[Пиринска Македонија]].<ref>{{Наведена книга|url=https://www-ceeol-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/search/viewpdf?id=797760|title=Списък на членовете на Македонския научен институт (1923-1947)|last=Мичев|first=Добрин|publisher=Македонски преглед|year=1947|location=[[Софија]]|pages=178}}</ref> На [[2 јануари]] [[1945|1945 година]] повторно се вратил во Софија каде се консултирал со останатите претставници на македонската емиграција.<ref>{{Наведена книга|url=https://ini.ukim.mk/documents/103/Sluzba_za_drzavna_bezbednost.pdf|title=Документи за сојузната и за македонската служба за државна безбедност|last=Симоновски|first=Александар|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=2021|location=[[Скопје]]|pages=35}}</ref> [[Февруари|Следниот месец]] морал да го води првиот слободен конгрес на македонската емиграција во Бугарија но поради неговото здравје Павел Шатев го заменил.{{Sfn|Тодоровски|2013|p=87}} Кон крајот на годината, [[Васил Ивановски]] лично се пожалил кај [[Георги Димитров]] дека Мартулков бил злонамерно изолиран и предвремено пензиониран.<ref>{{Наведена книга|url=https://www-ceeol-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/search/viewpdf?id=797478|title=Как се изгражда и утвърждава свободната Македонска република в Югославската федерация (1944-1948)|last=Ангелов|first=Веселин|publisher=Македонски преглед|year=1998|pages=68}}</ref> На [[17 февруари]] [[1946|1946 година]] Мартулков учествувал во основачката седница на [[Здружението на новинари на Македонија]].<ref>{{Наведени вести|url=https://znm.org.mk/wp-content/uploads/2025/06/19.02.2025-%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%82-%D0%B3%D0%B8-%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8-%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BF%D0%B8%D1%82%D0%B5-%D0%BD%D0%B0-%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%B0-%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0-%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf|title=Новинарот ги брани принципите на слободата|last=Станковиќ|first=Далибор|date=19 февруари 2025|work=[[Нова Македонија]]}}</ref> По повод на 43-годишната од [[Битка кај Баница|смртта на Гоце Делчев]], Мартулков оддржал говор во Скопје кон 20.000 гости, меѓу кои бил сестрата на [[Гоце Делчев]].<ref>{{Наведена книга|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ59(2006)/GZ59.17.%20%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B0,%20%D0%94.%20-%20%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0,%20%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%98%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%B8%20%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%98%D0%B0%201944-1953.pdf|title=Политиката, идеалогијата и македонската историографија 1944-1953 г.|last=Петреска|first=Даниела|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=2006|pages=203}}</ref> Следните месеци се приклучил во [[Уставотворно собрание на Народна Република Македонија|Уставотворното собрание]] и бил назначен за претседател на [[Илинденска пензија|Комисијата за Илинденска пензија]].<ref>{{Cite book|url=https://www.scribd.com/document/617912810/%D0%98%D0%9B%D0%98%D0%9D%D0%94%D0%95%D0%9D%D0%A1%D0%9A%D0%98-%D0%A1%D0%92%D0%95%D0%94%D0%9E%D0%A8%D0%A2%D0%92%D0%90-1-1-%D0%A1%D0%9A%D0%9E%D0%9F%D0%88%D0%95-2016|title=Илинденски сведоштва|last=Дамјановска|first=Јасминка|publisher=[[Државен архив на Република Македонија]]|year=2016|volume=1|p=10}}</ref> На [[8 октомври]] 1946 година помогнал со преносот на моштите на Гоце Делчев во [[Црква „Св. Спас“ - Скопје|црквата „Свети Спас“]].<ref>[https://gd.archives.bg/items/show/765#?c=&m=&s=&cv=&xywh=49%2C698%2C1537%2C796 ЦДА, фонд КМФ 23-01, инв. № 830/146, лист 156-157]</ref> [[Податотека:Говор на Мартулков за обединувањето на Пирин со Македонија.pdf|мини|Говорот на Мартулков во [[Уставотворно собрание на Народна Република Македонија|Уставотвнорото собрание]] за обединување на [[Пиринска Македонија]] со [[НР Македонија]].]] На [[26 декември]] 1946 година, за време на седница во Уставотворното собрание, Мартулков протестирал пред останатите членови. Побарал [[Устав на НР Македонија (1946)|новиот македонски устав]] да ја припои Пиринска Македонија со НР Македонија. Во неговиот говор истакнал: „''Не знам каква територија имаат на ум нашите другари во Бугарија. Ако зборуваме за Пиринска Македонија, Вардарска Македонија и Егејска Македонија во нивните географски граници — тоа е територијата на македонскиот народ! Македонското прашање и прашањето за Македонија е дело само за македонскиот народ!''“.<ref>{{Наведена книга|title=Авнојска Југославија и Македонското национално прашање (1943-1946)|last=Миноски|first=Михајло|publisher=Менора|year=2000|isbn=9989632707|location=[[Скопје]]|pages=[[s:Алексо Мартулков/Говор во Уставотворното собрание (1946)|329]]|author-link=Михајло Миноски}}</ref> За говорот, Шатев го известил Георги Димитров при неговиот престој во [[Белград]]. Откако открил, Димитров лично се пожалил кај [[Јосип Броз Тито]]. Поради тоа на [[10 јануари]] [[1947|1947 година]] Колишевски го забранил нејзиното објавување во весникот „''[[Нова Македонија]]''“.<ref>{{Наведена книга|title=Авнојска Југославија и Македонското национално прашање (1943-1946)|last=Миноски|first=Михајло|publisher=Менора|year=2000|isbn=9989632707|location=[[Скопје]]|pages=[[s:Извештај за забрана за објавување говорот на Мартулков во Уставотворното собрание|331-332]]|author-link=Михајло Миноски}}</ref> На [[5 јуни]] [[1950|1950 година]], за време на седмото редовно заседание на Народното собрание, Мартулков поднесол барање за [[Илинденска споменица|орден за залуги во Илинденското востание]].<ref>{{Наведена книга|url=https://plus.cobiss.net/cobiss/mk/mk/data/cobib/60150277|title=Илинденската споменица|last=Топузовски|first=Кочо|publisher=Панили|year=2023|isbn=9786082540795|location=[[Скопје]]|pages=67-68|author-link=Кочо Топузовски}}</ref> На [[20 јули]] [[1951|1951 година]], Мартулков бил награден со Илинденската споменица, број 438 како дел од [[Град Скопје|градскиот народноослободителен одбор Скопје]].<ref>ДАРМ, Ф. 159, К. 42</ref> Во [[1954|1954 година]], со помош од [[Ѓорѓи Абаџиев]], [[Институтот за национална историја]] ги објавиле спомените на Мартулков насловени „''[[Моето учество во револуционерните борби на Македонија]]''“. Книгата е дел од серијалот „[[Материјали за македонската национал-револуционерна историја (едиција)|''Материјали за македонската национал-револуционерна историја'']]“.<ref>{{Наведена книга|url=|title=Турски документи за македонската историја|last=[[Институт за национална историја]]|publisher=Научен Институт за национална историја на македонскиот народ|pages=191}}</ref> За време на [[Информбирото и Македонија|периодот на Информбирото]], претставници на [[Македонство|промакедонската струја во Југославија]] постепено биле изолирани и подоцна отстранети од нивната политичка функција. Мартулков бил безволно пензиониран и сместен во Скопје. Во текот на [[1950-тите]] редовно патувал во [[Софија]]. Во [[1957|1957 година]] Мартулков бил на интервју со софиското списание „''Участие''“ за активностите на Богдан Баров во [[Македонската револуционерна организација]].<ref>{{Наведена книга|url=https://www.google.mk/books/edition/%D0%A3%D1%87%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B5/70TlAAAAMAAJ?hl=mk&gbpv=1&bsq=%E2%80%9E1957%E2%80%9E&dq=%E2%80%9E1957%E2%80%9E&printsec=frontcover|title=Участие|last=Периодично издание на писателите от Стара Загора.|publisher=ИПК „Ариел"|year=1996|location=[[Стара Загора]]|pages=50}}</ref> Незадоволен со режимот, во [[1959|1959 година]] се преселил во [[Народна Република Бугарија]] каде почнал да прими државна пензија.<ref>[https://www.strategy.bg/bg/pris/archive/legal-information/razporezdaniia/86533 №1890/1959]</ref> Ги поминал последните години изолиран во Софија каде починал на [[19 декември]] [[1962|1962 година]]. == Литературни дела == {{Поврзано|Список на литературни дела од Алексо Мартулков}} [[Податотека:За Гоцета Делчев од Мартулков.png|мини|252x252px|Исечок од статијата „''[[Список на литературни дела од Алексо Мартулков#За Гоцета Делчев|За Гоцета Делчев]]''“ во книгата „''Гоце Делчев во спомените на современиците''“ на [[Христо Андонов Полјански]].]] По [[Втората светска војна]], Мартулков се вратил во [[Вардарска Македонија]] каде се приклучил во [[Президиумот на АСНОМ]]. Во [[1945|1945 година]] се преселил во [[Скопје]] по [[Ослободување на Скопје|нејзиното ослободување]]. Меѓу [[1940-тите]] и [[1950-тите]] Мартулков напишал различни статии и брошури посветени на [[Социјализам|социјалистичкото движење]] во [[Македонија]]. Во [[1946|1946 година]] ја објавил статијата „''[[Развитокот на социјалистичката мисла пред Илинденското востание]]''“ во весникот „Трудбеник“, година II, број 35.<ref>{{Наведена книга|url=|title=Илинденски зборник, 1903-1953|last=[[Љубен Лапе|Лапе, Љубен]]|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1953|pages=302}}</ref> Истата година ја објавил брошурата „''[[Врховизмот и борбата на Внатрешната револуционерна организација против него]]''“ каде го разгледал развојот на [[Врховизам|врхивизмот]] и нејзинот однос со [[Македонската револуционерна организација]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Внатрешната македонска револуционерна организација и неоврховизмот, 1904-1908|last=[[Манол Пандевски|Пандевски, Манол]]|publisher=[[Култура (издавачка куќа)|Култура]]|year=1983|pages=22}}</ref> Во весникот „[[Нова Македонија]]“ објавил статија насловена „''За Гоцета Делчев''“. [[Христо Андонов Полјански|Христо Андонов-Полјански]], претставник на [[Македонска историографиjа|Македонската историографија]], објавил исечок од статијата во неговата книга за [[Делчевологија]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Гоце Делчев во спомените на современиците|last=[[Христо Андонов Полјански|Андонов Полјански, Христо]]|first=|publisher=[[Култура (издавачка куќа)|Култура]]|year=1963|isbn=|pages=298}}</ref> Подоцна ја објавил брошурата „''За положбата по Илинденското востание''“ каде ги разгледал грешките при организирање на [[Илинденското востание]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Грчката политика спрема Македонија во втората лоловина на XIX век и почетокот на XX век, вооружени, пропаганди, дипломатски и други антимакедонски акции и борбата против нив на теренот|last=Поп Лазаров|first=Ристо|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1973|pages=301}}</ref> Според Мартулков, основањето на [[Задгранично претставништво|Задграничното претставништво]] било меѓу првите грешка на организацијата. [[Податотека:Моето учество во револуционерните борби во Македонија.jpg|мини|331x331пкс|Мемоарите на Мартулков.]] Во [[1954|1954 година]], [[Институтот за национална историја]] ја објавиле автобиографијата на Мартулков насловена „''[[Моето учество во револуционерните борби на Македонија]]''“. Делото претставува првата оригинална мемоарска литература во [[Народна Република Македонија]].{{Sfn|Каровски|2013|p=91}} Претходните дела биле на [[Љубомир Милетиќ]] преведени во [[македонски јазик]].{{Sfn|Каровски|2013|p=18}} Неговата автобиографија го опфаќа периодот од [[1894|1894 година]] до [[1 септември]] [[1939|1939 година]]. Нема податоци кога Мартулков ја напишал книгата. [[Ѓорѓи Абаџиев]] објавил исечок од неговите спомени во [[1952|1952 година]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Материјали за македонската национал-револуциона историја|last=Абаџиев|first=Ѓорѓи|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1952|pages=1-5|author-link=Ѓорѓи Абаџиев}}</ref> Додека во [[1950|1950 година]], [[Данчо Зографски]] истакнал дека во [[Државниот архив на Македонија]] имало необјавен ракопис од Мартулков без датум.<ref>{{Наведена книга|url=|title=За работничкото движење во Македонија до Балканската војна|last=[[Данчо Зографски|Зографски, Данчо]]|publisher=[[Институт за национална историја|Институт за национална историја на македонскиот народ]]|year=1950|pages=327}}</ref> Според историчарот Јусуф Хамза, во скопските архиви имало необјавено дело на Мартулков насловено „''Спомени од втората половина на XIX век до 1912''“ кое најверојатно било припоено со неговиот мемоар при редакција.<ref>{{Наведена книга|url=|title=Младотурската Револуција Во Османската Империја|last=Хамза|first=Јусуф|publisher=Логос-А|year=1995|isbn=9789989601217|location=[[Скопје]]|pages=407|author-link=Јусуф Хамза}}</ref> Во неговата книга, Мартулков го разгледува [[Македонско национално движење|македонското национално движење]] во перспектива на [[Социјализам|македонските социјалисти]]. Претежно се занимава со социјалистичките дејства во [[Вардарска Македонија]] и [[Велес]]. Дискутира за неговиот активизам за правата на [[македонската емиграција во Бугарија]].{{Sfn|Каровски|2013|p=91}} За автобиографијата, Абаџиев истакнал: „''Напишани со жив и увлекателен јазик, мемоарите на Алексо Мартулков не се само објект за историкот, но претставуваат интересно четиво и за поширок круг читатели''.“ Александар Каровски ја критикувал нејзината слаба хронологија: „''Очигледно има проблем да се сети на настаните, па некои ги прекинува или ги поврзува со други.''“{{Sfn|Каровски|2013|p=91}} Одредени податоци наведени во автобиографијата се целосно бесмислени. Мартулков го згрешил датумот на раѓање, смрт и професија на неговиот постар [[Петар Мартулков|брат Петар]]. Татко му го именувал како Онче покрај тоа што се викал [[Пано Мартулков|Пано]]. Згрешил со хронолошкото датирање на [[Првиот Устав на Македонската револуционерна организација|првиот устав на Македонската револуционерна организација]]. Покрај тоа, во неговите спомени Мартулков гордо го истакнува неговиот [[Македонство|македонски идентитет]] и дека [[Македонците]] се ниту [[Грци]], [[Бугари]] или [[Срби]]. == Забелешки == {{reflist|group=белешка}} == Наводи == {{reflist|3}} == Библиографија == * {{Наведена книга|url=https://repository.ukim.mk/bitstream/20.500.12188/7522/1/dstankovic2020.pdf|title=Социјалистите во македонското револуционерно движење, 1893-1912|last=Станковиќ|first=Далибор|publisher=[[Универзитет „Св. Кирил и Методиј“]]|year=2020|location=[[Скопје]]}} * {{Cite book|url=https://www.zirm.mk/wp-content/uploads/2022/01/IST-1973.1.08-Andnov-Poljanski-H.-Okolu-ucestvoto-na-makedonskite-socijalisti-na-Prvomajskite-demonstracii-vo-Sofija-vo-1896-g..pdf|title=Околу учеството на Македонските социјалисти на Првомајските демонстрации во Софија во 1896 година|last=Андонов Полјански|first=Христо|publisher=Здружение на историчари на Република Македонија|year=1973|location=[[Скопје]]|author-link=Христо Андонов Полјански}} * {{Наведена книга|url=http://www.promacedonia.org/bmark/sa/index.html|title=Революционни борби въ Азоть (Велешко) и Порѣчието|last=Аврамов|first=Стефан|publisher=[[МНИ|Македонски Наученъ Институтъ]]|year=1929|location=[[Софија]]|author-link=Стефан Аврамов}} * {{Наведена книга|url=https://cdn.sanity.io/files/k83840p7/production/adbb77a2aef1fb39ba8622a05495092c6b542cfb.pdf|title=Моето учество во револуционерните борби на Македонија|last=Мартулков|first=Алексо|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1954|editor-last=Абаџиев|editor-first=Ѓорѓи|editor-link=Ѓорѓи Абаџиев|series=[[Материјали за македонската национал-револуционерна историја (едиција)|Материјали за македонската национал-револуционерна историја]]|location=[[Скопје]]|author-link=Алексо Мартулков}} * {{Наведена книга|url=https://repository.ukim.mk/handle/20.500.12188/1910|title=Мемоарската литература како извор за историјата на Македонската Револуционерна Организација|last=Каровски|first=Александар|publisher=[[УКИМ]]|year=2013|location=[[Скопје]]}} * {{Наведена книга|url=http://www.promacedonia.org/mak_enc/encyclopaedia_macedonica_1.pdf|title=Македонска енциклопедија, том I|last=[[Македонска енциклопедија#Уредници на тематските области|Повеќе автори]]|publisher=[[МАНУ]]|year=2009|location=[[Скопје]]|ref={{harvid|ПА I|2009}}}} * {{Наведена книга|url=http://www.promacedonia.org/mak_enc/encyclopaedia_macedonica_2.pdf|title=Македонска енциклопедија, том II|last=[[Македонска енциклопедија#Уредници на тематските области|Повеќе автори]]|publisher=[[МАНУ]]|year=2009|location=[[Скопје]]|ref={{harvid|ПА II|2009}}}} * {{Наведена книга|url=https://alba-books.com/%D0%93%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%B8-%D0%B8-%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B8-1945-1947-%D0%9D%D0%B0-%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8-%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%BA-%D0%94%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%BE-%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%B8%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE-%D0%BD%D0%B0-%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8j%D0%B0-1947-[%D0%94%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80-%D0%94%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%82%D1%8A%D1%80-%D0%92%D0%BB%D0%B0%D1%85%D0%BE%D0%B2]-%D0%92%D0%BB%D0%B0%D1%85%D0%BE%D0%B2-%D0%94%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80|title=Говори и статии, 1945-1947|last=Влахов|first=Димитар|publisher=Државно книгоиздателство на Македонија|year=1947|location=[[Скопје]]|author-link=Димитар Влахов}} * {{Наведена книга|url=https://plus.cobiss.net/cobiss/mk/mk/data/cobib/59627013|title=Велес за време на Балканските и Првата светска војна: (1912-1918)|last=Малковски|first=Ѓорѓи|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=2023|isbn=978-608-4981-10-7|author-link=Ѓорѓи Малковски}} * {{Наведена книга|url=https://repository.ukim.mk/handle/20.500.12188/1875|title=Петар Поп Арсов (1868-1941): Прилог кон проучувањето на македонското националноослободително движење|last=Ѓорѓиев|first=Ванчо|publisher=[[УКИМ]]|year=1995|location=[[Скопје]]|author-link=Ванчо Ѓорѓиев}} * {{Наведена книга|url=https://мна.мкд/wp-content/uploads/02%D0%91-%D0%97%D0%91%D0%98%D0%A0%D0%9A%D0%98/%D0%91I-%D0%9A%D0%9D%D0%98%D0%96%D0%9D%D0%98%D0%A6%D0%90/%D0%9101-%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8-%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B8/%D0%911.1-%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8-%D1%98%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%BA/2012-2013_%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D0%BB-%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%B2-%D0%A2%D0%BE%D0%BC-8-%D0%94%D0%BE%D0%BA%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B8-%D0%A1%D0%BA%D0%BE%D0%BF%D1%98%D0%B5.pdf|title=Павел Шатев, документи|last=Тодоровски|first=Зоран|publisher=Македоника|year=2013|location=[[Скопје]]}} * {{Наведена книга|url=https://repository.ukim.mk/entities/publication/584725f3-c8ec-4d79-afdd-415c15b7a8e1|title=Вардарскиот дел од Македонија под српска власт (1912–1915)|last=Ѓоргиевска|first=Марија|publisher=[[Универзитет „Св. Кирил и Методиј“]]|year=2019|location=[[Скопје]]}} rz9aelcswmk854bu03eyp3p77ku28gk 5563018 5563012 2026-05-24T18:03:22Z Gurther 105215 5563018 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=Александар Мартулков|image=Alekso Martulkov.jpg|caption=Алексо Мартулков во [[1951|1951 г.]]|order2=Пратеник во [[Народно собрание на Бугарија|Народното собрание на Бугарија]]|term_start2=20 август 1931|term_end2=12 април 1933|monarch2=[[Борис III]]|premier2=[[Александар Малинов]]</br>[[Никола Мушанов]]|order4=Пратеник во [[Влада на Македонија од 1945|Президиумот на Народното Собрание на Македонија]]|term_end4=26 јуни 1946|term_start4=15 април 1945|president4=[[Методија Андонов - Ченто]]|premier4=[[Лазар Колишевски]]|term_start5=1 јануари 1947|term_end5=1952|president5=[[Благоја Фотев]]|premier5=[[Лазар Колишевски]]|nickname=[[Ото фон Бизмарк|Бизмарк]]|birth_name=Александар Ончев Мартулков|birth_date=[[23 октомври]] [[1878]]|birth_place=[[Велес]], [[Отоманска Македонија]]|death_date=[[19 декември]] [[1962]] {{мали|(возр. 84)}}|death_place=[[Софија]], [[Народна Република Бугарија|НР Бугарија]]|parents=[[Пано Мартулков]] и Сава Мартулкова|alma_mater=[[Скопско педагошко училиште]]|awards={{*}} [[Орден „За заслуга“ (Бугарија)|Орден „За заслуга“]]|blank2=Дела|data2=''„[[Моето учество во револуционерните борби на Македонија]]“'' <small>([[Список на литературни дела од Алексо Мартулков|други]])</small>|signature=Потпис на Мартулков.png|predecessor1=|successor1=|order6=Член на [[Уставотворно собрание на Народна Република Македонија|Уставотворното собрание на Македонија]]|term_start6=27 јуни 1946|term_end6=31 декември 1946|president6=[[Димитар Несторов]]|premier6=[[Лазар Колишевски]]}} '''Александар Ончев Мартулков''',<ref group="белешка">Познат и како '''Александар Панов/Иванов Мартулков''' во [[Бугарска историографија|Бугарската историографија]].</ref> познат по псевдонимот '''Бизмарк'''<ref>{{Мирчев|237}}</ref> ([[Велес]], [[23 октомври]] [[1878]] — [[Софија]], [[19 декември]] [[1962]]) — [[Македонци|македонски]] револуционер и политичар. Меѓу првите пропагатори на [[социјализмот]] во [[Македонија]]. Деец на [[Македонската револуционерна организација]] и учесник во [[Илинденското востание]]. Член и раководител на [[ВМРО (Обединета)]] во [[1930-тите]]. Роден во сиромашно работничко семејство, стекнал више образование во [[Скопско педагошко училиште|Скопското педагошко училиште]]. Во [[1894|1894 година]] се приклучил во [[Социјализам|социјалистичкото движење]] со поттик од [[Васил Главинов]]. Како член на [[Македонска социјалистичка група|Македонската социјалистичка група]], учествувал во [[Празнување на ден на трудот во 1896 година (Софија)|првото празнување на ден на трудот во Бугарија]]. Во [[1900-ти|1900-тите]] соработувал со [[Велешки револуционерен реон|Велешкиот револуционерен реон]] и [[Иван Наумов Аљабакот|Иван Аљабакот]]. Во [[1906|1906 година]] се преселил во [[Софија]] каде се приклучил во [[Бугарска комунистичка партија|Бугарската комунистичка партија]]. Учествувал во политичкото управување на Македонија по [[Младотурската револуција]]. За време на [[Првата светска војна]], го основал [[Комитет на дезертери|Комитетот на дезертери]] каде префрлил македонски борци од српската војска во [[Царството Бугарија]]. Во текот на војната бил секретар на [[Општина Оморани]] и подоцна чиновник во [[Косово и Метохија]]. По војната се приклучил во [[Емигрантски комунистички сојуз|Емигрантскиот комунистички сојуз]] и [[Велешко благотворително братство „Рајко Жинзифов“|Велешкото благотворително братство „Рајко Жинзифов“]]. Во [[1925|1925 година]] се приклучил во ВМРО (Обединета). Во [[1931|1931 година]] бил одбран за пратеник во [[Народно собрание на Бугарија|народното собрание на Бугарија]], заедно со [[Христо Трајков]]. Во [[1932|1932 година]] почнал со издавањето на весникот „''[[Македонско знаме]]''“, [[1933|следната година]] доживеал неуспешен обид на атентат од [[Михајловисти|Михајловистите]]. На [[8 јули]] [[1936|1936 година]], [[Судски процес против ВМРО (Обединета)|го осудиле Мартуков заедно со останатите членови на ЦК на ВМРО (Обединета)]]. Учествувал во [[Народноослободителната борба]]. Во [[1944|1944 година]] се приклучил во [[Президиумот на АСНОМ]] и подоцна во народното собрание на [[НР Македонија]]. Помогнал со спроведување на [[Илинденска пензија|Илинденската пензија]] и подоцна доделување на [[Илинденска споменица|Илинденската споменица]]. Во [[1954|1954 година]] ги објавил неговите спомени насловени „''[[Моето учество во револуционерните борби на Македонија]]''“. Во текот на [[1960-тите]], [[Лазар Колишевски]] го изолирал Мартулков од секојдневните политички функции. Разочаран со режимот, се преселил во [[Народна Република Бугарија]] каде починал. == Животопис == === Потекло и рани години (1894 – 1901) === {{Поврзано|Празнување на ден на трудот во 1896 година (Софија)|Штрајк против Скопското педагошко училиште|Агитаторска одисеја на Алексо Мартулков|Мартулкови}} Александар Мартулков е роден на [[23 октомври]] [[1878|1878 година]] во [[Велес|градот Велес]], тогаш дел од [[Отоманското Царство]]. Потекнува од сиромашно работничко семејство.<ref>{{Наведена книга|url=|title=Извори за ослободителната војна и револуција во Македонија 1941-1945: Документи на Комунистичката партија на Југославија и Комунистичката партија на Македонија 1941-1945|last=Апостолски|first=Михајло|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1970|pages=474|author-link=Михајло Апостолски}}</ref> Неговиот татко [[Пано Мартулков|Пано (Онче) Мартулков]] бил [[воденичар]] и деец на [[македонско национално движење|македонското национално движење]]. Поради тоа во [[1867|1867 година]] бил прогонет во [[Дијарбекир]]. Неговата мајка Сава Мартулкова била работник. Неговиот постар брат [[Петар Мартулков]] учителствувал во [[Софија]] со [[Роса Мартулкова|неговата жена]]. Во [[есента]] [[1894|1894 година]] Мартулков се запознал со [[Васил Главинов]], кој го [[Радикализам|радикализирал]] со брошурата „''Студенство и социјализам''“ од [[Никола Габровски]].{{Sfn|Станковиќ|2020|p=55}} Под наредба од [[Димитар Благоев]],<ref>{{Наведена книга|url=https://www.strumski.com/books/g_madolev_vasil_glavinov.pdf|title=Васил Главинов - пионер на социјалистическото движение в Македониа и Одринско|last=Мадолев|first=Георги|publisher=Исторически преглед|year=1968|pages=68}}</ref> Главинов основал социјалистичка група со седум члена, меѓу кои биле: Мартулков, [[Ризо Ризов]] и [[Илија Плавев]].<ref>{{Наведени вести|url=http://www.tirekovmirece.com/Novost/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2,-%D0%B6%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BA-%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B3%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80-%D0%BD%D0%B0-%D1%81%D0%BE%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%BA%D0%B8%D1%82%D0%B5-%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%B8|title=Главинов, жесток пропагатор на социјалистичките идеи|last=Печков|first=Петар|date=12 септември 2015|work=ТиРековМиРече}}</ref> Во [[1895|1895 година]] Мартулков се запишал во [[Гимназија „Кочо Рацин“ - Велес|Велешката прогимназија]]. [[1896|Следната година]] се приклучил во [[Македонска социјалистичка група|Македонската социјалистичка група]]. Таму се запознал со [[Атанас Раздолов]], [[Димитар Мирасчиев]], Андон Шулев и Стојан Попов.<ref>{{Наведени вести|url=https://novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/koga-makedoncite-za-prvpat-go-odbelezhaa-1-maj/|title=Кога Македонците за првпат го одбележаа 1 Мај|last=Станковиќ|first=Далибор|date=1 мај 2023|work=[[Нова Македонија]]}}</ref>{{Sfn|Станковиќ|2020|p=56}} За [[Празнување на ден на трудот во 1896 година (Софија)|првото празнување на ден на трудот во Бугарија]], групата обработиле знаме со геслото „''Ослободувањето на Македонија е дело на Македонците'' — ''[[Македонија на Македонците]]''“. Бугарската полиција го забраниле знамето но Мартулков тајно го однесол.{{Sfn|Андонов Полјански|1973|p=82}} Во Борисовата градина, Андон Шулев говорел за главните цели на нивната организација.{{Sfn|Андонов Полјански|1973|p=84}} По настанот, Мартулков се вратил во неговиот мајчин град каде почнал да го шири [[социјализмот]]. Во [[1898|1898 година]], се запишал во [[Скопско педагошко училиште|Скопското педагошко училиште]], таму продолжил со неговата политичка агитација. Под влијание на [[Петар Манџуков]], организирал [[Штрајк против Скопското педагошко училиште|штрајк против училиштето]] во [[мај]] [[1899|1899 година]].<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=27}}</ref> По настанот бил прогонет од сите училишта под делокруг на [[Бугарската егзархија]].<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=30-31}}</ref> Неколку месеци живеел со Васил Главинов на [[Булевар „Марија Луиза“ (Софија)|булевар „Марија Луиза“]], [[Софија]].{{Sfn|Станковиќ|2020|p=92}} Во втората половина на 1899 година се вратил во Велес за да собере средства за весникот „''[[Политичка слобода]]''“.<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=39}}</ref> [[Агитаторска одисеја на Алексо Мартулков|Патувал низ југоисточна Македонија]] каде го спречил влијанието на [[Врховисти|Врховистите]].<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=41-43}}</ref> Ги употребил тајните патишта на [[Македонската револуционерна организација]] без нивно одобрување.{{Sfn|Станковиќ|2020|p=92}}<ref>{{Наведена книга|url=https://muzejbitola.mk/wp-content/uploads/2016/zbornik_2016_web/10_Branko_Gjorgiev.pdf|title=Тајната патна мрежа на Македонската револуционерна организација во Струмица и Струмичко|last=Ѓорѓиев|first=Бранко|publisher=Национална установа завод за заштита на спомениците на културата и музеј|year=2016|location=[[Битола]]|pages=95}}</ref> На [[9 декември]] се вратил во Велес. Во [[1900|1900 година]], за време на [[Велигден]], Мартулков заедно со [[Никола Русински]], Јордан Малезанов и [[Илија Раштанов]] го ограбиле [[Јован Весов]] за 160 [[Турска лира|турски лири]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Македония и Тракия в борба за свобода: Краят на ХIХ - началото на ХХ в Нови док|last=Георгиев|first=Величко|publisher=[[Македонски научен институт]]|year=1995|isbn=9789548187244|location=[[Софија]]|pages=197}}</ref>{{Sfn|Станковиќ|2020|p=93}} По нападот, Русински се иселил во [[Куманово]] додека Мартулков бил затворен во [[Куршумли ан]] за пет месеци. Јордан Малезанов избегал со парите во Софија.<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=55-57}}</ref> === Учество во Илинденско востание и Младотурската револуција (1901 – 1912) === [[Податотека:1909 years First Balkan Socialdemocrat conference Belgrade.png|мини|Делегати во Првата балканска социјалнодемократска конференција во [[Белград]], [[1910|1910 г.]]|313x313px]]Во [[1901|1901 година]] се приклучил во [[Македонската револуционерна организација]] под наредба од [[Македонска социјалистичка група|МСГ]].{{Sfn|Станковиќ|2020|p=95}} Како дел од [[Скопски револуционерен округ|Скопскиот револуционерен округ]], помогнал со организирање на [[Илинденското востание]] во [[Кумановско]].<ref name=":5">{{Наведена книга|url=https://www.zirm.mk/wp-content/uploads/2022/11/IST-2022.1.08-Sazdovski-N.-Dejnosta-na-MRO-vo-kumanovsko-1895-1903.pdf|title=Дејноста на Македонската револуционерна организација во Кумановско (1895-1903)|last=Саздовски|first=Ненад|publisher=Здружение на историчари на Република Македонија|year=2022|location=[[Скопје]]|pages=144}}</ref> Ги обновил револуционерните мрежи со останатите региони. Собрал околу 650 [[Турска лира|турски лири]] од градските трговци, со нив купил 60 [[пушки]] и 20 [[Револвер|револвери]].<ref name=":5" /> За време на востанието, се обидол да се приклучи во четата на [[Никола Дечев]]. Но [[Задгранично претставништво|Задграничното претставништво]] го побарале во [[Софија]]. Мартулков бил против одлуката, но откако открил дека Никола Дечев со неговата чета биле ликвидирани во [[Луково (Кратовско)|Луково]] се сместил во Софија заедно со [[Никола Пушкаров]].<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=79}}</ref> После востанието Пушкаров му дадол наредба да изврши терористички напад во [[Скопје]] со цел да го привлече вниманието на [[Западна Европа]]. Преку [[Врање]] влегол во [[Вардарска Македонија]] но околиските аскери го уапсиле во [[Челопек (Кумановско)|Челопек]]. Лежел три месеци во затвор. Откако бил ослободен, Кирил Стојанов го известил дека терористичкиот напад бил откажен поради [[Мирцштешки реформи|Мирцштешките реформи]].<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=79-82}}</ref> После востанието, влијанието на [[Странски пропаганди во Македонија|странските пропаганди во Македонија]] се зголемило. [[Јован Бабунски]] се сместил во градот додека во [[пролетта]] [[1904|1904 година]] [[Христо Татарчев]] го пратил [[Стефан Димитров]].{{Sfn|Аврамов|1929|p=28}}{{Sfn|Аврамов|1929|p=40}} Поради тоа [[Борис Сарафов]], тогашен претседател на [[Врховниот македонски комитет]], го пратил [[Иван Наумов Аљабакот]].{{Sfn|Каровски|2013|p=91}} Како претставник на [[Српска пропаганда во Македонија|српската пропаганда]], [[Глигор Соколов|Глигор Соколовиќ]] со неговата чета го придружил Бабунски.{{Sfn|Аврамов|1929|p=54-56}}{{Sfn|Каровски|2013|p=91}} Мартулков се приклучил во четата на Аљабакот и учествувал во борбата против чифлигарот Етим Мустафа во [[Јасеново]].<ref>{{Наведена книга|url=https://www-ceeol-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/search/viewpdf?id=648533|title=ВМОРО и надзора над стопанския живот в Македония и Одринско (до навечерието на Балканските войни)|last=Александрова|first=Елена|publisher=Историческо бъдеще|year=2017|pages=170}}</ref> Во [[1905|1905 година]] се вратил во [[Велес]]. Неколку месеци подоцна Мартулков се преселил во Софија. По патот се запознал со [[Даме Груев]] во [[Кнежје]].<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=129-132}}</ref> Во Софија страдал од [[туберкулоза]] и неговиот состанар [[Александар Антонов]] се самоубил. Во [[1906|1906 година]] се приклучил во [[Бугарска комунистичка партија|Бугарската комунистичка партија]], ги поддржи тесните социјалисти предводени од [[Димитар Благоев]]. Во [[1907|1907 година]] се запознал со [[Георги Димитров]] при штрајк на железничките работници.<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=141-144}}</ref> Истата година Мартулков се обидол да се врати во Вардарска Македонија со четата на [[Крсто Б'лгаријата]] преку [[Ќустендил]], но по патот [[Врховизам|врховистичка]] чета ги поразиле.<ref name=":8">{{Наведена книга|url=http://www.makedonika.mk/ShareBook.aspx?id=10791|title=Пере Наумов Тошев|last=Миноски|first=Михајло|publisher=Македонска литера|year=2013|isbn=978-9989-622-98-4|location=[[Скопје]]|pages=208-209|author-link=Михајло Миноски}}</ref> После [[Младотурската револуција]], Мартулков бил амнестиран и се вратил во Велес. Заедно со [[Радикална-реформска струја|прогресивната струја на ВМОРО]] учествувал во управувањето на Македонија. Во [[септември]] [[1908|1908 година]], заедно со [[Васил Главинов]], го основале просветното друштво „''Класно единство''“ со 20 членови.<ref>{{Наведена книга|url=|title=За работничкото движење во Македонија до Балканската војна|last=Зографски|first=Данчо|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1950|location=[[Скопје]]|pages=219|author-link=Данчо Зографски}}</ref>{{Sfn|ПА II|2009|p=1240}} Истата година биле спроведени локални избори каде [[Ризо Ризов]] бил назначен за градоначалник на Велес а Мартулков за чиновник.<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=186-187}}</ref> Во [[1909|1909 година]] Мартулков бил назначен за селски учител во [[Нежилово (Велешко)|Нежилово]]. Таму одржал говор каде ја критикувал [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]] и нејзиниот саботаж на [[Македонско национално движење|македонското национално движење]].{{Sfn|Аврамов|1929|p=171}} Истата година, околу [[Велигден]], [[Абдул Хамид II]] организирал контра државен удар во [[Истанбул]]. [[Младотурци|Младотурците]] побарале помош од [[Јане Сандански]] и неговата чета. Мартулков се приклучил во неговата чета.{{Sfn|Влахов|1947|p=113}} После борбата, [[Димитар Мирасчиев]] го пречекал во [[Солун]] каде се запознал со [[Димитар Влахов]]. Во [[1910|1910 година]] бил меѓу делегатите во првата балканска социјалнодемократска конференција во [[Белград]] заедно со [[Душан Цекиќ]]. За претседател на седницата бил назначен Васил Главинов. Меѓу [[1911]]-[[1912|1912 година]] военополитичките односи меѓу [[Балкански сојуз|Балканскиот сојуз]] и [[Отоманското Царство]] се вложиле. Поради тоа Мартулков го известил Лазар Трајков, тогашниот градоначалник на градот, да го спремал Велес за војна.<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=231-232, 234-235}}</ref> === Балканските војни и Првата светска војна (1912 – 1918) === {{Поврзано|Комитет на дезертери|Општина Оморани}}[[Податотека:Извештај за дезертскиот комитет на Мартулков.png|мини|233x233px|Извештај од министерството за надворешни работи на Србија за [[Комитет на дезертери|Комитетот на дезертери]], [[1914|1914 г.]]{{Sfn|Ѓоргиевска|2019|p=154}}]]Со почетокот на [[Првата балканска војна]], српската војска влегла во [[Велес]] на [[23 октомври]].{{Sfn|Малковски|2023|p=78}} Новата српска администрација, предводена од Давид Димитријевиќ, го назначиле Мартулков за градоначалник.{{Sfn|Малковски|2023|p=79-80}} Мартулков учествувал во средби со [[Црна рака (Србија)|Црна рака]] со генералите Поповиќ и Стаиќ.{{Sfn|Малковски|2023|p=82-84}} Во [[ноември]] поднесол отставка и се преселил во [[Штип]] каде се запознал со [[Ефрем Чучков]] и [[Ефтим Спространов]]. Петко Пенчев се обидол да формира бугарска општина во Велес но Мартулков се спротивставил со одлуката.{{Sfn|Малковски|2023|p=85-86}} Во [[1913|1913 година]], [[Димитрија Чуповски]] се вратил во Велес и организирал Општамакедонска конференција. Меѓу делегатите биле: [[Петар Поп Арсов]], Крум Зографов, [[Иван Поп Јорданов]] и Мартулков.{{Sfn|ПА II|2009|p=848}}{{Sfn|ПА II|2009|p=1079-1080}} Пратиле апел до [[Лондонски договор (1913)|Лондонската конференција]] за автономна Македонија во склоп на [[Отоманското Царство]]. За време на [[Втората балканска војна]], Мартулков помогнал со пандемијата на [[колера]] во Штип.{{Sfn|Ѓоргиевска|2019|p=111}} После војните се запишал во педагошки курс во [[Белград]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Македонија во војните 1912-1918, прилози од научниот собир одржан во МАНУ на 16 и 17 ноембри 1988 година|last=Катарџиев|first=Иван|publisher=[[МАНУ]]|year=1991|location=[[Скопје]]|pages=347|author-link=Иван Катарџиев}}</ref> Со почетокот на [[Првата светска војна]], Мартулков се вратил во [[Скопје]]. Таму заедно со [[Јордан Шурков]], [[Михаил Николов|Мишо Николов]] и [[Георги Богданов]] го основале [[Комитет на дезертери|Комитетот на дезертери]]. Главна цел на комитетот било да префрлат македонски дезертери од српската војска во [[Царството Бугарија]]. Во текот на [[1914|1914 година]], комитетот се проширил низ [[Источна Македонија]]. Главни центри биле отворени во [[Делчево]], [[Радовиш]], Штип и [[Пехчево]].{{Sfn|Малковски|2023|p=108}} Успешно префрлиле околу 2.500 војници.{{Sfn|Ѓоргиевска|2019|p=100}} Комитетот дејствувал сѐ до [[Божик|Божиќ]] [[1915|1915 година]], кога поголем дел од раководството биле уапсани.{{Sfn|Малковски|2023|p=110}} Неколку месеци подоцна Бугарија најавила војна против Србија и за кратко време ја [[Бугарска окупација на Србија (Прва светска војна)|окупирале Вардарска Македонија]]. Поради тоа Шурков и Мартулков биле интернирани во [[Струга]] но подоцна се ослободени од бугарската администрација. Во [[1916|1916 година]],<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=307-310}}</ref> со поттик од Орце Андов, Мартулков се вработил како секретар на [[Општина Оморани]].<ref>{{Наведена книга|url=https://repository.ukim.mk/handle/20.500.12188/23028|title=Зошто и како беа интернирани крушевските Власи за време на Првата светска војна?|last=Минов|first=Никола|publisher=[[УКИМ]]|year=2017|pages=133}}</ref> Следната година се сместил во [[Приштина]] каде работел како чиновник заедно со [[Ризо Ризов]] и [[Димитар Влахов]]. После поразот на [[Бугарска армија|Бугарската војска]] во [[Македонски фронт|Македонскиот фронт]], државните чиновници на [[Косово и Метохија]] евакуира во [[Софија]]. Мартулков бил назначен за градоначалник на [[Урошевац]], но тој никогаш не ја прифатил функцијата. Заедно со [[Петар Ацев]] и [[Ѓорче Петров]] преку [[Гнилане]], [[Ниш]] и [[Пирот]] се преселиле во Бугарија.<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=327-337}}</ref> === Меѓувоен период (1918 – 1941) === {{Поврзано|Велешко благотворително братство „Рајко Жинзифов“|Емигрантски комунистички сојуз|Македонско знаме (1932 - 1934)}}[[Податотека:Весник Ослободување.png|мини|321x321px|Исечок од [[Ослободување (1920 - 1923)|весникот „Ослободување“]], печатен орган на [[Емигрантски комунистички сојуз|Емигрантскиот комунистички сојуз]].]][[Податотека:Гоцевата дружина во 1938 година.jpg|мини|317x317пкс|Собор на македонските Илинденци на [[4 мај]] [[1938|1938 година]], по повод 35-годишнината од [[Битка кај Баница|смртта на Делчев]]. Петте личности најнапред се (лево кон десно): Мартулков, [[Руша Делчева]], [[Туше Делииванов]], [[Михаил Чаков]] и [[Митко Зафировски]]. ]] Поради неговото учество во [[Илинденското востание]] во [[1918|1918 година]] го наградиле со [[Орден „За заслуга“ (Бугарија)|бронзов орден „За заслуга“]].<ref>[https://wars.archives.bg/thumbnail_lists/image=/09_40_1_335_108_gr.jpg ДВИА, ф. 40, оп. 1, а.е. 335, л. 108]</ref> Во Бугарија се развило внатрешна борба меѓу [[Македонската емиграција во Бугарија|македонската емиграција]]. Во [[1919|1919 година]], заедно со [[Христо Калајџиев]], Мартулков се приклучил во [[Емигрантски комунистички сојуз|Емигрантскиот комунистички сојуз]] — огранок на [[Бугарска комунистичка партија|Бугарската комунистичка партија]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Илинден и Илинденските традиции|last=Димовски-Цолев|first=Ѓорги|publisher=Развиток|year=1979|pages=158|author-link=Ѓорги Димовски-Цолев}}</ref> [[1920|Следната година]], Мартулков го претставил [[Велешко благотворително братство „Рајко Жинзифов“|Велешкото благотворително братство]] во Вториот велики собор на [[Сојуз на македонските емигрантски организации]].<ref>{{Наведени вести|url=https://digital.libplovdiv.com/bg/view/649941d900ab5c4ba8730ee0?q|title=Братствата осѫждатъ отцѣпницитѣ|date=9 декември 1920|work=Македония}}</ref> Истата година, ЕКС ја отфрлиле доктрината за автономија на [[Македонија (регион)|Македонија]] и [[Одринско]] и го прифатиле ставот за основање на [[Независна Македонија|македонска држава]] како членка во идна [[Балканска федерација]].<ref>{{harv|Мартулков|1954|p=345-348}}</ref> Во [[1922|1922 година]], Бугарската комунистичка партија го пратиле Мартулков во [[Пиринска Македонија]] за да остварил контакт меѓу македонските социјалисти и дејци од [[ВМРО (Автономисти)]], предводена од [[Тодор Александров]]. Во [[1924|1924 година]], со [[Мајски манифест|Мајскиот манифест]], односите меѓу БКП и ВМРО (Автономисти) се подобриле.<ref>{{Наведена книга|url=|title=Македонското прашање во документите на Коминтерната, ч.1. 1923-1925 г.|last=Поповски|first=Владо|publisher=Гурга|year=1999|pages=256|author-link=Владо Поповски}}</ref> Според договорот Мартулков имал должност да се врати во поранешниот [[Скопски револуционерен округ]] но [[Александар Цанков]] им забранил. [[Убиство на Тодор Александров|Неколку месеци подоцна Александров бил ликвидиран]] и [[Иван Михајлов]] бил назначен за претседател на ВМРО (Автономисти).<ref>{{harv|Мартулков|1954|p=363-368}}</ref> Истата година е основана [[Внатрешна македонска револуционерна организација (Обединета)|ВМРО (Обединета)]] од [[Владимир Поп Томов]], [[Симеон Кавракиров]], [[Димитар Влахов]], [[Ризо Ризов]] и други.<ref>{{Наведени вести|url=https://novamakedonija.com.mk/makedonija/simeon-kavrakirov-revolucionerot-koj-zagina-za-obedinuvanje-na-makedoncite/|title=Симеон Кавракиров, револуционерот кој загина за обединување на Македонците|last=НМ|date=14 јуни 2023|work=[[Нова Македонија]]}}</ref>{{Sfn|Влахов|1947|p=40}} Во [[1931|1931 година]] биле спроведени [[Парламентарни избори во Бугарија (1931)|парламентарни избори во Бугарија]] каде Мартулков и [[Христо Трајков]] биле изгласани за пратеници од [[Петричко]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Време за зреење, македонското национално прашање меѓу двете светски војни (1919-1930)|last=Катарџиев|first=Иван|publisher=Култура|year=1977|pages=118|author-link=Иван Катарџиев}}</ref>{{Sfn|Влахов|1947|p=12}} Во новата влада на [[Никола Мушанов]], Мартулков и Трајков биле претставници од Работничката партија.<ref group=белешка>За да ги надминат тогашните забрани, [[Бугарска комунистичка партија|Бугарската комунистичка партија]] го употребило името „''Работничка партија''“.</ref> Во Народното собрание Мартулков редовно барал решение за [[македонското прашање]]. Во [[1932|1932 година]] [[Михајловисти|михајловистите]] го киднапирале Кавракиров, како резултат на тоа Мартулков почнал со издавањето на весникот „''[[Македонско знаме (1932 - 1934)|Македонско знаме]]''“. Во весникот тој редовно го критикувал Михајлов, поради тоа на [[12 јануари]] [[1933|1933 година]] доживеал неуспешен обид на атентат од ВМРО (Автономисти).<ref>{{Наведена книга|url=|title=Одбрани дела во шест книги: Македонското национално движење|last=Зографски|first=Данчо|publisher=Наша книга|year=1986|pages=276|author-link=Данчо Зографски}}</ref> Според весникот „Класовна борба“ — михајловистите сакале да го убијат Мартулков поради неговите [[Македонство|промакедонски ставови]].<ref>{{Наведени вести|url=https://digital.libplovdiv.com/bg/view/6703e1354e1782e2cca3da46?q%3Acontent=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8A&q%3Afts=content,mapped,meta&_x=content|title=Македонскитѣ убийства|last=|date=20 јануари 1933|work=Класовна борба}}</ref> После неуспехот на атентатот, на [[24 јануари]], михајловистите го ликвидирале Христо Трајков.<ref>{{harv|Мартулков|1954|p=377}}</ref> Поради атентатите, Мушанов најавил строги мерки против ВМРО (Автономисти). Следниот месец го уапсиле [[Петар Шанданов]]. Поради тоа михајловистите се повлекле од [[Софија]] и се сместиле во [[Пиринска Македонија]]. На [[13 април]] [[1933|1933 година]] Мартулков е отстранет од неговата функција како пратеник, веројатно поради неговите промакедонски ставови и критики спрема бугарската влада.<ref>{{Наведени вести|url=https://digital.libplovdiv.com/bg/view/64a7dc4d00ab5c4ba8737423?q%3Acontent=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8A&q%3Afts=content,mapped,meta&_x=content|title=Решение за отнемане мандата на народнитѣ представители отъ парламентарната група на Работническата партия в България|last=Министерство за правосудство|date=13 април 1933|work=Държавен вестник}}</ref> По државниот удар на Кимон Георгиев, ВМРО (Автономисти) била укината и го забраниле издавањето на весникот „''Македонско знаме''“, врз основа на [[Закон за заштита на државата на Царство Бугарија|законот на заштита на државата]]. На [[8 јули]] [[1936|1936 година]], бил [[Судски процес против ВМРО (Обединета)|спроведен значаен судски процес против дејци од централниот комитет на ВМРО (Обединета)]].<ref>{{Наведена книга|url=https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=835406|title=Националноосвободителното движение на македонските българи (19 май 1934 - 1941 г.)|last=Мичев|first=Добрин|publisher=Македонски преглед|year=1996|pages=59}}</ref> За време на судскиот процес Мартулков јавно се декларирал како Македонец.<ref group=белешка>Во неговите спомени ({{harv|Мартулков|1954|p=380}}), за судскиот процес истакнал: ''„Бевме уапсани поголемиот дел од раководството на „Обединатата“. На судењето 1936 г. сите се изјавивме пред судот дека по народност сме Македонци.“'' Додека пак, според [[Бугарска историографија|Бугарската историографија]], Мартулков се декларирал како [[Бугарин]].</ref> Поради тоа бил казнет 5 години. Покрај тоа, [[1937|следната година]] бил амнестиран и му помогнал на [[Венко Марковски]] со издавањето на „''[[Огинот]]''“.<ref>{{Наведена книга|url=https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=677174|title=Спомени за Павел Шатев|last=Марковска|first=Филимена|publisher=Македонски преглед|year=2007|pages=103}}</ref> === Втората светска војна и последни години (1941 – 1962) === {{Поврзано|Апел до Македонците во Бугарија (1944)|Крсто Поле (логор)|Алексо Мартулков во второто заседание на АСНОМ}} [[Податотека:Appeal to the Macedonians in Bulgaria 1944.jpg|мини|339x339px|[[Апел до Македонците во Бугарија (1944)|Апел до Македонците во Бугарија]], меѓу потписниците бил Мартулков.]] Мартулков бил против [[Бугарија во Втората светска војна|фашистичкиот режим на Бугарија]], поради тоа учествувал во [[Народноослободителната борба]]. На [[22 декември]] [[1941|1941 година]], заедно со [[Павел Шатев]], се обидол да се врати во [[Прилеп]] каде биле [[НОВМ|Македонските партизани]], но [[Бугарска војска|бугарската војска]] го уапсиле во [[Скеча]]. Таму го задржиле до [[24 март]] [[1942|1942 година]]. Според еден полициски извештај за Мартулков и Шатев: „...''ги организирале акциите кои [[Ден на востанието на Македонија|неодамна се спроведоа во градот]]''“.{{Sfn|Тодоровски|2013|p=254}}{{Sfn|Тодоровски|2013|p=256}} Го вратиле Мартулков во [[Софија]]. Учествувал во [[Народноослободителна борба во Пиринска Македонија|Народноослободителното движење во Пиринска Македонија]] и бил во контакт со [[Никола Вапцаров]] и [[Антон Попов]] пред нивното стрелање. Во [[1943|1943 година]] бил уапсан поради неговото членство во [[Бугарска комунистичка партија|Бугарската комунистичка партија]]. Заедно со [[Тодор Павлов]], [[Христо Калајџиев]] и [[Ангел Динев]] бил интерниран во [[Крсто Поле (логор)|логорот „Крсто Поле“]], [[Западна Тракија]].<ref>{{Наведена книга|url=https://www.zirm.mk/wp-content/uploads/2022/02/IST-1981.2.07.-Kartov-V.-Opshtestveno-politichkata-dejnost-na-Angel-Dinev-vo-internacija-i-koncentracionite-logori-na-fashistichka-Bugarija.pdf|title=Македонската патриотска дејност на Ангел Динев во интернација и концентрационите логори на Фашистичка Бугарија (1940-1944)|last=Картов|first=Владимир|publisher=Здружение на историчари на Македонија|year=1981|pages=70|author-link=Владимир Картов}}</ref> Останал во логорот сѐ до [[септември]] [[1944|1944 година]], кога [[Татковински фронт (Бугарија)|Татковинскиот фронт]] организирале државен удар против влада на [[Александар Цанков]]. После државниот удар, [[Президиумот на АСНОМ]] ги пратиле [[Светозар Вукмановиќ]] и [[Лазар Колишевски]] во Софија каде се консултирале со [[Македонската емиграција во Бугарија|македонската емиграција]]. Како знак на поддршка, 29 потписници меѓу кои биле Мартулков, Шатев, Калајџиев, [[Туше Делииванов]] и [[Михаил Герџиков]] — [[Апел до Македонците во Бугарија (1944)|објавиле апел насочен кон македонскиот народ, Комунистичката партија на Југославија и АСНОМ]].<ref>{{Наведена книга|url=https://www-ceeol-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/search/viewpdf?id=684974|title=БКП и македонският въпрос след Втората световна война. Разпадане на бежанските организации|last=Гребенаров|first=Александар|publisher=Епохи|year=2013|pages=125}}</ref> За префрлување на македонските социјалисти од Софија во Македонија помогнала [[Илинденската организација]]. На [[26 октомври]] 1944 година, Мартулков се сместил во [[Горно Врановци]] каде [[27 октомври|следниот ден]] бил кооптиран за член на АСНОМ.<ref>{{Наведена книга|url=https://plus.cobiss.net/cobiss/mk/mk/data/cobib/5075009|title=АСНОМ, документи од Првото и Второто заседание на АСНОМ|last=Тодоровски|first=Миле|publisher=[[Архив на Македонија]]|year=1984|location=[[Скопје]]|pages=326-327}}</ref> По [[ослободувањето на Скопје]], Мартулков учествувал во [[Антифашистичко собрание на народното ослободување на Македонија#Второ заседание на АСНОМ|Второто заседание на АСНОМ]]. За време на седницата, Мартулков побарал [[Густав Влахов]] да бил кооптиран за член на АСНОМ.<ref>{{Наведена книга|url=|title=Документи, Том 1, Книга 6|last=Христов|first=Александар|publisher=[[Архив на Македонија]]|year=1984|pages=131-132}}</ref> По настаните во [[1951|1951 година]] Мартулков истакнал: „''Кога се вратив во 1945 година и го погледнав [[Скопје]] — за мене тоа беше нов град кој на незамислив начин толку брзо се надуе.“''<ref>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp%7Cissue:UB_00064_19511021%7Cpage:3%7Cquery:%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%BA%D0%BE%D0%B2 Скопске слике и Контрасти] (1951) в. „''Борба''“, бр. 250</ref> После [[Ослободување на Македонија во Втората светска војна|ослободувањето на Македонија]], Мартулков бил кооптиран за член на [[Македонското собрание|Народното собрание на НР Македонија]]. Истовремено се приклучил во [[Македонски научен институт|Македонскиот научен институт]] и учествувал во културната автономија на [[Пиринска Македонија]].<ref>{{Наведена книга|url=https://www-ceeol-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/search/viewpdf?id=797760|title=Списък на членовете на Македонския научен институт (1923-1947)|last=Мичев|first=Добрин|publisher=Македонски преглед|year=1947|location=[[Софија]]|pages=178}}</ref> На [[2 јануари]] [[1945|1945 година]] повторно се вратил во Софија каде се консултирал со останатите претставници на македонската емиграција.<ref>{{Наведена книга|url=https://ini.ukim.mk/documents/103/Sluzba_za_drzavna_bezbednost.pdf|title=Документи за сојузната и за македонската служба за државна безбедност|last=Симоновски|first=Александар|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=2021|location=[[Скопје]]|pages=35}}</ref> [[Февруари|Следниот месец]] морал да го води првиот слободен конгрес на македонската емиграција во Бугарија но поради неговото здравје Павел Шатев го заменил.{{Sfn|Тодоровски|2013|p=87}} Кон крајот на годината, [[Васил Ивановски]] лично се пожалил кај [[Георги Димитров]] дека Мартулков бил злонамерно изолиран и предвремено пензиониран.<ref>{{Наведена книга|url=https://www-ceeol-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/search/viewpdf?id=797478|title=Как се изгражда и утвърждава свободната Македонска република в Югославската федерация (1944-1948)|last=Ангелов|first=Веселин|publisher=Македонски преглед|year=1998|pages=68}}</ref> На [[17 февруари]] [[1946|1946 година]] Мартулков учествувал во основачката седница на [[Здружението на новинари на Македонија]].<ref>{{Наведени вести|url=https://znm.org.mk/wp-content/uploads/2025/06/19.02.2025-%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%82-%D0%B3%D0%B8-%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8-%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BF%D0%B8%D1%82%D0%B5-%D0%BD%D0%B0-%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%B0-%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0-%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf|title=Новинарот ги брани принципите на слободата|last=Станковиќ|first=Далибор|date=19 февруари 2025|work=[[Нова Македонија]]}}</ref> По повод на 43-годишната од [[Битка кај Баница|смртта на Гоце Делчев]], Мартулков оддржал говор во Скопје кон 20.000 гости, меѓу кои бил сестрата на [[Гоце Делчев]].<ref>{{Наведена книга|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ59(2006)/GZ59.17.%20%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B0,%20%D0%94.%20-%20%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0,%20%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%98%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%B8%20%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%98%D0%B0%201944-1953.pdf|title=Политиката, идеалогијата и македонската историографија 1944-1953 г.|last=Петреска|first=Даниела|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=2006|pages=203}}</ref> Следните месеци се приклучил во [[Уставотворно собрание на Народна Република Македонија|Уставотворното собрание]] и бил назначен за претседател на [[Илинденска пензија|Комисијата за Илинденска пензија]].<ref>{{Cite book|url=https://www.scribd.com/document/617912810/%D0%98%D0%9B%D0%98%D0%9D%D0%94%D0%95%D0%9D%D0%A1%D0%9A%D0%98-%D0%A1%D0%92%D0%95%D0%94%D0%9E%D0%A8%D0%A2%D0%92%D0%90-1-1-%D0%A1%D0%9A%D0%9E%D0%9F%D0%88%D0%95-2016|title=Илинденски сведоштва|last=Дамјановска|first=Јасминка|publisher=[[Државен архив на Република Македонија]]|year=2016|volume=1|p=10}}</ref> На [[8 октомври]] 1946 година помогнал со преносот на моштите на Гоце Делчев во [[Црква „Св. Спас“ - Скопје|црквата „Свети Спас“]].<ref>[https://gd.archives.bg/items/show/765#?c=&m=&s=&cv=&xywh=49%2C698%2C1537%2C796 ЦДА, фонд КМФ 23-01, инв. № 830/146, лист 156-157]</ref> [[Податотека:Говор на Мартулков за обединувањето на Пирин со Македонија.pdf|мини|Говорот на Мартулков во [[Уставотворно собрание на Народна Република Македонија|Уставотвнорото собрание]] за обединување на [[Пиринска Македонија]] со [[НР Македонија]].]] На [[26 декември]] 1946 година, за време на седница во Уставотворното собрание, Мартулков протестирал пред останатите членови. Побарал [[Устав на НР Македонија (1946)|новиот македонски устав]] да ја припои Пиринска Македонија со НР Македонија. Во неговиот говор истакнал: „''Не знам каква територија имаат на ум нашите другари во Бугарија. Ако зборуваме за Пиринска Македонија, Вардарска Македонија и Егејска Македонија во нивните географски граници — тоа е територијата на македонскиот народ! Македонското прашање и прашањето за Македонија е дело само за македонскиот народ!''“.<ref>{{Наведена книга|title=Авнојска Југославија и Македонското национално прашање (1943-1946)|last=Миноски|first=Михајло|publisher=Менора|year=2000|isbn=9989632707|location=[[Скопје]]|pages=[[s:Алексо Мартулков/Говор во Уставотворното собрание (1946)|329]]|author-link=Михајло Миноски}}</ref> За говорот, Шатев го известил Георги Димитров при неговиот престој во [[Белград]]. Откако открил, Димитров лично се пожалил кај [[Јосип Броз Тито]]. Поради тоа на [[10 јануари]] [[1947|1947 година]] Колишевски го забранил нејзиното објавување во весникот „''[[Нова Македонија]]''“.<ref>{{Наведена книга|title=Авнојска Југославија и Македонското национално прашање (1943-1946)|last=Миноски|first=Михајло|publisher=Менора|year=2000|isbn=9989632707|location=[[Скопје]]|pages=[[s:Извештај за забрана за објавување говорот на Мартулков во Уставотворното собрание|331-332]]|author-link=Михајло Миноски}}</ref> На [[5 јуни]] [[1950|1950 година]], за време на седмото редовно заседание на Народното собрание, Мартулков поднесол барање за [[Илинденска споменица|орден за залуги во Илинденското востание]].<ref>{{Наведена книга|url=https://plus.cobiss.net/cobiss/mk/mk/data/cobib/60150277|title=Илинденската споменица|last=Топузовски|first=Кочо|publisher=Панили|year=2023|isbn=9786082540795|location=[[Скопје]]|pages=67-68|author-link=Кочо Топузовски}}</ref> На [[20 јули]] [[1951|1951 година]], Мартулков бил награден со Илинденската споменица, број 438 како дел од [[Град Скопје|градскиот народноослободителен одбор Скопје]].<ref>ДАРМ, Ф. 159, К. 42</ref> Во [[1954|1954 година]], со помош од [[Ѓорѓи Абаџиев]], [[Институтот за национална историја]] ги објавиле спомените на Мартулков насловени „''[[Моето учество во револуционерните борби на Македонија]]''“. Книгата е дел од серијалот „[[Материјали за македонската национал-револуционерна историја (едиција)|''Материјали за македонската национал-револуционерна историја'']]“.<ref>{{Наведена книга|url=|title=Турски документи за македонската историја|last=[[Институт за национална историја]]|publisher=Научен Институт за национална историја на македонскиот народ|pages=191}}</ref> За време на [[Информбирото и Македонија|периодот на Информбирото]], претставници на [[Македонство|промакедонската струја во Југославија]] постепено биле изолирани и подоцна отстранети од нивната политичка функција. Мартулков бил безволно пензиониран и сместен во Скопје. Во текот на [[1950-тите]] редовно патувал во [[Софија]]. Во [[1957|1957 година]] Мартулков бил на интервју со софиското списание „''Участие''“ за активностите на Богдан Баров во [[Македонската револуционерна организација]].<ref>{{Наведена книга|url=https://www.google.mk/books/edition/%D0%A3%D1%87%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B5/70TlAAAAMAAJ?hl=mk&gbpv=1&bsq=%E2%80%9E1957%E2%80%9E&dq=%E2%80%9E1957%E2%80%9E&printsec=frontcover|title=Участие|last=Периодично издание на писателите от Стара Загора.|publisher=ИПК „Ариел"|year=1996|location=[[Стара Загора]]|pages=50}}</ref> Незадоволен со режимот, во [[1959|1959 година]] се преселил во [[Народна Република Бугарија]] каде почнал да прими државна пензија.<ref>[https://www.strategy.bg/bg/pris/archive/legal-information/razporezdaniia/86533 №1890/1959]</ref> Ги поминал последните години изолиран во Софија каде починал на [[19 декември]] [[1962|1962 година]]. == Литературни дела == {{Поврзано|Список на литературни дела од Алексо Мартулков}} [[Податотека:За Гоцета Делчев од Мартулков.png|мини|252x252px|Исечок од статијата „''[[Список на литературни дела од Алексо Мартулков#За Гоцета Делчев|За Гоцета Делчев]]''“ во книгата „''Гоце Делчев во спомените на современиците''“ на [[Христо Андонов Полјански]].]] По [[Втората светска војна]], Мартулков се вратил во [[Вардарска Македонија]] каде се приклучил во [[Президиумот на АСНОМ]]. Во [[1945|1945 година]] се преселил во [[Скопје]] по [[Ослободување на Скопје|нејзиното ослободување]]. Меѓу [[1940-тите]] и [[1950-тите]] Мартулков напишал различни статии и брошури посветени на [[Социјализам|социјалистичкото движење]] во [[Македонија]]. Во [[1946|1946 година]] ја објавил статијата „''[[Развитокот на социјалистичката мисла пред Илинденското востание]]''“ во весникот „Трудбеник“, година II, број 35.<ref>{{Наведена книга|url=|title=Илинденски зборник, 1903-1953|last=[[Љубен Лапе|Лапе, Љубен]]|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1953|pages=302}}</ref> Истата година ја објавил брошурата „''[[Врховизмот и борбата на Внатрешната револуционерна организација против него]]''“ каде го разгледал развојот на [[Врховизам|врхивизмот]] и нејзинот однос со [[Македонската револуционерна организација]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Внатрешната македонска револуционерна организација и неоврховизмот, 1904-1908|last=[[Манол Пандевски|Пандевски, Манол]]|publisher=[[Култура (издавачка куќа)|Култура]]|year=1983|pages=22}}</ref> Во весникот „[[Нова Македонија]]“ објавил статија насловена „''За Гоцета Делчев''“. [[Христо Андонов Полјански|Христо Андонов-Полјански]], претставник на [[Македонска историографиjа|Македонската историографија]], објавил исечок од статијата во неговата книга за [[Делчевологија]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Гоце Делчев во спомените на современиците|last=[[Христо Андонов Полјански|Андонов Полјански, Христо]]|first=|publisher=[[Култура (издавачка куќа)|Култура]]|year=1963|isbn=|pages=298}}</ref> Подоцна ја објавил брошурата „''За положбата по Илинденското востание''“ каде ги разгледал грешките при организирање на [[Илинденското востание]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Грчката политика спрема Македонија во втората лоловина на XIX век и почетокот на XX век, вооружени, пропаганди, дипломатски и други антимакедонски акции и борбата против нив на теренот|last=Поп Лазаров|first=Ристо|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1973|pages=301}}</ref> Според Мартулков, основањето на [[Задгранично претставништво|Задграничното претставништво]] било меѓу првите грешка на организацијата. [[Податотека:Моето учество во револуционерните борби во Македонија.jpg|мини|331x331пкс|Мемоарите на Мартулков.]] Во [[1954|1954 година]], [[Институтот за национална историја]] ја објавиле автобиографијата на Мартулков насловена „''[[Моето учество во револуционерните борби на Македонија]]''“. Делото претставува првата оригинална мемоарска литература во [[Народна Република Македонија]].{{Sfn|Каровски|2013|p=91}} Претходните дела биле на [[Љубомир Милетиќ]] преведени во [[македонски јазик]].{{Sfn|Каровски|2013|p=18}} Неговата автобиографија го опфаќа периодот од [[1894|1894 година]] до [[1 септември]] [[1939|1939 година]]. Нема податоци кога Мартулков ја напишал книгата. [[Ѓорѓи Абаџиев]] објавил исечок од неговите спомени во [[1952|1952 година]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Материјали за македонската национал-револуциона историја|last=Абаџиев|first=Ѓорѓи|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1952|pages=1-5|author-link=Ѓорѓи Абаџиев}}</ref> Додека во [[1950|1950 година]], [[Данчо Зографски]] истакнал дека во [[Државниот архив на Македонија]] имало необјавен ракопис од Мартулков без датум.<ref>{{Наведена книга|url=|title=За работничкото движење во Македонија до Балканската војна|last=[[Данчо Зографски|Зографски, Данчо]]|publisher=[[Институт за национална историја|Институт за национална историја на македонскиот народ]]|year=1950|pages=327}}</ref> Според историчарот Јусуф Хамза, во скопските архиви имало необјавено дело на Мартулков насловено „''Спомени од втората половина на XIX век до 1912''“ кое најверојатно било припоено со неговиот мемоар при редакција.<ref>{{Наведена книга|url=|title=Младотурската Револуција Во Османската Империја|last=Хамза|first=Јусуф|publisher=Логос-А|year=1995|isbn=9789989601217|location=[[Скопје]]|pages=407|author-link=Јусуф Хамза}}</ref> Во неговата книга, Мартулков го разгледува [[Македонско национално движење|македонското национално движење]] во перспектива на [[Социјализам|македонските социјалисти]]. Претежно се занимава со социјалистичките дејства во [[Вардарска Македонија]] и [[Велес]]. Дискутира за неговиот активизам за правата на [[македонската емиграција во Бугарија]].{{Sfn|Каровски|2013|p=91}} За автобиографијата, Абаџиев истакнал: „''Напишани со жив и увлекателен јазик, мемоарите на Алексо Мартулков не се само објект за историкот, но претставуваат интересно четиво и за поширок круг читатели''.“ Александар Каровски ја критикувал нејзината слаба хронологија: „''Очигледно има проблем да се сети на настаните, па некои ги прекинува или ги поврзува со други.''“{{Sfn|Каровски|2013|p=91}} Одредени податоци наведени во автобиографијата се целосно бесмислени. Мартулков го згрешил датумот на раѓање, смрт и професија на неговиот постар [[Петар Мартулков|брат Петар]]. Татко му го именувал како Онче покрај тоа што се викал [[Пано Мартулков|Пано]]. Згрешил со хронолошкото датирање на [[Првиот Устав на Македонската револуционерна организација|првиот устав на Македонската револуционерна организација]]. Покрај тоа, во неговите спомени Мартулков гордо го истакнува неговиот [[Македонство|македонски идентитет]] и дека [[Македонците]] се ниту [[Грци]], [[Бугари]] или [[Срби]]. == Забелешки == {{reflist|group=белешка}} == Наводи == {{reflist|3}} == Библиографија == * {{Наведена книга|url=https://repository.ukim.mk/bitstream/20.500.12188/7522/1/dstankovic2020.pdf|title=Социјалистите во македонското револуционерно движење, 1893-1912|last=Станковиќ|first=Далибор|publisher=[[Универзитет „Св. Кирил и Методиј“]]|year=2020|location=[[Скопје]]}} * {{Cite book|url=https://www.zirm.mk/wp-content/uploads/2022/01/IST-1973.1.08-Andnov-Poljanski-H.-Okolu-ucestvoto-na-makedonskite-socijalisti-na-Prvomajskite-demonstracii-vo-Sofija-vo-1896-g..pdf|title=Околу учеството на Македонските социјалисти на Првомајските демонстрации во Софија во 1896 година|last=Андонов Полјански|first=Христо|publisher=Здружение на историчари на Република Македонија|year=1973|location=[[Скопје]]|author-link=Христо Андонов Полјански}} * {{Наведена книга|url=http://www.promacedonia.org/bmark/sa/index.html|title=Революционни борби въ Азоть (Велешко) и Порѣчието|last=Аврамов|first=Стефан|publisher=[[МНИ|Македонски Наученъ Институтъ]]|year=1929|location=[[Софија]]|author-link=Стефан Аврамов}} * {{Наведена книга|url=https://cdn.sanity.io/files/k83840p7/production/adbb77a2aef1fb39ba8622a05495092c6b542cfb.pdf|title=Моето учество во револуционерните борби на Македонија|last=Мартулков|first=Алексо|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1954|editor-last=Абаџиев|editor-first=Ѓорѓи|editor-link=Ѓорѓи Абаџиев|series=[[Материјали за македонската национал-револуционерна историја (едиција)|Материјали за македонската национал-револуционерна историја]]|location=[[Скопје]]|author-link=Алексо Мартулков}} * {{Наведена книга|url=https://repository.ukim.mk/handle/20.500.12188/1910|title=Мемоарската литература како извор за историјата на Македонската Револуционерна Организација|last=Каровски|first=Александар|publisher=[[УКИМ]]|year=2013|location=[[Скопје]]}} * {{Наведена книга|url=http://www.promacedonia.org/mak_enc/encyclopaedia_macedonica_1.pdf|title=Македонска енциклопедија, том I|last=[[Македонска енциклопедија#Уредници на тематските области|Повеќе автори]]|publisher=[[МАНУ]]|year=2009|location=[[Скопје]]|ref={{harvid|ПА I|2009}}}} * {{Наведена книга|url=http://www.promacedonia.org/mak_enc/encyclopaedia_macedonica_2.pdf|title=Македонска енциклопедија, том II|last=[[Македонска енциклопедија#Уредници на тематските области|Повеќе автори]]|publisher=[[МАНУ]]|year=2009|location=[[Скопје]]|ref={{harvid|ПА II|2009}}}} * {{Наведена книга|url=https://alba-books.com/%D0%93%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%B8-%D0%B8-%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B8-1945-1947-%D0%9D%D0%B0-%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8-%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%BA-%D0%94%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%BE-%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%B8%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE-%D0%BD%D0%B0-%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8j%D0%B0-1947-[%D0%94%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80-%D0%94%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%82%D1%8A%D1%80-%D0%92%D0%BB%D0%B0%D1%85%D0%BE%D0%B2]-%D0%92%D0%BB%D0%B0%D1%85%D0%BE%D0%B2-%D0%94%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80|title=Говори и статии, 1945-1947|last=Влахов|first=Димитар|publisher=Државно книгоиздателство на Македонија|year=1947|location=[[Скопје]]|author-link=Димитар Влахов}} * {{Наведена книга|url=https://plus.cobiss.net/cobiss/mk/mk/data/cobib/59627013|title=Велес за време на Балканските и Првата светска војна: (1912-1918)|last=Малковски|first=Ѓорѓи|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=2023|isbn=978-608-4981-10-7|author-link=Ѓорѓи Малковски}} * {{Наведена книга|url=https://repository.ukim.mk/handle/20.500.12188/1875|title=Петар Поп Арсов (1868-1941): Прилог кон проучувањето на македонското националноослободително движење|last=Ѓорѓиев|first=Ванчо|publisher=[[УКИМ]]|year=1995|location=[[Скопје]]|author-link=Ванчо Ѓорѓиев}} * {{Наведена книга|url=https://мна.мкд/wp-content/uploads/02%D0%91-%D0%97%D0%91%D0%98%D0%A0%D0%9A%D0%98/%D0%91I-%D0%9A%D0%9D%D0%98%D0%96%D0%9D%D0%98%D0%A6%D0%90/%D0%9101-%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8-%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B8/%D0%911.1-%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8-%D1%98%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%BA/2012-2013_%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D0%BB-%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%B2-%D0%A2%D0%BE%D0%BC-8-%D0%94%D0%BE%D0%BA%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B8-%D0%A1%D0%BA%D0%BE%D0%BF%D1%98%D0%B5.pdf|title=Павел Шатев, документи|last=Тодоровски|first=Зоран|publisher=Македоника|year=2013|location=[[Скопје]]}} * {{Наведена книга|url=https://repository.ukim.mk/entities/publication/584725f3-c8ec-4d79-afdd-415c15b7a8e1|title=Вардарскиот дел од Македонија под српска власт (1912–1915)|last=Ѓоргиевска|first=Марија|publisher=[[Универзитет „Св. Кирил и Методиј“]]|year=2019|location=[[Скопје]]}} maoecargq4x68rey0wmpne0pxew5mob 5563261 5563018 2026-05-25T11:43:29Z Gurther 105215 5563261 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=Александар Мартулков|image=Alekso Martulkov.jpg|caption=Алексо Мартулков во [[1951|1951 г.]]|order2=Пратеник во [[Народно собрание на Бугарија|Народното собрание на Бугарија]]|term_start2=20 август 1931|term_end2=12 април 1933|monarch2=[[Борис III]]|premier2=[[Александар Малинов]]</br>[[Никола Мушанов]]|order4=Пратеник во [[Влада на Македонија од 1945|Президиумот на Народното Собрание на Македонија]]|term_end4=26 јуни 1946|term_start4=15 април 1945|president4=[[Методија Андонов - Ченто]]|premier4=[[Лазар Колишевски]]|term_start5=1 јануари 1947|term_end5=1952|president5=[[Благоја Фотев]]|premier5=[[Лазар Колишевски]]|nickname=[[Ото фон Бизмарк|Бизмарк]]|birth_name=Александар Ончев Мартулков|birth_date=[[23 октомври]] [[1878]]|birth_place=[[Велес]], [[Отоманска Македонија]]|death_date=[[19 декември]] [[1962]] {{мали|(возр. 84)}}|death_place=[[Софија]], [[Народна Република Бугарија|НР Бугарија]]|parents=[[Пано Мартулков]] и Сава Мартулкова|alma_mater=[[Скопско педагошко училиште]]|awards={{*}} [[Орден „За заслуга“ (Бугарија)|Орден „За заслуга“]]|blank2=Дела|data2=''„[[Моето учество во револуционерните борби на Македонија]]“'' <small>([[Список на литературни дела од Алексо Мартулков|други]])</small>|signature=Потпис на Мартулков.png|predecessor1=|successor1=|order6=Член на [[Уставотворно собрание на Народна Република Македонија|Уставотворното собрание на Македонија]]|term_start6=27 јуни 1946|term_end6=31 декември 1946|president6=[[Димитар Несторов]]|premier6=[[Лазар Колишевски]]}} '''Александар Ончев Мартулков''',<ref group="белешка">Познат и како '''Александар Панов/Иванов Мартулков''' во [[Бугарска историографија|Бугарската историографија]].</ref> познат по псевдонимот '''Бизмарк'''<ref>{{Мирчев|237}}</ref> ([[Велес]], [[23 октомври]] [[1878]] — [[Софија]], [[19 декември]] [[1962]]) — [[Македонци|македонски]] револуционер и политичар. Меѓу првите пропагатори на [[социјализмот]] во [[Македонија]]. Деец на [[Македонската револуционерна организација]] и учесник во [[Илинденското востание]]. Член и раководител на [[ВМРО (Обединета)]] во [[1930-тите]]. Роден во сиромашно работничко семејство, стекнал више образование во [[Скопско педагошко училиште|Скопското педагошко училиште]]. Во [[1894|1894 година]] се приклучил во [[Социјализам|социјалистичкото движење]] со поттик од [[Васил Главинов]]. Како член на [[Македонска социјалистичка група|Македонската социјалистичка група]], учествувал во [[Празнување на ден на трудот во 1896 година (Софија)|првото празнување на ден на трудот во Бугарија]]. Во [[1900-ти|1900-тите]] соработувал со [[Велешки револуционерен реон|Велешкиот револуционерен реон]] и [[Иван Наумов Аљабакот|Иван Аљабакот]]. Во [[1906|1906 година]] се преселил во [[Софија]] каде се приклучил во [[Бугарска комунистичка партија|Бугарската комунистичка партија]]. Учествувал во политичкото управување на Македонија по [[Младотурската револуција]]. За време на [[Првата светска војна]], го основал [[Комитет на дезертери|Комитетот на дезертери]] каде префрлил македонски борци од српската војска во [[Царството Бугарија]]. Во текот на војната бил секретар на [[Општина Оморани]] и подоцна чиновник во [[Косово и Метохија]]. По војната се приклучил во [[Емигрантски комунистички сојуз|Емигрантскиот комунистички сојуз]] и [[Велешко благотворително братство „Рајко Жинзифов“|Велешкото благотворително братство „Рајко Жинзифов“]]. Во [[1931|1931 година]] бил одбран за пратеник во [[Народно собрание на Бугарија|народното собрание на Бугарија]], заедно со [[Христо Трајков]]. Во [[1932|1932 година]] почнал со издавањето на весникот „''[[Македонско знаме]]''“, [[1933|следната година]] доживеал неуспешен обид на атентат од [[Михајловисти|Михајловистите]]. На [[8 јули]] [[1936|1936 година]], [[Судски процес против ВМРО (Обединета)|го осудиле Мартуков заедно со останатите членови на ЦК на ВМРО (Обединета)]]. Учествувал во [[Народноослободителната борба]]. Во [[1944|1944 година]] се приклучил во [[Президиумот на АСНОМ]] и подоцна во народното собрание на [[НР Македонија]]. Помогнал со спроведување на [[Илинденска пензија|Илинденската пензија]] и подоцна доделување на [[Илинденска споменица|Илинденската споменица]]. Во [[1954|1954 година]] ги објавил неговите спомени насловени „''[[Моето учество во револуционерните борби на Македонија]]''“. Во текот на [[1960-тите]], [[Лазар Колишевски]] го изолирал Мартулков од секојдневните политички функции. Незадоволен со режимот, се преселил во [[Народна Република Бугарија]] каде починал. == Животопис == === Потекло и рани години (1894 – 1901) === {{Поврзано|Празнување на ден на трудот во 1896 година (Софија)|Штрајк против Скопското педагошко училиште|Агитаторска одисеја на Алексо Мартулков|Мартулкови}} Александар Мартулков е роден на [[23 октомври]] [[1878|1878 година]] во [[Велес|градот Велес]], тогаш дел од [[Отоманското Царство]]. Потекнува од сиромашно работничко семејство.<ref>{{Наведена книга|url=|title=Извори за ослободителната војна и револуција во Македонија 1941-1945: Документи на Комунистичката партија на Југославија и Комунистичката партија на Македонија 1941-1945|last=Апостолски|first=Михајло|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1970|pages=474|author-link=Михајло Апостолски}}</ref> Неговиот татко [[Пано Мартулков|Пано (Онче) Мартулков]] бил [[воденичар]] и деец на [[македонско национално движење|македонското национално движење]]. Поради тоа во [[1867|1867 година]] бил прогонет во [[Дијарбекир]]. Неговата мајка Сава Мартулкова била работник. Неговиот постар брат [[Петар Мартулков]] учителствувал во [[Софија]] со [[Роса Мартулкова|неговата жена]]. Во [[есента]] [[1894|1894 година]] Мартулков се запознал со [[Васил Главинов]], кој го [[Радикализам|радикализирал]] со брошурата „''Студенство и социјализам''“ од [[Никола Габровски]].{{Sfn|Станковиќ|2020|p=55}} Под наредба од [[Димитар Благоев]],<ref>{{Наведена книга|url=https://www.strumski.com/books/g_madolev_vasil_glavinov.pdf|title=Васил Главинов - пионер на социјалистическото движение в Македониа и Одринско|last=Мадолев|first=Георги|publisher=Исторически преглед|year=1968|pages=68}}</ref> Главинов основал социјалистичка група со седум члена, меѓу кои биле: Мартулков, [[Ризо Ризов]] и [[Илија Плавев]].<ref>{{Наведени вести|url=http://www.tirekovmirece.com/Novost/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2,-%D0%B6%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BA-%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B3%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80-%D0%BD%D0%B0-%D1%81%D0%BE%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%BA%D0%B8%D1%82%D0%B5-%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%B8|title=Главинов, жесток пропагатор на социјалистичките идеи|last=Печков|first=Петар|date=12 септември 2015|work=ТиРековМиРече}}</ref> Во [[1895|1895 година]] Мартулков се запишал во [[Гимназија „Кочо Рацин“ - Велес|Велешката прогимназија]]. [[1896|Следната година]] се приклучил во [[Македонска социјалистичка група|Македонската социјалистичка група]]. Таму се запознал со [[Атанас Раздолов]], [[Димитар Мирасчиев]], Андон Шулев и Стојан Попов.<ref>{{Наведени вести|url=https://novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/koga-makedoncite-za-prvpat-go-odbelezhaa-1-maj/|title=Кога Македонците за првпат го одбележаа 1 Мај|last=Станковиќ|first=Далибор|date=1 мај 2023|work=[[Нова Македонија]]}}</ref>{{Sfn|Станковиќ|2020|p=56}} За [[Празнување на ден на трудот во 1896 година (Софија)|првото празнување на ден на трудот во Бугарија]], групата обработиле знаме со геслото „''Ослободувањето на Македонија е дело на Македонците'' — ''[[Македонија на Македонците]]''“. Бугарската полиција го забраниле знамето но Мартулков тајно го однесол.{{Sfn|Андонов Полјански|1973|p=82}} Во Борисовата градина, Андон Шулев говорел за главните цели на нивната организација.{{Sfn|Андонов Полјански|1973|p=84}} По настанот, Мартулков се вратил во неговиот мајчин град каде почнал да го шири [[социјализмот]]. Во [[1898|1898 година]], се запишал во [[Скопско педагошко училиште|Скопското педагошко училиште]], таму продолжил со неговата политичка агитација. Под влијание на [[Петар Манџуков]], организирал [[Штрајк против Скопското педагошко училиште|штрајк против училиштето]] во [[мај]] [[1899|1899 година]].<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=27}}</ref> По настанот бил прогонет од сите училишта под делокруг на [[Бугарската егзархија]].<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=30-31}}</ref> Неколку месеци живеел со Васил Главинов на [[Булевар „Марија Луиза“ (Софија)|булевар „Марија Луиза“]], [[Софија]].{{Sfn|Станковиќ|2020|p=92}} Во втората половина на 1899 година се вратил во Велес за да собере средства за весникот „''[[Политичка слобода]]''“.<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=39}}</ref> [[Агитаторска одисеја на Алексо Мартулков|Патувал низ југоисточна Македонија]] каде го спречил влијанието на [[Врховисти|Врховистите]].<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=41-43}}</ref> Ги употребил тајните патишта на [[Македонската револуционерна организација]] без нивно одобрување.{{Sfn|Станковиќ|2020|p=92}}<ref>{{Наведена книга|url=https://muzejbitola.mk/wp-content/uploads/2016/zbornik_2016_web/10_Branko_Gjorgiev.pdf|title=Тајната патна мрежа на Македонската револуционерна организација во Струмица и Струмичко|last=Ѓорѓиев|first=Бранко|publisher=Национална установа завод за заштита на спомениците на културата и музеј|year=2016|location=[[Битола]]|pages=95}}</ref> На [[9 декември]] се вратил во Велес. Во [[1900|1900 година]], за време на [[Велигден]], Мартулков заедно со [[Никола Русински]], Јордан Малезанов и [[Илија Раштанов]] го ограбиле [[Јован Весов]] за 160 [[Турска лира|турски лири]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Македония и Тракия в борба за свобода: Краят на ХIХ - началото на ХХ в Нови док|last=Георгиев|first=Величко|publisher=[[Македонски научен институт]]|year=1995|isbn=9789548187244|location=[[Софија]]|pages=197}}</ref>{{Sfn|Станковиќ|2020|p=93}} По нападот, Русински се иселил во [[Куманово]] додека Мартулков бил затворен во [[Куршумли ан]] за пет месеци. Јордан Малезанов избегал со парите во Софија.<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=55-57}}</ref> === Учество во Илинденско востание и Младотурската револуција (1901 – 1912) === [[Податотека:1909 years First Balkan Socialdemocrat conference Belgrade.png|мини|Делегати во Првата балканска социјалнодемократска конференција во [[Белград]], [[1910|1910 г.]]|313x313px]]Во [[1901|1901 година]] се приклучил во [[Македонската револуционерна организација]] под наредба од [[Македонска социјалистичка група|МСГ]].{{Sfn|Станковиќ|2020|p=95}} Како дел од [[Скопски револуционерен округ|Скопскиот револуционерен округ]], помогнал со организирање на [[Илинденското востание]] во [[Кумановско]].<ref name=":5">{{Наведена книга|url=https://www.zirm.mk/wp-content/uploads/2022/11/IST-2022.1.08-Sazdovski-N.-Dejnosta-na-MRO-vo-kumanovsko-1895-1903.pdf|title=Дејноста на Македонската револуционерна организација во Кумановско (1895-1903)|last=Саздовски|first=Ненад|publisher=Здружение на историчари на Република Македонија|year=2022|location=[[Скопје]]|pages=144}}</ref> Ги обновил револуционерните мрежи со останатите региони. Собрал околу 650 [[Турска лира|турски лири]] од градските трговци, со нив купил 60 [[пушки]] и 20 [[Револвер|револвери]].<ref name=":5" /> За време на востанието, се обидол да се приклучи во четата на [[Никола Дечев]]. Но [[Задгранично претставништво|Задграничното претставништво]] го побарале во [[Софија]]. Мартулков бил против одлуката, но откако открил дека Никола Дечев со неговата чета биле ликвидирани во [[Луково (Кратовско)|Луково]] се сместил во Софија заедно со [[Никола Пушкаров]].<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=79}}</ref> После востанието Пушкаров му дадол наредба да изврши терористички напад во [[Скопје]] со цел да го привлече вниманието на [[Западна Европа]]. Преку [[Врање]] влегол во [[Вардарска Македонија]] но околиските аскери го уапсиле во [[Челопек (Кумановско)|Челопек]]. Лежел три месеци во затвор. Откако бил ослободен, Кирил Стојанов го известил дека терористичкиот напад бил откажен поради [[Мирцштешки реформи|Мирцштешките реформи]].<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=79-82}}</ref> После востанието, влијанието на [[Странски пропаганди во Македонија|странските пропаганди во Македонија]] се зголемило. [[Јован Бабунски]] се сместил во градот додека во [[пролетта]] [[1904|1904 година]] [[Христо Татарчев]] го пратил [[Стефан Димитров]].{{Sfn|Аврамов|1929|p=28}}{{Sfn|Аврамов|1929|p=40}} Поради тоа [[Борис Сарафов]], тогашен претседател на [[Врховниот македонски комитет]], го пратил [[Иван Наумов Аљабакот]].{{Sfn|Каровски|2013|p=91}} Како претставник на [[Српска пропаганда во Македонија|српската пропаганда]], [[Глигор Соколов|Глигор Соколовиќ]] со неговата чета го придружил Бабунски.{{Sfn|Аврамов|1929|p=54-56}}{{Sfn|Каровски|2013|p=91}} Мартулков се приклучил во четата на Аљабакот и учествувал во борбата против чифлигарот Етим Мустафа во [[Јасеново]].<ref>{{Наведена книга|url=https://www-ceeol-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/search/viewpdf?id=648533|title=ВМОРО и надзора над стопанския живот в Македония и Одринско (до навечерието на Балканските войни)|last=Александрова|first=Елена|publisher=Историческо бъдеще|year=2017|pages=170}}</ref> Во [[1905|1905 година]] се вратил во [[Велес]]. Неколку месеци подоцна Мартулков се преселил во Софија. По патот се запознал со [[Даме Груев]] во [[Кнежје]].<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=129-132}}</ref> Во Софија страдал од [[туберкулоза]] и неговиот состанар [[Александар Антонов]] се самоубил. Во [[1906|1906 година]] се приклучил во [[Бугарска комунистичка партија|Бугарската комунистичка партија]], ги поддржи тесните социјалисти предводени од [[Димитар Благоев]]. Во [[1907|1907 година]] се запознал со [[Георги Димитров]] при штрајк на железничките работници.<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=141-144}}</ref> Истата година Мартулков се обидол да се врати во Вардарска Македонија со четата на [[Крсто Б'лгаријата]] преку [[Ќустендил]], но по патот [[Врховизам|врховистичка]] чета ги поразиле.<ref name=":8">{{Наведена книга|url=http://www.makedonika.mk/ShareBook.aspx?id=10791|title=Пере Наумов Тошев|last=Миноски|first=Михајло|publisher=Македонска литера|year=2013|isbn=978-9989-622-98-4|location=[[Скопје]]|pages=208-209|author-link=Михајло Миноски}}</ref> После [[Младотурската револуција]], Мартулков бил амнестиран и се вратил во Велес. Заедно со [[Радикална-реформска струја|прогресивната струја на ВМОРО]] учествувал во управувањето на Македонија. Во [[септември]] [[1908|1908 година]], заедно со [[Васил Главинов]], го основале просветното друштво „''Класно единство''“ со 20 членови.<ref>{{Наведена книга|url=|title=За работничкото движење во Македонија до Балканската војна|last=Зографски|first=Данчо|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1950|location=[[Скопје]]|pages=219|author-link=Данчо Зографски}}</ref>{{Sfn|ПА II|2009|p=1240}} Истата година биле спроведени локални избори каде [[Ризо Ризов]] бил назначен за градоначалник на Велес а Мартулков за чиновник.<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=186-187}}</ref> Во [[1909|1909 година]] Мартулков бил назначен за селски учител во [[Нежилово (Велешко)|Нежилово]]. Таму одржал говор каде ја критикувал [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]] и нејзиниот саботаж на [[Македонско национално движење|македонското национално движење]].{{Sfn|Аврамов|1929|p=171}} Истата година, околу [[Велигден]], [[Абдул Хамид II]] организирал контра државен удар во [[Истанбул]]. [[Младотурци|Младотурците]] побарале помош од [[Јане Сандански]] и неговата чета. Мартулков се приклучил во неговата чета.{{Sfn|Влахов|1947|p=113}} После борбата, [[Димитар Мирасчиев]] го пречекал во [[Солун]] каде се запознал со [[Димитар Влахов]]. Во [[1910|1910 година]] бил меѓу делегатите во првата балканска социјалнодемократска конференција во [[Белград]] заедно со [[Душан Цекиќ]]. За претседател на седницата бил назначен Васил Главинов. Меѓу [[1911]]-[[1912|1912 година]] военополитичките односи меѓу [[Балкански сојуз|Балканскиот сојуз]] и [[Отоманското Царство]] се вложиле. Поради тоа Мартулков го известил Лазар Трајков, тогашниот градоначалник на градот, да го спремал Велес за војна.<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=231-232, 234-235}}</ref> === Балканските војни и Првата светска војна (1912 – 1918) === {{Поврзано|Комитет на дезертери|Општина Оморани}}[[Податотека:Извештај за дезертскиот комитет на Мартулков.png|мини|233x233px|Извештај од министерството за надворешни работи на Србија за [[Комитет на дезертери|Комитетот на дезертери]], [[1914|1914 г.]]{{Sfn|Ѓоргиевска|2019|p=154}}]]Со почетокот на [[Првата балканска војна]], српската војска влегла во [[Велес]] на [[23 октомври]].{{Sfn|Малковски|2023|p=78}} Новата српска администрација, предводена од Давид Димитријевиќ, го назначиле Мартулков за градоначалник.{{Sfn|Малковски|2023|p=79-80}} Мартулков учествувал во средби со [[Црна рака (Србија)|Црна рака]] со генералите Поповиќ и Стаиќ.{{Sfn|Малковски|2023|p=82-84}} Во [[ноември]] поднесол отставка и се преселил во [[Штип]] каде се запознал со [[Ефрем Чучков]] и [[Ефтим Спространов]]. Петко Пенчев се обидол да формира бугарска општина во Велес но Мартулков се спротивставил со одлуката.{{Sfn|Малковски|2023|p=85-86}} Во [[1913|1913 година]], [[Димитрија Чуповски]] се вратил во Велес и организирал Општамакедонска конференција. Меѓу делегатите биле: [[Петар Поп Арсов]], Крум Зографов, [[Иван Поп Јорданов]] и Мартулков.{{Sfn|ПА II|2009|p=848}}{{Sfn|ПА II|2009|p=1079-1080}} Пратиле апел до [[Лондонски договор (1913)|Лондонската конференција]] за автономна Македонија во склоп на [[Отоманското Царство]]. За време на [[Втората балканска војна]], Мартулков помогнал со пандемијата на [[колера]] во Штип.{{Sfn|Ѓоргиевска|2019|p=111}} После војните се запишал во педагошки курс во [[Белград]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Македонија во војните 1912-1918, прилози од научниот собир одржан во МАНУ на 16 и 17 ноембри 1988 година|last=Катарџиев|first=Иван|publisher=[[МАНУ]]|year=1991|location=[[Скопје]]|pages=347|author-link=Иван Катарџиев}}</ref> Со почетокот на [[Првата светска војна]], Мартулков се вратил во [[Скопје]]. Таму заедно со [[Јордан Шурков]], [[Михаил Николов|Мишо Николов]] и [[Георги Богданов]] го основале [[Комитет на дезертери|Комитетот на дезертери]]. Главна цел на комитетот било да префрлат македонски дезертери од српската војска во [[Царството Бугарија]]. Во текот на [[1914|1914 година]], комитетот се проширил низ [[Источна Македонија]]. Главни центри биле отворени во [[Делчево]], [[Радовиш]], Штип и [[Пехчево]].{{Sfn|Малковски|2023|p=108}} Успешно префрлиле околу 2.500 војници.{{Sfn|Ѓоргиевска|2019|p=100}} Комитетот дејствувал сѐ до [[Божик|Божиќ]] [[1915|1915 година]], кога поголем дел од раководството биле уапсани.{{Sfn|Малковски|2023|p=110}} Неколку месеци подоцна Бугарија најавила војна против Србија и за кратко време ја [[Бугарска окупација на Србија (Прва светска војна)|окупирале Вардарска Македонија]]. Поради тоа Шурков и Мартулков биле интернирани во [[Струга]] но подоцна се ослободени од бугарската администрација. Во [[1916|1916 година]],<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=307-310}}</ref> со поттик од Орце Андов, Мартулков се вработил како секретар на [[Општина Оморани]].<ref>{{Наведена книга|url=https://repository.ukim.mk/handle/20.500.12188/23028|title=Зошто и како беа интернирани крушевските Власи за време на Првата светска војна?|last=Минов|first=Никола|publisher=[[УКИМ]]|year=2017|pages=133}}</ref> Следната година се сместил во [[Приштина]] каде работел како чиновник заедно со [[Ризо Ризов]] и [[Димитар Влахов]]. После поразот на [[Бугарска армија|Бугарската војска]] во [[Македонски фронт|Македонскиот фронт]], државните чиновници на [[Косово и Метохија]] евакуира во [[Софија]]. Мартулков бил назначен за градоначалник на [[Урошевац]], но тој никогаш не ја прифатил функцијата. Заедно со [[Петар Ацев]] и [[Ѓорче Петров]] преку [[Гнилане]], [[Ниш]] и [[Пирот]] се преселиле во Бугарија.<ref>{{Harvnb|Мартулков|1954|p=327-337}}</ref> === Меѓувоен период (1918 – 1941) === {{Поврзано|Велешко благотворително братство „Рајко Жинзифов“|Емигрантски комунистички сојуз|Македонско знаме (1932 - 1934)}}[[Податотека:Весник Ослободување.png|мини|321x321px|Исечок од [[Ослободување (1920 - 1923)|весникот „Ослободување“]], печатен орган на [[Емигрантски комунистички сојуз|Емигрантскиот комунистички сојуз]].]][[Податотека:Гоцевата дружина во 1938 година.jpg|мини|317x317пкс|Собор на македонските Илинденци на [[4 мај]] [[1938|1938 година]], по повод 35-годишнината од [[Битка кај Баница|смртта на Делчев]]. Петте личности најнапред се (лево кон десно): Мартулков, [[Руша Делчева]], [[Туше Делииванов]], [[Михаил Чаков]] и [[Митко Зафировски]]. ]] Поради неговото учество во [[Илинденското востание]] во [[1918|1918 година]] го наградиле со [[Орден „За заслуга“ (Бугарија)|бронзов орден „За заслуга“]].<ref>[https://wars.archives.bg/thumbnail_lists/image=/09_40_1_335_108_gr.jpg ДВИА, ф. 40, оп. 1, а.е. 335, л. 108]</ref> Во Бугарија се развило внатрешна борба меѓу [[Македонската емиграција во Бугарија|македонската емиграција]]. Во [[1919|1919 година]], заедно со [[Христо Калајџиев]], Мартулков се приклучил во [[Емигрантски комунистички сојуз|Емигрантскиот комунистички сојуз]] — огранок на [[Бугарска комунистичка партија|Бугарската комунистичка партија]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Илинден и Илинденските традиции|last=Димовски-Цолев|first=Ѓорги|publisher=Развиток|year=1979|pages=158|author-link=Ѓорги Димовски-Цолев}}</ref> [[1920|Следната година]], Мартулков го претставил [[Велешко благотворително братство „Рајко Жинзифов“|Велешкото благотворително братство]] во Вториот велики собор на [[Сојуз на македонските емигрантски организации]].<ref>{{Наведени вести|url=https://digital.libplovdiv.com/bg/view/649941d900ab5c4ba8730ee0?q|title=Братствата осѫждатъ отцѣпницитѣ|date=9 декември 1920|work=Македония}}</ref> Истата година, ЕКС ја отфрлиле доктрината за автономија на [[Македонија (регион)|Македонија]] и [[Одринско]] и го прифатиле ставот за основање на [[Независна Македонија|македонска држава]] како членка во идна [[Балканска федерација]].<ref>{{harv|Мартулков|1954|p=345-348}}</ref> Во [[1922|1922 година]], Бугарската комунистичка партија го пратиле Мартулков во [[Пиринска Македонија]] за да остварил контакт меѓу македонските социјалисти и дејци од [[ВМРО (Автономисти)]], предводена од [[Тодор Александров]]. Во [[1924|1924 година]], со [[Мајски манифест|Мајскиот манифест]], односите меѓу БКП и ВМРО (Автономисти) се подобриле.<ref>{{Наведена книга|url=|title=Македонското прашање во документите на Коминтерната, ч.1. 1923-1925 г.|last=Поповски|first=Владо|publisher=Гурга|year=1999|pages=256|author-link=Владо Поповски}}</ref> Според договорот Мартулков имал должност да се врати во поранешниот [[Скопски револуционерен округ]] но [[Александар Цанков]] им забранил. [[Убиство на Тодор Александров|Неколку месеци подоцна Александров бил ликвидиран]] и [[Иван Михајлов]] бил назначен за претседател на ВМРО (Автономисти).<ref>{{harv|Мартулков|1954|p=363-368}}</ref> Истата година е основана [[Внатрешна македонска револуционерна организација (Обединета)|ВМРО (Обединета)]] од [[Владимир Поп Томов]], [[Симеон Кавракиров]], [[Димитар Влахов]], [[Ризо Ризов]] и други.<ref>{{Наведени вести|url=https://novamakedonija.com.mk/makedonija/simeon-kavrakirov-revolucionerot-koj-zagina-za-obedinuvanje-na-makedoncite/|title=Симеон Кавракиров, револуционерот кој загина за обединување на Македонците|last=НМ|date=14 јуни 2023|work=[[Нова Македонија]]}}</ref>{{Sfn|Влахов|1947|p=40}} Во [[1931|1931 година]] биле спроведени [[Парламентарни избори во Бугарија (1931)|парламентарни избори во Бугарија]] каде Мартулков и [[Христо Трајков]] биле изгласани за пратеници од [[Петричко]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Време за зреење, македонското национално прашање меѓу двете светски војни (1919-1930)|last=Катарџиев|first=Иван|publisher=Култура|year=1977|pages=118|author-link=Иван Катарџиев}}</ref>{{Sfn|Влахов|1947|p=12}} Во новата влада на [[Никола Мушанов]], Мартулков и Трајков биле претставници од Работничката партија.<ref group=белешка>За да ги надминат тогашните забрани, [[Бугарска комунистичка партија|Бугарската комунистичка партија]] го употребило името „''Работничка партија''“.</ref> Во Народното собрание Мартулков редовно барал решение за [[македонското прашање]]. Во [[1932|1932 година]] [[Михајловисти|михајловистите]] го киднапирале Кавракиров, како резултат на тоа Мартулков почнал со издавањето на весникот „''[[Македонско знаме (1932 - 1934)|Македонско знаме]]''“. Во весникот тој редовно го критикувал Михајлов, поради тоа на [[12 јануари]] [[1933|1933 година]] доживеал неуспешен обид на атентат од ВМРО (Автономисти).<ref>{{Наведена книга|url=|title=Одбрани дела во шест книги: Македонското национално движење|last=Зографски|first=Данчо|publisher=Наша книга|year=1986|pages=276|author-link=Данчо Зографски}}</ref> Според весникот „Класовна борба“ — михајловистите сакале да го убијат Мартулков поради неговите [[Македонство|промакедонски ставови]].<ref>{{Наведени вести|url=https://digital.libplovdiv.com/bg/view/6703e1354e1782e2cca3da46?q%3Acontent=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8A&q%3Afts=content,mapped,meta&_x=content|title=Македонскитѣ убийства|last=|date=20 јануари 1933|work=Класовна борба}}</ref> После неуспехот на атентатот, на [[24 јануари]], михајловистите го ликвидирале Христо Трајков.<ref>{{harv|Мартулков|1954|p=377}}</ref> Поради атентатите, Мушанов најавил строги мерки против ВМРО (Автономисти). Следниот месец го уапсиле [[Петар Шанданов]]. Поради тоа михајловистите се повлекле од [[Софија]] и се сместиле во [[Пиринска Македонија]]. На [[13 април]] [[1933|1933 година]] Мартулков е отстранет од неговата функција како пратеник, веројатно поради неговите промакедонски ставови и критики спрема бугарската влада.<ref>{{Наведени вести|url=https://digital.libplovdiv.com/bg/view/64a7dc4d00ab5c4ba8737423?q%3Acontent=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8A&q%3Afts=content,mapped,meta&_x=content|title=Решение за отнемане мандата на народнитѣ представители отъ парламентарната група на Работническата партия в България|last=Министерство за правосудство|date=13 април 1933|work=Държавен вестник}}</ref> По државниот удар на Кимон Георгиев, ВМРО (Автономисти) била укината и го забраниле издавањето на весникот „''Македонско знаме''“, врз основа на [[Закон за заштита на државата на Царство Бугарија|законот на заштита на државата]]. На [[8 јули]] [[1936|1936 година]], бил [[Судски процес против ВМРО (Обединета)|спроведен значаен судски процес против дејци од централниот комитет на ВМРО (Обединета)]].<ref>{{Наведена книга|url=https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=835406|title=Националноосвободителното движение на македонските българи (19 май 1934 - 1941 г.)|last=Мичев|first=Добрин|publisher=Македонски преглед|year=1996|pages=59}}</ref> За време на судскиот процес Мартулков јавно се декларирал како Македонец.<ref group=белешка>Во неговите спомени ({{harv|Мартулков|1954|p=380}}), за судскиот процес истакнал: ''„Бевме уапсани поголемиот дел од раководството на „Обединатата“. На судењето 1936 г. сите се изјавивме пред судот дека по народност сме Македонци.“'' Додека пак, според [[Бугарска историографија|Бугарската историографија]], Мартулков се декларирал како [[Бугарин]].</ref> Поради тоа бил казнет 5 години. Покрај тоа, [[1937|следната година]] бил амнестиран и му помогнал на [[Венко Марковски]] со издавањето на „''[[Огинот]]''“.<ref>{{Наведена книга|url=https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=677174|title=Спомени за Павел Шатев|last=Марковска|first=Филимена|publisher=Македонски преглед|year=2007|pages=103}}</ref> === Втората светска војна и последни години (1941 – 1962) === {{Поврзано|Апел до Македонците во Бугарија (1944)|Крсто Поле (логор)|Алексо Мартулков во второто заседание на АСНОМ}} [[Податотека:Appeal to the Macedonians in Bulgaria 1944.jpg|мини|339x339px|[[Апел до Македонците во Бугарија (1944)|Апел до Македонците во Бугарија]], меѓу потписниците бил Мартулков.]] Мартулков бил против [[Бугарија во Втората светска војна|фашистичкиот режим на Бугарија]], поради тоа учествувал во [[Народноослободителната борба]]. На [[22 декември]] [[1941|1941 година]], заедно со [[Павел Шатев]], се обидол да се врати во [[Прилеп]] каде биле [[НОВМ|Македонските партизани]], но [[Бугарска војска|бугарската војска]] го уапсиле во [[Скеча]]. Таму го задржиле до [[24 март]] [[1942|1942 година]]. Според еден полициски извештај за Мартулков и Шатев: „...''ги организирале акциите кои [[Ден на востанието на Македонија|неодамна се спроведоа во градот]]''“.{{Sfn|Тодоровски|2013|p=254}}{{Sfn|Тодоровски|2013|p=256}} Го вратиле Мартулков во [[Софија]]. Учествувал во [[Народноослободителна борба во Пиринска Македонија|Народноослободителното движење во Пиринска Македонија]] и бил во контакт со [[Никола Вапцаров]] и [[Антон Попов]] пред нивното стрелање. Во [[1943|1943 година]] бил уапсан поради неговото членство во [[Бугарска комунистичка партија|Бугарската комунистичка партија]]. Заедно со [[Тодор Павлов]], [[Христо Калајџиев]] и [[Ангел Динев]] бил интерниран во [[Крсто Поле (логор)|логорот „Крсто Поле“]], [[Западна Тракија]].<ref>{{Наведена книга|url=https://www.zirm.mk/wp-content/uploads/2022/02/IST-1981.2.07.-Kartov-V.-Opshtestveno-politichkata-dejnost-na-Angel-Dinev-vo-internacija-i-koncentracionite-logori-na-fashistichka-Bugarija.pdf|title=Македонската патриотска дејност на Ангел Динев во интернација и концентрационите логори на Фашистичка Бугарија (1940-1944)|last=Картов|first=Владимир|publisher=Здружение на историчари на Македонија|year=1981|pages=70|author-link=Владимир Картов}}</ref> Останал во логорот сѐ до [[септември]] [[1944|1944 година]], кога [[Татковински фронт (Бугарија)|Татковинскиот фронт]] организирале државен удар против влада на [[Александар Цанков]]. После државниот удар, [[Президиумот на АСНОМ]] ги пратиле [[Светозар Вукмановиќ]] и [[Лазар Колишевски]] во Софија каде се консултирале со [[Македонската емиграција во Бугарија|македонската емиграција]]. Како знак на поддршка, 29 потписници меѓу кои биле Мартулков, Шатев, Калајџиев, [[Туше Делииванов]] и [[Михаил Герџиков]] — [[Апел до Македонците во Бугарија (1944)|објавиле апел насочен кон македонскиот народ, Комунистичката партија на Југославија и АСНОМ]].<ref>{{Наведена книга|url=https://www-ceeol-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/search/viewpdf?id=684974|title=БКП и македонският въпрос след Втората световна война. Разпадане на бежанските организации|last=Гребенаров|first=Александар|publisher=Епохи|year=2013|pages=125}}</ref> За префрлување на македонските социјалисти од Софија во Македонија помогнала [[Илинденската организација]]. На [[26 октомври]] 1944 година, Мартулков се сместил во [[Горно Врановци]] каде [[27 октомври|следниот ден]] бил кооптиран за член на АСНОМ.<ref>{{Наведена книга|url=https://plus.cobiss.net/cobiss/mk/mk/data/cobib/5075009|title=АСНОМ, документи од Првото и Второто заседание на АСНОМ|last=Тодоровски|first=Миле|publisher=[[Архив на Македонија]]|year=1984|location=[[Скопје]]|pages=326-327}}</ref> По [[ослободувањето на Скопје]], Мартулков учествувал во [[Антифашистичко собрание на народното ослободување на Македонија#Второ заседание на АСНОМ|Второто заседание на АСНОМ]]. За време на седницата, Мартулков побарал [[Густав Влахов]] да бил кооптиран за член на АСНОМ.<ref>{{Наведена книга|url=|title=Документи, Том 1, Книга 6|last=Христов|first=Александар|publisher=[[Архив на Македонија]]|year=1984|pages=131-132}}</ref> По настаните во [[1951|1951 година]] Мартулков истакнал: „''Кога се вратив во 1945 година и го погледнав [[Скопје]] — за мене тоа беше нов град кој на незамислив начин толку брзо се надуе.“''<ref>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp%7Cissue:UB_00064_19511021%7Cpage:3%7Cquery:%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%BA%D0%BE%D0%B2 Скопске слике и Контрасти] (1951) в. „''Борба''“, бр. 250</ref> После [[Ослободување на Македонија во Втората светска војна|ослободувањето на Македонија]], Мартулков бил кооптиран за член на [[Македонското собрание|Народното собрание на НР Македонија]]. Истовремено се приклучил во [[Македонски научен институт|Македонскиот научен институт]] и учествувал во културната автономија на [[Пиринска Македонија]].<ref>{{Наведена книга|url=https://www-ceeol-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/search/viewpdf?id=797760|title=Списък на членовете на Македонския научен институт (1923-1947)|last=Мичев|first=Добрин|publisher=Македонски преглед|year=1947|location=[[Софија]]|pages=178}}</ref> На [[2 јануари]] [[1945|1945 година]] повторно се вратил во Софија каде се консултирал со останатите претставници на македонската емиграција.<ref>{{Наведена книга|url=https://ini.ukim.mk/documents/103/Sluzba_za_drzavna_bezbednost.pdf|title=Документи за сојузната и за македонската служба за државна безбедност|last=Симоновски|first=Александар|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=2021|location=[[Скопје]]|pages=35}}</ref> [[Февруари|Следниот месец]] морал да го води првиот слободен конгрес на македонската емиграција во Бугарија но поради неговото здравје Павел Шатев го заменил.{{Sfn|Тодоровски|2013|p=87}} Кон крајот на годината, [[Васил Ивановски]] лично се пожалил кај [[Георги Димитров]] дека Мартулков бил злонамерно изолиран и предвремено пензиониран.<ref>{{Наведена книга|url=https://www-ceeol-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/search/viewpdf?id=797478|title=Как се изгражда и утвърждава свободната Македонска република в Югославската федерация (1944-1948)|last=Ангелов|first=Веселин|publisher=Македонски преглед|year=1998|pages=68}}</ref> На [[17 февруари]] [[1946|1946 година]] Мартулков учествувал во основачката седница на [[Здружението на новинари на Македонија]].<ref>{{Наведени вести|url=https://znm.org.mk/wp-content/uploads/2025/06/19.02.2025-%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%82-%D0%B3%D0%B8-%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8-%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BF%D0%B8%D1%82%D0%B5-%D0%BD%D0%B0-%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%B0-%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0-%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf|title=Новинарот ги брани принципите на слободата|last=Станковиќ|first=Далибор|date=19 февруари 2025|work=[[Нова Македонија]]}}</ref> По повод на 43-годишната од [[Битка кај Баница|смртта на Гоце Делчев]], Мартулков оддржал говор во Скопје кон 20.000 гости, меѓу кои бил сестрата на [[Гоце Делчев]].<ref>{{Наведена книга|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ59(2006)/GZ59.17.%20%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B0,%20%D0%94.%20-%20%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0,%20%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%98%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%B8%20%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%98%D0%B0%201944-1953.pdf|title=Политиката, идеалогијата и македонската историографија 1944-1953 г.|last=Петреска|first=Даниела|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=2006|pages=203}}</ref> Следните месеци се приклучил во [[Уставотворно собрание на Народна Република Македонија|Уставотворното собрание]] и бил назначен за претседател на [[Илинденска пензија|Комисијата за Илинденска пензија]].<ref>{{Cite book|url=https://www.scribd.com/document/617912810/%D0%98%D0%9B%D0%98%D0%9D%D0%94%D0%95%D0%9D%D0%A1%D0%9A%D0%98-%D0%A1%D0%92%D0%95%D0%94%D0%9E%D0%A8%D0%A2%D0%92%D0%90-1-1-%D0%A1%D0%9A%D0%9E%D0%9F%D0%88%D0%95-2016|title=Илинденски сведоштва|last=Дамјановска|first=Јасминка|publisher=[[Државен архив на Република Македонија]]|year=2016|volume=1|p=10}}</ref> На [[8 октомври]] 1946 година помогнал со преносот на моштите на Гоце Делчев во [[Црква „Св. Спас“ - Скопје|црквата „Свети Спас“]].<ref>[https://gd.archives.bg/items/show/765#?c=&m=&s=&cv=&xywh=49%2C698%2C1537%2C796 ЦДА, фонд КМФ 23-01, инв. № 830/146, лист 156-157]</ref> [[Податотека:Говор на Мартулков за обединувањето на Пирин со Македонија.pdf|мини|Говорот на Мартулков во [[Уставотворно собрание на Народна Република Македонија|Уставотвнорото собрание]] за обединување на [[Пиринска Македонија]] со [[НР Македонија]].]] На [[26 декември]] 1946 година, за време на седница во Уставотворното собрание, Мартулков протестирал пред останатите членови. Побарал [[Устав на НР Македонија (1946)|новиот македонски устав]] да ја припои Пиринска Македонија со НР Македонија. Во неговиот говор истакнал: „''Не знам каква територија имаат на ум нашите другари во Бугарија. Ако зборуваме за Пиринска Македонија, Вардарска Македонија и Егејска Македонија во нивните географски граници — тоа е територијата на македонскиот народ! Македонското прашање и прашањето за Македонија е дело само за македонскиот народ!''“.<ref>{{Наведена книга|title=Авнојска Југославија и Македонското национално прашање (1943-1946)|last=Миноски|first=Михајло|publisher=Менора|year=2000|isbn=9989632707|location=[[Скопје]]|pages=[[s:Алексо Мартулков/Говор во Уставотворното собрание (1946)|329]]|author-link=Михајло Миноски}}</ref> За говорот, Шатев го известил Георги Димитров при неговиот престој во [[Белград]]. Откако открил, Димитров лично се пожалил кај [[Јосип Броз Тито]]. Поради тоа на [[10 јануари]] [[1947|1947 година]] Колишевски го забранил нејзиното објавување во весникот „''[[Нова Македонија]]''“.<ref>{{Наведена книга|title=Авнојска Југославија и Македонското национално прашање (1943-1946)|last=Миноски|first=Михајло|publisher=Менора|year=2000|isbn=9989632707|location=[[Скопје]]|pages=[[s:Извештај за забрана за објавување говорот на Мартулков во Уставотворното собрание|331-332]]|author-link=Михајло Миноски}}</ref> На [[5 јуни]] [[1950|1950 година]], за време на седмото редовно заседание на Народното собрание, Мартулков поднесол барање за [[Илинденска споменица|орден за залуги во Илинденското востание]].<ref>{{Наведена книга|url=https://plus.cobiss.net/cobiss/mk/mk/data/cobib/60150277|title=Илинденската споменица|last=Топузовски|first=Кочо|publisher=Панили|year=2023|isbn=9786082540795|location=[[Скопје]]|pages=67-68|author-link=Кочо Топузовски}}</ref> На [[20 јули]] [[1951|1951 година]], Мартулков бил награден со Илинденската споменица, број 438 како дел од [[Град Скопје|градскиот народноослободителен одбор Скопје]].<ref>ДАРМ, Ф. 159, К. 42</ref> Во [[1954|1954 година]], со помош од [[Ѓорѓи Абаџиев]], [[Институтот за национална историја]] ги објавиле спомените на Мартулков насловени „''[[Моето учество во револуционерните борби на Македонија]]''“. Книгата е дел од серијалот „[[Материјали за македонската национал-револуционерна историја (едиција)|''Материјали за македонската национал-револуционерна историја'']]“.<ref>{{Наведена книга|url=|title=Турски документи за македонската историја|last=[[Институт за национална историја]]|publisher=Научен Институт за национална историја на македонскиот народ|pages=191}}</ref> За време на [[Информбирото и Македонија|периодот на Информбирото]], претставници на [[Македонство|промакедонската струја во Југославија]] постепено биле изолирани и подоцна отстранети од нивната политичка функција. Мартулков бил безволно пензиониран и сместен во Скопје. Во текот на [[1950-тите]] редовно патувал во [[Софија]]. Во [[1957|1957 година]] Мартулков бил на интервју со софиското списание „''Участие''“ за активностите на Богдан Баров во [[Македонската револуционерна организација]].<ref>{{Наведена книга|url=https://www.google.mk/books/edition/%D0%A3%D1%87%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B5/70TlAAAAMAAJ?hl=mk&gbpv=1&bsq=%E2%80%9E1957%E2%80%9E&dq=%E2%80%9E1957%E2%80%9E&printsec=frontcover|title=Участие|last=Периодично издание на писателите от Стара Загора.|publisher=ИПК „Ариел"|year=1996|location=[[Стара Загора]]|pages=50}}</ref> Незадоволен со режимот, во [[1959|1959 година]] се преселил во [[Народна Република Бугарија]] каде почнал да прими државна пензија.<ref>[https://www.strategy.bg/bg/pris/archive/legal-information/razporezdaniia/86533 №1890/1959]</ref> Ги поминал последните години изолиран во Софија каде починал на [[19 декември]] [[1962|1962 година]]. == Литературни дела == {{Поврзано|Список на литературни дела од Алексо Мартулков}} [[Податотека:За Гоцета Делчев од Мартулков.png|мини|252x252px|Исечок од статијата „''[[Список на литературни дела од Алексо Мартулков#За Гоцета Делчев|За Гоцета Делчев]]''“ во книгата „''Гоце Делчев во спомените на современиците''“ на [[Христо Андонов Полјански]].]] По [[Втората светска војна]], Мартулков се вратил во [[Вардарска Македонија]] каде се приклучил во [[Президиумот на АСНОМ]]. Во [[1945|1945 година]] се преселил во [[Скопје]] по [[Ослободување на Скопје|нејзиното ослободување]]. Меѓу [[1940-тите]] и [[1950-тите]] Мартулков напишал различни статии и брошури посветени на [[Социјализам|социјалистичкото движење]] во [[Македонија]]. Во [[1946|1946 година]] ја објавил статијата „''[[Развитокот на социјалистичката мисла пред Илинденското востание]]''“ во весникот „Трудбеник“, година II, број 35.<ref>{{Наведена книга|url=|title=Илинденски зборник, 1903-1953|last=[[Љубен Лапе|Лапе, Љубен]]|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1953|pages=302}}</ref> Истата година ја објавил брошурата „''[[Врховизмот и борбата на Внатрешната револуционерна организација против него]]''“ каде го разгледал развојот на [[Врховизам|врхивизмот]] и нејзинот однос со [[Македонската револуционерна организација]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Внатрешната македонска револуционерна организација и неоврховизмот, 1904-1908|last=[[Манол Пандевски|Пандевски, Манол]]|publisher=[[Култура (издавачка куќа)|Култура]]|year=1983|pages=22}}</ref> Во весникот „[[Нова Македонија]]“ објавил статија насловена „''За Гоцета Делчев''“. [[Христо Андонов Полјански|Христо Андонов-Полјански]], претставник на [[Македонска историографиjа|Македонската историографија]], објавил исечок од статијата во неговата книга за [[Делчевологија]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Гоце Делчев во спомените на современиците|last=[[Христо Андонов Полјански|Андонов Полјански, Христо]]|first=|publisher=[[Култура (издавачка куќа)|Култура]]|year=1963|isbn=|pages=298}}</ref> Подоцна ја објавил брошурата „''За положбата по Илинденското востание''“ каде ги разгледал грешките при организирање на [[Илинденското востание]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Грчката политика спрема Македонија во втората лоловина на XIX век и почетокот на XX век, вооружени, пропаганди, дипломатски и други антимакедонски акции и борбата против нив на теренот|last=Поп Лазаров|first=Ристо|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1973|pages=301}}</ref> Според Мартулков, основањето на [[Задгранично претставништво|Задграничното претставништво]] било меѓу првите грешка на организацијата. [[Податотека:Моето учество во револуционерните борби во Македонија.jpg|мини|331x331пкс|Мемоарите на Мартулков.]] Во [[1954|1954 година]], [[Институтот за национална историја]] ја објавиле автобиографијата на Мартулков насловена „''[[Моето учество во револуционерните борби на Македонија]]''“. Делото претставува првата оригинална мемоарска литература во [[Народна Република Македонија]].{{Sfn|Каровски|2013|p=91}} Претходните дела биле на [[Љубомир Милетиќ]] преведени во [[македонски јазик]].{{Sfn|Каровски|2013|p=18}} Неговата автобиографија го опфаќа периодот од [[1894|1894 година]] до [[1 септември]] [[1939|1939 година]]. Нема податоци кога Мартулков ја напишал книгата. [[Ѓорѓи Абаџиев]] објавил исечок од неговите спомени во [[1952|1952 година]].<ref>{{Наведена книга|url=|title=Материјали за македонската национал-револуциона историја|last=Абаџиев|first=Ѓорѓи|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1952|pages=1-5|author-link=Ѓорѓи Абаџиев}}</ref> Додека во [[1950|1950 година]], [[Данчо Зографски]] истакнал дека во [[Државниот архив на Македонија]] имало необјавен ракопис од Мартулков без датум.<ref>{{Наведена книга|url=|title=За работничкото движење во Македонија до Балканската војна|last=[[Данчо Зографски|Зографски, Данчо]]|publisher=[[Институт за национална историја|Институт за национална историја на македонскиот народ]]|year=1950|pages=327}}</ref> Според историчарот Јусуф Хамза, во скопските архиви имало необјавено дело на Мартулков насловено „''Спомени од втората половина на XIX век до 1912''“ кое најверојатно било припоено со неговиот мемоар при редакција.<ref>{{Наведена книга|url=|title=Младотурската Револуција Во Османската Империја|last=Хамза|first=Јусуф|publisher=Логос-А|year=1995|isbn=9789989601217|location=[[Скопје]]|pages=407|author-link=Јусуф Хамза}}</ref> Во неговата книга, Мартулков го разгледува [[Македонско национално движење|македонското национално движење]] во перспектива на [[Социјализам|македонските социјалисти]]. Претежно се занимава со социјалистичките дејства во [[Вардарска Македонија]] и [[Велес]]. Дискутира за неговиот активизам за правата на [[македонската емиграција во Бугарија]].{{Sfn|Каровски|2013|p=91}} За автобиографијата, Абаџиев истакнал: „''Напишани со жив и увлекателен јазик, мемоарите на Алексо Мартулков не се само објект за историкот, но претставуваат интересно четиво и за поширок круг читатели''.“ Александар Каровски ја критикувал нејзината слаба хронологија: „''Очигледно има проблем да се сети на настаните, па некои ги прекинува или ги поврзува со други.''“{{Sfn|Каровски|2013|p=91}} Одредени податоци наведени во автобиографијата се целосно бесмислени. Мартулков го згрешил датумот на раѓање, смрт и професија на неговиот постар [[Петар Мартулков|брат Петар]]. Татко му го именувал како Онче покрај тоа што се викал [[Пано Мартулков|Пано]]. Згрешил со хронолошкото датирање на [[Првиот Устав на Македонската револуционерна организација|првиот устав на Македонската револуционерна организација]]. Покрај тоа, во неговите спомени Мартулков гордо го истакнува неговиот [[Македонство|македонски идентитет]] и дека [[Македонците]] се ниту [[Грци]], [[Бугари]] или [[Срби]]. == Забелешки == {{reflist|group=белешка}} == Наводи == {{reflist|3}} == Библиографија == * {{Наведена книга|url=https://repository.ukim.mk/bitstream/20.500.12188/7522/1/dstankovic2020.pdf|title=Социјалистите во македонското револуционерно движење, 1893-1912|last=Станковиќ|first=Далибор|publisher=[[Универзитет „Св. Кирил и Методиј“]]|year=2020|location=[[Скопје]]}} * {{Cite book|url=https://www.zirm.mk/wp-content/uploads/2022/01/IST-1973.1.08-Andnov-Poljanski-H.-Okolu-ucestvoto-na-makedonskite-socijalisti-na-Prvomajskite-demonstracii-vo-Sofija-vo-1896-g..pdf|title=Околу учеството на Македонските социјалисти на Првомајските демонстрации во Софија во 1896 година|last=Андонов Полјански|first=Христо|publisher=Здружение на историчари на Република Македонија|year=1973|location=[[Скопје]]|author-link=Христо Андонов Полјански}} * {{Наведена книга|url=http://www.promacedonia.org/bmark/sa/index.html|title=Революционни борби въ Азоть (Велешко) и Порѣчието|last=Аврамов|first=Стефан|publisher=[[МНИ|Македонски Наученъ Институтъ]]|year=1929|location=[[Софија]]|author-link=Стефан Аврамов}} * {{Наведена книга|url=https://cdn.sanity.io/files/k83840p7/production/adbb77a2aef1fb39ba8622a05495092c6b542cfb.pdf|title=Моето учество во револуционерните борби на Македонија|last=Мартулков|first=Алексо|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1954|editor-last=Абаџиев|editor-first=Ѓорѓи|editor-link=Ѓорѓи Абаџиев|series=[[Материјали за македонската национал-револуционерна историја (едиција)|Материјали за македонската национал-револуционерна историја]]|location=[[Скопје]]|author-link=Алексо Мартулков}} * {{Наведена книга|url=https://repository.ukim.mk/handle/20.500.12188/1910|title=Мемоарската литература како извор за историјата на Македонската Револуционерна Организација|last=Каровски|first=Александар|publisher=[[УКИМ]]|year=2013|location=[[Скопје]]}} * {{Наведена книга|url=http://www.promacedonia.org/mak_enc/encyclopaedia_macedonica_1.pdf|title=Македонска енциклопедија, том I|last=[[Македонска енциклопедија#Уредници на тематските области|Повеќе автори]]|publisher=[[МАНУ]]|year=2009|location=[[Скопје]]|ref={{harvid|ПА I|2009}}}} * {{Наведена книга|url=http://www.promacedonia.org/mak_enc/encyclopaedia_macedonica_2.pdf|title=Македонска енциклопедија, том II|last=[[Македонска енциклопедија#Уредници на тематските области|Повеќе автори]]|publisher=[[МАНУ]]|year=2009|location=[[Скопје]]|ref={{harvid|ПА II|2009}}}} * {{Наведена книга|url=https://alba-books.com/%D0%93%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%B8-%D0%B8-%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B8-1945-1947-%D0%9D%D0%B0-%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8-%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%BA-%D0%94%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%BE-%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%B8%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE-%D0%BD%D0%B0-%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8j%D0%B0-1947-[%D0%94%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80-%D0%94%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%82%D1%8A%D1%80-%D0%92%D0%BB%D0%B0%D1%85%D0%BE%D0%B2]-%D0%92%D0%BB%D0%B0%D1%85%D0%BE%D0%B2-%D0%94%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80|title=Говори и статии, 1945-1947|last=Влахов|first=Димитар|publisher=Државно книгоиздателство на Македонија|year=1947|location=[[Скопје]]|author-link=Димитар Влахов}} * {{Наведена книга|url=https://plus.cobiss.net/cobiss/mk/mk/data/cobib/59627013|title=Велес за време на Балканските и Првата светска војна: (1912-1918)|last=Малковски|first=Ѓорѓи|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=2023|isbn=978-608-4981-10-7|author-link=Ѓорѓи Малковски}} * {{Наведена книга|url=https://repository.ukim.mk/handle/20.500.12188/1875|title=Петар Поп Арсов (1868-1941): Прилог кон проучувањето на македонското националноослободително движење|last=Ѓорѓиев|first=Ванчо|publisher=[[УКИМ]]|year=1995|location=[[Скопје]]|author-link=Ванчо Ѓорѓиев}} * {{Наведена книга|url=https://мна.мкд/wp-content/uploads/02%D0%91-%D0%97%D0%91%D0%98%D0%A0%D0%9A%D0%98/%D0%91I-%D0%9A%D0%9D%D0%98%D0%96%D0%9D%D0%98%D0%A6%D0%90/%D0%9101-%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8-%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B8/%D0%911.1-%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8-%D1%98%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%BA/2012-2013_%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D0%BB-%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%B2-%D0%A2%D0%BE%D0%BC-8-%D0%94%D0%BE%D0%BA%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B8-%D0%A1%D0%BA%D0%BE%D0%BF%D1%98%D0%B5.pdf|title=Павел Шатев, документи|last=Тодоровски|first=Зоран|publisher=Македоника|year=2013|location=[[Скопје]]}} * {{Наведена книга|url=https://repository.ukim.mk/entities/publication/584725f3-c8ec-4d79-afdd-415c15b7a8e1|title=Вардарскиот дел од Македонија под српска власт (1912–1915)|last=Ѓоргиевска|first=Марија|publisher=[[Универзитет „Св. Кирил и Методиј“]]|year=2019|location=[[Скопје]]}} gusgxy0tiouzxoln4lo9h5mmd81j6e0 0 1361863 5563055 5555310 2026-05-24T20:02:01Z Andrew012p 85224 /* */ 5563055 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Кирнан Шипка | image = Kiernan Shipka in 2018 - 2.png | caption = Кирнан Шипка во 2018 | birth_name = Кирнан Бренан Шипка | birth_date = {{birth date and age|1999|11|10}} | birth_place = [[Чикаго]], [[Илиноис]], САД | occupation = глумица | yearsactive = 2006― |image size=225}} '''Кирнан Бренан Шипка''' (англ. ''Kiernan Brennan Shipka''; родена на 10 ноември 1999 година)<ref>{{Наведени вести|url=https://people.com/tv/jon-hamm-attends-kiernan-shipka-20th-birthday/|title=Jon Hamm Attends Mad Men Daughter Kiernan Shipka's 20th Birthday Bash: 'Dad Showed Up!'|last=Todisco|first=Eric|date=November 11, 2019|work=People|access-date=April 30, 2022|language=en}}</ref><ref name="chicago tribune">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.chicagotribune.com/lifestyles/ct-xpm-2010-08-13-ct-ae-0815-kiernan-shipka-20100813-story.html|title='Mad Men' star Kiernan Shipka takes drama in stride|last=Ryan|first=Maureen|work=[[Chicago Tribune]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20200620161507/https://www.chicagotribune.com/lifestyles/ct-xpm-2010-08-13-ct-ae-0815-kiernan-shipka-20100813-story.html|archive-date=June 20, 2020|accessdate=April 20, 2022}}</ref> ― американска глумица. Најпозната е по улогите на Сали Дрејпер во драмската серија ''[[Момците од Медисон]]'' (англ. ''Mad Men'' (2007–2015)) и Сабрина Спелман во [[Netflix|Нетфликсовата серија]] ''Морничавите авантури на Сабрина'' (англ. ''Chilling Adventures of Sabrina'' (2018–2020)).<ref name="deadline">{{Наведена мрежна страница|url=https://deadline.com/2018/01/kiernan-shipka-star-netflix-sabrina-the-teenage-witch-series-1202236650|title=Kiernan Shipka To Star In Netflix's Sabrina The Teenage Witch Series|last=Petski|first=Denise|date=January 5, 2018|work=[[Deadline Hollywood]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20211019032222/https://deadline.com/2018/01/kiernan-shipka-star-netflix-sabrina-the-teenage-witch-series-1202236650/|archive-date=October 19, 2021|accessdate=January 5, 2018}}</ref> Кирнан Шипка, исто така, глумела и во филмовите: ''Carriers'' (2009), ''Цвеќиња на таванот'' (''Flowers in the Attic'' (2014)) и ''Февруари'' (англ. ''The Blackcoat's Daughter'' (2015)) и ''Тотален убиец'' (2023), како и телевизиската минисерија ''Феуд: Бете и Џоан'' (2017). Во 2024 година глумела во филмовите: ''Торнадо 2'' (англ. ''Twisters)'', ''Лонглегс'', ''[[Црвениот]],'' ''Sweethearts'' и ''Последната шоу-девојка''. == Животопис == Кирнан Шипка е родена на 10 ноември 1999 година во [[Чикаго]].<ref name="MadTween">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.chicagotribune.com/lifestyles/ct-xpm-2010-08-13-ct-ae-0815-kiernan-shipka-20100813-story.html|title='Mad' tween takes drama in stride|last=Ryan|first=Maureen|date=August 13, 2012|work=Chicago Tribune|archive-url=https://web.archive.org/web/20130319105525/http://articles.chicagotribune.com/2010-08-13/features/ct-ae-0815-kiernan-shipka-20100813_1_sally-draper-mad-men-mad-men-s|archive-date=March 19, 2013|accessdate=March 24, 2012}}</ref><ref name="Kiddieland">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.suntimes.com/entertainment/television/11428482-421/chicago-girl-goes-from-kiddieland-to-sterling-cooper.html|title=Chicago girl goes from Kiddieland to Sterling Cooper|last=Rackl|first=Lori|date=March 23, 2012|work=[[Chicago Sun Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130319105537/http://www.suntimes.com/entertainment/television/11428482-421/chicago-girl-goes-from-kiddieland-to-sterling-cooper.html|archive-date=March 19, 2013|accessdate=March 24, 2012}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-1995-12-23-9512230088-story.html|title=Erin Brennan, John Shipka|date=December 23, 1995|work=Chicago Tribune|archive-url=https://web.archive.org/web/20130319105521/http://articles.chicagotribune.com/1995-12-23/entertainment/9512230088_1_chicago-erin-brennan-university-of-notre-dame|archive-date=March 19, 2013|accessdate=June 19, 2020}}</ref> На петгодишна возраст почнала да оди на часови по танцување. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/2012/03/25/fashion/kiernan-shipka-of-mad-men.html|title=Growth Spurts Considered: Kiernan Shipka of 'Mad Men' — What I Wore|last=Chang|first=Bee-Shyuan|date=March 23, 2012|work=The New York Times|access-date=September 21, 2012}}</ref> Кога имала шест години, нејзиното семејство се преселило во [[Лос Анџелес]] за да ѝ помогне во нејзината филмска кариера.<ref name="Kiddieland" /> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{Imdb име}} * {{Facebook}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1999 година]] [[Категорија:Американски гласовни глумици]] [[Категорија:Американски телевизиски глумици]] [[Категорија:Американски филмски глумици]] [[Категорија:Глумци од Чикаго]] {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Шипка, Кирнан}} 1lqg423i87lr48307qvjd38vgtwkj0r 0 1361924 5562943 5562272 2026-05-24T12:29:50Z Gurther 105215 5562943 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Бранко Тричковски | image = | birth_date = {{роден на и возраст|df=yes|1952|1|13}} | birth_place = {{роден во|Крива Паланка}}, {{МКД}} | origin = [[Република Македонија]] | years_active = [[1975]] - сè уште | occupation = [[новинар]] | website = [https://frontline.mk www.frontline.mk]<br>[http://www.globusmagazin.mk www.globus.mk] }} '''Бранко Тричковски''' (р. {{роден на|13|јануари|1952}} во [[Крива Паланка]]) – [[македонски]] [[новинар]]. Од 2019 година, е колумнист и соработник на порталот [[Фронтлајн]]. == Кариера == Завршил Факултет за политички науки во Загреб. Со новинарство почнал во „[[Нова Македонија]]“ (1975), каде што ги минал сите професионални скалила – од помлад соработник до постојан дописник во Софија (1992/96), уредник-коментатор и помошник на главниот и одговорен уредник во период од 1997 1999 година. Во меѓувреме на работа во [[Македонската телевизија]] во период од 1985 до 1986 година. Еден од основачите на „[[Утрински весник]]“ (1999), негов прв главен и одговорен уредник. Од 2003 г. уредниккоментатор во „Утрински весник“. Прв главен и одговорен уредник на неделникот „[[Глобус (магазин)|Глобус]]“. Меѓу [[2019]]-[[2026]] година пишувал за порталот [[Фронтлајн]]. Тој пишува и за [[Нова ТВ.мк]] и [[Платформа|Платформа.мк]]. == Надворешни врски == * {{URL|www.frontline.mk}} * {{URL|www.globusmagazin.mk}} [[Категорија:Македонски новинари]] 2685083usothdt5pwuv0r0ncbemzk5w 0 1386993 5563179 5526341 2026-05-25T07:40:06Z Bjankuloski06 332 Правописна исправка, replaced: Боасие → Боасје (5) 5563179 wikitext text/x-wiki {{Закосен наслов}} {{Таксономија |name=''Myosotis cadmea'' |status= |image= |image_caption= |domain= |regnum=[[Plantae]] |divisio=[[Tracheophyta]] |classis=[[Magnoliopsida]] |ordo=[[Boraginales]] |familia=[[Boraginaceae]] |genus=[[Myosotis]] |species='''Myosotis cadmea''' |binomial=Myosotis cadmea| binomial_authority=[[Пјер Едмон Боасје|Boiss.]] |range_map=|range_map_caption=|image2=|image2_caption=|synonyms=''Myosotis kiesenwetteri'' <small>[[Theodor Heinrich von Heldreich|Heldr.]] ex [[Пјер Едмон Боасје|Boiss.]]</small><br>''Myosotis idaea'' var.'' cadmaea'' <small>([[Pierre Edmond Boissier|Boiss.]]) [[Пјер Едмон Боасје|Boiss.]]</small><br>''Myosotis cretica'' <small>[[Franz Unger|Unger]] ex Nym.</small><br>''Myosotis baeotica'' <small>[[George François Reuter|Reut.]] ex [[Пјер Едмон Боасје|Boiss.]]</small>}} '''''Myosotis cadmea''''' — вид [[растение]] од [[класа (биологија)|класата]] [[Magnoliopsida]] првпат опишано од [[Пјер Едмон Боасје]]. ''Myosotis cadmea'' е вид растение од [[Род (биологија)|родот]] [[Myosotis]] од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[Boraginaceae]].<ref name="COL">{{Наведена мрежна страница|url=https://catalogueoflife.org/annual-checklist/2014/details/species/id/16701479|title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2014 Annual Checklist.|last=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. (ed)|date=2014|publisher=Species 2000: Reading, UK.|accessdate=26 Mayo 2014}}</ref><ref name="source">{{Наведена мрежна страница|url=http://worldplants.webarchiv.kit.edu/|title=World Plants: Synonymic Checklists of the Vascular Plants of the World|archive-url=https://web.archive.org/web/20190318221109/http://worldplants.webarchiv.kit.edu/|archive-date=2019-03-18|accessdate=2014-09-17}}</ref> Не се наведени подвидови.<ref name="COL" /> ==Опис== ''Myosotis cadmea'' е [[едногодишно растение]], високо од 5 до 15 см. [[Стебло|Стебленцето]] е вертикално или подигнато, обично од основата разгрането, со стрчести до прилегнати влакна. Базалните листови му се собрани во розета, а за време на цветањето речиси исушени, елиптични, јајцевидно-лопатовидни, ланцетни со долга дршка, долги 10 до 20 мм, широки 3 до 10 мм, со стрчести влакна. Стеблените листови се елиптично-ланцетни, долги 7 до 15 мм, широки 2 до 4 мм, во основата стеснети, приседнати, со слична влакнавост како и базалните листови. Цветовите во поголем број, собрани во растресити срповидни [[соцветие|соцветија]], кои при образувањето на плодот се издолжуваат, без прицветни листови. [[Цветна дршка|Цветните дршки]] се тенки, само во врвниот дел конусовидно задебелени, косо поставени или стрчести во однос на оската на соцветието. [[Чашка (цвет)|Чашката]] е долга 1,5 до 2 мм, при образување на плодот се издолжува до 3 мм, речиси до 2/3 е всечена на 5 издолжено-ланцетни или триаголни запци, препокриена со еднакви, прави и прилегнати четинести влакна. [[Венечно ливче|Венчето]] е сино, со [[пречник]] од 5 до 6 мм, рамно. Оревчињата се тесно јајцевидни, долги 1 до 1,2 мм, кафеави, без јасно развиен раб.<ref name=FM>{{наведена книга |title=ФЛОРА НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА |last=Матевски |first=Владо |authorlink=Владо Матевски |author= |year=2010 |publisher= [[МАНУ]]|location=Скопје |isbn=978-608-203-052-4 |page=146 |pages=190 |url=https://www.researchgate.net/profile/Vlado-Matevski/publication/270242406_FLORA_NA_REPUBLIKA_MAKEDONIJA_II1/links/54a3affb0cf267bdb90436d5/FLORA-NA-REPUBLIKA-MAKEDONIJA-II-1.pdf |accessdate=17 февруари 2026}}</ref> ==Живеалиште== Живеалишта на ''Myosotis cadmea'' се брдските [[пасиште|пасишта]], по рабовите на шумите, покрај патишта, [[нива|ниви]] и каменливи места. Се наоѓа на [[надморска височина|надморски височини]] од 180 до 1200 метра.<ref name=FM/> ==Распространетост== Распространето е во Југоисточна Европа, во [[Македонија]], [[Грција]], [[Бугарија]] и европскиот дел на [[Турција]].<ref name=WGS>[https://github.com/tdwg/wgsrpd/blob/master/109-488-1-ED/2nd%20Edition/TDWG_geo2.pdf {{aut|Brummitt, R.K.}} 2001. TDWG – World Geographical Scheme for Recording Plant Distributions, 2nd Edition]</ref> ===Во Македонија=== Прилепско – [[Плетвар]]; [[Мариово]]: [[Селечка Планина]] – с. [[Бонче]], с. [[Кален]]; [[Азот (област)|Азот]] – с. [[Мартолци]]; [[Овче Поле]] – [[Богословец]], с. [[Делисинци]]; [[Кавадарци]] – с. [[Ресава]]; [[Демир Капија]] – с. [[Клисура]], [[Дошница]], [[Удово]]; [[Валандово]] – [[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Валандово|манастир „Св. Ѓорѓија“]]; [[Гевгелија]] – [[Кованец]]; [[Богданци]] – с. [[Ѓавато (Гевгелиско)|Ѓавато]], [[Паљурци]]; [[Плачковица]]; [[Огражден]] – с. [[Хамзали]].<ref name=FM/> == Наводи == {{наводи}} {{Taxonbar|from=Q17416582}} [[Категорија:Myosotis]] [[Категорија:Флора на Македонија]] 42sgu1rz3jzavh745prj6lgrainn1cb 14 1387128 5563161 5558919 2026-05-25T07:06:01Z Bjankuloski06 332 отстранета [[Категорија:Таксони по автор]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5563161 wikitext text/x-wiki {{Поврзанакат|Растителни таксони опишани од Карл Линеј }} {{Категориски автоазбучник}} [[Категорија:Таксони опишани од Карл Линеј]] 8wlrauyeimfc9jjkidyyy6gg8wtjyx3 4 1387839 5563181 5532799 2026-05-25T07:40:10Z Bjankuloski06 332 /* Список на учесници */ Правописна исправка, replaced: Боасие → Боасје 5563181 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Уредувачки денови.svg|150п]] |} {{Кратенка|ВП:УД}} Во текот на 2026 година во март е планирано да се одржат 4 (четири) '''[[Википедија:Уредувачки викенди|уредувачки викенди]]''', кои се изведуваат во текот на еден викенд, со почеток во 00:00 ч. во сабота и крај во 23:59 ч. во недела. Предвид се земаат сите создадени или подобрени статии на зададената тема од корисници на Википедија на македонски јазик кои ги пријавиле во уредувачкиот викенд. '''Напомена:''' Заради избегнување на спротивставени уредувања и пишување на иста статија од двајца или повеќе корисници на Википедија на македонски јазик, секој заинтересиран учесник е пожелно да го пријави своето учество и да избере кои статии ќе ги уредува! == Награди и рангирање == <b>Важно</b>: Наградите за овој предизвик се вредносни купони во вредност <b>од 2.500 денари</b>. Наградите ќе бидат купени по завршувањето на секој месец во вид на ваучери од продавница со седиште во Македонија. Одбраните корисници на наградите ќе бидат контактирани како да си ги подигнат наградите. За да се освои награда, потребно е да се исполнат следните критериуми: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките викенди и/или денови во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии <b>од тековниот месец</b>. Збирниот резултат претставува број на додадени зборови на Википедија преку уредените статии, за што е користена посебна википедијанска алатка за пребројување на зборови. Победник на натпреварот ќе биде учесникот кој ќе освои најмногу бодови вкупно од двата предизвика (уредувачки денови и уредувачки викенди) и ги задоволува останатите критериуми за доделување награда. Резултатите за секој месец ќе бидат објавени на [[Википедија:Уредувачки_викенди_2026#Уредувачки_викенди_по_месеци|проектната страница]] === Женски воени лица === [[Податотека:Sentinel U.S. Army Specialist Jessica Kwiatkowski conducts her last Changing of the Guard at the Tomb of the Unknown Soldier at Arlington National Cemetery, Virginia, October 4, 2024 - 14.jpg|десно|250п|Уредувачки ден „Женски воени лица“]] Во периодот 7-8 март 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Женски воени лица“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите поврзани со женските воени лица може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:Female military personnel]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] | {{подреден список|[[Хелен Гвин-Воган]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:Виолетова|Виолетова]] | {{подреден список|[[Албина Мали-Хочевар]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Ботаничари со авторски кратенки === [[Податотека:Seedling.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Ботаничари со авторски кратенки“]] Во периодот 14-15 март 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Ботаничари со авторски кратенки“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите поврзани со ботаничарите со авторски кратенкиможе да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:Botanists with author abbreviations]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] | {{подреден список|[[Алфред Берд Граф]] (Н)|[[Алвин Бергер]] (Н)| [[Јоханес Абромејт]] (Н)| [[Џузепе Ачерби]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:izabelaa pesovaa|izabelaa pesovaa]] | {{подреден список|[[Вилијам Џејмсон (ботаничар, роден 1815)]] (Н)|[[Томас Андерсон (ботаничар)]] (Н)| [[Дејвид Арора]] (Н) |[[Лена Клемонс Арц]] (Н)|[[Хенри Мекларен (втор Барон Аберконвеј)]] (Н) |[[Елеонора Армитиџ]] (Н) |[[Хелен Изабел Астон]] (Н)|[[Ерик Ахариус]] (Н)|[[Вилијам Вилард Еш]] (Н) |[[Франц Антоан]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[Хајнрих Андрес]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]] | {{подреден список|[[Пјер Едмон Боасје]] (Н)}} |- | 5 | [[Корисник:Kralev123|Kralev123]] | {{подреден список|[[Вилијам Вулс]] (H)|[[Георг Кристијан Витштајн]] (H)|}} |- | 6 | [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] | {{подреден список|[[Карл Апштајн]] (Н)|[[Брајан Алвин Барлоу]] (Н)|[[Канесуке Хара]] (Н)|[[Амал Амин]] (Н)}} |- | 7 | [[Корисник:Liljana Manova|Liljana Manova]] | {{подреден список|[[Роберт Еверард Вудсон]] (Н)|[[Вилијам Роберт Баркер]] (Н)}} |- | 8 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Гастон Боние]] (Н)}} |- | 9 | [[Корисник:Виолетова|Виолетова]] | {{подреден список|[[Џорџ Бентам]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Македонски иселенички фудбалери === [[Податотека:Footballer Silhouette.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Македонски иселенички фудбалери“]] Во периодот 21-22 март 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Македонски иселенички фудбалери“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите поврзани македонските иселенички фудбалери може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:Macedonian expatriate men's footballers]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Ванчо Балевски]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] | {{подреден список|[[Александар Дамчевски]] (Н)|[[Зоран Даноски]] (Н)|[[Мелос Бајрами]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:Carshalton|Carshalton]] | {{подреден список|[[Дејан Стојановиќ]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:Филип Дамески Дрен|Филип Дамески]] | {{подреден список|[[Ристо Божинов]] (Н)|[[Илчо Боров]] (Н)}} |- | 5 | [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] | {{подреден список|[[Филип Глигоров]] (Н)|[[Сашо Ѓорески]] (Н)|[[Благоја Гешоски]] (Н)|[[Димитар Капинковски]] (Н)}} |- | 6 | [[Корисник:Marija Brndevska|Marija Brndevska]] | {{подреден список|[[Дејан Илиев]] (Н)}} |- | 7 | [[Корисник:ЉубицаВидоеПодгорец|ЉубицаВидоеПодгорец]] | {{подреден список|[[Зоран Балдовалиев]] (П)|[[Марко Ѓорѓиевски]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Поранешни градови === [[Податотека:City building construction cities buildings icon 133122.png|десно|230п|Уредувачки ден „Поранешни градови]] Во периодот 28-29 март 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Поранешни градови“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите поврзани со поранешните градови може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:Former cities]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] | {{подреден список|[[Червонохород]] (Н)|[[Торческ]] (Н)|[[Нтсвенг]] (Н)|[[Карлсбург (Везер)]] (Н)|[[Густавија (Риген)]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Нимруд]] (Н)|[[Хаоџјинг]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Поврзано == * [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/Статистика]] * [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/Известувања]] [[Категорија:Википедија:Уредувачки викенди 2026|2]] e9owkq0sow1p2n6g56eny9re94p77y1 0 1387916 5563180 5533940 2026-05-25T07:40:08Z Bjankuloski06 332 /* top */ Правописна исправка, replaced: Боасие → Боасје (2) 5563180 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}} {{Taxobox | name = ''Myosotis speluncicola'' | status = | image = | image_caption = | domain = | regnum = [[Plantae]] | divisio = [[Tracheophyta]] | classis = [[Magnoliopsida]] | ordo = [[Boraginales]] | familia = [[Boraginaceae]] | genus = ''[[Myosotis]]'' | species = '''''Myosotis speluncicola''''' | binomial = ''Myosotis speluncicola'' | binomial_authority = ([[Пјер Едмон Боасје|Boiss.]]) [[Жорж Руи|Rouy]] | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | synonyms = ''Myosotis stricta speluncicola'' <small>[[Pierre Edmond Boissier|Boiss.]]</small><br>''Myosotis marcillyana'' <small>[[Augusto Béguinot|Béguinot]]</small> }} '''''Myosotis spelunicola''''' — вид цветно растение.<ref name = "COL">{{нмс |url= https://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2014/details/species/id/16701691|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 53596191|accessdate= 28 февруари 2026}}</ref> Видот првпат бил опишан од [[Пјер Едмон Боасје]], а неговото сегашно му го дал [[Жорж Руи]].<ref name = "col53596191">Rouy (1881) , In: Naturaliste 1: 501</ref> ''Myosotis spelunicola'' му припаѓа на родот [[Myosotis]] и семејството [[Boraginaceae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source">Hassler M. (2019). World Plants: Synonymic Checklists of the Vascular Plants of the World (version Nov 2018). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> Во [[Каталог на живиот свет|Каталогот на живиот свет]] не е наведен ниту еден подвид.<ref name="COL" /> ==Опис== ''Myosotis speluncicola'' е [[едногодишно растение]], високо до 15 см. [[Стебло|Стебленцето]] му е нежно, тенко, полегнато или подигнато, разгрането, со стрчести влакна, во долниот дел со кукесто свиткани влакненца. Листовите му се елиптични, широко елиптични до јајцевидни, од долната страна особено по жилите со кукесто свиткани влакна, од горната страна со исправени влакна. Долните листови се со добро изразена дршка и со помали димензии од стеблените листови кои се приседнати, долги 12 до 25 мм, широки 5 до 10 мм. [[Цвет]]овите се во мал број, собрани во издолжени срповидни соцветија, често со [[прицветник|брактеи]]. [[Цветна дршка|Цветните дршки]] се куси (0,5–1 мм), при образувањето на плодот малку се издолжуваат, косо поставени или понекогаш стрчести по должината на оската на соцветието, која е со стрчести влакна. [[Чашка (цвет)|Чашката]] е yвончевидна, при цветање долга 1 до 1,5 мм, при образување на плодот се издолжува до 2 мм, всечена до половината на 5 издожено-триаголни запци, со кукесто свиткани влакна, отпаѓа. [[Венечно ливче|Венчето мало]], проширениот дел од венчето со пречник од околу 2 мм, бело до синкаво. Оревчињаата се јајцевидни, долги околу 1,5 мм, широки 1 мм, во врвниот дел заострени, со надолжна бразда, кафеави. <ref name=FM>{{наведена книга |title=ФЛОРА НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА |last=Матевски |first=Владо |authorlink=Владо Матевски |author= |year=2010 |publisher= [[МАНУ]]|location=Скопје |isbn=978-608-203-052-4 |page=152 |pages=190 |url= https://www.researchgate.net/profile/Vlado-Matevski/publication/270242406_FLORA_NA_REPUBLIKA_MAKEDONIJA_II1/links/54a3affb0cf267bdb90436d5/FLORA-NA-REPUBLIKA-MAKEDONIJA-II-1.pdf |accessdate=28 февруари 2026}}</ref> ==Живеалиште== Живеалишта на ''Myosotis speluncicola'' се [[варовник|варовнички]] [[камењар]]и и карпи.<ref name=FM/> ==Распространетост== ''Myosotis speluncicola'' може да се најде во [[Македонија]], [[Франција]], [[Италија]], [[Турција]], [[Иран]].<ref name = "COL"/><ref name=FM/> === Во Македонија === [[Бистра]] – над с. [[Галичник]]; [[Ниџе]] – [[Добро Поле]]; [[Кожуф]] – Две Уши.<ref name=FM/> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Викивидови-ред|Myosotis speluncicola|''Myosotis speluncicola''}} [[Категорија:Myosotis]] [[Категорија:Флора на Македонија]] topppsqifu3hr26v8x27t2hakrmwupo 0 1389047 5563177 5525000 2026-05-25T07:40:00Z Bjankuloski06 332 Правописна исправка, replaced: Боасие → Боасје 5563177 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = ''Convolvulus compactus'' | status = | image = Convolvulus compactus 1.JPG | image_caption = | domain_sv = | domain = | regnum_sv = | regnum = Plantae | divisio_sv = | divisio = Tracheophyta | classis_sv = | classis = Magnoliopsida | ordo_sv = | ordo = Solanales | familia_sv = | familia = [[Convolvulaceae]] | genus_sv = | genus = [[Convolvulus]] | species_sv = | species = '''Convolvulus compactus''' | taxon = Convolvulus compactus | taxon_authority = [[Boiss.]] | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | synonyms = }} '''''Convolvulus compactus''''' е [[Повивки|вид на повивка]] опишана од [[Пјер Едмон Боасје]]. ''Convolvulus compactus'' е член на [[Род (биологија)|родот]] [[Convolvulus|повивка]] и [[Семејство (биологија)|семејството]] [[повивки]]. == Опис и распостранетост== Повеќгодишно тревесто растение препокриено со густи, прилегнати свиленкасти влакна, со задрвенето разгрането стебло и со густо збиени гранчиња, долги до 10 см, кои формираат перничести форми. Листовите целокрајни издолжено-лопатовидни, густо препокриени со куси прилегнати сребреникаво свиленкасти влакненца. Цветовите поединечни со куси дршки или по 2–4 во врвниот дел на гранчињата; прицветните листови линејни или линејно-ланцетни. Чашкините ливчиња нееднакви, препокриени со густи прилегнати куси свилести влакненца и со стрчести или полуприлегнати долги влакна; надворешните чашкини ливчиња јајцевидни, елиптични или ромбоидни, во врвниот дел постепено зашилени, 9–10 мм долги, до 5 мм широки, а внатрешните чашкини ливчиња обратнојајцевидни или елиптични, со широк ципест раб, во врвниот дел наеднаш затеснети и издолжени во долг шилест врв.<ref name="Флора на РМ" /> Расте по брдските пасишта, на серпентински камењари, од 150-600 метри.<ref name="Флора на РМ" /> Во Македонија го има во [[Жеденска Клисура]], село [[Рашче]], село [[Радуша]] и кон село [[Рогачево]], [[Таорска Клисура]]. Се посочува за [[Јажинце]], [[Велес]], [[Влахчани]].<ref name="Флора на РМ">Владо Матевски: Флора на Република Македонија, том II, св. 1, стр. 69, издавач: МАНУ, Скопје, 2010</ref> == Галерија со слики == <gallery> Податотека:Convolvulus_compactus_1.JPG|врска=Fil:Convolvulus_compactus_1.JPG Податотека:Convolvulus_compactus_2.JPG|врска=Fil:Convolvulus_compactus_2.JPG Податотека:Convolvulus_compactus_3.JPG|врска=Fil:Convolvulus_compactus_3.JPG Податотека:Convolvulus_compactus_4.JPG|врска=Fil:Convolvulus_compactus_4.JPG Податотека:Convolvulus_compactus_5.JPG|врска=Fil:Convolvulus_compactus_5.JPG </gallery> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Ризница-врска|Convolvulus compactus|''Convolvulus compactus''}} * {{Викивидови|Convolvulus compactus|''Convolvulus compactus''}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Повивки]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] o4d0h0y7kkbvg0dj4ytsqpfwm9a7ke8 0 1389142 5563170 5526627 2026-05-25T07:38:35Z Bjankuloski06 332 5563170 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | name = Пјер Едмон Боасје | image = Pierre Edmond Boissier00.jpg | birth_date = {{birth date|1810|05|25}} | birth_place = [[Женева]], Франција | death_date = {{death date and age|1885|09|25|1810|05|25}} | death_place = Валер-су-Ранс, Швајцарија | fields = [[Ботаника]] | alma_mater = [[Универзитет на Женева]] | academic_advisors = [[Огистен Пирам де Кандол]] | known_for = | author_abbrev_bot = Boiss. | spouse = Лусил Бутини | children = [[Каролин Барби-Боасје]] | parents = | relatives = }} '''Пјер Едмон Боасје''' (25 мај 1810, [[Женева]] - 25 септември 1885, Валер-су-Ранс) бил истакнат швајцарски [[Ботаника|ботаничар]] и истражувач. Тој бил син на Жак Боасје (1784-1857) и Каролин Бутини (1786-1836), ќерка на Пјер Бутини (1759-1838), добро познат природонаучник од Женева. Со својата сестра, Валери Боасје (1813-1894), тој добил строго образование со часови по италијански и латински јазик. Интересот на Едмон за природната историја произлегол од одморите во друштво на неговата мајка и неговиот дедо, Пјер Бутини, во Валер-су-Ранс. Неговите планинарења во [[Јура (планински венец)|Јура]] и [[Алпи|Алпите]] ги поставиле темелите на неговата подоцнежна желба за истражување и авантура. Тој посетувал курс на [[Универзитет во Женева|Академијата во Женева]] што го држел Огистен Пирам де Кандол. Едмон Боасје собирал растенија во Европа, Северна Африка и западна Азија, повремено придружуван од неговата ќерка, Каролина Барби-Боасје (1847-1918) и нејзиниот сопруг, Вилијам Барби (1842-1914), кои собирале растенија за нивниот ''„Херби Барби-Боасје“'' во Женева. Едмон Боасје опфаќал земји како што се Франција, Грција, Италија, Норвешка, [[Португалија]], Шпанија, [[Балеарски Острови|Балеарските Острови]], Швајцарија, [[Алжир]], Египет, [[Либија]], Ерменија, [[Палестина (регион)|Палестина]], Јордан, [[Либан]], Сирија и [[Турција]]. Тој прв ги опишал родовите: ''[[Allochrusa]]'', ''[[Sclerocephalus]]'', ''[[Jancaea]]'', ''[[Prolongoa]]'', ''[[Psychrogeton]]'', ''[[Heteroderis]]'', ''[[Myopordon]]'', ''[[Aphanopleura]]'', ''[[Ammiopsis]]'', ''[[Crenosciadium]]'', ''[[Diplotaenia]]'', ''[[Ducrosia]]'', ''[[Margotia]]'', ''[[Lisaea (plant)|Lisaea]]'', ''[[Ormosciadium]]'', ''[[Polylophium]]'', ''[[Microsciadium]]'', ''[[Rhabdosciadium]]'', ''[[Smyrniopsis]]'', ''[[Stenotaenia]]'', ''[[Thecocarpus]]'', ''[[Trigonosciadium]]'', ''[[Rhizocephalus]]'', ''[[Coluteocarpus]]'', ''[[Diceratella]]'', ''[[Didymophysa]]'', ''[[Eremobium]]'', ''[[Graellsia (plant)|Graellsia]]'', ''[[Heldreichia]]'', ''[[Nasturtiopsis]]'', ''[[Parlatoria]]'', ''[[Physoptychis]]'', ''[[Tchihatchewia]]'', ''[[Paracaryum]]'', ''[[Podonosma]]'', ''[[Dorycnopsis]]'', ''[[Erophaca]]'', ''[[Acantholimon]]'', ''[[Goniolimon]]'' и многу други растителни [[Род (биологија)|родови]] и [[Таксон|таксони]].<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=http://ww2.bgbm.org/EuroPlusMed/query.asp|title=The Euro+Med Plantbase Project|work=ww2.bgbm.org|accessdate=2016-07-08}}</ref> == Стандардна кратенка на авторот == {{Ботаничар|Boiss.}} == Список на избрани публикации == *Flora Orientalis: sive, Enumeratio plantarum in Oriente a Graecia et Aegypto ad Indiae fines hucusque observatarum. 5 vols., 1867–1884, Geneva, [https://biodiversitylibrary.org/bibliography/20323#/summary] *Voyage Botanique dans le Midi de l'Espagne pendant l'année , 1837 *Elenchus plantarum novarum ... in itinere hispanico legit, 1838 * Diagnoses plantarum novarum hispanicum, 1842 *Pugillus plantarum novarum Africae borealis Hispaniaeque australis, 1852 * [https://www.biodiversitylibrary.org/search?searchTerm=Diagnoses+plantarum+Orientalium+novarum#/titles Diagnoses plantarum orientalium novarum] *Aufzählung der auf einer Reise durch Transkaukasien und Persien gesammelten Pflanzen, 1860 *Icones Euphorbiarum, 1866 == Епонимија == * [[Род (биологија)|Родовите]] на растенијата, ''[[Boissiera]]'', а исто така и ''[[Petroedmondia]]'' (семејството [[Штитоцветни|Apiaceae]]),<ref name="POWO">{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:925060-1|title=''Petroedmondia'' Tamamsch. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science|work=Plants of the World Online|language=en|accessdate=24 May 2021}}</ref> се именувани во негова чест.<ref>{{Наведена книга|url=https://doi.org/10.3372/epolist2018|title=Verzeichnis eponymischer Pflanzennamen – Erweiterte Edition|last=Burkhardt|first=Lotte|publisher=Botanic Garden and Botanical Museum, Freie Universität Berlin|year=2018|isbn=978-3-946292-26-5|location=Berlin|language=German|trans-title=Index of Eponymic Plant Names – Extended Edition|format=pdf|doi=10.3372/epolist2018|access-date=1 January 2021}}</ref> * Во негова чест се именувани и растителните [[Таксон|таксони]] на; ''[[Asperula boissieri]]'', ''[[Carthamus boissieri]]'', ''[[Colchicum boissieri]]'', ''[[Cordia boissieri]]'', ''[[Convolvulus boissieri]]'', ''Euphorbia boissieri'', ''[[Haplophyllum boissieranum]]'', ''Iris boissieri'', ''[[Thymus boissieri]]'' ''[[Trifolium boissieri]]'', ''[[Verbascum boissieri]]''. * Исто така; бактеријата ''[[Acinetobacter boissieri]]'', копнените полжави што дишат воздух ''[[Sphincterochila boissieri]]'', ''[[Aceria boissieri]]'' (вид на грини) и слатководниот полжав ''[[Bithynia boissieri]]'' се некои од животинските видови именувани по него.<ref name=":0" /> * ''Boissiera'' е наслов на збирка систематски ботанички мемоари објавени од Конзерваториум и ботанички градини на градот Женева (CJB). == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.guenther-blaich.de/weblibr.htm Historical Orchid Literature] * [https://web.archive.org/web/20121212024435/http://www.andalucia-travelguide.com/about-andalucia/the-pinsapo-or-spanish-silver-spir/ Есеј за Боасје] {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Боасје, Пјер Едмон }} [[Категорија:Членови на Гетингенската академија на науките]] [[Категорија:Членови на Руската академија на науките]] [[Категорија:Членови на Унгарската академија на науките]] [[Категорија:Починати во 1885 година]] [[Категорија:Родени во 1810 година]] [[Категорија:Швајцарски ботаничари]] [[Категорија:Ботаничари со авторски кратенки]] 4s47mlh6puvc2y75ghgvr27sxo9pr9q 5563171 5563170 2026-05-25T07:39:00Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Пјер Едмон Боасие]] на [[Пјер Едмон Боасје]] 5563170 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | name = Пјер Едмон Боасје | image = Pierre Edmond Boissier00.jpg | birth_date = {{birth date|1810|05|25}} | birth_place = [[Женева]], Франција | death_date = {{death date and age|1885|09|25|1810|05|25}} | death_place = Валер-су-Ранс, Швајцарија | fields = [[Ботаника]] | alma_mater = [[Универзитет на Женева]] | academic_advisors = [[Огистен Пирам де Кандол]] | known_for = | author_abbrev_bot = Boiss. | spouse = Лусил Бутини | children = [[Каролин Барби-Боасје]] | parents = | relatives = }} '''Пјер Едмон Боасје''' (25 мај 1810, [[Женева]] - 25 септември 1885, Валер-су-Ранс) бил истакнат швајцарски [[Ботаника|ботаничар]] и истражувач. Тој бил син на Жак Боасје (1784-1857) и Каролин Бутини (1786-1836), ќерка на Пјер Бутини (1759-1838), добро познат природонаучник од Женева. Со својата сестра, Валери Боасје (1813-1894), тој добил строго образование со часови по италијански и латински јазик. Интересот на Едмон за природната историја произлегол од одморите во друштво на неговата мајка и неговиот дедо, Пјер Бутини, во Валер-су-Ранс. Неговите планинарења во [[Јура (планински венец)|Јура]] и [[Алпи|Алпите]] ги поставиле темелите на неговата подоцнежна желба за истражување и авантура. Тој посетувал курс на [[Универзитет во Женева|Академијата во Женева]] што го држел Огистен Пирам де Кандол. Едмон Боасје собирал растенија во Европа, Северна Африка и западна Азија, повремено придружуван од неговата ќерка, Каролина Барби-Боасје (1847-1918) и нејзиниот сопруг, Вилијам Барби (1842-1914), кои собирале растенија за нивниот ''„Херби Барби-Боасје“'' во Женева. Едмон Боасје опфаќал земји како што се Франција, Грција, Италија, Норвешка, [[Португалија]], Шпанија, [[Балеарски Острови|Балеарските Острови]], Швајцарија, [[Алжир]], Египет, [[Либија]], Ерменија, [[Палестина (регион)|Палестина]], Јордан, [[Либан]], Сирија и [[Турција]]. Тој прв ги опишал родовите: ''[[Allochrusa]]'', ''[[Sclerocephalus]]'', ''[[Jancaea]]'', ''[[Prolongoa]]'', ''[[Psychrogeton]]'', ''[[Heteroderis]]'', ''[[Myopordon]]'', ''[[Aphanopleura]]'', ''[[Ammiopsis]]'', ''[[Crenosciadium]]'', ''[[Diplotaenia]]'', ''[[Ducrosia]]'', ''[[Margotia]]'', ''[[Lisaea (plant)|Lisaea]]'', ''[[Ormosciadium]]'', ''[[Polylophium]]'', ''[[Microsciadium]]'', ''[[Rhabdosciadium]]'', ''[[Smyrniopsis]]'', ''[[Stenotaenia]]'', ''[[Thecocarpus]]'', ''[[Trigonosciadium]]'', ''[[Rhizocephalus]]'', ''[[Coluteocarpus]]'', ''[[Diceratella]]'', ''[[Didymophysa]]'', ''[[Eremobium]]'', ''[[Graellsia (plant)|Graellsia]]'', ''[[Heldreichia]]'', ''[[Nasturtiopsis]]'', ''[[Parlatoria]]'', ''[[Physoptychis]]'', ''[[Tchihatchewia]]'', ''[[Paracaryum]]'', ''[[Podonosma]]'', ''[[Dorycnopsis]]'', ''[[Erophaca]]'', ''[[Acantholimon]]'', ''[[Goniolimon]]'' и многу други растителни [[Род (биологија)|родови]] и [[Таксон|таксони]].<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=http://ww2.bgbm.org/EuroPlusMed/query.asp|title=The Euro+Med Plantbase Project|work=ww2.bgbm.org|accessdate=2016-07-08}}</ref> == Стандардна кратенка на авторот == {{Ботаничар|Boiss.}} == Список на избрани публикации == *Flora Orientalis: sive, Enumeratio plantarum in Oriente a Graecia et Aegypto ad Indiae fines hucusque observatarum. 5 vols., 1867–1884, Geneva, [https://biodiversitylibrary.org/bibliography/20323#/summary] *Voyage Botanique dans le Midi de l'Espagne pendant l'année , 1837 *Elenchus plantarum novarum ... in itinere hispanico legit, 1838 * Diagnoses plantarum novarum hispanicum, 1842 *Pugillus plantarum novarum Africae borealis Hispaniaeque australis, 1852 * [https://www.biodiversitylibrary.org/search?searchTerm=Diagnoses+plantarum+Orientalium+novarum#/titles Diagnoses plantarum orientalium novarum] *Aufzählung der auf einer Reise durch Transkaukasien und Persien gesammelten Pflanzen, 1860 *Icones Euphorbiarum, 1866 == Епонимија == * [[Род (биологија)|Родовите]] на растенијата, ''[[Boissiera]]'', а исто така и ''[[Petroedmondia]]'' (семејството [[Штитоцветни|Apiaceae]]),<ref name="POWO">{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:925060-1|title=''Petroedmondia'' Tamamsch. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science|work=Plants of the World Online|language=en|accessdate=24 May 2021}}</ref> се именувани во негова чест.<ref>{{Наведена книга|url=https://doi.org/10.3372/epolist2018|title=Verzeichnis eponymischer Pflanzennamen – Erweiterte Edition|last=Burkhardt|first=Lotte|publisher=Botanic Garden and Botanical Museum, Freie Universität Berlin|year=2018|isbn=978-3-946292-26-5|location=Berlin|language=German|trans-title=Index of Eponymic Plant Names – Extended Edition|format=pdf|doi=10.3372/epolist2018|access-date=1 January 2021}}</ref> * Во негова чест се именувани и растителните [[Таксон|таксони]] на; ''[[Asperula boissieri]]'', ''[[Carthamus boissieri]]'', ''[[Colchicum boissieri]]'', ''[[Cordia boissieri]]'', ''[[Convolvulus boissieri]]'', ''Euphorbia boissieri'', ''[[Haplophyllum boissieranum]]'', ''Iris boissieri'', ''[[Thymus boissieri]]'' ''[[Trifolium boissieri]]'', ''[[Verbascum boissieri]]''. * Исто така; бактеријата ''[[Acinetobacter boissieri]]'', копнените полжави што дишат воздух ''[[Sphincterochila boissieri]]'', ''[[Aceria boissieri]]'' (вид на грини) и слатководниот полжав ''[[Bithynia boissieri]]'' се некои од животинските видови именувани по него.<ref name=":0" /> * ''Boissiera'' е наслов на збирка систематски ботанички мемоари објавени од Конзерваториум и ботанички градини на градот Женева (CJB). == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.guenther-blaich.de/weblibr.htm Historical Orchid Literature] * [https://web.archive.org/web/20121212024435/http://www.andalucia-travelguide.com/about-andalucia/the-pinsapo-or-spanish-silver-spir/ Есеј за Боасје] {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Боасје, Пјер Едмон }} [[Категорија:Членови на Гетингенската академија на науките]] [[Категорија:Членови на Руската академија на науките]] [[Категорија:Членови на Унгарската академија на науките]] [[Категорија:Починати во 1885 година]] [[Категорија:Родени во 1810 година]] [[Категорија:Швајцарски ботаничари]] [[Категорија:Ботаничари со авторски кратенки]] 4s47mlh6puvc2y75ghgvr27sxo9pr9q 1 1389143 5563173 5525559 2026-05-25T07:39:00Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Разговор:Пјер Едмон Боасие]] на [[Разговор:Пјер Едмон Боасје]] 5525559 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1389144 5563175 5525561 2026-05-25T07:39:15Z Bjankuloski06 332 Сменета целната страница на пренасочувањето од [[Пјер Едмон Боасие]] на [[Пјер Едмон Боасје]] 5563175 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Пјер Едмон Боасје]] l7r1cfpbd9vxyae97bf1wv9n0w57cet 0 1389825 5563189 5531762 2026-05-25T07:42:23Z Bjankuloski06 332 5563189 wikitext text/x-wiki {{Таксономија | name = Здебелена незаборавка<br/>''Myosotis incrassata'' | status = | image = | image_caption = | domain = | regnum = [[Plantae]] | divisio = [[Tracheophyta]] | classis = [[Magnoliopsida]] | ordo = [[Boraginales]] | familia = [[Boraginaceae]] | genus = ''[[Myosotis]]'' | species = '''''Myosotis incrassata''''' | binomial = ''Myosotis incrassata'' | binomial_authority = [[Џовани Гусоне|Guss.]] | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | synonyms = ''Myosotis macedonica'' <small>[[Јозеф Веленовски|Velen.]] & Charrel</small><br>''Myosotis idaea'' <small>[[Пјер Едмон Боасје|Boiss.]] & [[Теодор Хајнрих фон Хелдрих|Heldr.]]</small><br>''Myosotis cretica'' <small>[[Пјер Едмон Боасје|Boiss.]] & [[Теодор Хајнрих фон Хелдрих|Heldr.]]</small> }} '''Здебелена незаборавка''' ({{langx|la|Myosotis incrassata}}) — [[Вид (биологија)|вид]] цветно [[Растенија|растение]] од семејството [[Boraginaceae]] именувана од [[Џовани Гусоне]].<ref name = "COL">{{нмс|url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 53596114|accessdate= 2019-11-11|archive-date= 2019-12-18|archive-url= https://web.archive.org/web/20191218203746/http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|url-status= dead}}</ref> <ref name = "col53596114">Guss. (1843) , In: Fl. Sicul. Syn. 1: 214</ref> <ref name = "source">Hassler M. (2019). World Plants: Synonymic Checklists of the Vascular Plants of the World (version Nov 2018). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> ==Опис== Здебелената незаборавка е [[едногодишно растение]], високо од 3 до 10 цм. [[Стебло|Стебленцето]] ѝ e вертикално или подигнато, неразгрането или од основата разгрането, во долниот дел со полустрчести или стрчести влакна, во горниот дел со прилегнати, нагоре свртени влакна. Базалните листови собрани во розета, за време на цветањето речиси исушени, елиптични, ланцетни до јајцевидно лопатовидни, со куса дршка, долги 10 до 15 мм, широки 3 до 5 мм, со стрчести влакна. Стеблените листови се помали, елиптично-ланцетни, во основата стеснети, долги 5 до 10 мм, широки 2 до 3 мм, со слична влакнавост како и базалните листови. [[Цвет]]овите во голем број, собрани во растресити срповидни [[соцветие|соцветија]], кои при образување на плодот се издолжуваат, без прицветни листови. [[Цветна дршка|Цветните дршки]] се задебелени, косо поставени во однос на оската на соцветието. [[Чашка]]та е долга 1,5 до 2 мм, при образување на плодот се издолжува до 4 мм, речиси до 2/3 всечена на 5 издолжени, ланцетно-триаголни запци, препокриена со еднакви, прави и прилегнати четинести влакна. [[Венечно ливче|Венчето]] е мало, сино, ретко белузлаво, со пречник од околу 3 мм. Венечната трубичка е покуса од чашката. Оревчињата се јајцевидни, долги околу 1,2 мм, кафеави, без јасно развиен раб.<ref name=FM>{{наведена книга |title=ФЛОРА НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА |last=Матевски |first=Владо |authorlink=Владо Матевски |author= |year=2010 |publisher= [[МАНУ]]|location=Скопје |isbn=978-608-203-052-4 |page=144-145|pages=190 |url=https://www.researchgate.net/profile/Vlado-Matevski/publication/270242406_FLORA_NA_REPUBLIKA_MAKEDONIJA_II1/links/54a3affb0cf267bdb90436d5/FLORA-NA-REPUBLIKA-MAKEDONIJA-II-1.pdf |accessdate=23 март 2026}}</ref> ==Живеалиште== По брдски [[пасиште|пасишта]], на [[силикат]]на и [[варовник|варовничка]] подлога, на варовнички камењари и карпи, по рабови на шуми, на песокливи и еродирани места, помеѓу [[грмушка|грмушки]], на [[надморска височина]] од 80 до 1700 м.<ref name=FM/> == Распространетост == Јужна [[Европа]], [[Турција]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:119057-1|title=''Myosotis incrassata''|work=Plants of the World Online / Kew Science|accessdate=23.07.2023}} {{En}}</ref> ===Македонија=== Водно, с. Долно и Горно Нерези, с. Св. Петка, клисурата на реката Пчиња – Катлановска Бања, с. Кожле, Караџица; Жеденска Клисура – с. Дворце, Коловозиште, с. Рашче, с. Радуша; Сува Гора – с. Стримница; Таорска Клисура; Велес – Св. Илија, Голик, „Гроот“, с. Чашка, клисурата на р. Бабуна; Штип – Исар, Кумлак; Неготино – Криволак; Кавадарци – с. Ресава; Серта – Кула, с. Пештерница, Габерот; Валандово – манастирот „Св. Ѓорѓија“; Гевгелија – с. Милетково, с. Миравци, с. Давидово; Кожуф – Маријанска Планина, Дошница; Богданци – Чурчулум; Дојран – Ачикот, с. Николич, Мрдаја, (†) с. Асанли; Беласица; Огражден – с. Сушица; Мариово: с. Бешиште, Пантелејмон, с. Груниште, с. Манастир, Рамниште, с. Дуње – Валот, Расимбегов Мост; Прилеп: Козјак – с. Тројаци, с. Дебреште; Добра Вода – с. Белези; Галичица – Петрино; Пелистер – с. Нижеполе, Црн Камен.<ref name=FM/> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{викивидови-ред|Myosotis incrassata|''Myosotis incrassata''}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Турција]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Myosotis]] [[Категорија:Флора на Македонија]] 90usprw6ul6evhinop0o5jjk19bz1mq 0 1389832 5563190 5534602 2026-05-25T07:42:39Z Bjankuloski06 332 5563190 wikitext text/x-wiki {{Таксономија | name = Превиткана незаборавка<br/>''Myosotis refracta'' | status = | image = | image_caption = | domain = | regnum = [[Plantae]] | divisio = [[Tracheophyta]] | classis = [[Magnoliopsida]] | ordo = [[Boraginales]] | familia = [[Boraginaceae]] | genus = ''[[Myosotis]]'' | species = '''''Myosotis refracta''''' | binomial = ''Myosotis refracta'' | binomial_authority = [[Пјер Едмон Боасје|Boiss.]] | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | synonyms = }} '''Превиткана незаборавка''' ({{langx|la|Myosotis refracta}}) — [[Вид (биологија)|вид]] цветно [[Растенија|растение]] од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[Boraginaceae]].<ref name = "COL">{{нмс|url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 53596173|accessdate= 2019-11-11|archive-date= 2019-12-18|archive-url= https://web.archive.org/web/20191218203746/http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|url-status= dead}}</ref> <ref name = "source">Hassler M. (2019). World Plants: Synonymic Checklists of the Vascular Plants of the World (version Nov 2018). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> ==Опис== Свитканата незаборавка е [[едногодишно растение]], високо 5 до 15 см. [[Стебло|Стебленцето]] ѝ е обично вертикално или се издигнува, неразгрането или често од основата разгрането, со кукесто свиткани влакна во долниот дел и со стрчести меки влакна во горниот дел. Базалните листови издолжено-елиптични, ланцетни до лопатовидни, долги 5 до 20 мм долги, широки 3 до 5 мм широки, во основата стеснети во дршка, од долната страна со кукесто свиткани влакна, од горната страна со полуприлегнати прави влакна. Стеблените листови елиптични или ланцетни со нешто помали димензии и со слична влакнавост како и базалните листови. [[Цвет]]овите во врвниот дел се собрани во збиено срповидно [[соцветие]] кое при создавање на плодот се издолжува. [[Цветна дршка|Цветните дршки]] се многу куси, ретко подолги од 1 мм, при образување на плодовите се свиткани надолу и речиси секогаш свртени кон основата на стеблото. [[Чашка]]та е долга 1,5 до 2 мм, при образување на плодот се издолжува до 4 мм, всечена до 1/3 на 5 издолжено-триаголни запци, со густи кукесто свиткани влакна, како и со меки прилегнати нежни влакна во основата, отпаѓа. Проширениот дел од венчето е рамен со пречник до 1,5 мм, [[Венечно ливче|венчето]] е темно до светлосино. Оревчињата се тесно елиптични, долги 2 мм, широки 1 мм, кафеави.<ref name=FM>{{наведена книга |title=ФЛОРА НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА |last=Матевски |first=Владо |authorlink=Владо Матевски |author= |year=2010 |publisher= [[МАНУ]]|location=Скопје |isbn=978-608-203-052-4 |page=152-153|pages=190 |url=https://www.researchgate.net/profile/Vlado-Matevski/publication/270242406_FLORA_NA_REPUBLIKA_MAKEDONIJA_II1/links/54a3affb0cf267bdb90436d5/FLORA-NA-REPUBLIKA-MAKEDONIJA-II-1.pdf |accessdate=23 март 2026}}</ref> ==Живеалиште== На каменливи суви места, покрај патишта, најчесто во појасот на брдските [[пасиште|пасишта]], на [[надморска височина]] од 200 до 1000 м.<ref name=FM/> == Распространетост == [[Јужна Европа]], [[Западна Азија|Западна]] и [[Средна Азија]] ([[Шпанија|Јужна Шпанија]], [[Македонија]], [[Албанија]], [[Грција]] [вклучувајќи го и [[Крит]]], [[Крим]], [[Казахстан]], [[Туркменистан]], [[Ерменија]], [[Турција]], Североисточен [[Ирак]], [[Иран]], [[Авганистан]], [[Кипар]], [[Либан]], [[Сирија]], [[Узбекистан]], [[Киргистан]], [[Таџикистан]], [[Пакистан]], [[Индија|Североисточна Индија]]).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:119211-1|title=''Myosotis refracta''|work=Plants of the World Online / Kew Science|accessdate=24.07.2023}} {{En}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.catalogueoflife.org/data/taxon/4563W|title=''Myosotis refracta''|work=The Catalogue of Life|accessdate=24.07.2023}} {{En}}</ref> ===Македонија=== Скопје – Матка; Жеденска Клисура – с. Рашче, с. Дворце; Сува Гора – Дол; Маврово: Маврови Анови – Трница; Бистра – Јанче.<ref name=FM/> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{викивидови-ред|Myosotis refracta|''Myosotis refracta''}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Азија]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Myosotis]] [[Категорија:Флора на Македонија]] d9uaqbf3ytn0g0vmwwij3fopbr4jw1m 0 1390010 5563178 5530527 2026-05-25T07:40:03Z Bjankuloski06 332 /* top */ Правописна исправка, replaced: Боасие → Боасје 5563178 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}}{{Taxobox | name = ''Dianthus microlepis'' | status = | image =Dianthus microlepis ssp musalae.jpg | image_caption = | domain_sv = | domain = | regnum_sv = | regnum = Plantae | divisio_sv = | divisio = Tracheophyta | classis_sv = | classis = Magnoliopsida | ordo_sv = | ordo = Caryophyllales | familia_sv = | familia = Caryophyllaceae | genus_sv = | genus = Dianthus | species_sv = | species = '''Dianthus microlepis''' | taxon = Dianthus microlepis | taxon_authority = [[Boiss.]] | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | synonyms = ''Dianthus pumilus'' <small>Frivald. ex [[Boiss.]]</small><br>''Dianthus pumilio'' <small>[[Degen]] &amp; Urum.</small><br>''Dianthus musalae'' <small>([[Velen.]]) [[Velen.]]</small><br>''Dianthus microlepis'' var.'' musalae'' <small>[[Velen.]]</small><br>''Dianthus microlepis'' var.'' degenii'' <small>[[Stoj.]] &amp; Acht.</small><br>''Dianthus microlepis'' subsp.'' degenii'' <small>([[Stoj.]] &amp; Acht.) D. Peev &amp; J. Zlatkova</small><br>''Dianthus microlepis'' f.'' alba'' <small>Delipavlov &amp; S. Dimitrov</small><br>''Dianthus brachyanthus'' <small>[[Schur]]</small> }}'''''Dianthus microlepis''''' — [[Каранфили|вид каранфил]] опишан од [[Пјер Едмон Боасје]] во 1843 година. Припаѓа на [[Род (биологија)|родот]] [[Каранфил (род)|''Carnation'']] и [[Семејство (биологија)|семејството]] [[Каранфили|''Caryophyllaceae'']]. Dianthus microlepis е ниско тревесто растение кое цути во периодот од јуни до септември. Распространет е во [[Бугарија]], [[Грција]] и источниот дел на [[Македонија]]. Хромозомски број: 2n=30. == Опис и распространетост == Повеќегодишно ниско баздовидно растение, кое често образува густи баздовчиња, чија височина заедно со цветовите изнесува 2-7 см. Гранчињата при основата се збиени. Цветните стебленца обично имаат еден пар листови. Листовите при основата се линејни, долги 10-20 мм, широки 1-1,5 мм, со три жили, голи и груби по рабовите. Листовите на стеблото се проширени при основата и имаат широк ципест раб. Лисните ракавци се 1-1,5 пати подолги од нивната широчина. Цветовите се единечни. Чашкините лушпи се две, зеленикави или црвени, елиптични, постепено стеснети кон врвот, најчесто до средината на чашката. Чашката е долга 9-10 мм, гола и најчесто црвена; запците триаглести, долги 2-3 мм, со тап врв и нежни цилии по рабовите. Венчето е црвено, неправилно назабено, со ретки влакна при основата.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 2.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=1993|location=Скопје|pages=365}}</ref> Расте на високопланински пасишта врз силикатна подлога до 2250 м надморска височина. Се среќава само на [[Осоговски Планини|Осогово]], на врвовите [[Руен]] и [[Царев Врв]].<ref name=":0" /> == Варијабилност == Синоними: * ''Dianthus brachyanthus'' Schur * ''Dianthus microlepis f. alba'' Delip. & Dimitrov * ''Dianthus microlepis var. degenii'' Stoj. & Acht. * ''Dianthus microlepis subsp. degenii'' (Stoj. & Acht.) Peev & Zlatkova * ''Dianthus microlepis var. musalae'' Velen. * ''Dianthus musalae'' (Velen.) Velen. * ''Dianthus pumilio'' Degen & Urum. * ''Dianthus pumilus'' Friv. ex Boiss. == Галерија == <gallery heights="200"> Податотека:Dianthus Microlepis - Flora Exsiccata Macedonica.jpg|Хербариумски примерок на Dianthus Microlepis Податотека:Dianthus Microlepis 02 - Flora Exsiccata Macedonica.jpg|Хербариумски примерок на Dianthus Microlepis Податотека:Dianthus Microlepis 03 - Flora Exsiccata Macedonica.jpg|Хербариумски примерок на Dianthus Microlepis </gallery> == Наводи == <references> <ref name="C132">Boiss., 1843 ''In: Diagn. Pl. Orient. 1: 22''</ref> <ref name="source">[http://worldplants.webarchiv.kit.edu/ World Plants: Synonymic Checklists of the Vascular Plants of the World]</ref> </references> == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Dianthus microlepis|''Dianthus microlepis''}} {{Викивидови-ред|Dianthus microlepis|''Dianthus microlepis''}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Каранфил]] [[Категорија:Флора на Македонија]] nhj4ct2bwcjhziji3p0dvt0i3bwavzm 0 1390048 5563097 5530120 2026-05-24T22:25:52Z Buli 2648 5563097 wikitext text/x-wiki {{italic title}} [[File:Paris,_BnF_MS_Latin_10910_fol._23v_Chronicle_of_Fredegar_-_Miniature_Eusebius,_Jerome_and_a_mallard_drake.jpg|врска=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Paris,_BnF_MS_Latin_10910_fol._23v_Chronicle_of_Fredegar_-_Miniature_Eusebius,_Jerome_and_a_mallard_drake.jpg|мини|Pen drawing from the earliest manuscript which is believed to depict [[:en:Eusebius|Eusebius]] and [[:en:Jerome|Jerome]], 715&nbsp;AD{{sfn|Monod|1885|p=25 fn. 1}}]] '''''Фредегариевата хроника''''' (латински '''''Chronicae Fredegarii''''') е една од најважните историски извори за раното средновековие во Западна Европа, особено за Франкското кралство во меровингскиот период. Таа е компилација од 7. век, најверојатно составена во [[Бургундија]] (дел од денешна Франција). == Авторство и датирање == Авторот е непознат — во ниту еден од зачуваните ракописи не се споменува име. Името „Фредегар“ (Fredegar) се појавува дури во 16 век и веројатно е подоцнежно припишување. Современите историчари често зборуваат за „псевдо-Фредегар“ или анонимен компилатор од Бургундија. Хрониката е составена околу 660 година, бидејќи завршува со настани од 642 година, но содржи навестувања за подоцнежни години (до околу 658–660 г., вклучително и сончево затемнување во 660 г.). Некои научници сметаат дека може да е дело на еден автор, други — на повеќе луѓе или на компилатор кој собрал и уредил материјали. Веројатно авторот бил световен човек (лаик) со пристап до кралски или црковни архиви, а не монах. [[Категорија:Франкија]] hd0ng2rdoh4iqgt2kw6fc9nkt3zmz08 5563098 5563097 2026-05-24T22:26:24Z Buli 2648 /* Авторство и датирање */ 5563098 wikitext text/x-wiki {{italic title}} [[File:Paris,_BnF_MS_Latin_10910_fol._23v_Chronicle_of_Fredegar_-_Miniature_Eusebius,_Jerome_and_a_mallard_drake.jpg|врска=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Paris,_BnF_MS_Latin_10910_fol._23v_Chronicle_of_Fredegar_-_Miniature_Eusebius,_Jerome_and_a_mallard_drake.jpg|мини|Pen drawing from the earliest manuscript which is believed to depict [[:en:Eusebius|Eusebius]] and [[:en:Jerome|Jerome]], 715&nbsp;AD{{sfn|Monod|1885|p=25 fn. 1}}]] '''''Фредегариевата хроника''''' (латински '''''Chronicae Fredegarii''''') е една од најважните историски извори за раното средновековие во Западна Европа, особено за Франкското кралство во меровингскиот период. Таа е компилација од 7. век, најверојатно составена во [[Бургундија]] (дел од денешна Франција). == Авторство и датирање == Авторот е непознат — во ниту еден од зачуваните ракописи не се споменува име. Името „Фредегар“ (Fredegar) се појавува дури во 16 век и веројатно е подоцнежно припишување. Современите историчари често зборуваат за „псевдо-Фредегар“ или анонимен компилатор од Бургундија. Хрониката е составена околу 660 година, бидејќи завршува со настани од 642 година, но содржи навестувања за подоцнежни години (до околу 658–660 г., вклучително и сончево затемнување во 660 г.). Некои научници сметаат дека може да е дело на еден автор, други — на повеќе луѓе или на компилатор кој собрал и уредил материјали. Веројатно авторот бил световен човек (лаик) со пристап до кралски или црковни архиви, а не монах. == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Франкија]] sbk1ffdkvflkimuvfze0fx3phlebu2e 5563099 5563098 2026-05-24T22:27:20Z Buli 2648 /* Наводи */ 5563099 wikitext text/x-wiki {{italic title}} [[File:Paris,_BnF_MS_Latin_10910_fol._23v_Chronicle_of_Fredegar_-_Miniature_Eusebius,_Jerome_and_a_mallard_drake.jpg|врска=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Paris,_BnF_MS_Latin_10910_fol._23v_Chronicle_of_Fredegar_-_Miniature_Eusebius,_Jerome_and_a_mallard_drake.jpg|мини|Pen drawing from the earliest manuscript which is believed to depict [[:en:Eusebius|Eusebius]] and [[:en:Jerome|Jerome]], 715&nbsp;AD{{sfn|Monod|1885|p=25 fn. 1}}]] '''''Фредегариевата хроника''''' (латински '''''Chronicae Fredegarii''''') е една од најважните историски извори за раното средновековие во Западна Европа, особено за Франкското кралство во меровингскиот период. Таа е компилација од 7. век, најверојатно составена во [[Бургундија]] (дел од денешна Франција). == Авторство и датирање == Авторот е непознат — во ниту еден од зачуваните ракописи не се споменува име. Името „Фредегар“ (Fredegar) се појавува дури во 16 век и веројатно е подоцнежно припишување. Современите историчари често зборуваат за „псевдо-Фредегар“ или анонимен компилатор од Бургундија. Хрониката е составена околу 660 година, бидејќи завршува со настани од 642 година, но содржи навестувања за подоцнежни години (до околу 658–660 г., вклучително и сончево затемнување во 660 г.). Некои научници сметаат дека може да е дело на еден автор, други — на повеќе луѓе или на компилатор кој собрал и уредил материјали. Веројатно авторот бил световен човек (лаик) со пристап до кралски или црковни архиви, а не монах. == Наводи == {{наводи}} == Извори == {{refbegin|40em|indent=yes}} * {{citation | last=Collins | first=Roger | year=2007 | title = Die Fredegar-Chroniken | location = Hannover | publisher=Hahnsche Buchhandlung | series=Monumenta Germaniae Historica Studien und Texte, 44 | isbn=978-377525704-6 | language=de }}. *{{citation | last=Collins | first=Roger | year=2009a | chapter=Fredegar | editor1-last=Thomas | editor1-first=David Richard | editor2-last=Roggema | editor2-first=Barbara | editor3-last=Sala | editor3-first=Juan Pedro Monferrer | title = Christian-Muslim Relations: A Bibliographical History (600-900) | publisher=Brill | place=Leiden | isbn=978-904744368-1 | pages=137–138 }}. *{{citation | last=Collins | first=Roger | year=2009b | chapter=Historia vel Gesta Francorum | editor1-last=Thomas | editor1-first=David Richard | editor2-last=Roggema | editor2-first=Barbara | editor3-last=Sala | editor3-first=Juan Pedro Monferrer | title=Christian-Muslim Relations: A Bibliographical History (600-900) | publisher=Brill | location = Leiden, South Holland | isbn=978-904744368-1 | pages=293–294 }}. * {{citation | last=Fauchet | first=Claude | author-link=Claude Fauchet (historian) | year=1579 | title=Recueil des antiquitez gauloises et françoises | publisher=Chez Iacques du Puys | location=Paris | oclc=862092071 | url = https://books.google.com/books?id=73Wq83cTVR0C | language=fr }}. * {{Cite book|editor-last=Flacius-Illyricus|editor-first=Matthias|editor-link=Matthias Flacius Illyricus|chapter=Undecimus liber sive Appendix Historiae Francorum|title=Gregorii Turonici Historiae Francorum libri decem|year=1568|location=Basileae|publisher=Petrum Pernam|pages=XI, 1-89|chapter-url=https://books.google.com/books?id=UeeQBSc-CysC&pg=RA1-PA1}} *{{citation | last=Fouracre | first=Paul | year=2000 | title=The age of Charles Martel | publisher=Longmans | place=Harlow, England | isbn=978-058206475-1 }}. *{{citation | last=Goffart | first=Walter | year=1963 | title=The Fredegar Problem Reconsidered | journal=Speculum | volume=38 | issue=2 | pages=206–241 | jstor=2852450 | doi=10.2307/2852450 | s2cid=162319287 }}. Reprinted in {{citation | last=Goffart | first=Walter | year=1989 | title=Rome's Fall and After | publisher=Hambledon Press | location=London | isbn=978-185285001-2 | pages=319–354 | ref=none }}. *{{citation | last=Goffart | first=Walter | title= Review of: Collins, Roger. Die Fredegar-Chronikon. Monumenta Germaniae Historica Studien und Texte vol. 44. Hannover: Hahnsche Buchhandlung, 2007 | journal=The Medieval Review | date=8 February 2009 | url = https://scholarworks.iu.edu/dspace/bitstream/handle/2022/6500/09.02.08.html?sequence=1 }}.<!--The Medieval Review is an online journal only - there is no print version --> *{{citation | last=Hellmann | first=Siegmund | year=1934 | title=Das Fredegarproblem | journal=Historische Vierteljahrschrift | volume=29 | pages=36–92 | language=de }}. <!--Volume is actually dated 1934-1935. Goffart uses 1934 but other sources have 1935 --> *{{ citation | last=Krusch | first=Bruno | year=1882 | title=Die Chronicae des sogenannten Fredegar | journal=Neues Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde | volume=7 | pages=247–351, 421–516 | url=http://www.digizeitschriften.de/dms/img/?PID=PPN345858530_0007%7Clog32 | language=de }}. *{{citation | editor-last=Krusch | editor-first=Bruno | year=1888 | chapter=Chronicarum quae dicuntur Fredegarii Scholastici libri IV. cum Continuationibus | title=[[Monumenta Germaniae Historica]]: Scriptores rerum Merovingicarum, Volume 2 Fredegarii et aliorum Chronica. Vitae sanctorum | place=Hannover | publisher=impensis bibliopolii Hahniani | chapter-url=https://bildsuche.digitale-sammlungen.de/index.html?c=viewer&l=en&bandnummer=bsb00000749&pimage=9&v=&nav= | language=la }}. *{{citation | last=Monod | first=Gabriel | year=1885 | title=Études critiques sur les sources de l'histoire mérovingienne. La Compilation dite de "Frédégaire" | publisher=F. Vieweg | location = Paris | url = http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k61061331/f5.image | language=la }}. * {{citation | last=Schwedler | first=Gerald | year=2013 | chapter=Lethe and 'Delete'&mdash;Disgarding the past in the early Middle Ages: the case of Fredegar | editor1-last=Goeing | editor1-first=Anja-Silvia | editor2-last=Grafton | editor2-first=Anthony | editor3-last=Michel | editor3-first=Paul |title=Collectors' Knowledge: What Is Kept, What Is Discarded / Aufbewahren oder wegwerfen: wie Sammler entscheiden | publisher=Brill | location = Leiden, South Holland | isbn=978-900426216-4 | pages=71–96 }}. <!--whole article visible in preview https://books.google.com/books?id=gU3MAQAAQBAJ&lpg=PA73&ots=J4fcztvk2s&dq=Claromontanus%2010910&pg=PA71#v=onepage&q&f=false--> *{{citation | last=Wallace-Hadrill | first=J.M. | year=1958 | title=Fredegar and the history of France | journal=Bulletin of the John Rylands Library | volume=40 | issue=2 | pages=527–550 | doi=10.7227/BJRL.40.2.10 | url = https://www.escholar.manchester.ac.uk/uk-ac-man-scw:1m1955 | url-access=subscription }}. Reprinted in: {{citation | last=Wallace-Hadrill | first=J. M.| year=1962 | chapter=Fredegar and the history of France | title=The Long-Haired Kings, and other studies in Frankish history | place=London | publisher=Methuen | oclc=1102824 | pages=71–94 | ref=none }}. * {{Cite book|editor-last=Wallace-Hadrill|editor-first=John Michael|editor-link=John Michael Wallace-Hadrill|title=The Fourth Book of the Chronicle of Fredegar with its Continuations|year=1960|location=London|publisher=Thomas Nelson|url=https://books.google.com/books?id=eudnAAAAMAAJ}} {{refend}} [[Категорија:Франкија]] 4275v47w1frlxnbrrandnjivk3p8yuq 5563101 5563099 2026-05-24T22:31:18Z Buli 2648 5563101 wikitext text/x-wiki {{italic title}} [[File:Paris,_BnF_MS_Latin_10910_fol._23v_Chronicle_of_Fredegar_-_Miniature_Eusebius,_Jerome_and_a_mallard_drake.jpg|врска=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Paris,_BnF_MS_Latin_10910_fol._23v_Chronicle_of_Fredegar_-_Miniature_Eusebius,_Jerome_and_a_mallard_drake.jpg|мини|Цртеж со перо од најстариот ракопис за кој се верува дека ги прикажува [[Евсевиј Кесариски|Евсевиј]] и Јероним, 715 н.е.{{sfn|Monod|1885|p=25 fn. 1}}]] '''''Фредегариевата хроника''''' (латински '''''Chronicae Fredegarii''''') е една од најважните историски извори за раното средновековие во Западна Европа, особено за Франкското кралство во меровингскиот период. Таа е компилација од 7. век, најверојатно составена во [[Бургундија]] (дел од денешна Франција). == Авторство и датирање == Авторот е непознат — во ниту еден од зачуваните ракописи не се споменува име. Името „Фредегар“ (Fredegar) се појавува дури во 16 век и веројатно е подоцнежно припишување. Современите историчари често зборуваат за „псевдо-Фредегар“ или анонимен компилатор од Бургундија. Хрониката е составена околу 660 година, бидејќи завршува со настани од 642 година, но содржи навестувања за подоцнежни години (до околу 658–660 г., вклучително и сончево затемнување во 660 г.). Некои научници сметаат дека може да е дело на еден автор, други — на повеќе луѓе или на компилатор кој собрал и уредил материјали. Веројатно авторот бил световен човек (лаик) со пристап до кралски или црковни архиви, а не монах. == Наводи == {{наводи}} == Извори == {{refbegin|40em|indent=yes}} * {{citation | last=Collins | first=Roger | year=2007 | title = Die Fredegar-Chroniken | location = Hannover | publisher=Hahnsche Buchhandlung | series=Monumenta Germaniae Historica Studien und Texte, 44 | isbn=978-377525704-6 | language=de }}. *{{citation | last=Collins | first=Roger | year=2009a | chapter=Fredegar | editor1-last=Thomas | editor1-first=David Richard | editor2-last=Roggema | editor2-first=Barbara | editor3-last=Sala | editor3-first=Juan Pedro Monferrer | title = Christian-Muslim Relations: A Bibliographical History (600-900) | publisher=Brill | place=Leiden | isbn=978-904744368-1 | pages=137–138 }}. *{{citation | last=Collins | first=Roger | year=2009b | chapter=Historia vel Gesta Francorum | editor1-last=Thomas | editor1-first=David Richard | editor2-last=Roggema | editor2-first=Barbara | editor3-last=Sala | editor3-first=Juan Pedro Monferrer | title=Christian-Muslim Relations: A Bibliographical History (600-900) | publisher=Brill | location = Leiden, South Holland | isbn=978-904744368-1 | pages=293–294 }}. * {{citation | last=Fauchet | first=Claude | author-link=Claude Fauchet (historian) | year=1579 | title=Recueil des antiquitez gauloises et françoises | publisher=Chez Iacques du Puys | location=Paris | oclc=862092071 | url = https://books.google.com/books?id=73Wq83cTVR0C | language=fr }}. * {{Cite book|editor-last=Flacius-Illyricus|editor-first=Matthias|editor-link=Matthias Flacius Illyricus|chapter=Undecimus liber sive Appendix Historiae Francorum|title=Gregorii Turonici Historiae Francorum libri decem|year=1568|location=Basileae|publisher=Petrum Pernam|pages=XI, 1-89|chapter-url=https://books.google.com/books?id=UeeQBSc-CysC&pg=RA1-PA1}} *{{citation | last=Fouracre | first=Paul | year=2000 | title=The age of Charles Martel | publisher=Longmans | place=Harlow, England | isbn=978-058206475-1 }}. *{{citation | last=Goffart | first=Walter | year=1963 | title=The Fredegar Problem Reconsidered | journal=Speculum | volume=38 | issue=2 | pages=206–241 | jstor=2852450 | doi=10.2307/2852450 | s2cid=162319287 }}. Reprinted in {{citation | last=Goffart | first=Walter | year=1989 | title=Rome's Fall and After | publisher=Hambledon Press | location=London | isbn=978-185285001-2 | pages=319–354 | ref=none }}. *{{citation | last=Goffart | first=Walter | title= Review of: Collins, Roger. Die Fredegar-Chronikon. Monumenta Germaniae Historica Studien und Texte vol. 44. Hannover: Hahnsche Buchhandlung, 2007 | journal=The Medieval Review | date=8 February 2009 | url = https://scholarworks.iu.edu/dspace/bitstream/handle/2022/6500/09.02.08.html?sequence=1 }}.<!--The Medieval Review is an online journal only - there is no print version --> *{{citation | last=Hellmann | first=Siegmund | year=1934 | title=Das Fredegarproblem | journal=Historische Vierteljahrschrift | volume=29 | pages=36–92 | language=de }}. <!--Volume is actually dated 1934-1935. Goffart uses 1934 but other sources have 1935 --> *{{ citation | last=Krusch | first=Bruno | year=1882 | title=Die Chronicae des sogenannten Fredegar | journal=Neues Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde | volume=7 | pages=247–351, 421–516 | url=http://www.digizeitschriften.de/dms/img/?PID=PPN345858530_0007%7Clog32 | language=de }}. *{{citation | editor-last=Krusch | editor-first=Bruno | year=1888 | chapter=Chronicarum quae dicuntur Fredegarii Scholastici libri IV. cum Continuationibus | title=[[Monumenta Germaniae Historica]]: Scriptores rerum Merovingicarum, Volume 2 Fredegarii et aliorum Chronica. Vitae sanctorum | place=Hannover | publisher=impensis bibliopolii Hahniani | chapter-url=https://bildsuche.digitale-sammlungen.de/index.html?c=viewer&l=en&bandnummer=bsb00000749&pimage=9&v=&nav= | language=la }}. *{{citation | last=Monod | first=Gabriel | year=1885 | title=Études critiques sur les sources de l'histoire mérovingienne. La Compilation dite de "Frédégaire" | publisher=F. Vieweg | location = Paris | url = http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k61061331/f5.image | language=la }}. * {{citation | last=Schwedler | first=Gerald | year=2013 | chapter=Lethe and 'Delete'&mdash;Disgarding the past in the early Middle Ages: the case of Fredegar | editor1-last=Goeing | editor1-first=Anja-Silvia | editor2-last=Grafton | editor2-first=Anthony | editor3-last=Michel | editor3-first=Paul |title=Collectors' Knowledge: What Is Kept, What Is Discarded / Aufbewahren oder wegwerfen: wie Sammler entscheiden | publisher=Brill | location = Leiden, South Holland | isbn=978-900426216-4 | pages=71–96 }}. <!--whole article visible in preview https://books.google.com/books?id=gU3MAQAAQBAJ&lpg=PA73&ots=J4fcztvk2s&dq=Claromontanus%2010910&pg=PA71#v=onepage&q&f=false--> *{{citation | last=Wallace-Hadrill | first=J.M. | year=1958 | title=Fredegar and the history of France | journal=Bulletin of the John Rylands Library | volume=40 | issue=2 | pages=527–550 | doi=10.7227/BJRL.40.2.10 | url = https://www.escholar.manchester.ac.uk/uk-ac-man-scw:1m1955 | url-access=subscription }}. Reprinted in: {{citation | last=Wallace-Hadrill | first=J. M.| year=1962 | chapter=Fredegar and the history of France | title=The Long-Haired Kings, and other studies in Frankish history | place=London | publisher=Methuen | oclc=1102824 | pages=71–94 | ref=none }}. * {{Cite book|editor-last=Wallace-Hadrill|editor-first=John Michael|editor-link=John Michael Wallace-Hadrill|title=The Fourth Book of the Chronicle of Fredegar with its Continuations|year=1960|location=London|publisher=Thomas Nelson|url=https://books.google.com/books?id=eudnAAAAMAAJ}} {{refend}} [[Категорија:Франкија]] 0lqs3kikeeo91a47oqahv7w9j8dpjq4 5563103 5563101 2026-05-24T22:32:11Z Buli 2648 5563103 wikitext text/x-wiki {{italic title}} [[File:Paris,_BnF_MS_Latin_10910_fol._23v_Chronicle_of_Fredegar_-_Miniature_Eusebius,_Jerome_and_a_mallard_drake.jpg|врска=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Paris,_BnF_MS_Latin_10910_fol._23v_Chronicle_of_Fredegar_-_Miniature_Eusebius,_Jerome_and_a_mallard_drake.jpg|мини|Цртеж со перо од најстариот ракопис за кој се верува дека ги прикажува [[Евсевиј Кесариски|Евсевиј]] и Јероним, 715 н.е.{{sfn|Monod|1885|p=25 fn. 1}}]] '''''Фредегариевата хроника''''' (латински '''''Chronicae Fredegarii''''') е една од најважните историски извори за раното средновековие во Западна Европа, особено за Франкското кралство во меровингскиот период. Таа е компилација од 7. век, најверојатно составена во [[Бургундија]] (дел од денешна Франција). == Авторство и датирање == Авторот е непознат — во ниту еден од зачуваните ракописи не се споменува име. Името „Фредегар“ (Fredegar) се појавува дури во 16 век и веројатно е подоцнежно припишување. Современите историчари често зборуваат за „псевдо-Фредегар“ или анонимен компилатор од Бургундија. Хрониката е составена околу 660 година, бидејќи завршува со настани од 642 година, но содржи навестувања за подоцнежни години (до околу 658–660 г., вклучително и сончево затемнување во 660 г.). Некои научници сметаат дека може да е дело на еден автор, други — на повеќе луѓе или на компилатор кој собрал и уредил материјали. Веројатно авторот бил световен човек (лаик) со пристап до кралски или црковни архиви, а не монах. == Наводи == {{наводи}} == Извори == {{refbegin|40em|indent=yes}} * {{citation | last=Collins | first=Roger | year=2007 | title = Die Fredegar-Chroniken | location = Hannover | publisher=Hahnsche Buchhandlung | series=Monumenta Germaniae Historica Studien und Texte, 44 | isbn=978-377525704-6 | language=de }}. *{{citation | last=Collins | first=Roger | year=2009a | chapter=Fredegar | editor1-last=Thomas | editor1-first=David Richard | editor2-last=Roggema | editor2-first=Barbara | editor3-last=Sala | editor3-first=Juan Pedro Monferrer | title = Christian-Muslim Relations: A Bibliographical History (600-900) | publisher=Brill | place=Leiden | isbn=978-904744368-1 | pages=137–138 }}. *{{citation | last=Collins | first=Roger | year=2009b | chapter=Historia vel Gesta Francorum | editor1-last=Thomas | editor1-first=David Richard | editor2-last=Roggema | editor2-first=Barbara | editor3-last=Sala | editor3-first=Juan Pedro Monferrer | title=Christian-Muslim Relations: A Bibliographical History (600-900) | publisher=Brill | location = Leiden, South Holland | isbn=978-904744368-1 | pages=293–294 }}. * {{citation | last=Fauchet | first=Claude | author-link=Claude Fauchet (historian) | year=1579 | title=Recueil des antiquitez gauloises et françoises | publisher=Chez Iacques du Puys | location=Paris | oclc=862092071 | url = https://books.google.com/books?id=73Wq83cTVR0C | language=fr }}. * {{Cite book|editor-last=Flacius-Illyricus|editor-first=Matthias|editor-link=Matthias Flacius Illyricus|chapter=Undecimus liber sive Appendix Historiae Francorum|title=Gregorii Turonici Historiae Francorum libri decem|year=1568|location=Basileae|publisher=Petrum Pernam|pages=XI, 1-89|chapter-url=https://books.google.com/books?id=UeeQBSc-CysC&pg=RA1-PA1}} *{{citation | last=Fouracre | first=Paul | year=2000 | title=The age of Charles Martel | publisher=Longmans | place=Harlow, England | isbn=978-058206475-1 }}. *{{citation | last=Goffart | first=Walter | year=1963 | title=The Fredegar Problem Reconsidered | journal=Speculum | volume=38 | issue=2 | pages=206–241 | jstor=2852450 | doi=10.2307/2852450 | s2cid=162319287 }}. Reprinted in {{citation | last=Goffart | first=Walter | year=1989 | title=Rome's Fall and After | publisher=Hambledon Press | location=London | isbn=978-185285001-2 | pages=319–354 | ref=none }}. *{{citation | last=Goffart | first=Walter | title= Review of: Collins, Roger. Die Fredegar-Chronikon. Monumenta Germaniae Historica Studien und Texte vol. 44. Hannover: Hahnsche Buchhandlung, 2007 | journal=The Medieval Review | date=8 February 2009 | url = https://scholarworks.iu.edu/dspace/bitstream/handle/2022/6500/09.02.08.html?sequence=1 }}.<!--The Medieval Review is an online journal only - there is no print version --> *{{citation | last=Hellmann | first=Siegmund | year=1934 | title=Das Fredegarproblem | journal=Historische Vierteljahrschrift | volume=29 | pages=36–92 | language=de }}. <!--Volume is actually dated 1934-1935. Goffart uses 1934 but other sources have 1935 --> *{{ citation | last=Krusch | first=Bruno | year=1882 | title=Die Chronicae des sogenannten Fredegar | journal=Neues Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde | volume=7 | pages=247–351, 421–516 | url=http://www.digizeitschriften.de/dms/img/?PID=PPN345858530_0007%7Clog32 | language=de }}. *{{citation | editor-last=Krusch | editor-first=Bruno | year=1888 | chapter=Chronicarum quae dicuntur Fredegarii Scholastici libri IV. cum Continuationibus | title=[[Monumenta Germaniae Historica]]: Scriptores rerum Merovingicarum, Volume 2 Fredegarii et aliorum Chronica. Vitae sanctorum | place=Hannover | publisher=impensis bibliopolii Hahniani | chapter-url=https://bildsuche.digitale-sammlungen.de/index.html?c=viewer&l=en&bandnummer=bsb00000749&pimage=9&v=&nav= | language=la }}. *{{citation | last=Monod | first=Gabriel | year=1885 | title=Études critiques sur les sources de l'histoire mérovingienne. La Compilation dite de "Frédégaire" | publisher=F. Vieweg | location = Paris | url = http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k61061331/f5.image | language=la }}. * {{citation | last=Schwedler | first=Gerald | year=2013 | chapter=Lethe and 'Delete'&mdash;Disgarding the past in the early Middle Ages: the case of Fredegar | editor1-last=Goeing | editor1-first=Anja-Silvia | editor2-last=Grafton | editor2-first=Anthony | editor3-last=Michel | editor3-first=Paul |title=Collectors' Knowledge: What Is Kept, What Is Discarded / Aufbewahren oder wegwerfen: wie Sammler entscheiden | publisher=Brill | location = Leiden, South Holland | isbn=978-900426216-4 | pages=71–96 }}. <!--whole article visible in preview https://books.google.com/books?id=gU3MAQAAQBAJ&lpg=PA73&ots=J4fcztvk2s&dq=Claromontanus%2010910&pg=PA71#v=onepage&q&f=false--> *{{citation | last=Wallace-Hadrill | first=J.M. | year=1958 | title=Fredegar and the history of France | journal=Bulletin of the John Rylands Library | volume=40 | issue=2 | pages=527–550 | doi=10.7227/BJRL.40.2.10 | url = https://www.escholar.manchester.ac.uk/uk-ac-man-scw:1m1955 | url-access=subscription }}. Reprinted in: {{citation | last=Wallace-Hadrill | first=J. M.| year=1962 | chapter=Fredegar and the history of France | title=The Long-Haired Kings, and other studies in Frankish history | place=London | publisher=Methuen | oclc=1102824 | pages=71–94 | ref=none }}. * {{Cite book|editor-last=Wallace-Hadrill|editor-first=John Michael|editor-link=John Michael Wallace-Hadrill|title=The Fourth Book of the Chronicle of Fredegar with its Continuations|year=1960|location=London|publisher=Thomas Nelson|url=https://books.google.com/books?id=eudnAAAAMAAJ}} {{refend}} [[Категорија:Франкија]] [[Категорија:Историографија]] hto7ud75exfisbwdpie5mbzetf1k4m4 4 1390245 5563239 5561796 2026-05-25T11:05:45Z Инокентиј 47954 5563239 wikitext text/x-wiki {{:ВП:УНЗ|Тиверополник}} {{:ВП:УНС|Минхенски договор|||9|[[Податотека:Map of Europe.svg|20п|]] Меѓународна (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Операција „Бура“|||10|{{flag|Хрватска}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Русификација на Украина|||10|{{flag|Украина}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Протести во Загреб (1918)|||5|{{flag|Хрватска}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Договор Тито-Шубашиќ|||4|{{flag|Хрватска}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Банкарски систем на Азербејџан|||4|{{flag|Азербејџан}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Исламот во Народна Социјалистичка Република Албанија|||4|{{flag|Албанија}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Жените во Спарта|||5|{{flag|Грција}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Забрањено Пушење|||7|{{flag|Босна и Херцеговина}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Босанскохерцеговски медиуми|||8|{{flag|Босна и Херцеговина}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Ханка Палдум|||5|{{flag|Босна и Херцеговина}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Силвана Арменулиќ|||6|{{flag|Босна и Херцеговина}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Власи во Србија|||5|{{flag|Србија}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Срби во Босна и Херцеговина|||9|{{flag|Босна и Херцеговина}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Здравствена заштита во Косово|||8|{{flag|Косово}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Уништување на албанското наследство во Косово|||6|{{flag|Косово}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Швајцарски поход на Суворов|||8|{{flag|Русија}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Време на херои (организација)|||4|{{flag|Русија}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Науката и технологијата во Русија|||5|{{flag|Русија}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Московска Хелсиншка група|||5|{{flag|Русија}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Закон за руски странски агенти|||9|{{flag|Русија}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Приходи во Русија|||10|{{flag|Русија}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|ХИВ/СИДА во Русија|||10|{{flag|Русија}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Сергеј Магнитски|||6|[[Податотека:Map of Europe.svg|20п|]] Меѓународна (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Пропаганда во Русија|||6|[[Податотека:Map of Europe.svg|20п|]] Меѓународна (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Rail Baltica|||6|[[Податотека:Map of Europe.svg|20п|]] Меѓународна (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Курски поход|||10|[[Податотека:Map of Europe.svg|20п|]] Меѓународна (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Меѓуморје|||5|[[Податотека:Map of Europe.svg|20п|]] Меѓународна (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Лублински триаголник|||5|{{flag|Литванија}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Харковски договори|||4|[[Податотека:Map of Europe.svg|20п|]] Меѓународна (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Меморијал (друштво)|||9|[[Податотека:Map of Europe.svg|20п|]] Меѓународна (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Пат од Варјазите до Грците|||3|[[Податотека:Map of Europe.svg|20п|]] Меѓународна (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Брест-литовски договор (Украина - Централни сили)|||4|[[Податотека:Map of Europe.svg|20п|]] Меѓународна (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Антивоени протести во Белград (1991-1992)|||4|[[Податотека:Map of Europe.svg|20п|]] Меѓународна (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Протести во Мангистауската Област (2011)|||9|{{flag|Казахстан}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Науката и технологијата во Казахстан|||6|{{flag|Казахстан}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Рахат Алиев|||6|{{flag|Казахстан}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Ел-Фараби|||9|{{flag|Казахстан}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Торнике Шенгелија|||3|{{flag|Грузија}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Хвича Кварацхелија|||8|{{flag|Грузија}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Убиство на Сандро Гиргвлијани|||5|{{flag|Грузија}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Сухумски нереди (1989)|||3|{{flag|Грузија}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Советска инвазија на Грузија|||7|{{flag|Грузија}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Германска окупација на Латвија во Втората светска војна|||3|{{flag|Латвија}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Време на барикади|||5|{{flag|Латвија}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Јунско востание (Литванија)|||6|{{flag|Литванија}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Советска економска блокада на Литванија|||9|{{flag|Литванија}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Закон за повторно воспоставување на Литванија|||3|{{flag|Литванија}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Герилска војна во балтичките држави|||6|{{flag|Литванија}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Советски депортации од Литванија|||5|{{flag|Литванија}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Владимир Кличко|||10|{{flag|Украина}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Виталиј Кличко|||10|{{flag|Украина}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Володимир Зеленски|||10|{{flag|Украина}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Војна во Донбас|||10|{{flag|Украина}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Опсада на Малта (Втора светска војна)|||10|{{flag|Малта}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Гувернаторство Црна Гора|||6|{{flag|Црна Гора}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Црна Гора и еврото|||2|{{flag|Црна Гора}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Срби во Црна Гора|||4|{{flag|Црна Гора}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Никола Пејаковиќ|||1|{{flag|Република Српска}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Хиперинфлација во Грција|||2|{{flag|Грција}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Старогрчки монети|||3|{{flag|Грција}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Персиски тепих|||9|{{flag|Иран}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Корупција во Узбекистан|||4|{{flag|Узбекистан}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Верска слобода во Узбекистан|||9|{{flag|Узбекистан}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Шавкат Мирзијоев|||7|{{flag|Узбекистан}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Турски доселеници во Северен Кипар|||3|{{flag|Кипар}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Кипарска финансиска криза (2012–2013)|||3|{{flag|Кипар}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Ледра (улица)|||2|{{flag|Кипар}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Список на џамии во Одрин|||1|{{flag|Турција}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Џамија Ариф-ага (Одрин)|||1|{{flag|Турција}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Џамија Атик Али-паша (Одрин)|||1|{{flag|Турција}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Џамија Ајшекaдин|||1|{{flag|Турција}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Џамија Дефтердар Мустафа-паша|||1|{{flag|Турција}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Џамија Гази Хоџа|||1|{{flag|Турција}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Џамија Гази Михал-бег|||1|{{flag|Турција}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Џамија Хидир-ага|||1|{{flag|Турција}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Џамија Кади Бедредин|||1|{{flag|Турција}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Џамија Кушчу Доган|||1|{{flag|Турција}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Џамија Лари|||1|{{flag|Турција}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Џамија Мезит-бег|||1|{{flag|Турција}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Џамија Бедевизаде Ахмед-бег|||1|{{flag|Турција}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Џамија Чакир-ага (Одрин)|||1|{{flag|Турција}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Џамија Дарулхадис|||1|{{flag|Турција}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Стара џамија Карагач|||1|{{flag|Турција}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Џамија Медреса Али-бег|||1|{{flag|Турција}} (нова статија)}} {{:ВП:УНК}} [[Категорија:Википедија:Уредувачки натпревари/СИЕ Пролет 2026|Тиверополник]] 9gilgimts8b2kw7k6zaxfkzm9ewk2ul 4 1390574 5563240 5549158 2026-05-25T11:06:40Z Инокентиј 47954 5563240 wikitext text/x-wiki {{:ВП:УНЗ|Filip GIMNAZIJA}} {{:ВП:УНС|Бунт на градоначалникот Алберт|2||2|{{ПОЛ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Архитектура на Естонија|4||4|{{ЕСТ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Источноевропско еврејство|5||5|[[Податотека:Map of Europe.svg|20п|]] Меѓународна (нова статија)}} {{:ВП:УНК}} [[Категорија:Википедија:Уредувачки натпревари/СИЕ Пролет 2026|Filip GIMNAZIJA]] clyo6p2j6trqokx14j37lyz5fskh2tv 4 1390829 5563242 5549156 2026-05-25T11:07:05Z Инокентиј 47954 5563242 wikitext text/x-wiki {{:ВП:УНЗ|XavieraMars}} {{:ВП:УНС|Мина Караџиќ|2||2|{{СРБ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Чукурова чешма|2||2|{{СРБ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Зоран Кнежевиќ (астроном)|1||1|{{СРБ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Александра Смиљаниќ|2||2|{{СРБ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНК}} [[Категорија:Википедија:Уредувачки натпревари/СИЕ Пролет 2026|XavieraMars]] 6g70q3chudd8zvnsb4fnk8f73vc6nmn 0 1391297 5563250 5551075 2026-05-25T11:19:59Z P.Nedelkovski 47736 поврзница 5563250 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Награда | име = Голема златна арена за најдобар филм<br/><small>Velika zlatna arena za najbolji film</small> | сегашни_награди = | слика = | големина_слика = 180px | опис_слик = | опис = Најдобар филм продуциран во Хрватска во претходната година | покривиел = | држава = 1957-1990 [[Југославија]]<br/>1992-до денес [[Хрватска]] | место = [[Пула]] | година = 1957 (неофицијално)<br/>1961 (официјално) | мрежно_место = [http://www.pulafilmfestival.hr pulafilmfestival.hr] }} {{Главна|Пулски филмски фестивал}} Наградите „Златна арена“ се основани во 1955 година како југословенски национални филмски награди што се доделуваат годишно на [[Пулски филмски фестивал|Пулскиот филмски фестивал|]] во [[Пула]], [[Хрватска]], со „Големата златна арена за најдобар филм“ како главна награда. Од 1955 до 1990 година наградите биле [[Југословенска кинематографија|југословенски]] еквивалент на [[Оскар|Наградите Оскар]]. Наградата е именувана по [[Пулски амфитеатар|Пулската арена]], римскиот амфитеатар од 1 век во крајбрежниот град Пула, каде што традиционално се одржуваат филмски проекции што претходат на церемонијата на доделување награди. Во 1991 година, фестивалот бил откажан поради [[распадот на Југославија]], но потоа повторно бил отворен во 1992 година како фестивал на филмски награди во [[Хрватска]], оттогаш па натаму исклучувајќи ги филмовите и режисерите од денешна [[Словенија]], [[Босна и Херцеговина]], [[Црна Гора]], [[Србија]] и [[Македонија]].{{ref label|Pula91|A|}} Се одржува во овој формат секоја година оттогаш, иако на изданието во 1994 година не биле доделени награди.{{ref label|Pula94|B|}} Натпреварувачката програма на фестивалот обично вклучува проекции на сите месно произведени играни филмови снимени во претходните 12 месеци, што е овозможено поради релативно ниското, но високо субвенционирано од државата производство на државната филмска индустрија. Ова значи дека секој што е вклучен во нивното создавање автоматски се квалификува за наградите „Златна арена“. Затоа, нема објавени листи на номинирани во стилот на Оскар пред самата церемонија на доделување. Наградите ги доделува жири од пет или шест члена кои се именуваат пред секое фестивалско издание од страна на управниот одбор на фестивалот. Тие обично вклучуваат истакнати филмски режисери и филмски критичари. Иако фестивалот е основан во 1954 година, наградата за најдобар филм првпат е доделена во 1957 година - пред изданието во 1957 година, фестивалот имал посебни награди по избор на критичарите и награди на публиката за најдобар филм прикажан на фестивалот. До 1990 година, наградата секогаш се доделувала на продуцентската куќа или компании на филмот, освен во 1981 година кога наградата била споена со [[Златната арена за најдобар режисер]] и режисерот и продуцентските компании на победничкиот филм (''[[Падот на Италија]]'' од [[Лордан Зафрановиќ]]) биле заслужни за наградата. За време на југословенскиот период, филмското производство било децентрализирано, при што секоја од шесте републики имала свои големи филмски продуцентски компании. [[Јадран Филм]] со седиште во [[Загреб]] и [[Авала Филм]] со седиште во [[Белград]] биле двете најуспешни, освојувајќи 11 и 8 награди соодветно. Во 1990-тите, наградата повремено се спојувала со наградата за најдобар режисер, сè до 1999 година, кога стариот формат бил накратко повторно воведен. Помеѓу 2003 и 2007 година, филмските режисери биле наградувани со наградата за најдобар филм, а сепак биле подобни за посебна награда за најдобар режисер (иако во четири од пет наврати во овој период истиот режисер ги освоил обете награди за истиот филм). Од 2008 година, наградата му се доделува на продуцентот на филмот. ==Список на победници== ===1955–1980=== Во следната табела се наведени сите филмови кои биле добитници на трите главни награди во раздобјето од 1957 до 1980 година. Во четири наврати, два филма ја делеле истата награда - во 1961 и 1965 година, два филма ја делеле Големата златна арена, во 1966 година, два филма ја делеле наградата за второ место, а во 1967 година, два филма ја делеле наградата за трето место. Покрај ова, наградата за второ место во 1965 година не била доделена. Споделените награди се означени со ѕвездичка (*). ;Промени на наградите *Во 1954 година немало фестивалско жири и биле доделени посебни награди „Избор на критичарите“ и „Публика“. Наградата „Избор на критичарите“ за најдобар филм му припаднала на филмот на [[Франтишек Чап]] „[[Весна (филм)|Весна]]“, а Наградата на публиката за најдобар филм му припаднала на филмот на [[Федор Ханжековиќ]] „Стојан Мутикаша“. Во следните години, наградите на критичарите и на публиката се одржувале напоредно со наградите доделени од фестивалското жири, па наградите од 1954 година обично не се сметаат за претходници на денешната Голема златна арена. *Во 1955 година за првпат било воведено фестивалско жири и тоа било и прв пат наградата официјално да се нарече „Голема Златна арена“. Иако му била доделена на режисерот на најдобриот филм, таа е „де факто“ првата Голема Златна арена за најдобар филм, а ја освои Франтишек Чап за филмот „Моментални одлуки“. *Во 1956 година наградата за најдобар филм не била доделена во никаква форма. *Од 1957 до 1960 година, жирито на фестивалот ги рангираше трите најдобри филмови на фестивалот, без да им додели официјална награда. *Од 1961 до 1968 година, Големата златна арена била доделена на најдобар филм, заедно со наградата за второ место наречена „Голема сребрена арена“ и наградата за трето место наречена „Сребрена арена“. *Од 1969 до 1980 година, наградата за трето место била преименувана во „Голема бронзена арена“. {| class="wikitable sortable" cellpadding="5" |- !width="70"|'''Година''' !width="80"|'''Награда''' !width="240"|'''Филм''' !width="160"|'''Режисер)''' |- | style="text-align:center;"|[[1955]]||style="background:#FFFACD"| <center>[[Податотека:gold medal icon.svg|alt=1|link=]] ||style="background:#FFFACD"|''[[Мигови на одлука (филм од 1955)|Моменти на одлука]]'' ||style="background:#FFFACD"|[[Франтишек Чап]] |- | style="text-align:center;"|[[1956]]||colspan="4" bgcolor=#EEEEEE| <center>''Големата златна арена не била доделена.'' |- | rowspan="3" style="text-align:center;"|[[1957]]||style="background:#FFFACD"| <center>[[Податотека:gold medal icon.svg|alt=1|link=]] ||style="background:#FFFACD"|''[[Поп Ќира и поп Спира (филм)|Поп Ќира и поп Спира]]'' ||style="background:#FFFACD"|[[Соја Јовановиќ]] |- | <center>[[Податотека:silver medal icon.svg|alt=2|link=]] ||''[[На своето тело господар]]'' ||[[Федор Ханжековиќ]] |- | <center>[[Податотека:Bronze medal icon.svg|alt=3|link=]] ||''[[Во сабота навечер]]'' ||[[Владимир Погачиќ]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"|[[1958]]||style="background:#FFFACD"|<center>[[Податотека:gold medal icon.svg|alt=1|link=]] ||style="background:#FFFACD"|''[[Х-8 (филм)|Х-8]]'' ||style="background:#FFFACD"|[[Никола Танхофер]] |- | <center>[[Податотека:silver medal icon.svg|alt=2|link=]] ||''[[Пат долг година дена]]'' ||[[Џузепе де Сантис]] |- | <center>[[Податотека:Bronze medal icon.svg|alt=3|link=]] ||''[[Низ гранките небо (филм)|Низ гранките небо]]'' ||[[Столе Јанковиќ]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"|[[1959]]||style="background:#FFFACD"|<center> [[Податотека:gold medal icon.svg|alt=1|link=]] ||style="background:#FFFACD"|''[[Воз без возен ред]]'' ||style="background:#FFFACD"|[[Вељко Булајиќ]] |- | <center>[[Податотека:silver medal icon.svg|alt=2|link=]] ||''[[Три четвртини од Сонцето]]'' ||[[Јоже Бабич]] |- | <center>[[Податотека:Bronze medal icon.svg|alt=3|link=]] ||''[[Пет минути рај]]'' ||[[Игор Претнар]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"|[[1960]]||style="background:#FFFACD"|<center> [[Податотека:gold medal icon.svg|alt=1|link=]] ||style="background:#FFFACD"|''[[Деветтиот круг (филм од 1960)|Деветтиот круг]]'' ||style="background:#FFFACD"|[[Франце Штиглиц]] |- | <center>[[Податотека:silver medal icon.svg|alt=2|link=]] ||''[[Војна (филм од 1960)|Војна]]'' ||[[Вељко Булајиќ]] |- | <center>[[Податотека:Bronze medal icon.svg|alt=3|link=]] ||''[[Три Ани]]'' ||[[Бранко Бауер]] |- | rowspan="4" style="text-align:center;"|[[1961]]||style="background:#FFFACD"|<center> [[Податотека:gold medal icon.svg|alt=1|link=]] ||style="background:#FFFACD"|''[[Балада за трубата и облакот]]'' ||style="background:#FFFACD"|[[Франце Штиглиц]] |- |style="background:#FFFACD"|<center>[[Податотека:gold medal icon.svg|alt=1|link=]] ||style="background:#FFFACD"|''[[Зовриениот град (филм)|Зовриениот град]]'' ||style="background:#FFFACD"|[[Вељко Булајиќ]] |- | <center>[[Податотека:silver medal icon.svg|alt=2|link=]] ||''[[Веселица]]'' ||[[Јоже Бабич]] |- | <center>[[Податотека:Bronze medal icon.svg|alt=3|link=]] ||''[[Песна (филм од 1961)|Песна]]'' ||[[Радош Новаковиќ]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"|[[1962]]||style="background:#FFFACD"| <center>[[Податотека:gold medal icon.svg|alt=1|link=]] ||style="background:#FFFACD"|''[[Козара (филм)|Козара]]'' ||style="background:#FFFACD"|[[Вељко Булајиќ]] |- | <center>[[Податотека:silver medal icon.svg|alt=2|link=]] ||''[[Саша (филм)|Саша]]'' ||[[Раденко Остојиќ]] |- | <center>[[Податотека:Bronze medal icon.svg|alt=3|link=]] ||''[[Прекубројна]]'' ||[[Бранко Бауер]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"|[[1963]]||style="background:#FFFACD"| <center>[[Податотека:gold medal icon.svg|alt=1|link=]] ||style="background:#FFFACD"|''[[Лице во лице]]'' ||style="background:#FFFACD"|[[Бранко Бауер]] |- | <center>[[Податотека:silver medal icon.svg|alt=2|link=]] ||''[[Радопоље (филм)|Радопоље]]'' ||[[Столе Јанковиќ]] |- | <center>[[Податотека:Bronze medal icon.svg|alt=3|link=]] ||''[[Самоникли]]'' ||[[Игор Пертнар]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"|[[1964]]||style="background:#FFFACD"| <center>[[Податотека:gold medal icon.svg|alt=1|link=]] ||style="background:#FFFACD"|''[[Службена положба]]'' ||style="background:#FFFACD"|[[Фадил Хаџиќ]] |- | <center>[[Податотека:silver medal icon.svg|alt=2|link=]] ||''[[Марш на Дрина (филм)|Марш на Дрина]]'' ||[[Жика Митровиќ]] |- | <center>[[Податотека:Bronze medal icon.svg|alt=3|link=]] ||''[[Не плачи, Петре]]'' ||[[Франце Штиглиц]] |- | rowspan="4" style="text-align:center;"|[[1965]]||style="background:#FFFACD"| <center>[[Податотека:gold medal icon.svg|alt=1|link=]] ||style="background:#FFFACD"|''[[Прометеј од островот Вишевица]]'' ||style="background:#FFFACD"|[[Ватрослав Мимица]] |- | style="background:#FFFACD"|<center>[[Податотека:gold medal icon.svg|alt=1|link=]] ||style="background:#FFFACD"|''[[Три (филм од 1965)|Три]]'' ||style="background:#FFFACD"|[[Александар Петровиќ]] |- | <center>[[Податотека:silver medal icon.svg|alt=2|link=]] ||colspan="3" bgcolor=#EEEEEE| <center>''Втората награда не била доделена.'' |- | <center>[[Податотека:Bronze medal icon.svg|alt=3|link=]] ||''[[Да се дојде и да се остане]]'' ||[[Бранко Бауер]] |- | rowspan="4" style="text-align:center;"|[[1966]]|| style="background:#FFFACD"|<center>[[Податотека:gold medal icon.svg|alt=1|link=]] ||style="background:#FFFACD"|''[[Понедељак или уторак]]'' ||style="background:#FFFACD"|[[Ватрослав Мимица]] |- | <center>[[Податотека:silver medal icon.svg|alt=2|link=]] ||''[[Штитеник (филм од 1966)|Штитеник]]''||[[Владан Слијепчевиќ]] |- | <center>[[Податотека:silver medal icon.svg|alt=2|link=]] ||''[[Рондо (филм)|Рондо]]'' ||[[Звонимир Берковиќ]] |- | <center>[[Податотека:Bronze medal icon.svg|alt=3|link=]] ||''[[Сон (филм од 1966)|Сон]]'' ||[[Пуриша Ѓорѓевиќ]] |- | rowspan="4" style="text-align:center;"|[[1967]]||style="background:#FFFACD"| <center>[[Податотека:gold medal icon.svg|alt=1|link=]] ||style="background:#FFFACD"|''[[Собирачи на перја (филм)|Собирачи на перја]]'' ||style="background:#FFFACD"|[[Александар Петровиќ]] |- | <center>[[Податотека:silver medal icon.svg|alt=2|link=]] ||''[[Утро (филм)|Утро]]'' ||[[Пуриша Ѓорѓевиќ]] |- | <center>[[Податотека:Bronze medal icon.svg|alt=3|link=]] ||''[[Бреза (филм)|Бреза]]'' ||[[Анте Бабаја]] |- | <center>[[Податотека:Bronze medal icon.svg|alt=3|link=]] ||''[[На авиони од хартија]]'' ||[[Матјаж Клопчич]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"|[[1968]]||style="background:#FFFACD"| <center>[[Податотека:gold medal icon.svg|alt=1|link=]] ||style="background:#FFFACD"|''[[Кога ќе бидам мртов и бел]]'' ||style="background:#FFFACD"|[[Живојин Павловиќ]] |- | <center>[[Податотека:silver medal icon.svg|alt=2|link=]] ||''[[Пладне (филм од 1968)|Пладне]]'' ||[[Пуриша Ѓорѓевиќ]] |- | <center>[[Податотека:Bronze medal icon.svg|alt=3|link=]] ||''[[Имам две мајки и двајца татковци (филм)|Имам две мајки и двајца татковци]]'' ||[[Крешимир Голик]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"|[[1969]]||style="background:#FFFACD"| <center>[[Податотека:gold medal icon.svg|alt=1|link=]] ||style="background:#FFFACD"|''[[Низводно од сонцето]]'' ||style="background:#FFFACD"|[[Федор Шкубоња]] |- | <center>[[Податотека:silver medal icon.svg|alt=2|link=]] ||''[[Случка (филм)|Случка]]'' ||[[Ватрослав Мимица]] |- | <center>[[Податотека:Bronze medal icon.svg|alt=3|link=]] ||''[[Наскоро ќе дојде пропаста на светот]]'' ||[[Александар Петровиќ]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"|[[1970]]||style="background:#FFFACD"| <center>[[Податотека:gold medal icon.svg|alt=1|link=]] ||style="background:#FFFACD"|''[[Лисици (филм)|Лисици]]'' ||style="background:#FFFACD"|[[Крсто Папиќ]] |- | <center>[[Податотека:silver medal icon.svg|alt=2|link=]] ||''[[Велосипедисти (филм)|Велосипедисти]]'' ||[[Пуриша Ѓорѓевиќ]] |- | <center>[[Податотека:Bronze medal icon.svg|alt=3|link=]] ||''[[Бубачки в глава]]'' ||[[Милош Радивојевиќ]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"|[[1971]]||style="background:#FFFACD"| <center>[[Податотека:gold medal icon.svg|alt=1|link=]] ||style="background:#FFFACD"|''[[Црвено класје]]'' ||style="background:#FFFACD"|[[Живојин Павловиќ]] |- | <center>[[Податотека:silver medal icon.svg|alt=2|link=]] ||''[[Во гората расте зелен бор]]'' ||[[Антун Врдољак]] |- | <center>[[Податотека:Bronze medal icon.svg|alt=3|link=]] ||''[[Опклада]]'' ||[[Здравко Рандиќ]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"|[[1972]]||style="background:#FFFACD"| <center>[[Податотека:gold medal icon.svg|alt=1|link=]] ||style="background:#FFFACD"|''[[Мајстор и Маргарита (филм)|Мајстор и Маргарита]]'' ||style="background:#FFFACD"|[[Александар Петровиќ]] |- | <center>[[Податотека:silver medal icon.svg|alt=2|link=]] ||''[[Волк самотник]]'' ||[[Обрад Глупчевиќ]] |- | <center>[[Податотека:Bronze medal icon.svg|alt=3|link=]] ||''[[Како да се умре]]'' ||[[Миомир Мики Стаменковиќ]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"|[[1973]]||style="background:#FFFACD"|<center> [[Податотека:gold medal icon.svg|alt=1|link=]] ||style="background:#FFFACD"|''[[Сутјеска (филм од 1973)|Сутјеска]]'' ||style="background:#FFFACD"|[[Стипе Делиќ]] |- |<center>[[Податотека:silver medal icon.svg|alt=2|link=]] ||''[[Бомбаши (филм)|Бомбаши]]'' ||[[Предраг Голубовиќ]] |- |<center>[[Податотека:Bronze medal icon.svg|alt=3|link=]] ||''[[Да се живее од љубов]]'' ||[[Крешимир Голик]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"|[[1974]]||style="background:#FFFACD"|<center>[[Податотека:gold medal icon.svg|alt=1|link=]] ||style="background:#FFFACD"|''[[Ужичка Република (филм)|Ужичка Република]]'' ||style="background:#FFFACD"|[[Жика Митровиќ]] |- |<center>[[Податотека:silver medal icon.svg|alt=2|link=]] ||''[[Дервиш и смрт (филм)|Дервиш и смрт]]'' ||[[Здравко Велимировиќ]] |- |<center>[[Податотека:Bronze medal icon.svg|alt=3|link=]] ||''[[Црвен удар]]'' ||[[Предраг Голубовиќ]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"|[[1975]]||style="background:#FFFACD"|<center> [[Податотека:gold medal icon.svg|alt=1|link=]] ||style="background:#FFFACD"|''[[Куќа (филм)|Куќа]]'' ||style="background:#FFFACD"|[[Богдан Жижиќ]] |- |<center>[[Податотека:silver medal icon.svg|alt=2|link=]] ||''[[Зимување во Јакобсфелд]]'' ||[[Бранко Бауер]] |- |<center>[[Податотека:Bronze medal icon.svg|alt=3|link=]] ||''[[Приказна за добрите луѓе]]'' ||[[Франце Штиглиц]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"|[[1976]]||style="background:#FFFACD"|<center> [[Податотека:gold medal icon.svg|alt=1|link=]] ||style="background:#FFFACD"|''[[Идеалист (филм)|Идеалист]]'' ||style="background:#FFFACD"|[[Игор Претнар]] |- |<center>[[Податотека:silver medal icon.svg|alt=2|link=]] ||''[[Најдолгиот пат]]'' ||[[Бранко Гапо]] |- |<center>[[Податотека:Bronze medal icon.svg|alt=3|link=]] ||''[[Селска буна 1573 (филм)|Селска буна 1573]]'' ||[[Ватрослав Мимица]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"|[[1977]]||style="background:#FFFACD"|<center>[[Податотека:gold medal icon.svg|alt=1|link=]] ||style="background:#FFFACD"|''[[Не наведнувај надвор]]'' ||style="background:#FFFACD"|[[Богдан Жижиќ]] |- |<center>[[Податотека:silver medal icon.svg|alt=2|link=]] ||''[[Акција стадион]]'' ||[[Душан Вукотиќ]] |- |<center>[[Податотека:Bronze medal icon.svg|alt=3|link=]] ||''[[Љубовниот живот на Будимир Трајковиќ]]'' ||[[Дејан Караклајиќ]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"|[[1978]]||style="background:#FFFACD"|<center>[[Податотека:gold medal icon.svg|alt=1|link=]] ||style="background:#FFFACD"|''[[Окупација во 26 слики]]'' ||style="background:#FFFACD"|[[Лордан Зафрановиќ]] |- |<center>[[Податотека:silver medal icon.svg|alt=2|link=]] ||''[[Браво маестро]]'' ||[[Рајко Грлиќ]] |- |<center>[[Податотека:Bronze medal icon.svg|alt=3|link=]] ||''[[Песот кој ги сакаше возовите]]'' ||[[Горан Паскаљевиќ]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"|[[1979]]||style="background:#FFFACD"|<center>[[Податотека:gold medal icon.svg|alt=1|link=]] ||style="background:#FFFACD"|''[[Трофеј]]'' ||style="background:#FFFACD"|[[Карољ Вичек]] |- |<center>[[Податотека:silver medal icon.svg|alt=2|link=]] ||''[[Усијање]]'' ||[[Боро Драшковиќ]] |- |<center>[[Податотека:Bronze medal icon.svg|alt=3|link=]] ||''[[Земските денови течат]]'' ||[[Горан Паскаљевиќ]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"|[[1980]]||style="background:#FFFACD"|<center>[[Податотека:gold medal icon.svg|alt=1|link=]] ||style="background:#FFFACD"|''[[Венецот на Петрија (филм)|Венецот на Петрија]]'' ||style="background:#FFFACD"|[[Срѓан Карановиќ]] |- |<center>[[Податотека:silver medal icon.svg|alt=2|link=]] ||''[[Тајната на Никола Тесла]]'' ||[[Крсто Папиќ]] |- |<center>[[Податотека:Bronze medal icon.svg|alt=3|link=]] ||''[[Кој тоа таму пее]]'' ||[[Слободан Шијан]] |} ===1981-1990=== Во 1981 година, наградите за второ и трето место биле повлечени.<ref name="pula81">{{нмс|url=http://www.pulafilmfestival.hr/hr/index.php?p=detail&article=245 |title=28. Филмски фестивал во Пула |publisher=[[Пулски филмски фестивал]] |language=хрватски |accessdate=21 мај 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110721102744/http://www.pulafilmfestival.hr/hr/index.php?p=detail&article=245 |archivedate=21 јули 2011 }}</ref> Во следната табела се наведени сите победници од 1981 до 1990 година. Големата златна арена не била доделена во 1982 година.<ref name="pula82">{{нмс|url=http://www.pulafilmfestival.hr/hr/index.php?p=detail&article=246|title=29. Филмски фестивал во Пула|издавач=[[Пулски филмски фестивал]]|јазик=хрватски|датум на пристап=21 мај 2010|url-access=https://web.archive.org/web/20110721102750/http://www.pulafilmfestival.hr/hr/index.php?p=detail&article=246|date-archive=21 јули 2011|url-status=dead|accessdate=2026-04-12|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721102750/http://www.pulafilmfestival.hr/hr/index.php?p=detail&article=246}}</ref> {| class="wikitable sortable" cellpadding="5" |- !width="70"|'''Година''' !width="240"|'''Филм''' !width="160"|'''Режисер''' |- | style="text-align:center;"|[[1981]]||''[[Падот на Италија]]'' ||[[Лордан Зафрановиќ]] |- | style="text-align:center;"|[[1982]]||colspan="3" bgcolor=#EEEEEE| <center>''Наградата не била доделена'' |- | style="text-align:center;"|[[1983]]||''[[Здивот на телото]]'' ||[[Живојин Павловиќ]] |- | style="text-align:center;"|[[1984]]||''[[Балкански шпион]]'' ||[[Душан Ковачевиќ]]<br />[[Божидар Николиќ]] |- | style="text-align:center;"|[[1985]]|| ''[[Татко на службен пат]]'' || [[Емир Кустурица]] |- | style="text-align:center;"|[[1986]]|| ''[[Среќна Нова ’49]]'' || [[Столе Попов]] |- | style="text-align:center;"|[[1987]]||''[[Веќе видено (филм)|Веќе видено]]'' || [[Горан Марковиќ]] |- | style="text-align:center;"|[[1988]]||''[[Живот со стрикото]]'' || [[Крсто Папиќ]] |- | style="text-align:center;"|[[1989]]||''[[Собирен центар]]'' || [[Горан Марковиќ]] |- | style="text-align:center;"|[[1990]]||''[[Глув барут (филм)|Глув барут]]'' || [[Бахрудин Ченгиќ]] |- |} ===1992 - до денес=== Среде [[распадот на Југославија]] и ескалацијата на насилството во 1991 година во раните фази на [[Хрватската војна за независност]], фестивалот бил ненадејно откажан во 1991 година веднаш по закажаното отворање кон крајот на јули.<ref name="pula91">{{нмс|url=http://www.pulafilmfestival.hr/hr/index.php?p=detail&article=255|title=38. Pulski filmski festival|publisher=[[Pula Film Festival]]|language=Croatian|accessdate=21 May 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721102734/http://www.pulafilmfestival.hr/hr/index.php?p=detail&article=255|archive-date=21 July 2011|url-status=dead}}</ref> Во 1992 година, фестивалот бил преименуван и повторно воведен како ''„Филмски фестивал во Пула''“, за разлика од ''„Фестивал на југословенскиот филм''“ како што бил познат претходно.<ref name="imdbpff">{{cite web|url=https://www.imdb.com/event/ev0000554/overview|title=Pula Film Festival: Overview|work=[[Internet Movie Database]]|accessdate=21 May 2010}}</ref> Категориите и имињата на наградите останале непроменети, но изборот бил ограничен само на хрватски филмови, исклучувајќи ги филмовите снимени во другите пет [[Социјалистичка Федеративна Република Југославија#Федерални единици|републики на Југославија]]. Ова значело дека првично само неколку филмови биле подобни за награди, а недостатокот на филмска активност за време на војната што следеле дури довела до откажување на церемонијата на доделување награди во 1994 година, бидејќи само еден хрватски игран филм бил продуциран во претходните 12 месеци.<ref name="pula94">{{cite web|url=http://www.pulafilmfestival.hr/hr/index.php?p=detail&article=258|title=41. Pulski filmski festival|publisher=[[Pula Film Festival]]|language=Croatian|accessdate=21 May 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721102740/http://www.pulafilmfestival.hr/hr/index.php?p=detail&article=258|archive-date=21 July 2011|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable sortable" cellpadding="5" |- !width="70"|'''Година''' !width="240"|'''Филм''' !width="160"|'''Режисер''' |- | style="text-align:center;"|1991||colspan="3" bgcolor=#EEEEEE| <center>''Фестивалот бил откажан'' |- | style="text-align:center;"|1992||''[[Приказна од Хрватска]]'' ||[[Крсто Папиќ]] |- | style="text-align:center;"|1993||''[[Контесата Дора]]'' ||[[Звонимир Берковиќ]] |- | style="text-align:center;"|1994||colspan="3" bgcolor=#EEEEEE| <center>''Програм за доделување на наградите бил откажан'' |- | style="text-align:center;"|1995|| ''[[Испрани]]'' || [[Зринко Огреста]] |- | style="text-align:center;"|1996||''[[Како почна војната на мојот остров]]'' || [[Винко Брешан]] |- | style="text-align:center;"|1997||''[[Мондо Бобо]]'' || [[Горан Рушиновиќ]] |- | style="text-align:center;"|1998||''[[Кога мртвите ќе запеат]]'' || [[Крсто Папиќ]] |- | style="text-align:center;"|1999||''[[Богородица (филм)|Богородица]]'' || [[Невен Хитрец]] |- | style="text-align:center;"|2000||''[[Маршал (филм)|Маршал]]'' || [[Винко Брешан]] |- | style="text-align:center;"|2001||''[[Бавно предавање]]'' || [[Бруно Гамулин]] |- | style="text-align:center;"|2002||''[[Фини мртви девојки]]'' || [[Далибор Матаниќ]] |- | style="text-align:center;"|2003||''[[Тука (филм)|Тука]]''|| [[Зринко Огреста]] |- | style="text-align:center;"|2004|| ''[[Долга мрачна ноќ]]'' || [[Антун Врдољак]] |- | style="text-align:center;"|2005|| ''[[Што Ива снимила на 21 октомври 2003]]'' || [[Томислав Радиќ]] |- | style="text-align:center;"|2006|| ''[[Сè џабе]]'' || [[Антонио Нуиќ]] |- | style="text-align:center;"|2007|| ''[[Живи и мртви]]'' || [[Кристијан Милиќ]] |- | style="text-align:center;"|2008|| ''[[Ничиј син]]'' || [[Арсен Антон Остојиќ]] |- | style="text-align:center;"|2009|| ''[[Метастази (филм)|Метастази]]'' || [[Бранко Шмит]] |- | style="text-align:center;"|2010|| ''[[Нека остане меѓу нас]]'' || [[Рајко Грлиќ]] |- | style="text-align:center;"|2011|| ''[[Котловина]]'' || [[Томислав Радиќ]] |- | style="text-align:center;"|2012|| ''[[Писмо до татко]]'' || [[Дамир Чучиќ]] |- | style="text-align:center;"|2013|| ''[[Одбрана и заштита]]'' || [[Бобо Јелчиќ]] |- | style="text-align:center;"|2014|| ''[[Број 55]]'' || [[Кристијан Милиќ]] |- | style="text-align:center;"|2015|| ''[[Звиздан]]'' || [[Далибор Матаниќ]] |- | style="text-align:center;"|2016|| ''[[Од другата страна (филм)|Од другата страна]]'' || [[Зринко Огреста]] |- | style="text-align:center;"|2017|| ''[[Кратки излет]]'' || [[Игор Бежиновиќ]] |- | style="text-align:center;"|2018|| ''[[Мали (филм)|Мали]]'' || [[Антонио Нуиќ]] |- | style="text-align:center;"|2019|| ''[[Дневникот на Дијана Будисављевиќ (филм)| Дневникот на Дијана Будисављевиќ]]'' || [[Дана Будисављевиќ]] |} ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.imdb.com/event/ev0000555/overview Pula Film Festival of Yugoslavian Films (1954–1990)] at the [[Internet Movie Database]] *[https://www.imdb.com/event/ev0000554/overview Pula Film Festival (1992–present)] at the [[Internet Movie Database]] *[https://web.archive.org/web/20100710161217/http://www.pulafilmfestival.hr/hr/index.php?p=list&group=47 Web archive 1954–2010] at the Pula Film Festival official website {{in lang|hr}} [[Категорија:Пулски филмски фестивал]] ccg8971igzwo4ugx9t7185tot1r1sbj 4 1391671 5563243 5549157 2026-05-25T11:07:40Z Инокентиј 47954 5563243 wikitext text/x-wiki {{:ВП:УНЗ|SirGoldenBlade}} {{:ВП:УНС|Нарона|2||2|{{ХРВ}} (нова статија)|}} {{:ВП:УНС|Свитавско Езеро|1||1|{{БИХ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Крупа (Неретва)|1||1|{{БИХ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Десило|4||4|{{БИХ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Даорсон|3||3|{{БИХ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Римско наследство во Косово|2||2|{{КОС}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Надежда Тројан|3||3|{{РУС}} (нова статија)}} {{:ВП:УНК}} [[Категорија:Википедија:Уредувачки натпревари/СИЕ Пролет 2026|SirGoldenBlade]] 78ww0v07ehhwh85rm2lq1qt7yvsgoio 0 1391937 5563191 5541656 2026-05-25T07:42:45Z Bjankuloski06 332 5563191 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}} {{Speciesbox | name = Шпанска елка | image = Abies pinsapo, joven, en la Sierra de las Nieves.jpg | image_caption = Шпанска елка во [[Сиер де лас Ниевес]], Шпанија | status = EN | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=Arista, A. |author2=Alaoui, M.L. |author3=Knees, S. |author4=Gardner, M. |date=2011 |title=''Abies pinsapo'' |volume=2011 |article-number=e.T42295A10679577 |doi=10.2305/IUCN.UK.2011-2.RLTS.T42295A10679577.en |access-date=12 November 2021}}</ref> | genus = Abies | species = pinsapo | authority = [[Пјер Едмон Боасје|Boiss.]] | range_map = Abies pinsapo range.svg | range_map_caption = {{Color box|#70A800}} Native range <span style="color:#70A800"><big>'''✖'''</big></span> Isolated population (var. ''pinsapo'') {{Color box|#A87000}} Native range <span style="color:#A87000"><big>▲</big></span> Isolated population (var. ''marocana'') | synonyms = ''Picea pinsapo'' <small>(Boiss.) Loudon</small> | synonyms_ref = <ref name=KewPOWO>{{cite web|url= https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:676606-1|title= Abies pinsapo Boiss.|author=<!--Not stated-->|date=n.d.|website=Plants of the World Online|publisher=The Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew|access-date= September 6, 2020}}</ref> }} '''''Abies pinsapo''''', '''''шпанска ела''''' — [[Вид (биологија)|вид]] [[Дрво (растение)|дрво]] од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[Борови|Pinaceae]],<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000511356|title=Abies pinsapo Boiss.|last=<!--Not stated-->|date=n.d.|work=World Flora Online|publisher=The World Flora Online Consortium|accessdate=September 6, 2020}}</ref> по потекло од Јужна [[Шпанија]] и Северно [[Мароко]].<ref>{{Наведено списание|last=Alizoti|first=P.G.|last2=Fady|first2=B.|last3=Prada|first3=M.A.|last4=Vendramin|first4=G.G|date=2009|title=Mediterranean firs - Abies spp.|url=http://www.euforgen.org/fileadmin//templates/euforgen.org/upload/Publications/Technical_guidelines/1507_Mediterranen_firs_Abies_spp.pdf|journal=EUFORGEN Technical Guidelines for Genetic Conservation and Use|archive-url=https://web.archive.org/web/20161020035525/http://www.euforgen.org/fileadmin//templates/euforgen.org/upload/Publications/Technical_guidelines/1507_Mediterranen_firs_Abies_spp.pdf|archive-date=2016-10-20|access-date=2016-10-19}}</ref> Поврзана со други видови средоземни ели, се појавува на [[надморска височина]] од 900 до 1800 метри во [[Сиера де Гразалема]] во [[Кадис (покраина)|покраината Кадис]] и [[Сиера де лас Ниевес]] и Сиера Бермеха, обете во близина на [[Ронда]] во покраината [[Малага]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.euforgen.org/species/abies-pinsapo/|title=Abies pinsapo - EUFORGEN European forest genetic resources programme|work=EUFORGEN European forest genetic resources programme|accessdate=2025-04-06}}</ref> Во Мароко, ограничено е на планините [[Риф]] на надморска височина од 1.400 до 2.100 метри на Џебел Тисука и [[Jebel Tasaot|Џебел Тасаот]]. Научното име ''pinsapo'' е од шпанското име за видот. == Опис == ''Abies pinsapo'' е [[Зимзелено растение|зимзелено]] [[Четинари|четинарско растение]] кое расте до 20-30 метри во висина, со [[Стожец|стожеста]] [[Круна (дрво)|круна]], која често станува неправилна со возраста. [[Лист (ботаника)|Листовите]] се долги 1,5-2 см, распоредени радијално околу изданоците и се силно сивобели, бледо синозелени, со широки ленти од белузлав восок од двете страни. [[Шишарка|Шишарките]] се цилиндрични, со должина од 9 до 18 см. Тие се зелени до розово-виолетови пред зрелоста и имаат мазна површина, со кратки лушпи од [[Прицветник|прицветници]] кои не штрчат. Кога созреваат, тие се распаѓаат за да ги ослободат крилестите [[Семе|семиња]]. Постојат два [[Подвид|подвида]]: * ''Abies pinsapo'' subsp. ''pinsapo'' Boiss. – Јужна Шпанија. * ''Abies pinsapo'' subsp. ''marocana'' (Trab.) Emb. & Maire – Северно Мароко. Мароканскиот подвид, '''мароканската елка''', се разликува по тоа што листовите се помалку силно сиви и шишарките се малку подолги, 11–20 см. Понекогаш се смета како посебен вид, ''Abies marocana''.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.euforgen.org/species/abies-marocana/|title=Abies marocana - EUFORGEN European forest genetic resources programme|work=EUFORGEN European forest genetic resources programme|accessdate=2025-04-06}}</ref> == Зачувување == И покрај најдобрите напори за зачувување и пошумување кои значително го зголемиле изобилството на шпанска елка, таа сè уште се соочува со неколку закани како што се пожари, урбани проекти, ерозија, прекумерен број посетители и туристи итн. == Одгледување == Сортите ''A. pinsapo'' 'Aurea' <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rhs.org.uk/Plants/96162/i-Abies-pinsapo-i-Aurea/Details|title=''Abies pinsapo'' 'Aurea'|publisher=Royal Horticultural Society|accessdate=20 December 2017}}</ref> (до 8 метри, со златен нов изданок) и ''A. pinsapo'' 'Glauca' <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rhs.org.uk/Plants/60/Abies-pinsapo-Glauca/Details|title=''Abies pinsapo'' 'Glauca'|publisher=RHS|accessdate=27 February 2020}}</ref> (до 12 метри и повеќе, со сивозелени листови) ја добиле наградата за градинарски заслуги на Кралското хортикултурно друштво. == Галерија == <gallery mode="nolines" widths="170" heights-170=""> Податотека:Los_Reales_de_Sierra_Bermeja_(Málaga,_España)_10.JPG|алт=Foliage and cones in the Sierra Bermeja| Лисја и шишарки во Сиера Бермеха Податотека:Pinsapo_en_el_sendero_del_Río_Majaceite_1.jpg|алт=Foliage, Sierra de Grazalema| Лисја, Сиера де Гразалема Податотека:Pinsapo_de_las_Escaleretas_1.jpg|алт="Pinsapo de las Escaleretas", the largest known specimen, in the Sierra de las Nieves| „Pinsapo de las Escaleretas“, најголемиот познат примерок, во Сиера де лас Ниевес Податотека:Pinsapo_de_las_Escaleretas_3.jpg|алт=Trunk of "Pinsapo de las Escaleretas"| Деблото на „Pinsapo de las Escaleretas“ Податотека:Piñas_de_pinsapo_(8783339221).jpg|алт=Pollen cones, in the Sierra de las Nieves| Поленови шишарки, во Сиера де лас Ниевес Податотека:Abies_pinsapo_subsp._marocana,_Talassemtane,_Morocco_2.jpg|алт=subsp. marocana, Talassemtane, Morocco| Подвид ''marocana'', Таласемтане, Мароко Податотека:Abies_pinsapo_var._marocana_cone.jpg|алт=subsp. marocana cone, with resin| Шишарка на подвидот ''marocana'', со смола </gallery> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр|Abies pinsapo}} {{Викивидови-ред|Abies pinsapo}} * [https://turismo.grazalema.es/index.php/rutas/pinsapar Туристички информации за Сиер де Грасалема] (на шпански) {{Таксонска лента}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Растенија опишани во 1838 година]] [[Категорија:Флора на Шпанија]] [[Категорија:Ела]] [[Категорија:Загрозени видови според МСЗП]] es1k82dcqs3q011d3kmfiw07xqnpwgj 4 1392461 5563188 5546641 2026-05-25T07:41:46Z Bjankuloski06 332 5563188 wikitext text/x-wiki На 24 април 2026 година се одржа уредувачки маратон посветен на темата „Растенијата околу нас: Скопје“, со ученици членови на [[Википедија:Вики Клуб Скопје|Вики клубот во Песталоци]]. Во рамки на настанот зборуваа библиотекар Бранка и Снежана Штрковска. На присутните им беше одржана едукативна работилница за разните видови на тревки, цвеќиња, зеленчук и дргу видови растенија кои виреат во Македонија. Учениците членови од Вики Клубот од Песталоци на крајот од настанот, напишаа 23 статии за ботаничари со авторски кратенки. == Придонеси== {| class="wikitable sortable" |+Список на учесници !Корисничко име !Статии |- |[[Корисник:Kalina Georgievska pestaloci|Kalina Georgievska pestaloci]] |{{подреден список|[[Хозе Л. Панеро]] (Н)|[[ Нарел Ј. Паниагва-Замбрана]] (Н)|[[Филип де Палезје]] (Н)|[[Антонио да Коста Пајва]] (Н)}} |- |[[Корисник:Aleksej pestaloci|Aleksej pestaloci]] |{{подреден список|[[Ернест Џеси Палмер]] (Н)|[[Гвидо Фредерико Жоао Пабст]] (Н)|[[Вилијам Памплин]] (Н)}} |- |[[Корисник:Борјан Атанасов Песталоци|Борјан Атанасов Песталоци ]] |{{подреден список|[[Давид Пахер]] (Н)|[[Жан Арман Исидор Панше]] (Н)|[[Алвар Палмгрен]] (Н)}} |- |[[Корисник:Ilina Apostolova Pestaloci|Ilina Apostolova Pestaloci]] |{{подреден список|[[Платон Пањутин]] (Н)|[[Јохан Вилхелм Палмструх]] (Н)|[[Џозеф Палитанам]] (Н)|[[Вилијам Хант Пеинтер]] (Н)}} |- |[[Корисник:SofijaPestaloci|SofijaPestaloci]] |{{подреден список|[[Јожеф Панточек]] (Н)|[[ Џон Алсоп Пејн]] (Н)}} |- |[[Корисник:GorjanaPestaloci |GorjanaPestaloci]] |{{подреден список|[[Кристофер Најџел Пејџ]] (Н)|[[Едвард Палмер (ботаничар)]] (Н)}} |- |[[Корисник:Marija pestaloci|Marija pestaloci]] |{{подреден список|[[Луис Херман Памел]] (Н)|[[Џулиус А. Палмер Помладиот]] (Н)}} |- |[[Корисник:Pestaloci.biblioteka|Pestaloci.biblioteka]] |{{подреден список|[[Винифред Мери Пејџ]] (Н)|[[Ренато Пампанини]] (Н)|[[Теодор Шерман Палмер]] (Н)}} |- |} ==== Галерија ==== <gallery> Песталоци работилница 2.jpg |Дел од атмосферата Песталоци работилница 1.jpg |Дел од атмосферата Песталоци работилница (3).jpg |Дел од атмосферата Песталоци работилница (5).jpg |Дел од атмосферата Песталоци работилница (7).jpg |Дел од атмосферата Песталоци работилница (6).jpg |Дел од атмосферата </gallery> == Надворешни врски == * [[:c:Category:Wikimedia MKD workshops in 2026|Галерија со фотографии од настанoт]] [[Категорија:Википедија:Уредувачки маратони]] [[Категорија:Википедија:Викимедија МКД во 2026 година]] kmtjiaohyjqcvbw73gak0y221znhmup 0 1392487 5563183 5544262 2026-05-25T07:40:22Z Bjankuloski06 332 Правописна исправка, replaced: Боасие → Боасје 5563183 wikitext text/x-wiki '''Филип де Палезие''' (1871, Миес &ndash; 25 ноември 1957 година, [[Женева]]) &ndash; швајцарски [[Ботаника|ботаничар]]. Во 1891 година Филип де Палезие започнал со изучување машинско инженерство на Циришкиот политехнички институт „Ејдгеносише“, а потоа студирал ботаника на Минхенскиот универзитет како ученик на ботаничарот Лудвиг Радикофер. Од 1900 до 1939 година бил приватен научник во Германија и поголемиот дел од времето го поминал во округот Берлин-Далем. Во 1939 година се преселил во Женева, каде што во 1943 година го наследил Константин Андреас фон Регел како [[кустос]] на „Хербариумот Боасје“. Од 1946 до 1949 година бил претседател на ''Женевското ботанично здружение.'' == Публикации == * ''Анатомско-систематско проучување на листот на Melastomaceae, со исклучок на племето Microliciae, Tibouchineae и Miconieae'', 1899 (дисертација) – Анатомско-систематска студија за листовите на Melastomaceae, со исклучок на племињата на Microlicie. * Ботаничко друштво од Женева. Записници од состаноците. Séance du 19 ноември 1923 година. ''Нов хибрид од родот Scabiosa''. Бик. Соц. Бот. Женева, 1923 година – Нов хибрид од родот ''Scabiosa.'' * ''Нови јастреби од Алпите и Јура'' (со Карл Херман Зан ); Бик. Соц. Бот. Женева, 1924 година - Нова трева од [[Јура (планински венец)|планините Јура]]. * ''Растенија од областа околу Женева, од хербариумот Паиш'' ; Бик. Соц. Бот. Женева, 1944 – Плевел од околината на Женева во хербариумот Паиче. {{Ботаничар|Palez.}} == Наводи == {{наводи}} == Наводи == {{Наводи}}{{Нормативна контрола}} {{DEFAULTSORT:Палезие, Филип де}} [[Категорија:Починати во 1957 година]] [[Категорија:Родени во 1871 година]] [[Категорија:Ботаничари со авторски кратенки]] [[Категорија:Швајцарски ботаничари]] iw3rgjxjf9q9p0rj983vxzt0xm7kark 5563184 5563183 2026-05-25T07:41:09Z Bjankuloski06 332 5563184 wikitext text/x-wiki '''Филип де Палезје''' (1871, Миес &ndash; 25 ноември 1957 година, [[Женева]]) &ndash; швајцарски [[Ботаника|ботаничар]]. Во 1891 година Филип де Палезје започнал со изучување машинско инженерство на Циришкиот политехнички институт „Ејдгеносише“, а потоа студирал ботаника на Минхенскиот универзитет како ученик на ботаничарот Лудвиг Радикофер. Од 1900 до 1939 година бил приватен научник во Германија и поголемиот дел од времето го поминал во округот Берлин-Далем. Во 1939 година се преселил во Женева, каде што во 1943 година го наследил Константин Андреас фон Регел како [[кустос]] на „Хербариумот Боасје“. Од 1946 до 1949 година бил претседател на ''Женевското ботанично здружение.'' == Публикации == * ''Анатомско-систематско проучување на листот на Melastomaceae, со исклучок на племето Microliciae, Tibouchineae и Miconieae'', 1899 (дисертација) – Анатомско-систематска студија за листовите на Melastomaceae, со исклучок на племињата на Microlicie. * Ботаничко друштво од Женева. Записници од состаноците. Séance du 19 ноември 1923 година. ''Нов хибрид од родот Scabiosa''. Бик. Соц. Бот. Женева, 1923 година – Нов хибрид од родот ''Scabiosa.'' * ''Нови јастреби од Алпите и Јура'' (со Карл Херман Зан ); Бик. Соц. Бот. Женева, 1924 година - Нова трева од [[Јура (планински венец)|планините Јура]]. * ''Растенија од областа околу Женева, од хербариумот Паиш'' ; Бик. Соц. Бот. Женева, 1944 – Плевел од околината на Женева во хербариумот Паиче. {{Ботаничар|Palez.}} == Наводи == {{наводи}} == Наводи == {{Наводи}}{{Нормативна контрола}} {{DEFAULTSORT:Палезје, Филип де}} [[Категорија:Починати во 1957 година]] [[Категорија:Родени во 1871 година]] [[Категорија:Ботаничари со авторски кратенки]] [[Категорија:Швајцарски ботаничари]] biw2kn13iqpcpnp7soja0mef2prmgmx 5563185 5563184 2026-05-25T07:41:17Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Филип де Палезие]] на [[Филип де Палезје]] 5563184 wikitext text/x-wiki '''Филип де Палезје''' (1871, Миес &ndash; 25 ноември 1957 година, [[Женева]]) &ndash; швајцарски [[Ботаника|ботаничар]]. Во 1891 година Филип де Палезје започнал со изучување машинско инженерство на Циришкиот политехнички институт „Ејдгеносише“, а потоа студирал ботаника на Минхенскиот универзитет како ученик на ботаничарот Лудвиг Радикофер. Од 1900 до 1939 година бил приватен научник во Германија и поголемиот дел од времето го поминал во округот Берлин-Далем. Во 1939 година се преселил во Женева, каде што во 1943 година го наследил Константин Андреас фон Регел како [[кустос]] на „Хербариумот Боасје“. Од 1946 до 1949 година бил претседател на ''Женевското ботанично здружение.'' == Публикации == * ''Анатомско-систематско проучување на листот на Melastomaceae, со исклучок на племето Microliciae, Tibouchineae и Miconieae'', 1899 (дисертација) – Анатомско-систематска студија за листовите на Melastomaceae, со исклучок на племињата на Microlicie. * Ботаничко друштво од Женева. Записници од состаноците. Séance du 19 ноември 1923 година. ''Нов хибрид од родот Scabiosa''. Бик. Соц. Бот. Женева, 1923 година – Нов хибрид од родот ''Scabiosa.'' * ''Нови јастреби од Алпите и Јура'' (со Карл Херман Зан ); Бик. Соц. Бот. Женева, 1924 година - Нова трева од [[Јура (планински венец)|планините Јура]]. * ''Растенија од областа околу Женева, од хербариумот Паиш'' ; Бик. Соц. Бот. Женева, 1944 – Плевел од околината на Женева во хербариумот Паиче. {{Ботаничар|Palez.}} == Наводи == {{наводи}} == Наводи == {{Наводи}}{{Нормативна контрола}} {{DEFAULTSORT:Палезје, Филип де}} [[Категорија:Починати во 1957 година]] [[Категорија:Родени во 1871 година]] [[Категорија:Ботаничари со авторски кратенки]] [[Категорија:Швајцарски ботаничари]] biw2kn13iqpcpnp7soja0mef2prmgmx 0 1392518 5563187 5544304 2026-05-25T07:41:35Z Bjankuloski06 332 Сменета целната страница на пренасочувањето од [[Филип де Палезие]] на [[Филип де Палезје]] 5563187 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Филип де Палезје]] rriyw8wyvyl58xe823kgpqovhs2ejj6 4 1393048 5563244 5549152 2026-05-25T11:07:53Z Инокентиј 47954 5563244 wikitext text/x-wiki {{:ВП:УНЗ|Visem}} {{:ВП:УНС|Михајло Ѕиндра|2||2|{{flag|Украина}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Марлен Матус|2||2|{{flag|Украина}} (нова статија)}} {{:ВП:УНК}} [[Категорија:Википедија:Уредувачки натпревари/СИЕ Пролет 2026|Visem]] dpx2tojjtf2p7wtg03o44j2cmrs869w 4 1393089 5562955 5562807 2026-05-24T12:36:43Z P.Nedelkovski 47736 /* Список на учесници */ 5562955 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Уредувачки денови.svg|150п]] |} {{Кратенка|ВП:УД}} Во текот на 2026 година во мај е планирано да се одржат 5 (пет) '''[[Википедија:Уредувачки викенди|уредувачки викенди]]''', кои се изведуваат во текот на еден викенд, со почеток во 00:00 ч. во сабота и крај во 23:59 ч. во недела. Предвид се земаат сите создадени или подобрени статии на зададената тема од корисници на Википедија на македонски јазик кои ги пријавиле во уредувачкиот викенд. '''Напомена:''' Заради избегнување на спротивставени уредувања и пишување на иста статија од двајца или повеќе корисници на Википедија на македонски јазик, секој заинтересиран учесник е пожелно да го пријави своето учество и да избере кои статии ќе ги уредува! == Награди и рангирање == <b>Важно</b>: Наградите за овој предизвик се вредносни купони во вредност <b>од 2.500 денари</b>. Наградите ќе бидат купени по завршувањето на секој месец во вид на ваучери од продавница со седиште во Македонија. Одбраните корисници на наградите ќе бидат контактирани како да си ги подигнат наградите. За да се освои награда, потребно е да се исполнат следните критериуми: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките викенди и/или денови во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии <b>од тековниот месец</b>. Збирниот резултат претставува број на додадени зборови на Википедија преку уредените статии, за што е користена посебна википедијанска алатка за пребројување на зборови. Победник на натпреварот ќе биде учесникот кој ќе освои најмногу бодови вкупно од двата предизвика (уредувачки денови и уредувачки викенди) и ги задоволува останатите критериуми за доделување награда. Резултатите за секој месец ќе бидат објавени на [[Википедија:Уредувачки_викенди_2026#Уредувачки_викенди_по_месеци|проектната страница]] === Црници === [[Податотека:Castilla elastica - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-174.jpg|десно|180п|Уредувачки ден „Црници“]] Во периодот 2-3 мај 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Црници“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите поврзани со црниците може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:Moraceae]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]] | {{подреден список|[[Dorstenieae]] (Н)|[[Hullettia]] (Н)|[[Sloetia]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:Виолетова|Виолетова]] | {{подреден список|[[Poulsenia]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Utsetela]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] | {{подреден список|[[Allaeanthus]] (Н)|[[Ampalis]] (Н)|[[Afromorus]] (Н)|[[Allaeanthus kurzii]] (Н)|[[Antiaris]] (Н)|[[Antiaropsis]] (Н)|[[Artocarpeae]] (Н)|[[Bagassa]] (Н)|[[Bleekrodea]] (Н)|[[Batocarpus]] (Н)|[[Bosqueiopsis]] (Н)|[[Broussonetia]] (Н)|[[Paper mulberry]] (Н)|[[Calaunia]] (Н)|[[Castilla]] (Н)|[[Castilla elastica]] (Н)|[[Castilla ulei]] (Н)|[[Castilleae]] (Н)|[[Clarisia]] (Н)|[[Contrayerva]] (Н)|[[Fatoua]] (Н)|[[Fatoua villosa]] (Н)|[[Ficus nymphaeifolia]] (Н)|[[Hijmania]] (Н)|[[Maclura]] (Н)|[[Maillardia]] (Н)|[[Maillardia montana]] (Н)|[[Malaisia]] (Н)|[[Malaisia scandens subsp. megacarpa]] (Н)}} |- | 5 | [[Корисник:Doni12345|Doni12345]] | {{подреден список|[[Sparattosyce]] (Н)|[[Trophis]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Книжевни друштва === [[Податотека:Adwaita-accessories-dictionary.svg|десно|240п|Уредувачки ден „Книжевни друштва“]] Во периодот 9-10 мај 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Книжевни друштва“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите поврзани со книжевните друштва може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:Literary societies]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Детективски клуб]] (Н)|[[Здружение на книжевниците на Србија]] (Н)|[[Друштво на хрватските книжевници]] (Н)|[[Здружение на книжевниците на Црна Гора]] (Н)|[[Сојуз на бугарските писатели]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]] | {{подреден список|[[Мирман Бахир]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] | {{подреден список|[[Книжевно друштво]] (Н)|[[Анголска академија на литературата]] (Н)|[[Еспиритосантска книжевна академија]] (Н)|[[Аклатанг Бајан]] (Н)|[[Национална федерација на државни поетски друштва]] (Н)|[[Државно поетско друштво на Аризона]] (Н)|[[Анструтерско мусоманичко друштво]] (Н)|[[Здружение Ентони Пауел]] (Н)|[[Здружение Артур Рансом]] (Н)|[[Уметничко украинско движење]] (Н)|[[Атене Луизијана]] (Н)|[[Здружение на писатели и програми за пишување]] (Н)|[[Нерегуларсите на Бејкер Стрит]] (Н)|[[Книги преку морето]] (Н)|[[Банкрофтско и Каролтонвајтово литературно здружение]] (Н)|[[Бајтаунов институт за механика]] (Н)|[[Браунингово друштво]] (Н)|[[Дикенсово друштво]] (Н)|[[Омикрон Капа Епсилон]] (Н)|[[Свртени со лажни ливчиња]] (Н)|[[Друштво Толкин]] (Н)|[[Список на комори за реторика]] (Н)|[[Кабинет за предавања]] (Н)|[[Калифорниско државно поетско друштво]] (Н)|[[Список на општествени активности на Универзитетот во Кембриџ]] (Н)|[[Какстон Клуб]] (Н)|[[Кинеско поетско друштво]] (Н)|[[Колумбински поети од Колорадо]] (Н)|[[Поетско друштво на Конектикат]] (Н)|[[Здружение полумесечина]] (Н)|[[Кротонија (литературно друштво)]] (Н)|[[Клубот на чудни томови]] (Н)|[[Поетско друштво на Кентаки]] (Н)|[[Меѓународно друштво за емпириско проучување на литературата]] (Н)|[[Меѓународно здружение за компаративна книжевност]] (Н)|[[Киплинговото друштво]] (Н)|}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Северноамериканска митологија === [[Податотека:Quetzalcoatl feathered serpent.svg|десно|210п|Уредувачки ден „Северноамериканска митологија“]] Во периодот 16-17 мај 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Северноамериканска митологија“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите поврзани со северноамериканската митологија може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:North American mythology]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Мезоамериканско дрво на светот]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] | {{подреден список|[[Мајка Гранди]] (Н)|[[Гаврани во митологијата на индијанските староседелци]] (Н)|[[Момчето и волците]] (Н)|[[Слеп човек и морски нуркач]] (Н)|[[Зимски приказни]] (Н)|[[Трансформер (духовно суштество)]] (Н)|[[Мускогиска митологија]] (Н)|[[Реторика на домородните Американци]] (Н)|[[Онг (фолклор на Вашо)]] (Н)|[[Митови и легенди за северноамериканските Индијанци]] (Н)|[[Митологија на Пауни]] (Н)|[[Салишански усни наративи]] (Н)|[[Громова птица и кит]] (Н)|[[Културни прикази на гаврани]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:Antonijaa.2012|Antonijaa.2012]] | {{подреден список|[[Ел Сомбрерон]] (Н)|[[Вејоб]] (Н)|[[Камаитс]] (Н)|[[Тланчана]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:Tamara.B.2012|Tamara.B.2012]] | {{подреден список|[[Тлахуелпучи]] (Н)}} |- | 5 | [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] | {{подреден список|[[Акича]] (Н)|[[Атаксак]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Претстојни викенди == === Хрватски филмски режисери === [[Податотека:Croatia_film_clapperboard.svg|десно|210п|Уредувачки ден „Хрватски филмски режисери“]] Во периодот 23-24 мај 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Хрватски филмски режисери“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за хрватските филмски режисери може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:Croatian film directors]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Бранко Бауер]] (Н)|[[Рајко Грлиќ]] (Н)|[[Вељко Булајиќ]] (Н)|[[Лордан Зафрановиќ]] (Н)}} |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Ботанички градини во Обединетото Кралство === [[Податотека:Palmhouse.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Ботанички градини во Обединетото Кралство“]] Во периодот 30-31 мај 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Ботанички градини во Обединетото Кралство“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за ботаничките градини во Обединетото Кралство може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:Botanical gardens in the United Kingdom]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Поврзано == * [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/Статистика]] * [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/Известувања]] [[Категорија:Википедија:Уредувачки викенди 2026|4]] s47b8c3cxzj4vb4jd6slp86kjrhu46d 5562977 5562955 2026-05-24T13:28:33Z P.Nedelkovski 47736 /* Список на учесници */ 5562977 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Уредувачки денови.svg|150п]] |} {{Кратенка|ВП:УД}} Во текот на 2026 година во мај е планирано да се одржат 5 (пет) '''[[Википедија:Уредувачки викенди|уредувачки викенди]]''', кои се изведуваат во текот на еден викенд, со почеток во 00:00 ч. во сабота и крај во 23:59 ч. во недела. Предвид се земаат сите создадени или подобрени статии на зададената тема од корисници на Википедија на македонски јазик кои ги пријавиле во уредувачкиот викенд. '''Напомена:''' Заради избегнување на спротивставени уредувања и пишување на иста статија од двајца или повеќе корисници на Википедија на македонски јазик, секој заинтересиран учесник е пожелно да го пријави своето учество и да избере кои статии ќе ги уредува! == Награди и рангирање == <b>Важно</b>: Наградите за овој предизвик се вредносни купони во вредност <b>од 2.500 денари</b>. Наградите ќе бидат купени по завршувањето на секој месец во вид на ваучери од продавница со седиште во Македонија. Одбраните корисници на наградите ќе бидат контактирани како да си ги подигнат наградите. За да се освои награда, потребно е да се исполнат следните критериуми: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките викенди и/или денови во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии <b>од тековниот месец</b>. Збирниот резултат претставува број на додадени зборови на Википедија преку уредените статии, за што е користена посебна википедијанска алатка за пребројување на зборови. Победник на натпреварот ќе биде учесникот кој ќе освои најмногу бодови вкупно од двата предизвика (уредувачки денови и уредувачки викенди) и ги задоволува останатите критериуми за доделување награда. Резултатите за секој месец ќе бидат објавени на [[Википедија:Уредувачки_викенди_2026#Уредувачки_викенди_по_месеци|проектната страница]] === Црници === [[Податотека:Castilla elastica - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-174.jpg|десно|180п|Уредувачки ден „Црници“]] Во периодот 2-3 мај 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Црници“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите поврзани со црниците може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:Moraceae]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]] | {{подреден список|[[Dorstenieae]] (Н)|[[Hullettia]] (Н)|[[Sloetia]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:Виолетова|Виолетова]] | {{подреден список|[[Poulsenia]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Utsetela]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] | {{подреден список|[[Allaeanthus]] (Н)|[[Ampalis]] (Н)|[[Afromorus]] (Н)|[[Allaeanthus kurzii]] (Н)|[[Antiaris]] (Н)|[[Antiaropsis]] (Н)|[[Artocarpeae]] (Н)|[[Bagassa]] (Н)|[[Bleekrodea]] (Н)|[[Batocarpus]] (Н)|[[Bosqueiopsis]] (Н)|[[Broussonetia]] (Н)|[[Paper mulberry]] (Н)|[[Calaunia]] (Н)|[[Castilla]] (Н)|[[Castilla elastica]] (Н)|[[Castilla ulei]] (Н)|[[Castilleae]] (Н)|[[Clarisia]] (Н)|[[Contrayerva]] (Н)|[[Fatoua]] (Н)|[[Fatoua villosa]] (Н)|[[Ficus nymphaeifolia]] (Н)|[[Hijmania]] (Н)|[[Maclura]] (Н)|[[Maillardia]] (Н)|[[Maillardia montana]] (Н)|[[Malaisia]] (Н)|[[Malaisia scandens subsp. megacarpa]] (Н)}} |- | 5 | [[Корисник:Doni12345|Doni12345]] | {{подреден список|[[Sparattosyce]] (Н)|[[Trophis]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Книжевни друштва === [[Податотека:Adwaita-accessories-dictionary.svg|десно|240п|Уредувачки ден „Книжевни друштва“]] Во периодот 9-10 мај 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Книжевни друштва“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите поврзани со книжевните друштва може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:Literary societies]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Детективски клуб]] (Н)|[[Здружение на книжевниците на Србија]] (Н)|[[Друштво на хрватските книжевници]] (Н)|[[Здружение на книжевниците на Црна Гора]] (Н)|[[Сојуз на бугарските писатели]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]] | {{подреден список|[[Мирман Бахир]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] | {{подреден список|[[Книжевно друштво]] (Н)|[[Анголска академија на литературата]] (Н)|[[Еспиритосантска книжевна академија]] (Н)|[[Аклатанг Бајан]] (Н)|[[Национална федерација на државни поетски друштва]] (Н)|[[Државно поетско друштво на Аризона]] (Н)|[[Анструтерско мусоманичко друштво]] (Н)|[[Здружение Ентони Пауел]] (Н)|[[Здружение Артур Рансом]] (Н)|[[Уметничко украинско движење]] (Н)|[[Атене Луизијана]] (Н)|[[Здружение на писатели и програми за пишување]] (Н)|[[Нерегуларсите на Бејкер Стрит]] (Н)|[[Книги преку морето]] (Н)|[[Банкрофтско и Каролтонвајтово литературно здружение]] (Н)|[[Бајтаунов институт за механика]] (Н)|[[Браунингово друштво]] (Н)|[[Дикенсово друштво]] (Н)|[[Омикрон Капа Епсилон]] (Н)|[[Свртени со лажни ливчиња]] (Н)|[[Друштво Толкин]] (Н)|[[Список на комори за реторика]] (Н)|[[Кабинет за предавања]] (Н)|[[Калифорниско државно поетско друштво]] (Н)|[[Список на општествени активности на Универзитетот во Кембриџ]] (Н)|[[Какстон Клуб]] (Н)|[[Кинеско поетско друштво]] (Н)|[[Колумбински поети од Колорадо]] (Н)|[[Поетско друштво на Конектикат]] (Н)|[[Здружение полумесечина]] (Н)|[[Кротонија (литературно друштво)]] (Н)|[[Клубот на чудни томови]] (Н)|[[Поетско друштво на Кентаки]] (Н)|[[Меѓународно друштво за емпириско проучување на литературата]] (Н)|[[Меѓународно здружение за компаративна книжевност]] (Н)|[[Киплинговото друштво]] (Н)|}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Северноамериканска митологија === [[Податотека:Quetzalcoatl feathered serpent.svg|десно|210п|Уредувачки ден „Северноамериканска митологија“]] Во периодот 16-17 мај 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Северноамериканска митологија“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите поврзани со северноамериканската митологија може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:North American mythology]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Мезоамериканско дрво на светот]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] | {{подреден список|[[Мајка Гранди]] (Н)|[[Гаврани во митологијата на индијанските староседелци]] (Н)|[[Момчето и волците]] (Н)|[[Слеп човек и морски нуркач]] (Н)|[[Зимски приказни]] (Н)|[[Трансформер (духовно суштество)]] (Н)|[[Мускогиска митологија]] (Н)|[[Реторика на домородните Американци]] (Н)|[[Онг (фолклор на Вашо)]] (Н)|[[Митови и легенди за северноамериканските Индијанци]] (Н)|[[Митологија на Пауни]] (Н)|[[Салишански усни наративи]] (Н)|[[Громова птица и кит]] (Н)|[[Културни прикази на гаврани]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:Antonijaa.2012|Antonijaa.2012]] | {{подреден список|[[Ел Сомбрерон]] (Н)|[[Вејоб]] (Н)|[[Камаитс]] (Н)|[[Тланчана]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:Tamara.B.2012|Tamara.B.2012]] | {{подреден список|[[Тлахуелпучи]] (Н)}} |- | 5 | [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] | {{подреден список|[[Акича]] (Н)|[[Атаксак]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Претстојни викенди == === Хрватски филмски режисери === [[Податотека:Croatia_film_clapperboard.svg|десно|210п|Уредувачки ден „Хрватски филмски режисери“]] Во периодот 23-24 мај 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Хрватски филмски режисери“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за хрватските филмски режисери може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:Croatian film directors]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Бранко Бауер]] (Н)|[[Рајко Грлиќ]] (Н)|[[Вељко Булајиќ]] (Н)|[[Лордан Зафрановиќ]] (Н)|[[Зринко Огреста]] (Н)}} |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Ботанички градини во Обединетото Кралство === [[Податотека:Palmhouse.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Ботанички градини во Обединетото Кралство“]] Во периодот 30-31 мај 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Ботанички градини во Обединетото Кралство“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за ботаничките градини во Обединетото Кралство може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:Botanical gardens in the United Kingdom]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Поврзано == * [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/Статистика]] * [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/Известувања]] [[Категорија:Википедија:Уредувачки викенди 2026|4]] k2hsmf8ol2kazbe52xvswyyo4qqyq2j 5563203 5562977 2026-05-25T08:36:00Z P.Nedelkovski 47736 /* Список на учесници */ 5563203 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Уредувачки денови.svg|150п]] |} {{Кратенка|ВП:УД}} Во текот на 2026 година во мај е планирано да се одржат 5 (пет) '''[[Википедија:Уредувачки викенди|уредувачки викенди]]''', кои се изведуваат во текот на еден викенд, со почеток во 00:00 ч. во сабота и крај во 23:59 ч. во недела. Предвид се земаат сите создадени или подобрени статии на зададената тема од корисници на Википедија на македонски јазик кои ги пријавиле во уредувачкиот викенд. '''Напомена:''' Заради избегнување на спротивставени уредувања и пишување на иста статија од двајца или повеќе корисници на Википедија на македонски јазик, секој заинтересиран учесник е пожелно да го пријави своето учество и да избере кои статии ќе ги уредува! == Награди и рангирање == <b>Важно</b>: Наградите за овој предизвик се вредносни купони во вредност <b>од 2.500 денари</b>. Наградите ќе бидат купени по завршувањето на секој месец во вид на ваучери од продавница со седиште во Македонија. Одбраните корисници на наградите ќе бидат контактирани како да си ги подигнат наградите. За да се освои награда, потребно е да се исполнат следните критериуми: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките викенди и/или денови во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии <b>од тековниот месец</b>. Збирниот резултат претставува број на додадени зборови на Википедија преку уредените статии, за што е користена посебна википедијанска алатка за пребројување на зборови. Победник на натпреварот ќе биде учесникот кој ќе освои најмногу бодови вкупно од двата предизвика (уредувачки денови и уредувачки викенди) и ги задоволува останатите критериуми за доделување награда. Резултатите за секој месец ќе бидат објавени на [[Википедија:Уредувачки_викенди_2026#Уредувачки_викенди_по_месеци|проектната страница]] === Црници === [[Податотека:Castilla elastica - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-174.jpg|десно|180п|Уредувачки ден „Црници“]] Во периодот 2-3 мај 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Црници“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите поврзани со црниците може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:Moraceae]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]] | {{подреден список|[[Dorstenieae]] (Н)|[[Hullettia]] (Н)|[[Sloetia]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:Виолетова|Виолетова]] | {{подреден список|[[Poulsenia]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Utsetela]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] | {{подреден список|[[Allaeanthus]] (Н)|[[Ampalis]] (Н)|[[Afromorus]] (Н)|[[Allaeanthus kurzii]] (Н)|[[Antiaris]] (Н)|[[Antiaropsis]] (Н)|[[Artocarpeae]] (Н)|[[Bagassa]] (Н)|[[Bleekrodea]] (Н)|[[Batocarpus]] (Н)|[[Bosqueiopsis]] (Н)|[[Broussonetia]] (Н)|[[Paper mulberry]] (Н)|[[Calaunia]] (Н)|[[Castilla]] (Н)|[[Castilla elastica]] (Н)|[[Castilla ulei]] (Н)|[[Castilleae]] (Н)|[[Clarisia]] (Н)|[[Contrayerva]] (Н)|[[Fatoua]] (Н)|[[Fatoua villosa]] (Н)|[[Ficus nymphaeifolia]] (Н)|[[Hijmania]] (Н)|[[Maclura]] (Н)|[[Maillardia]] (Н)|[[Maillardia montana]] (Н)|[[Malaisia]] (Н)|[[Malaisia scandens subsp. megacarpa]] (Н)}} |- | 5 | [[Корисник:Doni12345|Doni12345]] | {{подреден список|[[Sparattosyce]] (Н)|[[Trophis]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Книжевни друштва === [[Податотека:Adwaita-accessories-dictionary.svg|десно|240п|Уредувачки ден „Книжевни друштва“]] Во периодот 9-10 мај 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Книжевни друштва“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите поврзани со книжевните друштва може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:Literary societies]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Детективски клуб]] (Н)|[[Здружение на книжевниците на Србија]] (Н)|[[Друштво на хрватските книжевници]] (Н)|[[Здружение на книжевниците на Црна Гора]] (Н)|[[Сојуз на бугарските писатели]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]] | {{подреден список|[[Мирман Бахир]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] | {{подреден список|[[Книжевно друштво]] (Н)|[[Анголска академија на литературата]] (Н)|[[Еспиритосантска книжевна академија]] (Н)|[[Аклатанг Бајан]] (Н)|[[Национална федерација на државни поетски друштва]] (Н)|[[Државно поетско друштво на Аризона]] (Н)|[[Анструтерско мусоманичко друштво]] (Н)|[[Здружение Ентони Пауел]] (Н)|[[Здружение Артур Рансом]] (Н)|[[Уметничко украинско движење]] (Н)|[[Атене Луизијана]] (Н)|[[Здружение на писатели и програми за пишување]] (Н)|[[Нерегуларсите на Бејкер Стрит]] (Н)|[[Книги преку морето]] (Н)|[[Банкрофтско и Каролтонвајтово литературно здружение]] (Н)|[[Бајтаунов институт за механика]] (Н)|[[Браунингово друштво]] (Н)|[[Дикенсово друштво]] (Н)|[[Омикрон Капа Епсилон]] (Н)|[[Свртени со лажни ливчиња]] (Н)|[[Друштво Толкин]] (Н)|[[Список на комори за реторика]] (Н)|[[Кабинет за предавања]] (Н)|[[Калифорниско државно поетско друштво]] (Н)|[[Список на општествени активности на Универзитетот во Кембриџ]] (Н)|[[Какстон Клуб]] (Н)|[[Кинеско поетско друштво]] (Н)|[[Колумбински поети од Колорадо]] (Н)|[[Поетско друштво на Конектикат]] (Н)|[[Здружение полумесечина]] (Н)|[[Кротонија (литературно друштво)]] (Н)|[[Клубот на чудни томови]] (Н)|[[Поетско друштво на Кентаки]] (Н)|[[Меѓународно друштво за емпириско проучување на литературата]] (Н)|[[Меѓународно здружение за компаративна книжевност]] (Н)|[[Киплинговото друштво]] (Н)|}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Северноамериканска митологија === [[Податотека:Quetzalcoatl feathered serpent.svg|десно|210п|Уредувачки ден „Северноамериканска митологија“]] Во периодот 16-17 мај 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Северноамериканска митологија“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите поврзани со северноамериканската митологија може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:North American mythology]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Мезоамериканско дрво на светот]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] | {{подреден список|[[Мајка Гранди]] (Н)|[[Гаврани во митологијата на индијанските староседелци]] (Н)|[[Момчето и волците]] (Н)|[[Слеп човек и морски нуркач]] (Н)|[[Зимски приказни]] (Н)|[[Трансформер (духовно суштество)]] (Н)|[[Мускогиска митологија]] (Н)|[[Реторика на домородните Американци]] (Н)|[[Онг (фолклор на Вашо)]] (Н)|[[Митови и легенди за северноамериканските Индијанци]] (Н)|[[Митологија на Пауни]] (Н)|[[Салишански усни наративи]] (Н)|[[Громова птица и кит]] (Н)|[[Културни прикази на гаврани]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:Antonijaa.2012|Antonijaa.2012]] | {{подреден список|[[Ел Сомбрерон]] (Н)|[[Вејоб]] (Н)|[[Камаитс]] (Н)|[[Тланчана]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:Tamara.B.2012|Tamara.B.2012]] | {{подреден список|[[Тлахуелпучи]] (Н)}} |- | 5 | [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] | {{подреден список|[[Акича]] (Н)|[[Атаксак]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Претстојни викенди == === Хрватски филмски режисери === [[Податотека:Croatia_film_clapperboard.svg|десно|210п|Уредувачки ден „Хрватски филмски режисери“]] Во периодот 23-24 мај 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Хрватски филмски режисери“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за хрватските филмски режисери може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:Croatian film directors]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Бранко Бауер]] (Н)|[[Рајко Грлиќ]] (Н)|[[Вељко Булајиќ]] (Н)|[[Лордан Зафрановиќ]] (Н)|[[Зринко Огреста]] (Н)|[[Антун Врдољак]] (Н)}} |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Ботанички градини во Обединетото Кралство === [[Податотека:Palmhouse.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Ботанички градини во Обединетото Кралство“]] Во периодот 30-31 мај 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Ботанички градини во Обединетото Кралство“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за ботаничките градини во Обединетото Кралство може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:Botanical gardens in the United Kingdom]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Поврзано == * [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/Статистика]] * [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/Известувања]] [[Категорија:Википедија:Уредувачки викенди 2026|4]] poozc7nbf6rzhcvvh2sm82pcenh7g6r 0 1395362 5563246 5562466 2026-05-25T11:16:54Z Carshalton 30527 5563246 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | name = Јошко Гвардиол | image = [[File:2023-10-04 Fußball, Männer, UEFA Champions League, RB Leipzig - Manchester City FC 1DX 2611 (Joško Gvardiol).jpg|200px|]] | image_size = | fullname = Јошко Гвадиол<ref name="FIFA">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |title=FIFA World Cup Qatar 2022 – Squad list: Croatia (CRO) |publisher=[[FIFA]] |page=8 |date=18 December 2022 |access-date=9 August 2024}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|2002|1|23|df=yes}}<ref>{{cite web |title=Joško Gvardiol – Croatia – European Qualifiers |url=https://www.uefa.com/european-qualifiers/teams/players/250127284--josko-gvardiol/ |access-date=13 June 2023 |publisher=[[UEFA]]}}</ref> | birth_place = [[Загреб]], [[Хрватска]] | nationality = {{flagsport|CRO}} [[Хрватска]] | height = {{height|m=1.85}}<ref>{{cite web |url=https://rbleipzig.com/en/first-team/team/josko-gvardiol/ |title=Joško Gvardiol |publisher=RB Leipzig |access-date=5 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230607224731/https://rbleipzig.com/en/first-team/team/josko-gvardiol/ |archive-date=7 June 2023 |url-status=dead }}</ref> | position = [[Одбрана (фудбал)|одбрана]] | currentclub = {{Fb team Manchester City}} | clubnumber = 24 | youthyears1 = | youthclubs1 = {{симбол2|600px solid HEX-007500.svg}} [[НК Трешњевка|Трешњевка]] | youthyears2 = | youthclubs2 = {{Fb team Dinamo Zagreb}} | years1 = 2019–2020 | caps1 = 4 | goals1 = 0 | clubs1 = {{Fb team Dinamo Zagreb II}} | years2 = 2019–2021 | caps2 = 36 | goals2 = 3 | clubs2 = {{Fb team Dinamo Zagreb}} | years3 = 2021–2023 | caps3 = 59 | goals3 = 3 | clubs3 = {{Fb team RB Leipzig}} | years4 = 2023- | caps4 = 82 | goals4 = 11 | clubs4 = {{Fb team Manchester City}} | nationalyears1 = 2016 | nationalcaps1 = 3 | nationalgoals1 = 1 |nationalteam1 = {{flagsport|CRO}} [[Фудбалска репрезентација на Хрватска под 14 години|Хрватска 14]] | nationalyears2 = 2018 | nationalcaps2 = 3 | nationalgoals2 = 0 |nationalteam2 = {{flagsport|CRO}} [[Фудбалска репрезентација на Хрватска под 16 години|Хрватска 16]] | nationalyears3 = 2018-2019 | nationalcaps3 = 8 | nationalgoals3 = 2 |nationalteam3 = {{flagsport|CRO}} [[Фудбалска репрезентација на Хрватска под 17 години|Хрватска 17]] | nationalyears4 = 2019 | nationalcaps4 = 5 | nationalgoals4 = 0 |nationalteam4 = {{flagsport|CRO}} [[Фудбалска репрезентација на Хрватска под 19 години|Хрватска 19]] | nationalyears5 = 2019-2021 | nationalcaps5 = 6 | nationalgoals5 = 1 |nationalteam5 = {{flagsport|CRO}} [[Фудбалска репрезентација на Хрватска под 21 година|Хрватска 21]] | nationalyears6 = 2021- | nationalcaps6 = 46 | nationalgoals6 = 4 |nationalteam6 = {{flagsport|CRO}} [[Фудбалска репрезентација на Хрватска|Хрватска]] }} '''Јошко Гвардиол''' (роден на [[23 јануари]] [[2002]] година, во [[Загреб]]) е [[Хрватска|хрватски]] [[фудбалер]], [[Одбрана (фудбал)|играч од одбраната]] на [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]] и на [[Фудбалска репрезентација на Хрватска|хрватската репрезентација]]. ==Биогарфија== Гвардиол е роден на 23 јануари 2002 година во [[Средњаци]], населба во [[Загреб]], Хрватска, каде што пораснал.<ref>{{Cite web |title=Gvardiolovi prijatelji i obitelj otkrili kakav je on privatno: "Nikad nije imao mira" |url=https://www.index.hr/clanak.aspx?id=2486627 |access-date=2026-02-27 |website=www.index.hr |language=hr}}</ref><ref>{{Cite web|title=Joško Gvardiol: Man City's Only Good News for Today|url=https://sports.yahoo.com/jo-ko-gvardiol-man-city-190000638.html|website=[[Yahoo Sports]]|publisher=[[Yahoo]]|date=23 January 2025|access-date=6 June 2025|via=[[OneFootball]]}}</ref> Неговиот татко, Тихомир, по потекло од [[Новиград (Задарска жупанија)|Новиград]] во близина на [[Задар]], работи како [[рибар]], додека неговата мајка, Сања, по потекло од Средњаци,<ref>{{cite web | title = Joško Gvardiol – biografija i titule | website = Formula.ba | date = 2025-06-14 | access-date = 2025-06-16 | url = https://www.formula.ba/blog/josko-gvardiol-biografija-porijeklo-karijera | language = hr-BA }}</ref> била вработена во компанија за големопродажба.<ref name="Gloria 2021">{{Cite magazine |date=18 June 2021 |title=Dečko za velike stvari! Joško Gvardiol skromni je ribarev sin i reprezentativac o kojem svi pričaju |trans-title=Boy for great stuff! Josko Gvardiol is a modest fisherman's son and representative that everyone is talking about |url=https://www.gloria.hr/gl/scena/price/decko-za-velike-stvari-josko-gvardiol-skromni-je-ribarev-sin-i-reprezentativac-o-kojem-svi-pricaju-15081909 |access-date=6 June 2025 |magazine=[[Gloria (magazine)|Gloria]] |language=hr}}</ref> Тој има две постари сестри Лорена и Франка кои се модел, односно ракометарка.<ref>{{Cite magazine|title=Priča Joška Gvardiola: Skromni dečko iz NK Trešnjevke sada igra kod slavnog imenjaka Pepa|trans-title=Joško Gvardiol's story: A humble boy from NK Trešnjevke is now playing with the famous namesake Pep|url=https://www.gloria.hr/gl/scena/price/prica-joska-gvardiola-skromni-decko-iz-nk-tresnjevke-sada-igra-kod-slavnog-imenjaka-pepa-15362378|magazine=Gloria|date=5 August 2023|access-date=6 June 2025|language=hr}}</ref> Како млад фудбалер на [[ГНК Динамо Загреб|Динамо Загреб]], Гвардиол се соочувал со проблеми околу минутажата и размислувал да се откаже од фудбалот за да продава риба. Tој, исто така, размислувал да премине на [[кошарка]], бидејќи многу негови пријатели во тоа време играле кошарка. Сепак, решил да ја продолжи својата кариера откако семеен пријател му направил [[Mental mapping|ментална мапа]] за да го охрабри.<ref>{{Cite web|first=Richard|last=Martin|title=Revealed: Manchester City defender Josko Gvardiol wanted to quit football and sell fish in a market due to doubts over his ability|url=https://www.goal.com/en/news/revealed-manchester-city-defender-josko-gvardiol-wanted-quit-football-sell-fish-market/bltd3d053c00a5d01b0|website=[[Goal (website)|Goal]]|date=24 August 2023|access-date=6 June 2025}}</ref> ==Технички карактеристики== [[Одбрана (фудбал)|Централен дефанзивец]], многу добар во маркирање и во играта со глава. Способен е да ја организира играта од задната линија но и да се приклучува во нападот, при што успева да постигнува и голови.<ref>{{Cite web|url=https://www.worldfootballscouting.com/giovani-talenti-del-2002/josko-gvardiol-talento-croato-classe-2002/|title=Josko Gvardiol: talento croato classe 2002|data=4 април 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.goal.com/it/notizie/josko-gvardiol-la-nuova-star-croata-acquisita-per-19-milioni-dal-/vlladdsrawjz1o2hatl47joxj|title=Josko Gvardiol: la nuova star croata acquistata per 19 milioni dal Lipsia|date=29 септември 2020}}</ref> Може да биде користен и на позицијата [[Одбрана (фудбал) #Страничен бек|лев бек]].<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calciomercato/01-09-2021/calciomercato-germania-bundesliga-bayern-lipsia-420887841772.shtml|title=Il Bayern mette muscoli, sorprese a Lipsia: Andre Silva e tanti giovani|access-date=2 септември 2021}}</ref> ==Клупска кариера== ===Почетоци и рани години=== Гвардиол почнал да игра фудбал на седумгодишна возраст кога неговиот татко Тихомир, некогаш аматерски играч во родниот Новиград, го одвел во [[НК Трешњевка|Трешњевка]].<ref>{{Cite web|first=Nizaar|last=Kinsella|title='This is the most beautiful period of our careers' – NXGN star Gvardiol eyeing Europa League glory with Dinamo Zagreb|url=https://www.goal.com/en/news/beautiful-period-nxgn-gvardiol-europa-league-dinamo-zagreb/mu7jc44z43ds163320vucorte|website=Goal (website)|date=26 March 2021|access-date=6 June 2025}}</ref> Додека бил таму, бил забележан од [[НК Локомотива|Локомотива]] и [[НК Загреб]], но сепак, во последен момент, тој добил понуда од [[ГНК Динамо Загреб|Динамо Загреб]] која неговото семејство ја прифатила.<ref name=":0">{{Cite web |last=Juranović |first=Tomislav |date=13 September 2020 |title=Ovo je zlatni dječak od 200 milijuna kuna: 'Ako do 20. godine ne postane Vatreni, netko mora u zatvor!' |url=https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/ovo-je-zlatni-djecak-od-200-milijuna-kuna-ako-do-20-godine-ne-postane-vatreni-netko-mora-u-zatvor-15018772 |website=Sportske novosti |language=hr}}</ref> [[Податотека:Next Generation Trophy Tag 43.jpg|thumb|left|200px|Гвардиол (десно) играјќи во академијата на [[ГНК Динамо Загреб|Динамо]] во 2017]] Првично, тој играл како [[Одбрана (фудбал)#Страничен бек|лев бек]] или [[Среден ред (фудбал)#Централен играч од среден ред|централен играч за врска]] сè додека тренерот во академијата на Динамо, [[Далибор Полдругач]] не го преместил на во [[Одбрана (фудбал)#Централен одбранбен играч|центрарот на одбраната]]. Набргу потоа, Гвардиол почнал да привлекува интерес од истакнати европски клубови,<ref name=":0" /> вклучувајќи ги [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]], [[ФК Лил|Лил]], [[ФК Борусија Дортмунд|Борусија Дортмунд]], [[РБ Лајпциг]], [[ФК Бајерн Минхен|Бајерн Минхен]], [[ФК Ајакс|Ајакс]], [[ФК Интер|Интер]] и [[ФК Рома|Рома]].<ref>{{Cite web |last=Olivari |first=Davorin |date=29 August 2020 |title=Za Dinamovog tinejdžera sprema se ponuda od čak 20 milijuna eura s bonusima! Ruši rekord Kovačića! |url=https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/za-dinamovog-tinejdzera-sprema-se-ponuda-od-cak-20-milijuna-eura-s-bonusima-rusi-rekord-kovacica-15016038 |access-date=29 August 2020 |website=Sportske novosti |language=hr-hr}}</ref><ref>{{Cite web |date=13 May 2020 |title=Bayern: Guardiola? Nein, Gvardiol ist im Visier |url=https://www.krone.at/2153433 |access-date=29 August 2020 |website=Kronen Zeitung |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |last=Tironi |first=Hrvoje |date=4 July 2019 |title=Veliki je fan Virgila van Dijka, a još s 15 godina odbio je Inter! |url=https://www.24sata.hr/sport/veliki-je-fan-virgila-van-dijka-a-jos-s-15-godina-odbio-je-inter-637737 |access-date=30 August 2020 |website=24sata |language=hr}}</ref><ref>{{Cite web|date=15 November 2019 |title=Talijani: Roma ove zime kupuje mladog stopera Dinama |url=https://www.index.hr/clanak.aspx?id=2132413 |access-date=31 August 2020 |website=Index.hr |language=hr}}</ref> Тој одиграл клучна улога во кампањата на Динамо [[УЕФА Младинска лига 2018–2019|УЕФА Младинската лига 2018-2019]],<ref>{{Cite web|date=12 March 2019 |title=Tko su mladi dinamovci na čelu s vratarom koji rasturaju u Europi |url=https://www.index.hr/clanak.aspx?id=2070413 |access-date=29 August 2020 |website=Index.hr |language=hr}}</ref> каде што стигнале до четвртфиналето пред да загубат со 4–2 од Челси по [[Изведување пенали (фудбал)|изведување на пенали]].<ref>{{Cite web |last1=Dasović |first1=Tomislav |last2=Pavić |first2=Marko |date=3 April 2019 |title=Dinamo vodio 2:0 pa ispao na penale, Chelsea spasio hrvatski vratar |url=https://www.vecernji.hr/sport/od-16-sati-juniori-dinama-u-londonu-protiv-chelseaja-po-povijesni-uspjeh-1310939 |access-date=29 August 2020 |website=Večernji list |language=hr}}</ref> Откако бил импресиониран од неговите настапи за младинските тимови, тренер на првиот тим на Динамо, [[Ненад Бјелица]], го повикал Гвардиол во сениорскиот тим за предсезонските натпревари во [[Словенија]] во летото 2019 година. На 2 јули, тој постигнал гол во пријателската победа од 2–0 над [[ФК Австрија Клагенфурт (2007)|Австрија Клагенфурт]].<ref>{{Cite web|date=2 July 2019 |title=Dinamo polako hvata zalet, Gavranović i Gvardiol za sigurnu pobjedu protiv Austrije |url=https://www.tportal.hr/sport/clanak/dinamo-polako-hvata-zalet-gavranovic-i-gvardiol-za-sigurnu-pobjedu-protiv-austrije-foto-20190702 |access-date=29 August 2020 |website=Tportal.hr |language=hr}}</ref> На 10 октомври 2019, тој бил вклучен на листата играчи „Следна генерација“ издадена од „''[[The Guardian]]''“.<ref>{{Cite news|last1=Christenson|first1=Marcus|last2=Powell|first2=Jim|last3=Blight|first3=Garry|date=10 October 2019|title=Next Generation 2019: 60 of the best young talents in world football|newspaper=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/football/ng-interactive/2019/oct/10/next-generation-2019-60-of-the-best-young-talents-in-world-football|access-date=29 August 2020|issn=0261-3077}}</ref> ===Динамо Загреб=== Гвардиол го имал своето деби за сениорскиот тим на Динамо во [[Прва фудбалска лига на Хрватска 2019–2020|хрватското првенство]] на 18 октомври, во победата од 4–2 над [[ХНК Горица|Горица]], влегувајќи во игра на местото на [[Марио Гаврановиќ]] во 87-мата минута.<ref>{{Cite web |last=Ničota |first=Tomo |date=2 November 2019 |title=Tinejdžer (17) Zabio Za Dinamo I Otišao Kući Tramvajem! 'Suigrače sam čuo kako viču 'catering', pravilo je da ih častim! |url=https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/tinejdzer-17-zabio-za-dinamo-i-otisao-kuci-tramvajem-suigrace-sam-cuo-kako-vicu-catering-pravilo-je-da-ih-castim-9565349 |access-date=29 August 2020 |website=Sportske novosti |language=hr-hr}}</ref> Во неговиот втор првенствен настап за клубот на 2 ноември, тој го постигнал единствениот гол во победата од 1–0 над [[НК Интер Запрешиќ|Интер Запрешиќ]]. Тоа го направило шесттиот најмлад стрелец во првенството за Динамо, по [[Ален Халиловиќ]], [[Матео Ковачиќ]], [[Нико Крањчар]], [[Анте Ќориќ]] и [[Тин Једвај]].<ref>{{Cite web |last=Tironi |first=Hrvoje |date=2 November 2019 |title=Srušio Inter pa tramvajem išao kući: Vikali su mu 'catering'... |url=https://www.24sata.hr/sport/gvardiol-suigraci-su-mi-poslije-gola-vikali-catering-catering-657216 |access-date=29 August 2020 |website=24sata |language=hr}}</ref> На 12 февруари 2020 година, во плејофот на [[УЕФА Младинска лига 2019-2020|УЕФА Младинската лига]] против [[ФК Динамо Киев|Динамо Киев]], Гвардиол успешно реализирал [[Пенал (фудбал)|пенал]] во победата по изведувањето на пеналите со 4-3, со која Динамо се квалификувале за осминафиналето.<ref>{{Cite web |last1=Tironi |first1=Hrvoje |last2=Barišić |first2=Zdravko |last3=Vukušić |first3=Danijel |date=12 February 2020 |title=Bravo, dečki: Dinamo je nakon penala prošao u osminu finala! |url=https://www.24sata.hr/sport/dinamova-mladost-u-kijevu-ide-po-osminu-finala-lige-prvaka-675544 |access-date=29 August 2020 |website=24sata |language=hr}}</ref> Во осминафиналето против [[ФК Бајерн Минхен|Бајерн Минхен]] на 4 март, Гвардиол си постигнал [[автогол]] откако топката се одбила од него по ударот на [[Леон Дајаку]], со што бил поставен конечниот резултат 2–2. Во пенал-изведбата, тој повторно успешно го реализирал својот удар, со што Динамо победил со 6–5 и се пласирале во четвртфиналето.<ref>{{Cite web |last1=Kovačević |first1=Davor |last2=Tironi |first2=Hrvoje |date=4 March 2020 |title=Pao i Bayern! Dinamo je poslije penala ušao u četvrtfinale LP-a |url=https://www.24sata.hr/sport/tko-ce-u-cetvrtfinale-bayern-i-dinamo-bez-najopasnijih-igraca-679254 |access-date=29 August 2020 |website=24sata |language=hr}}</ref> На 25 јуни, Гвардиол потпишал петгодишен договор со Динамо.<ref>{{Cite web |date=25 June 2020 |title=Joško Gvardiol potpisao novi ugovor |url=https://gnkdinamo.hr/hr/Novosti/Clanak/josko-gvardiol-potpisao-novi-ugovor1 |access-date=29 August 2020 |website=GNK Dinamo Zagreb |language=hr}}</ref> На 5 јули, во [[Дерби Динамо Загреб–Риека|дербито]] против [[ХНК Риека|Риека]] кога првенствената титула веќе била обезбедена, Гвардиол си постигнал автогол по ударот на [[Франко Андријашевиќ]] во поразот со 2–0, што на крајот неговиот тренер [[Игор Јовиќевиќ]] ќе го чини работата.<ref>{{Cite web |last=Jurišić |first=Predrag |date=5 July 2020 |title=Video: Pogledajte kako je Rijeka 'slomila' Dinamo 2–0 i opet izborila šansu za Ligu prvaka! |url=https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/video-pogledajte-kako-je-rijeka-slomila-dinamo-2-0-i-opet-izborila-sansu-za-ligu-prvaka-15006469 |access-date=29 August 2020 |website=Sportske novosti |language=hr-hr}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 July 2020 |title=Igor Jovićević dobio otkaz u Dinamu! |url=https://gol.dnevnik.hr/clanak/rubrika/nogomet/igor-jovicevic-dobio-otkaz-u-dinamu---612017.html |access-date=29 August 2020 |website=Gol.hr |language=hr}}</ref> На 26 август, во натпреварот од квалификациите за [[УЕФА Лига на шампиони 2020–2021|Лигата на шампионите]] против [[ЧФР Клуж]], Гвардиол влегол како замена за Марио Гаврановиќ во 54-тата минута по црвениот картон на [[Кевин Теофил-Катерин]]. Натпреварот стигнал до изведување на пенали, каде Гвардиол бил успешен, а Динамо победил со 6–5 и се пласирал во третото квалификациско коло.<ref>{{Cite web |date=26 August 2020 |title=Dinamo prošao u 3. pretkolo Lige prvaka nakon drame penala protiv Cluja |url=https://www.index.hr/clanak.aspx?id=2207901 |access-date=29 August 2020 |website=Index.hr |language=hr}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 August 2020 |title=Dinamov klinac junak penala: Gdje nam je kraj? Idemo do kraja jer mi smo Dinamo |url=https://www.index.hr/clanak.aspx?id=2208039 |access-date=29 August 2020 |website=Index.hr |language=hr}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ničota |first=Tomo |date=27 August 2020 |title=Ako ga Dinamo proda, to bi bio veliki autogol! Mamićev novi prvotimac sinoć je od fakina postao mangup |url=https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/liga-prvaka/ako-ga-dinamo-proda-to-bi-bio-veliki-autogol-mamicev-novi-prvotimac-sinoc-je-od-fakina-postao-mangup-15015748 |access-date=31 August 2020 |website=Sportske novosti |language=hr}}</ref> Кон крајот на август и почетокот на септември, медиумите известиле дека новопромовираниот клуб во [[Премиер лига на Англија 2020-2021|Премиер лигата на Англија]], [[ФК Лидс Јунајтед|Лидс Јунајтед]], понудил 22 милиони евра за да го добие 18-годишниот Хрват.<ref>{{Cite news|date=30 August 2020|title=Leeds United told to pay up to £31m for Udinese midfielder Rodrigo De Paul|newspaper=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/football/2020/aug/30/leeds-united-told-to-pay-up-to-31m-for-udinese-midfielder-rodrigo-de-paul|access-date=11 September 2020|issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web|last=Smyth|first=Graham|date=2 September 2020|title=Leeds United mulling defender decision – Joško Gvardiol and Swansea's Ben Cabango among Victor Orta's potential targets|url=https://www.yorkshireeveningpost.co.uk/sport/football/leeds-united/leeds-united-mulling-defender-decision-josko-gvardiol-and-swanseas-ben-cabango-among-victor-ortas-potential-targets-2959962|access-date=11 September 2020|website=Yorkshire Evening Post}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 September 2020 |title=Leeds za Gvardiola nudi 22 milijuna eura. Može postati najskuplji dinamovac ikad |url=https://www.index.hr/clanak.aspx?id=2211336 |access-date=11 September 2020 |website=Index.hr |language=hr}}</ref> Сепак, Гвардиол ја одбил понудата и одлучил да остане во Динамо за да може понатаму да се развива.<ref>{{Cite web |last=Ničota |first=Tomo |date=11 September 2020 |title=Ovo već dugo nismo vidjeli: 'Luđak' nudi milijune Dinamovom biseru, on ne želi otići! |url=https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/ovo-vec-dugo-nismo-vidjeli-ludak-nudi-milijune-dinamovom-biseru-on-ne-zeli-otici-15018379 |website=Sportske novosti |language=hr-hr}}</ref><ref>{{Cite web|last=Maston|first=Tom|date=29 September 2020|title=Josko Gvardiol: The €19m teen star who rejected Leeds for Leipzig|url=https://www.goal.com/en/news/josko-gvardiol-19m-teen-star-rejected-leeds-for-leipzig/14xfazgglkeg31040ewf4wqxds|access-date=20 December 2020|website=Goal (website)}}</ref> На 16 септември, во квалификацискиот натпревар за Лигата на шампионите против [[ФК Ференцварош|Ференцварош]], Гвардиол направил грешка која довела до победничкиот гол на унгарците постигнат од [[Мирто Узуни]], по што Динамо својата европска сезона морал да ја продолжи во [[УЕФА Лига Европа|Лига Европа]].<ref>{{Cite web |date=16 September 2020 |title=Video: Pogledajte grešku dinamovca od 20 milijuna eura i sudbonosni bijeg bivšeg hit-igrača Lokomotive |url=https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/liga-prvaka/video-pogledajte-gresku-dinamovca-od-20-milijuna-eura-i-sudbonosni-bijeg-bivseg-hit-igraca-lokomotive-15019440 |website=Sportske novosti |language=hr}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mršnik |first=Patrik |date=16 September 2020 |title=Bivši Lokos presudio Dinamu! Modri se ispromašivali, ostali bez Lige prvaka i direktnog euro-plasmana |url=https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/liga-prvaka/bivsi-lokos-presudio-dinamu-modri-se-ispromasivali-ostali-bez-lige-prvaka-i-direktnog-euro-plasmana-15019411 |website=Sportske novosti |language=hr}}</ref> На 28 септември било објавено дека Гвардиол потпишал за клубот од германската [[Бундеслига]], [[РБ Лајпциг]], согласувајќи се на петгодишен договор додека вредноста на трансферот изнесувала 16 милиони евра, плус бонуси.<ref name=":1" /> Износот бил највисокиот некогаш платен за хрватски тинејџер и третиот највисок некогаш платен за хрватски дефанзивец, веднаш зад [[Дејан Ловрен]] и [[Дује Ќалета-Цар]].<ref>{{Cite web |last=Dobrinić |first=Damir |date=30 September 2020 |title=Pogledajte u kakvo je društvo ušao Dinamov dragulj! Ostvari li se sve, mogao bi koštati više od Ronalda |trans-title=See the company Dinamo's gem has joined! If everything goes as planned, he could be worth more than Ronaldo. |url=https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/nogomet-mix/pogledajte-u-kakvo-je-drustvo-usao-dinamov-dragulj-ostvari-li-se-sve-mogao-bi-kostati-vise-od-ronalda-15022120 |website=Sportske novosti |language=hr}}</ref> Сепак, Гвардиол останал во Динамо до крајот на сезоната 2020–2021.<ref name=":1">{{Cite web |date=28 September 2020 |title=Gvardiol potpisao za RB Leipzig! Iz Dinama škrti na riječima, evo kako su ga predstavili u Njemačkoj |trans-title=Gvardiol has signed for RB Leipzig! Dinamo is stingy with words, here's how he was introduced in Germany. |url=https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/gvardiol-potpisao-za-rb-leipzig-iz-dinama-skrti-na-rijecima-evo-kako-su-ga-predstavili-u-njemackoj-15021742 |access-date=19 June 2025|website=Sportske novosti |language=hr}}</ref> На 22 октомври, го имал своето деби во [[Европски фудбалски натпреварувања|европските натпреварувања]] во ремито без голови против [[ФК Фејенорд|Фејенорд]] во [[УЕФА Лига Европа|Лига Европа]].<ref>{{Cite web|date=22 October 2020 |title=Dinamo uzeo bod protiv Feyenoorda na startu Europske lige |trans-title=Dinamo took a point against Feyenoord at the start of the Europa League. |url=https://sport.hrt.hr/669242/europska-liga-dinamo-feyenoord |publisher=Hrvatska radiotelevizija |language=hr}}</ref> На 16 ноември, Гвардиол бил позитивен на тестот за [[COVID-19]], поради што морал да го пропушти дербито против [[НК Осиек|Осиек]] на 21 ноември.<ref>{{Cite web |date=16 November 2020 |title=Sedam Mladih Vatrenih Pozitvno Na Koronavirus Uoči Ključne Utakmice: Bišćan hitno pozvao još petoricu igrača |trans-title=Seven Young Vatreni test positive for coronavirus ahead of the crucial match: Bišćan urgently called up five more players. |url=https://net.hr/sport/nogomet/sedam-mladih-vatrenih-pozitivno-na-koronavirus-uoci-kljucne-utakmice-biscan-hitno-pozvao-jos-petoricu-igraca/ |access-date=18 November 2020 |website=Net.hr |language=hr}}</ref><ref>{{Cite web |last=Olivari |first=Davorin |date=18 November 2020 |title=Udarac za Dinamo uoči okršaja protiv Osijeka: Mamić u obračun protiv Bjelice bez supervažnog dvojca |trans-title=A blow for Dinamo ahead of the clash against Osijek: Mamić faces Bjelica without the super-important duo. |url=https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/udarac-za-dinamo-uoci-okrsaja-protiv-osijeka-mamic-u-obracun-protiv-bjelice-bez-supervaznog-dvojca-15031963 |website=Sportske novosti |language=hr}}</ref> На 10 декември, Гвардиол го постигнал својот прв гол во европските натпреварувања, во победата на Динамо над [[ПФК ЦСКА Москва|ЦСКА Москва]] со 3–1 во Лигата на Европа.<ref>{{Cite web |last1=Ničota |first1=Tomo |last2=Mršnik |first2=Patrik |date=10 December 2020 |title=Dinamo slavi, ali ipak nije postao svjetski rekorder! Hrvat pokvario potpuni show Modrih na Maksimiru |trans-title=Dinamo celebrates, but they still haven't become world record holders! A Croatian player ruined Dinamo’s complete show at Maksimir. |url=https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/europska-liga/dinamo-slavi-ali-ipak-nije-postao-svjetski-rekorder-hrvat-pokvario-potpuni-show-modrih-na-maksimiru-15036166 |access-date=10 December 2020 |website=Sportske novosti |language=hr}}</ref> На 28 февруари 2021 година, Гвардиол го постигнал воведниот гол и асистирал за третиот во победата од 3–0 против [[НК Славен Белупо|Славен Белупо]].<ref>{{cite web |last=Tironi |first=Hrvoje |date=28 February 2021 |title=Gvardiol pokazao zašto vrijedi više od drugih, budi se i Kastrati |url=https://www.24sata.hr/sport/gvardiol-pokazao-zasto-vrijedi-vise-od-drugih-budi-se-i-kastrati-748161 |access-date=9 March 2021 |website=24sata |language=hr}}</ref> Сепак, по повредата на [[Четвороглав бедрен мускул|квадрицепсот]] за време на тренинг на почетокот на март, тој бил принуден да ги пропушти двата натпревари од осминафиналето на [[УЕФА Лига Европа 2020–2021#Осминафинале|Лига Европа]] против [[ФК Тотенхем Хотспар|Тотенхем]], кое Динамо го добило со вкупен резултат 3–2.<ref name=":3" /><ref name=":2" /><ref>{{Cite web |date=22 March 2021 |title=Pojačanje od ključne važnosti: Joško Gvardiol navodno bi mogao biti spreman za Villarreal |url=https://telesport.telegram.hr/na-prvu/pojacanje-od-kljucne-vaznosti-josko-gvardiol-navodno-bi-mogao-biti-spreman-za-villarreal/ |access-date=22 March 2021 |website=Telesport |language=hr}}</ref> Тој се врати за четвртфиналниот натпревар против [[ФК Виљареал|Виљареал]] на 8 април, кој заврши со пораз од 1–0.<ref>{{Cite web |date=2 April 2021 |title=Dinamo: Fenomenalno, Petković i Gvardiol se vraćaju za Villarreal! |url=https://www.index.hr/clanak.aspx?id=2265896 |access-date=12 April 2021 |website=Index.hr |language=hr}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 April 2021 |title=Dinamovci puni optimizima nakon poraza od Villarreala: "Možemo mi puno bolje, sve je otvoreno" |url=https://gol.dnevnik.hr/clanak/rubrika/nogomet/petkovic-i-gvardiol-puni-optimizma-nakon-poraza-od-villarreala-vjeruju-da-dinamo-moze-proci---647149.html |access-date=12 April 2021 |website=Gol.hr |language=hr}}</ref> Три дена подоцна, тој го постигна својот трет гол за сезоната во победата од 2–0 против Локомотива.<ref>{{Cite web |last=Ničota |first=Tomo |date=11 April 2021 |title=Video: Dinamo rutinski kroz Kranjčevićevu! Modri zasjeli na vrh HNL-a, Gvardiol i Atiemwen srušili Lokose |url=https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/video-dinamo-rutinski-kroz-kranjcevicevu-modri-zasjeli-na-vrh-hnl-a-gvardiol-i-atiemwen-srusili-lokose-15064650 |access-date=12 April 2021 |website=Sportske novosti |language=hr}}</ref> На 22 мај, Гвардиол го одиграл својот последен натпревар за Динамо, во победата од 1–0 против [[ХНК Шибеник|Шибеник]].<ref>{{cite web |date=23 May 2021 |title=Gvardiol se oprostio od Dinama: Vratit ću se. Klub mu odgovorio |url=https://www.index.hr/sport/clanak/gvardiol-se-oprostio-od-dinama-vratit-cu-se-klub-mu-odgovorio/2278133.aspx |access-date=24 May 2021 |website=Index.hr |language=hr}}</ref><ref>{{Cite web |last=Olivari |first=Davorin |date=29 May 2021 |title='Želim veliki rezultat na dva Eura! Nijemci me vide u prvih 11, a ja se nadam da ću se vratiti u Dinamo' |url=https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/reprezentacija/zelim-veliki-rezultat-na-dva-eura-nijemci-me-vide-u-prvih-11-a-ja-se-nadam-da-cu-se-vratiti-u-dinamo-15076858 |access-date=29 May 2021 |website=Sportske novosti |language=hr}}</ref> ===РБ Лајпциг=== [[File:2021-11-06 Fußball, Männer, 1. Bundesliga, RB Leipzig - Borussia Dortmund 1DX 1735 by Stepro.jpg|thumb|Гвардиол (лево) со РБ Лајпциг во 2021, во дуел со [[Јусуфа Мукоко]]]] Во летото 2021 година, Гвардиол му се приклучил на РБ Лајпциг, по трансферот кој бил реализиран уште во септември претходната година. Тој го направил своето деби во [[Прва Бундеслига 2021–2022|Бундеслигата]] на 20 август 2021 година, во победата од 4–0 над [[ФК Штутгарт|Штутгарт]], играјќи го целиот натпревар.<ref>{{Cite web |date=20 August 2021 |title=Sportske novosti – Gvardiol debitirao i odmah 'razbio' izravnog konkurenta među Vatrenima, show ukrao mađarski wunderkind |trans-title=Sportske novosti – Gvardiol debuted and immediately 'destroyed' his direct competition among the Vatreni, the show was stolen by the Hungarian wunderkind. |url=https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/bundesliga/gvardiol-debitirao-i-odmah-razbio-izravnog-konkurenta-medu-vatrenima-show-ukrao-madarski-wunderkind-15096359 |access-date=2025-04-15 |website=sportske.jutarnji.hr |language=hr-hr}}</ref> Тој брзо се наметнал во почетната постава на Лајпциг и привлекол внимание со своите добри игри.<ref>{{Cite web |last=Trifunović |first=Boris |date=5 February 2022 |title='Došli smo sa 60 milijuna € za Gvardiola. Leipzig nije htio čuti' |trans-title="We came with €60 million for Gvardiol. Leipzig didn’t want to listen." |url=https://www.24sata.hr/sport/dosli-smo-sa-60-milijuna-eur-za-gvardiola-leipzig-nije-htio-cuti-813592 |access-date=3 March 2022 |website=24sata |language=hr}}</ref> На 15 септември 2021 година, тој го имал своето деби во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]] во поразот од 6–3 од [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]].<ref>{{Cite news|last=Johnston|first=Neil|date=15 September 2021|title=Man City beat RB Leipzig in nine-goal thriller|website=BBC Sport|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/58562369|access-date=15 September 2021}}</ref><ref>{{Cite news |date=29 March 2022 |title=Wunderkids: Building football's most exciting young XI – week seven: Josko Gvardiol, centre-back |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/football/60802882 |access-date=3 April 2022}}</ref> На 11 декември, го постигнал својот деби гол за Лајпциг во победата од 4–1 над [[ФК Борусија Менхенгладбах|Борусија Менхенгладбах]].<ref>{{Cite web |title=Domenico Tedesco celebrates winning start as RB Leipzig coach with Borussia Mönchengladbach drubbing |url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/rb-leipzig-borussia-monchengladbach-live-line-ups-stats-nkunku-olmo-szoboszlai-18141 |access-date=11 December 2021 |website=Bundesliga}}</ref><ref>{{Cite web |last=Trifunović |first=Boris |date=11 December 2021 |title=Video Projektil Gvardiola! Top glavom bacio 'Gladbach u očaj |trans-title=Video: Gvardiol's missile! A perfect header left 'Gladbach in despair. |url=https://www.24sata.hr/sport/video-projektil-gvardiola-top-glavom-bacio-gladbach-u-ocaj-802624 |access-date=11 December 2021 |website=24sata |language=hr}}</ref> Гвардиол имал голема улога во добрата форма на Лајпциг под водството на [[Доменико Тедеско]] како тренер, по слабиот почеток на сезоната за време на неговиот претходник [[Џеси Марш]]. На 23 јануари 2022 година, тој го постигнал својот втор гол за сезоната во победата од 2–0 над [[ВФЛ Волфсбург|Волфсбург]].<ref>{{Cite web |last=Deželić |first=Vanja |date=23 January 2022 |title=Video Gvardiol zabio na 20. rođendan, pogledajte majstoriju u stilu najvećih golgetera |trans-title=Video: Gvardiol scored on his 20th birthday, check out the masterpiece in the style of the greatest goal scorers. |url=https://www.vecernji.hr/sport/video-gvardiol-zabio-na-20-rodendan-pogledajte-majstoriju-u-stilu-najvecih-golgetera-1557498 |access-date=29 April 2022 |website=Večernji list |language=hr}}</ref> До крајот на сезоната, Гвардиол му помогнал на Лајпциг да го освои [[Фудбалски куп на Германија 2021–2022|Купот на Германија]] и да стигне до [[УЕФА Лига Европа 2021–2022|полуфиналето]] на [[УЕФА Лига Европа 2021–2022|Лига Европа]], постигнувајќи ги двата подвига за прв пат во историјата на клубот.<ref>{{Cite web |last=Trifunović |first=Boris |date=22 May 2022 |title=Video Pivo je teklo u potocima: Gvardiol s hrvatskom zastavom žustro proslavio prvi trofej kupa |url=https://www.24sata.hr/sport/video-pivo-je-teklo-u-potocima-gvardiol-s-hrvatskom-zastavom-zustro-proslavio-prvi-trofej-kupa-837263 |access-date=22 May 2022 |website=24sata |language=hr}}</ref> Понатаму, победата во Купот на Германија била и првата голема трофејна титула во историјата на клубот.<ref>{{Cite web |last=Ford |first=Matt |date=21 May 2022 |title=RB Leipzig's first major trophy: 'The club belongs to the people who identify with it' |url=https://www.dw.com/en/rb-leipzigs-first-major-trophy-the-club-belongs-to-the-people-who-identify-with-it/a-61879045 |access-date=12 August 2022 |publisher=Deutsche Welle}}</ref> На 12 август, ''„[[France Football]]“'' го избрале Гвардиол како еден од номинираните за [[Трофеј Копа|Трофејот Копа]],<ref>{{Cite web |last=Westwood |first=James |date=12 August 2022 |title=Kopa Trophy 2022 nominees announced: Bellingham, Camavinga and Saka headline top 10 |url=https://www.goal.com/en-bh/lists/kopa-trophy-2022-nominees-announced-bellingham-camavinga-and/blt94d5e629b1c76cdb |access-date=12 August 2022 |website=Goal (website)}}</ref> освојувајќи го шесттото место.<ref>{{cite web| url=https://gol.dnevnik.hr/clanak/rubrika/nogomet/zlatna-lopta-modric-najbolji-nogometas-svijeta-gvardiol-sesti-medju-mladima---747382.html |title=Modrić i Gvardiol ispisali hrvatsku povijest: Među najboljima su na svijetu! |date=17 October 2022 |access-date=17 October 2022 |website=Gol.hr |language=hr}}</ref> На 1 септември, Гвардиол го продолжил договорот со РБ Лајпциг до 2027 година, откако клубот ја отфрлил понудата на [[ФК Челси|Челзи]] од 90 милиони евра за играчот.<ref>{{Cite news |last=Bosher |first=Luke |date=1 September 2022 |title=Chelsea target Josko Gvardiol signs new RB Leipzig contract |url=https://www.nytimes.com/athletic/3557050/2022/09/01/gvardiol-contract-chelsea-transfer/ |access-date=2025-04-15 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> На 25 октомври, Гвардиол го постигнал својот прв гол во [[УЕФА Лига на шампиони 2022–2023|Лигата на шампионите]] во победатата од 3–2 над [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]].<ref>{{Cite web |last=Barišić |first=Zdravko |date=25 October 2022 |title=Gvardiol zabio prvijenac, Real bez Modrića izgubio u Leipzigu! Juventus ispao iz Lige prvaka |url=https://www.24sata.hr/sport/treba-vam-gol-decki-evo-me-gvardiol-sjajno-zabio-realu-869323 |access-date=25 October 2022 |website=24sata.hr |language=hr}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/2035716--leipzig-vs-real-madrid/ |title=Leipzig 3–2 Real Madrid |publisher=UEFA |date=25 October 2022 }}</ref> На 22 февруари 2023 година, Гвардиол го постигнал израмнувачки гол во ремито 1–1 против Манчестер Сити во [[УЕФА Лига на шампиони 2022–2023#Осминафинале|осминафиналето на истото натпреварување]]. На возраст од 21 година и 30 дена, тој станал најмладиот хрватски играч кој постигнал гол во нокаут-фазата на Лигата на шампионите.<ref>{{Cite web |last=Žurić |first=Ivan |title=[FOTO] Jedan podatak najbolje govori kakvu je utakmicu odigrao Joško Gvardiol; Erling Haaland ovo još nije doživio |url=https://www.tportal.hr/sport/clanak/foto-jedan-podatak-najbolje-govori-kakvu-je-utakmicu-odigrao-josko-gvardiol-erling-haaland-ovo-jos-nije-dozivio-foto-20230223 |date=23 February 2023 |access-date=23 February 2023 |website=tportal.hr |language=hr}}</ref> Вкупно во дресот на РБ Лајпциг во двете сезони одиграл 88 натпревари и постигнал 5 гола. === Манчестер Сити === На 5 август 2023 година, Гвардиол потпишал петгодишен договор со англискиот клуб Манчестер Сити,<ref>{{cite news |last1=Brown |first1=Paul |date=5 August 2023 |title=City confirm Gvardiol signing |url=https://www.mancity.com/news/mens/josko-gvardiol-joins-manchester-city-63826818 |access-date=5 August 2023 |publisher=Manchester City F.C.}}</ref> станувајќи третиот Хрват во историјата на клубот по [[Ведран Ќорлука]] и [[Матео Ковачиќ]].<ref>{{cite web |last=Antolić |first=Dražen |date=3 August 2023 |title=Gvardiol spektakularnim, povijesnim transferom porušio je sve barijere! Dinamu u blagajnu skoro 14 milijuna eura |url=https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/premiership/gvardiol-spektakularnim-povijesnim-transferom-porusio-je-sve-barijere-dinamu-u-blagajnu-skoro-14-milijuna-eura-15361582 |access-date=22 September 2023 |website=Sportske novosti |language=hr}}</ref> ==Титули== ===Клупски=== ; Динамо Загреб *'''[[Прва Хрватска фудбалска лига|Прва ХНЛ]]''' : 2 : 2019-2020, 2020-2021 *'''[[Фудбалски куп на Хрватска|Куп на Хрватска]]''' : 1 : 2020-2021 ; РБ Лајпциг *'''{{Трофеј-Фудбалски куп на Германија}} [[Фудбалски куп на Германија|Куп на Германија]]''' : 2 : 2021-2022, 2022-2023 ; Манчестер Сити *'''{{Трофеј-Англија (Премиер лига)}} [[Премиер лига на Англија]]''' : 1 : [[Премиер лига на Англија 2023-2024|2023-2024]] *'''{{Трофеј-Англија (Лига куп)}} [[Фудбалски Лига куп на Англија|Лига куп на Англија]]''' : 1 : 2025-2026 *'''{{Трофеј-Комјунити Шилд}} [[ФА Комјунити Шилд]]''' : 1 : 2024 *'''{{Трофеј-Лига на шампиони}} [[УЕФА Лига на шампиони|Лига на шампиони]]''' : 1 : 2022-2023 *'''{{Трофеј-Суперкуп на Европа}} [[Суперкуп на УЕФА]]''' : 1 : 2023 *'''{{Трофеј-Светско клупско првенство}} [[Светско клупско првенство во фудбал|Светско клупско првенство]]''' : 1 : 2023 ==Наводи== {{наводи}} == Надворешни врски == *[https://www.soccerway.com/player/gvardiol-josko/86K1f1fd/ Јошко Гвардиол на soccerway] *[https://www.transfermarkt.com/josko-gvardiol/profil/spieler/475959 Јошко Гвардиол на transfermarkt] *[https://www.espn.com/soccer/player/_/id/299910/josko-gvardiol Јошко Гвардиол на espn] *[https://www.whoscored.com/players/402664/show/josko-gvardiol Јошко Гвардиол на whoscored] {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Гвардиол, Јошко}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Хрватски фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Динамо Загреб]] [[Категорија:Фудбалери на РБ Лајпциг]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Манчестер Сити]] [[Категорија:Родени во 2002 година]] 7dpqgb8n2jovsztx5qsfoc6rldfd21p 0 1395655 5562939 5562841 2026-05-24T12:26:23Z P.Nedelkovski 47736 дополнување 5562939 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Личност | name = Лордан Зафрановиќ<br/>Lordan Zafranović | image = Lordan Zafranovic 80-ih.jpg | image_size = | caption = {{small|Лордан Зафрановиќ во 1980-тите.}} | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|1944|2|11|df=y}} | birth_place = [[Маслиница]], [[Независна Држава Хрватска]] | death_date = | death_place = | yearsactive = 1961–до денес<ref>{{нмс|url=http://lordanzafranovic.com/hrv_filmografija.html|title=Lordan Zafranović režiser i scenarist|website=Lordanzafranovic.com|access-date=20 January 2019}}</ref> | awards = '''''[[Голема златна арена за најдобар филм]]'''''<br/>1978 ''[[Окупација во 26 слики]]''<br/>1981 ''[[Падот на Италија (филм)|Падот на Италија]]''<br/>'''''[[Златна арена за режија]]'''''<br/>1981 ''[[Падот на Италија (филм)|Падот на Италија]]''<br/>1986 ''[[Вечерни ѕвона (филм)|Вечерни ѕвона]]'' }} '''Лордан Зафрановиќ''' ({{роден во|Маслиница}}, {{роден на|11|февруари|1944}}) — хрватски и југословенски филмски режисер познат по својата трилогија за [[Втора светска војна|Втората светска војна]], која се состои од ''[[Окупација во 26 слики|„Окупација во 26 слики]]'' “ (1978), ''[[Падот на Италија (филм)|„Падот на Италија“]]'' (1981) и ''[[Вечерни ѕвона (филм)|„Вечерни ѕвона]]'' “ (1986), сите напишани во соработка со [[Мирко Ковач]], за неговите експериментални црно-бели рани дела, кои го означуваат како главна фигура на [[Југословенски црн бран|југословенскиот црн бран]], и за неговото бестрашно истражување на [[Усташи|усташките]] злосторства за време на раздобјето на [[Независна Држава Хрватска|НДХ]]. == Ран живот == Лордан Зафрановиќ е роден во 1944 година во [[Маслиница]], остров [[Шолта]], во Југославија окупирана од [[Сили на Оската|Оската]]. Првите две години од својот живот ги поминал во [[Бегалски камп Ел Шат|бегалскиот камп Ел Шат]] заедно со неговата мајка Марија и неговиот постар брат Зденко. По војната, семејството се обединило со татко му Иван и се преселило во Сплит, каде што се родил помладиот брат Андрија. Дипломирал бродоградба во Сплитската морнаричка школа во 1962 година и продолжил со студии по книжевност и ликовни уметности на Сплитската педагошка академија (подоцна Универзитет во Сплит) од 1963 до 1967 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://lordanzafranovic.com/index.html|title=Lordan Zafranović režiser i scenarist|work=lordanzafranovic.com|accessdate=2024-07-12}}</ref> == Кариера == Лордан Зафрановиќ ја започнал својата филмска кариера како аматер во Кино клубот Сплит во 1961 година, на 15-годишна возраст. Од 1965 година па наваму, работел како професионалец за Загреб филм, како асистент на режисерот [[Ватрослав Мимица]] и како еден од основачите и прв автор на легендарното Студио за филмски автори во Загреб. Во 1966 година бил награден со звањето Мајстор по меѓународен аматерски филм. Кога следната година добил стипендија на Филмската и ТВ школа на Академијата за уметност во Прага (ФАМУ), тој веќе бил зрел автор со фестивалско искуство и награди, имено за неговиот влијателен експериментален краток филм ''[[После пладне (Пушка)|„После пладне“ (Пушка)]]'' (1968).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.kinoklubsplit.hr/zanimljivosti/monografija-splitska-skola-filma-60-godina-kino-kluba-split-od-sada-dostupna-za-prodaju-i-u-klubu-2/|title=Monografija "Splitska škola filma – 60 godina Kino kluba Split" od sada dostupna za prodaju i u klubu « Kino Klub Split|archive-url=https://web.archive.org/web/20160825210938/http://www.kinoklubsplit.hr/zanimljivosti/monografija-splitska-skola-filma-60-godina-kino-kluba-split-od-sada-dostupna-za-prodaju-i-u-klubu-2/|archive-date=25 August 2016|accessdate=22 August 2016}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.hfs.hr/nakladnistvo_zapis_detail.aspx?sif_clanci=32702#.V7tVnOcbqQ8|title=HFS – Hrvatski filmski savez – Zapis – 68/2010|work=Hfs.hr|accessdate=20 January 2019}}</ref> На ФАМУ, Зафрановиќ дипломирал филмска режија како магистерски студент кај добитникот на Оскар, [[Елмар Клос|Елмар Клос,]] во 1971 година. Зафрановиќ е најстариот од петте признати југословенски режисери кои критичарите ги нарекуваат [[Прашка филмска школа]], и покрај нивните многу различни естетски одлики и интереси. Како што самите тие постојано истакнуваат, ништо не ги обединува овие петмина освен фактот дека биле врсници на ФАМУ околу 1968 година и дека потоа останале пријатели. Сепак, тие се издвојуваат како поколение на нови таленти што се појавиле по празнината што ја предизвикаа чистките од првата половина на 1970-тите во југословенската кинематографија. Првите три играни филмови на Лордан Зафрановиќ „''[[Недела (филм од 1969)|Недела]]''“ (1969, со [[Горан Марковиќ]] во главната улога), ''[[Далматинска хроника|„Далматинска хроника“]]'' (1973) и ''[[Маки по Мате|„Маки по Мате“]]'' (1975), наишле на воздржаност во воздржаната атмосфера по крајот на [[Хрватска пролет|Хрватската пролет]]. Во 1973 година, тој го напуштил Загреб за Белград, каде што станал дел од круг на писатели во кој, меѓу другите, биле [[Филип Давид]], [[Данило Киш]] и [[Мирко Ковач|Мирко Ковач (писател)]]. Ако неговиот филм од 1975 година „[[Маки по Мате]]“ веќе бил соработка со Ковач, двајцата доживеале меѓународен успех со нивниот култен филм од 1978 година ''[[Окупација во 26 слики|„Окупација во 26 слики]]'' “. Овој хит во Југославија, Чехословачка, Франција и пошироко го преосмислил жанрот на југословенскиот [[партизански филм]] со неговата бујна средоземна околина на [[Дубровник]] и неговата естетика, спротивставувајќи ја среќата на богато аристократско семејство и нејзините пријатели со доаѓањето на злото, преку фашистичка окупација и насилство, и колапсот на моралот и општеството. Филмот бил награден со [[Голема златна арена за најдобар филм|Големата златна арена за најдобар филм]] на [[Пулски филмски фестивал|Пулскиот филмски фестивал]], номиниран за [[Кански филмски фестивал|Канскиот филмски фестивал]] и пријавен како кандидат на Југославија за [[Филмска награда на академијата на САД|Оскар]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://org-www.festival-cannes.com/en/archives/artist/id/317555.html|title=ZAFRANOVIC Lordan|work=Festival de Cannes|accessdate=20 January 2019}}</ref> Во Холивуд, филмот се сметал за фаворит, само доколку режисерот се согласел да ја скрати сцената од бруталниот масакр во автобус, кулминацијата на филмот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kurir.rs/zabava/pop-kultura/3173207/den-tana-o-filmu-okupacija-u-26-slika-zbog-scena-u-autobusu-nije-dobio-oskara|title=DEN TANA O FILMU OKUPACIJA U 26 SLIKA: Zbog scena u autobusu nije dobio Oskara|work=Kurir.rs|accessdate=20 January 2019}}</ref> Зафрановиќ одбил. Тој ја продолжил својата трилогија од [[Втора светска војна|Втората светска војна]] со ''[[Падот на Италија (филм)|„Падот на Италија]]'' “ (1981), сместен на неговиот роден остров Шолта за време на италијанската окупација, која се врти околу подемот и падот на млад партизански офицер кој е корумпиран од моќта, и ''[[Вечерни ѕвона (филм)|„Вечерни ѕвона]]'' “ (1986), исто така сосценарист со [[Мирко Ковач]], кој го раскажува животот на едно селско момче (го игра [[Раде Шербеџија]]) кое отишло во градот и станало партизан, а потоа завршило прво во интернација во нацистичка Германија, а потоа, по разделбата меѓу Тито и Сталин во 1948 година, во југословенски затвор. ''„Падот на Италија“'' му ја донел [[Голема златна арена за најдобар филм|Големата златна арена за најдобар филм]] по втор пат, а ''„Вечерни ѕвона“'' Златната арена за најдобар режисер на [[Пулски филмски фестивал|Пулскиот филмски фестивал]]. Во средината на 1980-тите, Зафрановиќ се вратил на поинтимни теми, со филмови како ''„Каснување од ангел“'' (1984) и ''„Алоа: Празнична забава на курвите“'' (1988), познати по нивната психолошка драма и еротика. Тој, исто така, режирал бројни ТВ-продукции за [[Радио-телевизија Србија|Радио Телевизија Белград]] и [[Хрватска радио-телевизија|Радио Телевизија Загреб]]. Во својата долга и продуктивна кариера, Зафрановиќ успеал да ги реализира своите филмови според својата креативна визија и професионален етос, и покрај сите пречки. Неговиот колега од ФАМУ, [[Рајко Грлиќ|Рајко Грлиќ,]] го нарекува „еден од најголемите таленти на хрватскиот филм, еден од ретките режисери со „чувство за филм“, со она што во областа на музиката се нарекува апсолутен тон“. Други го фалат како „еден од големите мајстори на модернизмот“ ([[Дина Јорданова]]), „еден од големите мајстори на југословенскиот филм“ и „медитерански класик чии филмови можат да се споредат со оние на Ангелопулос, Бертолучи или [[Лилијана Кавани]]“ ([[Ранко Мунитиќ]]). Ако неговите непријатели го осудувале како „режисер на режимот“ кој се препушта на „маниеризам“ (Ненад Полимац), Грлиќ го гледа како „единствениот хрватски режисер чии филмови израснале органски од медитеранската иконографија - од тоа сонце, сол, сиромаштија, слатко-барокен католички кич и горчливиот свет на црните и црвените идеологии“. Британско-бугарската филмска истражувачка Дина Јорданова тврди дека неговата „главна занимација била да ги истражува притисоците што ги доживуваат обичните луѓе под крајни историски околности. Неговите филмови ги оспоруваат најдлабоките темели на национализмот и го доведуваат во прашање оправдувањето на историското насилство“. Како што е случајот со другите југословенски режисери, имено [[Душан Макавеев|Душан Макавејев]] или [[Желимир Жилник]], филмовите на Зафрановиќ честопати предизвикувале контроверзии. Ова кулминирало со неговата занимација со злосторствата на [[Независна Држава Хрватска|НДХ]] и [[Усташи|усташите]] за време на Втората светска војна и неговите документарци ''[[Јасеновац: Најсуровиот логор на смртта на сите времиња]]'' (1983) и ''[[Падот на векот: Заветот на Л.З.]]'' (1993) за судењето за воени злосторства против министерот за внатрешни работи [[Независна Држава Хрватска|на НДХ]][[Андрија Артуковиќ|, Андрија Артуковиќ]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.danas.rs/kultura/lordan-zafranovic-shvatio-sam-da-su-svi-nasi-filmovi-bili-uzalud/|title=Lordan Zafranović: Shvatio sam da su svi naši filmovi bili uzalud|last=Krtinić|first=Piše: Marija|date=2 April 2015|work=Dnevni list Danas|accessdate=20 January 2019}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://kinotuskanac.hr/en/article/kontroverze-po-lordanu|title=Controversies by Lordan|work=Kino Tuškanac|accessdate=20 January 2019}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://pulse.rs/suncani-inferno-lordana-zafranovica/|title=Sunčani inferno Lordana Zafranovića – P.U.L.S.E Magazin za umetnost i kulturu|date=1 April 2010|work=Internet portal za umetnost i kulturu "P.U.L.S.E"|accessdate=20 January 2019}}</ref> Според режисерката [[Јасна Нанут]], делото на Зафрановиќ како целина чека критичко вреднување како „неопходен и суштински дел од хрватската кинематографија“. ==Филмографија== * 1969 - [[Недела (филм)|Недела]] * 1972 - [[Убиство во ноќниот воз]] * 1973 - [[Хроника на еден злочин]] * 1975 - [[Маки по Мате]] * 1978 - [[Окупација во 26 слики]] * 1981 - [[Падот на Италија (филм)|Падот на Италија]] * 1983 - [[Крвта и пепелта на Јасеновац]] * 1984 - [[Ангелски гриз]] * 1986 - [[Вечерни ѕвона (филм)|Вечерни ѕвона]] * 1988 - [[Халоа — празник на курвите]] * 1994 - Залез на столетиоето / Тестамент Л. З. * 1995 - [[Одмаздата е моја]] * 2011 - [[Тито: Последните сведоци на тестаментот]] * 2024 - [[Златни рез 42]] – во подготовка == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Матична|http://lordanzafranovic.com}} {{In lang|hr}} * {{Imdb име|0951799}} * [https://web.archive.org/web/20080331202641/http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=3130 Profile] {{In lang|hr}} * [http://www.filmski-programi.hr/english/baza_redatelj.php?id=62 Full profile in English at the ''Croatian Film Database''] * [http://www.filmski-programi.hr/english/ciklus.php?id=135 English page of Zafranović's retrospective in Zagreb, December 2006] * [http://www.skdprosvjeta.com/news.php?id=322 Režiser Lordan Zafranović] {{In lang|hr}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Зафрановиќ, Лордан}} [[Категорија:Хрватски политичари]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Хрватски сценаристи]] [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] oblfwsppg28ukjs6d2rv1gtwl2waivt 5562949 5562939 2026-05-24T12:33:50Z P.Nedelkovski 47736 Создадено со преведување на одделот „Exile and return to Croatia“ од страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1344978618|Lordan Zafranović]]“ 5562949 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Личност | name = Лордан Зафрановиќ<br/>Lordan Zafranović | image = Lordan Zafranovic 80-ih.jpg | image_size = | caption = {{small|Лордан Зафрановиќ во 1980-тите.}} | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|1944|2|11|df=y}} | birth_place = [[Маслиница]], [[Независна Држава Хрватска]] | death_date = | death_place = | yearsactive = 1961–до денес<ref>{{нмс|url=http://lordanzafranovic.com/hrv_filmografija.html|title=Lordan Zafranović režiser i scenarist|website=Lordanzafranovic.com|access-date=20 January 2019}}</ref> | awards = '''''[[Голема златна арена за најдобар филм]]'''''<br/>1978 ''[[Окупација во 26 слики]]''<br/>1981 ''[[Падот на Италија (филм)|Падот на Италија]]''<br/>'''''[[Златна арена за режија]]'''''<br/>1981 ''[[Падот на Италија (филм)|Падот на Италија]]''<br/>1986 ''[[Вечерни ѕвона (филм)|Вечерни ѕвона]]'' }} '''Лордан Зафрановиќ''' ({{роден во|Маслиница}}, {{роден на|11|февруари|1944}}) — хрватски и југословенски филмски режисер познат по својата трилогија за [[Втора светска војна|Втората светска војна]], која се состои од ''[[Окупација во 26 слики|„Окупација во 26 слики]]'' “ (1978), ''[[Падот на Италија (филм)|„Падот на Италија“]]'' (1981) и ''[[Вечерни ѕвона (филм)|„Вечерни ѕвона]]'' “ (1986), сите напишани во соработка со [[Мирко Ковач]], за неговите експериментални црно-бели рани дела, кои го означуваат како главна фигура на [[Југословенски црн бран|југословенскиот црн бран]], и за неговото бестрашно истражување на [[Усташи|усташките]] злосторства за време на раздобјето на [[Независна Држава Хрватска|НДХ]]. == Ран живот == Лордан Зафрановиќ е роден во 1944 година во [[Маслиница]], остров [[Шолта]], во Југославија окупирана од [[Сили на Оската|Оската]]. Првите две години од својот живот ги поминал во [[Бегалски камп Ел Шат|бегалскиот камп Ел Шат]] заедно со неговата мајка Марија и неговиот постар брат Зденко. По војната, семејството се обединило со татко му Иван и се преселило во Сплит, каде што се родил помладиот брат Андрија. Дипломирал бродоградба во Сплитската морнаричка школа во 1962 година и продолжил со студии по книжевност и ликовни уметности на Сплитската педагошка академија (подоцна Универзитет во Сплит) од 1963 до 1967 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://lordanzafranovic.com/index.html|title=Lordan Zafranović režiser i scenarist|work=lordanzafranovic.com|accessdate=2024-07-12}}</ref> == Кариера == Лордан Зафрановиќ ја започнал својата филмска кариера како аматер во Кино клубот Сплит во 1961 година, на 15-годишна возраст. Од 1965 година па наваму, работел како професионалец за Загреб филм, како асистент на режисерот [[Ватрослав Мимица]] и како еден од основачите и прв автор на легендарното Студио за филмски автори во Загреб. Во 1966 година бил награден со звањето Мајстор по меѓународен аматерски филм. Кога следната година добил стипендија на Филмската и ТВ школа на Академијата за уметност во Прага (ФАМУ), тој веќе бил зрел автор со фестивалско искуство и награди, имено за неговиот влијателен експериментален краток филм ''[[После пладне (Пушка)|„После пладне“ (Пушка)]]'' (1968).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.kinoklubsplit.hr/zanimljivosti/monografija-splitska-skola-filma-60-godina-kino-kluba-split-od-sada-dostupna-za-prodaju-i-u-klubu-2/|title=Monografija "Splitska škola filma – 60 godina Kino kluba Split" od sada dostupna za prodaju i u klubu « Kino Klub Split|archive-url=https://web.archive.org/web/20160825210938/http://www.kinoklubsplit.hr/zanimljivosti/monografija-splitska-skola-filma-60-godina-kino-kluba-split-od-sada-dostupna-za-prodaju-i-u-klubu-2/|archive-date=25 August 2016|accessdate=22 August 2016}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.hfs.hr/nakladnistvo_zapis_detail.aspx?sif_clanci=32702#.V7tVnOcbqQ8|title=HFS – Hrvatski filmski savez – Zapis – 68/2010|work=Hfs.hr|accessdate=20 January 2019}}</ref> На ФАМУ, Зафрановиќ дипломирал филмска режија како магистерски студент кај добитникот на Оскар, [[Елмар Клос|Елмар Клос,]] во 1971 година. Зафрановиќ е најстариот од петте признати југословенски режисери кои критичарите ги нарекуваат [[Прашка филмска школа]], и покрај нивните многу различни естетски одлики и интереси. Како што самите тие постојано истакнуваат, ништо не ги обединува овие петмина освен фактот дека биле врсници на ФАМУ околу 1968 година и дека потоа останале пријатели. Сепак, тие се издвојуваат како поколение на нови таленти што се појавиле по празнината што ја предизвикаа чистките од првата половина на 1970-тите во југословенската кинематографија. Првите три играни филмови на Лордан Зафрановиќ „''[[Недела (филм од 1969)|Недела]]''“ (1969, со [[Горан Марковиќ]] во главната улога), ''[[Далматинска хроника|„Далматинска хроника“]]'' (1973) и ''[[Маки по Мате|„Маки по Мате“]]'' (1975), наишле на воздржаност во воздржаната атмосфера по крајот на [[Хрватска пролет|Хрватската пролет]]. Во 1973 година, тој го напуштил Загреб за Белград, каде што станал дел од круг на писатели во кој, меѓу другите, биле [[Филип Давид]], [[Данило Киш]] и [[Мирко Ковач|Мирко Ковач (писател)]]. Ако неговиот филм од 1975 година „[[Маки по Мате]]“ веќе бил соработка со Ковач, двајцата доживеале меѓународен успех со нивниот култен филм од 1978 година ''[[Окупација во 26 слики|„Окупација во 26 слики]]'' “. Овој хит во Југославија, Чехословачка, Франција и пошироко го преосмислил жанрот на југословенскиот [[партизански филм]] со неговата бујна средоземна околина на [[Дубровник]] и неговата естетика, спротивставувајќи ја среќата на богато аристократско семејство и нејзините пријатели со доаѓањето на злото, преку фашистичка окупација и насилство, и колапсот на моралот и општеството. Филмот бил награден со [[Голема златна арена за најдобар филм|Големата златна арена за најдобар филм]] на [[Пулски филмски фестивал|Пулскиот филмски фестивал]], номиниран за [[Кански филмски фестивал|Канскиот филмски фестивал]] и пријавен како кандидат на Југославија за [[Филмска награда на академијата на САД|Оскар]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://org-www.festival-cannes.com/en/archives/artist/id/317555.html|title=ZAFRANOVIC Lordan|work=Festival de Cannes|accessdate=20 January 2019}}</ref> Во Холивуд, филмот се сметал за фаворит, само доколку режисерот се согласел да ја скрати сцената од бруталниот масакр во автобус, кулминацијата на филмот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kurir.rs/zabava/pop-kultura/3173207/den-tana-o-filmu-okupacija-u-26-slika-zbog-scena-u-autobusu-nije-dobio-oskara|title=DEN TANA O FILMU OKUPACIJA U 26 SLIKA: Zbog scena u autobusu nije dobio Oskara|work=Kurir.rs|accessdate=20 January 2019}}</ref> Зафрановиќ одбил. Тој ја продолжил својата трилогија од [[Втора светска војна|Втората светска војна]] со ''[[Падот на Италија (филм)|„Падот на Италија]]'' “ (1981), сместен на неговиот роден остров Шолта за време на италијанската окупација, која се врти околу подемот и падот на млад партизански офицер кој е корумпиран од моќта, и ''[[Вечерни ѕвона (филм)|„Вечерни ѕвона]]'' “ (1986), исто така сосценарист со [[Мирко Ковач]], кој го раскажува животот на едно селско момче (го игра [[Раде Шербеџија]]) кое отишло во градот и станало партизан, а потоа завршило прво во интернација во нацистичка Германија, а потоа, по разделбата меѓу Тито и Сталин во 1948 година, во југословенски затвор. ''„Падот на Италија“'' му ја донел [[Голема златна арена за најдобар филм|Големата златна арена за најдобар филм]] по втор пат, а ''„Вечерни ѕвона“'' Златната арена за најдобар режисер на [[Пулски филмски фестивал|Пулскиот филмски фестивал]]. Во средината на 1980-тите, Зафрановиќ се вратил на поинтимни теми, со филмови како ''„Каснување од ангел“'' (1984) и ''„Алоа: Празнична забава на курвите“'' (1988), познати по нивната психолошка драма и еротика. Тој, исто така, режирал бројни ТВ-продукции за [[Радио-телевизија Србија|Радио Телевизија Белград]] и [[Хрватска радио-телевизија|Радио Телевизија Загреб]]. Во својата долга и продуктивна кариера, Зафрановиќ успеал да ги реализира своите филмови според својата креативна визија и професионален етос, и покрај сите пречки. Неговиот колега од ФАМУ, [[Рајко Грлиќ|Рајко Грлиќ,]] го нарекува „еден од најголемите таленти на хрватскиот филм, еден од ретките режисери со „чувство за филм“, со она што во областа на музиката се нарекува апсолутен тон“. Други го фалат како „еден од големите мајстори на модернизмот“ ([[Дина Јорданова]]), „еден од големите мајстори на југословенскиот филм“ и „медитерански класик чии филмови можат да се споредат со оние на Ангелопулос, Бертолучи или [[Лилијана Кавани]]“ ([[Ранко Мунитиќ]]). Ако неговите непријатели го осудувале како „режисер на режимот“ кој се препушта на „маниеризам“ (Ненад Полимац), Грлиќ го гледа како „единствениот хрватски режисер чии филмови израснале органски од медитеранската иконографија - од тоа сонце, сол, сиромаштија, слатко-барокен католички кич и горчливиот свет на црните и црвените идеологии“. Британско-бугарската филмска истражувачка Дина Јорданова тврди дека неговата „главна занимација била да ги истражува притисоците што ги доживуваат обичните луѓе под крајни историски околности. Неговите филмови ги оспоруваат најдлабоките темели на национализмот и го доведуваат во прашање оправдувањето на историското насилство“. Како што е случајот со другите југословенски режисери, имено [[Душан Макавеев|Душан Макавејев]] или [[Желимир Жилник]], филмовите на Зафрановиќ честопати предизвикувале контроверзии. Ова кулминирало со неговата занимација со злосторствата на [[Независна Држава Хрватска|НДХ]] и [[Усташи|усташите]] за време на Втората светска војна и неговите документарци ''[[Јасеновац: Најсуровиот логор на смртта на сите времиња]]'' (1983) и ''[[Падот на векот: Заветот на Л.З.]]'' (1993) за судењето за воени злосторства против министерот за внатрешни работи [[Независна Држава Хрватска|на НДХ]][[Андрија Артуковиќ|, Андрија Артуковиќ]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.danas.rs/kultura/lordan-zafranovic-shvatio-sam-da-su-svi-nasi-filmovi-bili-uzalud/|title=Lordan Zafranović: Shvatio sam da su svi naši filmovi bili uzalud|last=Krtinić|first=Piše: Marija|date=2 April 2015|work=Dnevni list Danas|accessdate=20 January 2019}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://kinotuskanac.hr/en/article/kontroverze-po-lordanu|title=Controversies by Lordan|work=Kino Tuškanac|accessdate=20 January 2019}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://pulse.rs/suncani-inferno-lordana-zafranovica/|title=Sunčani inferno Lordana Zafranovića – P.U.L.S.E Magazin za umetnost i kulturu|date=1 April 2010|work=Internet portal za umetnost i kulturu "P.U.L.S.E"|accessdate=20 January 2019}}</ref> Според режисерката [[Јасна Нанут]], делото на Зафрановиќ како целина чека критичко вреднување како „неопходен и суштински дел од хрватската кинематографија“. == Егзил и враќање во Хрватска == Кратко пред распадот на Југославија во 1991 година, Зафрановиќ се приклучил на [[Сојуз на комунистите на Хрватска|Централниот комитет на Сојузот на комунисти на Хрватска]] во 1989 година за краток период. [[Фрањо Туѓман]], идниот прв претседател на Република [[Хрватска]], го нападнал поради неговиот филм ''[[Крвта и пепелта на Јасеновац]]'' ''(Krv i pepeo Jasenovca, 1985)''. Набргу по хрватската декларација за независност, Туѓман го осудил како „Непријател на хрватскиот народ“. Зафрановиќ бил принуден да ја напушти земјата. Тој со себе го понел својот филм за Артуковиќ, кој го заврши во егзил како личен извештај за повторното појавување на фашистичката идеологија и насилство во Хрватска: Неговиот [[Пад на векот: Заветот на Л.З.]] (1993) е, според зборовите на [[Дина Јорданова]], „моќно обвинение за минатиот и сегашниот хрватски национализам“. Се населил во [[Прага]] и продолжил да работи за Чешката телевизија. Повеќе од една деценија подоцна, тој се вратил во [[Загреб]] за да ја направи својата монументална ТВ-серија за [[Јосип Броз-Тито|Јосип Броз Тито]], ''[[Тито – последните сведоци на заветот]]'' (2011), копродуцирана од [[Хрватска радио-телевизија|Хрватската радиотелевизија]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.slobodnaevropa.org/a/lordan_zafranovic_tito_je_fenomen_koji_se_treba_istraziti/24523333.html|title=Tito je fenomen koji se treba istražiti|work=Radio Slobodna Evropa|accessdate=20 January 2019}}</ref> Моментално работи на својот филм ''„Децата од Козара“'' ''(Zlatni Rez 42 42 (Djeca Kozare))'' (во постпродукција). Приказната е заснована на сценарио кое го напишал заедно со [[Арсен Диклиќ]] кон крајот на 1980-тите, за млада девојка која е затворена во [[Усташи|усташкиот]] логор на смртта [[Јасеновац (логор)|Јасеновац]] заедно со нејзините двајца помлади браќа, откако била заробена со нејзината мајка во [[Битка на Козара|Битката на Козара]]. Приказната ја следи нејзината борба за опстанок и бегство од пеколот со поддршка на луѓе кои не се подготвени да дозволат опасните, нечовечки околности да ги натераат да ја заборават сопствената човечност. ==Филмографија== * 1969 - [[Недела (филм)|Недела]] * 1972 - [[Убиство во ноќниот воз]] * 1973 - [[Хроника на еден злочин]] * 1975 - [[Маки по Мате]] * 1978 - [[Окупација во 26 слики]] * 1981 - [[Падот на Италија (филм)|Падот на Италија]] * 1983 - [[Крвта и пепелта на Јасеновац]] * 1984 - [[Ангелски гриз]] * 1986 - [[Вечерни ѕвона (филм)|Вечерни ѕвона]] * 1988 - [[Халоа — празник на курвите]] * 1994 - Залез на столетиоето / Тестамент Л. З. * 1995 - [[Одмаздата е моја]] * 2011 - [[Тито: Последните сведоци на тестаментот]] * 2024 - [[Златни рез 42]] – во подготовка == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Матична|http://lordanzafranovic.com}} {{In lang|hr}} * {{Imdb име|0951799}} * [https://web.archive.org/web/20080331202641/http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=3130 Profile] {{In lang|hr}} * [http://www.filmski-programi.hr/english/baza_redatelj.php?id=62 Full profile in English at the ''Croatian Film Database''] * [http://www.filmski-programi.hr/english/ciklus.php?id=135 English page of Zafranović's retrospective in Zagreb, December 2006] * [http://www.skdprosvjeta.com/news.php?id=322 Režiser Lordan Zafranović] {{In lang|hr}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Зафрановиќ, Лордан}} [[Категорија:Хрватски политичари]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Хрватски сценаристи]] [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] 2f2fvu19acip9oyqrywb95yx2mpelkx 5562952 5562949 2026-05-24T12:34:37Z P.Nedelkovski 47736 додадена [[Категорија:Југословенски режисери]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5562952 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Личност | name = Лордан Зафрановиќ<br/>Lordan Zafranović | image = Lordan Zafranovic 80-ih.jpg | image_size = | caption = {{small|Лордан Зафрановиќ во 1980-тите.}} | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|1944|2|11|df=y}} | birth_place = [[Маслиница]], [[Независна Држава Хрватска]] | death_date = | death_place = | yearsactive = 1961–до денес<ref>{{нмс|url=http://lordanzafranovic.com/hrv_filmografija.html|title=Lordan Zafranović režiser i scenarist|website=Lordanzafranovic.com|access-date=20 January 2019}}</ref> | awards = '''''[[Голема златна арена за најдобар филм]]'''''<br/>1978 ''[[Окупација во 26 слики]]''<br/>1981 ''[[Падот на Италија (филм)|Падот на Италија]]''<br/>'''''[[Златна арена за режија]]'''''<br/>1981 ''[[Падот на Италија (филм)|Падот на Италија]]''<br/>1986 ''[[Вечерни ѕвона (филм)|Вечерни ѕвона]]'' }} '''Лордан Зафрановиќ''' ({{роден во|Маслиница}}, {{роден на|11|февруари|1944}}) — хрватски и југословенски филмски режисер познат по својата трилогија за [[Втора светска војна|Втората светска војна]], која се состои од ''[[Окупација во 26 слики|„Окупација во 26 слики]]'' “ (1978), ''[[Падот на Италија (филм)|„Падот на Италија“]]'' (1981) и ''[[Вечерни ѕвона (филм)|„Вечерни ѕвона]]'' “ (1986), сите напишани во соработка со [[Мирко Ковач]], за неговите експериментални црно-бели рани дела, кои го означуваат како главна фигура на [[Југословенски црн бран|југословенскиот црн бран]], и за неговото бестрашно истражување на [[Усташи|усташките]] злосторства за време на раздобјето на [[Независна Држава Хрватска|НДХ]]. == Ран живот == Лордан Зафрановиќ е роден во 1944 година во [[Маслиница]], остров [[Шолта]], во Југославија окупирана од [[Сили на Оската|Оската]]. Првите две години од својот живот ги поминал во [[Бегалски камп Ел Шат|бегалскиот камп Ел Шат]] заедно со неговата мајка Марија и неговиот постар брат Зденко. По војната, семејството се обединило со татко му Иван и се преселило во Сплит, каде што се родил помладиот брат Андрија. Дипломирал бродоградба во Сплитската морнаричка школа во 1962 година и продолжил со студии по книжевност и ликовни уметности на Сплитската педагошка академија (подоцна Универзитет во Сплит) од 1963 до 1967 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://lordanzafranovic.com/index.html|title=Lordan Zafranović režiser i scenarist|work=lordanzafranovic.com|accessdate=2024-07-12}}</ref> == Кариера == Лордан Зафрановиќ ја започнал својата филмска кариера како аматер во Кино клубот Сплит во 1961 година, на 15-годишна возраст. Од 1965 година па наваму, работел како професионалец за Загреб филм, како асистент на режисерот [[Ватрослав Мимица]] и како еден од основачите и прв автор на легендарното Студио за филмски автори во Загреб. Во 1966 година бил награден со звањето Мајстор по меѓународен аматерски филм. Кога следната година добил стипендија на Филмската и ТВ школа на Академијата за уметност во Прага (ФАМУ), тој веќе бил зрел автор со фестивалско искуство и награди, имено за неговиот влијателен експериментален краток филм ''[[После пладне (Пушка)|„После пладне“ (Пушка)]]'' (1968).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.kinoklubsplit.hr/zanimljivosti/monografija-splitska-skola-filma-60-godina-kino-kluba-split-od-sada-dostupna-za-prodaju-i-u-klubu-2/|title=Monografija "Splitska škola filma – 60 godina Kino kluba Split" od sada dostupna za prodaju i u klubu « Kino Klub Split|archive-url=https://web.archive.org/web/20160825210938/http://www.kinoklubsplit.hr/zanimljivosti/monografija-splitska-skola-filma-60-godina-kino-kluba-split-od-sada-dostupna-za-prodaju-i-u-klubu-2/|archive-date=25 August 2016|accessdate=22 August 2016}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.hfs.hr/nakladnistvo_zapis_detail.aspx?sif_clanci=32702#.V7tVnOcbqQ8|title=HFS – Hrvatski filmski savez – Zapis – 68/2010|work=Hfs.hr|accessdate=20 January 2019}}</ref> На ФАМУ, Зафрановиќ дипломирал филмска режија како магистерски студент кај добитникот на Оскар, [[Елмар Клос|Елмар Клос,]] во 1971 година. Зафрановиќ е најстариот од петте признати југословенски режисери кои критичарите ги нарекуваат [[Прашка филмска школа]], и покрај нивните многу различни естетски одлики и интереси. Како што самите тие постојано истакнуваат, ништо не ги обединува овие петмина освен фактот дека биле врсници на ФАМУ околу 1968 година и дека потоа останале пријатели. Сепак, тие се издвојуваат како поколение на нови таленти што се појавиле по празнината што ја предизвикаа чистките од првата половина на 1970-тите во југословенската кинематографија. Првите три играни филмови на Лордан Зафрановиќ „''[[Недела (филм од 1969)|Недела]]''“ (1969, со [[Горан Марковиќ]] во главната улога), ''[[Далматинска хроника|„Далматинска хроника“]]'' (1973) и ''[[Маки по Мате|„Маки по Мате“]]'' (1975), наишле на воздржаност во воздржаната атмосфера по крајот на [[Хрватска пролет|Хрватската пролет]]. Во 1973 година, тој го напуштил Загреб за Белград, каде што станал дел од круг на писатели во кој, меѓу другите, биле [[Филип Давид]], [[Данило Киш]] и [[Мирко Ковач|Мирко Ковач (писател)]]. Ако неговиот филм од 1975 година „[[Маки по Мате]]“ веќе бил соработка со Ковач, двајцата доживеале меѓународен успех со нивниот култен филм од 1978 година ''[[Окупација во 26 слики|„Окупација во 26 слики]]'' “. Овој хит во Југославија, Чехословачка, Франција и пошироко го преосмислил жанрот на југословенскиот [[партизански филм]] со неговата бујна средоземна околина на [[Дубровник]] и неговата естетика, спротивставувајќи ја среќата на богато аристократско семејство и нејзините пријатели со доаѓањето на злото, преку фашистичка окупација и насилство, и колапсот на моралот и општеството. Филмот бил награден со [[Голема златна арена за најдобар филм|Големата златна арена за најдобар филм]] на [[Пулски филмски фестивал|Пулскиот филмски фестивал]], номиниран за [[Кански филмски фестивал|Канскиот филмски фестивал]] и пријавен како кандидат на Југославија за [[Филмска награда на академијата на САД|Оскар]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://org-www.festival-cannes.com/en/archives/artist/id/317555.html|title=ZAFRANOVIC Lordan|work=Festival de Cannes|accessdate=20 January 2019}}</ref> Во Холивуд, филмот се сметал за фаворит, само доколку режисерот се согласел да ја скрати сцената од бруталниот масакр во автобус, кулминацијата на филмот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kurir.rs/zabava/pop-kultura/3173207/den-tana-o-filmu-okupacija-u-26-slika-zbog-scena-u-autobusu-nije-dobio-oskara|title=DEN TANA O FILMU OKUPACIJA U 26 SLIKA: Zbog scena u autobusu nije dobio Oskara|work=Kurir.rs|accessdate=20 January 2019}}</ref> Зафрановиќ одбил. Тој ја продолжил својата трилогија од [[Втора светска војна|Втората светска војна]] со ''[[Падот на Италија (филм)|„Падот на Италија]]'' “ (1981), сместен на неговиот роден остров Шолта за време на италијанската окупација, која се врти околу подемот и падот на млад партизански офицер кој е корумпиран од моќта, и ''[[Вечерни ѕвона (филм)|„Вечерни ѕвона]]'' “ (1986), исто така сосценарист со [[Мирко Ковач]], кој го раскажува животот на едно селско момче (го игра [[Раде Шербеџија]]) кое отишло во градот и станало партизан, а потоа завршило прво во интернација во нацистичка Германија, а потоа, по разделбата меѓу Тито и Сталин во 1948 година, во југословенски затвор. ''„Падот на Италија“'' му ја донел [[Голема златна арена за најдобар филм|Големата златна арена за најдобар филм]] по втор пат, а ''„Вечерни ѕвона“'' Златната арена за најдобар режисер на [[Пулски филмски фестивал|Пулскиот филмски фестивал]]. Во средината на 1980-тите, Зафрановиќ се вратил на поинтимни теми, со филмови како ''„Каснување од ангел“'' (1984) и ''„Алоа: Празнична забава на курвите“'' (1988), познати по нивната психолошка драма и еротика. Тој, исто така, режирал бројни ТВ-продукции за [[Радио-телевизија Србија|Радио Телевизија Белград]] и [[Хрватска радио-телевизија|Радио Телевизија Загреб]]. Во својата долга и продуктивна кариера, Зафрановиќ успеал да ги реализира своите филмови според својата креативна визија и професионален етос, и покрај сите пречки. Неговиот колега од ФАМУ, [[Рајко Грлиќ|Рајко Грлиќ,]] го нарекува „еден од најголемите таленти на хрватскиот филм, еден од ретките режисери со „чувство за филм“, со она што во областа на музиката се нарекува апсолутен тон“. Други го фалат како „еден од големите мајстори на модернизмот“ ([[Дина Јорданова]]), „еден од големите мајстори на југословенскиот филм“ и „медитерански класик чии филмови можат да се споредат со оние на Ангелопулос, Бертолучи или [[Лилијана Кавани]]“ ([[Ранко Мунитиќ]]). Ако неговите непријатели го осудувале како „режисер на режимот“ кој се препушта на „маниеризам“ (Ненад Полимац), Грлиќ го гледа како „единствениот хрватски режисер чии филмови израснале органски од медитеранската иконографија - од тоа сонце, сол, сиромаштија, слатко-барокен католички кич и горчливиот свет на црните и црвените идеологии“. Британско-бугарската филмска истражувачка Дина Јорданова тврди дека неговата „главна занимација била да ги истражува притисоците што ги доживуваат обичните луѓе под крајни историски околности. Неговите филмови ги оспоруваат најдлабоките темели на национализмот и го доведуваат во прашање оправдувањето на историското насилство“. Како што е случајот со другите југословенски режисери, имено [[Душан Макавеев|Душан Макавејев]] или [[Желимир Жилник]], филмовите на Зафрановиќ честопати предизвикувале контроверзии. Ова кулминирало со неговата занимација со злосторствата на [[Независна Држава Хрватска|НДХ]] и [[Усташи|усташите]] за време на Втората светска војна и неговите документарци ''[[Јасеновац: Најсуровиот логор на смртта на сите времиња]]'' (1983) и ''[[Падот на векот: Заветот на Л.З.]]'' (1993) за судењето за воени злосторства против министерот за внатрешни работи [[Независна Држава Хрватска|на НДХ]][[Андрија Артуковиќ|, Андрија Артуковиќ]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.danas.rs/kultura/lordan-zafranovic-shvatio-sam-da-su-svi-nasi-filmovi-bili-uzalud/|title=Lordan Zafranović: Shvatio sam da su svi naši filmovi bili uzalud|last=Krtinić|first=Piše: Marija|date=2 April 2015|work=Dnevni list Danas|accessdate=20 January 2019}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://kinotuskanac.hr/en/article/kontroverze-po-lordanu|title=Controversies by Lordan|work=Kino Tuškanac|accessdate=20 January 2019}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://pulse.rs/suncani-inferno-lordana-zafranovica/|title=Sunčani inferno Lordana Zafranovića – P.U.L.S.E Magazin za umetnost i kulturu|date=1 April 2010|work=Internet portal za umetnost i kulturu "P.U.L.S.E"|accessdate=20 January 2019}}</ref> Според режисерката [[Јасна Нанут]], делото на Зафрановиќ како целина чека критичко вреднување како „неопходен и суштински дел од хрватската кинематографија“. == Егзил и враќање во Хрватска == Кратко пред распадот на Југославија во 1991 година, Зафрановиќ се приклучил на [[Сојуз на комунистите на Хрватска|Централниот комитет на Сојузот на комунисти на Хрватска]] во 1989 година за краток период. [[Фрањо Туѓман]], идниот прв претседател на Република [[Хрватска]], го нападнал поради неговиот филм ''[[Крвта и пепелта на Јасеновац]]'' ''(Krv i pepeo Jasenovca, 1985)''. Набргу по хрватската декларација за независност, Туѓман го осудил како „Непријател на хрватскиот народ“. Зафрановиќ бил принуден да ја напушти земјата. Тој со себе го понел својот филм за Артуковиќ, кој го заврши во егзил како личен извештај за повторното појавување на фашистичката идеологија и насилство во Хрватска: Неговиот [[Пад на векот: Заветот на Л.З.]] (1993) е, според зборовите на [[Дина Јорданова]], „моќно обвинение за минатиот и сегашниот хрватски национализам“. Се населил во [[Прага]] и продолжил да работи за Чешката телевизија. Повеќе од една деценија подоцна, тој се вратил во [[Загреб]] за да ја направи својата монументална ТВ-серија за [[Јосип Броз-Тито|Јосип Броз Тито]], ''[[Тито – последните сведоци на заветот]]'' (2011), копродуцирана од [[Хрватска радио-телевизија|Хрватската радиотелевизија]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.slobodnaevropa.org/a/lordan_zafranovic_tito_je_fenomen_koji_se_treba_istraziti/24523333.html|title=Tito je fenomen koji se treba istražiti|work=Radio Slobodna Evropa|accessdate=20 January 2019}}</ref> Моментално работи на својот филм ''„Децата од Козара“'' ''(Zlatni Rez 42 42 (Djeca Kozare))'' (во постпродукција). Приказната е заснована на сценарио кое го напишал заедно со [[Арсен Диклиќ]] кон крајот на 1980-тите, за млада девојка која е затворена во [[Усташи|усташкиот]] логор на смртта [[Јасеновац (логор)|Јасеновац]] заедно со нејзините двајца помлади браќа, откако била заробена со нејзината мајка во [[Битка на Козара|Битката на Козара]]. Приказната ја следи нејзината борба за опстанок и бегство од пеколот со поддршка на луѓе кои не се подготвени да дозволат опасните, нечовечки околности да ги натераат да ја заборават сопствената човечност. ==Филмографија== * 1969 - [[Недела (филм)|Недела]] * 1972 - [[Убиство во ноќниот воз]] * 1973 - [[Хроника на еден злочин]] * 1975 - [[Маки по Мате]] * 1978 - [[Окупација во 26 слики]] * 1981 - [[Падот на Италија (филм)|Падот на Италија]] * 1983 - [[Крвта и пепелта на Јасеновац]] * 1984 - [[Ангелски гриз]] * 1986 - [[Вечерни ѕвона (филм)|Вечерни ѕвона]] * 1988 - [[Халоа — празник на курвите]] * 1994 - Залез на столетиоето / Тестамент Л. З. * 1995 - [[Одмаздата е моја]] * 2011 - [[Тито: Последните сведоци на тестаментот]] * 2024 - [[Златни рез 42]] – во подготовка == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Матична|http://lordanzafranovic.com}} {{In lang|hr}} * {{Imdb име|0951799}} * [https://web.archive.org/web/20080331202641/http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=3130 Profile] {{In lang|hr}} * [http://www.filmski-programi.hr/english/baza_redatelj.php?id=62 Full profile in English at the ''Croatian Film Database''] * [http://www.filmski-programi.hr/english/ciklus.php?id=135 English page of Zafranović's retrospective in Zagreb, December 2006] * [http://www.skdprosvjeta.com/news.php?id=322 Režiser Lordan Zafranović] {{In lang|hr}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Зафрановиќ, Лордан}} [[Категорија:Хрватски политичари]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Хрватски сценаристи]] [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] [[Категорија:Југословенски режисери]] tvayhy9my855oefmoxu51xdvhwgxxam 5562953 5562952 2026-05-24T12:34:58Z P.Nedelkovski 47736 додадена [[Категорија:Југословенски сценаристи]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5562953 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Личност | name = Лордан Зафрановиќ<br/>Lordan Zafranović | image = Lordan Zafranovic 80-ih.jpg | image_size = | caption = {{small|Лордан Зафрановиќ во 1980-тите.}} | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|1944|2|11|df=y}} | birth_place = [[Маслиница]], [[Независна Држава Хрватска]] | death_date = | death_place = | yearsactive = 1961–до денес<ref>{{нмс|url=http://lordanzafranovic.com/hrv_filmografija.html|title=Lordan Zafranović režiser i scenarist|website=Lordanzafranovic.com|access-date=20 January 2019}}</ref> | awards = '''''[[Голема златна арена за најдобар филм]]'''''<br/>1978 ''[[Окупација во 26 слики]]''<br/>1981 ''[[Падот на Италија (филм)|Падот на Италија]]''<br/>'''''[[Златна арена за режија]]'''''<br/>1981 ''[[Падот на Италија (филм)|Падот на Италија]]''<br/>1986 ''[[Вечерни ѕвона (филм)|Вечерни ѕвона]]'' }} '''Лордан Зафрановиќ''' ({{роден во|Маслиница}}, {{роден на|11|февруари|1944}}) — хрватски и југословенски филмски режисер познат по својата трилогија за [[Втора светска војна|Втората светска војна]], која се состои од ''[[Окупација во 26 слики|„Окупација во 26 слики]]'' “ (1978), ''[[Падот на Италија (филм)|„Падот на Италија“]]'' (1981) и ''[[Вечерни ѕвона (филм)|„Вечерни ѕвона]]'' “ (1986), сите напишани во соработка со [[Мирко Ковач]], за неговите експериментални црно-бели рани дела, кои го означуваат како главна фигура на [[Југословенски црн бран|југословенскиот црн бран]], и за неговото бестрашно истражување на [[Усташи|усташките]] злосторства за време на раздобјето на [[Независна Држава Хрватска|НДХ]]. == Ран живот == Лордан Зафрановиќ е роден во 1944 година во [[Маслиница]], остров [[Шолта]], во Југославија окупирана од [[Сили на Оската|Оската]]. Првите две години од својот живот ги поминал во [[Бегалски камп Ел Шат|бегалскиот камп Ел Шат]] заедно со неговата мајка Марија и неговиот постар брат Зденко. По војната, семејството се обединило со татко му Иван и се преселило во Сплит, каде што се родил помладиот брат Андрија. Дипломирал бродоградба во Сплитската морнаричка школа во 1962 година и продолжил со студии по книжевност и ликовни уметности на Сплитската педагошка академија (подоцна Универзитет во Сплит) од 1963 до 1967 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://lordanzafranovic.com/index.html|title=Lordan Zafranović režiser i scenarist|work=lordanzafranovic.com|accessdate=2024-07-12}}</ref> == Кариера == Лордан Зафрановиќ ја започнал својата филмска кариера како аматер во Кино клубот Сплит во 1961 година, на 15-годишна возраст. Од 1965 година па наваму, работел како професионалец за Загреб филм, како асистент на режисерот [[Ватрослав Мимица]] и како еден од основачите и прв автор на легендарното Студио за филмски автори во Загреб. Во 1966 година бил награден со звањето Мајстор по меѓународен аматерски филм. Кога следната година добил стипендија на Филмската и ТВ школа на Академијата за уметност во Прага (ФАМУ), тој веќе бил зрел автор со фестивалско искуство и награди, имено за неговиот влијателен експериментален краток филм ''[[После пладне (Пушка)|„После пладне“ (Пушка)]]'' (1968).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.kinoklubsplit.hr/zanimljivosti/monografija-splitska-skola-filma-60-godina-kino-kluba-split-od-sada-dostupna-za-prodaju-i-u-klubu-2/|title=Monografija "Splitska škola filma – 60 godina Kino kluba Split" od sada dostupna za prodaju i u klubu « Kino Klub Split|archive-url=https://web.archive.org/web/20160825210938/http://www.kinoklubsplit.hr/zanimljivosti/monografija-splitska-skola-filma-60-godina-kino-kluba-split-od-sada-dostupna-za-prodaju-i-u-klubu-2/|archive-date=25 August 2016|accessdate=22 August 2016}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.hfs.hr/nakladnistvo_zapis_detail.aspx?sif_clanci=32702#.V7tVnOcbqQ8|title=HFS – Hrvatski filmski savez – Zapis – 68/2010|work=Hfs.hr|accessdate=20 January 2019}}</ref> На ФАМУ, Зафрановиќ дипломирал филмска режија како магистерски студент кај добитникот на Оскар, [[Елмар Клос|Елмар Клос,]] во 1971 година. Зафрановиќ е најстариот од петте признати југословенски режисери кои критичарите ги нарекуваат [[Прашка филмска школа]], и покрај нивните многу различни естетски одлики и интереси. Како што самите тие постојано истакнуваат, ништо не ги обединува овие петмина освен фактот дека биле врсници на ФАМУ околу 1968 година и дека потоа останале пријатели. Сепак, тие се издвојуваат како поколение на нови таленти што се појавиле по празнината што ја предизвикаа чистките од првата половина на 1970-тите во југословенската кинематографија. Првите три играни филмови на Лордан Зафрановиќ „''[[Недела (филм од 1969)|Недела]]''“ (1969, со [[Горан Марковиќ]] во главната улога), ''[[Далматинска хроника|„Далматинска хроника“]]'' (1973) и ''[[Маки по Мате|„Маки по Мате“]]'' (1975), наишле на воздржаност во воздржаната атмосфера по крајот на [[Хрватска пролет|Хрватската пролет]]. Во 1973 година, тој го напуштил Загреб за Белград, каде што станал дел од круг на писатели во кој, меѓу другите, биле [[Филип Давид]], [[Данило Киш]] и [[Мирко Ковач|Мирко Ковач (писател)]]. Ако неговиот филм од 1975 година „[[Маки по Мате]]“ веќе бил соработка со Ковач, двајцата доживеале меѓународен успех со нивниот култен филм од 1978 година ''[[Окупација во 26 слики|„Окупација во 26 слики]]'' “. Овој хит во Југославија, Чехословачка, Франција и пошироко го преосмислил жанрот на југословенскиот [[партизански филм]] со неговата бујна средоземна околина на [[Дубровник]] и неговата естетика, спротивставувајќи ја среќата на богато аристократско семејство и нејзините пријатели со доаѓањето на злото, преку фашистичка окупација и насилство, и колапсот на моралот и општеството. Филмот бил награден со [[Голема златна арена за најдобар филм|Големата златна арена за најдобар филм]] на [[Пулски филмски фестивал|Пулскиот филмски фестивал]], номиниран за [[Кански филмски фестивал|Канскиот филмски фестивал]] и пријавен како кандидат на Југославија за [[Филмска награда на академијата на САД|Оскар]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://org-www.festival-cannes.com/en/archives/artist/id/317555.html|title=ZAFRANOVIC Lordan|work=Festival de Cannes|accessdate=20 January 2019}}</ref> Во Холивуд, филмот се сметал за фаворит, само доколку режисерот се согласел да ја скрати сцената од бруталниот масакр во автобус, кулминацијата на филмот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kurir.rs/zabava/pop-kultura/3173207/den-tana-o-filmu-okupacija-u-26-slika-zbog-scena-u-autobusu-nije-dobio-oskara|title=DEN TANA O FILMU OKUPACIJA U 26 SLIKA: Zbog scena u autobusu nije dobio Oskara|work=Kurir.rs|accessdate=20 January 2019}}</ref> Зафрановиќ одбил. Тој ја продолжил својата трилогија од [[Втора светска војна|Втората светска војна]] со ''[[Падот на Италија (филм)|„Падот на Италија]]'' “ (1981), сместен на неговиот роден остров Шолта за време на италијанската окупација, која се врти околу подемот и падот на млад партизански офицер кој е корумпиран од моќта, и ''[[Вечерни ѕвона (филм)|„Вечерни ѕвона]]'' “ (1986), исто така сосценарист со [[Мирко Ковач]], кој го раскажува животот на едно селско момче (го игра [[Раде Шербеџија]]) кое отишло во градот и станало партизан, а потоа завршило прво во интернација во нацистичка Германија, а потоа, по разделбата меѓу Тито и Сталин во 1948 година, во југословенски затвор. ''„Падот на Италија“'' му ја донел [[Голема златна арена за најдобар филм|Големата златна арена за најдобар филм]] по втор пат, а ''„Вечерни ѕвона“'' Златната арена за најдобар режисер на [[Пулски филмски фестивал|Пулскиот филмски фестивал]]. Во средината на 1980-тите, Зафрановиќ се вратил на поинтимни теми, со филмови како ''„Каснување од ангел“'' (1984) и ''„Алоа: Празнична забава на курвите“'' (1988), познати по нивната психолошка драма и еротика. Тој, исто така, режирал бројни ТВ-продукции за [[Радио-телевизија Србија|Радио Телевизија Белград]] и [[Хрватска радио-телевизија|Радио Телевизија Загреб]]. Во својата долга и продуктивна кариера, Зафрановиќ успеал да ги реализира своите филмови според својата креативна визија и професионален етос, и покрај сите пречки. Неговиот колега од ФАМУ, [[Рајко Грлиќ|Рајко Грлиќ,]] го нарекува „еден од најголемите таленти на хрватскиот филм, еден од ретките режисери со „чувство за филм“, со она што во областа на музиката се нарекува апсолутен тон“. Други го фалат како „еден од големите мајстори на модернизмот“ ([[Дина Јорданова]]), „еден од големите мајстори на југословенскиот филм“ и „медитерански класик чии филмови можат да се споредат со оние на Ангелопулос, Бертолучи или [[Лилијана Кавани]]“ ([[Ранко Мунитиќ]]). Ако неговите непријатели го осудувале како „режисер на режимот“ кој се препушта на „маниеризам“ (Ненад Полимац), Грлиќ го гледа како „единствениот хрватски режисер чии филмови израснале органски од медитеранската иконографија - од тоа сонце, сол, сиромаштија, слатко-барокен католички кич и горчливиот свет на црните и црвените идеологии“. Британско-бугарската филмска истражувачка Дина Јорданова тврди дека неговата „главна занимација била да ги истражува притисоците што ги доживуваат обичните луѓе под крајни историски околности. Неговите филмови ги оспоруваат најдлабоките темели на национализмот и го доведуваат во прашање оправдувањето на историското насилство“. Како што е случајот со другите југословенски режисери, имено [[Душан Макавеев|Душан Макавејев]] или [[Желимир Жилник]], филмовите на Зафрановиќ честопати предизвикувале контроверзии. Ова кулминирало со неговата занимација со злосторствата на [[Независна Држава Хрватска|НДХ]] и [[Усташи|усташите]] за време на Втората светска војна и неговите документарци ''[[Јасеновац: Најсуровиот логор на смртта на сите времиња]]'' (1983) и ''[[Падот на векот: Заветот на Л.З.]]'' (1993) за судењето за воени злосторства против министерот за внатрешни работи [[Независна Држава Хрватска|на НДХ]][[Андрија Артуковиќ|, Андрија Артуковиќ]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.danas.rs/kultura/lordan-zafranovic-shvatio-sam-da-su-svi-nasi-filmovi-bili-uzalud/|title=Lordan Zafranović: Shvatio sam da su svi naši filmovi bili uzalud|last=Krtinić|first=Piše: Marija|date=2 April 2015|work=Dnevni list Danas|accessdate=20 January 2019}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://kinotuskanac.hr/en/article/kontroverze-po-lordanu|title=Controversies by Lordan|work=Kino Tuškanac|accessdate=20 January 2019}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://pulse.rs/suncani-inferno-lordana-zafranovica/|title=Sunčani inferno Lordana Zafranovića – P.U.L.S.E Magazin za umetnost i kulturu|date=1 April 2010|work=Internet portal za umetnost i kulturu "P.U.L.S.E"|accessdate=20 January 2019}}</ref> Според режисерката [[Јасна Нанут]], делото на Зафрановиќ како целина чека критичко вреднување како „неопходен и суштински дел од хрватската кинематографија“. == Егзил и враќање во Хрватска == Кратко пред распадот на Југославија во 1991 година, Зафрановиќ се приклучил на [[Сојуз на комунистите на Хрватска|Централниот комитет на Сојузот на комунисти на Хрватска]] во 1989 година за краток период. [[Фрањо Туѓман]], идниот прв претседател на Република [[Хрватска]], го нападнал поради неговиот филм ''[[Крвта и пепелта на Јасеновац]]'' ''(Krv i pepeo Jasenovca, 1985)''. Набргу по хрватската декларација за независност, Туѓман го осудил како „Непријател на хрватскиот народ“. Зафрановиќ бил принуден да ја напушти земјата. Тој со себе го понел својот филм за Артуковиќ, кој го заврши во егзил како личен извештај за повторното појавување на фашистичката идеологија и насилство во Хрватска: Неговиот [[Пад на векот: Заветот на Л.З.]] (1993) е, според зборовите на [[Дина Јорданова]], „моќно обвинение за минатиот и сегашниот хрватски национализам“. Се населил во [[Прага]] и продолжил да работи за Чешката телевизија. Повеќе од една деценија подоцна, тој се вратил во [[Загреб]] за да ја направи својата монументална ТВ-серија за [[Јосип Броз-Тито|Јосип Броз Тито]], ''[[Тито – последните сведоци на заветот]]'' (2011), копродуцирана од [[Хрватска радио-телевизија|Хрватската радиотелевизија]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.slobodnaevropa.org/a/lordan_zafranovic_tito_je_fenomen_koji_se_treba_istraziti/24523333.html|title=Tito je fenomen koji se treba istražiti|work=Radio Slobodna Evropa|accessdate=20 January 2019}}</ref> Моментално работи на својот филм ''„Децата од Козара“'' ''(Zlatni Rez 42 42 (Djeca Kozare))'' (во постпродукција). Приказната е заснована на сценарио кое го напишал заедно со [[Арсен Диклиќ]] кон крајот на 1980-тите, за млада девојка која е затворена во [[Усташи|усташкиот]] логор на смртта [[Јасеновац (логор)|Јасеновац]] заедно со нејзините двајца помлади браќа, откако била заробена со нејзината мајка во [[Битка на Козара|Битката на Козара]]. Приказната ја следи нејзината борба за опстанок и бегство од пеколот со поддршка на луѓе кои не се подготвени да дозволат опасните, нечовечки околности да ги натераат да ја заборават сопствената човечност. ==Филмографија== * 1969 - [[Недела (филм)|Недела]] * 1972 - [[Убиство во ноќниот воз]] * 1973 - [[Хроника на еден злочин]] * 1975 - [[Маки по Мате]] * 1978 - [[Окупација во 26 слики]] * 1981 - [[Падот на Италија (филм)|Падот на Италија]] * 1983 - [[Крвта и пепелта на Јасеновац]] * 1984 - [[Ангелски гриз]] * 1986 - [[Вечерни ѕвона (филм)|Вечерни ѕвона]] * 1988 - [[Халоа — празник на курвите]] * 1994 - Залез на столетиоето / Тестамент Л. З. * 1995 - [[Одмаздата е моја]] * 2011 - [[Тито: Последните сведоци на тестаментот]] * 2024 - [[Златни рез 42]] – во подготовка == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Матична|http://lordanzafranovic.com}} {{In lang|hr}} * {{Imdb име|0951799}} * [https://web.archive.org/web/20080331202641/http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=3130 Profile] {{In lang|hr}} * [http://www.filmski-programi.hr/english/baza_redatelj.php?id=62 Full profile in English at the ''Croatian Film Database''] * [http://www.filmski-programi.hr/english/ciklus.php?id=135 English page of Zafranović's retrospective in Zagreb, December 2006] * [http://www.skdprosvjeta.com/news.php?id=322 Režiser Lordan Zafranović] {{In lang|hr}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Зафрановиќ, Лордан}} [[Категорија:Хрватски политичари]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Хрватски сценаристи]] [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] [[Категорија:Југословенски режисери]] [[Категорија:Југословенски сценаристи]] adcxpf7xq137cihczqa8trx2hvscjh6 828 1395672 5562932 2026-05-24T12:15:34Z Bjankuloski06 332 Создадена страница со: return { name = 'Тихи Океан', x = '(35.0444)*( cos( $1*0.01745329252 )*sin( ($2 + ($2<0)*360-(-165.0))*0.01745329252 ) ) * ( ((1 + sin( $1*0.01745329252 )*sin( -10.0*0.01745329252 ) + cos( $1*0.01745329252 )*cos( -10.0*0.01745329252 )*cos( ($2 + ($2<0)*360-(-165.0))*0.01745329252 ) ) *0.5)^ -0.5) - (-50.0)', y = '(100 + (-49.0056) ) - (38.3135)*( cos( -10.0*0.01745329252 )*sin( $1*0.01745329252 ) - sin( -10.0*0.01745329252 )*cos( $1*0.01... 5562932 Scribunto text/plain return { name = 'Тихи Океан', x = '(35.0444)*( cos( $1*0.01745329252 )*sin( ($2 + ($2<0)*360-(-165.0))*0.01745329252 ) ) * ( ((1 + sin( $1*0.01745329252 )*sin( -10.0*0.01745329252 ) + cos( $1*0.01745329252 )*cos( -10.0*0.01745329252 )*cos( ($2 + ($2<0)*360-(-165.0))*0.01745329252 ) ) *0.5)^ -0.5) - (-50.0)', y = '(100 + (-49.0056) ) - (38.3135)*( cos( -10.0*0.01745329252 )*sin( $1*0.01745329252 ) - sin( -10.0*0.01745329252 )*cos( $1*0.01745329252 )*cos( ($2 + ($2<0)*360-(-165.0))*0.01745329252 ) ) * ( ((1 + sin( $1*0.01745329252 )*sin( -10.0*0.01745329252 ) + cos( $1*0.01745329252 )*cos( -10.0*0.01745329252 )*cos( ($2 + ($2<0)*360-(-165.0))*0.01745329252 ) ) *0.5)^ -0.5) ', image = 'Pacific Ocean laea location map.svg', image1 = 'Pacific Ocean laea relief location map.jpg' } rhi6dp1pl3to2k8q1gap61sk6g1mzxn 828 1395673 5562933 2026-05-24T12:15:45Z Bjankuloski06 332 Создадена страница со: return { name = 'Тихи Океан', x = '(35.0444)*( cos( $1*0.01745329252 )*sin( ($2 + ($2<0)*360-(-165.0))*0.01745329252 ) ) * ( ((1 + sin( $1*0.01745329252 )*sin( -10.0*0.01745329252 ) + cos( $1*0.01745329252 )*cos( -10.0*0.01745329252 )*cos( ($2 + ($2<0)*360-(-165.0))*0.01745329252 ) ) *0.5)^ -0.5) - (-50.0)', y = '(100 + (-49.0056) ) - (38.3135)*( cos( -10.0*0.01745329252 )*sin( $1*0.01745329252 ) - sin( -10.0*0.01745329252 )*cos( $1*0.01... 5562933 Scribunto text/plain return { name = 'Тихи Океан', x = '(35.0444)*( cos( $1*0.01745329252 )*sin( ($2 + ($2<0)*360-(-165.0))*0.01745329252 ) ) * ( ((1 + sin( $1*0.01745329252 )*sin( -10.0*0.01745329252 ) + cos( $1*0.01745329252 )*cos( -10.0*0.01745329252 )*cos( ($2 + ($2<0)*360-(-165.0))*0.01745329252 ) ) *0.5)^ -0.5) - (-50.0)', y = '(100 + (-49.0056) ) - (38.3135)*( cos( -10.0*0.01745329252 )*sin( $1*0.01745329252 ) - sin( -10.0*0.01745329252 )*cos( $1*0.01745329252 )*cos( ($2 + ($2<0)*360-(-165.0))*0.01745329252 ) ) * ( ((1 + sin( $1*0.01745329252 )*sin( -10.0*0.01745329252 ) + cos( $1*0.01745329252 )*cos( -10.0*0.01745329252 )*cos( ($2 + ($2<0)*360-(-165.0))*0.01745329252 ) ) *0.5)^ -0.5) ', image = 'Pacific Ocean laea location map.svg', image1 = 'Pacific Ocean laea relief location map.jpg' } rhi6dp1pl3to2k8q1gap61sk6g1mzxn 828 1395674 5562934 2026-05-24T12:16:54Z Bjankuloski06 332 Создадена страница со: return { name = 'Француска Полинезија', top = -7, bottom = -28, left = -155, right = -134, image = 'Polynésie française collectivity location map.svg', image1 = 'Polynésie française collectivity relief location map.jpg' } 5562934 Scribunto text/plain return { name = 'Француска Полинезија', top = -7, bottom = -28, left = -155, right = -134, image = 'Polynésie française collectivity location map.svg', image1 = 'Polynésie française collectivity relief location map.jpg' } k91ndj4t98fwjk022mup0i151m3yb90 0 1395675 5562965 2026-05-24T13:09:39Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: [[Податотека:Snake Temple, Penang.jpg|мини|Змискиот храм]] '''Змиски храм''' ({{langx|zh|蛇庙|}}) — [[храм]] што се наоѓа во Сунгај Клуанг (Бајан Лепас, [[Пенанг]], [[Малезија]]) и, по сѐ изгледа, е единствен од ваков вид во светот. Храмот е исполнет со чад од [[темјан]] и мноштво о... 5562965 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Snake Temple, Penang.jpg|мини|Змискиот храм]] '''Змиски храм''' ({{langx|zh|蛇庙|}}) — [[храм]] што се наоѓа во Сунгај Клуанг (Бајан Лепас, [[Пенанг]], [[Малезија]]) и, по сѐ изгледа, е единствен од ваков вид во светот. Храмот е исполнет со чад од [[темјан]] и мноштво отровни [[Змија|змии]]. Стотици [[влекачи]] можат да се видат на ѕидовите и покривите, на гранките од дрвјата и во садовите за придонеси. Се верува дека змиите се смирени и ошеметени од светиот чад, но заради безбедност, од нив е и „измолзен“ (отстранет) отровот, иако нивните отровни заби и жлезди се оставени. Овие влекачи припаѓаат на вид што не е агресивен во текот на денот, а нивниот отров при поединечно каснување не е смртоносен за човекот. Постои верување дека змиите самите дошле во храмот, но се пишува и дека свештениците ги носат таму од околните места. Змиите што престојуваат во храмот се од видот [[храмовна куфија]] (''Tropidolaemus wagleri''), кои спаѓаат во семејството на [[отровници]] (исто како, на пример, палечките отровници и штракалките).<ref>Snake Temple — В. А. Погадаев. Малайский мир (Бруней, Индонезия, Малайзия, Сингапур). Лингвострановедческий словарь. М.: Восточная книга, 2012, с. 615</ref> Храмот бил изграден околу [[1850]] г. во чест на Чо Су Конг (будистички монах исцелител), по иницијатива на будистички монах што пристигнал во Пенанг. Чо Су Конг, од родот Тан, е роден во Кина за време на династијата Сунг (960–1279). Тој ги усовршувал своите духовни вештини и уште во младоста бил посветен во духовен чин. Според легендата, Чо Су Конг, кој исто така бил и исцелител, им дал засолниште на змиите од џунглата во својот дом. Кога починал на 65-годишна возраст, му било доделено почесното име Чо Су, што означува истакната историска фигура што се почитува од колено на колено. По изградбата на храмот, змиите наводно се појавиле таму по сопствена желба. Змискиот храм првично бил наречен „Храм на лазурниот облак“, во чест на убавината на небото над Пенанг. Верници од [[Сингапур]] и [[Тајван (држава)|Тајван]] редовно доаѓаат во храмот за да се помолат на денот на раѓањето на Чо Су Конг (шестиот ден од првиот лунарен месец).<ref>Виктор Погадаев. Паломничество к Храму змей. — „[[Вечерняя Москва]]“, 03.01.2001</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{commons category-inline|Snake Temple}} [[Категорија:Будистички храмови]] [[Категорија:Пенанг]] [[Категорија:Змии во културата]] n5lmrejgokbkilfal8sgdj2j5t2jgua 5562968 5562965 2026-05-24T13:14:42Z Andrew012p 85224 /* */ 5562968 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Snake Temple, Penang.jpg|мини|Змискиот храм]] '''Змиски храм''' ({{langx|zh|蛇庙|}}) — [[храм]] што се наоѓа во Сунгај Клуанг (Бајан Лепас, [[Пенанг]], [[Малезија]]) и, по сѐ изгледа, е единствен од ваков вид во светот. Храмот е исполнет со чад од [[темјан]] и мноштво отровни [[Змија|змии]]. Стотици [[влекачи]] можат да се видат на ѕидовите и покривите, на гранките од дрвјата и во садовите за придонеси. Се верува дека змиите се смирени и ошеметени од светиот чад, но заради безбедност, од нив е и „измолзен“ (отстранет) отровот, иако нивните отровни заби и жлезди се оставени. Овие влекачи припаѓаат на вид што не е агресивен во текот на денот, а нивниот отров при поединечно каснување не е смртоносен за човекот. Постои верување дека змиите самите дошле во храмот, но се пишува и дека свештениците ги носат таму од околните места. Змиите што престојуваат во храмот се од видот храмовна кефија (''Tropidolaemus wagleri''), кои спаѓаат во семејството на [[отровници]] (исто како, на пример, палечките отровници и штракалките).<ref>Snake Temple — В. А. Погадаев. Малайский мир (Бруней, Индонезия, Малайзия, Сингапур). Лингвострановедческий словарь. М.: Восточная книга, 2012, с. 615</ref> Храмот бил изграден околу [[1850]] г. во чест на Чо Су Конг (будистички монах исцелител), по иницијатива на будистички монах што пристигнал во Пенанг. Чо Су Конг, од родот Тан, е роден во Кина за време на династијата Сунг (960–1279). Тој ги усовршувал своите духовни вештини и уште во младоста бил посветен во духовен чин. Според легендата, Чо Су Конг, кој исто така бил и исцелител, им дал засолниште на змиите од џунглата во својот дом. Кога починал на 65-годишна возраст, му било доделено почесното име Чо Су, што означува истакната историска фигура што се почитува од колено на колено. По изградбата на храмот, змиите наводно се појавиле таму по сопствена желба. Змискиот храм првично бил наречен „Храм на лазурниот облак“, во чест на убавината на небото над Пенанг. Верници од [[Сингапур]] и [[Тајван (држава)|Тајван]] редовно доаѓаат во храмот за да се помолат на денот на раѓањето на Чо Су Конг (шестиот ден од првиот лунарен месец).<ref>Виктор Погадаев. Паломничество к Храму змей. — „[[Вечерняя Москва]]“, 03.01.2001</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{commons category-inline|Snake Temple}} [[Категорија:Будистички храмови]] [[Категорија:Пенанг]] [[Категорија:Змии во културата]] 9tew6cbuxlcufy69xv4oz3bkgzephri 1 1395676 5562966 2026-05-24T13:09:48Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: {{СЗР}} 5562966 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1395677 5562969 2026-05-24T13:18:49Z P.Nedelkovski 47736 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1256649244|Zrinko Ogresta]]“ 5562969 wikitext text/x-wiki == Филмографија == * 1991 – ''Фрагменти: Хроника на исчезнувањето'' ({{Langx|hr|Krhotine - Kronika jednog nestajanja}}); сценарист и режисер * 1995 – ''Измиено'' ( ''Испрани'' ); сценарист и режисер * 1999 – ''Црвена прашина'' (''Crvena prašina''); режисер * 2003 – ''Тука'' (''Tu''); сценарист и режисер * 2008 – ''Зад стаклото'' (''Iza stakla''); сосценарист и режисер * 2013 – ''Проекции'' (''Projekcije''); режисер * 2016 – ''Од другата страна'' (''S one strane''); сценарист и режисер * 2021 - ''[[A Blue Flower|Сино цвеќе]]'' (''Plavi cvijet''); режисер<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.havc.hr/infocentar/novosti/novi-film-zrinka-ogreste-uvrsten-medju-101-najiscekivaniji-film-2020|title=Novi film Zrinka Ogreste uvršten među 101 najiščekivaniji film 2020|date=27 December 2019}}</ref> == Наводи == == Надворешни врски == * {{Imdb име|id=0003960|name=Zrinko Ogresta}} [[Категорија:Родени во 1958 година]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] 44vxcsczjl0sszlz0st1vo91e2znixu 5562975 5562969 2026-05-24T13:27:47Z P.Nedelkovski 47736 додадена/изменета предлошка, поправки 5562975 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Личност | name = Зринко Ореста<br/>Zrinko Ogresta | image = Zrinko Ogresta.jpg | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1958|10|5}} | birth_place = [[Вировитица]], [[Социјалистичка Република Хрватса|СР Хрватска]], [[Социјалистичка Федеративна Република Југославија|СФР Југославија]] | death_date = | death_place = | yearsactive = 1982–до денес | spouse = | awards = '''[[Златна арена за режија]]'''<br>1995 – ''Испрани''<br>1999 – ''Црвена прашина''<br>2016 – ''На другата страна''<br>2021 – ''Син цвет'' }} '''Зринко Огреста''' ({{роден во|Вировитица}}, {{роден на|5|октомври|1958}}) — хрватски сценарист и филмски режисер, професор по филмска режија на Академијата за драмски уметности во Загреб и член на [[Европска филмска академија|Европската филмска академија]] во [[Берлин]]. Пофалени за нивниот силен визуелен стил, добро артикулирана мизансцен и иновативно раскажување приказни, неговите филмови се сосредоточуваат на вознемиреноста што се крие зад добро култивираната буржоаска фасада на ликовите, користејќи ги нивните емоционални и психолошки фрактури за да ги осветлат комплексите што го прогонуваат општеството воопшто, додека суптилно ги анализираат социјалните и политичките сили зад нив. Филмовите на Огреста биле прикажани и наградувани на реномирани меѓународни и месни фестивали (Берлин, Венеција, Карлови Вари, Лондон, Монпелје, Денвер, Милано, Пула…). Некои од најзначајните награди се номинацијата за Европска филмска награда во категоријата најдобар млад режисер за филмот „Фрагменти“, наградата „Италија“ за филмот „Измиени“, Специјалната награда на жирито на фестивалот во Карлови Вари за филмот „ ука“ и Специјално споменување на Берлиналето за филмот „Од другата страна“. == Филмографија == * 1991 – ''Фрагменти: Хроника на исчезнувањето'' ({{Langx|hr|Krhotine - Kronika jednog nestajanja}}); сценарист и режисер * 1995 – ''Измиено'' ( ''Испрани'' ); сценарист и режисер * 1999 – ''Црвена прашина'' (''Crvena prašina''); режисер * 2003 – ''Тука'' (''Tu''); сценарист и режисер * 2008 – ''Зад стаклото'' (''Iza stakla''); сосценарист и режисер * 2013 – ''Проекции'' (''Projekcije''); режисер * 2016 – ''Од другата страна'' (''S one strane''); сценарист и режисер * 2021 - ''[[A Blue Flower|Сино цвеќе]]'' (''Plavi cvijet''); режисер<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.havc.hr/infocentar/novosti/novi-film-zrinka-ogreste-uvrsten-medju-101-najiscekivaniji-film-2020|title=Novi film Zrinka Ogreste uvršten među 101 najiščekivaniji film 2020|date=27 December 2019}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Imdb име|id=0003960|name=Zrinko Ogresta}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Ореста, Зринко}} [[Категорија:Родени во 1958 година]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] 9z0eql00etuwytog2w97b6tvsep7vbg 1 1395678 5562976 2026-05-24T13:27:59Z P.Nedelkovski 47736 Создадена страница со: {{СЗР}} 5562976 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1395679 5562994 2026-05-24T16:20:54Z IvanKonev123 98191 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:hr:Special:Redirect/revision/7420378|Vladimir Kristl]]“ 5562994 wikitext text/x-wiki '''Владимир Кристл''' ([[Загреб]], [[24 јануари]] [[1923]] - [[Минхен]], [[7 јули]] [[2004]]) – [[Хрвати|хрватски]] [[Сликарство|сликар]], [[Цртање|цртач]], [[Animator|аниматор]], [[сценарист]], [[филмски режисер]], [[Eksperimentator|експериментатор]] и [[Likovni pedagog|уметнички педагог]] и најголемиот промотор [[Апстрактна уметност|на апстрактното сликарство]] 50 години од 20 век и еден од великаните на хрватската [[авангарда]] и [[Цртан филм|анимација]]. == Биографија == Студирал сликарство на [[Akademija likovnih umjetnosti u Zagrebu|Академијата за ликовни уметности во Загреб]] и [[Белград]] од 1942 до 1949 година. Се приклучил [[Партизан|на партизаните]] и бил особено вклучен во [[Агитпроп]] [[ZAVNOH|Завноха]], каде што изработувал постери, летоци и весници. По враќањето, го завршил своето образование, а потоа во 50 години од 20век работел како слободен уметник, илустрирајќи весници (Вјесник, Керемпух), рекламирајќи, сликајќи и објавувајќи поезија. Тој бил еден од основачите на [[Авангарда|авангардната]] уметничка група [[EXAT 51.|EXAT 51]] со кои во март 1953 година ги изложил своите строго геометриски апстрактни слики. Тој најпрво бил автентичен неконформист, голем слободоумник кој не сакал да биде ограничен и во многу аспекти [[Анархизам|анархист]]. Поради неговата импулсивна природа, тој често запаѓал во конфликти, а бидејќи не бил склон кон компромиси обично запаѓал во тешкотии и проблеми поради нив. Тесните граници на повоена [[Социјалистичка Федеративна Република Југославија|Југославија]] не му биле доволни, па во 1954 година тргнал на пат кон светот преку [[Франција]] и [[Белгија]], стигнувајќи до [[Чиле]], каде што останал до 1958 година, каде наводно одржал самостојна изложжба.<ref>{{Наведено списание|title=Ivica Župan: Vlado Kristl, galerija Ina, str. 1|url=http://www.ina.hr/UserDocsImages/Ina_casopis/zima08-09/92-95-galerija.pdf|journal=|archive-url=https://web.archive.org/web/20160309072054/http://ina.hr/userdocsimages/ina_casopis/zima08-09/92-95-galerija.pdf|archive-date=9. ožujka 2016.|access-date=14. veljače 2010.}}</ref> Се вратил во Хрватска во [[1959|1959 година]] и почнал интензивно да работи на [[Цртан филм|цртани филмови]], а тој уште пред тоа, во [[1952|1952 година]], работел на [[Цртан филм|цртани филмови]] за филмот Дуга во тоа време, како карикатурист и аниматор и за нив, тој подготвил книга за снимање за филмот ''„Магични звуци“'' кој никогаш не бил реализиран. После тоа, тој започнал да работи со нова компанија, [[Zagreb film|Загреб филм]], и за нив ги снимил своите први филмови „Кражба на скапоцености“ ([[1959]]) и ''„Шагранска кожа“'' ([[1960]]), кои му донеле први награди на фестивали во [[Белград]] и [[Ванкувер]]. Неговиот најдобар филм од оваа фаза бил анимираниот филм ''Дон Киот'', продуциран од Загреб-филм во кој со помош на современа какофонична музичка подлога и неговите екстремно минималистички геометриски ликови, ги превртувал сите постоечки конвенции на анимираниот филм наопаку. Филмот му ја донел првата награда на Фестивалот [[Оберхаузен|во Оберхаузен]]. Во текот на овој период, Кристл бил интензивно вклучен и во сликарството и бил меѓу првите што ја прифатиле новата француска мода - [[Informel|енформелско]] сликарство, а [[1959|во 1959 година]] изложил 12 ''позитиви и негативи'', 2 серии од по 6 црно-бели слики. Во 1959 година изложувал на [[Венецијанско биенале|Венециското биенале]] заедно со својот пријател од Загреб, Иван Пицељ, на придружната изложба „Манифест на уметноста“ и исто така, изложувал на изложби ''на Новите трендови'' во раните 60 години на 20 век. Откако неговиот краток филм ''„Генералот и сериозниот човек“'', направен за Виба филм, бил забранет за прикажување поради неговата политичка сатира, тој ја напуштил [[Социјалистичка Федеративна Република Југославија|Југославија]] и се преселил во [[Минхен]] [[1963|во 1963 година]] изјавувајќи дека никогаш повеќе нема да стапне во Загреб, и покрај бројните убедувања од познаници кои го посетувале - никогаш повеќе не го посетил Загреб.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.matica.hr/Vijenac/vijenac271.nsf/AllWebDocs/Kristl|title=Joško Marušić: U sjećanje, Vijenac broj 271-3, 22.srpnja 2004.|archive-url=https://web.archive.org/web/20041107025024/http://www.matica.hr/Vijenac/vijenac271.nsf/AllWebDocs/Kristl|archive-date=7. studenoga 2004.|accessdate=14. veljače 2010.}}</ref> Тој воедно секогаш пишувал интензивно, па во [[1959|1959 година]] објавил книги со песни; ''„Незначителна лирика“'' и во [[1961|1961 година]] ''„Пет бели чекори'' “, а со заминувањето во Германија продолжил интензивно да пишува и објавил неколку книги и есеи. Во Германија, тој снимил повеќе од 30 експериментални и играни филмови, од кои имал најголемо влијание; ''„Мадлен, Мадлен“'' (краток филм од [[1963|1963 година]]), ''„Дер Бриф“'' ([[1966]]) и ''„Секунденфилм“'' ([[1968]]). Од [[1979|1979 година]] кратко предавал во ''Средното училиште за визуелни уметности (HFBK)'' во [[Хамбург]], со што влијаел врз многу автори на германскиот нов бран и до крајот на својот живот живеел релативно скромно со мала пензија, но останал бескомпромисен и доследен кон себе и својата уметност како што бил и во помладите денови. == Филмографија == === Филмови направени во Југославија === * [[1959|1959.]] ''Кражба на скапоцености'' - режија, сценарио и анимација: Владо Кристл, музика: Миљенко Прохаска (ко-режисер: Младен Феман) - 9 мин. * [[1960|1960.]] ''Шагренска кожа'' - режија и анимација: Владо Кристл, сценарио: Д. Ванек и Т. Баторец, според приказната на Оноре де Балзак, музика: Миљенко Прохаска (корежисер: Иво Врбаниќ) 10 мин., Продукција: Загреб-филм * [[1960|1960.]] ''Дон Кихот'' - режија, сценарио и анимација: Владо Кристл, музика: Милко Келеман (според романот на Мигел де Сервантес) - 10 мин., Продукција: Загреб-филм * [[1962|1962.]] ''Генералот и сериозен човек'' - режисер, сценарио и глума: Владо Кристл, 10 мин., продукција: Виба-филм === Филмови направени во Германија === * 1963. ''Арме Леуте'', режија и сценарио: Владо Кристл, камера: Волф Вирт, музика: Ханс Посега, улоги: Владо Кристл, Кристијан Доермер, Питер Шамони, Волф Вирт - 8 мин., продукција: Питер Шамони * 1963 ''година'' . * 1964 ''Дер Дам'', режисер и сценарио: Владо Кристл, камера: Жерар Ванденберг — актери: Петра Краузе-Нетелбек, Владо Кристл, Феликс Потиск, Ерих Глоклер - 81 мин. * 1965 ''Авторенен'', режисер и сценарио: Владо Кристл, камера: Волф Вирт, актери: Карл Валтер, Мирослав Спаниќ, Марки Хас - 10 мин. * 1966. ''Der Brief'', режисер и сценарио: Владо Кристл, камера: Волф Вирт, актери: Владо Кристл, Мехтилд Енгел и други - 79 мин. * 1966. ''Прометеј'', режија, сценарио и анимација: Владо Кристл - 10 мин. * 1967. ''Удавените'', режија, сценарио и анимација: Владо Кристл, музика: Јозеф Антон Ридл - 10 мин. * 1968 ''Sekundenfilme'', режисер и сценарио: Владо Кристл, камера: Манфред Фајхтнер, глума: Ролф Швентер, музика: Јозеф Антон Ридл, продукција: Bayrischer Rundfunk Studienprogramm - 19 мин. * 1968. ''100 Блат Шрајблок'', режија, сценарио и камера: Владо Кристл, музика: Јозеф Антон Ридл - 26 мин. * 1969. ''Italienisches Capricco'', режисер, сценарио и камера: Владо Кристл, актери: Владо и Јелена Кристл - 28 мин. * 1970 ''Филм од Махт'', режисер, сценарио и камера: Владо Кристл, актери: семејството Кристл, Хјалмар-Максимилијан Ринго Преториус, Силвија Кекуле, Хајнц Бадевиц, Волф Вондратчек и други - 101 мин. * 1971 ''Обригкеитсфилм'', режисер, сценарио и камера: Владо Кристл, музика: Хјалмар-Максимилијан Ринго Преториу, актери: Дагмар Силаф, Диерк Фламер, Герхард фон Гравениц, Ангела Елснер, Жан-Мари Штрауб, Даниеле Хујлет, Антјелер 0. * 1973. ''Литературен филм'', режија, сценарио и камера: Владо Кристл, според прозната поема ''„Лошиот стаклар“'' од Шарл Бодлер, музика: Хјалмар-Максимилијан Ринго Праториус, во главните улоги: Владо Кристл, Хјалмар-Максимилијан Ринго Праториус, Тони Хел, Фриц Есер, Пол Фракевиц, Алекс Зајдл - 10 мин. * 1973. ''Хоризонте'', режија, сценарио и камера: Владо Кристл, музика: Хјалмар-Максимилијан Ринго Преториус - 8 мин. * 1974. ''Колективен филм'' - 18 мин. * 1975. ''Diese Gebichte: Tod Der Hierachie'', режија, сценарио и камера: Владо Кристл - 57 мин. * 1982 ''Verräter Der Jungen Deutschen Films Schlafen Nicht'', режија, сценарио, камера и анимација: Владо Кристл - 6 мин. * 1983. ''Тод дер Зусхауер'', режија, сценарио, камера и цртежи: Владо Кристл, актери: Ханс Јирген Маш, Киев Стингл, Милан Хорачек, Бригита Грабенкамп, Дејвид Робертс, Силке Пауза, Дитрих Кулброд, Хунд Бергер - 95 мин. * 1990. ''Школа на постмодернизмот'', режија, сценарио и камера: Владо Кристл - 15 мин. * 1994. ''Die Hälfte Des Reichtums Für Die Hälfte Der Schönheit'', режија, сценарио, камера и анимација: Владо Кристл, музика: Маркус Гилтјес — 9 мин. * 1996. ''Als Man Noch Aus Persönlichen Gründen Gelebt Hat'', режија, сценарио, камера и цртежи: Владо Кристл - 6 мин. * 1998. ''Der Letzte Klon'', режија, сценарио, камера и цртежи: Владо Кристл, музика: Владо Кристл, Мориц фон Воелварт, Ралф Клинемас - 6 мин. * 2000. ''Драј Фауле Швајне'', режисер и сценарио: Владо Кристл, камера: Берт Шмит, актери: Владо Кристл, Дитер Рајфарт, Берт Шмит - 7 мин. * 2002. ''Kunst Ist Nur Ausserhalb Der Menschengesellschaft'', режисер, сценарио и камера: Владо Кристл, актери: Карола Регние - 9 мин. * 2004 ''Weltkongress Der Obdachlosen'' - 5 мин. == Библиографија == === Библиографија (Хрватска) === * [[1959|1959.]] ''Мали лирики'', книга со песни * [[1961|1961.]] ''Пет бели скали'', книга поезија * [[2007|2007.]] ''Ende der OrdnungI'', DAF, Загреб, {{ISBN|978-953-6956-13-5}} === Библиографија (Германија) === * 1966. ''Geschäfte, die es nicht gibt'', Ед. Лангсфелд, Минхен * 1968 ''Комодиен'', Кинема Верлаг, Берлин * 1969. ''Mundmaschine'', UnVERLAG, Минхен * 1970/71 ''Vorworte'' (Zeitschrift für unbrauchbare Texte) 8 Nummern c/o Барбара Шлотке, Минхен * 1971. ''Sekundenfilme'', издание Suhrkamp Verlag, Франкфурт/Мајна * 1975. ''Kultur der Anarchie'', Kommunales Kino, Франкфурт * 1976. ''Unerlaubte Schönheit'', Filmkritikheft број 233, мај * 1977. ''Видео-театар'', Freunder der Deutschen Kinemathek eV, Берлин * 1979. ''Körper des Unrechts'', SAU-Verlag, Минхен * 1980. ''Хамбург 1980 година'', Верлаг Мајкл Келнер, Хамбург * 1980. ''Револуција 1941-1980 година'', I. Band 1. und 2. Auflage, Хамбург * 1981. ''Fremdenheft oder vom Glück unter Eingebildeten zu Sein'', Хамбург (сопствено издание) * 1981 ''Techniken der Kunst machen'', Кил (сопствено издание) * 1983. ''Titel und Würden'', Verlag Мајкл Келнер, Хамбург * 1984. ''Zeichnung'', 1.-DM Verlag, Хамбург * 1984. ''Револуција II. Band, mit Angehängtem I. Band'', 1.-DM Verlag, Хамбург * 1986. ''Als man noch aus Persönlichen Grunden gelebt hat'', 1.-DM Verlag, Хамбург * 1987. ''Die Postmoderne'', 1.-DM Verlag, Хамбург * 1990. ''Die Intelligenz'', Haus Höchster Schlossplatz 1 eV, Höchst * 1990 ''Die Sonne'', Haus Höchster Schlossplatz 1 eV, Höchst == Изложби == * [[Darko Glavan|Дарко Главан]] : ''(Владо Кристл) Пред егзил - Дела од 1943'' ''до 1962 година.'' [[Umjetnički paviljon|Уметнички павилјон]] - Загреб 2007 == Владо Кристл како инспирација за други уметници == * Рене Медвешек: ''Најдобрата супа, најдобрата супа'', театарска претстава инспирирана од животот на Владо Кристл во Загребскиот младински театар * Ана Марија Хабјан и Данко Волариќ: документарен ТВ филм ''Кристл'', 2004. ТВ Загреб == Извори == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.filmski.net/dossier/331/vlado_kristl За Влад Кристл на порталот Film.hr] {{Hr}} * [http://www.filmski.net/dossier/331/vlado_kristl За Влада Кристл на порталот Filmski.net] {{Hr}} * [http://www.ina.hr/UserDocsImages/Ina_casopis/zima08-09/92-95-galerija.pdf Ивица Жупан: Владо Кристл, галерија Ина. pdf] {{Hr}} * [http://www.artechock.de/film/text/artikel/2004/07_21_kristl.htm Некролог] {{De}} * [https://portal.d-nb.de/opac.htm?query=Woe%3D11856689X&method=simpleSearch Литература посветена на Влад Кристл на порталот Deutsche Nationalbibliothek] {{De}} * [[imdbname:0471674|Владо Кристл на порталот Интернет Филмска база на податоци]] {{En}} [[Категорија:Луѓе од Загреб]] [[Категорија:Апстрактни сликари]] [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] [[Категорија:Хрватски сликари]] med5csmcqlhpwso3dxmzrn8j3pxlsp0 5562999 5562994 2026-05-24T16:46:03Z IvanKonev123 98191 5562999 wikitext text/x-wiki {{Глумец | име = Владимир Кристл | изворно_име = Vladimir Kristl | жанр = [[информелна уметност]], [[Апстрактна уметност|апстракција]] | датум_на_раѓање = [[24 јануари]] [[1923]] | датум_на_смрт = [[7 јули]] [[2004]] | занимање = [[слика]], [[цртан филм]], [[Филм|експериментален филм]] | место_на_раѓање = [[Загреб]] | место_на_смрт = [[Минхен]] }} '''Владимир Кристл''' ([[Загреб]], [[24 јануари]] [[1923]] - [[Минхен]], [[7 јули]] [[2004]]) – [[Хрвати|хрватски]] [[Сликарство|сликар]], [[Цртање|цртач]], [[Animator|аниматор]], [[сценарист]], [[филмски режисер]], [[Eksperimentator|експериментатор]] и [[Likovni pedagog|уметнички педагог]] и најголемиот промотор [[Апстрактна уметност|на апстрактното сликарство]] 50 години од 20 век и еден од великаните на хрватската [[авангарда]] и [[Цртан филм|анимација]]. == Биографија == Студирал сликарство на [[Akademija likovnih umjetnosti u Zagrebu|Академијата за ликовни уметности во Загреб]] и [[Белград]] од 1942 до 1949 година. Се приклучил [[Партизан|на партизаните]] и бил особено вклучен во [[Агитпроп]] [[ZAVNOH|Завноха]], каде што изработувал постери, летоци и весници. По враќањето, го завршил своето образование, а потоа во 50 години од 20век работел како слободен уметник, илустрирајќи весници (Вјесник, Керемпух), рекламирајќи, сликајќи и објавувајќи поезија. Тој бил еден од основачите на [[Авангарда|авангардната]] уметничка група [[EXAT 51.|EXAT 51]] со кои во март 1953 година ги изложил своите строго геометриски апстрактни слики. Тој најпрво бил автентичен неконформист, голем слободоумник кој не сакал да биде ограничен и во многу аспекти [[Анархизам|анархист]]. Поради неговата импулсивна природа, тој често запаѓал во конфликти, а бидејќи не бил склон кон компромиси обично запаѓал во тешкотии и проблеми поради нив. Тесните граници на повоена [[Социјалистичка Федеративна Република Југославија|Југославија]] не му биле доволни, па во 1954 година тргнал на пат кон светот преку [[Франција]] и [[Белгија]], стигнувајќи до [[Чиле]], каде што останал до 1958 година, каде наводно одржал самостојна изложжба.<ref>{{Наведено списание|title=Ivica Župan: Vlado Kristl, galerija Ina, str. 1|url=http://www.ina.hr/UserDocsImages/Ina_casopis/zima08-09/92-95-galerija.pdf|journal=|archive-url=https://web.archive.org/web/20160309072054/http://ina.hr/userdocsimages/ina_casopis/zima08-09/92-95-galerija.pdf|archive-date=9. ožujka 2016.|access-date=14. veljače 2010.}}</ref> Се вратил во Хрватска во [[1959|1959 година]] и почнал интензивно да работи на [[Цртан филм|цртани филмови]], а тој уште пред тоа, во [[1952|1952 година]], работел на [[Цртан филм|цртани филмови]] за филмот Дуга во тоа време, како карикатурист и аниматор и за нив, тој подготвил книга за снимање за филмот ''„Магични звуци“'' кој никогаш не бил реализиран. После тоа, тој започнал да работи со нова компанија, [[Zagreb film|Загреб филм]], и за нив ги снимил своите први филмови „Кражба на скапоцености“ ([[1959]]) и ''„Шагранска кожа“'' ([[1960]]), кои му донеле први награди на фестивали во [[Белград]] и [[Ванкувер]]. Неговиот најдобар филм од оваа фаза бил анимираниот филм ''Дон Киот'', продуциран од Загреб-филм во кој со помош на современа какофонична музичка подлога и неговите екстремно минималистички геометриски ликови, ги превртувал сите постоечки конвенции на анимираниот филм наопаку. Филмот му ја донел првата награда на Фестивалот [[Оберхаузен|во Оберхаузен]]. Во текот на овој период, Кристл бил интензивно вклучен и во сликарството и бил меѓу првите што ја прифатиле новата француска мода - [[Informel|енформелско]] сликарство, а [[1959|во 1959 година]] изложил 12 ''позитиви и негативи'', 2 серии од по 6 црно-бели слики. Во 1959 година изложувал на [[Венецијанско биенале|Венециското биенале]] заедно со својот пријател од Загреб, Иван Пицељ, на придружната изложба „Манифест на уметноста“ и исто така, изложувал на изложби ''на Новите трендови'' во раните 60 години на 20 век. Откако неговиот краток филм ''„Генералот и сериозниот човек“'', направен за Виба филм, бил забранет за прикажување поради неговата политичка сатира, тој ја напуштил [[Социјалистичка Федеративна Република Југославија|Југославија]] и се преселил во [[Минхен]] [[1963|во 1963 година]] изјавувајќи дека никогаш повеќе нема да стапне во Загреб, и покрај бројните убедувања од познаници кои го посетувале - никогаш повеќе не го посетил Загреб.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.matica.hr/Vijenac/vijenac271.nsf/AllWebDocs/Kristl|title=Joško Marušić: U sjećanje, Vijenac broj 271-3, 22.srpnja 2004.|archive-url=https://web.archive.org/web/20041107025024/http://www.matica.hr/Vijenac/vijenac271.nsf/AllWebDocs/Kristl|archive-date=7. studenoga 2004.|accessdate=14. veljače 2010.}}</ref> Тој воедно секогаш пишувал интензивно, па во [[1959|1959 година]] објавил книги со песни; ''„Незначителна лирика“'' и во [[1961|1961 година]] ''„Пет бели чекори'' “, а со заминувањето во Германија продолжил интензивно да пишува и објавил неколку книги и есеи. Во Германија, тој снимил повеќе од 30 експериментални и играни филмови, од кои имал најголемо влијание; ''„Мадлен, Мадлен“'' (краток филм од [[1963|1963 година]]), ''„Дер Бриф“'' ([[1966]]) и ''„Секунденфилм“'' ([[1968]]). Од [[1979|1979 година]] кратко предавал во ''Средното училиште за визуелни уметности (HFBK)'' во [[Хамбург]], со што влијаел врз многу автори на германскиот нов бран и до крајот на својот живот живеел релативно скромно со мала пензија, но останал бескомпромисен и доследен кон себе и својата уметност како што бил и во помладите денови. == Филмографија == === Филмови направени во Југославија === * [[1959|1959.]] ''Кражба на скапоцености'' - режија, сценарио и анимација: Владо Кристл, музика: Миљенко Прохаска (ко-режисер: Младен Феман) - 9 мин. * [[1960|1960.]] ''Шагренска кожа'' - режија и анимација: Владо Кристл, сценарио: Д. Ванек и Т. Баторец, според приказната на Оноре де Балзак, музика: Миљенко Прохаска (корежисер: Иво Врбаниќ) 10 мин., Продукција: Загреб-филм * [[1960|1960.]] ''Дон Кихот'' - режија, сценарио и анимација: Владо Кристл, музика: Милко Келеман (според романот на Мигел де Сервантес) - 10 мин., Продукција: Загреб-филм * [[1962|1962.]] ''Генералот и сериозен човек'' - режисер, сценарио и глума: Владо Кристл, 10 мин., продукција: Виба-филм === Филмови направени во Германија === * 1963. ''Арме Леуте'', режија и сценарио: Владо Кристл, камера: Волф Вирт, музика: Ханс Посега, улоги: Владо Кристл, Кристијан Доермер, Питер Шамони, Волф Вирт - 8 мин., продукција: Питер Шамони * 1963 ''година'' . * 1964 ''Дер Дам'', режисер и сценарио: Владо Кристл, камера: Жерар Ванденберг — актери: Петра Краузе-Нетелбек, Владо Кристл, Феликс Потиск, Ерих Глоклер - 81 мин. * 1965 ''Авторенен'', режисер и сценарио: Владо Кристл, камера: Волф Вирт, актери: Карл Валтер, Мирослав Спаниќ, Марки Хас - 10 мин. * 1966. ''Der Brief'', режисер и сценарио: Владо Кристл, камера: Волф Вирт, актери: Владо Кристл, Мехтилд Енгел и други - 79 мин. * 1966. ''Прометеј'', режија, сценарио и анимација: Владо Кристл - 10 мин. * 1967. ''Удавените'', режија, сценарио и анимација: Владо Кристл, музика: Јозеф Антон Ридл - 10 мин. * 1968 ''Sekundenfilme'', режисер и сценарио: Владо Кристл, камера: Манфред Фајхтнер, глума: Ролф Швентер, музика: Јозеф Антон Ридл, продукција: Bayrischer Rundfunk Studienprogramm - 19 мин. * 1968. ''100 Блат Шрајблок'', режија, сценарио и камера: Владо Кристл, музика: Јозеф Антон Ридл - 26 мин. * 1969. ''Italienisches Capricco'', режисер, сценарио и камера: Владо Кристл, актери: Владо и Јелена Кристл - 28 мин. * 1970 ''Филм од Махт'', режисер, сценарио и камера: Владо Кристл, актери: семејството Кристл, Хјалмар-Максимилијан Ринго Преториус, Силвија Кекуле, Хајнц Бадевиц, Волф Вондратчек и други - 101 мин. * 1971 ''Обригкеитсфилм'', режисер, сценарио и камера: Владо Кристл, музика: Хјалмар-Максимилијан Ринго Преториу, актери: Дагмар Силаф, Диерк Фламер, Герхард фон Гравениц, Ангела Елснер, Жан-Мари Штрауб, Даниеле Хујлет, Антјелер 0. * 1973. ''Литературен филм'', режија, сценарио и камера: Владо Кристл, според прозната поема ''„Лошиот стаклар“'' од Шарл Бодлер, музика: Хјалмар-Максимилијан Ринго Праториус, во главните улоги: Владо Кристл, Хјалмар-Максимилијан Ринго Праториус, Тони Хел, Фриц Есер, Пол Фракевиц, Алекс Зајдл - 10 мин. * 1973. ''Хоризонте'', режија, сценарио и камера: Владо Кристл, музика: Хјалмар-Максимилијан Ринго Преториус - 8 мин. * 1974. ''Колективен филм'' - 18 мин. * 1975. ''Diese Gebichte: Tod Der Hierachie'', режија, сценарио и камера: Владо Кристл - 57 мин. * 1982 ''Verräter Der Jungen Deutschen Films Schlafen Nicht'', режија, сценарио, камера и анимација: Владо Кристл - 6 мин. * 1983. ''Тод дер Зусхауер'', режија, сценарио, камера и цртежи: Владо Кристл, актери: Ханс Јирген Маш, Киев Стингл, Милан Хорачек, Бригита Грабенкамп, Дејвид Робертс, Силке Пауза, Дитрих Кулброд, Хунд Бергер - 95 мин. * 1990. ''Школа на постмодернизмот'', режија, сценарио и камера: Владо Кристл - 15 мин. * 1994. ''Die Hälfte Des Reichtums Für Die Hälfte Der Schönheit'', режија, сценарио, камера и анимација: Владо Кристл, музика: Маркус Гилтјес — 9 мин. * 1996. ''Als Man Noch Aus Persönlichen Gründen Gelebt Hat'', режија, сценарио, камера и цртежи: Владо Кристл - 6 мин. * 1998. ''Der Letzte Klon'', режија, сценарио, камера и цртежи: Владо Кристл, музика: Владо Кристл, Мориц фон Воелварт, Ралф Клинемас - 6 мин. * 2000. ''Драј Фауле Швајне'', режисер и сценарио: Владо Кристл, камера: Берт Шмит, актери: Владо Кристл, Дитер Рајфарт, Берт Шмит - 7 мин. * 2002. ''Kunst Ist Nur Ausserhalb Der Menschengesellschaft'', режисер, сценарио и камера: Владо Кристл, актери: Карола Регние - 9 мин. * 2004 ''Weltkongress Der Obdachlosen'' - 5 мин. == Библиографија == === Библиографија (Хрватска) === * [[1959|1959.]] ''Мали лирики'', книга со песни * [[1961|1961.]] ''Пет бели скали'', книга поезија * [[2007|2007.]] ''Ende der OrdnungI'', DAF, Загреб, {{ISBN|978-953-6956-13-5}} === Библиографија (Германија) === * 1966. ''Geschäfte, die es nicht gibt'', Ед. Лангсфелд, Минхен * 1968 ''Комодиен'', Кинема Верлаг, Берлин * 1969. ''Mundmaschine'', UnVERLAG, Минхен * 1970/71 ''Vorworte'' (Zeitschrift für unbrauchbare Texte) 8 Nummern c/o Барбара Шлотке, Минхен * 1971. ''Sekundenfilme'', издание Suhrkamp Verlag, Франкфурт/Мајна * 1975. ''Kultur der Anarchie'', Kommunales Kino, Франкфурт * 1976. ''Unerlaubte Schönheit'', Filmkritikheft број 233, мај * 1977. ''Видео-театар'', Freunder der Deutschen Kinemathek eV, Берлин * 1979. ''Körper des Unrechts'', SAU-Verlag, Минхен * 1980. ''Хамбург 1980 година'', Верлаг Мајкл Келнер, Хамбург * 1980. ''Револуција 1941-1980 година'', I. Band 1. und 2. Auflage, Хамбург * 1981. ''Fremdenheft oder vom Glück unter Eingebildeten zu Sein'', Хамбург (сопствено издание) * 1981 ''Techniken der Kunst machen'', Кил (сопствено издание) * 1983. ''Titel und Würden'', Verlag Мајкл Келнер, Хамбург * 1984. ''Zeichnung'', 1.-DM Verlag, Хамбург * 1984. ''Револуција II. Band, mit Angehängtem I. Band'', 1.-DM Verlag, Хамбург * 1986. ''Als man noch aus Persönlichen Grunden gelebt hat'', 1.-DM Verlag, Хамбург * 1987. ''Die Postmoderne'', 1.-DM Verlag, Хамбург * 1990. ''Die Intelligenz'', Haus Höchster Schlossplatz 1 eV, Höchst * 1990 ''Die Sonne'', Haus Höchster Schlossplatz 1 eV, Höchst == Изложби == * [[Darko Glavan|Дарко Главан]] : ''(Владо Кристл) Пред егзил - Дела од 1943'' ''до 1962 година.'' [[Umjetnički paviljon|Уметнички павилјон]] - Загреб 2007 == Владо Кристл како инспирација за други уметници == * Рене Медвешек: ''Најдобрата супа, најдобрата супа'', театарска претстава инспирирана од животот на Владо Кристл во Загребскиот младински театар * Ана Марија Хабјан и Данко Волариќ: документарен ТВ филм ''Кристл'', 2004. ТВ Загреб == Извори == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.filmski.net/dossier/331/vlado_kristl За Влад Кристл на порталот Film.hr] {{Hr}} * [http://www.filmski.net/dossier/331/vlado_kristl За Влада Кристл на порталот Filmski.net] {{Hr}} * [http://www.ina.hr/UserDocsImages/Ina_casopis/zima08-09/92-95-galerija.pdf Ивица Жупан: Владо Кристл, галерија Ина. pdf] {{Hr}} * [http://www.artechock.de/film/text/artikel/2004/07_21_kristl.htm Некролог] {{De}} * [https://portal.d-nb.de/opac.htm?query=Woe%3D11856689X&method=simpleSearch Литература посветена на Влад Кристл на порталот Deutsche Nationalbibliothek] {{De}} * [[imdbname:0471674|Владо Кристл на порталот Интернет Филмска база на податоци]] {{En}} [[Категорија:Луѓе од Загреб]] [[Категорија:Апстрактни сликари]] [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] [[Категорија:Хрватски сликари]] 0837i4i29vsgh0z61talca2mlgd194t 0 1395680 5562997 2026-05-24T16:36:49Z P.Nedelkovski 47736 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1344606732|Antun Vrdoljak]]“ 5562997 wikitext text/x-wiki '''Антун Врдољак''' (роден на 5 јуни 1931 година) - [[Хрвати|хрватски]] филмски глумец и режисер, спортски службеник и раководител на [[Хрватска радио-телевизија|Хрватската радиотелевизија]] за време на [[Војни во Југославија|југословенските војни]]. Помеѓу 1960-тите и почетокот на 1990-тите, тој главно бил филмски уметник. Во почетокот на 1990-тите се вклучил во политиката и станал истакнат член на [[Хрватска демократска заедница|Хрватската демократска заедница]] (ХДЗ), што довело до негово назначување на низа функции. Тој бил генерален директор на Хрватската радиотелевизија (1991–1995) и претседател на Хрватскиот олимписки комитет (1991–2000). == Живот == Роден во [[Имотски]], Врдољак студирал глума на Загрепската академија за драмски уметности. Неговото актерско деби било во филмот од 1957 година ''„Не беше залудно“'' од Никола Танхофер . Во 1958 година, тој се појавил во најпознатиот филм на Танхофер, [[Н-8 (филм)|Х-8]], со многу критички пофалби. Кон крајот на 1960-тите, Врдољак постепено се префрлил на филмска режија. По настаните од [[Хрватска пролет|Хрватската пролет]] (1968–71), Врдољак се поврзал со [[Хрватски национализам|хрватскиот национализам]].<ref>{{Наведена книга|title=Origins of a Catastrophe: Yugoslavia and Its Destroyers -- America's Last Ambassador Tells what Happened and why|last=Zimmerman|first=Warren|date=1996|publisher=Times Books|isbn=978-0-812-96399-1|page=118|quote=..Antun Vrdoljak, a nationalist zealot even by Tudjman's standards. Vrdoljak once told me that Serbs were genetically equipped only for war, not intellectual activity.}}</ref> Сепак, властите му дозволиле да продолжи со својата кариера. Ова вклучувало раскошни адаптации на хрватски книжевни класици како што се ''„Киклопи“'' (1982) и ''[[Глембаеви (филм од 1988)|„Глембаеви“]]'' (1988).<ref name="Derk">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.vecernji.hr/vijesti/branili-su-mi-snimiti-i-kiklopa-i-glembajeve-i-generala-i-svima-sam-rekao-ma-boli-me-1163705|title=Branili su mi snimiti i Kiklopa i Glembajeve i Generala. I svima sam rekao: Ma boli me|last=Derk|first=Denis|date=17 April 2017|work=vecernji.hr|publisher=Večernji list}}</ref> Кога бил најавени првите избори во самостојна Хрватска, Врдољак бил меѓу 200-те врвни интелектуалци кои јавно ја поддржале умерената Коалиција на народна согласност. До крајот на кампањата, тој својата поддршка му ја дал на потврдокорната [[Хрватска демократска заедница]] (ХДЗ) и [[Фрањо Туѓман]], со кого развил блиско пријателство. На 30 мај 1990 година, новиот демократски избран [[Парламент на Хрватска]] се состанал и Фрањо Туѓман бил избран за претседател на Хрватска. Врдољак станал еден од шесте потпретседатели на земјата. Како таков, му бил доверен надзорот на [[Европското првенство во атлетика 1990|Европското првенство во атлетика]] во [[Сплит]] во 1990 година.<ref name="olympic">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.olympic.org/mr-antun-vrdoljak|title=Mr. Antun Vrdooljak|work=olympic.org}}</ref> [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1931 година]] [[Категорија:Статии со hCards]] mvll8ifb70ihabm69np9yn2soqbxldk 5563207 5562997 2026-05-25T08:50:18Z P.Nedelkovski 47736 додадена/изменета предлошка 5563207 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Личност | name = Антун Врдољак<br/>Antun Vrdoljak | native_name = | native_name_lang = | image = Antun Vrdoljak.jpg | image_size = 220px | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|1931|6|5|df=y}} | birth_place = [[Имотски]], [[Кралство Југославија]] (денес [[Хрватска]]) | death_date = | death_place = | occupation = {{hlist|Глумец|филмски режисер|сценарист|активист|политичар}} | years_active = 1956–до денес | education = [[Академија за драмски уметности (Загреб)|Академија за драмски уметности]] | alma_mater = [[Загрепски универзитет]] | spouse = {{marriage|Бранка Врдољак|1966}} | children = 5 | relatives = [[Горан Вишњиќ]] (зет)<br>[[Вана (пејачка)|Вана]] (снаа) | known_for = | awards = | website = | module = {{Infobox officeholder|embed=yes | office = Претседател на [[Хрватски олимписки комитет|Хрватскиот олимписки комитет]] | term_start = 1991 | term_end = 2000 | predecessor = Воспоставена позиција | successor = [[Здравко Хебел]] }} }} '''Антун Врдољак''' (роден на 5 јуни 1931 година) - [[Хрвати|хрватски]] филмски глумец и режисер, спортски службеник и раководител на [[Хрватска радио-телевизија|Хрватската радиотелевизија]] за време на [[Војни во Југославија|југословенските војни]]. Помеѓу 1960-тите и почетокот на 1990-тите, тој главно бил филмски уметник. Во почетокот на 1990-тите се вклучил во политиката и станал истакнат член на [[Хрватска демократска заедница|Хрватската демократска заедница]] (ХДЗ), што довело до негово назначување на низа функции. Тој бил генерален директор на Хрватската радиотелевизија (1991–1995) и претседател на Хрватскиот олимписки комитет (1991–2000). == Живот == Роден во [[Имотски]], Врдољак студирал глума на Загрепската академија за драмски уметности. Неговото актерско деби било во филмот од 1957 година ''„Не беше залудно“'' од Никола Танхофер . Во 1958 година, тој се појавил во најпознатиот филм на Танхофер, [[Н-8 (филм)|Х-8]], со многу критички пофалби. Кон крајот на 1960-тите, Врдољак постепено се префрлил на филмска режија. По настаните од [[Хрватска пролет|Хрватската пролет]] (1968–71), Врдољак се поврзал со [[Хрватски национализам|хрватскиот национализам]].<ref>{{Наведена книга|title=Origins of a Catastrophe: Yugoslavia and Its Destroyers -- America's Last Ambassador Tells what Happened and why|last=Zimmerman|first=Warren|date=1996|publisher=Times Books|isbn=978-0-812-96399-1|page=118|quote=..Antun Vrdoljak, a nationalist zealot even by Tudjman's standards. Vrdoljak once told me that Serbs were genetically equipped only for war, not intellectual activity.}}</ref> Сепак, властите му дозволиле да продолжи со својата кариера. Ова вклучувало раскошни адаптации на хрватски книжевни класици како што се ''„Киклопи“'' (1982) и ''[[Глембаеви (филм од 1988)|„Глембаеви“]]'' (1988).<ref name="Derk">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.vecernji.hr/vijesti/branili-su-mi-snimiti-i-kiklopa-i-glembajeve-i-generala-i-svima-sam-rekao-ma-boli-me-1163705|title=Branili su mi snimiti i Kiklopa i Glembajeve i Generala. I svima sam rekao: Ma boli me|last=Derk|first=Denis|date=17 April 2017|work=vecernji.hr|publisher=Večernji list}}</ref> Кога бил најавени првите избори во самостојна Хрватска, Врдољак бил меѓу 200-те врвни интелектуалци кои јавно ја поддржале умерената Коалиција на народна согласност. До крајот на кампањата, тој својата поддршка му ја дал на потврдокорната [[Хрватска демократска заедница]] (ХДЗ) и [[Фрањо Туѓман]], со кого развил блиско пријателство. На 30 мај 1990 година, новиот демократски избран [[Парламент на Хрватска]] се состанал и Фрањо Туѓман бил избран за претседател на Хрватска. Врдољак станал еден од шесте потпретседатели на земјата. Како таков, му бил доверен надзорот на [[Европското првенство во атлетика 1990|Европското првенство во атлетика]] во [[Сплит]] во 1990 година.<ref name="olympic">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.olympic.org/mr-antun-vrdoljak|title=Mr. Antun Vrdooljak|work=olympic.org}}</ref> [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1931 година]] [[Категорија:Статии со hCards]] h1r1i7ccupn2yxl1auvc1jalmttsfl5 5563219 5563207 2026-05-25T09:24:19Z P.Nedelkovski 47736 поправки 5563219 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Личност | name = Антун Врдољак<br/>Antun Vrdoljak | native_name = | native_name_lang = | image = Antun Vrdoljak.jpg | image_size = 220px | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|1931|6|5|df=y}} | birth_place = [[Имотски]], [[Кралство Југославија]] (денес [[Хрватска]]) | death_date = | death_place = | occupation = {{hlist|Глумец|филмски режисер|сценарист|активист|политичар}} | years_active = 1956–до денес | education = [[Академија за драмски уметности (Загреб)|Академија за драмски уметности]] | alma_mater = [[Загрепски универзитет]] | spouse = {{marriage|Бранка Врдољак|1966}} | children = 5 | relatives = [[Горан Вишњиќ]] (зет)<br>[[Вана (пејачка)|Вана]] (снаа) | known_for = | awards = | website = | module = {{Infobox officeholder|embed=yes | office = Претседател на [[Хрватски олимписки комитет|Хрватскиот олимписки комитет]] | term_start = 1991 | term_end = 2000 | predecessor = Воспоставена позиција | successor = [[Здравко Хебел]] }} }} '''Антун Врдољак''' ({{|}}, {{роден на|5|јуни|1931}}) — [[Хрвати|хрватски]] филмски глумец и режисер, спортски службеник и раководител на [[Хрватска радио-телевизија|Хрватската радиотелевизија]] за време на [[Војни во Југославија|југословенските војни]]. Помеѓу 1960-тите и почетокот на 1990-тите, тој главно бил филмски уметник. Во почетокот на 1990-тите се вклучил во политиката и станал истакнат член на [[Хрватска демократска заедница|Хрватската демократска заедница]] (ХДЗ), што довело до негово назначување на низа функции. Тој бил генерален директор на Хрватската радиотелевизија (1991–1995) и претседател на Хрватскиот олимписки комитет (1991–2000). == Живот == Роден во [[Имотски]], Врдољак студирал глума на Загрепската академија за драмски уметности. Неговото актерско деби било во филмот од 1957 година ''„Не беше залудно“'' од Никола Танхофер . Во 1958 година, тој се појавил во најпознатиот филм на Танхофер, [[Н-8 (филм)|Х-8]], со многу критички пофалби. Кон крајот на 1960-тите, Врдољак постепено се префрлил на филмска режија. По настаните од [[Хрватска пролет|Хрватската пролет]] (1968–71), Врдољак се поврзал со [[Хрватски национализам|хрватскиот национализам]].<ref>{{Наведена книга|title=Origins of a Catastrophe: Yugoslavia and Its Destroyers -- America's Last Ambassador Tells what Happened and why|last=Zimmerman|first=Warren|date=1996|publisher=Times Books|isbn=978-0-812-96399-1|page=118|quote=..Antun Vrdoljak, a nationalist zealot even by Tudjman's standards. Vrdoljak once told me that Serbs were genetically equipped only for war, not intellectual activity.}}</ref> Сепак, властите му дозволиле да продолжи со својата кариера. Ова вклучувало раскошни адаптации на хрватски книжевни класици како што се ''„Киклопи“'' (1982) и ''[[Глембаеви (филм од 1988)|„Глембаеви“]]'' (1988).<ref name="Derk">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.vecernji.hr/vijesti/branili-su-mi-snimiti-i-kiklopa-i-glembajeve-i-generala-i-svima-sam-rekao-ma-boli-me-1163705|title=Branili su mi snimiti i Kiklopa i Glembajeve i Generala. I svima sam rekao: Ma boli me|last=Derk|first=Denis|date=17 April 2017|work=vecernji.hr|publisher=Večernji list}}</ref> Кога бил најавени првите избори во самостојна Хрватска, Врдољак бил меѓу 200-те врвни интелектуалци кои јавно ја поддржале умерената Коалиција на народна согласност. До крајот на кампањата, тој својата поддршка му ја дал на потврдокорната [[Хрватска демократска заедница]] (ХДЗ) и [[Фрањо Туѓман]], со кого развил блиско пријателство. На 30 мај 1990 година, новиот демократски избран [[Парламент на Хрватска]] се состанал и Фрањо Туѓман бил избран за претседател на Хрватска. Врдољак станал еден од шесте потпретседатели на земјата. Како таков, му бил доверен надзорот на [[Европското првенство во атлетика 1990|Европското првенство во атлетика]] во [[Сплит]] во 1990 година.<ref name="olympic">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.olympic.org/mr-antun-vrdoljak|title=Mr. Antun Vrdooljak|work=olympic.org}}</ref> ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Врдољак, Антун}} [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Статии со hCards]] 5ek84ra1vifu110vm6ysmud8tp1kvoy 5563236 5563219 2026-05-25T11:04:18Z P.Nedelkovski 47736 поправки 5563236 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Личност | name = Антун Врдољак<br/>Antun Vrdoljak | native_name = | native_name_lang = | image = Antun Vrdoljak.jpg | image_size = 220px | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|1931|6|5|df=y}} | birth_place = [[Имотски]], [[Кралство Југославија]] (денес [[Хрватска]]) | death_date = | death_place = | occupation = {{hlist|Глумец|филмски режисер|сценарист|активист|политичар}} | years_active = 1956–до денес | education = [[Академија за драмски уметности (Загреб)|Академија за драмски уметности]] | alma_mater = [[Загрепски универзитет]] | spouse = {{marriage|Бранка Врдољак|1966}} | children = 5 | relatives = [[Горан Вишњиќ]] (зет)<br>[[Вана (пејачка)|Вана]] (снаа) | known_for = | awards = | website = | module = {{Infobox officeholder|embed=yes | office = Претседател на [[Хрватски олимписки комитет|Хрватскиот олимписки комитет]] | term_start = 1991 | term_end = 2000 | predecessor = Воспоставена позиција | successor = [[Здравко Хебел]] }} }} '''Антун Врдољак''' ({{роден во|Имотски}}, {{роден на|5|јуни|1931}}) — [[Хрвати|хрватски]] филмски глумец и режисер, спортски службеник и раководител на [[Хрватска радио-телевизија|Хрватската радиотелевизија]] за време на [[Војни во Југославија|југословенските војни]]. Помеѓу 1960-тите и почетокот на 1990-тите, тој главно бил филмски уметник. Во почетокот на 1990-тите се вклучил во политиката и станал истакнат член на [[Хрватска демократска заедница|Хрватската демократска заедница]] (ХДЗ), што довело до негово назначување на низа функции. Тој бил генерален директор на Хрватската радиотелевизија (1991–1995) и претседател на Хрватскиот олимписки комитет (1991–2000). == Живот == Роден во [[Имотски]], Врдољак студирал глума на Загрепската академија за драмски уметности. Неговото актерско деби било во филмот од 1957 година ''„Не беше залудно“'' од Никола Танхофер . Во 1958 година, тој се појавил во најпознатиот филм на Танхофер, [[Н-8 (филм)|Х-8]], со многу критички пофалби. Кон крајот на 1960-тите, Врдољак постепено се префрлил на филмска режија. По настаните од [[Хрватска пролет|Хрватската пролет]] (1968–71), Врдољак се поврзал со [[Хрватски национализам|хрватскиот национализам]].<ref>{{Наведена книга|title=Origins of a Catastrophe: Yugoslavia and Its Destroyers -- America's Last Ambassador Tells what Happened and why|last=Zimmerman|first=Warren|date=1996|publisher=Times Books|isbn=978-0-812-96399-1|page=118|quote=..Antun Vrdoljak, a nationalist zealot even by Tudjman's standards. Vrdoljak once told me that Serbs were genetically equipped only for war, not intellectual activity.}}</ref> Сепак, властите му дозволиле да продолжи со својата кариера. Ова вклучувало раскошни адаптации на хрватски книжевни класици како што се ''„Киклопи“'' (1982) и ''[[Глембаеви (филм од 1988)|„Глембаеви“]]'' (1988).<ref name="Derk">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.vecernji.hr/vijesti/branili-su-mi-snimiti-i-kiklopa-i-glembajeve-i-generala-i-svima-sam-rekao-ma-boli-me-1163705|title=Branili su mi snimiti i Kiklopa i Glembajeve i Generala. I svima sam rekao: Ma boli me|last=Derk|first=Denis|date=17 April 2017|work=vecernji.hr|publisher=Večernji list}}</ref> Кога бил најавени првите избори во самостојна Хрватска, Врдољак бил меѓу 200-те врвни интелектуалци кои јавно ја поддржале умерената Коалиција на народна согласност. До крајот на кампањата, тој својата поддршка му ја дал на потврдокорната [[Хрватска демократска заедница]] (ХДЗ) и [[Фрањо Туѓман]], со кого развил блиско пријателство. На 30 мај 1990 година, новиот демократски избран [[Парламент на Хрватска]] се состанал и Фрањо Туѓман бил избран за претседател на Хрватска. Врдољак станал еден од шесте потпретседатели на земјата. Како таков, му бил доверен надзорот на [[Европското првенство во атлетика 1990|Европското првенство во атлетика]] во [[Сплит]] во 1990 година.<ref name="olympic">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.olympic.org/mr-antun-vrdoljak|title=Mr. Antun Vrdooljak|work=olympic.org}}</ref> ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== *{{IMDb name|id=0904036|name=Антун Врдољак}} {{S-start}} {{S-sports}} {{Succession box||before=''Воспоставена позиција''|after= [[Здравко Хебел]]|title=Претседател на [[Хрватски олимписки комитет|Хрватскиот олимписки комитет]]|years =1991–2000|}} {{S-end}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Врдољак, Антун}} [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Статии со hCards]] 4juyvvcqjwlasrdeqc7k6iicauqccnj 5563238 5563236 2026-05-25T11:05:39Z P.Nedelkovski 47736 додадена [[Категорија:Југословенски глумци]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5563238 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Личност | name = Антун Врдољак<br/>Antun Vrdoljak | native_name = | native_name_lang = | image = Antun Vrdoljak.jpg | image_size = 220px | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|1931|6|5|df=y}} | birth_place = [[Имотски]], [[Кралство Југославија]] (денес [[Хрватска]]) | death_date = | death_place = | occupation = {{hlist|Глумец|филмски режисер|сценарист|активист|политичар}} | years_active = 1956–до денес | education = [[Академија за драмски уметности (Загреб)|Академија за драмски уметности]] | alma_mater = [[Загрепски универзитет]] | spouse = {{marriage|Бранка Врдољак|1966}} | children = 5 | relatives = [[Горан Вишњиќ]] (зет)<br>[[Вана (пејачка)|Вана]] (снаа) | known_for = | awards = | website = | module = {{Infobox officeholder|embed=yes | office = Претседател на [[Хрватски олимписки комитет|Хрватскиот олимписки комитет]] | term_start = 1991 | term_end = 2000 | predecessor = Воспоставена позиција | successor = [[Здравко Хебел]] }} }} '''Антун Врдољак''' ({{роден во|Имотски}}, {{роден на|5|јуни|1931}}) — [[Хрвати|хрватски]] филмски глумец и режисер, спортски службеник и раководител на [[Хрватска радио-телевизија|Хрватската радиотелевизија]] за време на [[Војни во Југославија|југословенските војни]]. Помеѓу 1960-тите и почетокот на 1990-тите, тој главно бил филмски уметник. Во почетокот на 1990-тите се вклучил во политиката и станал истакнат член на [[Хрватска демократска заедница|Хрватската демократска заедница]] (ХДЗ), што довело до негово назначување на низа функции. Тој бил генерален директор на Хрватската радиотелевизија (1991–1995) и претседател на Хрватскиот олимписки комитет (1991–2000). == Живот == Роден во [[Имотски]], Врдољак студирал глума на Загрепската академија за драмски уметности. Неговото актерско деби било во филмот од 1957 година ''„Не беше залудно“'' од Никола Танхофер . Во 1958 година, тој се појавил во најпознатиот филм на Танхофер, [[Н-8 (филм)|Х-8]], со многу критички пофалби. Кон крајот на 1960-тите, Врдољак постепено се префрлил на филмска режија. По настаните од [[Хрватска пролет|Хрватската пролет]] (1968–71), Врдољак се поврзал со [[Хрватски национализам|хрватскиот национализам]].<ref>{{Наведена книга|title=Origins of a Catastrophe: Yugoslavia and Its Destroyers -- America's Last Ambassador Tells what Happened and why|last=Zimmerman|first=Warren|date=1996|publisher=Times Books|isbn=978-0-812-96399-1|page=118|quote=..Antun Vrdoljak, a nationalist zealot even by Tudjman's standards. Vrdoljak once told me that Serbs were genetically equipped only for war, not intellectual activity.}}</ref> Сепак, властите му дозволиле да продолжи со својата кариера. Ова вклучувало раскошни адаптации на хрватски книжевни класици како што се ''„Киклопи“'' (1982) и ''[[Глембаеви (филм од 1988)|„Глембаеви“]]'' (1988).<ref name="Derk">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.vecernji.hr/vijesti/branili-su-mi-snimiti-i-kiklopa-i-glembajeve-i-generala-i-svima-sam-rekao-ma-boli-me-1163705|title=Branili su mi snimiti i Kiklopa i Glembajeve i Generala. I svima sam rekao: Ma boli me|last=Derk|first=Denis|date=17 April 2017|work=vecernji.hr|publisher=Večernji list}}</ref> Кога бил најавени првите избори во самостојна Хрватска, Врдољак бил меѓу 200-те врвни интелектуалци кои јавно ја поддржале умерената Коалиција на народна согласност. До крајот на кампањата, тој својата поддршка му ја дал на потврдокорната [[Хрватска демократска заедница]] (ХДЗ) и [[Фрањо Туѓман]], со кого развил блиско пријателство. На 30 мај 1990 година, новиот демократски избран [[Парламент на Хрватска]] се состанал и Фрањо Туѓман бил избран за претседател на Хрватска. Врдољак станал еден од шесте потпретседатели на земјата. Како таков, му бил доверен надзорот на [[Европското првенство во атлетика 1990|Европското првенство во атлетика]] во [[Сплит]] во 1990 година.<ref name="olympic">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.olympic.org/mr-antun-vrdoljak|title=Mr. Antun Vrdooljak|work=olympic.org}}</ref> ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== *{{IMDb name|id=0904036|name=Антун Врдољак}} {{S-start}} {{S-sports}} {{Succession box||before=''Воспоставена позиција''|after= [[Здравко Хебел]]|title=Претседател на [[Хрватски олимписки комитет|Хрватскиот олимписки комитет]]|years =1991–2000|}} {{S-end}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Врдољак, Антун}} [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Статии со hCards]] [[Категорија:Југословенски глумци]] pvw76day2dgxc4umj6jzynxhpkyzs2k 5563249 5563238 2026-05-25T11:19:26Z P.Nedelkovski 47736 поврзница 5563249 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Личност | name = Антун Врдољак<br/>Antun Vrdoljak | native_name = | native_name_lang = | image = Antun Vrdoljak.jpg | image_size = 220px | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|1931|6|5|df=y}} | birth_place = [[Имотски]], [[Кралство Југославија]] (денес [[Хрватска]]) | death_date = | death_place = | occupation = {{hlist|Глумец|филмски режисер|сценарист|активист|политичар}} | years_active = 1956–до денес | education = [[Академија за драмски уметности (Загреб)|Академија за драмски уметности]] | alma_mater = [[Загрепски универзитет]] | spouse = {{marriage|Бранка Врдољак|1966}} | children = 5 | relatives = [[Горан Вишњиќ]] (зет)<br>[[Вана (пејачка)|Вана]] (снаа) | known_for = | awards = | website = | module = {{Infobox officeholder|embed=yes | office = Претседател на [[Хрватски олимписки комитет|Хрватскиот олимписки комитет]] | term_start = 1991 | term_end = 2000 | predecessor = Воспоставена позиција | successor = [[Здравко Хебел]] }} }} '''Антун Врдољак''' ({{роден во|Имотски}}, {{роден на|5|јуни|1931}}) — [[Хрвати|хрватски]] филмски глумец и режисер, спортски службеник и раководител на [[Хрватска радио-телевизија|Хрватската радиотелевизија]] за време на [[Војни во Југославија|југословенските војни]]. Помеѓу 1960-тите и почетокот на 1990-тите, тој главно бил филмски уметник. Во почетокот на 1990-тите се вклучил во политиката и станал истакнат член на [[Хрватска демократска заедница|Хрватската демократска заедница]] (ХДЗ), што довело до негово назначување на низа функции. Тој бил генерален директор на Хрватската радиотелевизија (1991–1995) и претседател на Хрватскиот олимписки комитет (1991–2000). == Живот == Роден во [[Имотски]], Врдољак студирал глума на Загрепската академија за драмски уметности. Неговото актерско деби било во филмот од 1957 година ''„Не беше залудно“'' од Никола Танхофер . Во 1958 година, тој се појавил во најпознатиот филм на Танхофер, [[Х-8 (филм)|Х-8]], со многу критички пофалби. Кон крајот на 1960-тите, Врдољак постепено се префрлил на филмска режија. По настаните од [[Хрватска пролет|Хрватската пролет]] (1968–71), Врдољак се поврзал со [[Хрватски национализам|хрватскиот национализам]].<ref>{{Наведена книга|title=Origins of a Catastrophe: Yugoslavia and Its Destroyers -- America's Last Ambassador Tells what Happened and why|last=Zimmerman|first=Warren|date=1996|publisher=Times Books|isbn=978-0-812-96399-1|page=118|quote=..Antun Vrdoljak, a nationalist zealot even by Tudjman's standards. Vrdoljak once told me that Serbs were genetically equipped only for war, not intellectual activity.}}</ref> Сепак, властите му дозволиле да продолжи со својата кариера. Ова вклучувало раскошни адаптации на хрватски книжевни класици како што се ''„Киклопи“'' (1982) и ''[[Глембаеви (филм од 1988)|„Глембаеви“]]'' (1988).<ref name="Derk">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.vecernji.hr/vijesti/branili-su-mi-snimiti-i-kiklopa-i-glembajeve-i-generala-i-svima-sam-rekao-ma-boli-me-1163705|title=Branili su mi snimiti i Kiklopa i Glembajeve i Generala. I svima sam rekao: Ma boli me|last=Derk|first=Denis|date=17 April 2017|work=vecernji.hr|publisher=Večernji list}}</ref> Кога бил најавени првите избори во самостојна Хрватска, Врдољак бил меѓу 200-те врвни интелектуалци кои јавно ја поддржале умерената Коалиција на народна согласност. До крајот на кампањата, тој својата поддршка му ја дал на потврдокорната [[Хрватска демократска заедница]] (ХДЗ) и [[Фрањо Туѓман]], со кого развил блиско пријателство. На 30 мај 1990 година, новиот демократски избран [[Парламент на Хрватска]] се состанал и Фрањо Туѓман бил избран за претседател на Хрватска. Врдољак станал еден од шесте потпретседатели на земјата. Како таков, му бил доверен надзорот на [[Европското првенство во атлетика 1990|Европското првенство во атлетика]] во [[Сплит]] во 1990 година.<ref name="olympic">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.olympic.org/mr-antun-vrdoljak|title=Mr. Antun Vrdooljak|work=olympic.org}}</ref> ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== *{{IMDb name|id=0904036|name=Антун Врдољак}} {{S-start}} {{S-sports}} {{Succession box||before=''Воспоставена позиција''|after= [[Здравко Хебел]]|title=Претседател на [[Хрватски олимписки комитет|Хрватскиот олимписки комитет]]|years =1991–2000|}} {{S-end}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Врдољак, Антун}} [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Статии со hCards]] [[Категорија:Југословенски глумци]] pg1c4x6tyfhu17pwi7aytyeaiejwkjx 5563253 5563249 2026-05-25T11:26:10Z P.Nedelkovski 47736 дополнување 5563253 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Личност | name = Антун Врдољак<br/>Antun Vrdoljak | native_name = | native_name_lang = | image = Antun Vrdoljak.jpg | image_size = 220px | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|1931|6|5|df=y}} | birth_place = [[Имотски]], [[Кралство Југославија]] (денес [[Хрватска]]) | death_date = | death_place = | occupation = {{hlist|Глумец|филмски режисер|сценарист|активист|политичар}} | years_active = 1956–до денес | education = [[Академија за драмски уметности (Загреб)|Академија за драмски уметности]] | alma_mater = [[Загрепски универзитет]] | spouse = {{marriage|Бранка Врдољак|1966}} | children = 5 | relatives = [[Горан Вишњиќ]] (зет)<br>[[Вана (пејачка)|Вана]] (снаа) | known_for = | awards = | website = | module = {{Infobox officeholder|embed=yes | office = Претседател на [[Хрватски олимписки комитет|Хрватскиот олимписки комитет]] | term_start = 1991 | term_end = 2000 | predecessor = Воспоставена позиција | successor = [[Здравко Хебел]] }} }} '''Антун Врдољак''' ({{роден во|Имотски}}, {{роден на|5|јуни|1931}}) — [[Хрвати|хрватски]] филмски глумец и режисер, спортски службеник и раководител на [[Хрватска радио-телевизија|Хрватската радиотелевизија]] за време на [[Војни во Југославија|југословенските војни]]. Помеѓу 1960-тите и почетокот на 1990-тите, тој главно бил филмски уметник. Во почетокот на 1990-тите се вклучил во политиката и станал истакнат член на [[Хрватска демократска заедница|Хрватската демократска заедница]] (ХДЗ), што довело до негово назначување на низа функции. Тој бил генерален директор на Хрватската радиотелевизија (1991–1995) и претседател на Хрватскиот олимписки комитет (1991–2000). == Живот == Роден во [[Имотски]], Врдољак студирал глума на Загрепската академија за драмски уметности. Неговото актерско деби било во филмот од 1957 година ''„Не беше залудно“'' од Никола Танхофер . Во 1958 година, тој се појавил во најпознатиот филм на Танхофер, [[Н-8 (филм)|Х-8]], со многу критички пофалби. Кон крајот на 1960-тите, Врдољак постепено се префрлил на филмска режија. По настаните од [[Хрватска пролет|Хрватската пролет]] (1968–71), Врдољак се поврзал со [[Хрватски национализам|хрватскиот национализам]].<ref>{{Наведена книга|title=Origins of a Catastrophe: Yugoslavia and Its Destroyers -- America's Last Ambassador Tells what Happened and why|last=Zimmerman|first=Warren|date=1996|publisher=Times Books|isbn=978-0-812-96399-1|page=118|quote=..Antun Vrdoljak, a nationalist zealot even by Tudjman's standards. Vrdoljak once told me that Serbs were genetically equipped only for war, not intellectual activity.}}</ref> Сепак, властите му дозволиле да продолжи со својата кариера. Ова вклучувало раскошни адаптации на хрватски книжевни класици како што се ''„Киклопи“'' (1982) и ''[[Глембаеви (филм од 1988)|„Глембаеви“]]'' (1988).<ref name="Derk">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.vecernji.hr/vijesti/branili-su-mi-snimiti-i-kiklopa-i-glembajeve-i-generala-i-svima-sam-rekao-ma-boli-me-1163705|title=Branili su mi snimiti i Kiklopa i Glembajeve i Generala. I svima sam rekao: Ma boli me|last=Derk|first=Denis|date=17 April 2017|work=vecernji.hr|publisher=Večernji list}}</ref> Кога бил најавени првите избори во самостојна Хрватска, Врдољак бил меѓу 200-те врвни интелектуалци кои јавно ја поддржале умерената Коалиција на народна согласност. До крајот на кампањата, тој својата поддршка му ја дал на потврдокорната [[Хрватска демократска заедница]] (ХДЗ) и [[Фрањо Туѓман]], со кого развил блиско пријателство. На 30 мај 1990 година, новиот демократски избран [[Парламент на Хрватска]] се состанал и Фрањо Туѓман бил избран за претседател на Хрватска. Врдољак станал еден од шесте потпретседатели на земјата. Како таков, му бил доверен надзорот на [[Европското првенство во атлетика 1990|Европското првенство во атлетика]] во [[Сплит]] во 1990 година.<ref name="olympic">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.olympic.org/mr-antun-vrdoljak|title=Mr. Antun Vrdooljak|work=olympic.org}}</ref> == Глумец == {| class="wikitable" style="text-align:center;font-size:12px" ! !1950 !1960 !1970 !Вкупно |- ! style="text-align:left;" | Долгометражен филм |8 |7 |1 |16 |- ! style="text-align:left;" | ТВ-филм |0 |2 |0 |2 |- ! style="text-align:left;" | ТВ-серија |0 |1 |0 |1 |- ! style="text-align:left;" | Вкупно |8 |10 |1 |19 |} {{Филмографија-домаћи}}|- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |1950-ти |- | 1956 || [[Опсада (филм од 1956)|Опсада]] || Партизан |- | 1957 || [[Не било залудно]] || Мијо |- | 1958 || [[Пат долг година дена]] || Бернард |- | 1958 || [[Х-8 (филм)|Х-8]] || Фотограф |- | 1959 || [[Ноќи и утра]] || Лаќа |- | 1959 || [[Три четвртини од Сонцето]] || Чарли |- | 1959 || [[Пукнатина на рајот (филм)|Пукнатина на рајот]] || Павле Боровац |- | 1959 || [[Ветрот престана пред зора]] || Мирко |- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |1960-ти |- | 1960 || [[Војна (филм од 1960)|Војна]] || Џон Џонсон |- | 1961 || [[Среќата доаѓа во 9]] || Мики |- | 1962 || [[Наша кола]] || Новинар |- | 1964 || [[Смртта се одгодува довечер]] || / |- | 1964 || [[Катакомби (филм од 1964)|Катакомби]] || / |- | 1967 || [[Летови кои се памтат]] || / |- | 1967 || [[Протест (филм)|Протест]] || Полицискиот истражител Марковиќ |- | 1967 || [[Црни птици]] || Логораш |- | 1968 || [[Три саати за љубов]] || / |- | 1969 || [[Кога ќе ги слушнеш камбаните]] || Заповедник |- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |1970-ти |- | 1970 || [[Дружината на Перо Џумката (филм)|Дружината на Перо Џумката]] || Учител |} == Режисер == {| class="wikitable" style="text-align:center;font-size:12px" ! !1960 !1970 !1980 !1990 !2000 !2010 !Вкупно |- ! style="text-align:left;" | Долгометражен филм |3 |4 |3 |1 |1 |0 |12 |- ! style="text-align:left;" | ТВ-серија |0 |1 |2 |0 |1 |1 |5 |- ! style="text-align:left;" | Краток филм |0 |2 |0 |0 |0 |0 |2 |- ! style="text-align:left;" | Краток документарен филм |0 |1 |0 |0 |0 |0 |1 |- ! style="text-align:left;" | Вкупно |3 |8 |5 |1 |2 |1 |20 |} {{Филмографија-домаћи}}|- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |1960-ти |- | 1965 || [[Клуч (филм од 1965)|Клуч]] || / |- | 1969 || [[Кога ќе ги чуеш камбаните]] || / |- | 1969 || [[Љубов и понекоја пцовка]] || / |- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |1970-ти |- | 1970 || [[Плива Бебимикс „Пријател”]] || / |- | 1970 || [[Плива Бебимикс „Чекалница”]] || / |- | 1971 || [[Во гората расте зелен бор]] || / |- | 1972 || [[Просјаци и синови]] || / |- | 1972 || [[Иван Лацковиќ-Кроата]] || / |- | 1974 || [[Депс]] || / |- | 1977 || [[Виулица (филм)|Виулица]] || / |- | 1979 || [[Враќање (филм од 1979)|Враќање]] || / |- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |1980-ти |- | 1982 || [[Киклоп (филм)|Киклоп]] (ТВ-филм)|| |- | 1983 || [[Киклоп (ТВ-серија)|Киклоп]] (ТВ-серија)|| |- | 1985 || [[Од петок до петок]] || / |- | 1988 || [[Прегратка (серија)|Прегратка]] || / |- | 1988 || [[Глембаеви]] || / |- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |1990-ти |- | 1990 || [[Карневал, ангел и прав]] || / |- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |2000-ти |- | 2004 || [[Долга мрачна ноќ]] || / |- | 2005 || [[Долга мрачна ноќ]] || / |- style="background: Lavender; text-align:center;" | colspan="4" |2010-ти |- | 2010 || [[Тито (филм)|Тито]] || / |- | 2019 || Генерал || / |} == Сценарист == {| class="wikitable" style="text-align:center;font-size:12px" ! !1960 !1970 !1980 !1990 !2000 !Укупно |- ! style="text-align:left;" | Долгометражен филм |3 |4 |2 |1 |1 |11 |- ! style="text-align:left;" | ТВ-серија |1 |0 |2 |0 |1 |4 |- ! style="text-align:left;" | Краток документарен филм |0 |1 |0 |0 |0 |1 |- ! style="text-align:left;" | Вкупно |4 |5 |4 |1 |2 |16 |} {{Филмографија-домаћи}}|- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |1960-ти |- | 1965 || [[Клуч (филм од 1965)|Клуч]] || / |- | 1967 || [[Летови кои се памтат]] || / |- | 1969 || [[Кога ќе ги слушнеш камбаните]] || / |- | 1969 || [[Љубов и понекоја пцовка]] || / |- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |1970-ти |- | 1971 || [[Во гората расте зелен бор]] || / |- | 1972 || [[Иван Лацковиќ-Кроата]] || / |- | 1974 || [[Депс]] || / |- | 1977 || [[Виулица (филм)]] || / |- | 1979 || [[Враќање (филм од 1979)|Враќање]] || / |- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |1980-ти |- | 1982 || [[Киклоп (филм)|Киклоп]] || / |- | 1983 || [[Киклоп (филм)|Киклоп]] || / |- | 1988 || [[Прегратка]] || / |- | 1988 || [[Глембаеви]] || / |- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |1990-ти |- | 1990 || [[Карневал, ангел и прав]] || / |- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |2000-ти |- | 2004 || [[Долга мрачна ноќ]] || / |- | 2005 || [[Долга мрачна ноќ]] || / |} ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== *{{IMDb name|id=0904036|name=Антун Врдољак}} {{S-start}} {{S-sports}} {{Succession box||before=''Воспоставена позиција''|after= [[Здравко Хебел]]|title=Претседател на [[Хрватски олимписки комитет|Хрватскиот олимписки комитет]]|years =1991–2000|}} {{S-end}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Врдољак, Антун}} [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Статии со hCards]] [[Категорија:Југословенски глумци]] 1txsx4vw63o636wmx3cjpgeq6lpvetm 5563256 5563253 2026-05-25T11:36:45Z P.Nedelkovski 47736 Создадено со преведување на одделот „Professional work“ од страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1355994555|Antun Vrdoljak]]“ 5563256 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Личност | name = Антун Врдољак<br/>Antun Vrdoljak | native_name = | native_name_lang = | image = Antun Vrdoljak.jpg | image_size = 220px | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|1931|6|5|df=y}} | birth_place = [[Имотски]], [[Кралство Југославија]] (денес [[Хрватска]]) | death_date = | death_place = | occupation = {{hlist|Глумец|филмски режисер|сценарист|активист|политичар}} | years_active = 1956–до денес | education = [[Академија за драмски уметности (Загреб)|Академија за драмски уметности]] | alma_mater = [[Загрепски универзитет]] | spouse = {{marriage|Бранка Врдољак|1966}} | children = 5 | relatives = [[Горан Вишњиќ]] (зет)<br>[[Вана (пејачка)|Вана]] (снаа) | known_for = | awards = | website = | module = {{Infobox officeholder|embed=yes | office = Претседател на [[Хрватски олимписки комитет|Хрватскиот олимписки комитет]] | term_start = 1991 | term_end = 2000 | predecessor = Воспоставена позиција | successor = [[Здравко Хебел]] }} }} '''Антун Врдољак''' ({{роден во|Имотски}}, {{роден на|5|јуни|1931}}) — [[Хрвати|хрватски]] филмски глумец и режисер, спортски службеник и раководител на [[Хрватска радио-телевизија|Хрватската радиотелевизија]] за време на [[Војни во Југославија|југословенските војни]]. Помеѓу 1960-тите и почетокот на 1990-тите, тој главно бил филмски уметник. Во почетокот на 1990-тите се вклучил во политиката и станал истакнат член на [[Хрватска демократска заедница|Хрватската демократска заедница]] (ХДЗ), што довело до негово назначување на низа функции. Тој бил генерален директор на Хрватската радиотелевизија (1991–1995) и претседател на Хрватскиот олимписки комитет (1991–2000). == Живот == Роден во [[Имотски]], Врдољак студирал глума на Загрепската академија за драмски уметности. Неговото актерско деби било во филмот од 1957 година ''„Не беше залудно“'' од Никола Танхофер . Во 1958 година, тој се појавил во најпознатиот филм на Танхофер, [[Н-8 (филм)|Х-8]], со многу критички пофалби. Кон крајот на 1960-тите, Врдољак постепено се префрлил на филмска режија. По настаните од [[Хрватска пролет|Хрватската пролет]] (1968–71), Врдољак се поврзал со [[Хрватски национализам|хрватскиот национализам]].<ref>{{Наведена книга|title=Origins of a Catastrophe: Yugoslavia and Its Destroyers -- America's Last Ambassador Tells what Happened and why|last=Zimmerman|first=Warren|date=1996|publisher=Times Books|isbn=978-0-812-96399-1|page=118|quote=..Antun Vrdoljak, a nationalist zealot even by Tudjman's standards. Vrdoljak once told me that Serbs were genetically equipped only for war, not intellectual activity.}}</ref> Сепак, властите му дозволиле да продолжи со својата кариера. Ова вклучувало раскошни адаптации на хрватски книжевни класици како што се ''„Киклопи“'' (1982) и ''[[Глембаеви (филм од 1988)|„Глембаеви“]]'' (1988).<ref name="Derk">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.vecernji.hr/vijesti/branili-su-mi-snimiti-i-kiklopa-i-glembajeve-i-generala-i-svima-sam-rekao-ma-boli-me-1163705|title=Branili su mi snimiti i Kiklopa i Glembajeve i Generala. I svima sam rekao: Ma boli me|last=Derk|first=Denis|date=17 April 2017|work=vecernji.hr|publisher=Večernji list}}</ref> Кога бил најавени првите избори во самостојна Хрватска, Врдољак бил меѓу 200-те врвни интелектуалци кои јавно ја поддржале умерената Коалиција на народна согласност. До крајот на кампањата, тој својата поддршка му ја дал на потврдокорната [[Хрватска демократска заедница]] (ХДЗ) и [[Фрањо Туѓман]], со кого развил блиско пријателство. На 30 мај 1990 година, новиот демократски избран [[Парламент на Хрватска]] се состанал и Фрањо Туѓман бил избран за претседател на Хрватска. Врдољак станал еден од шесте потпретседатели на земјата. Како таков, му бил доверен надзорот на [[Европското првенство во атлетика 1990|Европското првенство во атлетика]] во [[Сплит]] во 1990 година.<ref name="olympic">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.olympic.org/mr-antun-vrdoljak|title=Mr. Antun Vrdooljak|work=olympic.org}}</ref> == Глумец == {| class="wikitable" style="text-align:center;font-size:12px" ! !1950 !1960 !1970 !Вкупно |- ! style="text-align:left;" | Долгометражен филм |8 |7 |1 |16 |- ! style="text-align:left;" | ТВ-филм |0 |2 |0 |2 |- ! style="text-align:left;" | ТВ-серија |0 |1 |0 |1 |- ! style="text-align:left;" | Вкупно |8 |10 |1 |19 |} {{Филмографија-домаћи}}|- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |1950-ти |- | 1956 || [[Опсада (филм од 1956)|Опсада]] || Партизан |- | 1957 || [[Не било залудно]] || Мијо |- | 1958 || [[Пат долг година дена]] || Бернард |- | 1958 || [[Х-8 (филм)|Х-8]] || Фотограф |- | 1959 || [[Ноќи и утра]] || Лаќа |- | 1959 || [[Три четвртини од Сонцето]] || Чарли |- | 1959 || [[Пукнатина на рајот (филм)|Пукнатина на рајот]] || Павле Боровац |- | 1959 || [[Ветрот престана пред зора]] || Мирко |- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |1960-ти |- | 1960 || [[Војна (филм од 1960)|Војна]] || Џон Џонсон |- | 1961 || [[Среќата доаѓа во 9]] || Мики |- | 1962 || [[Наша кола]] || Новинар |- | 1964 || [[Смртта се одгодува довечер]] || / |- | 1964 || [[Катакомби (филм од 1964)|Катакомби]] || / |- | 1967 || [[Летови кои се памтат]] || / |- | 1967 || [[Протест (филм)|Протест]] || Полицискиот истражител Марковиќ |- | 1967 || [[Црни птици]] || Логораш |- | 1968 || [[Три саати за љубов]] || / |- | 1969 || [[Кога ќе ги слушнеш камбаните]] || Заповедник |- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |1970-ти |- | 1970 || [[Дружината на Перо Џумката (филм)|Дружината на Перо Џумката]] || Учител |} == Режисер == {| class="wikitable" style="text-align:center;font-size:12px" ! !1960 !1970 !1980 !1990 !2000 !2010 !Вкупно |- ! style="text-align:left;" | Долгометражен филм |3 |4 |3 |1 |1 |0 |12 |- ! style="text-align:left;" | ТВ-серија |0 |1 |2 |0 |1 |1 |5 |- ! style="text-align:left;" | Краток филм |0 |2 |0 |0 |0 |0 |2 |- ! style="text-align:left;" | Краток документарен филм |0 |1 |0 |0 |0 |0 |1 |- ! style="text-align:left;" | Вкупно |3 |8 |5 |1 |2 |1 |20 |} {{Филмографија-домаћи}}|- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |1960-ти |- | 1965 || [[Клуч (филм од 1965)|Клуч]] || / |- | 1969 || [[Кога ќе ги чуеш камбаните]] || / |- | 1969 || [[Љубов и понекоја пцовка]] || / |- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |1970-ти |- | 1970 || [[Плива Бебимикс „Пријател”]] || / |- | 1970 || [[Плива Бебимикс „Чекалница”]] || / |- | 1971 || [[Во гората расте зелен бор]] || / |- | 1972 || [[Просјаци и синови]] || / |- | 1972 || [[Иван Лацковиќ-Кроата]] || / |- | 1974 || [[Депс]] || / |- | 1977 || [[Виулица (филм)|Виулица]] || / |- | 1979 || [[Враќање (филм од 1979)|Враќање]] || / |- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |1980-ти |- | 1982 || [[Киклоп (филм)|Киклоп]] (ТВ-филм)|| |- | 1983 || [[Киклоп (ТВ-серија)|Киклоп]] (ТВ-серија)|| |- | 1985 || [[Од петок до петок]] || / |- | 1988 || [[Прегратка (серија)|Прегратка]] || / |- | 1988 || [[Глембаеви]] || / |- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |1990-ти |- | 1990 || [[Карневал, ангел и прав]] || / |- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |2000-ти |- | 2004 || [[Долга мрачна ноќ]] || / |- | 2005 || [[Долга мрачна ноќ]] || / |- style="background: Lavender; text-align:center;" | colspan="4" |2010-ти |- | 2010 || [[Тито (филм)|Тито]] || / |- | 2019 || Генерал || / |} == Сценарист == {| class="wikitable" style="text-align:center;font-size:12px" ! !1960 !1970 !1980 !1990 !2000 !Укупно |- ! style="text-align:left;" | Долгометражен филм |3 |4 |2 |1 |1 |11 |- ! style="text-align:left;" | ТВ-серија |1 |0 |2 |0 |1 |4 |- ! style="text-align:left;" | Краток документарен филм |0 |1 |0 |0 |0 |1 |- ! style="text-align:left;" | Вкупно |4 |5 |4 |1 |2 |16 |} {{Филмографија-домаћи}}|- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |1960-ти |- | 1965 || [[Клуч (филм од 1965)|Клуч]] || / |- | 1967 || [[Летови кои се памтат]] || / |- | 1969 || [[Кога ќе ги слушнеш камбаните]] || / |- | 1969 || [[Љубов и понекоја пцовка]] || / |- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |1970-ти |- | 1971 || [[Во гората расте зелен бор]] || / |- | 1972 || [[Иван Лацковиќ-Кроата]] || / |- | 1974 || [[Депс]] || / |- | 1977 || [[Виулица (филм)]] || / |- | 1979 || [[Враќање (филм од 1979)|Враќање]] || / |- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |1980-ти |- | 1982 || [[Киклоп (филм)|Киклоп]] || / |- | 1983 || [[Киклоп (филм)|Киклоп]] || / |- | 1988 || [[Прегратка]] || / |- | 1988 || [[Глембаеви]] || / |- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |1990-ти |- | 1990 || [[Карневал, ангел и прав]] || / |- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |2000-ти |- | 2004 || [[Долга мрачна ноќ]] || / |- | 2005 || [[Долга мрачна ноќ]] || / |} == Професионална работа == Тој ја започнала својата кариера како глумец и бил пофален за неговата улога во сега веќе класичниот филм од 1958 година, ''[[Х-8 (филм)|Х-8]]'', во режија на [[Никола Танхофер]]. Добил пофалби за своите два рани филма како режисер и сценарист, ''[[Кога ќе ги слушнеш камбаните|„Кога ќе ги слушнеш камбаните“]]'' (1969) и ''[[Во гората расте зелен бор|„Во гората расте зелен бор“]]'' (1971). И двата филма се засновани на дневниците на хрватскиот [[Југословенски партизани|партизански]] водач [[Иван Шибл]]. ''„Кога ќе ги слушнеш камбаните“'' бил пријавен на 6-тиот Меѓународен филмски фестивал во Москва, каде што освоил сребрена награда.<ref name="Moscow1969">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.moscowfilmfestival.ru/miff34/eng/archives/?year=1969|title=6th Moscow International Film Festival (1969)|work=MIFF|archive-url=https://web.archive.org/web/20130116194825/http://www.moscowfilmfestival.ru/miff34/eng/archives/?year=1969|archive-date=16 January 2013|accessdate=21 December 2012}}</ref> Врдољак работел на телевизија, со неговата мини-серија од 1972 година ''„Просјаци и синови“'', заснована на сценариото (а подоцна и на романот) на Иван Раос, која подоцна добила култен статус. Серијата била прикажана дури во 1984 година, поради статусот на Раос како „хрватски националист“. Врдољак, исто така, добил поволно внимание за неговите адаптации на ''„Киклоп“'' (од романот на [[Ранко Маринковиќ]], 1982) и ''„Глембаеви“'' (од драмата на [[Мирослав Крлежа]], 1988). И двата филма биле емитувани во нивните подолги телевизиски верзии. Откако обезбедил финансирање од новата влада, тој ја режирал ''[[Долгга мрачна ноќ|„Долгга мрачна ноќ“]]'', мини-серија за [[Втора светска војна|Втората светска војна]] во Славонија. Откако ХДЗ ја загубил власта во 2000 година, Врдољак одлучил да се врати на снимањето филмови. Тој се нашол во вестите во 2006 година поради кавга и физичка пресметка со колегата режисер, [[Лордан Зафрановиќ]].<ref>[http://www.jutarnji.hr/zafranovic--nisam-udario-vrdoljaka/14931 Zafranović: Nisam udario Vrdoljaka] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20121013192508/http://www.jutarnji.hr/zafranovic--nisam-udario-vrdoljaka/14931|date=13 October 2012}}, jutarnji.hr; accessed 12 March 2016. {{In lang|hr}}</ref> Во 2019 година, тој го режирал државно финансираниот филм насловен како ''„Генерал“'', кој го прикажува животот на [[Анте Готовина]], со буџет од 3 милиони евра.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/434058/Dnevnik-Diane-Budisavljevic-pobednik-Pulskog-festivala|title="Dnevnik Diane Budisavljević" pobednik Pulskog festivala|work=Politika Online|accessdate=2020-11-21}}</ref> Во филмот, српските војници се прикажани како пијани, мрзливи четнички криминалци, додека хрватските војници се прикажани како група што ги почитува обичаите на војувањето.<ref name="balkaninsight.com">{{Наведена мрежна страница|url=https://balkaninsight.com/2019/08/13/croatias-state-funded-gotovina-movie-reinforces-war-myths/|title=Croatia's State-Funded Gotovina Movie Reinforces War Myths|date=2019-08-13|work=Balkan Insight|accessdate=2020-11-21}}</ref> „Балкан инсајт“ го опишал филмот како засилување на воените митови и како Врдољак како човек што се држи до партиската линија: „Во југословенско време, партиската линија што ја следеше беше онаа на владејачката Лига на комунисти, додека сега тоа е владејачката централно-десничарска Хрватска демократска заедница, ХДЗ, чиј режисер порано беше член.“<ref name="balkaninsight.com" /> ''„Генерал“'' бил критикуван од критичарите и во голема мера добил негативни оценки.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.tacno.net/novosti/generalska-pljuska-nacionalnom-ponosu/|title="Generalska" pljuska nacionalnom ponosu|date=2020-08-13|work=Tacno.net|language=hr-HR|accessdate=2020-11-21}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nedeljnik.rs/politicki-neposten-autocenzurisan-dosadan-ideoloski-film-ostre-reakcije-hrvatskih-kriticara-na-film-general-o-gotovini/|title="Politički nepošten, autocenzurisan, dosadan, ideološki film": Oštre reakcije hrvatskih kritičara na film "General" o Gotovini|last=Nedeljnik.rs|date=2019-07-18|work=Nedeljnik|accessdate=2020-11-21}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.index.hr/clanak.aspx?id=2144092|title=Serija General je neopisiv trash, ali to je tek dio problema. Gdje je novac?|work=index.hr|language=hr|accessdate=2020-11-21}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.espreso.rs/kultura/film/509733/vrdoljakov-general-7-najgori-film-ikada-snimljen-na-imdb-listi-najgorih-100|title=Vrdoljakov 'General' 7. najgori film ikada snimljen na IMDB listi Najgorih 100|work=espreso.rs|language=sr|accessdate=2020-11-21}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.jutarnji.hr/kultura/film-i-televizija/general-je-suh-siv-i-dosadan-filmski-kriticar-jutarnjeg-jurica-pavicic-pogledao-je-najiscekivaniji-hrvatski-film-stoljeca-film-o-anti-gotovini-9118070|title=Jutarnji list – 'General Je Suh, Siv i Dosadan' Filmski kritičar Jutarnjeg Jurica Pavičić pogledao je najiščekivaniji hrvatski film stoljeća – film o Anti Gotovini|date=2019-07-14|work=jutarnji.hr|language=hr-hr|accessdate=2020-11-21}}</ref> Филмот го отворил [[Пулски филмски фестивал|Пулскиот филмски фестивал]] во 2019 година, но не освоил никакви големи награди, губејќи од ''[[Дневникот на Дајана Б.|„Дневникот на Дајана Б.“.]]''<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.danas.rs/kultura/i-esnaf-i-pula-sacuvali-obraz/|title=I esnaf i Pula sačuvali obraz|last=Aleks|first=Piše|last2=Ćuk|first2=ra|date=25 July 2019|work=Dnevni list Danas|language=sr-RS|accessdate=2020-11-21}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://rs.n1info.com/documents/1349300/comments/Kultura/Dnevnik-Diane-Budisavljevic-pobednik-u-Puli-film-o-Gotovini-bez-nagrada.html|title="Dnevnik Diane Budisavljević" pobednik u Puli, "General" bez glavnih nagrada|work=N1 Srbija|language=sr-Latn|accessdate=2020-11-21}}</ref> Во 2020 година било објавено дека голем број глумци и членови на екипата не биле платени за нивната работа на филмот, што резултирало со тоа што некои од нив поднеле тужби.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://dnevnik.hr/vijesti/hrvatska/glumcima-i-tvrtkama-nije-isplacen-honorar-za-angazman-na-filmu-general---589896.html|title=Problemi nakon snimanja ''Generala'': Glumci, scenografi i snimatelji tvrde da im Vrdoljak nije isplatio honorar|work=Dnevnik.hr|language=hr|accessdate=2020-11-21}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.novosti.rs/vesti/planeta.300.html:841413-Glumci-nisu-placeni-a-gledaoci-se-smeju-diletantizmu-Film-o-Anti-Gotovini-doziveo-potpuni-krah|title=Glumci nisu plaćeni, a gledaoci se smeju diletantizmu: Film o Anti Gotovini doživeo potpuni krah|work=Novosti|language=sr|accessdate=2020-11-21}}</ref> ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== *{{IMDb name|id=0904036|name=Антун Врдољак}} {{S-start}} {{S-sports}} {{Succession box||before=''Воспоставена позиција''|after= [[Здравко Хебел]]|title=Претседател на [[Хрватски олимписки комитет|Хрватскиот олимписки комитет]]|years =1991–2000|}} {{S-end}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Врдољак, Антун}} [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Статии со hCards]] [[Категорија:Југословенски глумци]] t0wwxe9ypw73uhdkzyvy78kfr1jmkwl 5563258 5563256 2026-05-25T11:42:15Z P.Nedelkovski 47736 поправки 5563258 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Личност | name = Антун Врдољак<br/>Antun Vrdoljak | native_name = | native_name_lang = | image = Antun Vrdoljak.jpg | image_size = 220px | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|1931|6|5|df=y}} | birth_place = [[Имотски]], [[Кралство Југославија]] (денес [[Хрватска]]) | death_date = | death_place = | occupation = {{hlist|Глумец|филмски режисер|сценарист|активист|политичар}} | years_active = 1956–до денес | education = [[Академија за драмски уметности (Загреб)|Академија за драмски уметности]] | alma_mater = [[Загрепски универзитет]] | spouse = {{marriage|Бранка Врдољак|1966}} | children = 5 | relatives = [[Горан Вишњиќ]] (зет)<br>[[Вана (пејачка)|Вана]] (снаа) | known_for = | awards = | website = | module = {{Infobox officeholder|embed=yes | office = Претседател на [[Хрватски олимписки комитет|Хрватскиот олимписки комитет]] | term_start = 1991 | term_end = 2000 | predecessor = Воспоставена позиција | successor = [[Здравко Хебел]] }} }} '''Антун Врдољак''' ({{роден во|Имотски}}, {{роден на|5|јуни|1931}}) — [[Хрвати|хрватски]] филмски глумец и режисер, спортски службеник и раководител на [[Хрватска радио-телевизија|Хрватската радиотелевизија]] за време на [[Војни во Југославија|југословенските војни]]. Помеѓу 1960-тите и почетокот на 1990-тите, тој главно бил филмски уметник. Во почетокот на 1990-тите се вклучил во политиката и станал истакнат член на [[Хрватска демократска заедница|Хрватската демократска заедница]] (ХДЗ), што довело до негово назначување на низа функции. Тој бил генерален директор на Хрватската радиотелевизија (1991–1995) и претседател на Хрватскиот олимписки комитет (1991–2000). == Живот == Роден во [[Имотски]], Врдољак студирал глума на Загрепската академија за драмски уметности. Неговото актерско деби било во филмот од 1957 година ''„Не беше залудно“'' од Никола Танхофер . Во 1958 година, тој се појавил во најпознатиот филм на Танхофер, [[Н-8 (филм)|Х-8]], со многу критички пофалби. Кон крајот на 1960-тите, Врдољак постепено се префрлил на филмска режија. По настаните од [[Хрватска пролет|Хрватската пролет]] (1968–71), Врдољак се поврзал со [[Хрватски национализам|хрватскиот национализам]].<ref>{{Наведена книга|title=Origins of a Catastrophe: Yugoslavia and Its Destroyers -- America's Last Ambassador Tells what Happened and why|last=Zimmerman|first=Warren|date=1996|publisher=Times Books|isbn=978-0-812-96399-1|page=118|quote=..Antun Vrdoljak, a nationalist zealot even by Tudjman's standards. Vrdoljak once told me that Serbs were genetically equipped only for war, not intellectual activity.}}</ref> Сепак, властите му дозволиле да продолжи со својата кариера. Ова вклучувало раскошни адаптации на хрватски книжевни класици како што се ''„Киклопи“'' (1982) и ''[[Глембаеви (филм од 1988)|„Глембаеви“]]'' (1988).<ref name="Derk">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.vecernji.hr/vijesti/branili-su-mi-snimiti-i-kiklopa-i-glembajeve-i-generala-i-svima-sam-rekao-ma-boli-me-1163705|title=Branili su mi snimiti i Kiklopa i Glembajeve i Generala. I svima sam rekao: Ma boli me|last=Derk|first=Denis|date=17 April 2017|work=vecernji.hr|publisher=Večernji list}}</ref> Кога бил најавени првите избори во самостојна Хрватска, Врдољак бил меѓу 200-те врвни интелектуалци кои јавно ја поддржале умерената Коалиција на народна согласност. До крајот на кампањата, тој својата поддршка му ја дал на потврдокорната [[Хрватска демократска заедница]] (ХДЗ) и [[Фрањо Туѓман]], со кого развил блиско пријателство. На 30 мај 1990 година, новиот демократски избран [[Парламент на Хрватска]] се состанал и Фрањо Туѓман бил избран за претседател на Хрватска. Врдољак станал еден од шесте потпретседатели на земјата. Како таков, му бил доверен надзорот на [[Европското првенство во атлетика 1990|Европското првенство во атлетика]] во [[Сплит]] во 1990 година.<ref name="olympic">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.olympic.org/mr-antun-vrdoljak|title=Mr. Antun Vrdooljak|work=olympic.org}}</ref> == Професионална работа == Тој ја започнала својата кариера како глумец и бил пофален за неговата улога во сега веќе класичниот филм од 1958 година, ''[[Х-8 (филм)|Х-8]]'', во режија на [[Никола Танхофер]]. Добил пофалби за своите два рани филма како режисер и сценарист, ''[[Кога ќе ги слушнеш камбаните|„Кога ќе ги слушнеш камбаните“]]'' (1969) и ''[[Во гората расте зелен бор|„Во гората расте зелен бор“]]'' (1971). И двата филма се засновани на дневниците на хрватскиот [[Југословенски партизани|партизански]] водач [[Иван Шибл]]. ''„Кога ќе ги слушнеш камбаните“'' бил пријавен на 6-тиот Меѓународен филмски фестивал во Москва, каде што освоил сребрена награда.<ref name="Moscow1969">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.moscowfilmfestival.ru/miff34/eng/archives/?year=1969|title=6th Moscow International Film Festival (1969)|work=MIFF|archive-url=https://web.archive.org/web/20130116194825/http://www.moscowfilmfestival.ru/miff34/eng/archives/?year=1969|archive-date=16 January 2013|accessdate=21 December 2012}}</ref> Врдољак работел на телевизија, со неговата мини-серија од 1972 година ''„Просјаци и синови“'', заснована на сценариото (а подоцна и на романот) на Иван Раос, која подоцна добила култен статус. Серијата била прикажана дури во 1984 година, поради статусот на Раос како „хрватски националист“. Врдољак, исто така, добил поволно внимание за неговите адаптации на ''„Киклоп“'' (од романот на [[Ранко Маринковиќ]], 1982) и ''„Глембаеви“'' (од драмата на [[Мирослав Крлежа]], 1988). И двата филма биле емитувани во нивните подолги телевизиски верзии. Откако обезбедил финансирање од новата влада, тој ја режирал ''[[Долгга мрачна ноќ|„Долгга мрачна ноќ“]]'', мини-серија за [[Втора светска војна|Втората светска војна]] во Славонија. Откако ХДЗ ја загубил власта во 2000 година, Врдољак одлучил да се врати на снимањето филмови. Тој се нашол во вестите во 2006 година поради кавга и физичка пресметка со колегата режисер, [[Лордан Зафрановиќ]].<ref>[http://www.jutarnji.hr/zafranovic--nisam-udario-vrdoljaka/14931 Zafranović: Nisam udario Vrdoljaka] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20121013192508/http://www.jutarnji.hr/zafranovic--nisam-udario-vrdoljaka/14931|date=13 October 2012}}, jutarnji.hr; accessed 12 March 2016. {{In lang|hr}}</ref> Во 2019 година, тој го режирал државно финансираниот филм насловен како ''„Генерал“'', кој го прикажува животот на [[Анте Готовина]], со буџет од 3 милиони евра.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/434058/Dnevnik-Diane-Budisavljevic-pobednik-Pulskog-festivala|title="Dnevnik Diane Budisavljević" pobednik Pulskog festivala|work=Politika Online|accessdate=2020-11-21}}</ref> Во филмот, српските војници се прикажани како пијани, мрзливи четнички криминалци, додека хрватските војници се прикажани како група што ги почитува обичаите на војувањето.<ref name="balkaninsight.com">{{Наведена мрежна страница|url=https://balkaninsight.com/2019/08/13/croatias-state-funded-gotovina-movie-reinforces-war-myths/|title=Croatia's State-Funded Gotovina Movie Reinforces War Myths|date=2019-08-13|work=Balkan Insight|accessdate=2020-11-21}}</ref> „Балкан инсајт“ го опишал филмот како засилување на воените митови и како Врдољак како човек што се држи до партиската линија: „Во југословенско време, партиската линија што ја следеше беше онаа на владејачката Лига на комунисти, додека сега тоа е владејачката централно-десничарска Хрватска демократска заедница, ХДЗ, чиј режисер порано беше член.“<ref name="balkaninsight.com" /> ''„Генерал“'' бил критикуван од критичарите и во голема мера добил негативни оценки.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.tacno.net/novosti/generalska-pljuska-nacionalnom-ponosu/|title="Generalska" pljuska nacionalnom ponosu|date=2020-08-13|work=Tacno.net|language=hr-HR|accessdate=2020-11-21}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nedeljnik.rs/politicki-neposten-autocenzurisan-dosadan-ideoloski-film-ostre-reakcije-hrvatskih-kriticara-na-film-general-o-gotovini/|title="Politički nepošten, autocenzurisan, dosadan, ideološki film": Oštre reakcije hrvatskih kritičara na film "General" o Gotovini|last=Nedeljnik.rs|date=2019-07-18|work=Nedeljnik|accessdate=2020-11-21}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.index.hr/clanak.aspx?id=2144092|title=Serija General je neopisiv trash, ali to je tek dio problema. Gdje je novac?|work=index.hr|language=hr|accessdate=2020-11-21}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.espreso.rs/kultura/film/509733/vrdoljakov-general-7-najgori-film-ikada-snimljen-na-imdb-listi-najgorih-100|title=Vrdoljakov 'General' 7. najgori film ikada snimljen na IMDB listi Najgorih 100|work=espreso.rs|language=sr|accessdate=2020-11-21}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.jutarnji.hr/kultura/film-i-televizija/general-je-suh-siv-i-dosadan-filmski-kriticar-jutarnjeg-jurica-pavicic-pogledao-je-najiscekivaniji-hrvatski-film-stoljeca-film-o-anti-gotovini-9118070|title=Jutarnji list – 'General Je Suh, Siv i Dosadan' Filmski kritičar Jutarnjeg Jurica Pavičić pogledao je najiščekivaniji hrvatski film stoljeća – film o Anti Gotovini|date=2019-07-14|work=jutarnji.hr|language=hr-hr|accessdate=2020-11-21}}</ref> Филмот го отворил [[Пулски филмски фестивал|Пулскиот филмски фестивал]] во 2019 година, но не освоил никакви големи награди, губејќи од ''[[Дневникот на Дајана Б.|„Дневникот на Дајана Б.“.]]''<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.danas.rs/kultura/i-esnaf-i-pula-sacuvali-obraz/|title=I esnaf i Pula sačuvali obraz|last=Aleks|first=Piše|last2=Ćuk|first2=ra|date=25 July 2019|work=Dnevni list Danas|language=sr-RS|accessdate=2020-11-21}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://rs.n1info.com/documents/1349300/comments/Kultura/Dnevnik-Diane-Budisavljevic-pobednik-u-Puli-film-o-Gotovini-bez-nagrada.html|title="Dnevnik Diane Budisavljević" pobednik u Puli, "General" bez glavnih nagrada|work=N1 Srbija|language=sr-Latn|accessdate=2020-11-21}}</ref> Во 2020 година било објавено дека голем број глумци и членови на екипата не биле платени за нивната работа на филмот, што резултирало со тоа што некои од нив поднеле тужби.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://dnevnik.hr/vijesti/hrvatska/glumcima-i-tvrtkama-nije-isplacen-honorar-za-angazman-na-filmu-general---589896.html|title=Problemi nakon snimanja ''Generala'': Glumci, scenografi i snimatelji tvrde da im Vrdoljak nije isplatio honorar|work=Dnevnik.hr|language=hr|accessdate=2020-11-21}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.novosti.rs/vesti/planeta.300.html:841413-Glumci-nisu-placeni-a-gledaoci-se-smeju-diletantizmu-Film-o-Anti-Gotovini-doziveo-potpuni-krah|title=Glumci nisu plaćeni, a gledaoci se smeju diletantizmu: Film o Anti Gotovini doživeo potpuni krah|work=Novosti|language=sr|accessdate=2020-11-21}}</ref> == Глумец == {| class="wikitable" style="text-align:center;font-size:12px" ! !1950 !1960 !1970 !Вкупно |- ! style="text-align:left;" | Долгометражен филм |8 |7 |1 |16 |- ! style="text-align:left;" | ТВ-филм |0 |2 |0 |2 |- ! style="text-align:left;" | ТВ-серија |0 |1 |0 |1 |- ! style="text-align:left;" | Вкупно |8 |10 |1 |19 |} {{Филмографија-домаћи}}|- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |1950-ти |- | 1956 || [[Опсада (филм од 1956)|Опсада]] || Партизан |- | 1957 || [[Не било залудно]] || Мијо |- | 1958 || [[Пат долг година дена]] || Бернард |- | 1958 || [[Х-8 (филм)|Х-8]] || Фотограф |- | 1959 || [[Ноќи и утра]] || Лаќа |- | 1959 || [[Три четвртини од Сонцето]] || Чарли |- | 1959 || [[Пукнатина на рајот (филм)|Пукнатина на рајот]] || Павле Боровац |- | 1959 || [[Ветрот престана пред зора]] || Мирко |- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |1960-ти |- | 1960 || [[Војна (филм од 1960)|Војна]] || Џон Џонсон |- | 1961 || [[Среќата доаѓа во 9]] || Мики |- | 1962 || [[Наша кола]] || Новинар |- | 1964 || [[Смртта се одгодува довечер]] || / |- | 1964 || [[Катакомби (филм од 1964)|Катакомби]] || / |- | 1967 || [[Летови кои се памтат]] || / |- | 1967 || [[Протест (филм)|Протест]] || Полицискиот истражител Марковиќ |- | 1967 || [[Црни птици]] || Логораш |- | 1968 || [[Три саати за љубов]] || / |- | 1969 || [[Кога ќе ги слушнеш камбаните]] || Заповедник |- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |1970-ти |- | 1970 || [[Дружината на Перо Џумката (филм)|Дружината на Перо Џумката]] || Учител |} == Режисер == {| class="wikitable" style="text-align:center;font-size:12px" ! !1960 !1970 !1980 !1990 !2000 !2010 !Вкупно |- ! style="text-align:left;" | Долгометражен филм |3 |4 |3 |1 |1 |0 |12 |- ! style="text-align:left;" | ТВ-серија |0 |1 |2 |0 |1 |1 |5 |- ! style="text-align:left;" | Краток филм |0 |2 |0 |0 |0 |0 |2 |- ! style="text-align:left;" | Краток документарен филм |0 |1 |0 |0 |0 |0 |1 |- ! style="text-align:left;" | Вкупно |3 |8 |5 |1 |2 |1 |20 |} {{Филмографија-домаћи}}|- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |1960-ти |- | 1965 || [[Клуч (филм од 1965)|Клуч]] || / |- | 1969 || [[Кога ќе ги чуеш камбаните]] || / |- | 1969 || [[Љубов и понекоја пцовка]] || / |- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |1970-ти |- | 1970 || [[Плива Бебимикс „Пријател”]] || / |- | 1970 || [[Плива Бебимикс „Чекалница”]] || / |- | 1971 || [[Во гората расте зелен бор]] || / |- | 1972 || [[Просјаци и синови]] || / |- | 1972 || [[Иван Лацковиќ-Кроата]] || / |- | 1974 || [[Депс]] || / |- | 1977 || [[Виулица (филм)|Виулица]] || / |- | 1979 || [[Враќање (филм од 1979)|Враќање]] || / |- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |1980-ти |- | 1982 || [[Киклоп (филм)|Киклоп]] (ТВ-филм)|| |- | 1983 || [[Киклоп (ТВ-серија)|Киклоп]] (ТВ-серија)|| |- | 1985 || [[Од петок до петок]] || / |- | 1988 || [[Прегратка (серија)|Прегратка]] || / |- | 1988 || [[Глембаеви]] || / |- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |1990-ти |- | 1990 || [[Карневал, ангел и прав]] || / |- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |2000-ти |- | 2004 || [[Долга мрачна ноќ]] || / |- | 2005 || [[Долга мрачна ноќ]] || / |- style="background: Lavender; text-align:center;" | colspan="4" |2010-ти |- | 2010 || [[Тито (филм)|Тито]] || / |- | 2019 || Генерал || / |} == Сценарист == {| class="wikitable" style="text-align:center;font-size:12px" ! !1960 !1970 !1980 !1990 !2000 !Укупно |- ! style="text-align:left;" | Долгометражен филм |3 |4 |2 |1 |1 |11 |- ! style="text-align:left;" | ТВ-серија |1 |0 |2 |0 |1 |4 |- ! style="text-align:left;" | Краток документарен филм |0 |1 |0 |0 |0 |1 |- ! style="text-align:left;" | Вкупно |4 |5 |4 |1 |2 |16 |} {{Филмографија-домаћи}}|- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |1960-ти |- | 1965 || [[Клуч (филм од 1965)|Клуч]] || / |- | 1967 || [[Летови кои се памтат]] || / |- | 1969 || [[Кога ќе ги слушнеш камбаните]] || / |- | 1969 || [[Љубов и понекоја пцовка]] || / |- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |1970-ти |- | 1971 || [[Во гората расте зелен бор]] || / |- | 1972 || [[Иван Лацковиќ-Кроата]] || / |- | 1974 || [[Депс]] || / |- | 1977 || [[Виулица (филм)]] || / |- | 1979 || [[Враќање (филм од 1979)|Враќање]] || / |- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |1980-ти |- | 1982 || [[Киклоп (филм)|Киклоп]] || / |- | 1983 || [[Киклоп (филм)|Киклоп]] || / |- | 1988 || [[Прегратка]] || / |- | 1988 || [[Глембаеви]] || / |- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |1990-ти |- | 1990 || [[Карневал, ангел и прав]] || / |- style="background: Lavender; text-align:center; " | colspan="4" |2000-ти |- | 2004 || [[Долга мрачна ноќ]] || / |- | 2005 || [[Долга мрачна ноќ]] || / |} ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== *{{IMDb name|id=0904036|name=Антун Врдољак}} {{S-start}} {{S-sports}} {{Succession box||before=''Воспоставена позиција''|after= [[Здравко Хебел]]|title=Претседател на [[Хрватски олимписки комитет|Хрватскиот олимписки комитет]]|years =1991–2000|}} {{S-end}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Врдољак, Антун}} [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Статии со hCards]] [[Категорија:Југословенски глумци]] ql1lpsgvuy5e32loiwtcqsa263nvfjy 0 1395681 5563004 2026-05-24T17:25:47Z IvanKonev123 98191 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:hr:Special:Redirect/revision/7463637|Ivan Ladislav Galeta]]“ 5563004 wikitext text/x-wiki '''Иван Ладислав Галета''' ([[Винковци]], [[9 мај]] [[1947]] – [[Загреб]], [[7 јануари]] [[2014|2014 година]]) – хрватски [[Multimedijalna umjetnost|мултимедијален уметник]] и [[филмски режисер]]. == Биографија == Во [[1969|1969 година]] дипломирал ликовни уметности на Педагошката академија во [[Загреб]], а се стекнал со своето високо стручно образование на [[Filozofski fakultet u Zagrebu|Философскиот факултет во Загреб]] [[1981|во 1981 година,]] каде што дипломирал педагогија. Од [[1977]] до [[1990|1990 година]] бил раководител на Центарот за мултимедијални истражувања [[Studentski centar|на Студентскиот центар]] во Загреб каде Мултимедијалниот центар го направил најсилниот презентер на алтернативни филмски и видео програми во Хрватска, а воедно бил основач и уредник на програмата за уметничко кино „[[Filmoteka 16|Филмотека 16]]“ (1991–1994). [[1993|Во 1993 година]] бил стручен соработник на [[Akademija likovnih umjetnosti u Zagrebu|Академијата за ликовни уметности]] во Загреб, со насока [[мултимедија]]<ref name="hrt" />, а во 1997 година станал доцент и веќе во 2002 година вонреден професор и во 2007 година редовен професор. Тој бил предлагач и еден од основачите на Одделот за анимиран филм и насоката мултимедија на Академијата за ликовни уметности во Загреб, а воедно и работел во неколку области на аудиовизуелните уметности и е најпознат по [[Eksperimentalni film u Hrvatskoj|своите експериментални филмови]], [[Instalacija|инсталации]], [[Fotoinstalacija|фото инсталации]] и звучни проекти, а главната тема на неговите дела била чудната перцепција и трансцендентната духовност заснована на неа.<ref name="hrt" /> Во уметничкиот свет влегол во текот на 60 години од 20 век како дел од таканаречената „нова уметничка практика“ и се занимавал со експериментален филм, преку кој го истражувал просторот и времето на филмската проекција<ref name="hrt" />, а систематското проучување на интегритетот и самобитноста на животниот простор, како и делото на [[Џејмс Џојс]], биле основа на делото под работен наслов ENDART, започнато во [[1968|1968 година.]] Тој работел со филм и видео како автор од 1968 година, истражувајќи го просторот и времето на филмската проекција и создал серија сценарија што ги развил во самостојна уметничка форма.<ref name="hrt" /> Тој снимал филмови од 1969 година, од 1973 година изложувал објекти-инсталации, фото-инсталации, проширени филмски презентации, видео и телевизиски дела, текстови, звучни инсталации, амбиентални интервенции, еколошки проекти и акции, а видео дела од 1975 година. Од средината на 90 години на 20век, тој усвојувал еколошко-уметничка ориентација, со која поврзувал наводи на Хенри Дејвид Торо, [[Карел Чапек]], [[Masanobvu Fukuoka|Масаноба Фукуока]], Бил Молисон, Џејмс Џојс, [[Бела Хамваш|Бела Хамвас]], [[Клод Моне]] и други<ref name="kontejner" />, а со достапноста на интернетот за пошироката јавност, Галета се свртел кон истражување на можностите на интернетот.<ref name="hrt" /> Од 2013 година, предавал на Медиумскиот универзитет во Копривница како редовен професор со постојана позиција и воедно го иницирал воведувањето на студии за нови медиуми (2000) и студии за анимиран филм и нови медиуми (2004) на истата Академија. Галета го замолил [[László Beke|Ласло Беке]] да му напише [[хаику]] за неговиот филм „Вода Пулу“, што и го направил, а за филмот „Вода Пулу“, Галета го зел натпреварот по ватерполо помеѓу Кореја и Франција како модел за својата работа. Филмот на Галета „Сфајра 1985-1895“ (1971/1984) бил епохално експериментално филмско дело во хрватски контекст кој бил посветен на сеќавањето на [[Odiseja u svemiru 2001|„2001 Вселенска Одисеја“]]. Во креациите [[Стенли Кјубрик|на Кларк и Кубрик]], се среќаваме со монолит, предмет на бесконечна неразбирливост и восхит за смртниците, а за творецот на овој филм, познатата сфера на Кожариќ станала ироничен сурогат за мистичниот монолит. „ ''Два пати во еден простор“'' на Галета било едно од антологиските дела на хрватскиот експериментален филм создадено во контекст на истражувањата на Галета на идеите за продолжен филм. == Филмографија == * Метаноја (1969) * Прст (1969) * Сеќавајќи се на 2001: Вселенска одисеја (1971) * Филмови 1-10 (1975 – 1980) * Напред-назад: пијано (1977) * Два пати во еден простор (1976/78) * ПиРаМидас (1972 – 1984) * шфаира 1985 – 1895 (1984) * Вода Пулу 1869 – 1896 (1987) * Вал(л)зен (1989) * Ендарт бр. 1 (2000) == Видеографија == * ТВ пинг-понг (1975/78) * Медиумска игра 1 (1978) * Капка (1979) * Железничка станица – Амстердам (1979) * Центар за ликовни уметности (1979) * Бр. 1, 2,3,4 (1979) * Разгледница (1983) * Писмо (1995) * Ендарт бр. 1 (2000) * Ендарт бр. 2 (2001) * Ендарт бр. 3 (2003) * Ендарт бр. 4 (2004) == Награди == Одличната работа на Галета бика препознаена од галерии и музеи ширум светот кои ги купувале неговите дела па така тие се денес сместени во Музејот на современа уметност во Загреб, Центарот Жорж Помпиду во Париз, Оберхаузен, Авињон, Хрватското филмско здружение итн, а неговите филмови биле прикажани на престижни филмски и уметнички настани и фестивали на експериментален филм. Добитник е на неколку национални и меѓународни награди<ref name="hrt" />, а меѓу другите, добитник е на:<ref name="kontejner" /> * Во 1988 година, годишната Републичка награда за филмот „Владимир Назор“ (Ватер Пулу 1869 1896) * Во 1999 година, високото одликување на Витез на редот на уметностите и литературата на Министерството за култура и комуникации на Република Франција * 2012. државна [[Nagrada Vladimir Nazor|награда „Владимир Назор“]] за животно дело во областа на ликовната и применетата уметност. == Извори == <templatestyles src="Izvori/styles.css" />{{Наводи}} == Надворешни врски == * [https://www.25fps.hr/film/piramidas-1972-1984 25fps] PiRaMidas 1972-1984 * [https://radio.hrt.hr/clanak/preminuo-ivan-ladislav-galeta/35336/ Хрватско радио] <span>7 декември 2019 година (</span> [[Wayback Machine]] <span>)</span> {{Dobitnici nagrade Vladimir Nazor za filmsku umjetnost}}{{GLAVNIRASPORED:Galeta, Ivan Ladislav}} [[Категорија:Видеоуметност]] b3pvyu63q3r9qlfm4qiichgmtua7i37 5563005 5563004 2026-05-24T17:27:40Z IvanKonev123 98191 5563005 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name = Иван Ладислав Галета | image = Ivan Ladislav Galeta.jpg | imagesize = | caption = | birth_name = | birth_date = {{birth date|1947|05|09|df=y}} | birth_place = [[Винковци]], [[Социјалистичка Република Хрватска|НР Хрватска]], [[Социјалистичка Федеративна Република Југославија|ФНР Југославија]] | death_date = {{death date and age|2014|01|7|1947|05|9|df=y}} | death_place = [[Загреб]], [[Хрватска]] | nationality = | field = [[Видео уметност]], [[експериментален филм]],<br /> [[нова медиумска уметност]] | awards = [[Награда Владимир Назор]] за животно дело во визуелните уметности (2011)<ref>{{Cite web|url=http://www.min-kulture.hr/default.aspx?id=7793|title = Naslovna}}</ref> }} '''Иван Ладислав Галета''' ([[Винковци]], [[9 мај]] [[1947]] – [[Загреб]], [[7 јануари]] [[2014|2014 година]]) – хрватски [[Multimedijalna umjetnost|мултимедијален уметник]] и [[филмски режисер]]. == Биографија == Во [[1969|1969 година]] дипломирал ликовни уметности на Педагошката академија во [[Загреб]], а се стекнал со своето високо стручно образование на [[Filozofski fakultet u Zagrebu|Философскиот факултет во Загреб]] [[1981|во 1981 година,]] каде што дипломирал педагогија. Од [[1977]] до [[1990|1990 година]] бил раководител на Центарот за мултимедијални истражувања [[Studentski centar|на Студентскиот центар]] во Загреб каде Мултимедијалниот центар го направил најсилниот презентер на алтернативни филмски и видео програми во Хрватска, а воедно бил основач и уредник на програмата за уметничко кино „[[Filmoteka 16|Филмотека 16]]“ (1991–1994). [[1993|Во 1993 година]] бил стручен соработник на [[Akademija likovnih umjetnosti u Zagrebu|Академијата за ликовни уметности]] во Загреб, со насока [[мултимедија]]<ref name="hrt" />, а во 1997 година станал доцент и веќе во 2002 година вонреден професор и во 2007 година редовен професор. Тој бил предлагач и еден од основачите на Одделот за анимиран филм и насоката мултимедија на Академијата за ликовни уметности во Загреб, а воедно и работел во неколку области на аудиовизуелните уметности и е најпознат по [[Eksperimentalni film u Hrvatskoj|своите експериментални филмови]], [[Instalacija|инсталации]], [[Fotoinstalacija|фото инсталации]] и звучни проекти, а главната тема на неговите дела била чудната перцепција и трансцендентната духовност заснована на неа.<ref name="hrt" /> Во уметничкиот свет влегол во текот на 60 години од 20 век како дел од таканаречената „нова уметничка практика“ и се занимавал со експериментален филм, преку кој го истражувал просторот и времето на филмската проекција<ref name="hrt" />, а систематското проучување на интегритетот и самобитноста на животниот простор, како и делото на [[Џејмс Џојс]], биле основа на делото под работен наслов ENDART, започнато во [[1968|1968 година.]] Тој работел со филм и видео како автор од 1968 година, истражувајќи го просторот и времето на филмската проекција и создал серија сценарија што ги развил во самостојна уметничка форма.<ref name="hrt" /> Тој снимал филмови од 1969 година, од 1973 година изложувал објекти-инсталации, фото-инсталации, проширени филмски презентации, видео и телевизиски дела, текстови, звучни инсталации, амбиентални интервенции, еколошки проекти и акции, а видео дела од 1975 година. Од средината на 90 години на 20век, тој усвојувал еколошко-уметничка ориентација, со која поврзувал наводи на Хенри Дејвид Торо, [[Карел Чапек]], [[Masanobvu Fukuoka|Масаноба Фукуока]], Бил Молисон, Џејмс Џојс, [[Бела Хамваш|Бела Хамвас]], [[Клод Моне]] и други<ref name="kontejner" />, а со достапноста на интернетот за пошироката јавност, Галета се свртел кон истражување на можностите на интернетот.<ref name="hrt" /> Од 2013 година, предавал на Медиумскиот универзитет во Копривница како редовен професор со постојана позиција и воедно го иницирал воведувањето на студии за нови медиуми (2000) и студии за анимиран филм и нови медиуми (2004) на истата Академија. Галета го замолил [[László Beke|Ласло Беке]] да му напише [[хаику]] за неговиот филм „Вода Пулу“, што и го направил, а за филмот „Вода Пулу“, Галета го зел натпреварот по ватерполо помеѓу Кореја и Франција како модел за својата работа. Филмот на Галета „Сфајра 1985-1895“ (1971/1984) бил епохално експериментално филмско дело во хрватски контекст кој бил посветен на сеќавањето на [[Odiseja u svemiru 2001|„2001 Вселенска Одисеја“]]. Во креациите [[Стенли Кјубрик|на Кларк и Кубрик]], се среќаваме со монолит, предмет на бесконечна неразбирливост и восхит за смртниците, а за творецот на овој филм, познатата сфера на Кожариќ станала ироничен сурогат за мистичниот монолит. „ ''Два пати во еден простор“'' на Галета било едно од антологиските дела на хрватскиот експериментален филм создадено во контекст на истражувањата на Галета на идеите за продолжен филм. == Филмографија == * Метаноја (1969) * Прст (1969) * Сеќавајќи се на 2001: Вселенска одисеја (1971) * Филмови 1-10 (1975 – 1980) * Напред-назад: пијано (1977) * Два пати во еден простор (1976/78) * ПиРаМидас (1972 – 1984) * шфаира 1985 – 1895 (1984) * Вода Пулу 1869 – 1896 (1987) * Вал(л)зен (1989) * Ендарт бр. 1 (2000) == Видеографија == * ТВ пинг-понг (1975/78) * Медиумска игра 1 (1978) * Капка (1979) * Железничка станица – Амстердам (1979) * Центар за ликовни уметности (1979) * Бр. 1, 2,3,4 (1979) * Разгледница (1983) * Писмо (1995) * Ендарт бр. 1 (2000) * Ендарт бр. 2 (2001) * Ендарт бр. 3 (2003) * Ендарт бр. 4 (2004) == Награди == Одличната работа на Галета бика препознаена од галерии и музеи ширум светот кои ги купувале неговите дела па така тие се денес сместени во Музејот на современа уметност во Загреб, Центарот Жорж Помпиду во Париз, Оберхаузен, Авињон, Хрватското филмско здружение итн, а неговите филмови биле прикажани на престижни филмски и уметнички настани и фестивали на експериментален филм. Добитник е на неколку национални и меѓународни награди<ref name="hrt" />, а меѓу другите, добитник е на:<ref name="kontejner" /> * Во 1988 година, годишната Републичка награда за филмот „Владимир Назор“ (Ватер Пулу 1869 1896) * Во 1999 година, високото одликување на Витез на редот на уметностите и литературата на Министерството за култура и комуникации на Република Франција * 2012. државна [[Nagrada Vladimir Nazor|награда „Владимир Назор“]] за животно дело во областа на ликовната и применетата уметност. == Извори == <templatestyles src="Izvori/styles.css" />{{Наводи}} == Надворешни врски == * [https://www.25fps.hr/film/piramidas-1972-1984 25fps] PiRaMidas 1972-1984 * [https://radio.hrt.hr/clanak/preminuo-ivan-ladislav-galeta/35336/ Хрватско радио] <span>7 декември 2019 година (</span> [[Wayback Machine]] <span>)</span> {{Dobitnici nagrade Vladimir Nazor za filmsku umjetnost}}{{GLAVNIRASPORED:Galeta, Ivan Ladislav}} [[Категорија:Видеоуметност]] tolos8zr6l6y2qgytcbdihpxw7rwwe6 0 1395682 5563014 2026-05-24T17:59:11Z IvanKonev123 98191 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:hr:Special:Redirect/revision/6982603|Katja Restović]]“ 5563014 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Predložak:Infookvir životopis/styles.css" /> {{Глумец | име = Катја Рестовиќ | изворно_име = Katja Restović<br>Псевдоним Ева Лукас | активни_години = 1998 - денес | награди = Визуелни уметности на младите Пазин, Грисија 1986 Ровињ, Награда за животно дело од Факултетот за текстилна технологија во Загреб. | слика = Katja Restović.jpg | датум_на_раѓање = {{датум на раѓање и возраст|1964|01|11}} | место_на_раѓање = [[Загреб]] | занимање = режисер, сценарист, монтажер, писател | мрежно_место = www.katjarestovic.com }} '''Катја Рестовиќ''' ([[Загреб]],[[11 јануари]] [[1964|1964 година]])<ref>{{Наведено списание|title=Arhivirana kopija|url=http://www.mrkiteatar.com/clan/katja_restovic.php|archive-url=https://web.archive.org/web/20130404003931/http://www.mrkiteatar.com/clan/katja_restovic.php|archive-date=4. travnja 2013.|access-date=2. travnja 2013.}}</ref> – [[хрватска]] [[Драмска уметност|театарска]] [[Филмски режисер|режисерка]], режисерка на музички спотови и филмови. == Биографија == Дипломирала [[Вајарство|скулптура]] во 1988 година и тоа во класата на академскиот [[Вајарство|скулптор]] [[Josip Diminić|Јосип Диминиќ]] и модна фотографија во класата визуелни комуникации на [[Филозофски факултет|Филозофскиот факултет]] во Риека, а веќе во 1998 година дипломирала на Академијата за имагинарен филм во [[Grožnjan|Грожњан]] во класата на [[Рајко Грлиќ]], Карп Година и [[Nenad Puhovski|Ненад Пуховски]], каде што го направила документарниот филм „Масајуки Нагасе“ и станала членка на (најважната хрватска независна документарна продукција). Била наградена за сликарство на Визуелните уметности на младите [[Pazin|во Pazin]] te Grisia [[1986]] , [[Ровињ]] и неколку пати самостојно изложувала, а воедно е и авторка на заштитената маска на карневалот во Риека „Морето“ и на официјалната униформа за европската туристичка кампања [[Ministarstvo turizma Republike Hrvatske|на хрватското Министерство за туризам]]. Член е на Хрватскиот музички сојуз, Хрватското друштво на писатели и Хрватското друштво на филмски режисери. Добитничка е на наградата за животно дело од Факултетот за текстилна технологија во Загреб (авторка на Фестивалот на модни вести 1990-1997). Таа има објавено 3 романи под [[Псевдоним|псевдонимот]] Ева Лукас и активно се занимава [[Драмска уметност|со театар]] од 2010 година, напишала 2 мјузикли („Сите сме исти (Под кожата)“, „Принцезата и грашокот“) и 2 комедии („Во бегство“ и „Ноќ на театарот“), а воедно е и авторка на Фото биеналето<ref>{{Наведено списание|title=Photodistrozija|url=http://www.photodistorzija.com/pd/|archive-url=https://web.archive.org/web/20130404012405/http://www.photodistorzija.com/pd/|archive-date=4. travnja 2013.|access-date=2. travnja 2013.}}</ref> и Фестивалот на комедијата „Златни зуб“ (основан во 2007 година). Како [[Филмски режисер|режисерка]], [[Сценарист|сценаристка]] и [[Монтажа|монтажерка,]] таа има продуцирано повеќе од 1200 музички [[Музичко видео|видеа]] (ХР/ [[Босна и Херцеговина|БиХ]] /СЛО/САД/Ирска), а во 2012 година, таа стана членка на Здружението на фотографи на Истар и активно изложува во земјата и во странство како [[Фотограф|фотографка]]. Учествувала на Филмскиот фестивал Либертас со краткиот [[документарен филм]] „Марија Бакер“ и го режирала и монтирала краткиот [[филм]] „Крвави мјесец“ и кратките документарци: „Следбеници на [[госпел]] хор на Христос“, „Ерл Бајнум и како што сме соработуваат со Кора Армстонг“, „Јован Колунѓија“, а од 2012 година, таа работела како коавтор на предпродукцијата [[Филм|на играниот филм]] „Врата Искупљенја“. == Награди и признанија == * 1985 - Награда за [[сликарство]], „Уметничко творештво на млади луѓе“ », Пазин * 1986 - Награда за сликарство, „Гризија“ Градски музеј Ровињ * 1994 - автор на заштитената градска маска на карневалот во Риека „Морето“ под покровителство на Туристичкиот одбор на Риека (автор на првата збирка „ Морето»), автор на официјалната униформа за рекламната кампања за европска туризам под покровителство на хрватското Министерство за туризам и Мек Ериксон * 1995 година - стана член на [[Hrvatska gospodarska komora|Хрватската стопанска комора]] (ХСК) во специјалниот комитет на Хрватската модна заедница * 2000 - станува член на Хрватскиот музички сојуз HGU, станува член на Здружението на хрватски филмски режисери * 2001 - стана член на Хрватското друштво на писатели * 2010 година - ја доби наградата за животно дело во хрватската мода „Моден гардеробер“ од Факултетот за текстилна технологија во Загреб, за достигнувањата и придонесот во европските и [[Средоземје|медитеранските]] земји за промоција (Фестивал на модни вести) на млади хрватски и меѓународни модни дизајнери. == Филмографија == [[Податотека:Katja_Restović_2.jpg|лево|мини|300x300пкс|Катја Рестовиќ]] * Масајуки Нагасе (1998) * Марија Бакер (2010) * Следбеници на Христос (2011) * Јован Колунџија (2011) * Спојот на злото (2011) * Ерл Бајном и As We Are со Кора Армстронг (2012) == Извори == <templatestyles src="Izvori/styles.css" />{{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.katjarestovic.com/ Официјална веб-страница] * [http://www.mrkiteatar.com/clan/katja_restovic.php Темен театар] <span>4 април 2013 година (</span> [[Wayback Machine]] <span>)</span> {{GLAVNIRASPORED:Restović, Katja}} [[Категорија:Луѓе од Загреб]] [[Категорија:Хрватски вајари]] [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] mg4spzo23slcpzy9hlc3lpt5gdglr4r 5563015 5563014 2026-05-24T17:59:29Z IvanKonev123 98191 5563015 wikitext text/x-wiki {{Глумец | име = Катја Рестовиќ | изворно_име = Katja Restović<br>Псевдоним Ева Лукас | активни_години = 1998 - денес | награди = Визуелни уметности на младите Пазин, Грисија 1986 Ровињ, Награда за животно дело од Факултетот за текстилна технологија во Загреб. | слика = Katja Restović.jpg | датум_на_раѓање = {{датум на раѓање и возраст|1964|01|11}} | место_на_раѓање = [[Загреб]] | занимање = режисер, сценарист, монтажер, писател | мрежно_место = www.katjarestovic.com }} '''Катја Рестовиќ''' ([[Загреб]],[[11 јануари]] [[1964|1964 година]])<ref>{{Наведено списание|title=Arhivirana kopija|url=http://www.mrkiteatar.com/clan/katja_restovic.php|archive-url=https://web.archive.org/web/20130404003931/http://www.mrkiteatar.com/clan/katja_restovic.php|archive-date=4. travnja 2013.|access-date=2. travnja 2013.}}</ref> – [[хрватска]] [[Драмска уметност|театарска]] [[Филмски режисер|режисерка]], режисерка на музички спотови и филмови. == Биографија == Дипломирала [[Вајарство|скулптура]] во 1988 година и тоа во класата на академскиот [[Вајарство|скулптор]] [[Josip Diminić|Јосип Диминиќ]] и модна фотографија во класата визуелни комуникации на [[Филозофски факултет|Филозофскиот факултет]] во Риека, а веќе во 1998 година дипломирала на Академијата за имагинарен филм во [[Grožnjan|Грожњан]] во класата на [[Рајко Грлиќ]], Карп Година и [[Nenad Puhovski|Ненад Пуховски]], каде што го направила документарниот филм „Масајуки Нагасе“ и станала членка на (најважната хрватска независна документарна продукција). Била наградена за сликарство на Визуелните уметности на младите [[Pazin|во Pazin]] te Grisia [[1986]] , [[Ровињ]] и неколку пати самостојно изложувала, а воедно е и авторка на заштитената маска на карневалот во Риека „Морето“ и на официјалната униформа за европската туристичка кампања [[Ministarstvo turizma Republike Hrvatske|на хрватското Министерство за туризам]]. Член е на Хрватскиот музички сојуз, Хрватското друштво на писатели и Хрватското друштво на филмски режисери. Добитничка е на наградата за животно дело од Факултетот за текстилна технологија во Загреб (авторка на Фестивалот на модни вести 1990-1997). Таа има објавено 3 романи под [[Псевдоним|псевдонимот]] Ева Лукас и активно се занимава [[Драмска уметност|со театар]] од 2010 година, напишала 2 мјузикли („Сите сме исти (Под кожата)“, „Принцезата и грашокот“) и 2 комедии („Во бегство“ и „Ноќ на театарот“), а воедно е и авторка на Фото биеналето<ref>{{Наведено списание|title=Photodistrozija|url=http://www.photodistorzija.com/pd/|archive-url=https://web.archive.org/web/20130404012405/http://www.photodistorzija.com/pd/|archive-date=4. travnja 2013.|access-date=2. travnja 2013.}}</ref> и Фестивалот на комедијата „Златни зуб“ (основан во 2007 година). Како [[Филмски режисер|режисерка]], [[Сценарист|сценаристка]] и [[Монтажа|монтажерка,]] таа има продуцирано повеќе од 1200 музички [[Музичко видео|видеа]] (ХР/ [[Босна и Херцеговина|БиХ]] /СЛО/САД/Ирска), а во 2012 година, таа стана членка на Здружението на фотографи на Истар и активно изложува во земјата и во странство како [[Фотограф|фотографка]]. Учествувала на Филмскиот фестивал Либертас со краткиот [[документарен филм]] „Марија Бакер“ и го режирала и монтирала краткиот [[филм]] „Крвави мјесец“ и кратките документарци: „Следбеници на [[госпел]] хор на Христос“, „Ерл Бајнум и како што сме соработуваат со Кора Армстонг“, „Јован Колунѓија“, а од 2012 година, таа работела како коавтор на предпродукцијата [[Филм|на играниот филм]] „Врата Искупљенја“. == Награди и признанија == * 1985 - Награда за [[сликарство]], „Уметничко творештво на млади луѓе“ », Пазин * 1986 - Награда за сликарство, „Гризија“ Градски музеј Ровињ * 1994 - автор на заштитената градска маска на карневалот во Риека „Морето“ под покровителство на Туристичкиот одбор на Риека (автор на првата збирка „ Морето»), автор на официјалната униформа за рекламната кампања за европска туризам под покровителство на хрватското Министерство за туризам и Мек Ериксон * 1995 година - стана член на [[Hrvatska gospodarska komora|Хрватската стопанска комора]] (ХСК) во специјалниот комитет на Хрватската модна заедница * 2000 - станува член на Хрватскиот музички сојуз HGU, станува член на Здружението на хрватски филмски режисери * 2001 - стана член на Хрватското друштво на писатели * 2010 година - ја доби наградата за животно дело во хрватската мода „Моден гардеробер“ од Факултетот за текстилна технологија во Загреб, за достигнувањата и придонесот во европските и [[Средоземје|медитеранските]] земји за промоција (Фестивал на модни вести) на млади хрватски и меѓународни модни дизајнери. == Филмографија == [[Податотека:Katja_Restović_2.jpg|лево|мини|300x300пкс|Катја Рестовиќ]] * Масајуки Нагасе (1998) * Марија Бакер (2010) * Следбеници на Христос (2011) * Јован Колунџија (2011) * Спојот на злото (2011) * Ерл Бајном и As We Are со Кора Армстронг (2012) == Извори == <templatestyles src="Izvori/styles.css" />{{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.katjarestovic.com/ Официјална веб-страница] * [http://www.mrkiteatar.com/clan/katja_restovic.php Темен театар] <span>4 април 2013 година (</span> [[Wayback Machine]] <span>)</span> {{GLAVNIRASPORED:Restović, Katja}} [[Категорија:Луѓе од Загреб]] [[Категорија:Хрватски вајари]] [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] msj1jtsk90vkbkh9c7q4305tf841bn6 0 1395684 5563019 2026-05-24T18:08:20Z IvanKonev123 98191 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1330859316|Radislav Jovanov Gonzo]]“ 5563019 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> {{Инфокутија Личност|name=Радислав Јованов Гонзо|native_name=Radislav Jovanov Gonzo|native_name_lang=хрватски|occupation=Филмски режисер|birth_date={{birth date and age|1964|8|9|df=y}}|birth_place=[[Загреб]], [[Социјалистичка Република Хрватска|СР Хрватска]], [[Социјалистичка Федеративна Република Југославија|СФР Југославија]]|years active=1988–present}} '''Радислав Јованов''' '''- Гонзо''' (9 август 1964 година, [[Загреб]]) – [[Хрватска|хрватски]] режисер и [[Снимател|кинематографер]] [[Музичко видео|на музички видеа]] . == Биографија == Роден на 9 август 1964 година во [[Загреб]], по завршувањето на средното училиште, работел неколку години како фотограф за ''„Полет“'', популарен студентски весник, а потоа и како [[Camera assistant|фотографски асистент]] во [[Хрватска радио-телевизија|Радиотелевизија Загреб]], работејќи на голем број документарни филмови, ТВ филмови и ТВ серии додека во исто време студирал кинематографија на [[Academy of Dramatic Art, University of Zagreb|Академијата за драмски уметности, Универзитет во Загреб]]. Првото музичко видео на Јованов било наградувено со „Leteći odred“ за [[Psihomodo Pop]] во 1988 година. Откако ја напушти својата телевизиска работа во 1993 година, станал професионален режисер на музички видеа и режирал повеќе од 350 музички видеа за разни хрватски поп и рок уметници како што биле [[Majke|Мајке]], [[The Bambi Molesters]], [[Let 3]], [[The Beat Fleet]], [[Pips, Chips & Videoclips]], [[Северина Вучковиќ|Северина]], [[Оливер Драгојевиќ]], [[E.N.I. (band)|ENI]], [[Hladno pivo]], [[Natali Dizdar|Натали Диздар]], [[Златан Стипишиќ|Џибони]], [[Нина Бадриќ]] и [[Colonia|Колонија]], а повеќето од неговите видеа биле [[Монтажа|монтирани]] од неговата сопруга Анита. Јованов бил десеткратен добитник на [[Porin (music award)|наградата Порин]] за најдобро видео: * „Starfucker“ за [[Psihomodo Pop]] (1996), * „Mene ne zanima“ за [[Majke|Мајке]] (1997), * „Apokalipso“ за [[Дарко Рундек]] (1998), * [[Cubismo|Cubis]] (2001), * „Ero s onoga svijeta“ за [[Let 3]] (2006), * „Dijete u vremenu“ за Let 3 (2007), * „Smak Svita“ за [[The Beat Fleet]] (2008), * „Psihomodo“ за „Бејби“ за Psihomodo Pop (2015), * „Има их“ за [[Дарко Рундек|Rundek Cargo Trio]] (2016). Освен што снимал музички видеа, Јованов го режирал и ''„Cubismo turismo“'' (2000), документарец за [[Cubismo|„Cubismo“]], хрватски [[Latin American music|латиноамерикански музички]] бенд и работел како кинематографер на два играни филма, ''„Резервни делови“'' од [[Damjan Kozole|Дамјан Козоле]] (2003) и ''„Животот е труба“'' од [[Antonio Nuić|Антонио Нуиќ]] (2015). == Наводи == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Наводи|2}} == Надворешни врски == * {{Imdb име|id=1203068}} * {{Наведена мрежна страница|url=http://www.muzika.hr/clanak/23571/interview/radislav-jovanov-gonzo-izvodac-mi-mora-reci-da-je-zadovoljan-inace-ja-ne-valjam.aspx|title=Gonzo: "Izvođač mi mora reći da je zadovoljan, inače ja ne valjam"|last=Jurilj|first=Igor|date=10 November 2009|work=muzika.hr|language=Croatian|accessdate=17 July 2011}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] [[Категорија:Родени во 1964 година]] [[Категорија:Статии со извори на хрватски (hr)]] [[Категорија:Статии со hCards]] it0vvi1i859mt92jqph96g5p4jy9zuc 0 1395685 5563023 2026-05-24T18:23:01Z IvanKonev123 98191 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:hr:Special:Redirect/revision/7463640|Filip Filković]]“ 5563023 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Predložak:Infookvir životopis/styles.css" /> {{Глумец | име = Филип Филковиќ | изворно_име = Filip Filković<br>псевдоним Филац (Philatz) | активни_години = 2003 - денес | место_на_раѓање = [[Загреб]], [[Хрватска]] | датум_на_раѓање = [[8 јуни]] [[1983]] | награди = Награда Октавијан за најдобро музичко видео (2011)<br> Филмски фестивал Нова ренесанса – Најдобар краток филм од научна фантастика (2018) | мрежно_место = https://www.filipfilkovic.com | занимање = [[режисер]], продуцент, уметник }} '''Филип Филковиќ''' (Загреб, 8 јуни 1983) или уште познат по неговото сценско име '''Филац –''' хрватски режисер, продуцент и мултимедијален уметник кој е познат по својата работа на музички видеа, документарни серии, рекламни кампањи и експериментални аудиовизуелни проекти што ги поврзувале филмот, носталгијата, технологијата и вештачката интелигенција. Тој бил основач на продуцентската куќа ''More-Magnets™,'' во рамките на која развивал документарни, играни, телевизиски и комерцијални проекти, а во текот на својата кариера, режирал голем број музички видеа за уметници како што се [[Златан Стипишиќ|Gibonni]], [[Vatra (band)|Vatra]], [[Масимо Савиќ|Massimo]], [[Hladno pivo|Hladni pivo]], [[Nina Kraljić]], [[2Cellos]] и други музичари од регионот. Тој освен регионално, привлекол и пошироко меѓународно внимание со краткиот дистописки филм ''[[Posljednji Bunar|„Последниот бунар“]]'' од 2017 година кој бил прикажуван и награден на неколку филмски фестивали, а се занимавал со темата на недостиг на вода во блиска иднина. Тој бил воедно автор и режисер на документарните серии: * '''''„Дулум Земље“'',''' * '''''„Занат“'',''' * '''''„Идеја наспон“'',''' * '''''„Ловац на биље“'',''' * '''''„Шумски кухар“''''' * '''''„Очи соколове“'',''' кои се фокусирале на традицијата, руралниот живот, екологијата, гастрономијата, архитектурата и културното наследство на Хрватска. Филковиќ бил исто така автор на проектот ''„Мали Загреб“'', серија минијатурни урбани инсталации инспирирани од архитектурата и секојдневниот живот на Загреб, проект кој подоцна се проширил за да вклучи изложбени, филмски и дигитални формати. Од средината на 20 години од 21 век тој за жал интензивно работел на експериментални проекти што користеле генеративна вештачка интелигенција во аудиовизуелното раскажување приказни и со неговата вирална серија ''„Spomenar“'', која реконструирала сцени од животот во Хрватска во текот на 80 и 90 години од минатиот век и привлекол големо внимание од публиката и медиумите поради својата мешавина од носталгија, документарна естетика и реконструкција на минатото генерирано од вештачка интелигенција. == Кариера == На почетокот од првата деценија на 21 век, Филковиќ работел преку уметничкиот колектив ''Kunstterrorist Organisation'', во чии рамки се занимавал со експериментална уметност, дизајн, музика и мултимедијални проекти и воедно соработувал со британскиот уметник [[James Cauty|Џејмс Коти]] кој бил коосновач на музичката група [[The KLF]]. Во текот на првата деценија од 21 век, тој се афирмирал како режисер на музички видеа, развивајќи препознатлив визуелен стил кој комбинирал филмска естетика, експериментални елементи и наративен пристап и режирал видеа за уметници како што биле [[Златан Стипишиќ|Џибони]], [[Vatra (band)|Ватра]], [[Hladno pivo|Хладно пиво]], [[Масимо Савиќ|Масимо]], [[Nina Kraljić|Нина Краљиќ]] и други регионални музичари. Подоцна, тој се фокусирал на документарни и телевизиски формати, како и на рекламни кампањи за домашни и меѓународни брендови, а неговата работа често ја истражувала врската помеѓу човекот, природата, технологијата и колективната меморија, со посебен акцент на темите за одржливост, културно наследство и општествена одговорност. Преку документарни серии како ''„Дулум земље“'', ''„Занат“'', ''„Идеја успони“'' и ''„Ловац на биље“,'' тој се занимавал со зачувување на традиционалното знаење, руралниот живот, екологијата и одржливиот однос со природата, а неговата серија ''„Дулум земље“'' станала позната како прва хрватска аудиовизуелна продукција со официјален сертификат „Зелен филм“, поради примената на стандарди за одржливо производство за време на снимањето. Филковиќ бил основач на продуцентската компанија ''More-Magnets™'', која развивала фикција, документарци, телевизиски и експериментални проекти и која за жал работела и во областа на вештачката интелигенција во аудиовизуелната продукција, користејќи контролиран и авторски регулиран пристап кон генеративните технологии. Работејќи со вештачка интелигенција, Филковиќ се залагал за транспарентност, заштита на авторските права и етички стандарди во филмската продукција, а проектите ги создавале со користење на системи обучени исклучиво за содржина за која постојат сопственички или лиценцирани права, без употреба на масовно собрани и непроверени бази на податоци и така креативниот процес останувал под човечко авторство и контрола, додека вештачката интелигенција се користела како алатка во рамките на професионалниот процес на продукција. Тој воедно бил автор на проектот ''„Мал Загреб“'', серија минијатурни урбани инсталации инспирирани од архитектурата на Загреб и урбаната меморија на градот. == Филмографија == === Кратки филмови === * ''[[Posljednji Bunar|Последниот бунар]]'' (2017) === Документарна серија === * ''Дулум на Земјата'' (2021) * ''Занаетчиство'' (2021) * ''Идејата за искачување'' (2021) * ''Хокај'' (2023) * ''Хантер на билки'' (2015) * ''Шумски готвач'' (2014) * ''Слатка готвачка'' (2015) === Уметнички и мултимедијални проекти === * ''Мал Загреб'' * ''Спомен'' == Видеа (избор) == {{Столб-почеток}} {{col-2}} * [[Vatra]] ft. [[Massimo]] – ''Nama se nikud ne žuri'' (2018.) * [[Gibonni]] – ''Nisi više moja bol'' (2018.) * [[Massimo]] – ''Lice varalice'' (2018.) * [[Nina Kraljić]] – ''Lighthouse'' (2016.) * [[Gibonni]] – ''Udica'' (2016.) * [[2Cellos]] – ''The Show Must Go On'' (2016.) * [[Vatra]] – ''Saturn'' (2014.) * [[Vatra]] – ''Tango'' (2014.) * [[Edo Maajka]] – ''Panika'' (2011.) * [[Vatra]] ft. [[Damir Urban]] – ''Tremolo'' (2011.) {{col-2}} * [[Hladno pivo]] – ''Ezoterija'' (2011.) * [[Gibonni]] – ''Vesla na vodi'' (2011.) * [[Gibonni]] – ''Toleranca'' (2010.) * [[Gibonni]] – ''Žeđam'' (2009.) * [[Ramirez]] – ''Fantastično, bezobrazno'' (2009.) * [[Lollobrigida]] – ''Volim te'' (2009.) * [[Vatra]] – ''Svjetla i sirene'' (2009.) * [[Vatra]] – ''Eskim'' (2008.) {{Столб-крај}} == Награди и признанија == === Избрани награди === * ''Кантри Дулум'' – Специјално признание, 27-ми ITF'CRO (2024) * ''Дулум Земље'' – „Најдобра земјоделска изложба во светот“, Меѓународна федерација на земјоделски новинари (IFAJ) (2023) * ''Дулум земја'' – Награда Марко Поло за најдобра серија патнички документарни филмови, FIJET (2023) * ''Лажу фотографија'' – Порин награда за најдобро видео издание (2022) * ''Сè е подобро со малку FOREO имагинација™'' – Награди за видео Oriđiđi (OVA), Награда за најдобра кинематографија и режија (2022) * ''Сè е подобро со малку FOREO имагинација™'' – Награди за оригинално видео (OVA), Гран при (2022) * ''Биди уникатен. Осмели се да бидеш ТИ'' – Oriđiđi Video Awards (OVA), награда за јавно добро и позитивна промена (2022) * ''[[Posljednji Bunar|Последниот бунар]]'' – Меѓународен фестивал на зелен филм во Краков, 3-та награда за најдобар долгометражен филм (2019) * ''[[Posljednji Bunar|Последниот бунар]]'' – Филмски фестивал „Твистед Дримс“ во Милвоки, најдобар краток филм (2019) * ''[[Posljednji Bunar|Последниот бунар]]'' – Меѓународен филмски фестивал „Скепто“, Специјална награда за човек/природа (2019) * ''[[Posljednji Bunar|„Последниот бунар“]]'' – Филмски фестивал „Крај на деновите“, најдобар апокалиптичен филм (2019) * ''Петти кат лево'' – Фестивал на инди-кратки филмови во Лос Анџелес, најдобар краток филм (2019) * ''[[Posljednji Bunar|Последниот бунар]]'' – Филмски фестивал во Тузла, најдобар краток филм (2018) * ''[[Posljednji Bunar|Последниот бунар]]'' – Филмски фестивал „Нова ренесанса“, најдобар краток филм од научната фантастика (2018) * ''[[Posljednji Bunar|Последниот бунар]]'' – Австриски фестивал на независен филм, најдобар краток филм (2018) * ''[[Posljednji Bunar|Последниот бунар]]'' – Филмски награди „Оучи“, награда за најдобар режисер (2018) * ''[[Posljednji Bunar|Последниот бунар]]'' – Филмски награди „Онирос“, најдобар краток филм (2017) * ''[[Posljednji Bunar|Последниот бунар]]'' – Фестивал на прослава на жанрот, најдобар краток филм од научната фантастика (2017) * ''[[Posljednji Bunar|Последниот бунар]]'' – Париски судови Девант, награда Евро судот Девант (2016) * ''Танго'' – номинација за наградата Порин за најдобар видео број (2015) * Награда ''„Езотерија“'' – „Октавијан“ за најдобро музичко видео, „Денови на хрватскиот филм“ (2012) * ''Ескимо'' – номинација за наградата Порин за најдобар видео број (2009) == Белешки == * [https://www.havc.hr/infocentar/novosti/medjunarodna-premijera-filma-posljednji-bunar-filipa-filkovica-na-festivalu-u-grenobleu HAVC – Меѓународна премиера на филмот ''„Последниот бунар“''] * [https://www.telegram.hr/kultura/jucer-je-na-zff-u-bila-hrvatska-premijera-posljednjeg-bunara-nagradivanog-kratkog-sci-fi-filma-filipa-filkovica/ Телеграм – хрватска премиера на филмот ''„Последниот бунар“''] * [https://www.novilist.hr/ostalo/kultura/izlozbe/filip-filkovic-philatz-kako-sam-izgradio-mali-a-veliki-zagreb/ Нови лист – ''Мали Загреб''] * [https://www.gloria.hr/gl/scena/price/unatoc-preprekama-danas-je-uspjesan-redatelj-zao-mi-je-sto-roditelji-nisu-vjerovali-u-mene-15310530 Глорија – интервју] * [https://buro247.hr/kultura/film-i-kazaliste/novi-kratki-sf-film-hrvatskog-redatelja-kakav-jos-niste-imali-prilike-vidjeti.html Buro247 – ''Последниот бунар''] * [https://www.jutarnji.hr/kultura/film-i-televizija/dulum-zemlje-proglasen-najboljom-agrarnom-emisijom-na-svijetu-15398279 Јутарњи лист – ''Дулум земја'' го прогласи најдоброто земјоделско шоу во светот] * [https://www.vecernji.hr/showbiz/dokumentarna-serija-dulum-zemlje-osvojila-medunarodnu-nagradu-1711645 Вечерњи лист – Награда Марко Поло за ''Дулум земја''] * [https://www.novilist.hr/mozaik/rif/dulum-zemlje-prva-hrvatska-green-film-produkcija/ Нов лист - Сертификат за зелен филм] * [https://www.tportal.hr/showtime/clanak/spot-lazu-fotografije-osvojio-porin-20220328 Tportal – Porin for ''Lies Photos''] * [https://ravnododna.com/philatz-spomenar-ai-zagreb/ Директно до дното – ''Скипбук'' и проекти со вештачка интелигенција] * [https://buro247.hr/kultura/spomenar-filip-filkovic/ Buro247 – ''Албум за спомени''] == Надворешни врски == * [https://www.filipfilkovic.com Официјална веб-страница] * [[imdbname:1870028|IMDb]] {{GLAVNIRASPORED:Filković, Filip}} [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] 9qa0v1k1azqnvavkn2cldtq3o594bnn 5563024 5563023 2026-05-24T18:23:21Z IvanKonev123 98191 5563024 wikitext text/x-wiki {{Глумец | име = Филип Филковиќ | изворно_име = Filip Filković<br>псевдоним Филац (Philatz) | активни_години = 2003 - денес | место_на_раѓање = [[Загреб]], [[Хрватска]] | датум_на_раѓање = [[8 јуни]] [[1983]] | награди = Награда Октавијан за најдобро музичко видео (2011)<br> Филмски фестивал Нова ренесанса – Најдобар краток филм од научна фантастика (2018) | мрежно_место = https://www.filipfilkovic.com | занимање = [[режисер]], продуцент, уметник }} '''Филип Филковиќ''' (Загреб, 8 јуни 1983) или уште познат по неговото сценско име '''Филац –''' хрватски режисер, продуцент и мултимедијален уметник кој е познат по својата работа на музички видеа, документарни серии, рекламни кампањи и експериментални аудиовизуелни проекти што ги поврзувале филмот, носталгијата, технологијата и вештачката интелигенција. Тој бил основач на продуцентската куќа ''More-Magnets™,'' во рамките на која развивал документарни, играни, телевизиски и комерцијални проекти, а во текот на својата кариера, режирал голем број музички видеа за уметници како што се [[Златан Стипишиќ|Gibonni]], [[Vatra (band)|Vatra]], [[Масимо Савиќ|Massimo]], [[Hladno pivo|Hladni pivo]], [[Nina Kraljić]], [[2Cellos]] и други музичари од регионот. Тој освен регионално, привлекол и пошироко меѓународно внимание со краткиот дистописки филм ''[[Posljednji Bunar|„Последниот бунар“]]'' од 2017 година кој бил прикажуван и награден на неколку филмски фестивали, а се занимавал со темата на недостиг на вода во блиска иднина. Тој бил воедно автор и режисер на документарните серии: * '''''„Дулум Земље“'',''' * '''''„Занат“'',''' * '''''„Идеја наспон“'',''' * '''''„Ловац на биље“'',''' * '''''„Шумски кухар“''''' * '''''„Очи соколове“'',''' кои се фокусирале на традицијата, руралниот живот, екологијата, гастрономијата, архитектурата и културното наследство на Хрватска. Филковиќ бил исто така автор на проектот ''„Мали Загреб“'', серија минијатурни урбани инсталации инспирирани од архитектурата и секојдневниот живот на Загреб, проект кој подоцна се проширил за да вклучи изложбени, филмски и дигитални формати. Од средината на 20 години од 21 век тој за жал интензивно работел на експериментални проекти што користеле генеративна вештачка интелигенција во аудиовизуелното раскажување приказни и со неговата вирална серија ''„Spomenar“'', која реконструирала сцени од животот во Хрватска во текот на 80 и 90 години од минатиот век и привлекол големо внимание од публиката и медиумите поради својата мешавина од носталгија, документарна естетика и реконструкција на минатото генерирано од вештачка интелигенција. == Кариера == На почетокот од првата деценија на 21 век, Филковиќ работел преку уметничкиот колектив ''Kunstterrorist Organisation'', во чии рамки се занимавал со експериментална уметност, дизајн, музика и мултимедијални проекти и воедно соработувал со британскиот уметник [[James Cauty|Џејмс Коти]] кој бил коосновач на музичката група [[The KLF]]. Во текот на првата деценија од 21 век, тој се афирмирал како режисер на музички видеа, развивајќи препознатлив визуелен стил кој комбинирал филмска естетика, експериментални елементи и наративен пристап и режирал видеа за уметници како што биле [[Златан Стипишиќ|Џибони]], [[Vatra (band)|Ватра]], [[Hladno pivo|Хладно пиво]], [[Масимо Савиќ|Масимо]], [[Nina Kraljić|Нина Краљиќ]] и други регионални музичари. Подоцна, тој се фокусирал на документарни и телевизиски формати, како и на рекламни кампањи за домашни и меѓународни брендови, а неговата работа често ја истражувала врската помеѓу човекот, природата, технологијата и колективната меморија, со посебен акцент на темите за одржливост, културно наследство и општествена одговорност. Преку документарни серии како ''„Дулум земље“'', ''„Занат“'', ''„Идеја успони“'' и ''„Ловац на биље“,'' тој се занимавал со зачувување на традиционалното знаење, руралниот живот, екологијата и одржливиот однос со природата, а неговата серија ''„Дулум земље“'' станала позната како прва хрватска аудиовизуелна продукција со официјален сертификат „Зелен филм“, поради примената на стандарди за одржливо производство за време на снимањето. Филковиќ бил основач на продуцентската компанија ''More-Magnets™'', која развивала фикција, документарци, телевизиски и експериментални проекти и која за жал работела и во областа на вештачката интелигенција во аудиовизуелната продукција, користејќи контролиран и авторски регулиран пристап кон генеративните технологии. Работејќи со вештачка интелигенција, Филковиќ се залагал за транспарентност, заштита на авторските права и етички стандарди во филмската продукција, а проектите ги создавале со користење на системи обучени исклучиво за содржина за која постојат сопственички или лиценцирани права, без употреба на масовно собрани и непроверени бази на податоци и така креативниот процес останувал под човечко авторство и контрола, додека вештачката интелигенција се користела како алатка во рамките на професионалниот процес на продукција. Тој воедно бил автор на проектот ''„Мал Загреб“'', серија минијатурни урбани инсталации инспирирани од архитектурата на Загреб и урбаната меморија на градот. == Филмографија == === Кратки филмови === * ''[[Posljednji Bunar|Последниот бунар]]'' (2017) === Документарна серија === * ''Дулум на Земјата'' (2021) * ''Занаетчиство'' (2021) * ''Идејата за искачување'' (2021) * ''Хокај'' (2023) * ''Хантер на билки'' (2015) * ''Шумски готвач'' (2014) * ''Слатка готвачка'' (2015) === Уметнички и мултимедијални проекти === * ''Мал Загреб'' * ''Спомен'' == Видеа (избор) == {{Столб-почеток}} {{col-2}} * [[Vatra]] ft. [[Massimo]] – ''Nama se nikud ne žuri'' (2018.) * [[Gibonni]] – ''Nisi više moja bol'' (2018.) * [[Massimo]] – ''Lice varalice'' (2018.) * [[Nina Kraljić]] – ''Lighthouse'' (2016.) * [[Gibonni]] – ''Udica'' (2016.) * [[2Cellos]] – ''The Show Must Go On'' (2016.) * [[Vatra]] – ''Saturn'' (2014.) * [[Vatra]] – ''Tango'' (2014.) * [[Edo Maajka]] – ''Panika'' (2011.) * [[Vatra]] ft. [[Damir Urban]] – ''Tremolo'' (2011.) {{col-2}} * [[Hladno pivo]] – ''Ezoterija'' (2011.) * [[Gibonni]] – ''Vesla na vodi'' (2011.) * [[Gibonni]] – ''Toleranca'' (2010.) * [[Gibonni]] – ''Žeđam'' (2009.) * [[Ramirez]] – ''Fantastično, bezobrazno'' (2009.) * [[Lollobrigida]] – ''Volim te'' (2009.) * [[Vatra]] – ''Svjetla i sirene'' (2009.) * [[Vatra]] – ''Eskim'' (2008.) {{Столб-крај}} == Награди и признанија == === Избрани награди === * ''Кантри Дулум'' – Специјално признание, 27-ми ITF'CRO (2024) * ''Дулум Земље'' – „Најдобра земјоделска изложба во светот“, Меѓународна федерација на земјоделски новинари (IFAJ) (2023) * ''Дулум земја'' – Награда Марко Поло за најдобра серија патнички документарни филмови, FIJET (2023) * ''Лажу фотографија'' – Порин награда за најдобро видео издание (2022) * ''Сè е подобро со малку FOREO имагинација™'' – Награди за видео Oriđiđi (OVA), Награда за најдобра кинематографија и режија (2022) * ''Сè е подобро со малку FOREO имагинација™'' – Награди за оригинално видео (OVA), Гран при (2022) * ''Биди уникатен. Осмели се да бидеш ТИ'' – Oriđiđi Video Awards (OVA), награда за јавно добро и позитивна промена (2022) * ''[[Posljednji Bunar|Последниот бунар]]'' – Меѓународен фестивал на зелен филм во Краков, 3-та награда за најдобар долгометражен филм (2019) * ''[[Posljednji Bunar|Последниот бунар]]'' – Филмски фестивал „Твистед Дримс“ во Милвоки, најдобар краток филм (2019) * ''[[Posljednji Bunar|Последниот бунар]]'' – Меѓународен филмски фестивал „Скепто“, Специјална награда за човек/природа (2019) * ''[[Posljednji Bunar|„Последниот бунар“]]'' – Филмски фестивал „Крај на деновите“, најдобар апокалиптичен филм (2019) * ''Петти кат лево'' – Фестивал на инди-кратки филмови во Лос Анџелес, најдобар краток филм (2019) * ''[[Posljednji Bunar|Последниот бунар]]'' – Филмски фестивал во Тузла, најдобар краток филм (2018) * ''[[Posljednji Bunar|Последниот бунар]]'' – Филмски фестивал „Нова ренесанса“, најдобар краток филм од научната фантастика (2018) * ''[[Posljednji Bunar|Последниот бунар]]'' – Австриски фестивал на независен филм, најдобар краток филм (2018) * ''[[Posljednji Bunar|Последниот бунар]]'' – Филмски награди „Оучи“, награда за најдобар режисер (2018) * ''[[Posljednji Bunar|Последниот бунар]]'' – Филмски награди „Онирос“, најдобар краток филм (2017) * ''[[Posljednji Bunar|Последниот бунар]]'' – Фестивал на прослава на жанрот, најдобар краток филм од научната фантастика (2017) * ''[[Posljednji Bunar|Последниот бунар]]'' – Париски судови Девант, награда Евро судот Девант (2016) * ''Танго'' – номинација за наградата Порин за најдобар видео број (2015) * Награда ''„Езотерија“'' – „Октавијан“ за најдобро музичко видео, „Денови на хрватскиот филм“ (2012) * ''Ескимо'' – номинација за наградата Порин за најдобар видео број (2009) == Белешки == * [https://www.havc.hr/infocentar/novosti/medjunarodna-premijera-filma-posljednji-bunar-filipa-filkovica-na-festivalu-u-grenobleu HAVC – Меѓународна премиера на филмот ''„Последниот бунар“''] * [https://www.telegram.hr/kultura/jucer-je-na-zff-u-bila-hrvatska-premijera-posljednjeg-bunara-nagradivanog-kratkog-sci-fi-filma-filipa-filkovica/ Телеграм – хрватска премиера на филмот ''„Последниот бунар“''] * [https://www.novilist.hr/ostalo/kultura/izlozbe/filip-filkovic-philatz-kako-sam-izgradio-mali-a-veliki-zagreb/ Нови лист – ''Мали Загреб''] * [https://www.gloria.hr/gl/scena/price/unatoc-preprekama-danas-je-uspjesan-redatelj-zao-mi-je-sto-roditelji-nisu-vjerovali-u-mene-15310530 Глорија – интервју] * [https://buro247.hr/kultura/film-i-kazaliste/novi-kratki-sf-film-hrvatskog-redatelja-kakav-jos-niste-imali-prilike-vidjeti.html Buro247 – ''Последниот бунар''] * [https://www.jutarnji.hr/kultura/film-i-televizija/dulum-zemlje-proglasen-najboljom-agrarnom-emisijom-na-svijetu-15398279 Јутарњи лист – ''Дулум земја'' го прогласи најдоброто земјоделско шоу во светот] * [https://www.vecernji.hr/showbiz/dokumentarna-serija-dulum-zemlje-osvojila-medunarodnu-nagradu-1711645 Вечерњи лист – Награда Марко Поло за ''Дулум земја''] * [https://www.novilist.hr/mozaik/rif/dulum-zemlje-prva-hrvatska-green-film-produkcija/ Нов лист - Сертификат за зелен филм] * [https://www.tportal.hr/showtime/clanak/spot-lazu-fotografije-osvojio-porin-20220328 Tportal – Porin for ''Lies Photos''] * [https://ravnododna.com/philatz-spomenar-ai-zagreb/ Директно до дното – ''Скипбук'' и проекти со вештачка интелигенција] * [https://buro247.hr/kultura/spomenar-filip-filkovic/ Buro247 – ''Албум за спомени''] == Надворешни врски == * [https://www.filipfilkovic.com Официјална веб-страница] * [[imdbname:1870028|IMDb]] {{GLAVNIRASPORED:Filković, Filip}} [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] 652zcbivureisc66q8rtp6xvy0n6b0f 0 1395686 5563027 2026-05-24T18:31:33Z IvanKonev123 98191 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:hr:Special:Redirect/revision/6277228|Ante Babaja]]“ 5563027 wikitext text/x-wiki {{Глумец | име = Анте Бабаја | изворно_име = Ante Babaja | активни_години = 1949-2007 | датум_на_раѓање = [[6 ноември]] [[1927.]] | место_на_раѓање = [[Имотски]] | место_на_смрт = [[Загреб]] | награди = Голема бронзена арена за најдобар филм (1967), [[Награда Владимир Назор]] за животно дело (1988), Голема награда на 16-тите Денови на хрватскиот филм (2007), Октавијан за најдобар документарен филм (2007), Октавијан за животно дело (2007) | датум_на_смрт = [[14 јануари]] [[2010]] | занимање = режисер, сценарист }} '''Анте Бабаја''' ([[Imotski|Имотски]], [[6 октомври]] [[1927]] – [[Загреб]], [[14 јануари]] [[2010|2010 година]]) – хрватски филмски [[Филмски режисер|режисер]] и [[сценарист]]. ељњ њ њ њ њ дљ њ љедњеабедњедњ асфвњен ив2391ефнв 13кф2вн ињј љ32фвец в 3ев љњв еањвењ дскпацн ењкљњ вни њквп ,лељ и2јф9њв сднље љев љ ев сд сњр ф њдб њеањд свд њд дљ њд дљ њд Работел како професор на Академијата за театар, филм и телевизија, денешна [[Akademiji dramske umjetnosti|Академија за драмски уметности]], и го основал нејзиниот филмски оддел, каде што станал професор емеритус по пензионирањето. Тој низ својата работа режирал [[Документарен филм|документарци,]] меѓу кои се издвојува филмот „Чујеш ли ме?“, а неговите документарно-есеистички филмови „Тијело“, „Кабина“ и „Чекаоница“ биле многу значајни. Карактеристично за неговата работа во играни филмови било тоа што повеќе се занимавал со искуствата на хероите отколку со заплетот, а неговите филмови често се базирале на литературни дела: ''[[Carevo novo ruho (1961)|Царево ново рухо]]'', ''[[Pravda (film)|Правда]]'', ''[[Бреза (филм од 1967)|Бреза]]'', ''[[Mirisi, zlato i tamjan (1971)|Мириси, злато и тамјан]]'' и ''[[Izgubljeni zavičaj (1980)|Изгубљени завичај]]'' и воедно често соработувал со писателот [[Slobodan Novak|Слободан Новак]] на адаптацијата на неговите дела. == Филмографија == === Директор === * Еден ден во Риека (1955), * Огледало (1955), * Недоразбирање (1958), * Лактот како таков (1959), * [[Carevo novo ruho (1961)|„Новата облека на царот“]] (1961) * [[Pravda (1962)|Правда]] (1962), * Жири (1962), * Љубов (1963), * [[Tijelo (1964)|Телото]] (1964), * Патоказите стојат мирно (1964), * [[Čuješ li me? (1965)|Ме слушаш ли?]] (1965) * Колибата (1966), * [[Бреза (филм од 1967)|Бреза]] (1967), * [[Mirisi, zlato i tamjan (1971)|Мириси, злато и темјан]] (1971), * Басна (1974) * Чекалница (1975), * Стари жени (1976), * Можеш ли да ме чуеш сега? (1978) * [[Izgubljeni zavičaj (1980.)|Изгубена татковина]] (1980), * [[Kamenita vrata (1992.)|Камената порта]] (1992), * [[Dobro jutro (2007.)|Добро утро]] (2007). === Сценарист === * [[Tijelo (1964)|Телото]] (1964), * [[Бреза (филм од 1967)|Бреза]] (1967), * [[Mirisi, zlato i tamjan (1971)|Мирисот на злато и темјан]] (1971) * [[Izgubljeni zavičaj (1980)|Изгубена татковина]] (1980), * [[Kamenita vrata (1992)|Камената порта]] (1992). == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20070607042757/http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=192 Биографија на www.film.hr] * [http://www.filmski-programi.hr/baza_redatelj.php?id=23 Биографија на www.filmski-programi hr] * {{Imdb име|id=0044726}} {{Dobitnici nagrade Vladimir Nazor za filmsku umjetnost}}{{GLAVNIRASPORED:Babaja, Ante}} [[Категорија:Хрватски сценаристи]] [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] q48rsscmgwj93wr5umqx0klobsj8ank 5563028 5563027 2026-05-24T18:32:17Z IvanKonev123 98191 5563028 wikitext text/x-wiki {{Глумец | име = Анте Бабаја | изворно_име = Ante Babaja | активни_години = 1949-2007 | датум_на_раѓање = [[6 ноември]] [[1927.]] | место_на_раѓање = [[Имотски]] | место_на_смрт = [[Загреб]] | награди = Голема бронзена арена за најдобар филм (1967), [[Награда Владимир Назор]] за животно дело (1988), Голема награда на 16-тите Денови на хрватскиот филм (2007), Октавијан за најдобар документарен филм (2007), Октавијан за животно дело (2007) | датум_на_смрт = [[14 јануари]] [[2010]] | занимање = режисер, сценарист }} '''Анте Бабаја''' ([[Imotski|Имотски]], [[6 октомври]] [[1927]] – [[Загреб]], [[14 јануари]] [[2010|2010 година]]) – хрватски филмски [[Филмски режисер|режисер]] и [[сценарист]]. Работел како професор на Академијата за театар, филм и телевизија, денешна [[Akademiji dramske umjetnosti|Академија за драмски уметности]], и го основал нејзиниот филмски оддел, каде што станал професор емеритус по пензионирањето. Тој низ својата работа режирал [[Документарен филм|документарци,]] меѓу кои се издвојува филмот „Чујеш ли ме?“, а неговите документарно-есеистички филмови „Тијело“, „Кабина“ и „Чекаоница“ биле многу значајни. Карактеристично за неговата работа во играни филмови било тоа што повеќе се занимавал со искуствата на хероите отколку со заплетот, а неговите филмови често се базирале на литературни дела: ''[[Carevo novo ruho (1961)|Царево ново рухо]]'', ''[[Pravda (film)|Правда]]'', ''[[Бреза (филм од 1967)|Бреза]]'', ''[[Mirisi, zlato i tamjan (1971)|Мириси, злато и тамјан]]'' и ''[[Izgubljeni zavičaj (1980)|Изгубљени завичај]]'' и воедно често соработувал со писателот [[Slobodan Novak|Слободан Новак]] на адаптацијата на неговите дела. == Филмографија == === Директор === * Еден ден во Риека (1955), * Огледало (1955), * Недоразбирање (1958), * Лактот како таков (1959), * [[Carevo novo ruho (1961)|„Новата облека на царот“]] (1961) * [[Pravda (1962)|Правда]] (1962), * Жири (1962), * Љубов (1963), * [[Tijelo (1964)|Телото]] (1964), * Патоказите стојат мирно (1964), * [[Čuješ li me? (1965)|Ме слушаш ли?]] (1965) * Колибата (1966), * [[Бреза (филм од 1967)|Бреза]] (1967), * [[Mirisi, zlato i tamjan (1971)|Мириси, злато и темјан]] (1971), * Басна (1974) * Чекалница (1975), * Стари жени (1976), * Можеш ли да ме чуеш сега? (1978) * [[Izgubljeni zavičaj (1980.)|Изгубена татковина]] (1980), * [[Kamenita vrata (1992.)|Камената порта]] (1992), * [[Dobro jutro (2007.)|Добро утро]] (2007). === Сценарист === * [[Tijelo (1964)|Телото]] (1964), * [[Бреза (филм од 1967)|Бреза]] (1967), * [[Mirisi, zlato i tamjan (1971)|Мирисот на злато и темјан]] (1971) * [[Izgubljeni zavičaj (1980)|Изгубена татковина]] (1980), * [[Kamenita vrata (1992)|Камената порта]] (1992). == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20070607042757/http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=192 Биографија на www.film.hr] * [http://www.filmski-programi.hr/baza_redatelj.php?id=23 Биографија на www.filmski-programi hr] * {{Imdb име|id=0044726}} {{Dobitnici nagrade Vladimir Nazor za filmsku umjetnost}}{{GLAVNIRASPORED:Babaja, Ante}} [[Категорија:Хрватски сценаристи]] [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] tpbbz9s061fyu7dxv99b50y5phmr246 5563029 5563028 2026-05-24T18:32:53Z IvanKonev123 98191 5563029 wikitext text/x-wiki {{Глумец | име = Анте Бабаја | изворно_име = Ante Babaja | активни_години = 1949-2007 | датум_на_раѓање = [[6 ноември]] [[1927.]] | место_на_раѓање = [[Имотски]] | место_на_смрт = [[Загреб]] | награди = Голема бронзена арена за најдобар филм (1967), [[Награда Владимир Назор]] за животно дело (1988), Голема награда на 16-тите Денови на хрватскиот филм (2007), Октавијан за најдобар документарен филм (2007), Октавијан за животно дело (2007) | датум_на_смрт = [[14 јануари]] [[2010]] | занимање = режисер, сценарист }} '''Анте Бабаја''' ([[Imotski|Имотски]], [[6 октомври]] [[1927]] – [[Загреб]], [[14 јануари]] [[2010|2010 година]]) – хрватски филмски [[Филмски режисер|режисер]] и [[сценарист]]. == Образование и кариера == Бабаја завршил средно училиште во [[Загреб]] пред да се запише на [[Универзитетот во Загреб]] каде што студирал право и економија. Почнал да работи во филмската режија во 1949 година, а неговата прва работа била како помошник-режисер на [[Крешимир Голик]] на снимањето на долгометражниот филм на Голик од 1950 година „Сина 9“ (''Плави 9'').<ref name="filmski">{{cite web|url=http://www.filmski-programi.hr/baza_redatelj.php?id=23|title=Анте Бабаја|publisher=Filmski-programi.hr|language=хрватски|accessdate=25 мај 2010}}</ref> Режисерското деби на Бабаја било краткометражниот документарен филм од 1955 година „Један дан во Ријеци“. Потоа снимил неколку кратки филмови пред да го режира својот прв долгометражен филм „Новите алишта на кралот“ (''Carevo novo ruho'') во 1961 година, екранизирана адаптација на кратката приказна од Ханс Кристијан Андерсен [[Новите алишта на царот|приказна]].<ref name="filmhr">{{cite web|url=http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=192 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070607042757/http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=192 |url-status=dead |archive-date=7 јуни 2007 |title=Анте Бабаја |publisher=FILM.HR |language=хрватски |accessdate=25 мај 2010 }}</ref> Во средината на 1960-тите, Бабаја направил неколку експериментални филмови документарни филмови, пред снимањето на „[[Брезата (филм)|Брезата]]“ (''Бреза'', 1967), неговиот најпознат филм кој денес се смета за еден од класичните филмови на хрватското кино.<ref name="filmski"/> Во следните децении Бабаја се сврте кон режирање документарни филмови и сними само неколку играни филмови. Сепак, филмови како „Злато, темјан и смирна“ (''Мириси, злато и тамјан'', 1971) и „Изгубена татковина'' (''Изгубени завичај'', 1980) исто така беа дочекани со значителни критички признанија.<ref name="filmhr"/> Тој беше и долгогодишен професор на Загрепската академија за драмски уметности, а во 1988 година ја доби наградата [[Владимир Назор]] за животно дело.<ref name="filmhr"/> Работел како професор на Академијата за театар, филм и телевизија, денешна [[Akademiji dramske umjetnosti|Академија за драмски уметности]], и го основал нејзиниот филмски оддел, каде што станал професор емеритус по пензионирањето. Тој низ својата работа режирал [[Документарен филм|документарци,]] меѓу кои се издвојува филмот „Чујеш ли ме?“, а неговите документарно-есеистички филмови „Тијело“, „Кабина“ и „Чекаоница“ биле многу значајни. Карактеристично за неговата работа во играни филмови било тоа што повеќе се занимавал со искуствата на хероите отколку со заплетот, а неговите филмови често се базирале на литературни дела: ''[[Carevo novo ruho (1961)|Царево ново рухо]]'', ''[[Pravda (film)|Правда]]'', ''[[Бреза (филм од 1967)|Бреза]]'', ''[[Mirisi, zlato i tamjan (1971)|Мириси, злато и тамјан]]'' и ''[[Izgubljeni zavičaj (1980)|Изгубљени завичај]]'' и воедно често соработувал со писателот [[Slobodan Novak|Слободан Новак]] на адаптацијата на неговите дела. == Филмографија == === Директор === * Еден ден во Риека (1955), * Огледало (1955), * Недоразбирање (1958), * Лактот како таков (1959), * [[Carevo novo ruho (1961)|„Новата облека на царот“]] (1961) * [[Pravda (1962)|Правда]] (1962), * Жири (1962), * Љубов (1963), * [[Tijelo (1964)|Телото]] (1964), * Патоказите стојат мирно (1964), * [[Čuješ li me? (1965)|Ме слушаш ли?]] (1965) * Колибата (1966), * [[Бреза (филм од 1967)|Бреза]] (1967), * [[Mirisi, zlato i tamjan (1971)|Мириси, злато и темјан]] (1971), * Басна (1974) * Чекалница (1975), * Стари жени (1976), * Можеш ли да ме чуеш сега? (1978) * [[Izgubljeni zavičaj (1980.)|Изгубена татковина]] (1980), * [[Kamenita vrata (1992.)|Камената порта]] (1992), * [[Dobro jutro (2007.)|Добро утро]] (2007). === Сценарист === * [[Tijelo (1964)|Телото]] (1964), * [[Бреза (филм од 1967)|Бреза]] (1967), * [[Mirisi, zlato i tamjan (1971)|Мирисот на злато и темјан]] (1971) * [[Izgubljeni zavičaj (1980)|Изгубена татковина]] (1980), * [[Kamenita vrata (1992)|Камената порта]] (1992). == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20070607042757/http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=192 Биографија на www.film.hr] * [http://www.filmski-programi.hr/baza_redatelj.php?id=23 Биографија на www.filmski-programi hr] * {{Imdb име|id=0044726}} {{Dobitnici nagrade Vladimir Nazor za filmsku umjetnost}}{{GLAVNIRASPORED:Babaja, Ante}} [[Категорија:Хрватски сценаристи]] [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] b58b9l616braoe6cwf1n0zd31d74kdj 5563032 5563029 2026-05-24T18:37:54Z IvanKonev123 98191 5563032 wikitext text/x-wiki {{Глумец | име = Анте Бабаја | изворно_име = Ante Babaja | активни_години = 1949-2007 | датум_на_раѓање = [[6 ноември]] [[1927.]] | место_на_раѓање = [[Имотски]] | место_на_смрт = [[Загреб]] | награди = Голема бронзена арена за најдобар филм (1967), [[Награда Владимир Назор]] за животно дело (1988), Голема награда на 16-тите Денови на хрватскиот филм (2007), Октавијан за најдобар документарен филм (2007), Октавијан за животно дело (2007) | датум_на_смрт = [[14 јануари]] [[2010]] | занимање = режисер, сценарист }} '''Анте Бабаја''' ([[Imotski|Имотски]], [[6 октомври]] [[1927]] – [[Загреб]], [[14 јануари]] [[2010|2010 година]]) – хрватски филмски [[Филмски режисер|режисер]] и [[сценарист]]. == Образование и кариера == Роден во [[Имотски]], средно училиште завршил во [[Загреб]], и после се запишал на [[Универзитетот во Загреб]] каде што студирал право и економија. Почнал да работи во филмската режија во 1949 година, а неговата прва работа била како помошник-режисер на [[Крешимир Голик]] на снимањето на долгометражниот филм на Голик од 1950 година „Сина 9“ (''Плави 9'').<ref name="filmski">{{cite web|url=http://www.filmski-programi.hr/baza_redatelj.php?id=23|title=Анте Бабаја|publisher=Filmski-programi.hr|language=хрватски|accessdate=25 мај 2010}}</ref> Режисерското деби на Бабаја било краткометражниот документарен филм од 1955 година „Један дан во Ријеци“ и потоа снимил неколку кратки филмови пред да го режира својот прв долгометражен филм „Новите алишта на кралот“ (''Carevo novo ruho'') во 1961 година, екранизирана адаптација на кратката приказна од Ханс Кристијан Андерсен [[Новите алишта на царот|приказна]].<ref name="filmhr">{{cite web|url=http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=192 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070607042757/http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=192 |url-status=dead |archive-date=7 јуни 2007 |title=Анте Бабаја |publisher=FILM.HR |language=хрватски |accessdate=25 мај 2010 }}</ref> Во средината на 60 години на 20 век направил неколку експериментални документарни филмови, пред снимањето на „[[Брезата (филм)|Брезата]]“ (''Бреза'', 1967), неговиот најпознат филм кој денес се смета за еден од класичните филмови на хрватското кино.<ref name="filmski" /> Во следните децении Бабаја се осврнал кон режирање документарни филмови и снимил само неколку играни филмови, но сепак филмовите како „Злато, темјан и смирна“ (''Мириси, злато и тамјан'', 1971) и „Изгубена татковина'' (''Изгубени завичај'', 1980) исто така биле дочекани со значителни критички признанија.<ref name="filmhr" />'' Тој бил и долгогодишен професор на Загрепската академија за драмски уметности и го основал нејзиниот филмски оддел, каде што станал професор емеритус по пензионирањето. а во 1988 година ја добил наградата [[Владимир Назор]] за животно дело.<ref name="filmhr" /> Тој низ својата работа режирал [[Документарен филм|документарци,]] меѓу кои се издвојува филмот „Чујеш ли ме?“, а неговите документарно-есеистички филмови „Тијело“, „Кабина“ и „Чекаоница“ биле многу значајни. Карактеристично за неговата работа во играни филмови било тоа што повеќе се занимавал со искуствата на хероите отколку со заплетот, а неговите филмови често се базирале на литературни дела: ''[[Carevo novo ruho (1961)|Царево ново рухо]]'', ''[[Pravda (film)|Правда]]'', ''[[Бреза (филм од 1967)|Бреза]]'', ''[[Mirisi, zlato i tamjan (1971)|Мириси, злато и тамјан]]'' и ''[[Izgubljeni zavičaj (1980)|Изгубљени завичај]]'' и воедно често соработувал со писателот [[Slobodan Novak|Слободан Новак]] на адаптацијата на неговите дела. == Филмографија == === Директор === * Еден ден во Риека (1955), * Огледало (1955), * Недоразбирање (1958), * Лактот како таков (1959), * [[Carevo novo ruho (1961)|„Новата облека на царот“]] (1961) * [[Pravda (1962)|Правда]] (1962), * Жири (1962), * Љубов (1963), * [[Tijelo (1964)|Телото]] (1964), * Патоказите стојат мирно (1964), * [[Čuješ li me? (1965)|Ме слушаш ли?]] (1965) * Колибата (1966), * [[Бреза (филм од 1967)|Бреза]] (1967), * [[Mirisi, zlato i tamjan (1971)|Мириси, злато и темјан]] (1971), * Басна (1974) * Чекалница (1975), * Стари жени (1976), * Можеш ли да ме чуеш сега? (1978) * [[Izgubljeni zavičaj (1980.)|Изгубена татковина]] (1980), * [[Kamenita vrata (1992.)|Камената порта]] (1992), * [[Dobro jutro (2007.)|Добро утро]] (2007). === Сценарист === * [[Tijelo (1964)|Телото]] (1964), * [[Бреза (филм од 1967)|Бреза]] (1967), * [[Mirisi, zlato i tamjan (1971)|Мирисот на злато и темјан]] (1971) * [[Izgubljeni zavičaj (1980)|Изгубена татковина]] (1980), * [[Kamenita vrata (1992)|Камената порта]] (1992). == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20070607042757/http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=192 Биографија на www.film.hr] * [http://www.filmski-programi.hr/baza_redatelj.php?id=23 Биографија на www.filmski-programi hr] * {{Imdb име|id=0044726}} {{Dobitnici nagrade Vladimir Nazor za filmsku umjetnost}}{{GLAVNIRASPORED:Babaja, Ante}} [[Категорија:Хрватски сценаристи]] [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] 659pyr17xtdey1pf5mltwrfasa0vhdp 0 1395687 5563030 2026-05-24T18:33:31Z JohnyTheMan123 76370 создавање страна за Прилепското женско училиште 5563030 wikitext text/x-wiki '''Прилепското женско училиште''' е формирано во [[Прилеп]], во втората половина на XIX век, поточно во 1865 година, а конечно престанало да постои за време на [[Балкански војни|Балканските војни]] 1912-1913 година. Отворањето на училиштето се случува благодарание на прогресивната прилепска младина и Прилепската црковно-училишна општина. == Историја == Основањето на женското училиште во Прилеп е поврзано со името на учителката [[Недела Петкова]] (баба Недела). Бројот на запишани ученички во текот на постоењето на училиштето се движел меѓу 120 до 180 ученички. По две години работа Петкова го напуштила Прилеп, со што училиштето било привремено затворено. Повторното отворање на женско училиште во Прилеп се случило во 1870 година и оттогаш работело непрекинато до 1912/13 година. Во него работеле истакнати учителки од Македонија, како што се Славка (Сава) Палашова, Царевна Миладинова-Алексиева, Севастија Антонова, Захарија Мојсомирчева, Сава Алексиева, Евгенија Ракиџиева (подоцна Јанчулева), Цветанка Сенокозлиева, Тима Мартинова и др. Извесен период директорки на училиштето биле Царевна Миладинова-Алексиева<ref>{{Наведено списание|last=Ковилоски|first=Славчо|title=ПРАВИЛНИЦИТЕ ЗА УЧИЛИШТАТА НА ЦАРЕВНА МИЛАДИНОВА-АЛЕКСИЕВА|url=https://www.researchgate.net/publication/348650704_PRAVILNICITE_ZA_UCILISTATA_NA_CAREVNA_MILADINOVA-ALEKSIEVA_RULES_FOR_SCHOOLS_OF_CAREVNA_MILADINOVA-ALEXIEVA|journal=Гласник на Институтот за национална историја|volume=1-2|pages=65-70}}</ref>, а потоа и Евгенија Јанчулева. <ref>{{cite journal | last = Ковилоски | first = Славчо | authorlink = | coauthors = | year = 2019 | month = | title = Евгенија Јанчулева или за еманципацијата на македонските жени во XIX век | journal = Спектар | publisher = | location = | volume = 73 | issue = | pages = 15 | doi = | id = | url = https://www.academia.edu/44385612 | format = | accessdate = | lang-hide = | lang = }}</ref> Потребата за изградба на посебно женско училиште се зголемила со сè поголемиот број ученици. Поради тоа, големи суми за негова изградба дале познатите прилепски чорбаџии Мирче Бомбол и Христо Фукара. Ова училиште кое било сместено во новоизградената зграда во дворот на црквата [[Црква „Св. Благовештение“ - Прилеп|Св. Благовештение]]. Женското училиште во Прилеп, било едно од најпознатите, ако не и најпознато во втората половина на XIX и почетокот на XX век и било пионир во женското образование во Македонија. == Наводи == == Надворешни врски == * {{cite journal | last = Ковилоски | first = Славчо | authorlink = | coauthors = | year = 2014 | month = | title = Женското образование во Прилеп во XIX век | journal = Спектар | publisher = | location = | volume = 63 | issue = | pages = | doi = | id = | url = https://www.academia.edu/44407026/%D0%BA_FEMALE_EDUCATION_IN_PRILEP_IN_19th_CENTURY | format = | accessdate = | lang-hide = | lang = }} [[Категорија:Историја на Прилеп]] [[Категорија:Образованието во Отоманското Царство]] [[Категорија:Прилеп]] kyqp8s480i58eqcpgqbtd8vcmaadinq 5563031 5563030 2026-05-24T18:36:03Z JohnyTheMan123 76370 5563031 wikitext text/x-wiki '''Прилепското женско училиште''' е формирано во [[Прилеп]], во втората половина на XIX век, поточно во 1865 година, а конечно престанало да постои за време на [[Балкански војни|Балканските војни]] 1912-1913 година. Отворањето на училиштето се случува благодарание на прогресивната прилепска младина и Прилепската црковно-училишна општина. == Историја == Основањето на женското училиште во Прилеп е поврзано со името на учителката [[Недела Петкова]] (баба Недела). Бројот на запишани ученички во текот на постоењето на училиштето се движел меѓу 120 до 180 ученички. По две години работа Петкова го напуштила Прилеп, со што училиштето било привремено затворено. Повторното отворање на женско училиште во Прилеп се случило во 1870 година и оттогаш работело непрекинато до 1912/13 година. Во него работеле истакнати учителки од Македонија, како што се Славка (Сава) Палашова, Царевна Миладинова-Алексиева, Севастија Антонова, Захарија Мојсомирчева, Сава Алексиева, Евгенија Ракиџиева (подоцна Јанчулева), Цветанка Сенокозлиева, Тима Мартинова и др. Извесен период директорки на училиштето биле Царевна Миладинова-Алексиева<ref>{{Наведено списание|last=Ковилоски|first=Славчо|title=ПРАВИЛНИЦИТЕ ЗА УЧИЛИШТАТА НА ЦАРЕВНА МИЛАДИНОВА-АЛЕКСИЕВА|url=https://www.researchgate.net/publication/348650704_PRAVILNICITE_ZA_UCILISTATA_NA_CAREVNA_MILADINOVA-ALEKSIEVA_RULES_FOR_SCHOOLS_OF_CAREVNA_MILADINOVA-ALEXIEVA|journal=Гласник на Институтот за национална историја|volume=1-2|pages=65-70}}</ref>, а потоа и Евгенија Јанчулева. <ref>{{cite journal | last = Ковилоски | first = Славчо | authorlink = | coauthors = | year = 2019 | month = | title = Евгенија Јанчулева или за еманципацијата на македонските жени во XIX век | journal = Спектар | publisher = | location = | volume = 73 | issue = | pages = 15 | doi = | id = | url = https://www.academia.edu/44385612 | format = | accessdate = | lang-hide = | lang = }}</ref> Потребата за изградба на посебно женско училиште се зголемила со сè поголемиот број ученици. Поради тоа, големи суми за негова изградба дале познатите прилепски чорбаџии Мирче Бомбол и Христо Фукара. Ова училиште кое било сместено во новоизградената зграда во дворот на црквата [[Црква „Св. Благовештение“ - Прилеп|Св. Благовештение]]. Женското училиште во Прилеп, било едно од најпознатите, ако не и најпознато во втората половина на XIX и почетокот на XX век и било пионир во женското образование во Македонија. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{cite journal | last = Ковилоски | first = Славчо | authorlink = | coauthors = | year = 2014 | month = | title = Женското образование во Прилеп во XIX век | journal = Спектар | publisher = | location = | volume = 63 | issue = | pages = | doi = | id = | url = https://www.academia.edu/44407026/%D0%BA_FEMALE_EDUCATION_IN_PRILEP_IN_19th_CENTURY | format = | accessdate = | lang-hide = | lang = }} [[Категорија:Историја на Прилеп]] [[Категорија:Образованието во Отоманското Царство]] [[Категорија:Прилеп]] frle0j0if9hhtaumcl44v9ld27ytn54 0 1395688 5563044 2026-05-24T19:38:29Z IvanKonev123 98191 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:hr:Special:Redirect/revision/7417963|Stanka Gjurić]]“ 5563044 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Писател|name=Станка Ѓуриќ|native_name=Stanka Gjurić|birth_place=[[Чаковец]], [[Хрватска]]|awards=[[Награда Звонимир Голоб]] <small>2007.</small>|image=Stanka Gjuric (2010).jpg|caption=Станка Ѓуриќ, 2010|birth_date=[[20 јануари]] [[1966]]|website=http://stankagjuric.from.hr|occupation=академик, поетеса, глумица, модел}}'''Станка Ѓуриќ''' ([[20 јануари]] [[1966]], [[Чаковец]]) – [[Hrvatska književnost|хрватска]] поетеса, есеистка, актерка, филмска режисерка, поранешна манекенка и [[академик]] која работела и како телевизиска водителка во емисијата ''„Метрополис“'' на [[Хрватска радио-телевизија|Хрватската радио и телевизија]]. == Биографија == Станка Ѓуриќ била членка [[Друштво на хрватските книжевници|на Хрватското друштво на писатели]], Хрватското друштво на независни уметници и [[HDS ZAMP|ЗАМП]], а во 2014 година станала членка [[Hrvatska akademska zajednica Domovine i Dijaspore|на Хрватската академија на науките и уметностите во дијаспората (Санкт Гален, Швајцарија)]]. Нејзините песни биле објавени во неколку антологии и збирки, а во 1988 година во Санта Круз, [[Калифорнија]], нејзините песни биле објавени во Американската антологија на светска [[Ljubavna pjesma|љубовна поезија]]. Во [[2007|2007 година,]] таа ја добила [[Nagrada Zvonimir Golob|наградата Звонимир Голоб]] за најубава необјавена љубовна песна. Во 2008 година, таа ја освоила наградата за поезија на меѓународниот поетски собир ''Носиде'' во [[Калабрија]]. Во 2009 година, Ѓуриќ станала почесен советник на Светската турнеја за мир за деца.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://sites.google.com/site/icsndubai/world-peace-tour-4-children|title=Arhivirana kopija|archive-url=https://web.archive.org/web/20140819163405/https://sites.google.com/site/icsndubai/world-peace-tour-4-children|archive-date=19. kolovoza 2014.|accessdate=22. srpnja 2014.}}</ref> д Од [[2006|2006 година,]] таа снимала кратки филмови како независен автор, а со своите кратки [[Филм|играни филмови,]] од кои најпознат бил „Убојите мисли“, учествувала на бројни филмски фестивали<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.culturenet.hr/print.aspx?id=22457/|title=Arhivirana kopija|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304030433/http://www.culturenet.hr/print.aspx?id=22457/|archive-date=4. ožujka 2016.|accessdate=22. srpnja 2014.}}</ref> и освоила бројни меѓународни филмски награди.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.clermont-filmfest.com/index.php?m=131&c=4&o=&id_pers=100251919%2F|title=Arhivirana kopija|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923231536/http://www.clermont-filmfest.com/index.php?m=131&c=4&o=&id_pers=100251919%2F|archive-date=23. rujna 2015.|accessdate=22. srpnja 2014.}}</ref> Во мај 2024 година, на ''Меѓународниот филмски фестивал за климата Фром'' во [[Англија]], со својата филмска поезија насловена како „Без здив“, Ѓуриќ станала член на Глобалното филмско семејство за [[клима]] и [[Okoliš|животна средина]]<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.mnovine.hr/medimurje/nedisuci-nase-cakovcanke-stanke-gjuric-na-filmskom-festivalu-u-engleskoj/|title=Nedišući naše Čakovčanke Stanke Gjurić na filmskom festivalu u Engleskoj|last=Sanja Heric|date=21. travnja 2024.|work=Međimurske novine|accessdate=7. lipnja 2024.}}</ref>, а веќе во ноември истата година, таа претседавала со меѓународното жири на Египетско-американскиот филмски фестивал во [[Њујорк (град)|Њујорк]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://mojzagreb.info/zagreb/hrvatica-stanka-gjuri%C4%87-predsjednica-%C5%BEirija-na-filmskom-festivalu-u-new-yorku/|title=Hrvatica Stanka Gjurić predsjednica žirija na filmskom festivalu u New Yorku|last=kulturni info|date=9. studenog 2024.|work=Moj Zagreb}}</ref> == Дела == === Збирки поезија === * ''Седмиот печат'', 1981 година. * ''Третиот закон'', 1983 година. * ''Момче'', 1986 година. * ''Сонот на браварот'', 1990 година. * ''Il sogno del guardiano'', 1994 година. * ''Противотров или култивирање на лудило'', 1994 година. * ''Противотров или култивирање на лудило'', 1998 година. * ''Сè што сјае'', 2005 година. * ''Казнувачот на добрите навики'', 2005 година. * ''Бездушноста на акварелот'', 2008. * ''Противотров или одгледување лудило / Contravveleno o coltivazione della follia'', 2017 година. * ''Непремостлив'', 2020. === Проза === * ''[[Lekcija o drskosti|Лекција за дрскост]]'', 2000. * ''Дневникот на една Водолија'', 2010 година. * ''Одговорот - Водич за скитници по љубовта'', 2014. * ''[[Umijeće življenja|Уметноста на живеењето]]'', 2015 и 2018 година * ''Одговорот - Водич за скитници по љубовта'' (том II) '', 2015.'' * ''Преку ерос и танатос'', 2017. * ''Откривање на реалноста, 2018 година.'' * ''[[Istina o sreći|Вистината за среќата]]'', 2018 година. * ''Спомен/монографија: Неприкосновен дел'', 2021. * ''Будност'', 2022 година. === Аудио касета === * ''Еротска поезија од Станка Ѓуриќ'', [[Croatia Records|Кроација рекордс]], Загреб, 1999 г. == Филмографија == === Филмски дела === * ''Убиствени мисли'', 2006 година. * ''Спиење и сонување'' 2006. * ''Состанок'', 2006 година. * ''Страста за книги не исчезна'', 2007 * ''Единаесет'' 2007 година. * ''Пророштвото на Лука'', 2007 година. * ''Среќен брод'', 2007 година. * ''Прозорец во дворот'', 2007 година. * ''Акварел'', 2008. * ''Александриски поети'', 2008. * ''Звуци на животот'', 2008 година. * ''Баст'', 2009 година. * ''Приспивна'', 2010. * ''Лавовскиот град'', 2015 година. * ''Пладневен кадар'', 2009 година. * ''Запишан'', 2011 година. * ''Прирачник за неморалност'', 2013 година. * ''За похотата и срцето'', 2013 година. * ''Совршена тетоважа'', 2016 година. * ''Ритам'', 2019. * ''Еднаш, одамна'', 2020 година. * ''Летно утро'', 2022 година. * ''Пријатен апетит!,'' 2022. * ''Леб'', 2022. * ''Линк'', 2022 година. * ''Синот на вештерката'', 2022 година. * ''Шест плачења'', 2023 година. * ''Без здив'', 2023. * ''Политичката коректност ме убива'', 2024. * ''Од Њујорк, со љубов'', 2024. * ''Пресврт'', 2024 година. * ''Маскиран облак'', 2025 година. === Актерски улоги === * „[[Летото на белите рози (филм)|Ѓаволски рај – Тоа лето на бели рози (1989)]]“ како Бела роза ([[1989]]) * „[[Vjetar u mreži|Ветерот во мрежата]]“ како жената од моите соништа ([[1989]]) * „[[Školjka šumi (1990.)|Школка во шумата]]“ како шанкер ([[1990]]) * „[[Vrijeme za …|Време е за...]]“ како снаа ([[1993]]) * „[[Dobar dan|Добро утро]] “ како Дивна ([[1999]]) * „[[TV sudnica|ТВ судница]] “ како жена во бракоразводна постапка од богат маж ([[1999]]) * „[[Tu (2003.)|Ту]] “ како медицинска сестра ([[2003]]) * „[[Kad zvoni?|Кога ѕвони ѕвончето?]]“ како медицинска сестра ([[2005]]) * „[[Spavanje i sanjarenje|Спиење и сонување]]“ како коментатор на настанот (краток филм) ([[2006]]) * „[[Susret s egzibicionistom|Средба со егзибиционистот]]“ како жена (краток филм) ([[2007]]) * „[[S one strane|Од другата страна]]“ како ќерката на старецот ([[2016]]) * „[[Koja je ovo država|Која земја е ова?]]“ како сопругата на Фарук, Ениса ([[2018]]) * „Линк“ (2021) како Станка Ѓуриќ == Извори == <templatestyles src="Izvori/styles.css" />{{Наводи}} == Надворешни врски == * {{Imdb име|id=1125749}} * [http://stankagjuric.from.hr Osobne stranice] [[Категорија:Луѓе од Загреб]] [[Категорија:Луѓе од Чаковец]] [[Категорија:Хрватски писатели]] [[Категорија:Хрватски филмски глумци]] [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] [[Категорија:Хрватски поети]] [[Категорија:Хрватски есеисти]] 8sxw8p7pgu1hhp0iq3zf4whho04c6ho 5563045 5563044 2026-05-24T19:39:37Z IvanKonev123 98191 5563045 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Писател|name=Станка Ѓуриќ|native_name=Stanka Gjurić|birth_place=[[Чаковец]], [[Хрватска]]|awards=[[Награда Звонимир Голоб]] <small>2007.</small>|image=Stanka Gjuric (2010).jpg|caption=Станка Ѓуриќ, 2010|birth_date=[[20 јануари]] [[1966]]|website=http://stankagjuric.from.hr|occupation=академик, поетеса, глумица, модел}}'''Станка Ѓуриќ''' ([[20 јануари]] [[1966]], [[Чаковец]]) – [[Hrvatska književnost|хрватска]] поетеса, есеистка, актерка, филмска режисерка, поранешна манекенка и [[академик]] која работела и како телевизиска водителка во емисијата ''„Метрополис“'' на [[Хрватска радио-телевизија|Хрватската радио и телевизија]]. == Биографија == Станка Ѓуриќ била членка [[Друштво на хрватските книжевници|на Хрватското друштво на писатели]], Хрватското друштво на независни уметници и [[HDS ZAMP|ЗАМП]], а во 2014 година станала членка [[Hrvatska akademska zajednica Domovine i Dijaspore|на Хрватската академија на науките и уметностите во дијаспората (Санкт Гален, Швајцарија)]]. Нејзините песни биле објавени во неколку антологии и збирки, а во 1988 година во Санта Круз, [[Калифорнија]], нејзините песни биле објавени во Американската антологија на светска [[Ljubavna pjesma|љубовна поезија]]. Во [[2007|2007 година,]] таа ја добила [[Nagrada Zvonimir Golob|наградата Звонимир Голоб]] за најубава необјавена љубовна песна. Во 2008 година, таа ја освоила наградата за поезија на меѓународниот поетски собир ''Носиде'' во [[Калабрија]]. Во 2009 година, Ѓуриќ станала почесен советник на Светската турнеја за мир за деца.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://sites.google.com/site/icsndubai/world-peace-tour-4-children|title=Arhivirana kopija|archive-url=https://web.archive.org/web/20140819163405/https://sites.google.com/site/icsndubai/world-peace-tour-4-children|archive-date=19. kolovoza 2014.|accessdate=22. srpnja 2014.}}</ref> Таа е и водителка на забавното шоу „Метрополис“ на [[HTV]] [[2000] и авторка на колумни во весниците: Трен, [[Свијет]], Глорија, [[Слободна Далмација]], [[Вечерњи лист]], [[Неџељна Далмација]] и [[Хрватско слово]].{{Ни} Од [[2006|2006 година,]] таа снимала кратки филмови како независен автор, а со своите кратки [[Филм|играни филмови,]] од кои најпознат бил „Убојите мисли“, учествувала на бројни филмски фестивали<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.culturenet.hr/print.aspx?id=22457/|title=Arhivirana kopija|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304030433/http://www.culturenet.hr/print.aspx?id=22457/|archive-date=4. ožujka 2016.|accessdate=22. srpnja 2014.}}</ref> и освоила бројни меѓународни филмски награди.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.clermont-filmfest.com/index.php?m=131&c=4&o=&id_pers=100251919%2F|title=Arhivirana kopija|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923231536/http://www.clermont-filmfest.com/index.php?m=131&c=4&o=&id_pers=100251919%2F|archive-date=23. rujna 2015.|accessdate=22. srpnja 2014.}}</ref> Во мај 2024 година, на ''Меѓународниот филмски фестивал за климата Фром'' во [[Англија]], со својата филмска поезија насловена како „Без здив“, Ѓуриќ станала член на Глобалното филмско семејство за [[клима]] и [[Okoliš|животна средина]]<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.mnovine.hr/medimurje/nedisuci-nase-cakovcanke-stanke-gjuric-na-filmskom-festivalu-u-engleskoj/|title=Nedišući naše Čakovčanke Stanke Gjurić na filmskom festivalu u Engleskoj|last=Sanja Heric|date=21. travnja 2024.|work=Međimurske novine|accessdate=7. lipnja 2024.}}</ref>, а веќе во ноември истата година, таа претседавала со меѓународното жири на Египетско-американскиот филмски фестивал во [[Њујорк (град)|Њујорк]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://mojzagreb.info/zagreb/hrvatica-stanka-gjuri%C4%87-predsjednica-%C5%BEirija-na-filmskom-festivalu-u-new-yorku/|title=Hrvatica Stanka Gjurić predsjednica žirija na filmskom festivalu u New Yorku|last=kulturni info|date=9. studenog 2024.|work=Moj Zagreb}}</ref> == Дела == === Збирки поезија === * ''Седмиот печат'', 1981 година. * ''Третиот закон'', 1983 година. * ''Момче'', 1986 година. * ''Сонот на браварот'', 1990 година. * ''Il sogno del guardiano'', 1994 година. * ''Противотров или култивирање на лудило'', 1994 година. * ''Противотров или култивирање на лудило'', 1998 година. * ''Сè што сјае'', 2005 година. * ''Казнувачот на добрите навики'', 2005 година. * ''Бездушноста на акварелот'', 2008. * ''Противотров или одгледување лудило / Contravveleno o coltivazione della follia'', 2017 година. * ''Непремостлив'', 2020. === Проза === * ''[[Lekcija o drskosti|Лекција за дрскост]]'', 2000. * ''Дневникот на една Водолија'', 2010 година. * ''Одговорот - Водич за скитници по љубовта'', 2014. * ''[[Umijeće življenja|Уметноста на живеењето]]'', 2015 и 2018 година * ''Одговорот - Водич за скитници по љубовта'' (том II) '', 2015.'' * ''Преку ерос и танатос'', 2017. * ''Откривање на реалноста, 2018 година.'' * ''[[Istina o sreći|Вистината за среќата]]'', 2018 година. * ''Спомен/монографија: Неприкосновен дел'', 2021. * ''Будност'', 2022 година. === Аудио касета === * ''Еротска поезија од Станка Ѓуриќ'', [[Croatia Records|Кроација рекордс]], Загреб, 1999 г. == Филмографија == === Филмски дела === * ''Убиствени мисли'', 2006 година. * ''Спиење и сонување'' 2006. * ''Состанок'', 2006 година. * ''Страста за книги не исчезна'', 2007 * ''Единаесет'' 2007 година. * ''Пророштвото на Лука'', 2007 година. * ''Среќен брод'', 2007 година. * ''Прозорец во дворот'', 2007 година. * ''Акварел'', 2008. * ''Александриски поети'', 2008. * ''Звуци на животот'', 2008 година. * ''Баст'', 2009 година. * ''Приспивна'', 2010. * ''Лавовскиот град'', 2015 година. * ''Пладневен кадар'', 2009 година. * ''Запишан'', 2011 година. * ''Прирачник за неморалност'', 2013 година. * ''За похотата и срцето'', 2013 година. * ''Совршена тетоважа'', 2016 година. * ''Ритам'', 2019. * ''Еднаш, одамна'', 2020 година. * ''Летно утро'', 2022 година. * ''Пријатен апетит!,'' 2022. * ''Леб'', 2022. * ''Линк'', 2022 година. * ''Синот на вештерката'', 2022 година. * ''Шест плачења'', 2023 година. * ''Без здив'', 2023. * ''Политичката коректност ме убива'', 2024. * ''Од Њујорк, со љубов'', 2024. * ''Пресврт'', 2024 година. * ''Маскиран облак'', 2025 година. === Актерски улоги === * „[[Летото на белите рози (филм)|Ѓаволски рај – Тоа лето на бели рози (1989)]]“ како Бела роза ([[1989]]) * „[[Vjetar u mreži|Ветерот во мрежата]]“ како жената од моите соништа ([[1989]]) * „[[Školjka šumi (1990.)|Школка во шумата]]“ како шанкер ([[1990]]) * „[[Vrijeme za …|Време е за...]]“ како снаа ([[1993]]) * „[[Dobar dan|Добро утро]] “ како Дивна ([[1999]]) * „[[TV sudnica|ТВ судница]] “ како жена во бракоразводна постапка од богат маж ([[1999]]) * „[[Tu (2003.)|Ту]] “ како медицинска сестра ([[2003]]) * „[[Kad zvoni?|Кога ѕвони ѕвончето?]]“ како медицинска сестра ([[2005]]) * „[[Spavanje i sanjarenje|Спиење и сонување]]“ како коментатор на настанот (краток филм) ([[2006]]) * „[[Susret s egzibicionistom|Средба со егзибиционистот]]“ како жена (краток филм) ([[2007]]) * „[[S one strane|Од другата страна]]“ како ќерката на старецот ([[2016]]) * „[[Koja je ovo država|Која земја е ова?]]“ како сопругата на Фарук, Ениса ([[2018]]) * „Линк“ (2021) како Станка Ѓуриќ == Извори == <templatestyles src="Izvori/styles.css" />{{Наводи}} == Надворешни врски == * {{Imdb име|id=1125749}} * [http://stankagjuric.from.hr Osobne stranice] [[Категорија:Луѓе од Загреб]] [[Категорија:Луѓе од Чаковец]] [[Категорија:Хрватски писатели]] [[Категорија:Хрватски филмски глумци]] [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] [[Категорија:Хрватски поети]] [[Категорија:Хрватски есеисти]] 4mxej88uzevo3m1dvpckw85tfh15v5z 0 1395689 5563056 2026-05-24T20:02:31Z IvanKonev123 98191 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1332025045|Zvonimir Jurić]]“ 5563056 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>{{Напомена|фудбалер|Звонимир Јуриќ (фудбалер)}}<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> {{Инфокутија Личност|name=Звонимир Јуриќ|native_name=Zvonimir Jurić|occupation=Филмски режисер, сценарист|birth_date={{birth date and age|1971|6|4|df=y}}|birth_place=[[Осиек]], [[СФР Југославија]]|years active=1996 – денес}} '''Звонимир Јуриќ''' ([[Осиек]], 4 јуни 1971) – [[Хрватска|хрватски]] филмски режисер и сценарист кој во 2009 година бил ко-режисер и ко-сценарист на психолошката воена драма од 2009 година насловена ''[[The Blacks (film)|„Црнците“]]''. == Ран живот == Роден во [[Осиек]], [[Социјалистичка Федеративна Република Југославија|СФР Југославија]], на 4 јуни 1971 година, основно и средно завршил во својот роден град, а како тинејџер во 80 години на 20 век се појавил во помали улоги во голем број ТВ серии продуцирани од [[Хрватска радио-телевизија|ТВ Загреб]], како што биле биографската серија од 10 дела ''„Никола Тесла“'' (1977), партизанската серија ''„Непокорени град'' “ (1982) и популарната детска серија „''Смоговци“'' (1982).<ref name="imdb">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.imdb.com/name/nm0432934/|title=Zvonimir Juric|publisher=Internet Movie database|accessdate=20 May 2011}}</ref> == Кариера == По завршување на средното училиште, го поминал семестарот 1991-92 студирајќи филмска режија на [[Loyola Marymount University|Универзитетот Лојола Меримаунт]] во [[Лос Анџелес]], а во 1992 година се вратил во Хрватска и се запишал на одделот за филмска режија на [[Academy of Dramatic Art, University of Zagreb|Академијата за драмски уметности]] во [[Загреб]]. Додека бил студент на академијата, Јуриќ режирал неколку кратки филмови и документарни филмови<ref name="filmhr">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=267|title=Zvonimir Jurić|work=Film.hr|language=hr|archive-url=https://web.archive.org/web/20110514095918/http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=267|archive-date=May 14, 2011|accessdate=20 May 2011}}</ref>, а во 2017 година, тој ја потпишал [[Declaration on the Common Language|Декларацијата за заеднички јазик]] на [[Хрвати|Хрватите]], [[Срби|Србите]], [[Бошњаци|Бошњаците]] и [[Црногорци|Црногорците]]. === Режисерско деби на долгометражен филм === Неговиот [[Directorial debut|режисерски деби]] игран филм (кој го ко-режирал и ко-сценарирал со [[Горан Девиќ]]) бил критички призната психолошка воена драма од 2009 година со наслов ''[[The Blacks (film)|„Црнците“]]'' кој се занимавал со фиктивна единица [[Croatian Army|на хрватската армија]] која одбила да го положи оружјето за време на прекинот на огнот во [[Хрватска војна за независност|Хрватската војна за независност]]<ref name="filmski">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.filmski.net/filmovi/4820|title=Crnci|work=Filmski.net|language=hr|archive-url=https://web.archive.org/web/20110928090731/http://www.filmski.net/filmovi/4820|archive-date=28 September 2011|accessdate=20 May 2011}}</ref>, а филмот им ја донел на Јуриќ и Девиќ [[Golden Arena for Best Director|Златната арена за најдобар режисер]] на [[Пулски филмски фестивал|Филмскиот фестивал во Пула]] во 2009 година, хрватските национални филмски награди. Потоа бил и избран како хрватски кандидат на [[83rd Academy Awards|83-то доделување на наградите]] [[Оскар за најдобар странски филм|Оскар за најдобар филм од неанглиско говорно подрачје]]<ref name="filmneweurope">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.filmneweurope.com/news/croatia/the-blacks-represents-croatia-for-oscar-bid|title=The Blacks represents Croatia for Oscar bid|work=filmneweurope|archive-url=https://web.archive.org/web/20110206004817/http://www.filmneweurope.com/news/croatia/the-blacks-represents-croatia-for-oscar-bid|archive-date=2011-02-06|accessdate=2010-09-30}}</ref>, но за жал не успеал да влезе во конечниот потесен избор.<ref name="Oscar Shortlist">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.oscars.org/press/pressreleases/2011/20110119.html|title=9 Foreign Language Films Continue to Oscar Race|work=oscars.org|accessdate=2011-01-19}}</ref> == Филмографија == * ''Загребски приказни'' ( ''Загребачка цена'' ; 2002; сегмент) * ''Секс, пијалок и крвопролевање'' ( ''Seks, piće i krvoproliće'' ; 2004; сегмент) * ''Црнците'' ( ''Црнци'', 2009; ко-режисер) * ''Жетварот'' ( ''Косач'', 2014) == Наводи == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Наводи|2}} == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20110514095918/http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=267 Звонимир Јуриќ] на Film.hr {{In lang|hr}} * {{Imdb име|0432934}} {{Golden Arena for Best Director}}{{Signatories of the Declaration on the Common Language}}{{Нормативна контрола}}{{DEFAULTSORT:Juric, Zvonimir}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Луѓе од Осиек]] [[Категорија:Хрватски сценаристи]] [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] [[Категорија:Родени во 1971 година]] [[Категорија:Статии со hCards]] pihmnue79aup0cte40kuuhe32tbj460 0 1395690 5563058 2026-05-24T20:08:41Z IvanKonev123 98191 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1304220986|Irena Škorić]]“ 5563058 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>'''Ирена Шкориќ''' ([[Загреб]], 1981) – [[хрватска]] [[Филмски режисер|филмска режисерка]] и [[Сценарист|сценаристка]]. Нејзиниот прв долгометражен филм бил еротската драма ''7 seX 7'', објавена во 2011 година.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.jutarnji.hr/kultura/film_i_tv/irena-skoric-snimila-prvi-hrvatski-erotski-film/949097/|title=Ovo je scena iz prvog hrvatskog erotskog filma koji je snimila žena|last=Drach|first=Saša|date=27 May 2011|work=jutarnji.hr|access-date=21 July 2015|language=Croatian}}</ref> Таа била претседател на Здружението на хрватски филмски режисери од октомври 2014 до февруари 2015 година.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.jutarnji.hr/irena-skoric-je-nova-predsjednica-drustva-filmskih-redatelja/1231538/|title=Društvo filmskih redatelja dobilo predsjednicu|date=28 October 2014|work=jutarnji.hr|access-date=21 July 2015|language=Croatian}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=http://www.jutarnji.hr/skoric--zele-me-smijeniti-s-mjesta-predsjednice-drustva-redatelja/1288020/|title=Irena Škorić: Žele me smijeniti u Društvu redatelja, iza svega stoji Hribar|date=2 February 2015|work=jutarnji.hr|access-date=21 July 2015|language=Croatian}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=http://www.jutarnji.hr/irena-skoric--pokrenuli-su-moju-smjenu-jer-zelim-otrgnuti-drustvo-od-ovisnosti-o-hribaru/1289934/|title=Irena Škorić: Pokrenuli su moju smjenu jer želim otrgnuti Društvo od ovisnosti o Hribaru|last=Šikić|first=Goran|date=6 February 2015|work=jutarnji.hr|access-date=21 July 2015|language=Croatian}}</ref> == Филмографија == {| class="wikitable sortable" style="margin-right: 0;" ! rowspan="2" style="width:33px;" |Year ! rowspan="2" style="width:270px;" |Film ! rowspan="2" style="width:200px;" |Original title ! colspan="3" |Functioned as ! rowspan="2" |Notes |- ! style="width:65px;" |[[Филмски режисер|Director]] ! style="width:65px;" |[[Сценарист|Writer]] ! style="width:65px;" |Producer |- |2003 |''The Glamour and Misery of Kuma Batinusa'' |''Sjaj i bijeda Kume Batinuše'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Не}} |Documentary film |- |2004 |''Fisherman's Tale'' |''Ribanje'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Не}} |Documentary film |- |2004 |''Happiness'' |''Sreća'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Не}} |Short film |- |2005 |''Fire, Water, Flour'' |''Vatra, voda, brašno'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Не}} |Documentary film |- |2006 |''Trace of My Hands'' |''Mojih ruku trag'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Не}} |Documentary film |- |2007 |''F. Y.'' |''P. M.'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Не}} |Documentary film |- |2007 |''You Scratch My Back, I'll Scratch Yours'' |''Ti meni, ja tebi'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Не}} |Documentary film |- |2008 |''Under Surveillance'' |''Pod nadzorom'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Не}} |Short film |- |2008 |''Farewell'' |''Rastanak'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Не}} |Short film |- |2010 |''March 9th'' |''9. ožujak'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Не}} |Short film |- |2010 |''Demon from Kragujevac'' |''Demon iz Kragujevca'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Не}} |Short film |- |2010 |''The Destiny of Line 13'' |''Sudbina broja 13'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Да}} |Documentary film |- |2010 |''Berislav S. The Trial'' |''Berislav Š. Proces'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Да}} |Documentary film |- |2010 |''Screenplay for Ordinary Life'' |''Scenarij za običan život'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Да}} |Short film |- |2011 |''Farewell 2'' |''Rastanak 2'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Да}} |Short film |- |2011 |''7 seX 7'' |''7 seX 7'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Да}} | |- |2013 |''I love YU'' |''I love YU'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Да}} |Short film |- |2014 |''Dear Lastan!'' |''Dragi Lastane!'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Да}} |Documentary film |- |2014 |''Midnight Gray'' |''Ponoćno sivo'' | {{Не}} | {{Не}} | {{Да}} | |- |2014 |''The Bridge at the End of the World'' |''Most na kraju svijeta'' | {{Не}} | {{Не}} | {{Да}} | |- |2016 |''Unwanted Heritage'' |''Neželjena baština'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Да}} |Documentary film |- |2024 |''Cat's Cry'' |''Mačji krik'' | {{Не}} | {{Не}} | {{Да}} |Feature film |} == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{Imdb име|2406808}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1981 година]] [[Категорија:Статии со hCards]] qpuqe5qz5xw5txkbahuih94yg31u9a9 5563060 5563058 2026-05-24T20:12:19Z IvanKonev123 98191 5563060 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Irena Škorić | image = | image_size = | caption = Burton at the 2012 [[San Diego Comic-Con International]]. | birth_date = {{Birth year and age|1981}} | birth_place = [[Загреб]], [[СФР Југославија]] | alma_mater = [[Академија за драмски уметности, Универзитет во Загреб]] | occupation = Филмски режисер, филмски продуцент, писател | years_active = 1998–денес | spouse = | children = | website = {{URL|http://www.irenaskoric.com}} }} '''Ирена Шкориќ''' ([[Загреб]], 1981) – [[хрватска]] [[Филмски режисер|филмска режисерка]] и [[Сценарист|сценаристка]]. Нејзиниот прв долгометражен филм бил еротската драма ''7 seX 7'', објавена во 2011 година.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.jutarnji.hr/kultura/film_i_tv/irena-skoric-snimila-prvi-hrvatski-erotski-film/949097/|title=Ovo je scena iz prvog hrvatskog erotskog filma koji je snimila žena|last=Drach|first=Saša|date=27 May 2011|work=jutarnji.hr|access-date=21 July 2015|language=Croatian}}</ref> Таа била претседател на Здружението на хрватски филмски режисери од октомври 2014 до февруари 2015 година.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.jutarnji.hr/irena-skoric-je-nova-predsjednica-drustva-filmskih-redatelja/1231538/|title=Društvo filmskih redatelja dobilo predsjednicu|date=28 October 2014|work=jutarnji.hr|access-date=21 July 2015|language=Croatian}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=http://www.jutarnji.hr/skoric--zele-me-smijeniti-s-mjesta-predsjednice-drustva-redatelja/1288020/|title=Irena Škorić: Žele me smijeniti u Društvu redatelja, iza svega stoji Hribar|date=2 February 2015|work=jutarnji.hr|access-date=21 July 2015|language=Croatian}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=http://www.jutarnji.hr/irena-skoric--pokrenuli-su-moju-smjenu-jer-zelim-otrgnuti-drustvo-od-ovisnosti-o-hribaru/1289934/|title=Irena Škorić: Pokrenuli su moju smjenu jer želim otrgnuti Društvo od ovisnosti o Hribaru|last=Šikić|first=Goran|date=6 February 2015|work=jutarnji.hr|access-date=21 July 2015|language=Croatian}}</ref> == Филмографија == {| class="wikitable sortable" style="margin-right: 0;" ! rowspan="2" style="width:33px;" |Year ! rowspan="2" style="width:270px;" |Film ! rowspan="2" style="width:200px;" |Original title ! colspan="3" |Functioned as ! rowspan="2" |Notes |- ! style="width:65px;" |[[Филмски режисер|Director]] ! style="width:65px;" |[[Сценарист|Writer]] ! style="width:65px;" |Producer |- |2003 |''The Glamour and Misery of Kuma Batinusa'' |''Sjaj i bijeda Kume Batinuše'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Не}} |Documentary film |- |2004 |''Fisherman's Tale'' |''Ribanje'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Не}} |Documentary film |- |2004 |''Happiness'' |''Sreća'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Не}} |Short film |- |2005 |''Fire, Water, Flour'' |''Vatra, voda, brašno'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Не}} |Documentary film |- |2006 |''Trace of My Hands'' |''Mojih ruku trag'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Не}} |Documentary film |- |2007 |''F. Y.'' |''P. M.'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Не}} |Documentary film |- |2007 |''You Scratch My Back, I'll Scratch Yours'' |''Ti meni, ja tebi'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Не}} |Documentary film |- |2008 |''Under Surveillance'' |''Pod nadzorom'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Не}} |Short film |- |2008 |''Farewell'' |''Rastanak'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Не}} |Short film |- |2010 |''March 9th'' |''9. ožujak'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Не}} |Short film |- |2010 |''Demon from Kragujevac'' |''Demon iz Kragujevca'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Не}} |Short film |- |2010 |''The Destiny of Line 13'' |''Sudbina broja 13'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Да}} |Documentary film |- |2010 |''Berislav S. The Trial'' |''Berislav Š. Proces'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Да}} |Documentary film |- |2010 |''Screenplay for Ordinary Life'' |''Scenarij za običan život'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Да}} |Short film |- |2011 |''Farewell 2'' |''Rastanak 2'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Да}} |Short film |- |2011 |''7 seX 7'' |''7 seX 7'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Да}} | |- |2013 |''I love YU'' |''I love YU'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Да}} |Short film |- |2014 |''Dear Lastan!'' |''Dragi Lastane!'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Да}} |Documentary film |- |2014 |''Midnight Gray'' |''Ponoćno sivo'' | {{Не}} | {{Не}} | {{Да}} | |- |2014 |''The Bridge at the End of the World'' |''Most na kraju svijeta'' | {{Не}} | {{Не}} | {{Да}} | |- |2016 |''Unwanted Heritage'' |''Neželjena baština'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Да}} |Documentary film |- |2024 |''Cat's Cry'' |''Mačji krik'' | {{Не}} | {{Не}} | {{Да}} |Feature film |} == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{Imdb име|2406808}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1981 година]] [[Категорија:Статии со hCards]] ndodmsg9n4x5wai78ia3op6603q3vpt 5563061 5563060 2026-05-24T20:12:43Z IvanKonev123 98191 5563061 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Ирена Шкориќ<br>Irena Škorić | image = | image_size = | caption = Burton at the 2012 [[San Diego Comic-Con International]]. | birth_date = {{Birth year and age|1981}} | birth_place = [[Загреб]], [[СФР Југославија]] | alma_mater = [[Академија за драмски уметности, Универзитет во Загреб]] | occupation = Филмски режисер, филмски продуцент, писател | years_active = 1998–денес | spouse = | children = | website = {{URL|http://www.irenaskoric.com}} }} '''Ирена Шкориќ''' ([[Загреб]], 1981) – [[хрватска]] [[Филмски режисер|филмска режисерка]] и [[Сценарист|сценаристка]]. Нејзиниот прв долгометражен филм бил еротската драма ''7 seX 7'', објавена во 2011 година.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.jutarnji.hr/kultura/film_i_tv/irena-skoric-snimila-prvi-hrvatski-erotski-film/949097/|title=Ovo je scena iz prvog hrvatskog erotskog filma koji je snimila žena|last=Drach|first=Saša|date=27 May 2011|work=jutarnji.hr|access-date=21 July 2015|language=Croatian}}</ref> Таа била претседател на Здружението на хрватски филмски режисери од октомври 2014 до февруари 2015 година.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.jutarnji.hr/irena-skoric-je-nova-predsjednica-drustva-filmskih-redatelja/1231538/|title=Društvo filmskih redatelja dobilo predsjednicu|date=28 October 2014|work=jutarnji.hr|access-date=21 July 2015|language=Croatian}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=http://www.jutarnji.hr/skoric--zele-me-smijeniti-s-mjesta-predsjednice-drustva-redatelja/1288020/|title=Irena Škorić: Žele me smijeniti u Društvu redatelja, iza svega stoji Hribar|date=2 February 2015|work=jutarnji.hr|access-date=21 July 2015|language=Croatian}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=http://www.jutarnji.hr/irena-skoric--pokrenuli-su-moju-smjenu-jer-zelim-otrgnuti-drustvo-od-ovisnosti-o-hribaru/1289934/|title=Irena Škorić: Pokrenuli su moju smjenu jer želim otrgnuti Društvo od ovisnosti o Hribaru|last=Šikić|first=Goran|date=6 February 2015|work=jutarnji.hr|access-date=21 July 2015|language=Croatian}}</ref> == Филмографија == {| class="wikitable sortable" style="margin-right: 0;" ! rowspan="2" style="width:33px;" |Year ! rowspan="2" style="width:270px;" |Film ! rowspan="2" style="width:200px;" |Original title ! colspan="3" |Functioned as ! rowspan="2" |Notes |- ! style="width:65px;" |[[Филмски режисер|Director]] ! style="width:65px;" |[[Сценарист|Writer]] ! style="width:65px;" |Producer |- |2003 |''The Glamour and Misery of Kuma Batinusa'' |''Sjaj i bijeda Kume Batinuše'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Не}} |Documentary film |- |2004 |''Fisherman's Tale'' |''Ribanje'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Не}} |Documentary film |- |2004 |''Happiness'' |''Sreća'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Не}} |Short film |- |2005 |''Fire, Water, Flour'' |''Vatra, voda, brašno'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Не}} |Documentary film |- |2006 |''Trace of My Hands'' |''Mojih ruku trag'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Не}} |Documentary film |- |2007 |''F. Y.'' |''P. M.'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Не}} |Documentary film |- |2007 |''You Scratch My Back, I'll Scratch Yours'' |''Ti meni, ja tebi'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Не}} |Documentary film |- |2008 |''Under Surveillance'' |''Pod nadzorom'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Не}} |Short film |- |2008 |''Farewell'' |''Rastanak'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Не}} |Short film |- |2010 |''March 9th'' |''9. ožujak'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Не}} |Short film |- |2010 |''Demon from Kragujevac'' |''Demon iz Kragujevca'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Не}} |Short film |- |2010 |''The Destiny of Line 13'' |''Sudbina broja 13'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Да}} |Documentary film |- |2010 |''Berislav S. The Trial'' |''Berislav Š. Proces'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Да}} |Documentary film |- |2010 |''Screenplay for Ordinary Life'' |''Scenarij za običan život'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Да}} |Short film |- |2011 |''Farewell 2'' |''Rastanak 2'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Да}} |Short film |- |2011 |''7 seX 7'' |''7 seX 7'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Да}} | |- |2013 |''I love YU'' |''I love YU'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Да}} |Short film |- |2014 |''Dear Lastan!'' |''Dragi Lastane!'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Да}} |Documentary film |- |2014 |''Midnight Gray'' |''Ponoćno sivo'' | {{Не}} | {{Не}} | {{Да}} | |- |2014 |''The Bridge at the End of the World'' |''Most na kraju svijeta'' | {{Не}} | {{Не}} | {{Да}} | |- |2016 |''Unwanted Heritage'' |''Neželjena baština'' | {{Да}} | {{Да}} | {{Да}} |Documentary film |- |2024 |''Cat's Cry'' |''Mačji krik'' | {{Не}} | {{Не}} | {{Да}} |Feature film |} == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{Imdb име|2406808}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1981 година]] [[Категорија:Статии со hCards]] 0f5w5v8aev61qw5ozo4y5eorr7mx9xc 0 1395691 5563071 2026-05-24T20:54:23Z Buli 2648 Создадена страница со: Џејмстаун е првата постојана англиска населба во Северна Америка, основана на 14 мај 1607 година. Се наоѓа на островот во реката Џејмс, во денешна сојузна држава Вирџинија. Населбата ја основала компанијата Virginia Company of London со цел да се стекне со економ... 5563071 wikitext text/x-wiki Џејмстаун е првата постојана англиска населба во Северна Америка, основана на 14 мај 1607 година. Се наоѓа на островот во реката Џејмс, во денешна сојузна држава Вирџинија. Населбата ја основала компанијата Virginia Company of London со цел да се стекне со економска корист преку откривање на природни ресурси и трговија. Името го добила во чест на англискиот крал Џејмс I. bq7vhpf68kietyu96ca90awku6r983u 5563072 5563071 2026-05-24T20:55:01Z Buli 2648 5563072 wikitext text/x-wiki '''Џејмстаун''' е првата постојана англиска населба во Северна Америка, основана на 14 мај 1607 година. Се наоѓа на островот во реката Џејмс, во денешна сојузна држава Вирџинија. Населбата ја основала компанијата ''Virginia Company of London'' со цел да се стекне со економска корист преку откривање на природни ресурси и трговија. Името го добила во чест на англискиот крал [[Џејмс I]]. p1d3hg8jecwwwolxzfvozyoctla7iuy 5563076 5563072 2026-05-24T20:59:39Z Buli 2648 5563076 wikitext text/x-wiki '''Џејмстаун''' е првата постојана англиска населба во Северна Америка, основана на 14 мај 1607 година. Се наоѓа на островот во реката Џејмс, во денешна сојузна држава Вирџинија. Населбата ја основала компанијата ''Virginia Company of London'' со цел да се стекне со економска корист преку откривање на природни ресурси и трговија. Името го добила во чест на англискиот крал [[Џејмс I]]. == Историја == === Основање === Експедицијата, составена од трите брода ''Susan Constant'', ''Godspeed'' и ''Discovery'', тргнала од Англија во декември 1606 година под предводништво на капетанот Кристофер Њупорт. По долгото и исполнето со опасности патување, група од околу 104 до 108 колонисти стапила на полуостровот кој бил внимателно избран поради неговата стратешка положба – заштитен од три страни со вода, со длабок пристанишен дел и доволно оддалечен од можното шпанско влијание. Меѓу првите доселеници преовладувале мажи и момчиња, а првичната цел била пронаоѓање на злато, скапоцени метали и нов пат кон Азија. === Рани години и предизвици === Почетните години на Џејмстаун биле исполнети со исклучителни тешкотии и страдања. Мочуришната природа на теренот предизвикала распространетост на маларија и други опасни болести, додека недостигот од храна, лошата организација и постојаните судири со домородното население од Похатанската конфедерација ја доведувале населбата на работ на пропаст. Најмрачниот период била зимата 1609–1610 година, позната како „Времето на гладот“. Од неколку стотици жители, само околу шеесетина преживеале. Во тие критично тешки околности, значајна улога одиграл капетанот Џон Смит, чија решителност, вешта дипломатија и трговски односи со Индијанците овозможиле делумно обезбедување на прехрана. Легендата за Покахонтас, ќерката на поглавицата Похатан, која наводно го спасила Смит од сигурна смрт, подоцна станала еден од најпознатите симболи на раната американска историја. Во пролетта 1610 година, колонијата била речиси напуштена, но навременото пристигнување на нови засилнувања под водство на лордот Де Ла Вор ја спасило од целосно исчезнување. === Економски развој === Преповратот во судбината на Џејмстаун се случил во 1612 година, кога Џон Ролф вовел систематско одгледување на тутун од видот ''Nicotiana tabacum'', потекнувајќи од Западна Индија. Тутунот брзо станал главен извозен производ, кој уживал огромна побарувачка во Европа и ја претворил колонијата во економски одржлива. Оваа успешна култура довела до проширување на плантажите и до зголемена потреба од работна сила, што подоцна отворило пат кон воведување на африканско ропство. Во 1619 година на бродот ''White Lion'' пристигнале првите документирани Африканци, што се смета за почеток на институционализираното ропство во англиските колонии. Истата година пристигнале и поголем број англиски жени, со што се поставиле темелите за постабилен семеен и општествен живот во населбата. === Политички развој === Џејмстаун има исклучително значење и во политичката историја на Америка. Во 1619 година таму било создадено првото претставничко законодавно тело во Новиот Свет – Домот на граѓаните (House of Burgesses). Ова собрание претставува темел на самоуправата и демократските традиции кои подоцна ќе го обликуваат политичкиот систем на Соединетите Американски Држави. Џејмстаун останал главен град на колонијата Вирџинија сè до 1699 година, кога администрацијата била префрлена во Вилијамсбург поради поповолната географска положба и подобрите здравствени услови. === Подоцнежен период и зачувување === По преместувањето на главниот град, Џејмстаун постепено западнал и се претворил во скромно село. Во 19 век започнал процесот на негово зачувување како важен историски споменик. Особено значаен бил проектот ''Jamestown Rediscovery'', започнат во 1994 година, кој преку систематски археолошки ископувања открил остатоци од оригиналниот Џејмс Форт, бројни артефакти и гробни места, осветлувајќи го животот на првите колонисти. lcxn0xofhm2wq1cuu5s81v3pchcywsn 5563077 5563076 2026-05-24T21:01:30Z Buli 2648 /* Подоцнежен период и зачувување */ 5563077 wikitext text/x-wiki '''Џејмстаун''' е првата постојана англиска населба во Северна Америка, основана на 14 мај 1607 година. Се наоѓа на островот во реката Џејмс, во денешна сојузна држава Вирџинија. Населбата ја основала компанијата ''Virginia Company of London'' со цел да се стекне со економска корист преку откривање на природни ресурси и трговија. Името го добила во чест на англискиот крал [[Џејмс I]]. == Историја == === Основање === Експедицијата, составена од трите брода ''Susan Constant'', ''Godspeed'' и ''Discovery'', тргнала од Англија во декември 1606 година под предводништво на капетанот Кристофер Њупорт. По долгото и исполнето со опасности патување, група од околу 104 до 108 колонисти стапила на полуостровот кој бил внимателно избран поради неговата стратешка положба – заштитен од три страни со вода, со длабок пристанишен дел и доволно оддалечен од можното шпанско влијание. Меѓу првите доселеници преовладувале мажи и момчиња, а првичната цел била пронаоѓање на злато, скапоцени метали и нов пат кон Азија. === Рани години и предизвици === Почетните години на Џејмстаун биле исполнети со исклучителни тешкотии и страдања. Мочуришната природа на теренот предизвикала распространетост на маларија и други опасни болести, додека недостигот од храна, лошата организација и постојаните судири со домородното население од Похатанската конфедерација ја доведувале населбата на работ на пропаст. Најмрачниот период била зимата 1609–1610 година, позната како „Времето на гладот“. Од неколку стотици жители, само околу шеесетина преживеале. Во тие критично тешки околности, значајна улога одиграл капетанот Џон Смит, чија решителност, вешта дипломатија и трговски односи со Индијанците овозможиле делумно обезбедување на прехрана. Легендата за Покахонтас, ќерката на поглавицата Похатан, која наводно го спасила Смит од сигурна смрт, подоцна станала еден од најпознатите симболи на раната американска историја. Во пролетта 1610 година, колонијата била речиси напуштена, но навременото пристигнување на нови засилнувања под водство на лордот Де Ла Вор ја спасило од целосно исчезнување. === Економски развој === Преповратот во судбината на Џејмстаун се случил во 1612 година, кога Џон Ролф вовел систематско одгледување на тутун од видот ''Nicotiana tabacum'', потекнувајќи од Западна Индија. Тутунот брзо станал главен извозен производ, кој уживал огромна побарувачка во Европа и ја претворил колонијата во економски одржлива. Оваа успешна култура довела до проширување на плантажите и до зголемена потреба од работна сила, што подоцна отворило пат кон воведување на африканско ропство. Во 1619 година на бродот ''White Lion'' пристигнале првите документирани Африканци, што се смета за почеток на институционализираното ропство во англиските колонии. Истата година пристигнале и поголем број англиски жени, со што се поставиле темелите за постабилен семеен и општествен живот во населбата. === Политички развој === Џејмстаун има исклучително значење и во политичката историја на Америка. Во 1619 година таму било создадено првото претставничко законодавно тело во Новиот Свет – Домот на граѓаните (House of Burgesses). Ова собрание претставува темел на самоуправата и демократските традиции кои подоцна ќе го обликуваат политичкиот систем на Соединетите Американски Држави. Џејмстаун останал главен град на колонијата Вирџинија сè до 1699 година, кога администрацијата била префрлена во Вилијамсбург поради поповолната географска положба и подобрите здравствени услови. === Подоцнежен период и зачувување === По преместувањето на главниот град, Џејмстаун постепено западнал и се претворил во скромно село. Во 19 век започнал процесот на негово зачувување како важен историски споменик. Особено значаен бил проектот ''Jamestown Rediscovery'', започнат во 1994 година, кој преку систематски археолошки ископувања открил остатоци од оригиналниот Џејмс Форт, бројни артефакти и гробни места, осветлувајќи го животот на првите колонисти. [[Категорија:Поранешни англиски колонии]] 51582zs5gdd1hm9pve5pqkp49lrel5e 5563080 5563077 2026-05-24T21:04:57Z Buli 2648 /* Подоцнежен период и зачувување */ 5563080 wikitext text/x-wiki '''Џејмстаун''' е првата постојана англиска населба во Северна Америка, основана на 14 мај 1607 година. Се наоѓа на островот во реката Џејмс, во денешна сојузна држава Вирџинија. Населбата ја основала компанијата ''Virginia Company of London'' со цел да се стекне со економска корист преку откривање на природни ресурси и трговија. Името го добила во чест на англискиот крал [[Џејмс I]]. == Историја == === Основање === Експедицијата, составена од трите брода ''Susan Constant'', ''Godspeed'' и ''Discovery'', тргнала од Англија во декември 1606 година под предводништво на капетанот Кристофер Њупорт. По долгото и исполнето со опасности патување, група од околу 104 до 108 колонисти стапила на полуостровот кој бил внимателно избран поради неговата стратешка положба – заштитен од три страни со вода, со длабок пристанишен дел и доволно оддалечен од можното шпанско влијание. Меѓу првите доселеници преовладувале мажи и момчиња, а првичната цел била пронаоѓање на злато, скапоцени метали и нов пат кон Азија. === Рани години и предизвици === Почетните години на Џејмстаун биле исполнети со исклучителни тешкотии и страдања. Мочуришната природа на теренот предизвикала распространетост на маларија и други опасни болести, додека недостигот од храна, лошата организација и постојаните судири со домородното население од Похатанската конфедерација ја доведувале населбата на работ на пропаст. Најмрачниот период била зимата 1609–1610 година, позната како „Времето на гладот“. Од неколку стотици жители, само околу шеесетина преживеале. Во тие критично тешки околности, значајна улога одиграл капетанот Џон Смит, чија решителност, вешта дипломатија и трговски односи со Индијанците овозможиле делумно обезбедување на прехрана. Легендата за Покахонтас, ќерката на поглавицата Похатан, која наводно го спасила Смит од сигурна смрт, подоцна станала еден од најпознатите симболи на раната американска историја. Во пролетта 1610 година, колонијата била речиси напуштена, но навременото пристигнување на нови засилнувања под водство на лордот Де Ла Вор ја спасило од целосно исчезнување. === Економски развој === Преповратот во судбината на Џејмстаун се случил во 1612 година, кога Џон Ролф вовел систематско одгледување на тутун од видот ''Nicotiana tabacum'', потекнувајќи од Западна Индија. Тутунот брзо станал главен извозен производ, кој уживал огромна побарувачка во Европа и ја претворил колонијата во економски одржлива. Оваа успешна култура довела до проширување на плантажите и до зголемена потреба од работна сила, што подоцна отворило пат кон воведување на африканско ропство. Во 1619 година на бродот ''White Lion'' пристигнале првите документирани Африканци, што се смета за почеток на институционализираното ропство во англиските колонии. Истата година пристигнале и поголем број англиски жени, со што се поставиле темелите за постабилен семеен и општествен живот во населбата. === Политички развој === Џејмстаун има исклучително значење и во политичката историја на Америка. Во 1619 година таму било создадено првото претставничко законодавно тело во Новиот Свет – Домот на граѓаните (House of Burgesses). Ова собрание претставува темел на самоуправата и демократските традиции кои подоцна ќе го обликуваат политичкиот систем на Соединетите Американски Држави. Џејмстаун останал главен град на колонијата Вирџинија сè до 1699 година, кога администрацијата била префрлена во Вилијамсбург поради поповолната географска положба и подобрите здравствени услови. === Подоцнежен период и зачувување === [[Податотека:Detroit Photographic Company (0845).jpg|мини|Рушевини од поранешнате црква во Џејмстаун на почетокот на 20-ти век]] По преместувањето на главниот град, Џејмстаун постепено западнал и се претворил во скромно село. Во 19 век започнал процесот на негово зачувување како важен историски споменик. Особено значаен бил проектот ''Jamestown Rediscovery'', започнат во 1994 година, кој преку систематски археолошки ископувања открил остатоци од оригиналниот Џејмс Форт, бројни артефакти и гробни места, осветлувајќи го животот на првите колонисти. [[Категорија:Поранешни англиски колонии]] 7h1dwwxit9q56xtznkho1u27the42uu 5563083 5563080 2026-05-24T21:21:25Z Buli 2648 5563083 wikitext text/x-wiki '''Џејмстаун''' е првата постојана англиска населба во Северна Америка, основана на 14 мај 1607 година. Се наоѓа на островот во реката Џејмс, во денешна сојузна држава [[Вирџинија]]. Населбата ја основала компанијата ''Virginia Company of London'' со цел да се стекне со економска корист преку откривање на природни ресурси и трговија. Името го добила во чест на англискиот крал [[Џејмс I]]. == Историја == === Основање === Експедицијата, составена од трите брода ''Susan Constant'', ''Godspeed'' и ''Discovery'', тргнала од Англија во декември 1606 година под предводништво на капетанот Кристофер Њупорт. По долгото и исполнето со опасности патување, група од околу 104 до 108 колонисти стапила на полуостровот кој бил внимателно избран поради неговата стратешка положба – заштитен од три страни со вода, со длабок пристанишен дел и доволно оддалечен од можното шпанско влијание. Меѓу првите доселеници преовладувале мажи и момчиња, а првичната цел била пронаоѓање на злато, скапоцени метали и нов пат кон Азија. === Рани години и предизвици === Почетните години на Џејмстаун биле исполнети со исклучителни тешкотии и страдања. Мочуришната природа на теренот предизвикала распространетост на маларија и други опасни болести, додека недостигот од храна, лошата организација и постојаните судири со домородното население од Похатанската конфедерација ја доведувале населбата на работ на пропаст. Најмрачниот период била зимата 1609–1610 година, позната како „Времето на гладот“. Од неколку стотици жители, само околу шеесетина преживеале. Во тие критично тешки околности, значајна улога одиграл капетанот Џон Смит, чија решителност, вешта дипломатија и трговски односи со Индијанците овозможиле делумно обезбедување на прехрана. Легендата за Покахонтас, ќерката на поглавицата Похатан, која наводно го спасила Смит од сигурна смрт, подоцна станала еден од најпознатите симболи на раната американска историја. Во пролетта 1610 година, колонијата била речиси напуштена, но навременото пристигнување на нови засилнувања под водство на лордот Де Ла Вор ја спасило од целосно исчезнување. === Економски развој === Преповратот во судбината на Џејмстаун се случил во 1612 година, кога Џон Ролф вовел систематско одгледување на тутун од видот ''Nicotiana tabacum'', потекнувајќи од Западна Индија. Тутунот брзо станал главен извозен производ, кој уживал огромна побарувачка во Европа и ја претворил колонијата во економски одржлива. Оваа успешна култура довела до проширување на плантажите и до зголемена потреба од работна сила, што подоцна отворило пат кон воведување на африканско ропство. Во 1619 година на бродот ''White Lion'' пристигнале првите документирани Африканци, што се смета за почеток на институционализираното ропство во англиските колонии. Истата година пристигнале и поголем број англиски жени, со што се поставиле темелите за постабилен семеен и општествен живот во населбата. === Политички развој === Џејмстаун има исклучително значење и во политичката историја на Америка. Во 1619 година таму било создадено првото претставничко законодавно тело во Новиот Свет – Домот на граѓаните (House of Burgesses). Ова собрание претставува темел на самоуправата и демократските традиции кои подоцна ќе го обликуваат политичкиот систем на Соединетите Американски Држави. Џејмстаун останал главен град на колонијата Вирџинија сè до 1699 година, кога администрацијата била префрлена во Вилијамсбург поради поповолната географска положба и подобрите здравствени услови. === Подоцнежен период и зачувување === [[Податотека:Detroit Photographic Company (0845).jpg|мини|Рушевини од поранешнате црква во Џејмстаун на почетокот на 20-ти век]] По преместувањето на главниот град, Џејмстаун постепено западнал и се претворил во скромно село. Во 19 век започнал процесот на негово зачувување како важен историски споменик. Особено значаен бил проектот ''Jamestown Rediscovery'', започнат во 1994 година, кој преку систематски археолошки ископувања открил остатоци од оригиналниот Џејмс Форт, бројни артефакти и гробни места, осветлувајќи го животот на првите колонисти. [[Категорија:Поранешни англиски колонии]] 33gpsvsetvdho45q9nu5bcr9m32f5zb 0 1395692 5563073 2026-05-24T20:57:22Z IvanKonev123 98191 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1343495794|Jakov Sedlar]]“ 5563073 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>  '''Јаков Седлар''' (6 ноември 1952, [[Сплит]]) – [[Хрватска|хрватски]] [[филмски режисер]] и [[Филмски продуцент|продуцент]] и поранешен културен аташе во текот на 90 години од 20 век во владата на [[Фрањо Туѓман]], а неговите документарци промовирале [[Хрватски национализам|хрватски]] ставови преку [[Propaganda during the Yugoslav Wars|пропаганда]].{{Sfn|Perica|2002}}{{Sfn|Fisher|2006}} Неговиот документарец од 2016 година ''[[Jasenovac – istina|„Јасеновац - Вистината“]]'' предизвикал контроверзии и осуди поради потценувањето и [[Genocide denial|негирањето]] на [[Усташи|злосторствата]] извршени во [[Јасеновац (логор)|концентрациониот логор Јасеновац]] од страна на [[Усташи|усташите]] за време на [[Македонија во Втората светска војна|Втората светска војна]], а наместо тоа се фокусирал на злосторствата извршени врз [[Хрвати|Хрватите]] од страна на [[Сојуз на комунистите на Југославија|комунистичките]] [[Југословенски партизани|партизани]] во логорот по војната, додека користел информации за да го презентира својот случај, покрај именувањето на поранешни и сегашни хрватски функционери, интелектуалци, историчари и новинари, кои ги нарекува „[[Југословенство|југословенски националисти]] кои ја кријат вистината“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://balkaninsight.com/2017/04/21/dishonour-for-zagreb-over-alternative-facts-about-holocaust-04-21-2017/|title=Dishonour for Zagreb Over 'Alternative Facts' About Holocaust|last=Milekic|first=Sven|date=21 April 2017|work=BalkanInsight|accessdate=5 September 2019}}</ref> == Биографија == Роден во [[Сплит]], [[Социјалистичка Република Хрватска|СР Хрватска]], [[Социјалистичка Федеративна Република Југославија|Југославија]] во 1952 година, во 1972 година се преселил во [[Загреб]], каде што студирал [[јужнословенски јазици]], [[Европска книжевност|западна литература]] и [[Западна филозофија|филозофија]] на [[Загрепски универзитет|Универзитетот во Загреб]], а по дипломирањето во 1977 година, се запишал на [[Academy of Dramatic Arts in Zagreb|Академијата за драмски уметности]] и студирал театарска и филмска режија, дипломирајќи во 1981 година. Според историчарот [[Vjekoslav Perica|Вјекослав Перица]], тој бил „официјален [[Propaganda during the Yugoslav Wars|пропагандист]]“ на [[Government of Croatia|хрватската влада]] за време на [[Војни во Југославија|југословенските војни]] во 90 години од 20 век.{{Sfn|Perica|2002}} Седлар станал познат по филмови како ''[[Gospa|„Госпа“]]'' и ''[[Četverored|„Четвероред“]]'', кои ги прикажувале настаните од [[Македонија во Втората светска војна|Втората светска војна]] и [[Студена војна|Студената војна]] од [[Хрватски национализам|хрватска националистичка]] перспектива{{Sfn|Perica|2002}} и воедно направил голем број документарни филмови во кои го величал воениот [[Претседател на Хрватска|претседател]] [[Фрањо Туѓман]] и неговата партија, [[Десница (политика)|десничарската]] [[Хрватска демократска заедница]] (ХДЗ), а во очигледен обид да го зголемат својот кредибилитет во странство, неколку биле снимени на англиски јазик, а наратор бил актерот [[Martin Sheen|Мартин Шин]].{{Sfn|Fisher|2006}} Во 1996 година, Туѓман го убедил да ја прифати функцијата прв културен аташе во Соединетите Американски Држави ([[Њујорк (град)|Њујорк]]), каде што останал до 2000 година и во тој период започнал разни проекти и организирал бројни настани за промоција [[Хрватска култура|на хрватската култура]]. [[Joe Tripician|Џо Трипицијан]] кој бил ангажиран да ја напише официјалната биографија на Туѓман и кој го ко-режираше документарниот филм ''„Туѓман“'' со Седлар (иако Трипицијан тврдел дека едвај работел на филмот и бил шокиран кога го видел неговото име на него),<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://balkaninsight.com/2017/05/03/propaganda-trip-why-franjo-tudjman-s-biographer-rebelled-04-27-2017/|title=Propaganda Trip: Why Franjo Tudjman's Biographer Rebelled|last=Milekic|first=Sven|date=3 May 2017|work=BalkanInsight.com|accessdate=26 November 2019}}</ref> го опишувал Седлар како „[[Лени Рифенштал]] на Хрватска - но без талент“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://medium.com/@joetrip/balkanized-at-sunrise-dc86609aa623|title=Balkanized at Sunrise|last=Tripician|first=Joe|date=25 February 2016|work=Medium.com}}</ref> По неговото враќање од Соединетите Американски Држави во 2000 година, [[2000 Croatian parliamentary election|новоизбраната]] [[Cabinet of Ivica Račan I|коалициска влада]] го деградирала. == Контроверзии == Седлар бил критикуван за национализам и политизација во неговите филмови. На 4 април 2016 година, премиерно бил прикажан неговиот документарец ''„Јасеновац - Вистината“'' за злосторствата извршени од страна на комунистичките власти на [[Социјалистичка Федеративна Република Југославија|ФНР Југославија]] во [[Јасеновац (логор)|концентрациониот логор Јасеновац]] помеѓу 1945 и 1951 година по Втората светска војна, кои, како што се тврдело во документарецот, биле прикриени, а воедно филмот и го омаловажува и [[Holocaust denial|негира]] обемот на [[The Holocaust in the Independent State of Croatia|холокаустот]] во [[Независна Држава Хрватска|Независната Држава Хрватска]], како и [[Геноцид над Србите во Независна Држава Хрватска|геноцидот врз Србите]] од времето на Втората светска војна, [[Denial of the genocide of Serbs in the Independent State of Croatia|тврдејќи дека бројот на жртви бил преувеличен]] преку повоената југословенска [[Сојуз на комунистите на Југославија|комунистичка]] пропаганда. На крајот од документарецот, Седлар ги напуштил наводните комунистички злосторства и се префрлил во модерната ера и споменувал разни [[Left wing politics in Croatia|левичари]] кои „ги прикривале [[Crimes against humanity under communist regimes|комунистичките злосторства]]“ (именувајќи ги претседателите [[Стјепан Месиќ]] и [[Иво Јосиповиќ]], како и [[Serbs of Croatia|српскиот]] пратеник [[Milorad Pupovac|Милорад Пуповац]]), како и разни новинари кои наводно им помагаат ([[Миљенко Јерговиќ|Миленко Јерговиќ]], [[Jurica Pavičić|Јурица Павичиќ]], [[Ante Tomić (writer)|Анте Томиќ]], [[Davor Butković|Давор Бутковиќ]] и други), што се сметало за тенденциозно и неважно за темата на документарецот, како и начинот на етикетирање на луѓето.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.nacional.hr/split-prikazan-dokumentarni-film-jasenovac-istina-jakova-sedlara/|title=Split: Prikazan dokumentarni film "Jasenovac-istina" Jakova Sedlara|date=7 April 2016|work=www.nacional.hr|language=Croatian}}</ref> [[Slavko Goldstein|Славко Голдштајн]] рекол дека документарецот бил „полн со полувистини, лаги и фалсификати“ и дека целта во која се именуваат некои јавни личности бил „директен налог за апсење и обвинение против поединци“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.tportal.hr/kultura/clanak/goldstein-sedlarov-film-jasenovac-istina-pun-je-poluistina-lazi-i-falsifikata-20160405|title=Goldstein: Sedlarov film 'Jasenovac - istina' pun je poluistina, laži i falsifikata|last=Pavliša|first=Mija|date=5 April 2016|work=tportal.hr|language=Croatian}}</ref> Владимир Матијаниќ напишал за ''[[Slobodna Dalmacija|„Слободна Далмација]]''“ дека документарецот „не докажувал дека по ослободувањето, [[Југословенски партизани|партизаните]] извршиле масовни егзекуции на затворениците или дека концентрациониот логор Јасеновац бил само „работен и [[Internment camp|интернирачки логор]]““ (како што се тврдело во документарецот).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.slobodnadalmacija.hr/dalmacija/split/clanak/id/308271/u-splitu-prikazan-jasenovac-istina-film-u-kojem-se-sedlar-i-hitrec-obracunavaju-s-neistomisljenicima|title=U Splitu prikazan|last=Matijanić|first=Vladimir|date=6 April 2016|work=slobodnadalmacija.hr|language=Croatian}}</ref> Друга контроверзност поврзана со документарецот бил наводниот наслов во весникот ''[[Vjesnik|„Вјесник“]]'' од 1945 година, во кој се наведувало дека трупови фрлени во [[Сава]] стигнувале до [[Загреб]] од правец на [[Jasenovac, Sisak-Moslavina County|Јасеновац]]. Кратко по премиерата, новинарот Ловро Крниќ ги прегледал државните архиви на Загреб и ги испитал сите изданија на ''„Вјесник“'' од мај 1945 година и открил дека таков наслов не постоел, а по подетално испитување, Крниќ открил дека насловот што се гледа во документарецот бил грубо монтиран, веројатно со помош [[Adobe Photoshop|на Фотошоп]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://lupiga.com/vijesti/otkrivamo-jasenovac-fotosopirana-istina-sedlarov-udarni-argument-o-plivanju-leseva-uzvodno-je-losa-fotomontaza|title=OTKRIVAMO - JASENOVAC-FOTOŠOPIRANA ISTINA: Sedlarov udarni argument o plivanju leševa uzvodno je loša montaža|work=Lupiga|language=Croatian}}</ref> Адвокатот Вељко Миљевиќ изјавил дека Седлар би можел да заврши во затвор поради обвиненија за фалсификување, негирање на криминал и [[Hate speech laws by country|говор на омраза]] против политичари и новинари.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.telegram.hr/politika-kriminal/ugledni-odvjetnik-tvrdi-da-bi-jakov-sedlar-zbog-filma-jasenovac-i-istina-mogao-u-zatvor-evo-zasto/|title=Jakov Sedlar bi zbog filma 'Jasenovac – istina' mogao u zatvor|date=18 April 2016|publisher=Telegram|language=Croatian}}</ref> Во април 2017 година, [[Simon Wiesenthal Center|Центарот „Симон Визентал“]] испрати писмо до [[Zagreb City Council|Градскиот совет на Загреб]] кое го добил од Роберт Розет, директорот на библиотеките [[Јад Вашем|„Јад Вашем“]]<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.wiesenthal.com/about/news/wiesenthal-center-urges-62.html|title=Wiesenthal Center Urges Zagreb City Council to Deny Award to Croatian Film Director Sedlar|date=18 April 2017|publisher=WiesenthalCenter|language=English}}</ref> во кое Розет очигледно забележал дека присуството на филмовите во Визуелниот центар во никој случај не е одобрување на нивната содржина. Центарот „Симон Визентал“ го повикал Градскиот совет на Загреб да му ја одземе наградата на Седлар од градот, што делумно се темелела на тоа што неговите филмови биле достапни преку „Јад Вашем“. Очигледното дистанцирање на „Јад Вашем“ од Седлар не го спречило да продолжи да го користи овој пример за да ја легитимира историската вредност на неговото дело.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.tportal.hr/kultura/clanak/zidovska-opcina-negoduje-jer-hrt-prikazuje-sedlarov-film-o-mossadovom-agentu-20200510|title=Židovska općina negoduje jer HRT prikazuje Sedlarov film o Mossadovom agentu|date=10 May 2020|publisher=TPortal|language=Croatian}}</ref> == Правни прашања == Во 2000 година, била покрената полициска истрага за неколку кривични дела наводно извршени од Седлар, а во влијателното списание „''[[Nacional (weekly)|Национал“]]'', Седлар бил опишан како „јавно осуден фалсификатор, измамник, манипулатор и финансиски брокер“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://arhiva.nacional.hr/clanak/13516/visestruki-prevarant-sedlar-dolazi-za-sefa-drame-hnk-split|title=Višestruki prevarant Sedlar dolazi za šefa drame HNK Split – Nacional.hr|date=22 July 2003|work=nacional.hr|language=Croatian}}</ref> Во 2004 година, тој бил обвинет за избегнување на долготрајни казни за паркирање во вредност од приближно 30.000 [[Хрватска куна|куни]] во тоа време (≈ 5.000 [[Американски долар|американски долари]]).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.index.hr/vijesti/clanak/sedlarovi-olaksali-importanne-galeriju-za-30000-kuna/220354.aspx|title=Sedlarovi "olakšali" Importanne Galeriju za 30.000 kuna?|date=1 September 2004|work=index.hr|language=Croatian}}</ref> Во 2018 година, Австралија ја поништила неговата претходно издадена виза.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.index.hr/vijesti/clanak/evo-sto-australska-ambasada-kaze-o-odbijanju-vize-neonacistu-bujancu/2044949.aspx|title=Evo što australska ambasada kaže o odbijanju vize neonacistu Bujancu|date=23 November 2018|work=index.hr}}</ref> == Филмографија == === Долгометражни филмови === {| class="wikitable sortable" !Година ! Наслов ! class="unsortable" | Белешки |- | 1988 година | ''У средини мојх дана'' (1988) | |- | 1995 година | ''Госпа'' | |- | 1996 година | ''Не ме заборавај'' | |- | rowspan="2" | 1998 година | ''Агонија'' | |- | ''Сеќавање на Грузија'' | |- | 1999 година | ''Датотека од четири'' | |- | 2003 година | ''Милост на морето'' | ко-режија со Доминик Седлар |- | 2018 година | ''Духови'' | |- | 2021 година | ''Натпреварот'' | ко-режија со Доминик Седлар |- | 2022 година | ''Разговорот'' | |- | 2024 | ''260 дена'' | |} === Докудрами === {| class="wikitable sortable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" !Година ! Филм ! Директор ! Писател ! Белешки |- | 2004 година | ''Синдром на Ерусалим'' |{{Да}}|{{Да}} | |- | 2009 година | ''Кафе Аушвиц'' |{{Да}}|{{Не}} | |- |} === Избрани документарни филмови === {| class="wikitable sortable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" !Year !Film !Director !Writer !Notes |- |1984 |''Međugorje, Gospi u pohode'' |{{Да}} |{{Не}} | |- | rowspan="2" |1987 |''Lijepa naša'' | {{Да}} | {{Не}} | |- |''Jeste li bili u Zagrebu, gospodine Lumiere'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |1988 |''U srednih mojih dana'' | {{Да}} | {{Не}} | |- |1989 |''Hrvatski Božić'' | {{Да}} | {{Не}} |Video |- | rowspan="5" |1991 |''Jugoslavenska armija i srpski teroristi'' |{{Да}} |{{Не}} |Video |- |''Krvavi Uskrs'' |{{Да}} |{{Не}} |Video |- |''Pomozite Hrvatskoj'' |{{Да}} |{{Не}} |Video |- |''Srpski vidovi smrti'' |{{Да}} |{{Не}} |Video |- |''Stepinac - znak vremena'' |{{Да}} |{{Не}} |Video |- |1992 |''Nepoznati dio Holokausta, Srbija 1941-1945'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |1993 |''Trinaest stoljeca hrvatske kulture'' |{{Да}} |{{Не}} |Video |- |1996 |''Mozart of Basketball'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |1997 |''Tuđman – hrvatski George Washington'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |1999 |''To je put'' |{{Да}} |{{Не}} | |- | rowspan="2" |2002 |''Brač, Dalmacija, Hrvatska'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |''Sudbina mi nije dala da odem'' |{{Да}} |{{Не}} | |- | rowspan="2" |2005 |''Yudith'' |{{Да}} |{{Не}} |Short |- |''Kad mrtvi glasuju'' |{{Да}} |{{Не}} | |- | rowspan="4" |2006 |''Nema više heroja'' |{{Да}} |{{Не}} |Short |- |''Hrvatska Ljubavi moja'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |''Petnaest do osam'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |''Searching for Orson'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |2007 |''Mayim, Mayim'' |{{Да}} |{{Не}} | |- | rowspan="4" |2009 |''Hrvatske katedrale'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |''Ruža Pospiš-Baldani'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |''Gotovina, pisma iz Haga'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |''Ante Pavelić bez maske'' |{{Да}} |{{Не}} | |- | rowspan="3" |2010 |''Tito bez maske'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |''Pravednik Stepinac'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |''Yulia'' |{{Да}} |{{Не}} | |- | rowspan="4" |2011 |''Caffe Auschwitz'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |''Bitka za Dajlu'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |''Hrvati i njihovi franjevci u USA i Canadi'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |''Hrvati i Srbi, povijest jedne averzije'' |{{Да}} |{{Не}} | |- | rowspan="2" |2012 |''Ljubav koja ne poznaje granica'' |{{Да}} |{{Не}} |Short |- |''Tko želi ubiti Juliju Timošenko'' |{{Да}} |{{Не}} | |- | rowspan="2" |2014 |''Julija, ona koja se nikada ne predaje'' |{{Да}} |{{Не}} |Short |- |''Anne Frank: Then and Now'' |{{Да}} |{{Не}} | |- | rowspan="4" |2016 |''Jasenovac – The Truth'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |''The Righteous Gypsy'' |{{Да}} |{{Не}} |Short |- |''Nisam se bojao umrijeti'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |''Requiem for the World'' |{{Да}} |{{Не}} | |- | rowspan="3" |2017 |''Adel i Mara'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |''Snaga tišine'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |''Svetac, zločinac i dvorske lude'' |{{Да}} |{{Не}} | |- | rowspan="2" |2019 |''3069'' |{{Да}} |{{Да}} | |- |''Zagrljaj sudbine'' |{{Да}} |{{Не}} | |- | rowspan="1'" |2022 |''Once Upon a Time in Croatia'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |} == Наводи == <references /> === Извори === * {{Наведена енциклопедија|access-date=16 January 2016}} * {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=jIoKMGRHxn4C|title=Balkan Idols: Religion and Nationalism in Yugoslav States|last=Perica|first=Vjekoslav|publisher=Oxford University Press|year=2002|isbn=978-0-19517-429-8|location=Oxford|author-link=Vjekoslav Perica}} * {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=PGuHDAAAQBAJ|title=Political Change in Post-Communist Slovakia and Croatia: From Nationalist to Europeanist|last=Fisher|first=Sharon|publisher=Springer|year=2006|isbn=978-0-23060-088-1|location=New York}} == Надворешни врски == * Jakov Sedlar at IMDb * {{Facebook|JakovSedlarOfficial}} {{Нормативна контрола}}{{DEFAULTSORT:Sedlar, Jakov}} [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1952 година]] [[Категорија:Статии со hCards]] p5cicy588p4e8r5teui57aw4orv29m9 5563074 5563073 2026-05-24T20:58:38Z IvanKonev123 98191 5563074 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Јаков Седлар | image = | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|1952|11|6|df=y}} | birth_place = [[Сплит, Хрватска|Сплит]], [[СР Хрватска]], [[СФР Југославија|Југославија]]<br>(сега [[Хрватска]]) | death_date = | death_place = | other_names = | occupation = Филмски режисер, филмски продуцент | known_for = Националистички документарни филмови, ''[[Госпа]]'', ''[[Јасеновац – истона|Јасеновац – вистината]]“ | spouse = {{plainlist| * Nina Er Grott * Almira Osmanović }} | children = [[Dominik Sedlar|Dominik]], Marija and Emili Ema | awards = {{plainlist | style = font-size: smaller; | * [[File:Ribbon of an Order of Danica Hrvatska with the face of Marko Marulić.png|20px]] [[Order of Danica Hrvatska]] }} }} '''Јаков Седлар''' (6 ноември 1952, [[Сплит]]) – [[Хрватска|хрватски]] [[филмски режисер]] и [[Филмски продуцент|продуцент]] и поранешен културен аташе во текот на 90 години од 20 век во владата на [[Фрањо Туѓман]], а неговите документарци промовирале [[Хрватски национализам|хрватски]] ставови преку [[Propaganda during the Yugoslav Wars|пропаганда]].{{Sfn|Perica|2002}}{{Sfn|Fisher|2006}} Неговиот документарец од 2016 година ''[[Jasenovac – istina|„Јасеновац - Вистината“]]'' предизвикал контроверзии и осуди поради потценувањето и [[Genocide denial|негирањето]] на [[Усташи|злосторствата]] извршени во [[Јасеновац (логор)|концентрациониот логор Јасеновац]] од страна на [[Усташи|усташите]] за време на [[Македонија во Втората светска војна|Втората светска војна]], а наместо тоа се фокусирал на злосторствата извршени врз [[Хрвати|Хрватите]] од страна на [[Сојуз на комунистите на Југославија|комунистичките]] [[Југословенски партизани|партизани]] во логорот по војната, додека користел информации за да го презентира својот случај, покрај именувањето на поранешни и сегашни хрватски функционери, интелектуалци, историчари и новинари, кои ги нарекува „[[Југословенство|југословенски националисти]] кои ја кријат вистината“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://balkaninsight.com/2017/04/21/dishonour-for-zagreb-over-alternative-facts-about-holocaust-04-21-2017/|title=Dishonour for Zagreb Over 'Alternative Facts' About Holocaust|last=Milekic|first=Sven|date=21 April 2017|work=BalkanInsight|accessdate=5 September 2019}}</ref> == Биографија == Роден во [[Сплит]], [[Социјалистичка Република Хрватска|СР Хрватска]], [[Социјалистичка Федеративна Република Југославија|Југославија]] во 1952 година, во 1972 година се преселил во [[Загреб]], каде што студирал [[јужнословенски јазици]], [[Европска книжевност|западна литература]] и [[Западна филозофија|филозофија]] на [[Загрепски универзитет|Универзитетот во Загреб]], а по дипломирањето во 1977 година, се запишал на [[Academy of Dramatic Arts in Zagreb|Академијата за драмски уметности]] и студирал театарска и филмска режија, дипломирајќи во 1981 година. Според историчарот [[Vjekoslav Perica|Вјекослав Перица]], тој бил „официјален [[Propaganda during the Yugoslav Wars|пропагандист]]“ на [[Government of Croatia|хрватската влада]] за време на [[Војни во Југославија|југословенските војни]] во 90 години од 20 век.{{Sfn|Perica|2002}} Седлар станал познат по филмови како ''[[Gospa|„Госпа“]]'' и ''[[Četverored|„Четвероред“]]'', кои ги прикажувале настаните од [[Македонија во Втората светска војна|Втората светска војна]] и [[Студена војна|Студената војна]] од [[Хрватски национализам|хрватска националистичка]] перспектива{{Sfn|Perica|2002}} и воедно направил голем број документарни филмови во кои го величал воениот [[Претседател на Хрватска|претседател]] [[Фрањо Туѓман]] и неговата партија, [[Десница (политика)|десничарската]] [[Хрватска демократска заедница]] (ХДЗ), а во очигледен обид да го зголемат својот кредибилитет во странство, неколку биле снимени на англиски јазик, а наратор бил актерот [[Martin Sheen|Мартин Шин]].{{Sfn|Fisher|2006}} Во 1996 година, Туѓман го убедил да ја прифати функцијата прв културен аташе во Соединетите Американски Држави ([[Њујорк (град)|Њујорк]]), каде што останал до 2000 година и во тој период започнал разни проекти и организирал бројни настани за промоција [[Хрватска култура|на хрватската култура]]. [[Joe Tripician|Џо Трипицијан]] кој бил ангажиран да ја напише официјалната биографија на Туѓман и кој го ко-режираше документарниот филм ''„Туѓман“'' со Седлар (иако Трипицијан тврдел дека едвај работел на филмот и бил шокиран кога го видел неговото име на него),<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://balkaninsight.com/2017/05/03/propaganda-trip-why-franjo-tudjman-s-biographer-rebelled-04-27-2017/|title=Propaganda Trip: Why Franjo Tudjman's Biographer Rebelled|last=Milekic|first=Sven|date=3 May 2017|work=BalkanInsight.com|accessdate=26 November 2019}}</ref> го опишувал Седлар како „[[Лени Рифенштал]] на Хрватска - но без талент“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://medium.com/@joetrip/balkanized-at-sunrise-dc86609aa623|title=Balkanized at Sunrise|last=Tripician|first=Joe|date=25 February 2016|work=Medium.com}}</ref> По неговото враќање од Соединетите Американски Држави во 2000 година, [[2000 Croatian parliamentary election|новоизбраната]] [[Cabinet of Ivica Račan I|коалициска влада]] го деградирала. == Контроверзии == Седлар бил критикуван за национализам и политизација во неговите филмови. На 4 април 2016 година, премиерно бил прикажан неговиот документарец ''„Јасеновац - Вистината“'' за злосторствата извршени од страна на комунистичките власти на [[Социјалистичка Федеративна Република Југославија|ФНР Југославија]] во [[Јасеновац (логор)|концентрациониот логор Јасеновац]] помеѓу 1945 и 1951 година по Втората светска војна, кои, како што се тврдело во документарецот, биле прикриени, а воедно филмот и го омаловажува и [[Holocaust denial|негира]] обемот на [[The Holocaust in the Independent State of Croatia|холокаустот]] во [[Независна Држава Хрватска|Независната Држава Хрватска]], како и [[Геноцид над Србите во Независна Држава Хрватска|геноцидот врз Србите]] од времето на Втората светска војна, [[Denial of the genocide of Serbs in the Independent State of Croatia|тврдејќи дека бројот на жртви бил преувеличен]] преку повоената југословенска [[Сојуз на комунистите на Југославија|комунистичка]] пропаганда. На крајот од документарецот, Седлар ги напуштил наводните комунистички злосторства и се префрлил во модерната ера и споменувал разни [[Left wing politics in Croatia|левичари]] кои „ги прикривале [[Crimes against humanity under communist regimes|комунистичките злосторства]]“ (именувајќи ги претседателите [[Стјепан Месиќ]] и [[Иво Јосиповиќ]], како и [[Serbs of Croatia|српскиот]] пратеник [[Milorad Pupovac|Милорад Пуповац]]), како и разни новинари кои наводно им помагаат ([[Миљенко Јерговиќ|Миленко Јерговиќ]], [[Jurica Pavičić|Јурица Павичиќ]], [[Ante Tomić (writer)|Анте Томиќ]], [[Davor Butković|Давор Бутковиќ]] и други), што се сметало за тенденциозно и неважно за темата на документарецот, како и начинот на етикетирање на луѓето.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.nacional.hr/split-prikazan-dokumentarni-film-jasenovac-istina-jakova-sedlara/|title=Split: Prikazan dokumentarni film "Jasenovac-istina" Jakova Sedlara|date=7 April 2016|work=www.nacional.hr|language=Croatian}}</ref> [[Slavko Goldstein|Славко Голдштајн]] рекол дека документарецот бил „полн со полувистини, лаги и фалсификати“ и дека целта во која се именуваат некои јавни личности бил „директен налог за апсење и обвинение против поединци“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.tportal.hr/kultura/clanak/goldstein-sedlarov-film-jasenovac-istina-pun-je-poluistina-lazi-i-falsifikata-20160405|title=Goldstein: Sedlarov film 'Jasenovac - istina' pun je poluistina, laži i falsifikata|last=Pavliša|first=Mija|date=5 April 2016|work=tportal.hr|language=Croatian}}</ref> Владимир Матијаниќ напишал за ''[[Slobodna Dalmacija|„Слободна Далмација]]''“ дека документарецот „не докажувал дека по ослободувањето, [[Југословенски партизани|партизаните]] извршиле масовни егзекуции на затворениците или дека концентрациониот логор Јасеновац бил само „работен и [[Internment camp|интернирачки логор]]““ (како што се тврдело во документарецот).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.slobodnadalmacija.hr/dalmacija/split/clanak/id/308271/u-splitu-prikazan-jasenovac-istina-film-u-kojem-se-sedlar-i-hitrec-obracunavaju-s-neistomisljenicima|title=U Splitu prikazan|last=Matijanić|first=Vladimir|date=6 April 2016|work=slobodnadalmacija.hr|language=Croatian}}</ref> Друга контроверзност поврзана со документарецот бил наводниот наслов во весникот ''[[Vjesnik|„Вјесник“]]'' од 1945 година, во кој се наведувало дека трупови фрлени во [[Сава]] стигнувале до [[Загреб]] од правец на [[Jasenovac, Sisak-Moslavina County|Јасеновац]]. Кратко по премиерата, новинарот Ловро Крниќ ги прегледал државните архиви на Загреб и ги испитал сите изданија на ''„Вјесник“'' од мај 1945 година и открил дека таков наслов не постоел, а по подетално испитување, Крниќ открил дека насловот што се гледа во документарецот бил грубо монтиран, веројатно со помош [[Adobe Photoshop|на Фотошоп]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://lupiga.com/vijesti/otkrivamo-jasenovac-fotosopirana-istina-sedlarov-udarni-argument-o-plivanju-leseva-uzvodno-je-losa-fotomontaza|title=OTKRIVAMO - JASENOVAC-FOTOŠOPIRANA ISTINA: Sedlarov udarni argument o plivanju leševa uzvodno je loša montaža|work=Lupiga|language=Croatian}}</ref> Адвокатот Вељко Миљевиќ изјавил дека Седлар би можел да заврши во затвор поради обвиненија за фалсификување, негирање на криминал и [[Hate speech laws by country|говор на омраза]] против политичари и новинари.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.telegram.hr/politika-kriminal/ugledni-odvjetnik-tvrdi-da-bi-jakov-sedlar-zbog-filma-jasenovac-i-istina-mogao-u-zatvor-evo-zasto/|title=Jakov Sedlar bi zbog filma 'Jasenovac – istina' mogao u zatvor|date=18 April 2016|publisher=Telegram|language=Croatian}}</ref> Во април 2017 година, [[Simon Wiesenthal Center|Центарот „Симон Визентал“]] испрати писмо до [[Zagreb City Council|Градскиот совет на Загреб]] кое го добил од Роберт Розет, директорот на библиотеките [[Јад Вашем|„Јад Вашем“]]<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.wiesenthal.com/about/news/wiesenthal-center-urges-62.html|title=Wiesenthal Center Urges Zagreb City Council to Deny Award to Croatian Film Director Sedlar|date=18 April 2017|publisher=WiesenthalCenter|language=English}}</ref> во кое Розет очигледно забележал дека присуството на филмовите во Визуелниот центар во никој случај не е одобрување на нивната содржина. Центарот „Симон Визентал“ го повикал Градскиот совет на Загреб да му ја одземе наградата на Седлар од градот, што делумно се темелела на тоа што неговите филмови биле достапни преку „Јад Вашем“. Очигледното дистанцирање на „Јад Вашем“ од Седлар не го спречило да продолжи да го користи овој пример за да ја легитимира историската вредност на неговото дело.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.tportal.hr/kultura/clanak/zidovska-opcina-negoduje-jer-hrt-prikazuje-sedlarov-film-o-mossadovom-agentu-20200510|title=Židovska općina negoduje jer HRT prikazuje Sedlarov film o Mossadovom agentu|date=10 May 2020|publisher=TPortal|language=Croatian}}</ref> == Правни прашања == Во 2000 година, била покрената полициска истрага за неколку кривични дела наводно извршени од Седлар, а во влијателното списание „''[[Nacional (weekly)|Национал“]]'', Седлар бил опишан како „јавно осуден фалсификатор, измамник, манипулатор и финансиски брокер“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://arhiva.nacional.hr/clanak/13516/visestruki-prevarant-sedlar-dolazi-za-sefa-drame-hnk-split|title=Višestruki prevarant Sedlar dolazi za šefa drame HNK Split – Nacional.hr|date=22 July 2003|work=nacional.hr|language=Croatian}}</ref> Во 2004 година, тој бил обвинет за избегнување на долготрајни казни за паркирање во вредност од приближно 30.000 [[Хрватска куна|куни]] во тоа време (≈ 5.000 [[Американски долар|американски долари]]).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.index.hr/vijesti/clanak/sedlarovi-olaksali-importanne-galeriju-za-30000-kuna/220354.aspx|title=Sedlarovi "olakšali" Importanne Galeriju za 30.000 kuna?|date=1 September 2004|work=index.hr|language=Croatian}}</ref> Во 2018 година, Австралија ја поништила неговата претходно издадена виза.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.index.hr/vijesti/clanak/evo-sto-australska-ambasada-kaze-o-odbijanju-vize-neonacistu-bujancu/2044949.aspx|title=Evo što australska ambasada kaže o odbijanju vize neonacistu Bujancu|date=23 November 2018|work=index.hr}}</ref> == Филмографија == === Долгометражни филмови === {| class="wikitable sortable" !Година ! Наслов ! class="unsortable" | Белешки |- | 1988 година | ''У средини мојх дана'' (1988) | |- | 1995 година | ''Госпа'' | |- | 1996 година | ''Не ме заборавај'' | |- | rowspan="2" | 1998 година | ''Агонија'' | |- | ''Сеќавање на Грузија'' | |- | 1999 година | ''Датотека од четири'' | |- | 2003 година | ''Милост на морето'' | ко-режија со Доминик Седлар |- | 2018 година | ''Духови'' | |- | 2021 година | ''Натпреварот'' | ко-режија со Доминик Седлар |- | 2022 година | ''Разговорот'' | |- | 2024 | ''260 дена'' | |} === Докудрами === {| class="wikitable sortable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" !Година ! Филм ! Директор ! Писател ! Белешки |- | 2004 година | ''Синдром на Ерусалим'' |{{Да}}|{{Да}} | |- | 2009 година | ''Кафе Аушвиц'' |{{Да}}|{{Не}} | |- |} === Избрани документарни филмови === {| class="wikitable sortable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" !Year !Film !Director !Writer !Notes |- |1984 |''Međugorje, Gospi u pohode'' |{{Да}} |{{Не}} | |- | rowspan="2" |1987 |''Lijepa naša'' | {{Да}} | {{Не}} | |- |''Jeste li bili u Zagrebu, gospodine Lumiere'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |1988 |''U srednih mojih dana'' | {{Да}} | {{Не}} | |- |1989 |''Hrvatski Božić'' | {{Да}} | {{Не}} |Video |- | rowspan="5" |1991 |''Jugoslavenska armija i srpski teroristi'' |{{Да}} |{{Не}} |Video |- |''Krvavi Uskrs'' |{{Да}} |{{Не}} |Video |- |''Pomozite Hrvatskoj'' |{{Да}} |{{Не}} |Video |- |''Srpski vidovi smrti'' |{{Да}} |{{Не}} |Video |- |''Stepinac - znak vremena'' |{{Да}} |{{Не}} |Video |- |1992 |''Nepoznati dio Holokausta, Srbija 1941-1945'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |1993 |''Trinaest stoljeca hrvatske kulture'' |{{Да}} |{{Не}} |Video |- |1996 |''Mozart of Basketball'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |1997 |''Tuđman – hrvatski George Washington'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |1999 |''To je put'' |{{Да}} |{{Не}} | |- | rowspan="2" |2002 |''Brač, Dalmacija, Hrvatska'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |''Sudbina mi nije dala da odem'' |{{Да}} |{{Не}} | |- | rowspan="2" |2005 |''Yudith'' |{{Да}} |{{Не}} |Short |- |''Kad mrtvi glasuju'' |{{Да}} |{{Не}} | |- | rowspan="4" |2006 |''Nema više heroja'' |{{Да}} |{{Не}} |Short |- |''Hrvatska Ljubavi moja'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |''Petnaest do osam'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |''Searching for Orson'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |2007 |''Mayim, Mayim'' |{{Да}} |{{Не}} | |- | rowspan="4" |2009 |''Hrvatske katedrale'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |''Ruža Pospiš-Baldani'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |''Gotovina, pisma iz Haga'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |''Ante Pavelić bez maske'' |{{Да}} |{{Не}} | |- | rowspan="3" |2010 |''Tito bez maske'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |''Pravednik Stepinac'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |''Yulia'' |{{Да}} |{{Не}} | |- | rowspan="4" |2011 |''Caffe Auschwitz'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |''Bitka za Dajlu'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |''Hrvati i njihovi franjevci u USA i Canadi'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |''Hrvati i Srbi, povijest jedne averzije'' |{{Да}} |{{Не}} | |- | rowspan="2" |2012 |''Ljubav koja ne poznaje granica'' |{{Да}} |{{Не}} |Short |- |''Tko želi ubiti Juliju Timošenko'' |{{Да}} |{{Не}} | |- | rowspan="2" |2014 |''Julija, ona koja se nikada ne predaje'' |{{Да}} |{{Не}} |Short |- |''Anne Frank: Then and Now'' |{{Да}} |{{Не}} | |- | rowspan="4" |2016 |''Jasenovac – The Truth'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |''The Righteous Gypsy'' |{{Да}} |{{Не}} |Short |- |''Nisam se bojao umrijeti'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |''Requiem for the World'' |{{Да}} |{{Не}} | |- | rowspan="3" |2017 |''Adel i Mara'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |''Snaga tišine'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |''Svetac, zločinac i dvorske lude'' |{{Да}} |{{Не}} | |- | rowspan="2" |2019 |''3069'' |{{Да}} |{{Да}} | |- |''Zagrljaj sudbine'' |{{Да}} |{{Не}} | |- | rowspan="1'" |2022 |''Once Upon a Time in Croatia'' |{{Да}} |{{Не}} | |- |} == Наводи == <references /> === Извори === * {{Наведена енциклопедија|access-date=16 January 2016}} * {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=jIoKMGRHxn4C|title=Balkan Idols: Religion and Nationalism in Yugoslav States|last=Perica|first=Vjekoslav|publisher=Oxford University Press|year=2002|isbn=978-0-19517-429-8|location=Oxford|author-link=Vjekoslav Perica}} * {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=PGuHDAAAQBAJ|title=Political Change in Post-Communist Slovakia and Croatia: From Nationalist to Europeanist|last=Fisher|first=Sharon|publisher=Springer|year=2006|isbn=978-0-23060-088-1|location=New York}} == Надворешни врски == * Jakov Sedlar at IMDb * {{Facebook|JakovSedlarOfficial}} {{Нормативна контрола}}{{DEFAULTSORT:Sedlar, Jakov}} [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1952 година]] [[Категорија:Статии со hCards]] 51nuz82pwqjg8pk7gyhazohmvpib8sz 14 1395693 5563078 2026-05-24T21:02:19Z Buli 2648 Создадена страница со: [[Категорија:Поранешни европски колонии]] 5563078 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Поранешни европски колонии]] oya8u3q20dkv3a401tb8ksvoploc5u2 0 1395694 5563085 2026-05-24T21:34:00Z IvanKonev123 98191 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:hr:Special:Redirect/revision/7366350|Mladen Juran]]“ 5563085 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Predložak:Infookvir životopis/styles.css" /> {{Глумец | име = Младен Јуран | изворно_име = Mladen Juran | активни_години = 1965 - денес | место_на_раѓање = [[Загреб]], [[Хрватска]] | награди = Златен медал, Белград 1982. Трансатлантски, краток игран филм Златен медал, Белград 1983. Живи фотографии – Слики од минатото на филмот во Хрватска, долгометражен документарец 4 награди Златна Арена и Кодак, Филмски фестивал во Пула 1998. Трансатлантски, долгометражен филм Номинации Златен Омбу, главната филмска награда на Латинска Америка - Трансатлантски, за најдобар долгометражен филм, Мар дел Плата 1999. Мелиес д'Ор за најдобар европски фантастичен филм - Потонати гробишта, долгометражен филм, Брисел 2003. | датум_на_раѓање = [[8 мај]] [[1942]] | занимање = [[режисер]], [[сценарист]] и [[актер]] }}'''Младен Јуран''' ([[Загреб]], [[8 мај]] [[1942]]) – [[Хрватска|хрватски]] [[Филмски режисер|режисер]], [[сценарист]] и [[глумец]], а воедно и автор со номинации за Златна Омба, главната филмска награда на Латинска Америка, и за „Мелиес д’Ор“, за најдобар европски фантастичен филм, крунисан со првите и ретки хрватски филмови во официјалната конкуренција на светските фестивали од категоријата А, со номинација за Оскар, златни медали во Белград и Златни арени во Пула кои се тематски поврзани со корените и емиграцијата. Како млад автор, студент на познатиот американски драмски педагог Ли Стразберг лично и во париските кинотеки, заедно со неговото драмско образование и дебитирање во престижниот француски театар ТНП и во француското кино, особено заинтересиран за филмското наследство, тој режирал серија играни филмови во кои на истражувачки и есеистички начин пристапил кон неистражената историја на хрватското кино: '''„Создавајќи исклучителен културен пробив, одговорен за воспоставување нова перспектива за историјата на филмот во Хрватска, значително влијаејќи врз филмското образование на идните генерации филмолози, научници и филмски професионалци, а за својата иновација бил наградуван повеќе пати... - д-р сц. Мато Кукуљица, 2002“'''.<ref>{{Наведена мрежна страница|title=Mladen Juran – Živuće fotografije III}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://enciklopedija.hr/clanak/29545|title=Juran, Mladen|work=www.enciklopedija.hr|accessdate=2021-11-12}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://dhfr.hr/redatelj/mladen-juran/|title=Juran Mladen|work=Društvo hrvatskih filmskih redatelja|language=hr|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429084421/https://dhfr.hr/redatelj/mladen-juran/|archive-date=29. travnja 2021.|accessdate=2021-11-12}}</ref> == Биографија == Роден во 1942 година во Сплит каде и завршил оснонво и средно образование во 1960 година, а по дипломирањето на Економскиот факултет во Загреб во 1964 година, отишол во Париз каде што дипломирал на студиите за драмски уметности на „l'Ecole Supérieure d'Art Dramatique Charles Dullin au [[Théâtre National Populaire]] “, [[Jean Vilara|Жан Вилар]], во Палатата на Шајо, во 1968 година, и стажирал кај [[Lee Strasberg|Ли Стразберг]], [[Actor's Studio|во Актерското студио]] во Њујорк. За време на студиите, настапувал како актер и бил асистент на режисерите, [[Med Hondo]] ([[Soleil 0 (1969.)|Soleil 0]]), [[Michael Cacoyannis]] ([[T.N.P.|TNP]] Theater – [[Les Troyennes]] JP Sartre, 1965), [[Abel Gance]] (ТВ филм [[Valmy]] – ORTF, 1967). По враќањето во Хрватска веќе го имал своето деби со кратките експериментални филмови [[Brijačnica|„Берберница“]], [[Do kraja i natrag|„До крај и назад“]], и ТВ серии, и документарни и играни, со повремена ко-сценариска соработка со писателот [[Zvonimir Milčec|Звонимир Милчец]]: * [[Zadnja pošta Zagreb|„Последен пост Загреб]] “, документарна серија во околу 20 епизоди за алтернативниот живот во Загреб (со музика компонирана од [[Boško Petrović|Бошко Петровиќ]]), * [[Pozdrav iz Zagreba|„Поздрави од Загреб]]“, * [[Zagrebački panoptikum|„Загребски паноптикон“]], * [[Prizori iz prošlog stoljeća|„Сцени од минатиот век“]] и кратките и среднометражните филмови: * [[Strah u dolini potoka Bliznec|„Страв во долината на потокот Близнак“]], * [[Dan šarenih oblaka rođenih iz mora – James Joyce u Puli|„Денот на шарените облаци родени од морето - Џејмс Џојс во Пула“]], * [[Hrvati i Amerika|„Хрвати и Америка“]], * [[Stari album El Pija|„Стариот албум на Ел Пио“]] за пулсирањето на градскиот живот во хрватската метропола и донекаде заборавените автентични урбани сензибилитети. Снимал играни и документарни есеи во препознатлив стил, единствен можен за контрола на табу теми во тоа време, во стилот на „комедија дел арте ал импровиз“, адаптирајќи пишани или животни приказни од Загреб и Хрватска, испреплетувајќи го снимениот материјал со фикција и фактички автентичен-архивски филмски материјал, во соработка со познатите актери [[Sven Lasta|Свен Ласта]], [[Ena Begović|Ена Беговиќ]], [[Relja Bašić|Рељо Башиќ]]. == Дела == Во 1988 година го снимил својот прв игран филм, [[Trideset konja (1988.)|„Триесет коњи“]], базиран на истоимениот роман [[Ivo Brešan|од Иво Брешан]], базиран на истоимената новела од Вјекослав Калеб (и вистинска приказна), остра црна комедија со голем број популарни актери ([[Boris Dvornik|Борис Дворник]], [[Josip Genda|Јосип Генда]], [[Sven Lasta|Свен Ласта]], [[Милена Дравиќ]], [[Milan Štrljić|Милан Штрљиќ]]), која го осудувала грабежот на повоената национализација, со последица од презентација типична за тоталитарен систем - филмот бил потиснат. Борис Дворник бил Баре Цуковиќ, амбициозен столар, татко на четири деца, кој во 1946 година одлучил да го преземе управувањето со национализирана воденица иако не разбирал како да управува со моторот на воденицата и така се впушта во голема авантура, сакајќи да изгради кариера што ќе го одведе до висока политичка позиција. За време на [[Хрватска војна за независност]], во 1993 година, следеле долгометражните играни филмови [[I dok je srca, bit će i Kroacije - A.G. Matoš|„Јас док је срка, бите ќе и Кроаје“ – А.Г. Матош]], базирани на негово сопствено сценарио (соработка со [[Nedjeljko Fabrio|Недељко Фабрија]]) – ретроспектива на животната авантура на Матош ([[Tomislav Martić|Томислав Мартиќ]]), моралот, политиката, културата, љубовта и острите мисли за нас, интригантна и порелевантна денес од кога било. Филмот за [[Хрватска војна за независност]] , [[Kositreno srce|„Лимено срце]] “ (1994) претставувала психолошка воена драма за двајца протагонисти од рок генерацијата: Видра ([[Slavko Juraga|Славко Јурага]]), инвалид од војната, и Жац ([[Filip Šovagović|Филип Шоваговиќ]]), успешен бизнисмен во целосната иконографија на војната „Профитер“ – сценарист [[Nenad Marjanović Zulim|Ненад Марјановиќ Зулим]], а оригинална музика напишана [[Арсен Дедиќ|од Арсен Дедиќ]]. Краткиот филм [[Transatlantic (1981.)|„Трансатлантски“ (1981)]], надреалистички приказ на трагичната судбина на еден хрватски емигрант, бил награден [[Zlatnom medaljom za najbolji kratki igrani film na festivalu Jugoslavenskog dokumentarnog i kratkog igranog filma u Beogradu, 1982.|со златен медал за најдобар краток филм на Фестивалот на југословенски документарен и краток филм во Белград во 1982 година]], и критичарите го сметале за еден од најдобрите југословенски кратки филмови некогаш направени.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.croatia-film.hr/transatlantic.html|title=Transatlantic, 1981.|work=Croatia Film|accessdate=2021-11-12}}</ref> Дури и пред краткиот игран филм, тој се обидел да направи долгометражен игран филм со истата табу тема од непознатата историја на хрватската емиграција, но оваа идеја ја реализирал дури по падот на комунизмот. Во независна Хрватска, тој конечно го снимил долгометражниот филм [[Transatlantic (1998.)|Трансатлантски (1998)]] кој бил базиран на негово сценарио и во соработка со [[Mate Matišić|Мате Матишиќ]] и [[Božidar Violić|Божидар Виолиќ]], а филмот претставувал првиот хрватски филмски еп за хрватската имиграција во Америка. Истоимениот игран филм, со имиња почнувајќи од австралиската дива со хрватско потекло [[Melita Jurišić|Мелита Јуришиќ]] (од најдобриот светски филм за 2015 година според изборот на критичарите [[Fripesci|на Fripesci]] - [[Mad Max: Fury Road]]), и [[Filip Šovagović|Филип Шоваговиќ]], [[Boris Dvornik|Борис Дворник]], [[Alen Liverić|Ален Ливериќ]], [[Relja Bašić|Реља Башиќ]], [[Иво Грегуревиќ]], [[Matija Prskalo|Матија Прскало]], па се до [[Martin Sheen|Мартин Шин]] како специјален гостин (глас во прологот на филмот), со лирска музика на песната и темата на филмот [[Nenad Bach|од Ненад Бах]] ([[Can We Go Higher?|Можеме ли да одиме повисоко?]]), изведена со симфониска музика од режисерот и композитор [[Alan Bjelinski|Алан Бјелински]], со аранжман на музика [[Bruno Bjelinski|од Бруно Бјелински]]. Филмот бил глобално прифатен, добитник на 4 Златни арени на фестивалот во Пула во 1998 година и [[Kodak award|наградата Кодак]], со рекорден број гледачи на хрватската телевизија (до 2016 година, над 5,500,000 гледачи), избран како прв независен хрватски филм во официјалната конкуренција на фестивал од категорија А - го отворил [[Mar del Plata International Film Festival|Меѓународниот филмски фестивал во Мар дел Плата]] во 1999 година, номиниран за највисоката филмска награда во Латинска Америка, Златниот Омбу - откако бил прикажан во официјалната програма на друг фестивал од категорија А, [[Moscow International Film Festival|Меѓународниот филмски фестивал во Москва]] во 1999 година и во холивудските кина, номиниран за Оскар, 71-ви Оскари, за најдобар странски филм на годината во 1998 година.<blockquote>„Трансатлантски е филмски еп за имиграцијата, корените, Хрватска, Новиот свет (Америка), организираниот криминал, емиграцијата, љубовта, осаменоста, судбината, егзистенцијалните димензии на животот на секого, без разлика дали се монументални или само обични, безначајни, но сепак човечки. Оваа табу тема (емиграцијата, „усташката“ дијаспора и „татковинскиот патриотизам“, поранешна Титова Југославија) на хрватската култура е брилијантно реализирана во жанрот на социо-психолошка драма со елементи на мелодрама и на криминалистички и авантуристички филм - филмски ораториум во стилот на Михаел Чимино.“ - Р.Г. Тили, 2003. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.hrvatskarijec.rs/vijest/A13298/U%E2%80%88Subotici-bez-cenzure/|title=U Subotici bez cenzure|last=Studioseven|work=U Subotici bez cenzure {{!}} Arhiv tekstova {{!}} Hrvatska Riječ|accessdate=2023-01-08}}</ref></blockquote>Целометражниот игран филм [[Potonulo groblje (2002.)|,,Потонатите гробишта“ (2002)]], бил базиран на истоимениот роман од писателот [[Goran Tribuson|Горан Трибусон]] и претставувал хорор поезија на терор, психолошка неизвесност, збогатена со елементи на трилер за убиство и амнезија, надреалистички приказ на воената катастрофа во Хрватска во 90 години од минатиот век. Со толкување на пресвртницата на семејните тајни на повратниците од страна на емигрантите [[Sven Medvešek|Свен Медвешек]] и [[Barbara Nola|Барбара Нола]] и со симфониска музика од композиторот [[Igor Kuljerić|Игор Куљериќ]], и сценариото и актерската соработка на добитникот на „Оскар“ [[Јиржи Менцел]], во улогата на перфидниот доктор Јаворски. Филмот бил номиниран за [[Méliès d'Or award for the Best European Fantastic film|наградата „Мелиес д'Ор“ за најдобар европски фантастичен филм]], [[Brussels International Fantastic Film Festival|на Меѓународен фестивал на фантастичен филм во Брисел]], 2003 година.<blockquote>„Хорор филмот на Младен Јуран „Потонатите гробишта“, кој победи на Фестивалот на научна фантастика во Брисел, прикажува човек на средна возраст кој се враќа на (...) ... развој на драмата, изграден врз елементи на трилер и повремена комедија или гротескни ситуации. Режисерот го направил филмот со извонредно чувство за ритам, рафинирано око за детали, создавајќи вистински ликови. И покрај провокативната тема, тој е од ненадминлив квалитет.“ - Андре Дојч, Variety, 2004 </blockquote>Верен на темите за емиграцијата и корените, во 1982 година направил долгометражен документарец за пионерската историја на хрватската кинематографија, [[Živuće fotografije|„Живи фотографии“]], во ко-сценариска соработка со историчарот [[Ivo Škrabalo|Иво Шкрабал]], со тогашниот никогаш досега невиден прв филмски кадар од Хрватска, издвоен од почитуваните филмски теоретичари [[Ante Peterlić|д-р Анте Петерлиќ]] и [[Mato Kukuljica|д-р Мате Кукуљица]] како „исклучителен културен пробив што создаде свест за историјата на хрватската кинематографија, заслужен за воспоставување нова перспектива за историјата на филмот во Хрватска и влијанието на образованието на идните хрватски филмски работници и филмска наука“ - [[Zlatna medalja na festivalu Jugoslavenskog dokumentarnog i kratkog igranog filma u Beogradu, 1982.|Златен медал на Фестивалот на југословенски документарен и краток игран филм во Белград, 1982 година]]. Така 4 децении подоцна во 2006 и 2008 година, по обемно истражување, Јуран направил продолженија на трилогијата „Живи фотографии 2 и 3“, исто така долгометражни документарци - наградуваните филмови [[Škola narodnog zdravlja – naša nepoznata filmska industrija|„Училиште за јавно здравје - Нашата непозната филмска индустрија“]] (1984) и [[Dr. Andrija Štampar, vizionar|д-р Андрија Штампар, визионер.]] (2012). Во 2016/17 година, на 100-годишнината од првиот хрватски, загрепски игран филм [[Brcko u Zagrebu|„Брчко во Загреб“]], Јуран реализирал, во коавторство со својот син, мултимедијалниот уметник [[Igor Juran|Игор Јуран]], долгометражен колажен филм, со документарни елементи и пеење, за колективно програмираниот „терор на заборавот“ на потеклото на хрватската кинематографија – [[Sindrom Halla, začetak hrvatskog profesionalnog filma - rođenog da umre|Холов синдром, почетокот на хрватскиот професионален филм – роден за да умре]]<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://havc.hr/hrvatski-film/katalog-hrvatskih-filmova/sindrom-halla-zacetak-hrvatskog-profesionalnog-filma-rodjenog-da-umre|title=Sindrom Halla, začetak hrvatskog profesionalnog filma – rođenog da umre|work=HAVC • Katalog hrvatskih filmova|accessdate=2021-11-12}}</ref>, дигест симбиоза на неговите рани долгометражни недовршени (но зачувани) филмови во Југославија (како дел од долгометражно-документарната серија RTZ „ [[Pozdrav iz Zagreba|Подрав од Загреб“]] и [[Zagrebački panoptikum|„Загрепски паноптикум“]], на пример – со [[Ena Begović|Ена Беговиќ]] во улогата на познатата актерка [[Ljerka Šram|Љерка Шрам]]), реализиран во традицијата на првите хрватски долгометражни неми филмови, интерполирани со археолошки остатоци од идеолошки негирани, изгубени и заборавени големи филмови со хрватско филмско потекло (кои не заостанале зад светските трендови од тоа време). Во иновативната колажна структура, прерабортката на првиот игран филм снимен во Хрватска [[Napad na Narodnu banku u Rijeci, 1909.|, „Напад врз Народната банка во Риека“, 1909 година,]] се издвојувал со протагонистите, двајца руски ограбувачи на банки ([[Alen Liverić|Ален Ливериќ]], [[Jasmin Mekić|Јасмин Мекиќ]]) , а во филмот, [[Relja Bašić|Реља Башиќ]], алтер егото на авторот, алијас иконата на хрватскиот филм „Господин Фулир“, сега „Ел Пи“ – Лујо Пипиќ, бил воден од фаустовската идеја за враќање на младоста, почнувајќи од фактот дека за гледачот секој филм (Ѓаволски изум) претставува сегашност. Ел Пи сонувал за раните полузавршени филмови на Јуран во традицијата на првите хрватски играни филмови, напуштени на ужасот на заборавот, структурно слични на оние што исчезнаа снимени од првиот хрватски професионален кинематографер [[Josip Halla|Јосип Хала]], чие име исто така беше заборавено во индоктринираната тишина на дваесеттиот век. Младен Јуран се вратил во театарот во 1996/1997 година, во Хрватскиот народен театар во Риека и Хрватскиот камерен театар во Задар со претставата [[Pjesnikova kob|„Судбината на поетот“]] од Тихомил Маштровиќ, со [[Slavko Juraga|Славко Јурага]], [[Olivera Baljak|Оливер Баљак]] и [[Alen Liverić|Ален Ливериќ]] во потрага по идентитетот на поетот [[Петар Прерадовиќ]], австриски офицер кој го заборавил мајчиниот јазик и се занимавал со спиритуализам. Од една страна, илиризмот на Гаје како наднационална идеја, а од друга страна, рационалниот национализам на преродбеникот Анте Кузманиќ. Помеѓу овие две идеологии, кои се вртеле кај Хрватите од почетокот на националната свест до денес, се нишал приватниот живот на Прерадовиќ, неговата страсна љубов кон Павица де Понте.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sesnic.com/DENI_2/CURICULUM.html|title=CURICULUM|work=www.sesnic.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20211226041919/http://www.sesnic.com/DENI_2/CURICULUM.html|archive-date=26. prosinca 2021.|accessdate=2021-11-12}}</ref> == Награди == * Златен медал, Белград 1982. Трансатлантски, краток филм * Златен медал, Белград 1983. Живи фотографии – слики од минатото на филмот во Хрватска, долгометражен документарец * Диплома, Белград 1985. * Плоча на Универзитетот во Загреб Училиште за јавно здравје – нашата непозната филмска индустрија, долгометражен документарец * Прва награда од публиката, Денови на ЈРТ во Скопје 1985. среднометражен музички игран филм „Стар ЛП албум“ * 4 Златни арени Филмски фестивал во Пула, 1998 година. * Награда „Кодак“, 1998 година. * Хрватски кандидат за номинација за Оскар, награда на Оскар, 1998 година. * Официјална програма на Московскиот меѓународен филмски фестивал (фестивал „А“), 1999 година. * Номинација за Златен Омбу“, Официјална конкуренција 15 Фестивал Интернационален Кино, Мар дел Плата (првиот филм во независна Хрватска во официјалната конкуренција на светскиот фестивал „А“), 1999, Официјална конкуренција на фестивалот во Монтевидео, 2000. Трансатлантски, долгометражен филм * Номиниран за наградата „Мели д'Ор“ за најдобар европски фантастичен филм (6 кандидати), 2003 година. Официјална конкуренција на Меѓународен фестивал на фантастичен филм, Брисел (финален фестивал на фантастичниот фестивал), 2003 година. * Официјална конкуренција на Меѓународниот филмски фестивал „Синенигма“, Луксембург, 2003. Потонати гробишта, игран филм * Златна плоча со Кадената Mare Nostrum Croaticum, „за исклучителен придонес во хрватската култура“, 2012 година. * Номинација за „Златна газела“, 2013, Меѓународен фестивал на филмски проекти за животна средина во Абу Даби за долгометражниот документарец „Д-р Андрија Штампар, визионер“ == Филмографија == === Долгометражни филмови === * Триесет коњи (1988) * И сè додека има срце, ќе има и Хрватска – А.Г. Матош (1993) * Лимено срце (1994) * Трансатлантски (1998) * Потонати гробишта (2002) * Холов синдром (2016/17) === Кратки играни филмови === * Берберница (1974) * До крај и назад (1975) * Трансатлантски (1981) * Напад врз Народната банка во Риека, 1909 година (2009) === Документарни филмови === * Полетување (1976) * Страв во долината на потокот Близнак (1978) * Не гледај нагоре (1979) * Трилогија: Живи фотографии 1, 2, 3 (1982, 2006 и 2008) * Училиште за јавно здравје „Андрија Штампар“ – нашата непозната филмска индустрија (1984) * Помеѓу животот и смртта (1989) * Документарците беа првите што исчезнаа (1990) * Почит кон Америка (2007) * д-р Андрија Штампар, визионер (2012) === ТВ филмови и серии === * Краток игран филм „Берберницата“ (1974) * Документарна серија „Последен пост Загреб“ (1976 – 1979) * Долгометражен филм „Приказни од шумата Максимир“ (1978) * Документарна музичка серија Загребуље (1979 – 1980) * Документарна серија Мала кинотека (1980) * Документарен филм Денот на шарените облаци родени од морето - Џејмс Џојс во Пула (1983) * Документарна серија „Сцени од 20 век“ (1984) * Музички игран филм Стар ЛП албум (1985) * Долгометражна документарна серија „Поздрави од Загреб“ (1987 – 1988) * Уметничка вечер Ранко Маринковиќ (1987) * Игран филм „Триесет коњи“ (1987) * Документарна серија Загребски Паноптикон (1989) * Документарна серија „Хрватски парламенти – потекло и право“ (1990) * Документарна серија „Истра според Матија“ (1990) * Документарна серија Лов на торпедо брод (1991) * Документарна серија „Емигрант Хрватска“ (1991 – 1992) * Документарен филм Истра, хрватската роза (1992) * Документарен филм Хрватите и Америка (1992) * Документарен филм Мојата приказна за Хрватска (1992) * Драмска серија Хрватски текстови на егзилот (1993) * Игран филм Се додека има срце, ќе има и Хрватска – А.Г. Матош (1993) * Долгометражен филм „Лимено срце“ (1994) * Драмски колаж Писмо до француските пријатели (1994) * Среднометражен игран филм Далматинска зора (1994 – 1995) * Драмска мини-серија во 3 дела Трансатлантски (1999) * Драмска мини-серија во 2 дела „Потонатите гробишта“ (2003) == Театар == * „Поетската судбина“, претстава која ја имаше својата претпремиера во септември 1996 година во Задар на Задарското театарско лето, а нејзината премиера на сцената на Хрватскиот народен театар „Иван плеј Зајц“ во Риека во ноември 1996 година, а околу дваесет репризи беа одржани во истиот театар во сезоната 1996/1997. == Актерски улоги == * Les Troyennes како Гркот (режисер Мајкл Какојани, Театар ТНП, Париз, 1966) * Сериски Quand la Liberte venait du ciel, продолжение на Les fiances de Romanville како офицер-љубовник (режисер Алберт Риера, ORTF, 1966 година) * Солеил О како шведски синдикалец (режисер Мед Хондо, 1969) * Бог е со нас (Dio e con noi) како капетан Карлајле (режисер Џулијано Монталдо, 1969) * Трансатлантски пат како агент на граничната патрола на САД на островот Елис (режисер Младен Јуран, 1998) == Види повеќе == * [[Transatlantic (1998.)|Трансатлантски (1998)]] == Извори == <templatestyles src="Izvori/styles.css" />{{Наводи}} == Надворешни врски == * http://film-mag.net/content.php?review.6592 <span>27 април 2021 година (</span> [[Wayback Machine]] <span>)</span> * https://dhfr.hr/redatelj/mladen-juran/ <span>29 април 2021 година (</span> [[Wayback Machine]] <span>)</span> * https://interfilm.hr/hr/film/dugometrazni/potonulo-groblje/ * https://www.matica.hr/vijenac/259/tajano-odjekujuce-harmonije-11156/ * https://www.laregione.ch/culture/culture/1462111/film-menzel-cinema-regista-ji-i-praga-nova-cane-fare * https://www.culturenet.hr/hr/triptih-mladena-jurana/30603 <templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles>  [[Категорија:Луѓе од Загреб]] [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] [[Категорија:Хрватски филмски глумци]] [[Категорија:Хрватски сценаристи]] l86322057arfj8vx3n4e0tela9n2jqa 5563086 5563085 2026-05-24T21:34:13Z IvanKonev123 98191 5563086 wikitext text/x-wiki {{Глумец | име = Младен Јуран | изворно_име = Mladen Juran | активни_години = 1965 - денес | место_на_раѓање = [[Загреб]], [[Хрватска]] | награди = Златен медал, Белград 1982. Трансатлантски, краток игран филм Златен медал, Белград 1983. Живи фотографии – Слики од минатото на филмот во Хрватска, долгометражен документарец 4 награди Златна Арена и Кодак, Филмски фестивал во Пула 1998. Трансатлантски, долгометражен филм Номинации Златен Омбу, главната филмска награда на Латинска Америка - Трансатлантски, за најдобар долгометражен филм, Мар дел Плата 1999. Мелиес д'Ор за најдобар европски фантастичен филм - Потонати гробишта, долгометражен филм, Брисел 2003. | датум_на_раѓање = [[8 мај]] [[1942]] | занимање = [[режисер]], [[сценарист]] и [[актер]] }}'''Младен Јуран''' ([[Загреб]], [[8 мај]] [[1942]]) – [[Хрватска|хрватски]] [[Филмски режисер|режисер]], [[сценарист]] и [[глумец]], а воедно и автор со номинации за Златна Омба, главната филмска награда на Латинска Америка, и за „Мелиес д’Ор“, за најдобар европски фантастичен филм, крунисан со првите и ретки хрватски филмови во официјалната конкуренција на светските фестивали од категоријата А, со номинација за Оскар, златни медали во Белград и Златни арени во Пула кои се тематски поврзани со корените и емиграцијата. Како млад автор, студент на познатиот американски драмски педагог Ли Стразберг лично и во париските кинотеки, заедно со неговото драмско образование и дебитирање во престижниот француски театар ТНП и во француското кино, особено заинтересиран за филмското наследство, тој режирал серија играни филмови во кои на истражувачки и есеистички начин пристапил кон неистражената историја на хрватското кино: '''„Создавајќи исклучителен културен пробив, одговорен за воспоставување нова перспектива за историјата на филмот во Хрватска, значително влијаејќи врз филмското образование на идните генерации филмолози, научници и филмски професионалци, а за својата иновација бил наградуван повеќе пати... - д-р сц. Мато Кукуљица, 2002“'''.<ref>{{Наведена мрежна страница|title=Mladen Juran – Živuće fotografije III}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://enciklopedija.hr/clanak/29545|title=Juran, Mladen|work=www.enciklopedija.hr|accessdate=2021-11-12}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://dhfr.hr/redatelj/mladen-juran/|title=Juran Mladen|work=Društvo hrvatskih filmskih redatelja|language=hr|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429084421/https://dhfr.hr/redatelj/mladen-juran/|archive-date=29. travnja 2021.|accessdate=2021-11-12}}</ref> == Биографија == Роден во 1942 година во Сплит каде и завршил оснонво и средно образование во 1960 година, а по дипломирањето на Економскиот факултет во Загреб во 1964 година, отишол во Париз каде што дипломирал на студиите за драмски уметности на „l'Ecole Supérieure d'Art Dramatique Charles Dullin au [[Théâtre National Populaire]] “, [[Jean Vilara|Жан Вилар]], во Палатата на Шајо, во 1968 година, и стажирал кај [[Lee Strasberg|Ли Стразберг]], [[Actor's Studio|во Актерското студио]] во Њујорк. За време на студиите, настапувал како актер и бил асистент на режисерите, [[Med Hondo]] ([[Soleil 0 (1969.)|Soleil 0]]), [[Michael Cacoyannis]] ([[T.N.P.|TNP]] Theater – [[Les Troyennes]] JP Sartre, 1965), [[Abel Gance]] (ТВ филм [[Valmy]] – ORTF, 1967). По враќањето во Хрватска веќе го имал своето деби со кратките експериментални филмови [[Brijačnica|„Берберница“]], [[Do kraja i natrag|„До крај и назад“]], и ТВ серии, и документарни и играни, со повремена ко-сценариска соработка со писателот [[Zvonimir Milčec|Звонимир Милчец]]: * [[Zadnja pošta Zagreb|„Последен пост Загреб]] “, документарна серија во околу 20 епизоди за алтернативниот живот во Загреб (со музика компонирана од [[Boško Petrović|Бошко Петровиќ]]), * [[Pozdrav iz Zagreba|„Поздрави од Загреб]]“, * [[Zagrebački panoptikum|„Загребски паноптикон“]], * [[Prizori iz prošlog stoljeća|„Сцени од минатиот век“]] и кратките и среднометражните филмови: * [[Strah u dolini potoka Bliznec|„Страв во долината на потокот Близнак“]], * [[Dan šarenih oblaka rođenih iz mora – James Joyce u Puli|„Денот на шарените облаци родени од морето - Џејмс Џојс во Пула“]], * [[Hrvati i Amerika|„Хрвати и Америка“]], * [[Stari album El Pija|„Стариот албум на Ел Пио“]] за пулсирањето на градскиот живот во хрватската метропола и донекаде заборавените автентични урбани сензибилитети. Снимал играни и документарни есеи во препознатлив стил, единствен можен за контрола на табу теми во тоа време, во стилот на „комедија дел арте ал импровиз“, адаптирајќи пишани или животни приказни од Загреб и Хрватска, испреплетувајќи го снимениот материјал со фикција и фактички автентичен-архивски филмски материјал, во соработка со познатите актери [[Sven Lasta|Свен Ласта]], [[Ena Begović|Ена Беговиќ]], [[Relja Bašić|Рељо Башиќ]]. == Дела == Во 1988 година го снимил својот прв игран филм, [[Trideset konja (1988.)|„Триесет коњи“]], базиран на истоимениот роман [[Ivo Brešan|од Иво Брешан]], базиран на истоимената новела од Вјекослав Калеб (и вистинска приказна), остра црна комедија со голем број популарни актери ([[Boris Dvornik|Борис Дворник]], [[Josip Genda|Јосип Генда]], [[Sven Lasta|Свен Ласта]], [[Милена Дравиќ]], [[Milan Štrljić|Милан Штрљиќ]]), која го осудувала грабежот на повоената национализација, со последица од презентација типична за тоталитарен систем - филмот бил потиснат. Борис Дворник бил Баре Цуковиќ, амбициозен столар, татко на четири деца, кој во 1946 година одлучил да го преземе управувањето со национализирана воденица иако не разбирал како да управува со моторот на воденицата и така се впушта во голема авантура, сакајќи да изгради кариера што ќе го одведе до висока политичка позиција. За време на [[Хрватска војна за независност]], во 1993 година, следеле долгометражните играни филмови [[I dok je srca, bit će i Kroacije - A.G. Matoš|„Јас док је срка, бите ќе и Кроаје“ – А.Г. Матош]], базирани на негово сопствено сценарио (соработка со [[Nedjeljko Fabrio|Недељко Фабрија]]) – ретроспектива на животната авантура на Матош ([[Tomislav Martić|Томислав Мартиќ]]), моралот, политиката, културата, љубовта и острите мисли за нас, интригантна и порелевантна денес од кога било. Филмот за [[Хрватска војна за независност]] , [[Kositreno srce|„Лимено срце]] “ (1994) претставувала психолошка воена драма за двајца протагонисти од рок генерацијата: Видра ([[Slavko Juraga|Славко Јурага]]), инвалид од војната, и Жац ([[Filip Šovagović|Филип Шоваговиќ]]), успешен бизнисмен во целосната иконографија на војната „Профитер“ – сценарист [[Nenad Marjanović Zulim|Ненад Марјановиќ Зулим]], а оригинална музика напишана [[Арсен Дедиќ|од Арсен Дедиќ]]. Краткиот филм [[Transatlantic (1981.)|„Трансатлантски“ (1981)]], надреалистички приказ на трагичната судбина на еден хрватски емигрант, бил награден [[Zlatnom medaljom za najbolji kratki igrani film na festivalu Jugoslavenskog dokumentarnog i kratkog igranog filma u Beogradu, 1982.|со златен медал за најдобар краток филм на Фестивалот на југословенски документарен и краток филм во Белград во 1982 година]], и критичарите го сметале за еден од најдобрите југословенски кратки филмови некогаш направени.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.croatia-film.hr/transatlantic.html|title=Transatlantic, 1981.|work=Croatia Film|accessdate=2021-11-12}}</ref> Дури и пред краткиот игран филм, тој се обидел да направи долгометражен игран филм со истата табу тема од непознатата историја на хрватската емиграција, но оваа идеја ја реализирал дури по падот на комунизмот. Во независна Хрватска, тој конечно го снимил долгометражниот филм [[Transatlantic (1998.)|Трансатлантски (1998)]] кој бил базиран на негово сценарио и во соработка со [[Mate Matišić|Мате Матишиќ]] и [[Božidar Violić|Божидар Виолиќ]], а филмот претставувал првиот хрватски филмски еп за хрватската имиграција во Америка. Истоимениот игран филм, со имиња почнувајќи од австралиската дива со хрватско потекло [[Melita Jurišić|Мелита Јуришиќ]] (од најдобриот светски филм за 2015 година според изборот на критичарите [[Fripesci|на Fripesci]] - [[Mad Max: Fury Road]]), и [[Filip Šovagović|Филип Шоваговиќ]], [[Boris Dvornik|Борис Дворник]], [[Alen Liverić|Ален Ливериќ]], [[Relja Bašić|Реља Башиќ]], [[Иво Грегуревиќ]], [[Matija Prskalo|Матија Прскало]], па се до [[Martin Sheen|Мартин Шин]] како специјален гостин (глас во прологот на филмот), со лирска музика на песната и темата на филмот [[Nenad Bach|од Ненад Бах]] ([[Can We Go Higher?|Можеме ли да одиме повисоко?]]), изведена со симфониска музика од режисерот и композитор [[Alan Bjelinski|Алан Бјелински]], со аранжман на музика [[Bruno Bjelinski|од Бруно Бјелински]]. Филмот бил глобално прифатен, добитник на 4 Златни арени на фестивалот во Пула во 1998 година и [[Kodak award|наградата Кодак]], со рекорден број гледачи на хрватската телевизија (до 2016 година, над 5,500,000 гледачи), избран како прв независен хрватски филм во официјалната конкуренција на фестивал од категорија А - го отворил [[Mar del Plata International Film Festival|Меѓународниот филмски фестивал во Мар дел Плата]] во 1999 година, номиниран за највисоката филмска награда во Латинска Америка, Златниот Омбу - откако бил прикажан во официјалната програма на друг фестивал од категорија А, [[Moscow International Film Festival|Меѓународниот филмски фестивал во Москва]] во 1999 година и во холивудските кина, номиниран за Оскар, 71-ви Оскари, за најдобар странски филм на годината во 1998 година.<blockquote>„Трансатлантски е филмски еп за имиграцијата, корените, Хрватска, Новиот свет (Америка), организираниот криминал, емиграцијата, љубовта, осаменоста, судбината, егзистенцијалните димензии на животот на секого, без разлика дали се монументални или само обични, безначајни, но сепак човечки. Оваа табу тема (емиграцијата, „усташката“ дијаспора и „татковинскиот патриотизам“, поранешна Титова Југославија) на хрватската култура е брилијантно реализирана во жанрот на социо-психолошка драма со елементи на мелодрама и на криминалистички и авантуристички филм - филмски ораториум во стилот на Михаел Чимино.“ - Р.Г. Тили, 2003. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.hrvatskarijec.rs/vijest/A13298/U%E2%80%88Subotici-bez-cenzure/|title=U Subotici bez cenzure|last=Studioseven|work=U Subotici bez cenzure {{!}} Arhiv tekstova {{!}} Hrvatska Riječ|accessdate=2023-01-08}}</ref></blockquote>Целометражниот игран филм [[Potonulo groblje (2002.)|,,Потонатите гробишта“ (2002)]], бил базиран на истоимениот роман од писателот [[Goran Tribuson|Горан Трибусон]] и претставувал хорор поезија на терор, психолошка неизвесност, збогатена со елементи на трилер за убиство и амнезија, надреалистички приказ на воената катастрофа во Хрватска во 90 години од минатиот век. Со толкување на пресвртницата на семејните тајни на повратниците од страна на емигрантите [[Sven Medvešek|Свен Медвешек]] и [[Barbara Nola|Барбара Нола]] и со симфониска музика од композиторот [[Igor Kuljerić|Игор Куљериќ]], и сценариото и актерската соработка на добитникот на „Оскар“ [[Јиржи Менцел]], во улогата на перфидниот доктор Јаворски. Филмот бил номиниран за [[Méliès d'Or award for the Best European Fantastic film|наградата „Мелиес д'Ор“ за најдобар европски фантастичен филм]], [[Brussels International Fantastic Film Festival|на Меѓународен фестивал на фантастичен филм во Брисел]], 2003 година.<blockquote>„Хорор филмот на Младен Јуран „Потонатите гробишта“, кој победи на Фестивалот на научна фантастика во Брисел, прикажува човек на средна возраст кој се враќа на (...) ... развој на драмата, изграден врз елементи на трилер и повремена комедија или гротескни ситуации. Режисерот го направил филмот со извонредно чувство за ритам, рафинирано око за детали, создавајќи вистински ликови. И покрај провокативната тема, тој е од ненадминлив квалитет.“ - Андре Дојч, Variety, 2004 </blockquote>Верен на темите за емиграцијата и корените, во 1982 година направил долгометражен документарец за пионерската историја на хрватската кинематографија, [[Živuće fotografije|„Живи фотографии“]], во ко-сценариска соработка со историчарот [[Ivo Škrabalo|Иво Шкрабал]], со тогашниот никогаш досега невиден прв филмски кадар од Хрватска, издвоен од почитуваните филмски теоретичари [[Ante Peterlić|д-р Анте Петерлиќ]] и [[Mato Kukuljica|д-р Мате Кукуљица]] како „исклучителен културен пробив што создаде свест за историјата на хрватската кинематографија, заслужен за воспоставување нова перспектива за историјата на филмот во Хрватска и влијанието на образованието на идните хрватски филмски работници и филмска наука“ - [[Zlatna medalja na festivalu Jugoslavenskog dokumentarnog i kratkog igranog filma u Beogradu, 1982.|Златен медал на Фестивалот на југословенски документарен и краток игран филм во Белград, 1982 година]]. Така 4 децении подоцна во 2006 и 2008 година, по обемно истражување, Јуран направил продолженија на трилогијата „Живи фотографии 2 и 3“, исто така долгометражни документарци - наградуваните филмови [[Škola narodnog zdravlja – naša nepoznata filmska industrija|„Училиште за јавно здравје - Нашата непозната филмска индустрија“]] (1984) и [[Dr. Andrija Štampar, vizionar|д-р Андрија Штампар, визионер.]] (2012). Во 2016/17 година, на 100-годишнината од првиот хрватски, загрепски игран филм [[Brcko u Zagrebu|„Брчко во Загреб“]], Јуран реализирал, во коавторство со својот син, мултимедијалниот уметник [[Igor Juran|Игор Јуран]], долгометражен колажен филм, со документарни елементи и пеење, за колективно програмираниот „терор на заборавот“ на потеклото на хрватската кинематографија – [[Sindrom Halla, začetak hrvatskog profesionalnog filma - rođenog da umre|Холов синдром, почетокот на хрватскиот професионален филм – роден за да умре]]<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://havc.hr/hrvatski-film/katalog-hrvatskih-filmova/sindrom-halla-zacetak-hrvatskog-profesionalnog-filma-rodjenog-da-umre|title=Sindrom Halla, začetak hrvatskog profesionalnog filma – rođenog da umre|work=HAVC • Katalog hrvatskih filmova|accessdate=2021-11-12}}</ref>, дигест симбиоза на неговите рани долгометражни недовршени (но зачувани) филмови во Југославија (како дел од долгометражно-документарната серија RTZ „ [[Pozdrav iz Zagreba|Подрав од Загреб“]] и [[Zagrebački panoptikum|„Загрепски паноптикум“]], на пример – со [[Ena Begović|Ена Беговиќ]] во улогата на познатата актерка [[Ljerka Šram|Љерка Шрам]]), реализиран во традицијата на првите хрватски долгометражни неми филмови, интерполирани со археолошки остатоци од идеолошки негирани, изгубени и заборавени големи филмови со хрватско филмско потекло (кои не заостанале зад светските трендови од тоа време). Во иновативната колажна структура, прерабортката на првиот игран филм снимен во Хрватска [[Napad na Narodnu banku u Rijeci, 1909.|, „Напад врз Народната банка во Риека“, 1909 година,]] се издвојувал со протагонистите, двајца руски ограбувачи на банки ([[Alen Liverić|Ален Ливериќ]], [[Jasmin Mekić|Јасмин Мекиќ]]) , а во филмот, [[Relja Bašić|Реља Башиќ]], алтер егото на авторот, алијас иконата на хрватскиот филм „Господин Фулир“, сега „Ел Пи“ – Лујо Пипиќ, бил воден од фаустовската идеја за враќање на младоста, почнувајќи од фактот дека за гледачот секој филм (Ѓаволски изум) претставува сегашност. Ел Пи сонувал за раните полузавршени филмови на Јуран во традицијата на првите хрватски играни филмови, напуштени на ужасот на заборавот, структурно слични на оние што исчезнаа снимени од првиот хрватски професионален кинематографер [[Josip Halla|Јосип Хала]], чие име исто така беше заборавено во индоктринираната тишина на дваесеттиот век. Младен Јуран се вратил во театарот во 1996/1997 година, во Хрватскиот народен театар во Риека и Хрватскиот камерен театар во Задар со претставата [[Pjesnikova kob|„Судбината на поетот“]] од Тихомил Маштровиќ, со [[Slavko Juraga|Славко Јурага]], [[Olivera Baljak|Оливер Баљак]] и [[Alen Liverić|Ален Ливериќ]] во потрага по идентитетот на поетот [[Петар Прерадовиќ]], австриски офицер кој го заборавил мајчиниот јазик и се занимавал со спиритуализам. Од една страна, илиризмот на Гаје како наднационална идеја, а од друга страна, рационалниот национализам на преродбеникот Анте Кузманиќ. Помеѓу овие две идеологии, кои се вртеле кај Хрватите од почетокот на националната свест до денес, се нишал приватниот живот на Прерадовиќ, неговата страсна љубов кон Павица де Понте.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sesnic.com/DENI_2/CURICULUM.html|title=CURICULUM|work=www.sesnic.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20211226041919/http://www.sesnic.com/DENI_2/CURICULUM.html|archive-date=26. prosinca 2021.|accessdate=2021-11-12}}</ref> == Награди == * Златен медал, Белград 1982. Трансатлантски, краток филм * Златен медал, Белград 1983. Живи фотографии – слики од минатото на филмот во Хрватска, долгометражен документарец * Диплома, Белград 1985. * Плоча на Универзитетот во Загреб Училиште за јавно здравје – нашата непозната филмска индустрија, долгометражен документарец * Прва награда од публиката, Денови на ЈРТ во Скопје 1985. среднометражен музички игран филм „Стар ЛП албум“ * 4 Златни арени Филмски фестивал во Пула, 1998 година. * Награда „Кодак“, 1998 година. * Хрватски кандидат за номинација за Оскар, награда на Оскар, 1998 година. * Официјална програма на Московскиот меѓународен филмски фестивал (фестивал „А“), 1999 година. * Номинација за Златен Омбу“, Официјална конкуренција 15 Фестивал Интернационален Кино, Мар дел Плата (првиот филм во независна Хрватска во официјалната конкуренција на светскиот фестивал „А“), 1999, Официјална конкуренција на фестивалот во Монтевидео, 2000. Трансатлантски, долгометражен филм * Номиниран за наградата „Мели д'Ор“ за најдобар европски фантастичен филм (6 кандидати), 2003 година. Официјална конкуренција на Меѓународен фестивал на фантастичен филм, Брисел (финален фестивал на фантастичниот фестивал), 2003 година. * Официјална конкуренција на Меѓународниот филмски фестивал „Синенигма“, Луксембург, 2003. Потонати гробишта, игран филм * Златна плоча со Кадената Mare Nostrum Croaticum, „за исклучителен придонес во хрватската култура“, 2012 година. * Номинација за „Златна газела“, 2013, Меѓународен фестивал на филмски проекти за животна средина во Абу Даби за долгометражниот документарец „Д-р Андрија Штампар, визионер“ == Филмографија == === Долгометражни филмови === * Триесет коњи (1988) * И сè додека има срце, ќе има и Хрватска – А.Г. Матош (1993) * Лимено срце (1994) * Трансатлантски (1998) * Потонати гробишта (2002) * Холов синдром (2016/17) === Кратки играни филмови === * Берберница (1974) * До крај и назад (1975) * Трансатлантски (1981) * Напад врз Народната банка во Риека, 1909 година (2009) === Документарни филмови === * Полетување (1976) * Страв во долината на потокот Близнак (1978) * Не гледај нагоре (1979) * Трилогија: Живи фотографии 1, 2, 3 (1982, 2006 и 2008) * Училиште за јавно здравје „Андрија Штампар“ – нашата непозната филмска индустрија (1984) * Помеѓу животот и смртта (1989) * Документарците беа првите што исчезнаа (1990) * Почит кон Америка (2007) * д-р Андрија Штампар, визионер (2012) === ТВ филмови и серии === * Краток игран филм „Берберницата“ (1974) * Документарна серија „Последен пост Загреб“ (1976 – 1979) * Долгометражен филм „Приказни од шумата Максимир“ (1978) * Документарна музичка серија Загребуље (1979 – 1980) * Документарна серија Мала кинотека (1980) * Документарен филм Денот на шарените облаци родени од морето - Џејмс Џојс во Пула (1983) * Документарна серија „Сцени од 20 век“ (1984) * Музички игран филм Стар ЛП албум (1985) * Долгометражна документарна серија „Поздрави од Загреб“ (1987 – 1988) * Уметничка вечер Ранко Маринковиќ (1987) * Игран филм „Триесет коњи“ (1987) * Документарна серија Загребски Паноптикон (1989) * Документарна серија „Хрватски парламенти – потекло и право“ (1990) * Документарна серија „Истра според Матија“ (1990) * Документарна серија Лов на торпедо брод (1991) * Документарна серија „Емигрант Хрватска“ (1991 – 1992) * Документарен филм Истра, хрватската роза (1992) * Документарен филм Хрватите и Америка (1992) * Документарен филм Мојата приказна за Хрватска (1992) * Драмска серија Хрватски текстови на егзилот (1993) * Игран филм Се додека има срце, ќе има и Хрватска – А.Г. Матош (1993) * Долгометражен филм „Лимено срце“ (1994) * Драмски колаж Писмо до француските пријатели (1994) * Среднометражен игран филм Далматинска зора (1994 – 1995) * Драмска мини-серија во 3 дела Трансатлантски (1999) * Драмска мини-серија во 2 дела „Потонатите гробишта“ (2003) == Театар == * „Поетската судбина“, претстава која ја имаше својата претпремиера во септември 1996 година во Задар на Задарското театарско лето, а нејзината премиера на сцената на Хрватскиот народен театар „Иван плеј Зајц“ во Риека во ноември 1996 година, а околу дваесет репризи беа одржани во истиот театар во сезоната 1996/1997. == Актерски улоги == * Les Troyennes како Гркот (режисер Мајкл Какојани, Театар ТНП, Париз, 1966) * Сериски Quand la Liberte venait du ciel, продолжение на Les fiances de Romanville како офицер-љубовник (режисер Алберт Риера, ORTF, 1966 година) * Солеил О како шведски синдикалец (режисер Мед Хондо, 1969) * Бог е со нас (Dio e con noi) како капетан Карлајле (режисер Џулијано Монталдо, 1969) * Трансатлантски пат како агент на граничната патрола на САД на островот Елис (режисер Младен Јуран, 1998) == Види повеќе == * [[Transatlantic (1998.)|Трансатлантски (1998)]] == Извори == <templatestyles src="Izvori/styles.css" />{{Наводи}} == Надворешни врски == * http://film-mag.net/content.php?review.6592 <span>27 април 2021 година (</span> [[Wayback Machine]] <span>)</span> * https://dhfr.hr/redatelj/mladen-juran/ <span>29 април 2021 година (</span> [[Wayback Machine]] <span>)</span> * https://interfilm.hr/hr/film/dugometrazni/potonulo-groblje/ * https://www.matica.hr/vijenac/259/tajano-odjekujuce-harmonije-11156/ * https://www.laregione.ch/culture/culture/1462111/film-menzel-cinema-regista-ji-i-praga-nova-cane-fare * https://www.culturenet.hr/hr/triptih-mladena-jurana/30603 <templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles>  [[Категорија:Луѓе од Загреб]] [[Категорија:Хрватски филмски режисери]] [[Категорија:Хрватски филмски глумци]] [[Категорија:Хрватски сценаристи]] ouvc1zl1eyxu1ouq869qc75tg77aqq1 10 1395695 5563163 2026-05-25T07:09:33Z Bjankuloski06 332 Создадена страница со: {{#invoke: template wrapper | wrap | _template = cite web | _exclude = authority, id, italic, italics, taxon, url |_alias-map=accessdate:access-date,authorlink:author-link,origyear:orig-date | via= {{#ifexpr:{{#invoke:String|find|{{ThePlantList/work|{{#if:{{#invoke:string|match|1={{{id|{{{1}}}}}}|2=^%a%a|nomatch=}}|{{{id|{{{1}}}}}}|{{#property:P1070}}}}}}|The Plant List}} = 0 |[[The Plant List]]}} | title={{#ifeq:{{{italics|{{{italic}}}}}}|no||''}}... 5563163 wikitext text/x-wiki {{#invoke: template wrapper | wrap | _template = cite web | _exclude = authority, id, italic, italics, taxon, url |_alias-map=accessdate:access-date,authorlink:author-link,origyear:orig-date | via= {{#ifexpr:{{#invoke:String|find|{{ThePlantList/work|{{#if:{{#invoke:string|match|1={{{id|{{{1}}}}}}|2=^%a%a|nomatch=}}|{{{id|{{{1}}}}}}|{{#property:P1070}}}}}}|The Plant List}} = 0 |[[The Plant List]]}} | title={{#ifeq:{{{italics|{{{italic}}}}}}|no||''}}{{#if:{{{taxon|}}}|{{{taxon|}}}|{{#if:{{{id|{{{url|}}}}}}| {{{1|}}}|{{#if:{{#invoke:string|match|1={{{2}}}|2=^%d%d%d|nomatch=}}|{{{3|{{#if: {{#Property:P225}}|{{#Property:P225}}|{{PAGENAME}}}}}}}|{{{2|{{#if: {{#Property:P225}}|{{#Property:P225}}|{{PAGENAME}}}}}}}}}}}}}{{#ifeq:{{{italics|{{{italic}}}}}}|no||''}} {{#invoke:string|replace|{{#if:{{{id|}}}|{{{authority|{{{2|}}}}}}|{{{4|}}}}}|%.$|&#46;||no}}{{#ifeq:{{{validity|{{{5}}}}}}|nv|''' Synonym'''}} | url ={{if empty|{{{url|}}}|{{#if:{{{id|}}}|http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/{{{id}}}}}|{{#if:{{#invoke:string|match|1={{{2}}}|2=^%d%d%d|nomatch=}}|http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/{{trim|{{{1|}}}}}-{{trim|{{{2|}}}}}}}|{{#if: {{#property:P1070}}|http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/{{#property:P1070|}}|http://www.theplantlist.org/tpl1.1/search?q={{urlencode:{{{2|{{#if: {{#Property:P225}}|{{#Property:P225}}|{{PAGENAME}}}}}}}|QUERY}}}}}} | publisher = {{ThePlantList/publisher|{{#if:{{#invoke:string|match|1={{{id|{{{1}}}}}}|2=^%a%a|nomatch=}}|{{{id|{{{1}}}}}}|{{#property:P1070}}}}}} | work = {{ThePlantList/work|{{#if:{{#invoke:string|match|1={{{id|{{{1}}}}}}|2=^%a%a|nomatch=}}|{{{id|{{{1}}}}}}|{{#property:P1070}}}}}} }}<noinclude><!-- -->{{документација}} [[Категорија:Предлошки за наводи за ботаника]] [[Категорија:Предлошки за надворешни врски за ботаника]] </noinclude> 0qg7wzj6igandvb7cljkyyn66b8fgas 10 1395696 5563164 2026-05-25T07:11:37Z Bjankuloski06 332 Создадена страница со: {{#switch:{{trim|{{first word|{{{1}}}|sep=- }}}} |gcc=The Global Compositae Checklist (GCC) |ild=Меѓународна база на податоци и информативна служба за легуми |kew= [[Светски контролен список на избрани растителни семејства]] |tro=[[Tropicos]] |rjp= |wcsp=Светски контролен список на избрани растителни сем... 5563164 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{trim|{{first word|{{{1}}}|sep=- }}}} |gcc=The Global Compositae Checklist (GCC) |ild=Меѓународна база на податоци и информативна служба за легуми |kew= [[Светски контролен список на избрани растителни семејства]] |tro=[[Tropicos]] |rjp= |wcsp=[[Светски контролен список на избрани растителни семејства]] |ifn=[[Меѓународен индекс на растителни имиња]] |#default=[[The Plant List]] }}<noinclude> </noinclude> rsped04rp5ah77ej23fdpe7p1akumo5 10 1395697 5563165 2026-05-25T07:13:04Z Bjankuloski06 332 Создадена страница со: {{#switch:{{trim|{{first word|{{{1}}}|sep=- }}}} |gcc= |ild= |kew= [[Кралски ботанички градини во Кју]] |tro=[[Ботанички градини на Мисури]] |rjp=Кралска ботаничка градина во Единбург |wcsp=[[Кралски ботанички градини во Кју]] |ifn= |#default=[[Кралски ботанички градини во Кју]] }}<noinclude> </noinclude> 5563165 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{trim|{{first word|{{{1}}}|sep=- }}}} |gcc= |ild= |kew= [[Кралски ботанички градини во Кју]] |tro=[[Ботанички градини на Мисури]] |rjp=Кралска ботаничка градина во Единбург |wcsp=[[Кралски ботанички градини во Кју]] |ifn= |#default=[[Кралски ботанички градини во Кју]] }}<noinclude> </noinclude> e5az3ap8dyywrdwaxxarl5eu5gd0mwi 0 1395701 5563196 2026-05-25T08:28:42Z Buli 2648 Создадена страница со: Димитар Робев (Охрид, 1822– 1890) – виден претставник на македонското граѓанство, застапник за создавање македонско кнежевство во времето на Источната криза. Се школувал во Јанина и во Атина. Се застапувал за еманципација на македонскиот народ од ели... 5563196 wikitext text/x-wiki Димитар Робев (Охрид, 1822– 1890) – виден претставник на македонското граѓанство, застапник за создавање македонско кнежевство во времето на Источната криза. Се школувал во Јанина и во Атина. Се застапувал за еманципација на македонскиот народ од елинизмот и за обновување на Охридската архиепископија како автокефална црква. Се ангажирал за ослободување од затвор на браќата Миладиновци. Бил еден од основачите на Битолската црковно-училишна општина. Помогнал околу изградбата на народноопштинските цркви „Св. Недела“ (1863) и „Св. Богородица“ (1871) во Битола. Пратеник во Османлискиот парламент (1876). audvk8cm3jvg7n3ukf4vrssi9wsfa09 5563197 5563196 2026-05-25T08:30:30Z Buli 2648 5563197 wikitext text/x-wiki '''Димитар Робев''' (Охрид, 1822– 1890) – виден претставник на македонското граѓанство, застапник за создавање македонско кнежевство во времето на [[Голема источна криза|Источната криза]]. Се школувал во [[Јанина]] и во [[Атина]]. Се застапувал за еманципација на македонскиот народ од елинизмот и за обновување на Охридската архиепископија како автокефална црква. Се ангажирал за ослободување од затвор на браќата Миладиновци. Бил еден од основачите на Битолската црковно-училишна општина. Помогнал околу изградбата на народноопштинските цркви „Св. Недела“ (1863) и „Св. Богородица“ (1871) во Битола. Пратеник во Османлискиот парламент (1876). 45luczhzbyzdpegnw3co227so9fh0bi 5563198 5563197 2026-05-25T08:31:05Z Buli 2648 5563198 wikitext text/x-wiki '''Димитар Робев''' (Охрид, 1822– 1890) – виден претставник на македонското граѓанство, застапник за создавање македонско кнежевство во времето на [[Голема источна криза|Источната криза]]. Се школувал во [[Јанина]] и во [[Атина]]. Се застапувал за еманципација на македонскиот народ од елинизмот и за обновување на Охридската архиепископија како автокефална црква. Се ангажирал за ослободување од затвор на браќата Миладиновци. Бил еден од основачите на Битолската црковно-училишна општина. Помогнал околу изградбата на народноопштинските цркви „Св. Недела“ (1863) и „Св. Богородица“ (1871) во Битола. Пратеник во Османлискиот парламент (1876). [[Категорија:Родени во 1822]] gfgkqnn80bug95gejwlrty6of0d7arz 5563200 5563198 2026-05-25T08:31:49Z Buli 2648 5563200 wikitext text/x-wiki '''Димитар Робев''' (Охрид, 1822– 1890) – виден претставник на македонското граѓанство, застапник за создавање македонско кнежевство во времето на [[Голема источна криза|Источната криза]]. Се школувал во [[Јанина]] и во [[Атина]]. Се застапувал за еманципација на македонскиот народ од елинизмот и за обновување на Охридската архиепископија како автокефална црква. Се ангажирал за ослободување од затвор на браќата Миладиновци. Бил еден од основачите на Битолската црковно-училишна општина. Помогнал околу изградбата на народноопштинските цркви „Св. Недела“ (1863) и „Св. Богородица“ (1871) во Битола. Пратеник во Османлискиот парламент (1876). [[Категорија:Родени во 1822 година]] [[Категорија:Починати во 1890 година]] [[Категорија:Робевци]] msi0ws0xlf4la6hqo40hz3ze6w4fjgg 5563202 5563200 2026-05-25T08:32:53Z Buli 2648 5563202 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Dimitar Robev Bitolya.jpg|мини|Димитар Робев]] '''Димитар Робев''' (Охрид, 1822– 1890) – виден претставник на македонското граѓанство, застапник за создавање македонско кнежевство во времето на [[Голема источна криза|Источната криза]]. Се школувал во [[Јанина]] и во [[Атина]]. Се застапувал за еманципација на македонскиот народ од елинизмот и за обновување на Охридската архиепископија како автокефална црква. Се ангажирал за ослободување од затвор на браќата Миладиновци. Бил еден од основачите на Битолската црковно-училишна општина. Помогнал околу изградбата на народноопштинските цркви „Св. Недела“ (1863) и „Св. Богородица“ (1871) во Битола. Пратеник во Османлискиот парламент (1876). [[Категорија:Родени во 1822 година]] [[Категорија:Починати во 1890 година]] [[Категорија:Робевци]] 40sgolfizbxlqhtqsjburls1ypjwbi1 0 1395702 5563222 2026-05-25T09:39:38Z ~2026-31113-53 133532 Додадов страница за статијата УТКИ ! Овој материјал е стручен материјал земен од стручна литература ,,Прирачник за ловство и болести кај дивеч" - Проф. Д-р. Мишо Христовски - Факултет за Ветеринарна медицина - Но бидејќи не сум запознаен за дали смеам информациите да ги објавам, нека остане анонимно 5563222 wikitext text/x-wiki == '''РЕД УТКИ-БУФОВИ - STRIGIFORMES''' == Утките се специфична и препознатлива група птици. На прв поглед потсетуваат на некои птици грабливки, но со нив немаат блиски сродности. Утките се ноќни грабливки и имаат низа на карактеристики за адаптација. Нивното перје е меко и растресито. Заради тоа се чини дека се покрупни од тоа што всушност се. Нивната телесна маса е различна, од 50 до 4500g. Главата им е релативно голема, со крупни, едно до друго поставени очи. Околу нив се наоѓа венец од тврди пердуви. Клунот им е релативно краток, јак, завиен, во вид на кука, надолу. Немаат бапка. Се хранат со топлокрвни животни, претежно со ситни глодари . Кај поголемиот број видови, нозете се прекриени со пердуви, а кај некои и прстите се оперјени . Ноктите им се долги, остри и српесто поставени. Животниот простор на овие птици е различен. Сите утки ги делиме на две групи, односно на утки со издолжени пердуви на главата, кои имаат форма на уши, и на утки кои се без таа одлика. Редот вклучува 3 фамилии, 25 родови и околу 145 видови. Во фауната во Европа се застапени 13. {| class="wikitable" |+''Научна класификација:'' !Царство |Animalia |- |'''Колено''' |Chordata |- |'''Класа''' |Aves |- |'''Надред''' |Neoaves |- |'''Ред''' |'''''Strigiformes (Wagler, 1830)''''' |} {| class="wikitable sortable" |+'''''Фамилии''''' |'''Strigidae''' |- |Tytonidae |- |Ogygoptyngidae (фосил) |- |Palaeoglaucidae (фосил) |- |Protostrigidae (фосил) |- |Sophiornithidae (фосил) |} === '''ФАМИЛИЈА ВИСТИНСКИ УТКИ – STRIGIDAE:''' === {| class="wikitable" |+''Научна класификација'' !Царство |Animalia |- |'''Колено''' |Chordata |- |'''Класа''' |Aves |- |'''Ред''' |Strigiformes |- |'''Фамилија''' |'''''Strigidae (Vigors, 1825)''''' |} {| class="wikitable" |+''Родови'' |Megascops, околу 20 видови; |- |Otus, околу 45 видови |- |Pyrroglaux; |- |Gymnoglaux |- |Ptilopsis, 2 видови; |- |Mimizuku; |- |Bubo, околу 25 видови; |- |Strix, околу 15 видови; |- |Ciccaba, 4 видови; |- |Lophostrix; |- |Jubula; |- |Pulsatrix, 3 видови; |- |Surnia; |- |Glaucidium, околу 30-35 видови; |- |Xenoglaux; |- |Micrathene; |- |Athene, 2-4 видови; |- |Aegolius, 4 видови; |- |Ninox, околу 20 видови; |- |Uroglaux; |- |Pseudoscops; |- |Asio, 6-7 видови; |- |Nesasio |} [[Податотека:Uhu-muc.jpg|мини|351x351пкс|Bubo Bubo]] ==== '''ГОЛЕМА УШЕСТА УТКА (Евроазиски орел-був)''' ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |''Научна класификација'' |- |'''Царство''' |Animalia |- |'''Колено''' |Chordata |- |'''Класа''' |Aves |- |'''Ред''' |Strigiformes |- |'''Фамилија''' |Strigidae |- |'''Род''' |Bubo |- |'''Вид''' |B. bubo |- |'''Биномна номенклатура''' |'''''Bubo bubo (Linnaeus, 1758)''''' |} '''Распространетост'''. Големата ушеста утка е широко распространета, скоро низ цела Европа, само што нејзината бројност во некои краеви е доста смалена, а додека во некои потполно е исчезната. Животниот простор на овие утки се густите шумски предели. На нашите простори е постојан жител. '''Карактеристики'''. Големата ушеста утка е најголема утка од сите европски видови утки. Долга е до 72cm, од кои на опашката отпаѓаат околу 25cm. Распонот на крилјата е до 170cm. Нозете и се обраснати со пердуви сè до ноктите. Женките по правило се поголеми од мажјаците, но „ушките“ на главата им се помали од мажјаците. Должината на овие ушки на главата им изнесува 6-8 cm. Очите им се доста крупи, со портокалово-црвена боја. Бојата на пердувите од горната страна е рѓосто-жолта, со темни ламки. Од долната страна е нешто посветол, со широки надолжни пруги. Кај мажјакот делот под бапката е бел, а кај женката е како и бојата на градите, односно стомакот. '''Исхрана'''. Се храни со глувци, стаорци, кунички, зајаци, верверички, птици, жаби, гуштери и големи инсекти. Претежно активна е во текот на ноќта. '''Размножување'''. Се гнезди во јами, па дрвја, во напуштени гнезда од грабливи птици, во дупките и други шуплини. Еднаш годишно, од месец март до мај, а најчесто во април, неси 2-4 крупни јајца, на кои женката лежи 32-37 дена. Младите го напуштаат гнездото по 35-50 дена, а потполно се осамостојуваат после 70 дена. '''Лов'''. Сите видови од редот утки се трајно заштитени со Законот за ловство. [[Податотека:Strix aluco (Linnaeus, 1758).jpg|мини|364x364пкс|Strix aluco ]] ===== '''ШУМСКА УТКА (БУФ''' '''/ Кафеав Буф)''' ===== {| class="wikitable" |- ! colspan="2" |''Научна класификација'' |- |'''Царство''' |Animalia |- |'''Колено''' |Chordata |- |'''Класа''' |Aves |- |'''Ред''' |Strigiformes |- |'''Фамилија''' |Strigidae |- |'''Род''' |Strix |- |'''Вид''' |S. aluco |- |'''Биномна номенклатура''' |'''''Strix aluco'' (Linnaeus, 1758)''' |} '''Распространетост.''' Шумската утка е распространета скоро низ цела Европа, освен на делови од Северна Скандинавија, како и Средна и Источна Русија. Бројната состојба на нашата територија и е релативно мала.<ref>{{Наведена книга|title=Прирачник за ловство и болести кај дивеч|publisher=Проф. Д-р Мишо Христовски}}</ref> '''Карактеристики.''' Од останатите видови утки се разликува по тоа што на главата нема „ушки“, но и е многу помала од големата ушеста утка. Долга е околу 38 cm, а распонот на крилјата и е до 95cm. Главата и е голема, очите крупни, нозете се обраснати со пердуви, сè до ноктите. Опашката и е заоблена, долга до 18cm, со 6-8 попречни темни појаси. Клунот има бледо жолта боја. Основна боја на пердувите и е светло-смеѓа до сиво-смеѓа, прошарена со надолжни темни пруги, а од долната страна е со бели дамки. '''Исхрана.''' Шумската утка се храни со ситни глодари, ретко со птици, жаби и големи инсекти. '''Размножување.''' Шумската утка се гнезди во дупки и пукнатини на дрвја или делови од згради. Еднаш во текот на годината, од месец февруари до април, неси 3-4 бели јајца, на кои женката лежи 28-30 дена. Младите се способни за самостоен живот после 28-35 дена. [[Податотека:Ransuil - long-eared owl - Asio otus.jpg|мини|435x435пкс|Asio otus]] ====== '''ШУМСКА УШЕСТА УТКА''' '''(Долгоушен Буф)''' ====== {| class="wikitable" |- ! colspan="2" |''Научна класификација'' |- |'''Царство''' |Animalia |- |'''Колено''' |Chordata |- |'''Класа''' |Aves |- |'''Ред''' |Strigiformes |- |'''Фамилија''' |Strigidae |- |'''Род''' |Asio |- |'''Вид''' |A. otus |- |'''Биномна номенклатура''' |'''''Asio otus'' (Linnaeus, 1758)''' |} '''Распространетост.''' Шумската ушеста утка е широко распространета, скоро низ цела Европа, освен во северна Скандинавија и Северна Русија. '''Карактеристики.''' Шумската ушеста утка е помала од шумската утка. Долга е до 36cm, со распон на крилјата до 88cm. Од шумската утка се разликува по тоа што на главата има долги „ушки“, чија должина достигнува до 4 cm. Главата, исто како и кај шумската утка и е голема, очите крупни, со жолто-портокалова боја. Клунот е црн, а нозете се потполно обраснати со пердуви (во вид на гаќи). Бојата на пердувите на горната страна и е рѓосто-жолта или смеѓа, прошарена со сиви или црни дамки, а од долната страна, на стомакот, е со жолто-бела боја, со темни надолжни пруги. '''Исхрана.''' Се храни со глувци, стаорци, ретко со ситни птици и крупни инсекти. '''Размножување.''' Шумската ушеста утка се гнезди на дрвја, во напуштени гнезда од други птици и верверички. Еднаш годишно, од месец март до јуни, неси 6-8 бели јајца, на кои женката лежи 27-28 дена. За нивната исхрана се грижи женката, а мажјакот им носи храна. Способни се за сопствен живот по 23-26 дена. g9s2h3mklbz2xje2o7h50asnotn6h4v 5563225 5563222 2026-05-25T09:44:59Z ~2026-31113-53 133532 5563225 wikitext text/x-wiki == '''РЕД УТКИ-БУФОВИ - STRIGIFORMES''' == Утките се специфична и препознатлива група птици. На прв поглед потсетуваат на некои птици грабливки, но со нив немаат блиски сродности. Утките се ноќни грабливки и имаат низа на карактеристики за адаптација. Нивното перје е меко и растресито. Заради тоа се чини дека се покрупни од тоа што всушност се. Нивната телесна маса е различна, од 50 до 4500g. Главата им е релативно голема, со крупни, едно до друго поставени очи. Околу нив се наоѓа венец од тврди пердуви. Клунот им е релативно краток, јак, завиен, во вид на кука, надолу. Немаат бапка. Се хранат со топлокрвни животни, претежно со ситни глодари . Кај поголемиот број видови, нозете се прекриени со пердуви, а кај некои и прстите се оперјени . Ноктите им се долги, остри и српесто поставени. Животниот простор на овие птици е различен. Сите утки ги делиме на две групи, односно на утки со издолжени пердуви на главата, кои имаат форма на уши, и на утки кои се без таа одлика. Редот вклучува 3 фамилии, 25 родови и околу 145 видови. Во фауната во Европа се застапени 13. {| class="wikitable" |+''Научна класификација:'' !Царство |Animalia |- |'''Колено''' |Chordata |- |'''Класа''' |Aves |- |'''Надред''' |Neoaves |- |'''Ред''' |'''''Strigiformes (Wagler, 1830)''''' |} {| class="wikitable sortable" |+'''''Фамилии''''' |'''Strigidae''' |- |Tytonidae |- |Ogygoptyngidae (фосил) |- |Palaeoglaucidae (фосил) |- |Protostrigidae (фосил) |- |Sophiornithidae (фосил) |} === '''ФАМИЛИЈА ВИСТИНСКИ УТКИ – STRIGIDAE:''' === {| class="wikitable" |+''Научна класификација'' !Царство |Animalia |- |'''Колено''' |Chordata |- |'''Класа''' |Aves |- |'''Ред''' |Strigiformes |- |'''Фамилија''' |'''''Strigidae (Vigors, 1825)''''' |} {| class="wikitable" |+''Родови'' |Megascops, околу 20 видови; |- |Otus, околу 45 видови |- |Pyrroglaux; |- |Gymnoglaux |- |Ptilopsis, 2 видови; |- |Mimizuku; |- |Bubo, околу 25 видови; |- |Strix, околу 15 видови; |- |Ciccaba, 4 видови; |- |Lophostrix; |- |Jubula; |- |Pulsatrix, 3 видови; |- |Surnia; |- |Glaucidium, околу 30-35 видови; |- |Xenoglaux; |- |Micrathene; |- |Athene, 2-4 видови; |- |Aegolius, 4 видови; |- |Ninox, околу 20 видови; |- |Uroglaux; |- |Pseudoscops; |- |Asio, 6-7 видови; |- |Nesasio |} [[Податотека:Uhu-muc.jpg|мини|351x351пкс|Bubo Bubo]] ==== '''ГОЛЕМА УШЕСТА УТКА (Евроазиски орел-буф)''' ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |''Научна класификација'' |- |'''Царство''' |Animalia |- |'''Колено''' |Chordata |- |'''Класа''' |Aves |- |'''Ред''' |Strigiformes |- |'''Фамилија''' |Strigidae |- |'''Род''' |Bubo |- |'''Вид''' |B. bubo |- |'''Биномна номенклатура''' |'''''Bubo bubo (Linnaeus, 1758)''''' |} '''Распространетост'''. Големата ушеста утка е широко распространета, скоро низ цела Европа, само што нејзината бројност во некои краеви е доста смалена, а додека во некои потполно е исчезната. Животниот простор на овие утки се густите шумски предели. На нашите простори е постојан жител. '''Карактеристики'''. Големата ушеста утка е најголема утка од сите европски видови утки. Долга е до 72cm, од кои на опашката отпаѓаат околу 25cm. Распонот на крилјата е до 170cm. Нозете и се обраснати со пердуви сè до ноктите. Женките по правило се поголеми од мажјаците, но „ушките“ на главата им се помали од мажјаците. Должината на овие ушки на главата им изнесува 6-8 cm. Очите им се доста крупи, со портокалово-црвена боја. Бојата на пердувите од горната страна е рѓосто-жолта, со темни ламки. Од долната страна е нешто посветол, со широки надолжни пруги. Кај мажјакот делот под бапката е бел, а кај женката е како и бојата на градите, односно стомакот. '''Исхрана'''. Се храни со глувци, стаорци, кунички, зајаци, верверички, птици, жаби, гуштери и големи инсекти. Претежно активна е во текот на ноќта. '''Размножување'''. Се гнезди во јами, па дрвја, во напуштени гнезда од грабливи птици, во дупките и други шуплини. Еднаш годишно, од месец март до мај, а најчесто во април, неси 2-4 крупни јајца, на кои женката лежи 32-37 дена. Младите го напуштаат гнездото по 35-50 дена, а потполно се осамостојуваат после 70 дена. '''Лов'''. Сите видови од редот утки се трајно заштитени со Законот за ловство. [[Податотека:Strix aluco (Linnaeus, 1758).jpg|мини|364x364пкс|Strix aluco ]] ===== '''ШУМСКА УТКА (БУФ''' '''/ Кафеав Буф)''' ===== {| class="wikitable" |- ! colspan="2" |''Научна класификација'' |- |'''Царство''' |Animalia |- |'''Колено''' |Chordata |- |'''Класа''' |Aves |- |'''Ред''' |Strigiformes |- |'''Фамилија''' |Strigidae |- |'''Род''' |Strix |- |'''Вид''' |S. aluco |- |'''Биномна номенклатура''' |'''''Strix aluco'' (Linnaeus, 1758)''' |} '''Распространетост.''' Шумската утка е распространета скоро низ цела Европа, освен на делови од Северна Скандинавија, како и Средна и Источна Русија. Бројната состојба на нашата територија и е релативно мала.<ref>{{Наведена книга|title=Прирачник за ловство и болести кај дивеч|publisher=Проф. Д-р Мишо Христовски}}</ref> '''Карактеристики.''' Од останатите видови утки се разликува по тоа што на главата нема „ушки“, но и е многу помала од големата ушеста утка. Долга е околу 38 cm, а распонот на крилјата и е до 95cm. Главата и е голема, очите крупни, нозете се обраснати со пердуви, сè до ноктите. Опашката и е заоблена, долга до 18cm, со 6-8 попречни темни појаси. Клунот има бледо жолта боја. Основна боја на пердувите и е светло-смеѓа до сиво-смеѓа, прошарена со надолжни темни пруги, а од долната страна е со бели дамки. '''Исхрана.''' Шумската утка се храни со ситни глодари, ретко со птици, жаби и големи инсекти. '''Размножување.''' Шумската утка се гнезди во дупки и пукнатини на дрвја или делови од згради. Еднаш во текот на годината, од месец февруари до април, неси 3-4 бели јајца, на кои женката лежи 28-30 дена. Младите се способни за самостоен живот после 28-35 дена. [[Податотека:Ransuil - long-eared owl - Asio otus.jpg|мини|435x435пкс|Asio otus]] ====== '''ШУМСКА УШЕСТА УТКА''' '''(Долгоушен Буф)''' ====== {| class="wikitable" |- ! colspan="2" |''Научна класификација'' |- |'''Царство''' |Animalia |- |'''Колено''' |Chordata |- |'''Класа''' |Aves |- |'''Ред''' |Strigiformes |- |'''Фамилија''' |Strigidae |- |'''Род''' |Asio |- |'''Вид''' |A. otus |- |'''Биномна номенклатура''' |'''''Asio otus'' (Linnaeus, 1758)''' |} '''Распространетост.''' Шумската ушеста утка е широко распространета, скоро низ цела Европа, освен во северна Скандинавија и Северна Русија. '''Карактеристики.''' Шумската ушеста утка е помала од шумската утка. Долга е до 36cm, со распон на крилјата до 88cm. Од шумската утка се разликува по тоа што на главата има долги „ушки“, чија должина достигнува до 4 cm. Главата, исто како и кај шумската утка и е голема, очите крупни, со жолто-портокалова боја. Клунот е црн, а нозете се потполно обраснати со пердуви (во вид на гаќи). Бојата на пердувите на горната страна и е рѓосто-жолта или смеѓа, прошарена со сиви или црни дамки, а од долната страна, на стомакот, е со жолто-бела боја, со темни надолжни пруги. '''Исхрана.''' Се храни со глувци, стаорци, ретко со ситни птици и крупни инсекти. '''Размножување.''' Шумската ушеста утка се гнезди на дрвја, во напуштени гнезда од други птици и верверички. Еднаш годишно, од месец март до јуни, неси 6-8 бели јајца, на кои женката лежи 27-28 дена. За нивната исхрана се грижи женката, а мажјакот им носи храна. Способни се за сопствен живот по 23-26 дена. hcdd09f7mg9r1aapbp20g4tdddh1fyz 5563226 5563225 2026-05-25T09:46:22Z ~2026-31113-53 133532 5563226 wikitext text/x-wiki == '''РЕД УТКИ-БУФОВИ - STRIGIFORMES''' == Утките се специфична и препознатлива група птици. На прв поглед потсетуваат на некои птици грабливки, но со нив немаат блиски сродности. Утките се ноќни грабливки и имаат низа на карактеристики за адаптација. Нивното перје е меко и растресито. Заради тоа се чини дека се покрупни од тоа што всушност се. Нивната телесна маса е различна, од 50 до 4500g. Главата им е релативно голема, со крупни, едно до друго поставени очи. Околу нив се наоѓа венец од тврди пердуви. Клунот им е релативно краток, јак, завиен, во вид на кука, надолу. Немаат бапка. Се хранат со топлокрвни животни, претежно со ситни глодари . Кај поголемиот број видови, нозете се прекриени со пердуви, а кај некои и прстите се оперјени . Ноктите им се долги, остри и српесто поставени. Животниот простор на овие птици е различен. Сите утки ги делиме на две групи, односно на утки со издолжени пердуви на главата, кои имаат форма на уши, и на утки кои се без таа одлика. Редот вклучува 3 фамилии, 25 родови и околу 145 видови. Во фауната во Европа се застапени 13. {| class="wikitable" |+''Научна класификација:'' !Царство |Animalia |- |'''Колено''' |Chordata |- |'''Класа''' |Aves |- |'''Надред''' |Neoaves |- |'''Ред''' |'''''Strigiformes (Wagler, 1830)''''' |} {| class="wikitable sortable" |+'''''Фамилии''''' |'''''Strigidae''''' |- |Tytonidae |- |Ogygoptyngidae (фосил) |- |Palaeoglaucidae (фосил) |- |Protostrigidae (фосил) |- |Sophiornithidae (фосил) |} === '''ФАМИЛИЈА ВИСТИНСКИ УТКИ – STRIGIDAE:''' === {| class="wikitable" |+''Научна класификација'' !Царство |Animalia |- |'''Колено''' |Chordata |- |'''Класа''' |Aves |- |'''Ред''' |Strigiformes |- |'''Фамилија''' |'''''Strigidae (Vigors, 1825)''''' |} {| class="wikitable" |+''Родови'' |Megascops, околу 20 видови; |- |Otus, околу 45 видови |- |Pyrroglaux; |- |Gymnoglaux |- |Ptilopsis, 2 видови; |- |Mimizuku; |- |Bubo, околу 25 видови; |- |Strix, околу 15 видови; |- |Ciccaba, 4 видови; |- |Lophostrix; |- |Jubula; |- |Pulsatrix, 3 видови; |- |Surnia; |- |Glaucidium, околу 30-35 видови; |- |Xenoglaux; |- |Micrathene; |- |Athene, 2-4 видови; |- |Aegolius, 4 видови; |- |Ninox, околу 20 видови; |- |Uroglaux; |- |Pseudoscops; |- |Asio, 6-7 видови; |- |Nesasio |} [[Податотека:Uhu-muc.jpg|мини|351x351пкс|Bubo Bubo]] ==== '''ГОЛЕМА УШЕСТА УТКА (Евроазиски орел-буф)''' ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |''Научна класификација'' |- |'''Царство''' |Animalia |- |'''Колено''' |Chordata |- |'''Класа''' |Aves |- |'''Ред''' |Strigiformes |- |'''Фамилија''' |Strigidae |- |'''Род''' |Bubo |- |'''Вид''' |B. bubo |- |'''Биномна номенклатура''' |'''''Bubo bubo (Linnaeus, 1758)''''' |} '''Распространетост'''. Големата ушеста утка е широко распространета, скоро низ цела Европа, само што нејзината бројност во некои краеви е доста смалена, а додека во некои потполно е исчезната. Животниот простор на овие утки се густите шумски предели. На нашите простори е постојан жител. '''Карактеристики'''. Големата ушеста утка е најголема утка од сите европски видови утки. Долга е до 72cm, од кои на опашката отпаѓаат околу 25cm. Распонот на крилјата е до 170cm. Нозете и се обраснати со пердуви сè до ноктите. Женките по правило се поголеми од мажјаците, но „ушките“ на главата им се помали од мажјаците. Должината на овие ушки на главата им изнесува 6-8 cm. Очите им се доста крупи, со портокалово-црвена боја. Бојата на пердувите од горната страна е рѓосто-жолта, со темни ламки. Од долната страна е нешто посветол, со широки надолжни пруги. Кај мажјакот делот под бапката е бел, а кај женката е како и бојата на градите, односно стомакот. '''Исхрана'''. Се храни со глувци, стаорци, кунички, зајаци, верверички, птици, жаби, гуштери и големи инсекти. Претежно активна е во текот на ноќта. '''Размножување'''. Се гнезди во јами, па дрвја, во напуштени гнезда од грабливи птици, во дупките и други шуплини. Еднаш годишно, од месец март до мај, а најчесто во април, неси 2-4 крупни јајца, на кои женката лежи 32-37 дена. Младите го напуштаат гнездото по 35-50 дена, а потполно се осамостојуваат после 70 дена. '''Лов'''. Сите видови од редот утки се трајно заштитени со Законот за ловство. [[Податотека:Strix aluco (Linnaeus, 1758).jpg|мини|364x364пкс|Strix aluco ]] ===== '''ШУМСКА УТКА (БУФ''' '''/ Кафеав Буф)''' ===== {| class="wikitable" |- ! colspan="2" |''Научна класификација'' |- |'''Царство''' |Animalia |- |'''Колено''' |Chordata |- |'''Класа''' |Aves |- |'''Ред''' |Strigiformes |- |'''Фамилија''' |Strigidae |- |'''Род''' |Strix |- |'''Вид''' |S. aluco |- |'''Биномна номенклатура''' |'''''Strix aluco'' (Linnaeus, 1758)''' |} '''Распространетост.''' Шумската утка е распространета скоро низ цела Европа, освен на делови од Северна Скандинавија, како и Средна и Источна Русија. Бројната состојба на нашата територија и е релативно мала.<ref>{{Наведена книга|title=Прирачник за ловство и болести кај дивеч|publisher=Проф. Д-р Мишо Христовски}}</ref> '''Карактеристики.''' Од останатите видови утки се разликува по тоа што на главата нема „ушки“, но и е многу помала од големата ушеста утка. Долга е околу 38 cm, а распонот на крилјата и е до 95cm. Главата и е голема, очите крупни, нозете се обраснати со пердуви, сè до ноктите. Опашката и е заоблена, долга до 18cm, со 6-8 попречни темни појаси. Клунот има бледо жолта боја. Основна боја на пердувите и е светло-смеѓа до сиво-смеѓа, прошарена со надолжни темни пруги, а од долната страна е со бели дамки. '''Исхрана.''' Шумската утка се храни со ситни глодари, ретко со птици, жаби и големи инсекти. '''Размножување.''' Шумската утка се гнезди во дупки и пукнатини на дрвја или делови од згради. Еднаш во текот на годината, од месец февруари до април, неси 3-4 бели јајца, на кои женката лежи 28-30 дена. Младите се способни за самостоен живот после 28-35 дена. [[Податотека:Ransuil - long-eared owl - Asio otus.jpg|мини|435x435пкс|Asio otus]] ====== '''ШУМСКА УШЕСТА УТКА''' '''(Долгоушен Буф)''' ====== {| class="wikitable" |- ! colspan="2" |''Научна класификација'' |- |'''Царство''' |Animalia |- |'''Колено''' |Chordata |- |'''Класа''' |Aves |- |'''Ред''' |Strigiformes |- |'''Фамилија''' |Strigidae |- |'''Род''' |Asio |- |'''Вид''' |A. otus |- |'''Биномна номенклатура''' |'''''Asio otus'' (Linnaeus, 1758)''' |} '''Распространетост.''' Шумската ушеста утка е широко распространета, скоро низ цела Европа, освен во северна Скандинавија и Северна Русија. '''Карактеристики.''' Шумската ушеста утка е помала од шумската утка. Долга е до 36cm, со распон на крилјата до 88cm. Од шумската утка се разликува по тоа што на главата има долги „ушки“, чија должина достигнува до 4 cm. Главата, исто како и кај шумската утка и е голема, очите крупни, со жолто-портокалова боја. Клунот е црн, а нозете се потполно обраснати со пердуви (во вид на гаќи). Бојата на пердувите на горната страна и е рѓосто-жолта или смеѓа, прошарена со сиви или црни дамки, а од долната страна, на стомакот, е со жолто-бела боја, со темни надолжни пруги. '''Исхрана.''' Се храни со глувци, стаорци, ретко со ситни птици и крупни инсекти. '''Размножување.''' Шумската ушеста утка се гнезди на дрвја, во напуштени гнезда од други птици и верверички. Еднаш годишно, од месец март до јуни, неси 6-8 бели јајца, на кои женката лежи 27-28 дена. За нивната исхрана се грижи женката, а мажјакот им носи храна. Способни се за сопствен живот по 23-26 дена. ipazs81u24pq3ljiw4urcfayhgljn2q 1 1395703 5563237 2026-05-25T11:04:31Z P.Nedelkovski 47736 Создадена страница со: {{СЗР}} 5563237 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1395704 5563248 2026-05-25T11:18:43Z P.Nedelkovski 47736 P.Nedelkovski ја премести страницата [[Н-8 (филм)]] на [[Х-8 (филм)]] 5563248 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Х-8 (филм)]] 2mqleeyyxotlebg7r6lnddixwdp3q5g