Википедија mkwiki https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.7 first-letter Медиум Специјална Разговор Корисник Разговор со корисник Википедија Разговор за Википедија Податотека Разговор за податотека МедијаВики Разговор за МедијаВики Предлошка Разговор за предлошка Помош Разговор за помош Категорија Разговор за категорија Портал Разговор за Портал TimedText TimedText talk Модул Разговор за модул Event Event talk 0 877 5579493 5579245 2026-06-21T10:27:10Z Forbidden History 89259 /* Личности од Битола */ 5579493 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место |official_name = Битола |other_name = Обител, Манастир |nickname = Градот на Конзулите |motto = ''Битола, бабам Битола'' |image_map = {{ Maplink|frame=yes|raw={"type": "ExternalData","service": "geoshape","ids": "Q157246"}|plain=y|frame-width=325|frame-height=325|zoom=13|frame-lat=41.031|frame-long=21.334|stroke-width=1|stroke-color=#333333|id=Q157246|title=Битола}} |image_skyline = {{Photomontage|position=center |photo1a = Ambientalna ulica Marsal Tito-Bitola (10).jpg |photo2a = Bitola 019.JPG |photo2b = Седиште на Преспанско-пелагониската православна епархија се наоѓа во градот Битола.jpg |photo3a = Магаза (Битола).jpg |photo3b = Saat kula Bitola011.jpg |photo4a = Bitola 055.JPG |photo4b = Sirok sokak.jpg |photo5a = Bitolj - crkva svete bogorodice.jpg |size = 270 |spacing = 1 |color = #FFFFFF |border = 1 |foot_montage = }} |imagesize = 250px |image_caption = Колаж на битолски знаменитости |website = http://www.bitola.gov.mk |image_flag = |image_blank_emblem = |blank_emblem_type = |flag_size = 150px |pushpin_map = Македонија |map_caption = |coordinates_display = inline,title |coordinates_region = MK |subdivision_type = Земја |subdivision_name = {{MKD}} |subdivision_type1 = [[Региони во Македонија|Регион]] |subdivision_name1 = [[Податотека:Logo of Pelagonia Region.svg|25п]][[Пелагониски Регион|Пелагониски]] |subdivision_type2 = [[Општини во Македонија|Општина]] |subdivision_name2 = [[Податотека:Bitola-coat-of-arms.svg|25п]][[Општина Битола|Битола]] |blank_name_sec1 = [[Автомобилски регистарски таблички во Македонија|Рег. таб.]] |blank_info_sec1 = BT |leader_title = Градоначалник |leader_name = [[Тони Коњановски]]<br><small>([[ВМРО-ДПМНЕ]])</small> |area_total_km2 = 422.39 |population_as_of = 2021 |population_total = 71.808 |population approximately 2014 = |population_metro = 93.095 |population_density_km2 = 180 |population_density_sq_mi = |timezone = [[средноевропско време|CET]] |utc_offset = +1 |timezone_DST = |utc_offset_DST = |timezone1_DST = [[средноевропско летно време|CEST]] |utc_offset1_DST = +2 |latd=41 |latm=01 |lats=55 |latNS=N |longd=21 |longm=20 |longs=05 |longEW=E |elevation_m = +650 |elevation_ft = |postal_code_type = [[Поштенски броеви во Македонија|Пошт. бр.]] |postal_code = 7000 |area_code = (0)47 |blank_name = Светец заштитник |blank_info = [[Свети Нектариј Битолски|Св. Нектариј Битолски]] |blank1_name = [[Кепенова класификација|Клима]] |blank1_info = [[континентална клима|Dfa]] |footnotes = |blank_info_sec2=[[Свети Нектариј Битолски]]<ref name="Битола инфо">{{Citation |url=https://setaliste.com.mk/vesti/binfo/bitola-go-slavi-svojot-patron-sveti-nektarij-bitolski/ |title=Битола го слави својот патрон |access-date=5 април.2021 |archive-date=2022-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220408161741/https://setaliste.com.mk/vesti/binfo/bitola-go-slavi-svojot-patron-sveti-nektarij-bitolski/ |url-status=dead }}</ref>|blank_name_sec2=[[Светец заштитник]]|population_demonym=битолчанец, битолчанка, [[битолчани]]<ref>{{ОДРМЈ|Битола}}</ref><ref>{{ДРМЈ|Битола}}</ref>}} '''Битола''' — [[град]] во [[југозапад]]ниот дел на [[Македонија]] и седиште на истоимената [[Општина Битола]], [[административен центар|административен]], [[култура|културен]], [[економија|економски]], [[индустрија|индустриски]], [[образование|образовен]] и [[наука|научен]] центар за тој дел од земјата. По својата местоположба Битола е најјужен, а според бројот на жители [[Градови во Македонија|трет по големина град]] во Македонија (2021 г.). На север се наоѓа [[Главен град|главниот град]] на Македонија, [[Скопје]] (169 км), на североисток се наоѓа градот [[Прилеп]] (43 км), на југ се наоѓа градот [[Лерин]] ([[Грција]]) (33 км) и на северозапад се наоѓаат [[Ресен]] (29 км) и [[Демир Хисар]] (29 км). Градот е познат под името ''град на конзулите'', бидејќи тука се наоѓале конзуларните претставништва на [[Европа|европските земји]] во времето на [[Отоманското Царство]], каде заедно со [[Солун]] бил најважно место во европскиот дел на Империјата. Во периодот 1864 — 1912, Битола бил главен град на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]], еден од трите [[вилает]]и во регионот [[Македонија (регион)|Македонија]]. И денес, голем дел од [[конзулати во Македонија|конзуларните]] претставништва во Република Македонија се наоѓаат тука. За време на [[Југославија]] бил еден од културните средишта, како во [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]], така и во [[СФРЈ]]. Таткото на [[Турција|турската]] нација [[Кемал Ататурк]] завршил офицерска школа во Битола. Некои негови работи денес се чуваат во [[Народен музеј - Битола|Народниот музеј]]. Битола е позната и како „градот под [[Пелистер]]“ поради неговата близина до [[Баба (планина)|Баба Планина]]. == Потекло на поимот == [[File:Philip-II-of-Macedon-Clocktower-Bitola-MK.JPG|thumb|250px|лево|Глетка од плоштадот Магнолија со споменикот на [[Филип II Македонски]] — основачот на Битола и познатата Саат-кула во позадината]] Во текот на историјата, во зависност од владетелите, градот Битола имал многу имиња. Според [[Адријан Рум]], [[Словени|словенскиот]] назив за градот, Битола, потекнува од зборот ''Обител'' ([[старословенски јазик|старословенски]] {{Script|Cyrs|Обитѣль}}), овој израз до денес се употребува и во [[хрватски јазик|хрватскиот јазик]] (''obitelj'') кој за време на [[Среден век|средниот век]] се користел за заедница на монаси, како семејство односно [[манастир]]. Името го добил по многуте манастири што се наоѓале во градот и во околината, а некои постојат и денес. Со текот на времето, гласот О се исфрла во изговорот на зборот „Обител“, и името на градот станува Битола.<ref>{{Citation | last = Room | first = Adrian | title = Placenames of the world: origins and meanings of the names for 6,600 countries, cities, territories, natural features, and historic sites | place = Jefferson, N.C. | publisher = McFarland & Company, Inc. | year = 2006 | edition=2 | page = 60 | isbn = 0-7864-2248-3 }}</ref> [[Грци]]те од истите причини градот го нарекувале Монастири ([[грчки јазик|грчки]]: ''Μοναστήρι''). Битола е денешен официјален назив за градот, но истовремено и најстариот назив, судејќи по [[Битолска плоча|Битолската плоча]] од [[1015]] година на којашто градот е спомнат, како и според многуте војсководци на [[цар Самуил|царот Самуил]], како и патниците од тоа време. [[Арапи|Арапскиот]] патник [[Абу Абдалах Мухамед ал-Идриси]] во [[{{римски|12}} век]] напишал: ''„Потребни се два дена патување на исток за да се стигне од Ахрид (Охрид) до Бутили (Битола). Бутили е необичен и убав град“.'' Постојат приказни според кои на десниот кеј на реката [[Драгор]] имало 41 [[црква|цркви]] и исто толку воденици за нивно издржување. Исто така и на левиот кеј на Драгор имало 29 цркви со исто толку воденици. За време на празничните денови во тоа време, народот од селата од [[Битолско Поле|Битолското Поле]] се собирале кај овие цркви каде ги вршеле своите верски обреди. Со оглед на тоа што земјиштето на кое се наоѓал градот Битола тогаш било прекриено со многубројни цркви, градот го добил името Манастир. Има верзија која вели дека градот Битола името Манастир го добил по една огромна црква која се наоѓала над Битола, кај сегашниот мост викан Црн Мост ([[турски јазик]]: ''kara köprüsü''). Во оваа црква можеле да се сместат сите присутни од селското население од битолското поле кои доаѓале за време на празниците да ги вршат верските обреди. Според записите на [[Марко Цепенков]], градот Битола своето име го добил по големопоседникот Тољо, кој имал своја тврдина во близината на денешното битолско село [[Буково]]. Во времето кога дошле [[Турци]]те да го освојат овој дел од [[Македонија]], за да го повикаат на борба големопоседникот Тољо, му велеле „Би Тољо, до би Тољо“, со што според [[Марко Цепенков]] од таму потекнува денешното име на градот Битола. За време на [[Отоманско Царство|отоманската власт]], градот се викал Манастир, што [[Турци]]те и [[Албанци]]те го усвоиле од [[Грци]]те. По [[Балканските војни]] од [[1913]] градот потпаѓа под српска окупација и повторно го добил старото име Битола. == Историја == {{главна|Историја на Битола}} [[Податотека:Heraclea.jpg|мини|десно|Мозаик од Хераклеја Линкестис]] Многу важни настани од [[Македонци|македонската]] и [[балкан]]ската [[историја]] се случиле во Битола. Градот е граден, доградуван, рушен и повторно граден и надградуван уште од неговото прво населување во доцното [[бронзено доба]]. Потоа во [[Хеленистички период|хеленистичкиот период]], па [[Римско Царство|Римското Царство]], сѐ до [[Византија|византиското]] време имал статус на град со висок степен на цивилизација. Традиционално силниот трговски центар, е познат и како град на конзулите поради тоа што во еден период за време на [[Отоманското Царство]], Битола имала дури дваесет [[конзулат]]и од разни [[Европа|европски]] земји. Во истиот период, градот имал многу школи, меѓу другите и воена академија, којашто ја посетувал и славниот турски реформатор [[Кемал Ататурк]]. На крајот на XIX век бил толку силен град, што неговото население непрестајно растело и го надминало бројот на населението на [[Белград]]. Градот бил преполн со [[фабрика|фабрики]] и [[Фотографија|фотографски]] дуќани, а занимливо е и тоа што покрај Сингер, во Битола уште во тоа време постоела фабрика за слатки. Во Битола се снимени првите фотографии и филмови на Балканот, благодарејќи на [[Браќа Манаки|браќата Манаки]]. Првата филмска камера [[Јанаки Манаки|Јанаки]] ја купува од [[Лондон]], производство на компанијата „Charles Urban Trading”, и тоа 300-тиот примерок од серијата ''BIOSCOPE''. Така, со таа фамозна „Камера 300" започнала кинематографијата на [[Балкански Полуостров|Балканот]]. Тоа било златното доба на градот. За жал, за време на [[Балкански војни|Балканските војни]], многу битки биле водени во околината на градот и самиот град, па многу материјални докази изгореле или биле потполно уништени. [[Архитектура]]та можела да се обнови, посебно последните петнаесетина години, а докази за сѐ што се случувало се и прераскажувањата на старите кои добро се сеќаваат. Меѓутоа, денес останале многу организации и фестивали, коишто по долг период, повторно се одржуваат. Еден од нив се одржува секој година од [[29 јули]] до [[2 август]] во Битола, во знак на спомен на [[Илинденското востание]], под името „Културен фестивал Илинденски денови“. === Праисторија === Градот Битола со околината е многу богат со споменици од [[Праисторија|праисторискиот период]]. Двата најзначајни се Велушка Тумба и Тумба Бара, коишто се наоѓаат покрај селото [[Породин]]. Од [[Бакарно доба|бакарното доба]], тука се населува Тумба покрај селото [[Црнобуки]], Шуплевац (покрај селото [[Суводол]]) и Висок Рид (покрај селото [[Букри]]). === Римски период === Градот се наоѓа на римскиот пат [[Вија Егнација]] ''(Via Ignatia)'', каде што е и античкиот град [[Хераклеја Линкестис]]. Во периодот на II век п.н.е. кога Македонија станува [[Римско Царство|римска]] провинција, Хераклеја станува силен економско-политички центар (''Septina Aurelia Heraclea'') со свој постојан римски намесник и римска војска, што сведочи за Битола како центар на вечна моќ, цивилизација, култура и убавина којашто е тука и денес. === Османлиска власт === [[Податотека:Bitola posle mladoturskiot rezim, 1908.pdf|мини|лево|Српски извештај од 5 август 1908, за новата состојба во Битола по воспоставувањето на младотурскиот режим: благосостојба, ред, мир, славење.]] [[Податотека:Bitola old.jpg|мини|десно|Битола во XIX век]] [[Податотека:Ottoman Postcard of Huriet in Monastir.jpg|мини|десно|Прослава во Битола за време на [[Младотурската револуција]] во 1908 година, по повод враќањето на Уставот од страна на султанот [[Абдул Хамид II]]]] Почетокот на турските завојувања на Балканот најавиле и нова ера на живеење. Турските војски во текот на [[1382]]-[[1383]] година по многу тешки и крвави борби и по жестокиот отпор кој го пружило месното население конечно успеале да ја освојат Битола. Според некои легенди многу жесток отпор на турските освојувачи му пружиле и монасите од седумдесетте манастири и цркви кои во тој период постоеле во Битола. Хаџи Евронос беј кој се наоѓал на чело на турската војска револтиран од жестокиот отпор на кој наишол при освојувањето на градот наредил да се урне и битолската тврдина. Ашик-паша Зеде, кој го придружувал Евронос-бег во неговиот поход, во своите извештаи забележал дека турските војски неколкупати ја напаѓале Битола, а калуѓерите, давајќи голем отпор, на крајот на самиот брег на реката [[Драгор]], сите до еден биле масакрирани. Меѓутоа, Турците потполно го зазеле градот дури по смртта на [[Крал Марко|Крали Марко]] во 1395 година, а при тоа заземање во Битола прв влегов Тимурташ-паша со неговата војска.<ref>Македонските градови во турско време, Зоран Сенев, Киро Герасимов, Кочани,2004,стр. 9</ref> Од овој период всушност започнува и „ориенталното” вообликување на градот што било резултат токму на изградбата на ваквиот тип објекти, но и на ориенталните градителски техники и стилови. Во периодот на XVI - XVII век, период на историски но и културни промени, од страна на турската администрација градот Битола започнува да биде именуван како Манастир или Толи Манастир. Сепак во целиот период на своето постоење името Битола никогаш не било заборавено, туку напротив од страна на христијанското население тоа било во секојдневна употреба. Во средината на XVII век станал и важен културен центар на европска [[Турција]]. Таа е седиште на Битолска нахија во која имало 150 населени места. Градот бил прочуен по неговите многубројни пазари, од кои најмногу бил прочуен пазарот за памук. Познатиот патописец [[Евлија Челебија]], Битола ја посетил во 1662 година и забележал: „''градот има околу 3000 мали и големи куќи на приземје и кат, групирани во 21 маало, чаршија со 900 занаетчиски и трговски дуќани, 40 кафе-чајџилници и гостилници, монументален безистен со железни порти и со 86 дуќани. Во градот имало 70 муслимански храмови, девет медреси, неколку христијански цркви и фтуги јавни згради''“. Самиот град, гледан од далеку, изгледал како да е потонат во зеленило. Во овој период Битола претставува еден од најважните верско-муслимански центри, си Висока верска правна школа, којашто егзистирала низ целиот XVII век. Во истиот век. градот прераснал во значаен административен, стопански и културен центар. Кога во 1689 година поради колерата, Скопје бил запален, повеќето важни функции од него ги презела Битола. Таа развивала трговија, главно со европските центри, [[Виена]], [[Париз]], [[Лондон]] итн.<ref>Македонските градови во турско време, Зоран Сенев, Киро Герасимов, Кочани,2004,стр. 9-10</ref> Најзначаен перидо од историскиот и стопанскиот развој на Битола е XIX век, кога во Битола е преместено седиштето на Румелискиот вилает, и како таков, е рангиран за прв град во европскиот дел на Турција. Според еден документ од овој период, се кажува дека во Битола имало 1.380 дуќани, од кои најголем број биле занаетчиски.<ref>Македонските градови во турско време, Зоран Сенев, Киро Герасимов, Кочани,2004,стр. 10</ref> Во 1805 година во Битола живееле околу 15.000 жители. Од стопанските гранки виден напредок доживеало занаетчиството. Во средината на XIX век бројот на занаетчиските дуќани достигнал над 2.000 со околу 140 видови занаети, организирани во 70 еснафски организации. Виден придонес во развојот на Битола дале и дипломатските претставништва, конзулати на повеќе странски држави. Тоа довело Битола да стане „град на конзули” но и арена на странски пропаганди.<ref>Стојмилов, А., (2005), Социоекономска географија на Република Македонија, ПМФ, Скопје</ref> Почнувајќи од 1843 година Третата (Румелиската) армија скоро половина век ќе има седиште во Битола. Покривала територија од [[Босна]] до [[Грција]], од [[Јадранско Море]] до [[Одрински Пашалак|Одринскиот Пашалак]]. Располагала со сите родови војска од тоа време и броела од 15.000 до 20.000 војници, а некогаш и повеќе.<ref name=GradbiBT>{{наведена книга |title=[[Битола – Градби |last=Стерјовски |first=Александар |authorlink1=Александар Стерјовски |year=2020 |publisher=Конзулат на Република Србија во Република Македонија |location=Битола |isbn=978-608-65122-8-6 |page= 28|url= }}</ref> За нејзини потреби биле изградени [[Црвена касарна|Црвената]] и [[Бела касарна|Белата касарна]], [[Воена гимназија (Битола)|Воената гимназија]] и болница. Со пуштањето на [[железничка линија Солун-Битола|железничката линија Солун-Битола]] (1894), Битола го изгубила посебното значење за војската и седиштето на Третата армија било преместено во [[Солун]].<ref name=GradbiBT/> Во Битола во крајот на XIX и почетокот на XX век имало околу 3000 клавири за што градот го викале и „Градот на Клавирите“. Поради некои поранешни сфаќања клавирот симболизирал богатство, класна поделеност и во 50-тите години на XX век со процесот на национализација на многу од семејствата клавирите им биле одземени.<ref>https://www.babambitola.mk/%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B8-%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D1%82%D0%B5-%D0%B4%D0%B5%D0%BA%D0%B0-15/{{Мртва_врска|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Во учебната 1899/1900 година во [[Битолска машка гимназија|Битолската машка гимназија]], како учител се вработил еден од основачите на [[Внатрешна македонска револуционерна организација (Автономистичка)|ВМРО]], [[Даме Груев]], кој бил задолжен да изведува настава по предметите географија, аритметика, геометрија и цртање. Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) од 1900 година, во Битола живееле 37.000 жители, од кои 10.000 [[Македонци]], 10.500 [[Турци]], 1.500 [[Албанци|Албанци муслимани]], 2.000 [[Роми]], 7.000 [[Власи]], 5.500 [[Евреи]] и околу 500 останати.<ref>[http://www.promacedonia.org/vk/index.html Кънчов, Васил. „Македония. Етнография и статистика“. Софија, 1900.]</ref> Христијанските жители на градот биле разделени во повеќе конфесии. Според статистиката на егзархискиот секретар [[Димитар Мишев]] („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во 1905 година христијанското население на Битола се состоело од 15.252 [[Македонци]], од кои 8.844 егзархисти, 6.300 грчки патријаршисти, 72 српски патријаршисти и 36 протестанти, потоа 100 [[Грци]], 7.200 [[Власи]], 120 [[Албанци]] и 120 [[Роми]]. Во градот имало 10 основни и 3 средни бугарски училишта, 7 основни и 2 средни грчки, 2 основни и 2 средни влашки и 1 основно и 2 средни српски.<ref>D.M.Brancoff. „La Macédoine et sa Population Chrétienne“. Paris, 1905, р.166-167.</ref> Битола поради својата местоположба, на крстопатот помеѓу сите најзначајни патни правци (исток, запад, север и југ), уште од најраниот период на турското завладување го добила заслуженото значење при што станала значаен воено-стратешки центар што било само потврдено во 1830 година кога таа станува и политички центар на [[Румелискиот вилает]]. По распаѓањето на [[тимаро-спахиски систем|тимаро-спахискиот систем]] и интензивираните малтретирања од страна на чифликсајбиите дошло и до нови промени во етничката структура на населението во Битола. Во 1864 година бил формиран [[Битолски вилает|Битолскиот вилает]] со седиште во Битола. На чело на вилаетот стоел [[валија]], со титула [[паша]], кој бил назначуван со султанско ираде. Вилаетот зафаќал територија од околу 32.000 км², простирајќи се на делови од денешните држави: [[Македонија]], [[Албанија]] и [[Грција]]. === Балкански војни === [[Податотека:Paul Leblois Didericks Monastir.jpg|мини|лево|Генерали на [[Антанта]]та во посета на Битола, 1916 г.]] [[File:World War I victims in Bitola, Macedonia.jpg|мини|лево|Цивилни жртви од Првата светска војна во Битола, 1917 г.]] За време на [[Првата балканска војна]] во околината на градот се водела [[Битолска битка|Битолската битка]] во којашто [[Отоманско Царство|отоманската]] војска била победена од страна на српските сили. Градот страдал за време на [[Првата светска војна]] заради близината на [[Солунскиот фронт]]. Во периодот меѓу двете светски војни, Битола станала пограничен град. Ги изгубила гравитациските подрачја спрема [[Грција]] и [[Албанија]]. Сепак, во овој период градот за првпат започнал плански да се гради и тоа според урбанистички планови === Втора светска војна === [[Податотека:Stiv Naumov -BT.JPG|алт=Споменик на Стив Наумов во Битола|мини|315x315пкс|Споменик на [[Стефан Наумов-Стив|Стив Наумов]] во Битола]] Битола бил прв град во [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] што ја почувствувал Втората светска војна, затоа што бил [[Бомбардирање на Битола (1940)|бомбардиран од италијански авиони]] уште на 5 ноември 1940 година.<ref name="БТ">{{наведена книга |title=Битола |last=Ставрев |first=Петар |authorlink= |year=1999 |publisher=ГП „Пелистер“ Битола |location=Битола |isbn= |page= |pages= |url= |accessdate=}}</ref> За време на [[Втората светска војна]], градот најпрво го окупирале Германците, а подоцна Бугарите. Во септември 1944, Бугарија капитулирала и започнала да се повлекува од Југославија и Битола била ослободена од македонските партизани. На [[4 ноември]] [[1944]], [[Седма македонска ударна бригада|Седмата македонска ударна бригада]] победнички влегла во Битола. На 6 февруари 1945 година, во Битола била отворена првата гимназија (првично наречена „Гоце Делчев“, во 1952 година преименувана во [[СОУ „Јосип Броз-Тито“ - Битола|„Јосип Броз Тито“]]) на која се предавало на [[македонски јазик]]. За време на [[НОБ]] од градот и околината од страна на бугарскиот фашистички окупатор биле затворени 606 лица, интернирани 117, депортирани 4 и 8 одведени во заробеништво. 251 лице било осудено од кои 23 на смрт. На боиштата на Југославија погинале 266 лица. 106 лица од Битола и околината биле носители на [[Партизанска споменица 1941]] и 8 биле прогласени за [[народен херој|народни херои]].<ref name=БТ/> === Евреите во Битола === Битола била населена со [[Евреи]], кои избегале од [[Шпанија]] за време на [[Шпанска инквизиција|црквината инквизиција]] на кралицата [[Изабела I Кастиљска|Изабела Кастиљска]]<ref name="Битолските Евреи">{{нмс|title=Битолските Евреи|date=2002|publisher=Ѓорги Димовски - Цолев|accessda26/5/13}}</ref>.Тие Евреи се доселиле во најголем дел на [[Балкан]]от во градовите од поголемо значење и со развиена трговија, меѓу другите и во Битола. Тука го потпомогнале развојот на градот со добри трговски врски. На [[11 март]] [[1943]] година, целокупното еврејско население од Битола (3.011 Евреи) било депортирано во логорот [[Треблинка]] во [[Полска]] од страна на бугарските фашисти. == Географија == [[Податотека:Поглед на Битола.jpg|мини|300п|десно|Воздушен поглед на Битола]] Градот е сместен на североисточното подножје на планината [[Баба Планина|Баба]] и југоисточното подножје на [[Облаковска Планина]], во средишниот дел на [[Пелагонија|Пелагониската Котлина]]. Низ него тече реката [[Драгор]]. Се наоѓа на 14 км северно од границата со [[Грција]], на [[надморска височина]] од 576 m. Битола е традиционално важна трговско-патничка врска помеѓу [[Јадранско Море|Јадранското]] и [[Егејско Море|Егејското Море]], како и една од најзначајните патнички врски на [[Балкан]]от со [[Средна Европа]]. Битола е оддалечен 168 км јужно од [[Скопје]], 42 км југозападно од [[Прилеп]], 32 км југоисточно од [[Ресен]], 33 км северно од [[Лерин]] ([[Грција]]) и 28 км југоисточно од [[Демир Хисар]]. Се наоѓа на 200 километри во северозападен правец од [[Егејско Море]]. === Клима === Градот има средна годишна температура на воздухот од 11,1°С, но со големи отстапувања во одредени години: од 10,1°С во 1975 година до 13,1°С во 1952 г. Најстуден месец е јануари, со просечна месечна температура од -0,6°С, но со апсолутна минимална температура од -30,4°С. Најтопол месец е јули, со средна месечна температура од 22,2°С и со апсолутно максимална температура од 41,2°С. Апсолутното годишно варирање на температурата на воздухот изнесува 71,6°С што е специфика за континенталната клима. Температурата има одлика на континентална клима, а врнежите на сушна изменето-средоземна или степска клима која, на моменти, има пробиви и на жешки воздушни маси од [[Северна Африка]] т.е. [[Сахара]]. Просечното годишно количество на врнежи изнесува 601 мм, со вредности кои се движат од 338 мм до 879 мм. Битола исто така е пример со појавата на поларна светлина. Преку Битола поминува изохазмата (линија која поврзува места со еднаков број на денови со појава на поларна светлост) 0,1 што значи дека на небото на Битола просечно само еднаш во 10 години, се појавува поларната светлост. Во Битола исто така има метеоролошка станица, сместена на излезот од градот на патот кон Новаци. Започнала со работа од [[16 март]] [[1945]], иако за одредени метеоролошки елементи има систематски податоци од [[1926]] и [[1927]] година. Метеоролошката станица во градот се наоѓа на надморска височина од 586 м, блиску до просечната надморска височина на градот која изнесува 576 м. {{Weather box |location= Битола |metric first= y |single line= y |Jan high C = 3.3 |Feb high C = 6.5 |Mar high C = 11.3 |Apr high C = 16.5 |May high C = 21.7 |Jun high C = 25.9 |Jul high C = 28.6 |Aug high C = 28.5 |Sep high C = 24.8 |Oct high C = 18.3 |Nov high C = 11.5 |Dec high C = 5.3 |year high C = 16.9 |Jan mean C = -0.8 |Feb mean C = 1.9 |Mar mean C = 6.3 |Apr mean C = 11.1 |May mean C = 15.7 |Jun mean C = 19.5 |Jul mean C = 21.7 |Aug mean C = 21.1 |Sep mean C = 17.2 |Oct mean C = 11.4 |Nov mean C = 6.2 |Dec mean C = 1.0 |year mean C = 11.0 |Jan low C = -4.5 |Feb low C = -2.3 |Mar low C = 1.3 |Apr low C = 5.0 |May low C = 8.7 |Jun low C = 11.7 |Jul low C = 13.1 |Aug low C = 12.8 |Sep low C = 9.9 |Oct low C = 5.6 |Nov low C = 1.7 |Dec low C = -2.6 |year low C = 5.0 |precipitation colour=green |Jan precipitation mm = 50.1 |Feb precipitation mm = 49.9 |Mar precipitation mm = 51.2 |Apr precipitation mm = 43.8 |May precipitation mm = 61.0 |Jun precipitation mm = 40.4 |Jul precipitation mm = 40.2 |Aug precipitation mm = 31.2 |Sep precipitation mm = 35.0 |Oct precipitation mm = 55.9 |Nov precipitation mm = 73.2 |Dec precipitation mm = 68.0 |year precipitation mm = 599.9 |humidity colour = green |Jan humidity = 83 |Feb humidity = 78 |Mar humidity = 71 |Apr humidity = 65 |May humidity = 65 |Jun humidity = 60 |Jul humidity = 56 |Aug humidity = 57 |Sep humidity = 64 |Oct humidity = 72 |Nov humidity = 79 |Dec humidity = 83 |year humidity = 69 |unit precipitation days = 1,0 мм |Jan precipitation days = 8 |Feb precipitation days = 8 |Mar precipitation days = 8 |Apr precipitation days = 7 |May precipitation days = 8 |Jun precipitation days = 6 |Jul precipitation days = 5 |Aug precipitation days = 4 |Sep precipitation days = 5 |Oct precipitation days = 6 |Nov precipitation days = 8 |Dec precipitation days = 9 |year precipitation days = 82 |Jan sun = 81.1 |Feb sun = 106.9 |Mar sun = 155.2 |Apr sun = 199.2 |May sun = 250.5 |Jun sun = 291.3 |Jul sun = 334.0 |Aug sun = 312.2 |Sep sun = 241.0 |Oct sun = 176.5 |Nov sun = 111.1 |Dec sun = 75.9 |year sun = 2334.9 |source 1 = NOAA<ref name = NOAA>{{нмс | url = ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_VI/MC/13583.TXT | title = Климатски нормали за Битола (1961–1990) | publisher = [[NOAA]] | accessdate = March 22, 2015}}</ref> |date=November 2011 }} === Сообраќај === [[Податотека:Bitola_railway_station.jpg|мини|десно]] Битола со патишта е поврзан со останатите делови од Македонија и дополнителниот дел на [[Грција]]. Поважни патни правци се Битола-[[Лерин]], Битола-[[Охрид]] (преку [[Ресен]]), Битола-[[Кичево]] и патниот правец Битола-[[Скопје]]. Битола е поврзана со железницата со [[Лерин]] (јужно) и [[Прилеп]], [[Велес]] и [[Скопје]] (северно), а од [[ЖС „Битола“|железничката станица]] во Битола во 2010 година отпатувале 81.000 патници.<ref>{{наведена книга| title = Транспорт и други услуги, 2010|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/8.4.11.03_700.pdf| publisher = Државен завод за статистика на Република Македонија| year = 2011| isbn = 9786082270463| page = 17}}</ref> Во градот функционира и јавен автобуски градски превоз. До околните населени места има организирано редовен автобуски или железнички сообраќај. == Население == Според последниот попис на населението на Македонија од [[2002]] година, во градот имало 74.550 жители и спаѓал во групата на големи градови.<ref>{{СоцГеоМак|глава=II|страница=91}}</ref> Иако [[Горно Оризари (населба)|Горно Оризари]] статистички се води како посебна населба, сепак е дел од град Битола. Заедно со приградската населба [[Горно Оризари (населба)|Горно Оризари]] (2.454 ж.), која посебно се води во официјалните пописи, Битола имала вкупно население од 77.004 жители. Според Пописот од 2021, Битола брои 71.808 жители, вклучувајќи ја и населбата Горно Оризари, која е урбанизирана и составен дел од градот. Етнички гледано, населението (без [[Горно Оризари (населба)|Горно Оризари]]) е составено од:<ref name="попис">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија|date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=26 мај 2012}}</ref> {{bar box |float=right |title=Етнички групи<ref name="попис"/> |titlebar=#ddd |barwidth=200px |bars= {{Столбен постоток|[[Македонци]]|red|88.5}} {{Столбен постоток|[[Роми]]|cyan|3.4}} {{Столбен постоток|[[Албанци]]|black|3.1}} {{Столбен постоток|[[Турци]]|orange|2.0}} {{Столбен постоток|[[Власи]]|yellow|1.3}} {{Столбен постоток|[[Срби]]|blue|0.6}} {{Столбен постоток|други|grey|0.6}} {{Столбен постоток|[[Бошњаци]]|green|0.02}} }} {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !width="100px"|Народ!!width="100px"| Вкупно!!width="100px" |Удел (%) |- | '''[[Македонци]]''' | '''66.038''' | 88,5 |- | [[Албанци]] | 2.360 | 3,1 |- | [[Турци]] | 1.562 | 2,0 |- | [[Роми]] | 2.577 | 3,4 |- | [[Власи]] | 997 | 1,3 |- | [[Срби]] | 499 | 0,6 |- | [[Бошњаци]] |20 | 0,02 |- |други |497 | 0,6 |} ;Јазик Во градот се зборуваат следниве јазици<ref name="попис"/>: {{bar box |float=right |title=Јазици<ref name="попис"/> |titlebar=#ddd |barwidth=200px |bars= {{Столбен постоток|македонски|red|92.8}} {{Столбен постоток|албански|black|3.2}} {{Столбен постоток|турски|orange|1.8}} {{Столбен постоток|влашки|yellow|0.7}} {{Столбен постоток|српски|blue|0.5}} {{Столбен постоток|ромски|cyan|0.3}} {{Столбен постоток|други|grey|0.3}} {{Столбен постоток|бошњачки|green|0.01}} }} {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !width="100px"|Јазик!!width="100px"| Вкупно!!width="100px" |Удел (%) |- | '''[[македонски]]''' | '''69.255''' | 92,8 |- | [[албански]] | 2.399 | 3,2 |- | [[турски]] | 1.392 | 1,8 |- | [[ромски]] | 287 | 0,3 |- | [[влашки]] | 548 | 0,7 |- | [[српски]] | 390 | 0,5 |- | [[бошњачки]] | 10 | 0,01 |- |други |269 |0,3 |} ;Вероисповед Битола е [[Епископија|епископски]] град и седиште на [[Преспанско-пелагониска епархија|Преспанско-пелагониската епархија]]. Во [[Втората светска војна]] оваа [[епархија]] го добила името Охридско-битолска. Со обновувањето на автокефалноста на [[МПЦ|Македонската православна црква]] во [[1967]], го добила сегашното име [[Преспанско-пелагониска епархија]] и ги опфаќа регионите на градовите: Битола, [[Ресен]], [[Прилеп]], [[Крушево]] и [[Демир Хисар]]. Првиот митрополит на епархијата ([[1958]] - [[1979]]) бил блаженопочинатиот [[Климент Преспанско-битолски|Климент]]. Вториот митрополит и сегашен администратор на епархијата, надлежен како [[архијереј]] од [[1981]] е [[Петар Преспанско-пелагониски|Господин Петар]]. Во Преспанско-пелагониската епархија има околу 500 [[црква|цркви]] и [[манастир]]и. Во последните десетина години во епархијата се изградени или се градат околу 40 цркви и 140 црквини објекти. Епархијата има два црковни музеи - во соборниот храм „Св. Великомаченик Димитриј“ во Битола и во храмот „Св. Јован“ во [[Крушево]], како и постојана изложба на икони и библиотеки во зградата на [[Митрополитска резиденција – Битола|Битолската митрополија]]. Изградена е помеѓу [[1901]] и [[1902]] година и е еден од најубавите примери на необарокна архитектура. Покрај доминантната Македонска православна црква, во Битола постојат и други поголеми верски заедници како што се [[Исламска верска заедница|Исламската верска заедница]], [[Римокатоличка црква|Римокатоличката црква]] и други. Во Битола се застапени следните религиски групи<ref name="попис"/>: {{bar box |float=right |title=Религија<ref name="попис"/> |titlebar=#ddd |barwidth=200px |bars= {{Столбен постоток|[[Православие]]|red|89.1}} {{Столбен постоток|[[Ислам]]|green|9.1}} {{Столбен постоток|[[Католицизам]]|orange|0.1}} {{Столбен постоток|[[Протестантство]]|yellow|0.001}} {{Столбен постоток|други|grey|1.4}} }} {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !width="100px"|Вероисповед!! width="100px" | Вкупно!! width="100px" |Удел (%) |- | '''[[МПЦ|Православни]]''' | '''66.492''' | 89,1 |- | [[ИВЗ|Муслимани]] | 6.843 | 9,1 |- | [[Грко-католичка црква во Македонија|Католици]] | 140 | 0,1 |- | [[Протестантството во Македонија|Протестанти]] | 9 | 0,01 |- |- |други |1.066 |1,4 |} Низ годините ова било вкупното население и етничка припадност на населението во градот Битола: {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom | 1948|30.761 | 1953|37.564 | 1961|49.001 | 1971|65.035 | 1981|78.507 | 1991|84.002 | 1994|77.464 | 2002|74.550 | 2021|69.287 }} {| class="wikitable" |- ! Години ! Македонци ! Албанци ! Турци ! Роми ! Власи ! Срби ! Бошњаци ! {{крат|Ост.|Останати}} ! {{крат|б.п.|Лица без податоци}}</abbr><ref>{{Попис2021белешка}}</ref> ! Вкупно |- style="text-align:center;" | 1948<ref>{{cite web | url=http://pop-stat.mashke.org/yugoslavia-ethnic1948.htm | title=Ethnic composition of Yugoslavia 1948 | accessdate=2018-04-11 | archive-date=2017-11-07 | archive-url=https://web.archive.org/web/20171107024522/http://pop-stat.mashke.org/yugoslavia-ethnic1948.htm | url-status=dead }}</ref> |23.734 |1.327 |3.543 |... |420 |912 | — |825 |— | '''30.761''' |- style="text-align:center;" | 1953 | 28.912 | 484 | 6.189 | 3 | 482 | 834 | — | 660 |— | '''37.564''' |- style="text-align:center;" | 1961 | 43.108 | 378 | 3.265 | — | — | 1.035 | — | 1.215 |— | '''49.001''' |- style="text-align:center;" | 1971 | 57.282 | 1.317 | 3.061 | 28 | — | 1.143 | — | 2.204 |— | '''65.035''' |- style="text-align:center;" | 1981 | 68.897 | 2.347 | 3.068 | 535 | 543 | 843 | — | 2.274 |— | '''78.507''' |- style="text-align:center;" | 1991 | 75.308 | 2.232 | 2.058 | 1.274 | 715 | 731 | — | 1.684 |— | '''84.002''' |- style="text-align:center;" | 1994 | 70.528 | 1.967 | 1.547 | 1.676 | 696 | 556 | — | 494 |— | '''77.464''' |- style="text-align:center;" | 2002 | 66.038 | 2.360 | 1.562 | 2.577 | 997 | 499 | 20 | 497 |— | '''74.550''' |- style="text-align:center;" | 2021 | 55.995 | 2.441 | 1.115 | 2.862 | 1.003 | 321 | 47 | 729 | 4.774 | '''69.287''' |} <small>* Извор: [[Државен завод за статистика на Република Македонија]] (1948-2002), според податоци од официјалните пописи во соодветните години</small> == Битола како град на конзулите == [[Податотека:Dragor in Bitola.jpg|мини|десно|Реката [[Драгор]] во Битола]] Градот на Конзулите е второто име за градот Битола. Во врвот на својата слава, Битола имала дваесет [[конзулат]]и, но постепено со слабеењето на државата, со доаѓањето на [[Династија Караѓорѓевиќ|династијата Караѓорѓевиќ]] на власт, а подоцна и [[Комунизам|комунизмот]], тој број постепено опаѓал до само неколку конзулати. Со независноста на Македонија, повторно почнуваат да се отвораат конзулати и градот го добива својот некогашен сјај. === Времето на конзулите === За време на [[Отоманското Царство]], градот имал многу конзули од сите значајни земји, па Битола се сметал за конзуларен град. На [[26 јули]] [[1903]], на влезот во градот бил погубен рускиот конзул [[Александар Аркадјевич Ростковски]], борец за правата на угнетената [[Православие|православната]] [[раја]]. На местото на погубувањето денес стои голем руски крст. === Денешни конзуларни претставништва === Моментално градот Битола има тринаесет [[конзуларно претставништво|конзуларни претставништва]] од кои два генерални и единаесет почесни: ===Генерални конзулати=== {|style=background:transparent |valign="top"| * {{знамеикона|Бугарија}} [[Бугарија]] (2006) * {{знамеикона|Грција}} [[Грција]] (2006) |} ===Почесни конзулати=== [[Податотека:Magnolija bitola.jpg|мини|десно|Рускиот конзулат во Битола]] {|style=background:transparent |valign="top"| * {{знамеикона|Франција}} [[Франција]] (1996) * {{знамеикона|Турција}} [[Турција]] (1998) * {{знамеикона|Романија}} [[Романија]] (2007) * {{знамеикона|Србија}} [[Србија]] (2007) * {{знамеикона|Црна Гора}} [[Црна Гора]] (2008) * {{знамеикона|Украина}} [[Украина]] (2011) * {{знамеикона|Унгарија}} [[Унгарија]] (2012) * {{знамеикона|Австрија}} [[Австрија]] (2014) * {{знамеикона|БиХ}} [[БиХ]] (2014)<ref>{{cite web | url=http://bitolskivesnik.mk/otvoren-pochesen-konzulat-na-bosna-i-hertsegovina-vo-bitola/ | title=Отворен почесен конзулат на Босна и Херцеговина во Битола &#124; Битолски Весник }}{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *{{знамеикона|Albania}} [[Албанија]] (2019)<ref>https://www.novamakedonija.com.mk/makedonija/republika/%D0%BE%D1%82%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%BD-%D0%BF%D0%BE%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD-%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B7%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82-%D0%BD%D0%B0-%D0%B0%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0/</ref> |} * {{знамеикона|Австрија}} [[Австрија]] (2025) ===Затворени конзулати=== * {{знамеикона|Словенија}} [[Словенија]] (2005-2014) <ref>http://libertas.mk/%D0%B7%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%BD-%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%BD%D0%B8%D0%BE%D1%82-%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B7%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82-%D0%BD%D0%B0-%D1%81%D0%BB%D0%BE/</ref> * {{знамеикона|Croatia}} [[Хрватска]] (2006-2014) <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.dnevnik.mk/?ItemID=EBE37D5D609F6C499511F644008B95F3 |title=архивски примерок |accessdate=2014-11-16 |archive-date=2014-11-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141105034912/http://www.dnevnik.mk/?ItemID=EBE37D5D609F6C499511F644008B95F3 |url-status=dead }}</ref> * {{знамеикона|Велика Британија}} [[Велика Британија]] (2000-2014) <ref>http://novamakedonija.com.mk/DetalNewsInstant.asp?vestInstant=35808{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * {{знамеикона|Русија}} [[Русија]] (2001-2022)<ref> https://novamakedonija.com.mk/makedonija/republika/zatvoren-ruskiot-konzulat-vo-bitola/</ref> == Попознати места == [[Податотека:Bitola 053.JPG|мини|лево|Традиционална архитектура во Битола]] === Широк Сокак === {{Главна|Широк Сокак}} Широк Сокак (позната и како „битолското корзо“) е најфреквентната улица во Битола. Во почетокот била наменета за [[автомобили]], но денес е исклучиво пешачка улица и вистинското срце на градот. На Широк Сокак се наоѓаат најголемите продавници, ресторани, театарот со опера, галерии и многу други кафулиња и клубови. Тука се сретнуваат најстарите [[Архитектура|архитектонски]] дела и градби на [[Балкан]]от, коишто го красат градот уште од [[Отоманско Царство|турско време]]. Типично турски куќи, покрај прекрасните вили, не се реткост во овој дел на градот. А на самиот крај на Широк Сокак се влегува во простран цветен парк полн со дрвореди, којшто води до [[зоолошка градина|зоолошката градина]] и античкото наоѓалиште [[Хераклеја Линкестис]]. [[Податотека:Saat kula-Bitola (1).JPG|мини|Битола ноќе.]] === Хераклеја Линкестис === {{Главна|Хераклеја Линкестис}} Хераклеја Линкестис ([[латински]]: ''Heraclea Lyncestis'') е древен град од [[Македонија (римска провинција)|римскиот период]], што се наоѓа во близина на самиот град, во подножјето на [[Баба Планина]] и датира од средината на IV век п.н.е. Основан е од [[Античка Македонија|македонскиот]] [[крал]] [[Филип II]]. Градот бил развиен воено-стратешки центар на северозападната граница на тогашната македонска област ''Линкестида'' (денешно [[Пелагонија|Битолско Поле]]). == Историски градби == === Саат-кула === {{Главна|Саат-кула Битола}} [[Податотека:Saat Kula - Bitola 2.JPG|мини|десно|Саат-кулата]] [[Податотека:Bitola 043.JPG|мини|десно|Битолската Магаза изградена во средината на XIX век, која претставувала магацин за складирање на стока на трговците кои доаѓале во Битола, а денес е културен центар]] Не се знае точно кога е изградена саат-кулата. Пишани извори од [[{{римски|16}} век]] ја спомнуваат саат кулата, но не е утврдено со сигурност дали се работи за истата градба. Многумина веруваат дека е изградена во исто време со црквата Св. Димитрија Солунски, поточно [[1830]] година. Според легендата, кулата е изградена кога [[Отоманско Царство|отоманските власти]] во градот, односно [[Турци]]те, поминале по сите околни села и собрале околу 60.000 јајца од коишто направиле малтер. Од смесата измешана со камења ја изградиле кулата чии цврсти ѕидови стојат и денес неоштетени. Кулата има основа во облик на [[квадрат]] и е висока околу 30 метри. На врвот на кулата се наоѓаат тераси со ковани огради. Од сите страни на терасите се наоѓаат конструкции коишто држат светилки со помош на што целата кула и нејзиниот саат се видливи и ноќе. Часовникот се наоѓа на најгорното од трите нивоа. Првобитниот е заменет за време на [[Втората светска војна]] со понов и многу попрецизен и помсовремен часовник. Новиот го купиле [[Трет Рајх|националсоцијалистите]] во знак на благодарност на граѓаните за германските гробишта коишто ги подигнале за жртвите од конфликтот во Битола, заедно со англиските и француските гробишта за време на [[Првата светска војна]]. Саат-кулата за многумина е и симбол на градот Битола. Кулата се наоѓа во паркот каде што постојано се собираат млади, уживајќи во центарот на градот, покрај гитарските звуци што се честа појава. Таа, исто така, е место каде што граѓаните за време на [[Бадник]]овата вечер го чекаат [[Божик]] и притоа палат свеќи за здравје, вдолж тревникот и тротоарот на паркот каде што е кулата. === [[Ајдар-кади џамија]] === {{Главна|Ајдар-кади џамија}} Ајдар-кади џамијата (турски суд) е еден од најатрактивните споменици на [[Ислам]]ската [[архитектура]] во Битола. Градена е во периодот од [[1561]] до [[1562]] година, како проект на славниот архитект [[Мимар Синан]]. Џамијата ја нарачал битолскиот [[кадија]] Ајдар-кади по кој и [[џамија]]та го добила името. Низ времето џамијата тешко се оштетила, но денес е целосно реставрирана и го има приближно нејзиниот првобитен изглед. === [[Јени џамија (Битола)|Јени џамија]] === {{Главна|Јени џамија (Битола)}} Името на [[турски јазик]] означува Нова Џамија. Сместена е во центарот на градот. Има квадратна основа, со купола на врвот. Близу [[џамија]]та има минаре високо 40 метри. Денес, одаите на џамијата се употребуваат за изложби. Недамнешни [[Археологија|археолошки]] ископувања откриле дека е изградена врз стара [[црква]]. Според поетот Лаели џамијата е изградена 973 година по [[хиџра]] или 1565 година. Но според пресметувањето на М. Тефик и К. Томовски, точната година е 966 [[хиџра]] или 1558-59 година, додека според најновата пресметка (Ебџед хесап) на Е. Ајверди и на М. Асимов, точната година на изградбата е 961 по хиџра или 1553-54. === [[Исак џамија (Битола)|Исак џамија]] === {{Главна|Исак џамија {Битола)}} Изградена е во 1506 година, од познатиот кадија [[Исак Челеби]]. Во нејзиниот голем двор има неколку гробови, привлечни заради фините облици на саркофазите. Се наоѓа напроти [[Саат-кула (Битола)|Саат Кулата]] и [[Безистен (Битола)|Безистенот]]. Оваа џамија има минаре високо околу 50 метри, поради кое џамијата едноставно доминира во просторот.[[File:Безистен Битола.JPG|thumb|Безистен Битола]] === Безистен === {{Главна|Битолски безистен}} Безистенот е спомнат во еден опис на градот од [[16 век|{{римски|16}}]] и [[{{римски|17}} век]]. Сегашниот безистен не се разликува многу од изгледот на тогашниот. Безистенот има 86 продавници и 4 големи железни порти. Продавниците порано продавале текстил, а денес дуќаните имаат различна стопанска дејност, од кои еден дел се канцеларии. === Бања Дебој === {{Главна|Дебој амам}} Дебојот претставува турска бања - [[амам]]. Не е познато кога е изградена. Тешко е оштетена, но по поправките сега го има стариот изглед две големи куполи и неколку мали и впечатлива фасада. {{панорама|BitolaPanorama.jpg|950px|Панорама на Битола од Кркардаш}} ===Археолошки наоѓалишта<ref>{{наведена книга|last= Коцо|first=Димче|title=Археолошка карта на Република Македонија|publisher=Македонска академиjа на науките и уметностите|location=Скопје|date=1996|volume=II|isbn=9989649286}}</ref>=== *[[Хераклеја Линкестис]] - населба од хеленистичко, римско, доцноантичко време и среден век; *[[Бадем Балери (Битола)|Бадем Балери]] - депо на монети од средниот век; *[[Гургур Тумба (Битола)|Гургур Тумба]] - населба од неолитско време; *[[Еврејски Гробишта (Битола)|Еврејски Гробишта]] - населба од неолитско време; *[[Кале (Битола)|Кале]] - населба од средниот век; *[[Св. Троица (Битола)|Св. Троица]] - базилика од старохристијанско време; == Образование == [[Податотека:Oficerski-dom-Bitola-2021.jpg|мини|десно|Офицерскиот дом во Битола]] [[Податотека:Седиште на Преспанско-пелагониската православна епархија се наоѓа во градот Битола.jpg|мини|десно|Битолската митрополија, седиште на [[Преспанско-пелагониска епархија|Преспанско-пелагониската епархија]] на [[Македонската православна црква - Охридска Архиепископија]]]] [[Податотека:Uciliste Kliment Ohridski, Bitola.jpg|мини|Зградата на основното училиште „Гоце Делчев“ во Битола. 1918-1941]] [[Податотека:Uciliste Sv. Bogorodica vo Bitola.jpg|мини|Училиштето „Св. Богородица“ во Битола, 1898- 1912]] === Универзитети === * Универзитет „[[Св. Климент Охридски (универзитет)|Св. Климент Охридски]]“. * БАС — [http://www.bas.edu.mk/ Бизнис академија Смилевски.] === Средни училишта во градот === * Гимназија „[[СОУ "Јосип Броз Тито" - Битола|Јосип Броз-Тито]]“, * Гимназија „[[СОУ "Таки Даскало" - Битола|Таки Даскало]]“ -Битола, * Сообраќајно, графичко, рударско и текстилно училиште (Стопанско училиште, дел од Таки Даскало) * Медицинско училиште „[[СУ "Д-р Јован Калаузи" - Битола|Д-р Јован Калаузи]]“, * Економско училиште „[[СУ "Јане Сандански" - Битола|Јане Сандански]]“, * Земјоделско училиште „[[СУ "Кузман Шапкарев" - Битола|Кузман Шапкарев]]“, * Електромашинско училиште „[[ДСЕМУ "Ѓорѓи Наумов" - Битола|Ѓорѓи Наумов]]“, * „[[Музичко училиште (Битола)|Средно музичко училиште]]“ на град Битола. * Државно Училиште за глуво-неми лица — Битола. === Приватни средни училишта во Битола === * Гимназија „[[„Прва Приватна Гимназија" - Битола|Прва приватна гимназија - Битола]]“, * Приватно средно стручно училиште „[["САБА|САБА]]“, === Основни училишта во градот === * [[ОУ „Гоце Делчев“ - Битола]], * [[ОУ „Даме Груев“ - Битола]], **[[ПОУ „Даме Груев“ - Долно Оризари]], **[[ПОУ „Даме Груев“ - Карамани]], * [[ОУ „Д-р Трифун Пановски“ - Битола]], * [[ОУ „Ѓорѓи Сугарев“ - Битола]], * [[ОУ „Елпида Караманди“ - Битола]], * [[ОУ „Коле Канински“ - Битола]], * [[ЦОУ „Тодор Ангелевски“ - Битола]], ** [[ПОУ „Тодор Ангелевски“ - Битола|Тодор Ангелевски]] - населба [[Горно Оризари]], ** [[ЦОУ „Тодор Ангелевски“ - Битола|Тодор Ангелевски]] - населба [[Стрелиште (населба)|Стрелиште]] * [[ОУ „Св. Кирил и Методиј“ - Битола]], **[[ПОУ „Св. Кирил и Методиј“ - Логоварди]], * [[ОУ „Св. Климент Охридски“ - Битола]], * [[ОУ „Стив Наумов“ - Битола]], === Основни училишта во околните села === * [[ОУ „Славко Лумбарковски“ - Новаци|ОУ „Славко Лумбарковски“]] - [[Новаци]], * [[ОУ „Крсте Петков Мисирков“ - Бистрица|ОУ „Крсте Петков Мисирков“]] - [[Бистрица (Битолско)|Бистрица]], * [[ОУ „Крсте Петков Мисирков“ - Кравари]] (петолетка) * [[ОУ „Александар Турунџиев“ - Кукуречани|ОУ „Александар Турунџиев“]] - [[Кукуречани]], * [[ОУ „Кочо Рацин“ - Ивањевци|ОУ „Кочо Рацин“]] - [[Ивањевци]], *[[ОУ „Кочо Рацин“ - Долно Српци]], * [[ОУ „Браќа Миладиновци“ - Добрушево|ОУ „Браќа Миладиновци“]] - [[Добрушево]], * [[ОУ „Трајан Белев“ - Цапари|ОУ „Трајан Белев“]] - [[Цапари]], * [[ОУ „Мирче Ацев“ - Бач|ОУ „Мирче Ацев“]] - [[Бач]] *[[ОУ „Гоце Делчев“ - Могила]] == Населби == [[Податотека:St. Demetrius Church in Bitola 8.JPG|мини|десно|Црквата „Св. Димитрија“ во Битола]] [[Податотека:Bitolj - crkva svete bogorodice.jpg|мини|десно|Црквата [[Црква „Св. Богородица“ - Битола|„Св. Богородица“]] во Битола]] *[[Арнаут Маало]] *[[Бадембалари]] * [[Баир]] * [[Бела Чешма]] * [[Боримечка]] * [[Брусничка населба|Брусничка Населба]] * [[Буковски Ливади]] *[[Влашко Маало (населба во Битола)|Влашко Маало]] * [[Гратчето Пејтон]] * [[Горно Оризари]] *[[Девејани]] * [[Довлеџик]] * [[Ремо]] * [[Јени Маале]] * [[Карпош (Населба во Битола)|Карпош]] *[[Кланица (Битола)|Кланица]] * [[Лавчанска населба|Лавчанска Населба]] * [[Мал Париз]] * [[Маџармаале]] * [[Недопирливи (Битола)|Недопирливи]] * [[Нова Битола]] *[[Областа]] *[[Стрежевска населба|Стрежевска Населба]] * [[Стара Болница]] *[[Стара битолска чаршија|Стара Чаршија]] * [[Стрелиште (населба)|Стрелиште]] * [[Стрчин]] * [[Ушици]] *[[Чифте Фурни]] == Награди и признанија == * [[2011]]: Балканска алијанса на хотелски асоцијации (БАХА) — Балкански водач во развојот на [[културен туризам|културниот туризам]]<ref>{{cite web | url=http://www.mn.mk/kultura/5129 | title=Општина Битола доби награда за Балкански лидер во развојот на културниот туризам }}</ref> * [[2012]]: Саем за туризам и култура [[Лугано]], [[Швајцарија]] — Најпрестижна дестинација на [[Балкан]]от за културно наследство и фестивалски програми<ref>{{cite web | url=http://mkd-news.com/bitola-dobi-nagrada-za-najprestizhna-destinatsija-na-balkanot-za-kulturno-nasledstvo-i-festivalski-programi/ | title=Битола доби награда за најпрестижна дестинација на Балканот за културно наследство и фестивалски програми }}</ref> == Личности од Битола == {{Listen | filename = Prilep-Bitola dialect speech - Bitola.ogg | title = Манџа од камчиња | description = Приказна раскажана од жителка на Битола на месниот [[прилепско-битолски дијалект]] }} * [[Атанас Лозанчев]] ([[8 април]] [[1870]] - [[Софија]], [[Бугарија]], [[8 ноември]] [[1945]]) - револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, член, раководител и војвода на [[МРО]] *[[Рафаел Камхи]] ([[15 декември]] [[1870]] - [[Тел Авив]], [[8 јули]] [[1970]]) - македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење * [[Ѓорѓи Сугарев]] ([[1876]] - [[Паралово]], [[23 март]] [[1906]]) - револуционер, член и војвода на Битолскиот револуционерен округ на [[МРО]] * [[Рајна Алексова]] ([[1882]] - [[1959]]) - прва жена фармацевт во Македонија * [[Стефан Наумов - Стив]] (1920-1942) - комунист, учесник во [[НОВ]], народен херој * [[Таки Даскало|Димитар Николовски – Таки Даскало]] ([[17 ноември]] [[1921]] - [[3 мај]] [[1942]]), учесник во [[НОВ]] *[[Ацо Стефановски]] ([[10 декември]] [[1922]] – [[10 март]] [[1985]], Битола) - македонски [[филм]]ски и [[театар]]ски [[глумец]], член на [[Народен театар (Битола)|Битолскиот народен театар]] од самото негово основање во 1944 година * [[Естреја Овадија - Мара]] ([[1923]] - [[1944]]) - учесничка во [[НОВ]], народен херој *[[Мери Бошкова]] ([[2 мај]] [[1924]] - [[Скопје]], [[25 март]] [[2014]]) — македонска [[театар]]ска, телевизиска и [[филм]]ска [[глумица]], доајен на македонската глумечка уметност *[[Рафаел Батино]] — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] *[[Јулија Батино]] — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] и [[Хрватска]] (стрелана во логорот Јасеновац) *[[Емилија Батино]] — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] и [[Хрватска]] (стрелана во логорот Јасеновац) *[[Ребека Батино]] — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] и [[Хрватска]] (стрелана во логорот Јасеновац) *[[Љубица Алтипармакова]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Васа Алтипармакова]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Ратка Бакалиноска]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Павлина Бакалиноска Паргова]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Трајанка Божиновска]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Параскева Божиновска]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Еленица Босилкова]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Нада Бошева]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Марица Василева|Марица Мицева Василева]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Фана Василева]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Радојка Велјанова]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Љуба Велјоска|Љуба Сотироска Велјоска]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Нада Веселинова|Нада Михајлова Веселинова]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Дана Волнароска]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Виолета Гемова - Христова]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Марија Георгиева (Битола)|Марија Георгиева]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Евтихија Георгиева|Евтихија Пандева Георгиева]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Ленка Георгиева (Битола)|Ленка Петар Георгиева]] (1898 - 1950) — учесник во НОВ на Македонија *[[Елена Георгиевска]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Милица Геракаровска|Милица Џоканова (Јованова) Геракаровска]] (1923 - 1973) — учесник во НОВ на Македонија *[[Флора Грујовска|Флора Пандева Грујовска]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Константина Данкова]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Елена Димитровска|Елена Јованова Димитровска]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Ленче Димитрова|Ленче Костова Димитрова]] (1926- ) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] и носител на [[Партизанска споменица 1941|Партизанска споменица од 1941 година]] *[[Милица Димовска]] (1925-) — учесник во НОВ на Македонија *[[Ката Додева]] (1912-) — учесник во НОВ на Македонија *[[Александра Драгутиновиќ-Донева]] (1922-) — учесник во НОВ на Македонија *[[Стефка Зиновска]] (1912-) — учесник во НОВ на Македонија *[[Фанија Ѓорѓиева-Христова]] (1900-1950) — учесник во НОВ на Македонија и носител на [[Орден на заслуги за народот|Орден заслуги за народ од III ред]] *[[Петар Божиновски]] (15 јануари 1920 - 26 септември 1970) — [[Македонци|македонски]] [[Народоослободителна војна|партизан]] и [[Народен херој|народен херој на Југославија]] од [[Македонија]] *[[Солчи Алба]] — учесник во НОВ на Македонија, една од жртвите на [[Холокауст]]от *[[Ана Анаф]] — учесник во НОВ на Македонија, една од жртвите во [[Холокауст]]от *[[Клери Бенвенисте]] — учесник во НОВ на Македонија, една од жртвите на [[Холокауст]]от *[[Рика Албохер]] — учесник во НОВ на Македонија, една од жртвите на [[Холокауст]]от *[[Сара Ароести]] — учесник во НОВ на Македонија, една од жртвите на [[Холокауст]]от *[[Матилда Аруести]] — учесник во НОВ на Македонија, една од жртвите во [[Холокауст]]от *[[Ребека Аруести]] — учесник во НОВ на Македонија, една од жртвите во Холокаустот *[[Ребека Арути]] — учесник во НОВ на Македонија, една од жртвите во Холокаустот *[[Луна Егас]] — учесник во НОВ на Македонија, една од жртвите на Холокаустот *[[Елвира Ергас]] — учесник во НОВ на Македонија, една од жртвите во Холокаустот *[[Естреја Израел|Естреја Јаков Израел]] — учесник во НОВ на Македонија, една од жртвите на Холокаустот *[[Матилда Израел|Матилда Рахами Израел]] — учесник во НОВ на Македонија, една од жртвите на Холокаустот *[[Луна Калдерон]] — учесник во НОВ на Македонија, една од жртвите на Холокаустот *[[Нина Калдерон]] — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]], една од жртвите во Холокаустот *[[Викторија Камхи|Викторија Нисим Камхи]] (1926-1943) — учесник во НОВ на Македонија, една од жртвите во Холокаустот *[[Стела Камхи|Стела Нисим Камхи]] (1923-1943) — учесник во НОВ на Македонија, една од жртвите во Холокаустот. *[[Атина Илиева]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Луна Ишах|Луна Елиезер Ишах-Лили]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Перса Јаковлевска|Перса Неновска Јаковлевска]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Спасија Јанкова]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Викторија Јованова]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Љубица Јосифовска]] (1919 — ) — учесник во НОВ на Македонија и Носител на [[Партизанска споменица 1941]] *[[Василија Каневче]] (1927-) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] *[[Мара Карамфилова]] (1900-1970) — учесник во НОВ на Македонија *[[Кирил Македонски]] ([[1925]] - [[1984]]) - македонски композитор * [[Ајри Демировски]] ([[1927]] - [[21 октомври]] [[2009]]) — македонски музичар од турско потекло, автор на песната „[[s:Битола, мој роден крај|Битола, мој роден крај]]“ * [[Јонче Христовски]] ([[1931]] - [[Скопје]], [[15 април]] [[2000]]) - пејач, текстописец и композитор * [[Петар Ангеловски]] ([[1931]] - [[2003]]) - македонски сценограф *[[Владимир Костов]] ([[22 септември]] [[1932]]) - македонски писател на романи, кратка проза и литература за деца и млади *[[Крсте Крстевски-Крцул|Крсте Крстевски - Крцул]] ([[1940]] - [[18 април]] [[2019]]) — македонски атлетичар, поранешен фудбалски и ракометен судија, фудбалски делегат и сестран спортист *[[Виолета Томовска]] ([[1945]]) - македонска пејачка на забавна и народна музика * [[Славе Димитров]] ([[1 јуни]] [[1946]]) - македонски композитор, пејач, аранжер и музички продуцент *[[Маргита Кон-Поповска]] ([[23 ноември]] [[1948]]) - македонски информатичар * [[Кире Костов]] ([[1949]]) - македонски композитор, инструменталист и диригент * [[Сашка Петковска]] ([[1951]] - [[Светиниколско]], [[31 август]] [[1983]]) - македонска пејачка *[[Горан Стефановски]] ([[27 април]] [[1952]] – [[Кантербери]], [[Велика Британија]], [[27 ноември]] [[2018]]) - македонски драмски писател. * [[Илко Стефановски]] ([[1952]] - [[6 декември]] [[2011]]) - македонски театарски и филмски глумец * [[Димитар Илиевски - Мурато]] ([[1953]] - [[1989]]) - алпинист, прв Македонец кој се искачил на [[Монт Еверест]] *[[Митко Апостоловски]] ([[7 март]] [[1955]] - [[5 август]] [[2022]]) - македонски глумец *[[Јовица Михајловски]] ([[12 јуни]] [[1955]]) - македонски глумец *[[Ѓорѓи Тодоровски|Ѓорѓи Тодоровски - Трупче]] ([[1956]]) - македонски глумец *[[Тони Савевски]] ([[14 јуни]] [[1963]]) - [[Република Македонија|македонски]] [[фудбал]]ер * [[Јани Макрадули]] ([[1966]]) - македонски политичар * [[Саша Николовски]] (1966) - македонски диригент * [[Маргарита Христова]] (1973) - македонска пејачка * [[Оливера Наковска - Бикова]] (1974) - спортистка во стрелаштво, добитник на златен медал на [[Летни параолимписки игри 2012|Параолимписките игри 2012]] * [[Ѓорѓи Христов (фудбалер)|Ѓорѓи Христов]] ([[30 јануари]] [[1976]]) - македонски фудбалер * [[Игор Дурловски]] ([[1977]]) - македонски оперски пејач * [[Николче Новески]] (1979) - македонски фудбалер * [[Каролина Гочева]] ([[28 април]] [[1980]]) - поп пејачка * [[Јовица Наумчевски]] ([[15 јули]] [[1989]]) - македонски фолк-пејач * [[Анета Мицевска]] ([[25 јули]] [[1984]]) - македонска фолк-пејачка * [[Исмаил Лумановски]] (19 Август 1984) - виртуоз на кларинет од Њујорк * [[Пеце Матичевски]] (1969 – 2001) — [[Список на загинати бранители на Македонија|македонски бранител]] * [[Благојче Силјанов]] (1969 – 2001) — [[Список на загинати бранители на Македонија|македонски бранител]] * [[Влатко Миленковски]] (1972 – 2001) — [[Список на загинати бранители на Македонија|македонски бранител]] * [[Марјан Божиновски]] (1974 – 2001) — [[Список на загинати бранители на Македонија|македонски бранител]] * [[Кире Костадиновски]] (1976 – 2001) — [[Список на загинати бранители на Македонија|македонски бранител]] * [[Бошко Најдовски]] (1976 – 2001) — [[Список на загинати бранители на Македонија|македонски бранител]] * [[Илче Стојановски]] (1976 – 2001) — [[Список на загинати бранители на Македонија|македонски бранител]] == Збратимени градови == Градот Битола е збратимен со градовите:<ref>{{нмс|url=http://www.bitolatourist.info/index.php?option=com_content&view=article&id=86%3A2010-04-12-12-12-24&catid=40%3A2010-04-08-22-58-30&Itemid=90&lang=mk|title=Збратимени градови |publisher=www.bitolatourist.info}}</ref> {{Div col|cols=2|small=yes}} * {{знамеикона|Франција}} '''[[Епинал]]''', [[Франција]] од 1968 * {{знамеикона|Австрија}} '''[[Виена|Центар, Виена]]''', [[Австрија]] од 2006 * {{знамеикона|Турција}} '''[[Бурса]]''', [[Турција]] од 1994 * {{знамеикона|Украина}} '''[[Кременчук]]''', [[Украина]] од 2006 * {{знамеикона|Русија}} '''[[Пушкин]]''', [[Русија]] од 2005 * {{знамеикона|Русија}} '''[[Нижни Новгород]]''', [[Русија]] од 2010 * {{знамеикона|Шведска}} '''[[Трелеборг]]''', [[Шведска]] од 1981 * {{знамеикона|Австралија}} '''[[Рокдејл]]''', [[Нов Јужен Велс]], [[Австралија]] од 1985 * {{знамеикона|Бугарија}} '''[[Плевен]]''', [[Бугарија]] од 1999 * {{знамеикона|Бугарија}} '''[[Велико Трново]]''', [[Бугарија]] од 2006 * {{знамеикона|Србија}} '''[[Пожаревац]]''', [[Србија]] од 1976 * {{знамеикона|Србија}} '''[[Стари Град]], [[Белград]]''', [[Србија]] од 2006 * {{знамеикона|Словенија}} '''[[Крањ]]''', [[Словенија]] од 1965 * {{знамеикона|Црна Гора}} '''[[Херцег Нови]]''', [[Црна Гора]] од 21.10.1976 * {{знамеикона|Хрватска}} '''[[Риека]]''', [[Хрватска]] од 2011 * {{знамеикона|Кина}} '''[[Нингбо]]''', [[Кина]] од 2014 Битола има соработка со: * {{знамеикона|Грција}} '''[[Солун]]''', [[Грција]] од 2012 * {{знамеикона|Турција}} '''[[Измир]]''', [[Турција]] од 2013 * {{знамеикона|Албанија}} '''[[Горица (Албанија)|Горица]]''', [[Албанија]] * {{знамеикона|Грција}} '''[[Кожани]]''', [[Грција]] * {{знамеикона|Грција}} '''[[Воден]]''', [[Грција]] * {{знамеикона|Германија}} '''[[Кајзерслаутерн]]''', [[Германија]] {{Div col end}} ==Битола како тема во музиката== * „[[Едно време си бев ерген]]“ - македонска староградска песна.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=roIk2vnORFc YouTube, Edno vreme si bev ergen - Ansambl Biljana (пристапено на 24.11.2019)]</ref> * „[[Таму долу Битола]]“ - македонска народна песна.<ref>Петранка Костадинова, ''Македонски народни песни''. Mister Company, CD 027, 1999.</ref> * „[[Оро се виет во сред Битола]]“ - македонска народна песна.<ref>Блаже Тренески, ''Стојна ситноода''. Скопје: Студентски збор, 1981, стр. 125-126.</ref> * „[[Под Битола ливада]]“ - македонска народна песна.<ref>Блаже Тренески, ''Стојна ситноода''. Скопје: Студентски збор, 1981, стр. 127-128.</ref> * „[[Излегов да се прошетам]]“ - македонска народна песна.<ref>Блаже Тренески, ''Стојна ситноода''. Скопје: Студентски збор, 1981, стр. 128.</ref> * „[[Кога легна бегу кога заспа]]“ - македонска народна песна.<ref>Блаже Тренески, ''Стојна ситноода''. Скопје: Студентски збор, 1981, стр. 129.</ref> * „[[Ленка пишит, Ленка пишит]]“ - македонска народна песна.<ref>Блаже Тренески, ''Стојна ситноода''. Скопје: Студентски збор, 1981, стр. 130.</ref> * „[[Ѓорѓија војник отиде]]“ - македонска народна песна.<ref>Блаже Тренески, ''Стојна ситноода''. Скопје: Студентски збор, 1981, стр. 130-131.</ref> * „[[Телеграма дојде пукот да се дигат]]“ - македонска народна песна.<ref>Блаже Тренески, ''Стојна ситноода''. Скопје: Студентски збор, 1981, стр. 131-132.</ref> * „[[Таму долу в ливаѓето]]“ - македонска народна песна.<ref name="ReferenceA">Блаже Тренески, ''Стојна ситноода''. Скопје: Студентски збор, 1981, стр. 133.</ref> * „[[Кираџи млади јабанџи]]“ - македонска народна песна.<ref name="ReferenceA"/> * „[[Бојот се започна]]“ - македонска народна песна.<ref>Ѓорѓи Доневски, ''Сокол ми лета високо''. Скопје: Културно-уметничкото друштво „Гоце Делчев“, 1978, стр. 45.</ref> * „[[Јас си појду во Битоља]]“ - македонска народна песна.<ref>Ѓорѓи Доневски, ''Сокол ми лета високо''. Скопје: Културно-уметничкото друштво „Гоце Делчев“, 1978, стр. 131.</ref> * „[[Битола, бабам, Битола]]“ - македонска народна песна.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=cbuKZIEfZFw YouTube, Bitola Babam Bitola (пристапено на 8.11.2019)]</ref> * „[[Од Битола појдов]]“ - македонска народна песна.<ref>''Macedonian Folklore Classics'', Anka Gieva. Macedonian Radio and Television, MP 41048.</ref> * „[[Битола, мој роден крај]]“ - новосоздадена фолк-песна на [[Ајри Демировски]].<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=1PdT6x1nUgI YouTube, Bitola moj roden kraj (пристапено на 8.11.2019)]</ref> * „[[Битола, љубов моја]]“ - новосоздадена фолк-песна на [[Пепи Бафтировски]].<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=hUF3zlKmz5E YouTube, Pepi Baftirovski - Bitola Ljubov Moja (пристапено на 8.11.2019)]</ref> *„[[Ако одам во Битола]]“ - песна на [[Петар Георгиев-Калица]] *„[[Ајде да одиме во Битола]]“ - песна на групата Филиграни *„[[Фала мајко]]“ - песна на групата Филиграни == Галерија == <center> <gallery> Податотека:Битола во Општина Битола.svg|Битола во рамките на [[Општина Битола]] Податотека:Staklena zgrada Bitola.JPG|Стаклената зграда во Битола Податотека:Pelagonka 2 Bitola.JPG|Пелагонка 2 File:Bitolskata-charsija-MK.JPG|Глетка од битолската чаршија Податотека:Grozdot Bitola.JPG|Станбениот блок „Грозд“ Податотека:Staklena Zgrada 2.JPG|Стаклената зграда од другата страна Податотека:Bitola fountain.JPG|Фонтаната пред музејот Податотека:Clocktower bitola.jpg|Саат-кулата во Битола. Податотека:Philip II statue being bui]lt in Bitola.JPG|Градежните работи на статуата на Филип II во Битола, со саат-кулата во позадина, како и Исак-џамија Податотека:Museum and fountain Bitola.JPG|Музејот на Битола, со фонтаната пред него, и стар станбен блок до нив Податотека:BitolskiKorzo.JPG|Корзо Податотека:Čaršija.JPG|Ат пазар Податотека:Jevrejsko groblje.JPG|Еврејските гробишта Податотека:CrkvaBair.JPG|Поглед од Кркардаш и црквата „40 маченици" Податотека:NI Istitute and Museum Bitola.JPG|Завод и музеј, некогашното османлиско воено училиште Податотека:Spomenik na Branitelite - Bitola 6.JPG|Споменик на Бранителите на Македонија во Битола Bitolcanka vo starogradska nosija.jpg|Битолчанка облечена во староградска носија, снимена во ателјето на браќата Манаки во Битола, 1904 година Податотека:Apteka Calovski, Bitola, Manaki.jpg|Зградата на аптеката Чаловски, стаклена плоча (1930) </gallery> </center> == Наводи == {{наводи|2}} == Поврзано == {{портал|Битола|Република Македонија}} * [[Прилепско-битолски дијалект]] * [[Битолска битка]] * [[Градски стадион Битола]] * [[Зоолошка градина Битола]] * [[Општина Битола]] * [[Спортска сала Битола]] * [[Хераклеја]] * [[Широк Сокак]] * [[ЕГО]] == Надворешни врски == {{рв|Bitola}} * [http://www.bitola.gov.mk/ Официјална страница] * [https://muzejbitola.mk/ НУ Завод и Музеј Битола]{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.manaki.com.mk/ Фестивал на филмска камера „Браќа Манаки“] * [http://makedonija.name/cities/bitola Битола град во Македонија] * [http://www.jewishcommunitybitola.mk Заедница на Евреите во Битола] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201205212227/http://jewishcommunitybitola.mk/ |date=2020-12-05 }} * [http://www.lokumbitola.com.mk Фестивал за Музика Традиција и Храна во Битола] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20140825000413/http://www.lokumbitola.com.mk/ |date=2014-08-25 }} * [http://www.ego.com.mk/ Неделен магазин ЕГО Битола] * [http://www.bitolatourist.info/ Туристички портал на Битола] * [http://muzejbitola.mk/foto-galerija/11-bitola-niz-stari-razglednici-foto-galerija Битола низ стари разгледници] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160320000548/http://muzejbitola.mk/foto-galerija/11-bitola-niz-stari-razglednici-foto-galerija |date=2016-03-20 }} * [https://macedoniafromabove.mk/bitola/index.htm?language=mk Битола на дланка - виртуелна тура] {{Geographic Location | Centre = Битола | North = [[Крклино]], [[Могила]] и [[Кукуречани]] | Northeast =[[Долно Оризари]] | East = [[Логоварди]] и [[Поешево]] | Southeast = | South = [[Бистрица (Битолско)|Бистрица]] и [[Кравари]] | Southwest =[[Буково]], [[Лавци (Битолско)|Лавци]] и [[Брусник (Битолско)|Брусник]] | West = [[Дихово]] | Northwest =[[Раштани (Битолско)|Раштани]] }} {{Населби во Битола}} {{Цркви во Битола}} {{Општина Битола}} {{Градови во Македонија}} {{битола-знаменитости}} {{Избрана}} __ИНДЕКС__ [[Категорија:Битола| ]] [[Категорија:Градови во Македонија]] 8g4kkxcc5vkcb4eb008p3xq7d20qfdi 5579510 5579493 2026-06-21T10:51:37Z Forbidden History 89259 /* Личности од Битола */ 5579510 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место |official_name = Битола |other_name = Обител, Манастир |nickname = Градот на Конзулите |motto = ''Битола, бабам Битола'' |image_map = {{ Maplink|frame=yes|raw={"type": "ExternalData","service": "geoshape","ids": "Q157246"}|plain=y|frame-width=325|frame-height=325|zoom=13|frame-lat=41.031|frame-long=21.334|stroke-width=1|stroke-color=#333333|id=Q157246|title=Битола}} |image_skyline = {{Photomontage|position=center |photo1a = Ambientalna ulica Marsal Tito-Bitola (10).jpg |photo2a = Bitola 019.JPG |photo2b = Седиште на Преспанско-пелагониската православна епархија се наоѓа во градот Битола.jpg |photo3a = Магаза (Битола).jpg |photo3b = Saat kula Bitola011.jpg |photo4a = Bitola 055.JPG |photo4b = Sirok sokak.jpg |photo5a = Bitolj - crkva svete bogorodice.jpg |size = 270 |spacing = 1 |color = #FFFFFF |border = 1 |foot_montage = }} |imagesize = 250px |image_caption = Колаж на битолски знаменитости |website = http://www.bitola.gov.mk |image_flag = |image_blank_emblem = |blank_emblem_type = |flag_size = 150px |pushpin_map = Македонија |map_caption = |coordinates_display = inline,title |coordinates_region = MK |subdivision_type = Земја |subdivision_name = {{MKD}} |subdivision_type1 = [[Региони во Македонија|Регион]] |subdivision_name1 = [[Податотека:Logo of Pelagonia Region.svg|25п]][[Пелагониски Регион|Пелагониски]] |subdivision_type2 = [[Општини во Македонија|Општина]] |subdivision_name2 = [[Податотека:Bitola-coat-of-arms.svg|25п]][[Општина Битола|Битола]] |blank_name_sec1 = [[Автомобилски регистарски таблички во Македонија|Рег. таб.]] |blank_info_sec1 = BT |leader_title = Градоначалник |leader_name = [[Тони Коњановски]]<br><small>([[ВМРО-ДПМНЕ]])</small> |area_total_km2 = 422.39 |population_as_of = 2021 |population_total = 71.808 |population approximately 2014 = |population_metro = 93.095 |population_density_km2 = 180 |population_density_sq_mi = |timezone = [[средноевропско време|CET]] |utc_offset = +1 |timezone_DST = |utc_offset_DST = |timezone1_DST = [[средноевропско летно време|CEST]] |utc_offset1_DST = +2 |latd=41 |latm=01 |lats=55 |latNS=N |longd=21 |longm=20 |longs=05 |longEW=E |elevation_m = +650 |elevation_ft = |postal_code_type = [[Поштенски броеви во Македонија|Пошт. бр.]] |postal_code = 7000 |area_code = (0)47 |blank_name = Светец заштитник |blank_info = [[Свети Нектариј Битолски|Св. Нектариј Битолски]] |blank1_name = [[Кепенова класификација|Клима]] |blank1_info = [[континентална клима|Dfa]] |footnotes = |blank_info_sec2=[[Свети Нектариј Битолски]]<ref name="Битола инфо">{{Citation |url=https://setaliste.com.mk/vesti/binfo/bitola-go-slavi-svojot-patron-sveti-nektarij-bitolski/ |title=Битола го слави својот патрон |access-date=5 април.2021 |archive-date=2022-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220408161741/https://setaliste.com.mk/vesti/binfo/bitola-go-slavi-svojot-patron-sveti-nektarij-bitolski/ |url-status=dead }}</ref>|blank_name_sec2=[[Светец заштитник]]|population_demonym=битолчанец, битолчанка, [[битолчани]]<ref>{{ОДРМЈ|Битола}}</ref><ref>{{ДРМЈ|Битола}}</ref>}} '''Битола''' — [[град]] во [[југозапад]]ниот дел на [[Македонија]] и седиште на истоимената [[Општина Битола]], [[административен центар|административен]], [[култура|културен]], [[економија|економски]], [[индустрија|индустриски]], [[образование|образовен]] и [[наука|научен]] центар за тој дел од земјата. По својата местоположба Битола е најјужен, а според бројот на жители [[Градови во Македонија|трет по големина град]] во Македонија (2021 г.). На север се наоѓа [[Главен град|главниот град]] на Македонија, [[Скопје]] (169 км), на североисток се наоѓа градот [[Прилеп]] (43 км), на југ се наоѓа градот [[Лерин]] ([[Грција]]) (33 км) и на северозапад се наоѓаат [[Ресен]] (29 км) и [[Демир Хисар]] (29 км). Градот е познат под името ''град на конзулите'', бидејќи тука се наоѓале конзуларните претставништва на [[Европа|европските земји]] во времето на [[Отоманското Царство]], каде заедно со [[Солун]] бил најважно место во европскиот дел на Империјата. Во периодот 1864 — 1912, Битола бил главен град на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]], еден од трите [[вилает]]и во регионот [[Македонија (регион)|Македонија]]. И денес, голем дел од [[конзулати во Македонија|конзуларните]] претставништва во Република Македонија се наоѓаат тука. За време на [[Југославија]] бил еден од културните средишта, како во [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]], така и во [[СФРЈ]]. Таткото на [[Турција|турската]] нација [[Кемал Ататурк]] завршил офицерска школа во Битола. Некои негови работи денес се чуваат во [[Народен музеј - Битола|Народниот музеј]]. Битола е позната и како „градот под [[Пелистер]]“ поради неговата близина до [[Баба (планина)|Баба Планина]]. == Потекло на поимот == [[File:Philip-II-of-Macedon-Clocktower-Bitola-MK.JPG|thumb|250px|лево|Глетка од плоштадот Магнолија со споменикот на [[Филип II Македонски]] — основачот на Битола и познатата Саат-кула во позадината]] Во текот на историјата, во зависност од владетелите, градот Битола имал многу имиња. Според [[Адријан Рум]], [[Словени|словенскиот]] назив за градот, Битола, потекнува од зборот ''Обител'' ([[старословенски јазик|старословенски]] {{Script|Cyrs|Обитѣль}}), овој израз до денес се употребува и во [[хрватски јазик|хрватскиот јазик]] (''obitelj'') кој за време на [[Среден век|средниот век]] се користел за заедница на монаси, како семејство односно [[манастир]]. Името го добил по многуте манастири што се наоѓале во градот и во околината, а некои постојат и денес. Со текот на времето, гласот О се исфрла во изговорот на зборот „Обител“, и името на градот станува Битола.<ref>{{Citation | last = Room | first = Adrian | title = Placenames of the world: origins and meanings of the names for 6,600 countries, cities, territories, natural features, and historic sites | place = Jefferson, N.C. | publisher = McFarland & Company, Inc. | year = 2006 | edition=2 | page = 60 | isbn = 0-7864-2248-3 }}</ref> [[Грци]]те од истите причини градот го нарекувале Монастири ([[грчки јазик|грчки]]: ''Μοναστήρι''). Битола е денешен официјален назив за градот, но истовремено и најстариот назив, судејќи по [[Битолска плоча|Битолската плоча]] од [[1015]] година на којашто градот е спомнат, како и според многуте војсководци на [[цар Самуил|царот Самуил]], како и патниците од тоа време. [[Арапи|Арапскиот]] патник [[Абу Абдалах Мухамед ал-Идриси]] во [[{{римски|12}} век]] напишал: ''„Потребни се два дена патување на исток за да се стигне од Ахрид (Охрид) до Бутили (Битола). Бутили е необичен и убав град“.'' Постојат приказни според кои на десниот кеј на реката [[Драгор]] имало 41 [[црква|цркви]] и исто толку воденици за нивно издржување. Исто така и на левиот кеј на Драгор имало 29 цркви со исто толку воденици. За време на празничните денови во тоа време, народот од селата од [[Битолско Поле|Битолското Поле]] се собирале кај овие цркви каде ги вршеле своите верски обреди. Со оглед на тоа што земјиштето на кое се наоѓал градот Битола тогаш било прекриено со многубројни цркви, градот го добил името Манастир. Има верзија која вели дека градот Битола името Манастир го добил по една огромна црква која се наоѓала над Битола, кај сегашниот мост викан Црн Мост ([[турски јазик]]: ''kara köprüsü''). Во оваа црква можеле да се сместат сите присутни од селското население од битолското поле кои доаѓале за време на празниците да ги вршат верските обреди. Според записите на [[Марко Цепенков]], градот Битола своето име го добил по големопоседникот Тољо, кој имал своја тврдина во близината на денешното битолско село [[Буково]]. Во времето кога дошле [[Турци]]те да го освојат овој дел од [[Македонија]], за да го повикаат на борба големопоседникот Тољо, му велеле „Би Тољо, до би Тољо“, со што според [[Марко Цепенков]] од таму потекнува денешното име на градот Битола. За време на [[Отоманско Царство|отоманската власт]], градот се викал Манастир, што [[Турци]]те и [[Албанци]]те го усвоиле од [[Грци]]те. По [[Балканските војни]] од [[1913]] градот потпаѓа под српска окупација и повторно го добил старото име Битола. == Историја == {{главна|Историја на Битола}} [[Податотека:Heraclea.jpg|мини|десно|Мозаик од Хераклеја Линкестис]] Многу важни настани од [[Македонци|македонската]] и [[балкан]]ската [[историја]] се случиле во Битола. Градот е граден, доградуван, рушен и повторно граден и надградуван уште од неговото прво населување во доцното [[бронзено доба]]. Потоа во [[Хеленистички период|хеленистичкиот период]], па [[Римско Царство|Римското Царство]], сѐ до [[Византија|византиското]] време имал статус на град со висок степен на цивилизација. Традиционално силниот трговски центар, е познат и како град на конзулите поради тоа што во еден период за време на [[Отоманското Царство]], Битола имала дури дваесет [[конзулат]]и од разни [[Европа|европски]] земји. Во истиот период, градот имал многу школи, меѓу другите и воена академија, којашто ја посетувал и славниот турски реформатор [[Кемал Ататурк]]. На крајот на XIX век бил толку силен град, што неговото население непрестајно растело и го надминало бројот на населението на [[Белград]]. Градот бил преполн со [[фабрика|фабрики]] и [[Фотографија|фотографски]] дуќани, а занимливо е и тоа што покрај Сингер, во Битола уште во тоа време постоела фабрика за слатки. Во Битола се снимени првите фотографии и филмови на Балканот, благодарејќи на [[Браќа Манаки|браќата Манаки]]. Првата филмска камера [[Јанаки Манаки|Јанаки]] ја купува од [[Лондон]], производство на компанијата „Charles Urban Trading”, и тоа 300-тиот примерок од серијата ''BIOSCOPE''. Така, со таа фамозна „Камера 300" започнала кинематографијата на [[Балкански Полуостров|Балканот]]. Тоа било златното доба на градот. За жал, за време на [[Балкански војни|Балканските војни]], многу битки биле водени во околината на градот и самиот град, па многу материјални докази изгореле или биле потполно уништени. [[Архитектура]]та можела да се обнови, посебно последните петнаесетина години, а докази за сѐ што се случувало се и прераскажувањата на старите кои добро се сеќаваат. Меѓутоа, денес останале многу организации и фестивали, коишто по долг период, повторно се одржуваат. Еден од нив се одржува секој година од [[29 јули]] до [[2 август]] во Битола, во знак на спомен на [[Илинденското востание]], под името „Културен фестивал Илинденски денови“. === Праисторија === Градот Битола со околината е многу богат со споменици од [[Праисторија|праисторискиот период]]. Двата најзначајни се Велушка Тумба и Тумба Бара, коишто се наоѓаат покрај селото [[Породин]]. Од [[Бакарно доба|бакарното доба]], тука се населува Тумба покрај селото [[Црнобуки]], Шуплевац (покрај селото [[Суводол]]) и Висок Рид (покрај селото [[Букри]]). === Римски период === Градот се наоѓа на римскиот пат [[Вија Егнација]] ''(Via Ignatia)'', каде што е и античкиот град [[Хераклеја Линкестис]]. Во периодот на II век п.н.е. кога Македонија станува [[Римско Царство|римска]] провинција, Хераклеја станува силен економско-политички центар (''Septina Aurelia Heraclea'') со свој постојан римски намесник и римска војска, што сведочи за Битола како центар на вечна моќ, цивилизација, култура и убавина којашто е тука и денес. === Османлиска власт === [[Податотека:Bitola posle mladoturskiot rezim, 1908.pdf|мини|лево|Српски извештај од 5 август 1908, за новата состојба во Битола по воспоставувањето на младотурскиот режим: благосостојба, ред, мир, славење.]] [[Податотека:Bitola old.jpg|мини|десно|Битола во XIX век]] [[Податотека:Ottoman Postcard of Huriet in Monastir.jpg|мини|десно|Прослава во Битола за време на [[Младотурската револуција]] во 1908 година, по повод враќањето на Уставот од страна на султанот [[Абдул Хамид II]]]] Почетокот на турските завојувања на Балканот најавиле и нова ера на живеење. Турските војски во текот на [[1382]]-[[1383]] година по многу тешки и крвави борби и по жестокиот отпор кој го пружило месното население конечно успеале да ја освојат Битола. Според некои легенди многу жесток отпор на турските освојувачи му пружиле и монасите од седумдесетте манастири и цркви кои во тој период постоеле во Битола. Хаџи Евронос беј кој се наоѓал на чело на турската војска револтиран од жестокиот отпор на кој наишол при освојувањето на градот наредил да се урне и битолската тврдина. Ашик-паша Зеде, кој го придружувал Евронос-бег во неговиот поход, во своите извештаи забележал дека турските војски неколкупати ја напаѓале Битола, а калуѓерите, давајќи голем отпор, на крајот на самиот брег на реката [[Драгор]], сите до еден биле масакрирани. Меѓутоа, Турците потполно го зазеле градот дури по смртта на [[Крал Марко|Крали Марко]] во 1395 година, а при тоа заземање во Битола прв влегов Тимурташ-паша со неговата војска.<ref>Македонските градови во турско време, Зоран Сенев, Киро Герасимов, Кочани,2004,стр. 9</ref> Од овој период всушност започнува и „ориенталното” вообликување на градот што било резултат токму на изградбата на ваквиот тип објекти, но и на ориенталните градителски техники и стилови. Во периодот на XVI - XVII век, период на историски но и културни промени, од страна на турската администрација градот Битола започнува да биде именуван како Манастир или Толи Манастир. Сепак во целиот период на своето постоење името Битола никогаш не било заборавено, туку напротив од страна на христијанското население тоа било во секојдневна употреба. Во средината на XVII век станал и важен културен центар на европска [[Турција]]. Таа е седиште на Битолска нахија во која имало 150 населени места. Градот бил прочуен по неговите многубројни пазари, од кои најмногу бил прочуен пазарот за памук. Познатиот патописец [[Евлија Челебија]], Битола ја посетил во 1662 година и забележал: „''градот има околу 3000 мали и големи куќи на приземје и кат, групирани во 21 маало, чаршија со 900 занаетчиски и трговски дуќани, 40 кафе-чајџилници и гостилници, монументален безистен со железни порти и со 86 дуќани. Во градот имало 70 муслимански храмови, девет медреси, неколку христијански цркви и фтуги јавни згради''“. Самиот град, гледан од далеку, изгледал како да е потонат во зеленило. Во овој период Битола претставува еден од најважните верско-муслимански центри, си Висока верска правна школа, којашто егзистирала низ целиот XVII век. Во истиот век. градот прераснал во значаен административен, стопански и културен центар. Кога во 1689 година поради колерата, Скопје бил запален, повеќето важни функции од него ги презела Битола. Таа развивала трговија, главно со европските центри, [[Виена]], [[Париз]], [[Лондон]] итн.<ref>Македонските градови во турско време, Зоран Сенев, Киро Герасимов, Кочани,2004,стр. 9-10</ref> Најзначаен перидо од историскиот и стопанскиот развој на Битола е XIX век, кога во Битола е преместено седиштето на Румелискиот вилает, и како таков, е рангиран за прв град во европскиот дел на Турција. Според еден документ од овој период, се кажува дека во Битола имало 1.380 дуќани, од кои најголем број биле занаетчиски.<ref>Македонските градови во турско време, Зоран Сенев, Киро Герасимов, Кочани,2004,стр. 10</ref> Во 1805 година во Битола живееле околу 15.000 жители. Од стопанските гранки виден напредок доживеало занаетчиството. Во средината на XIX век бројот на занаетчиските дуќани достигнал над 2.000 со околу 140 видови занаети, организирани во 70 еснафски организации. Виден придонес во развојот на Битола дале и дипломатските претставништва, конзулати на повеќе странски држави. Тоа довело Битола да стане „град на конзули” но и арена на странски пропаганди.<ref>Стојмилов, А., (2005), Социоекономска географија на Република Македонија, ПМФ, Скопје</ref> Почнувајќи од 1843 година Третата (Румелиската) армија скоро половина век ќе има седиште во Битола. Покривала територија од [[Босна]] до [[Грција]], од [[Јадранско Море]] до [[Одрински Пашалак|Одринскиот Пашалак]]. Располагала со сите родови војска од тоа време и броела од 15.000 до 20.000 војници, а некогаш и повеќе.<ref name=GradbiBT>{{наведена книга |title=[[Битола – Градби |last=Стерјовски |first=Александар |authorlink1=Александар Стерјовски |year=2020 |publisher=Конзулат на Република Србија во Република Македонија |location=Битола |isbn=978-608-65122-8-6 |page= 28|url= }}</ref> За нејзини потреби биле изградени [[Црвена касарна|Црвената]] и [[Бела касарна|Белата касарна]], [[Воена гимназија (Битола)|Воената гимназија]] и болница. Со пуштањето на [[железничка линија Солун-Битола|железничката линија Солун-Битола]] (1894), Битола го изгубила посебното значење за војската и седиштето на Третата армија било преместено во [[Солун]].<ref name=GradbiBT/> Во Битола во крајот на XIX и почетокот на XX век имало околу 3000 клавири за што градот го викале и „Градот на Клавирите“. Поради некои поранешни сфаќања клавирот симболизирал богатство, класна поделеност и во 50-тите години на XX век со процесот на национализација на многу од семејствата клавирите им биле одземени.<ref>https://www.babambitola.mk/%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B8-%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D1%82%D0%B5-%D0%B4%D0%B5%D0%BA%D0%B0-15/{{Мртва_врска|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Во учебната 1899/1900 година во [[Битолска машка гимназија|Битолската машка гимназија]], како учител се вработил еден од основачите на [[Внатрешна македонска револуционерна организација (Автономистичка)|ВМРО]], [[Даме Груев]], кој бил задолжен да изведува настава по предметите географија, аритметика, геометрија и цртање. Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) од 1900 година, во Битола живееле 37.000 жители, од кои 10.000 [[Македонци]], 10.500 [[Турци]], 1.500 [[Албанци|Албанци муслимани]], 2.000 [[Роми]], 7.000 [[Власи]], 5.500 [[Евреи]] и околу 500 останати.<ref>[http://www.promacedonia.org/vk/index.html Кънчов, Васил. „Македония. Етнография и статистика“. Софија, 1900.]</ref> Христијанските жители на градот биле разделени во повеќе конфесии. Според статистиката на егзархискиот секретар [[Димитар Мишев]] („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во 1905 година христијанското население на Битола се состоело од 15.252 [[Македонци]], од кои 8.844 егзархисти, 6.300 грчки патријаршисти, 72 српски патријаршисти и 36 протестанти, потоа 100 [[Грци]], 7.200 [[Власи]], 120 [[Албанци]] и 120 [[Роми]]. Во градот имало 10 основни и 3 средни бугарски училишта, 7 основни и 2 средни грчки, 2 основни и 2 средни влашки и 1 основно и 2 средни српски.<ref>D.M.Brancoff. „La Macédoine et sa Population Chrétienne“. Paris, 1905, р.166-167.</ref> Битола поради својата местоположба, на крстопатот помеѓу сите најзначајни патни правци (исток, запад, север и југ), уште од најраниот период на турското завладување го добила заслуженото значење при што станала значаен воено-стратешки центар што било само потврдено во 1830 година кога таа станува и политички центар на [[Румелискиот вилает]]. По распаѓањето на [[тимаро-спахиски систем|тимаро-спахискиот систем]] и интензивираните малтретирања од страна на чифликсајбиите дошло и до нови промени во етничката структура на населението во Битола. Во 1864 година бил формиран [[Битолски вилает|Битолскиот вилает]] со седиште во Битола. На чело на вилаетот стоел [[валија]], со титула [[паша]], кој бил назначуван со султанско ираде. Вилаетот зафаќал територија од околу 32.000 км², простирајќи се на делови од денешните држави: [[Македонија]], [[Албанија]] и [[Грција]]. === Балкански војни === [[Податотека:Paul Leblois Didericks Monastir.jpg|мини|лево|Генерали на [[Антанта]]та во посета на Битола, 1916 г.]] [[File:World War I victims in Bitola, Macedonia.jpg|мини|лево|Цивилни жртви од Првата светска војна во Битола, 1917 г.]] За време на [[Првата балканска војна]] во околината на градот се водела [[Битолска битка|Битолската битка]] во којашто [[Отоманско Царство|отоманската]] војска била победена од страна на српските сили. Градот страдал за време на [[Првата светска војна]] заради близината на [[Солунскиот фронт]]. Во периодот меѓу двете светски војни, Битола станала пограничен град. Ги изгубила гравитациските подрачја спрема [[Грција]] и [[Албанија]]. Сепак, во овој период градот за првпат започнал плански да се гради и тоа според урбанистички планови === Втора светска војна === [[Податотека:Stiv Naumov -BT.JPG|алт=Споменик на Стив Наумов во Битола|мини|315x315пкс|Споменик на [[Стефан Наумов-Стив|Стив Наумов]] во Битола]] Битола бил прв град во [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] што ја почувствувал Втората светска војна, затоа што бил [[Бомбардирање на Битола (1940)|бомбардиран од италијански авиони]] уште на 5 ноември 1940 година.<ref name="БТ">{{наведена книга |title=Битола |last=Ставрев |first=Петар |authorlink= |year=1999 |publisher=ГП „Пелистер“ Битола |location=Битола |isbn= |page= |pages= |url= |accessdate=}}</ref> За време на [[Втората светска војна]], градот најпрво го окупирале Германците, а подоцна Бугарите. Во септември 1944, Бугарија капитулирала и започнала да се повлекува од Југославија и Битола била ослободена од македонските партизани. На [[4 ноември]] [[1944]], [[Седма македонска ударна бригада|Седмата македонска ударна бригада]] победнички влегла во Битола. На 6 февруари 1945 година, во Битола била отворена првата гимназија (првично наречена „Гоце Делчев“, во 1952 година преименувана во [[СОУ „Јосип Броз-Тито“ - Битола|„Јосип Броз Тито“]]) на која се предавало на [[македонски јазик]]. За време на [[НОБ]] од градот и околината од страна на бугарскиот фашистички окупатор биле затворени 606 лица, интернирани 117, депортирани 4 и 8 одведени во заробеништво. 251 лице било осудено од кои 23 на смрт. На боиштата на Југославија погинале 266 лица. 106 лица од Битола и околината биле носители на [[Партизанска споменица 1941]] и 8 биле прогласени за [[народен херој|народни херои]].<ref name=БТ/> === Евреите во Битола === Битола била населена со [[Евреи]], кои избегале од [[Шпанија]] за време на [[Шпанска инквизиција|црквината инквизиција]] на кралицата [[Изабела I Кастиљска|Изабела Кастиљска]]<ref name="Битолските Евреи">{{нмс|title=Битолските Евреи|date=2002|publisher=Ѓорги Димовски - Цолев|accessda26/5/13}}</ref>.Тие Евреи се доселиле во најголем дел на [[Балкан]]от во градовите од поголемо значење и со развиена трговија, меѓу другите и во Битола. Тука го потпомогнале развојот на градот со добри трговски врски. На [[11 март]] [[1943]] година, целокупното еврејско население од Битола (3.011 Евреи) било депортирано во логорот [[Треблинка]] во [[Полска]] од страна на бугарските фашисти. == Географија == [[Податотека:Поглед на Битола.jpg|мини|300п|десно|Воздушен поглед на Битола]] Градот е сместен на североисточното подножје на планината [[Баба Планина|Баба]] и југоисточното подножје на [[Облаковска Планина]], во средишниот дел на [[Пелагонија|Пелагониската Котлина]]. Низ него тече реката [[Драгор]]. Се наоѓа на 14 км северно од границата со [[Грција]], на [[надморска височина]] од 576 m. Битола е традиционално важна трговско-патничка врска помеѓу [[Јадранско Море|Јадранското]] и [[Егејско Море|Егејското Море]], како и една од најзначајните патнички врски на [[Балкан]]от со [[Средна Европа]]. Битола е оддалечен 168 км јужно од [[Скопје]], 42 км југозападно од [[Прилеп]], 32 км југоисточно од [[Ресен]], 33 км северно од [[Лерин]] ([[Грција]]) и 28 км југоисточно од [[Демир Хисар]]. Се наоѓа на 200 километри во северозападен правец од [[Егејско Море]]. === Клима === Градот има средна годишна температура на воздухот од 11,1°С, но со големи отстапувања во одредени години: од 10,1°С во 1975 година до 13,1°С во 1952 г. Најстуден месец е јануари, со просечна месечна температура од -0,6°С, но со апсолутна минимална температура од -30,4°С. Најтопол месец е јули, со средна месечна температура од 22,2°С и со апсолутно максимална температура од 41,2°С. Апсолутното годишно варирање на температурата на воздухот изнесува 71,6°С што е специфика за континенталната клима. Температурата има одлика на континентална клима, а врнежите на сушна изменето-средоземна или степска клима која, на моменти, има пробиви и на жешки воздушни маси од [[Северна Африка]] т.е. [[Сахара]]. Просечното годишно количество на врнежи изнесува 601 мм, со вредности кои се движат од 338 мм до 879 мм. Битола исто така е пример со појавата на поларна светлина. Преку Битола поминува изохазмата (линија која поврзува места со еднаков број на денови со појава на поларна светлост) 0,1 што значи дека на небото на Битола просечно само еднаш во 10 години, се појавува поларната светлост. Во Битола исто така има метеоролошка станица, сместена на излезот од градот на патот кон Новаци. Започнала со работа од [[16 март]] [[1945]], иако за одредени метеоролошки елементи има систематски податоци од [[1926]] и [[1927]] година. Метеоролошката станица во градот се наоѓа на надморска височина од 586 м, блиску до просечната надморска височина на градот која изнесува 576 м. {{Weather box |location= Битола |metric first= y |single line= y |Jan high C = 3.3 |Feb high C = 6.5 |Mar high C = 11.3 |Apr high C = 16.5 |May high C = 21.7 |Jun high C = 25.9 |Jul high C = 28.6 |Aug high C = 28.5 |Sep high C = 24.8 |Oct high C = 18.3 |Nov high C = 11.5 |Dec high C = 5.3 |year high C = 16.9 |Jan mean C = -0.8 |Feb mean C = 1.9 |Mar mean C = 6.3 |Apr mean C = 11.1 |May mean C = 15.7 |Jun mean C = 19.5 |Jul mean C = 21.7 |Aug mean C = 21.1 |Sep mean C = 17.2 |Oct mean C = 11.4 |Nov mean C = 6.2 |Dec mean C = 1.0 |year mean C = 11.0 |Jan low C = -4.5 |Feb low C = -2.3 |Mar low C = 1.3 |Apr low C = 5.0 |May low C = 8.7 |Jun low C = 11.7 |Jul low C = 13.1 |Aug low C = 12.8 |Sep low C = 9.9 |Oct low C = 5.6 |Nov low C = 1.7 |Dec low C = -2.6 |year low C = 5.0 |precipitation colour=green |Jan precipitation mm = 50.1 |Feb precipitation mm = 49.9 |Mar precipitation mm = 51.2 |Apr precipitation mm = 43.8 |May precipitation mm = 61.0 |Jun precipitation mm = 40.4 |Jul precipitation mm = 40.2 |Aug precipitation mm = 31.2 |Sep precipitation mm = 35.0 |Oct precipitation mm = 55.9 |Nov precipitation mm = 73.2 |Dec precipitation mm = 68.0 |year precipitation mm = 599.9 |humidity colour = green |Jan humidity = 83 |Feb humidity = 78 |Mar humidity = 71 |Apr humidity = 65 |May humidity = 65 |Jun humidity = 60 |Jul humidity = 56 |Aug humidity = 57 |Sep humidity = 64 |Oct humidity = 72 |Nov humidity = 79 |Dec humidity = 83 |year humidity = 69 |unit precipitation days = 1,0 мм |Jan precipitation days = 8 |Feb precipitation days = 8 |Mar precipitation days = 8 |Apr precipitation days = 7 |May precipitation days = 8 |Jun precipitation days = 6 |Jul precipitation days = 5 |Aug precipitation days = 4 |Sep precipitation days = 5 |Oct precipitation days = 6 |Nov precipitation days = 8 |Dec precipitation days = 9 |year precipitation days = 82 |Jan sun = 81.1 |Feb sun = 106.9 |Mar sun = 155.2 |Apr sun = 199.2 |May sun = 250.5 |Jun sun = 291.3 |Jul sun = 334.0 |Aug sun = 312.2 |Sep sun = 241.0 |Oct sun = 176.5 |Nov sun = 111.1 |Dec sun = 75.9 |year sun = 2334.9 |source 1 = NOAA<ref name = NOAA>{{нмс | url = ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_VI/MC/13583.TXT | title = Климатски нормали за Битола (1961–1990) | publisher = [[NOAA]] | accessdate = March 22, 2015}}</ref> |date=November 2011 }} === Сообраќај === [[Податотека:Bitola_railway_station.jpg|мини|десно]] Битола со патишта е поврзан со останатите делови од Македонија и дополнителниот дел на [[Грција]]. Поважни патни правци се Битола-[[Лерин]], Битола-[[Охрид]] (преку [[Ресен]]), Битола-[[Кичево]] и патниот правец Битола-[[Скопје]]. Битола е поврзана со железницата со [[Лерин]] (јужно) и [[Прилеп]], [[Велес]] и [[Скопје]] (северно), а од [[ЖС „Битола“|железничката станица]] во Битола во 2010 година отпатувале 81.000 патници.<ref>{{наведена книга| title = Транспорт и други услуги, 2010|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/8.4.11.03_700.pdf| publisher = Државен завод за статистика на Република Македонија| year = 2011| isbn = 9786082270463| page = 17}}</ref> Во градот функционира и јавен автобуски градски превоз. До околните населени места има организирано редовен автобуски или железнички сообраќај. == Население == Според последниот попис на населението на Македонија од [[2002]] година, во градот имало 74.550 жители и спаѓал во групата на големи градови.<ref>{{СоцГеоМак|глава=II|страница=91}}</ref> Иако [[Горно Оризари (населба)|Горно Оризари]] статистички се води како посебна населба, сепак е дел од град Битола. Заедно со приградската населба [[Горно Оризари (населба)|Горно Оризари]] (2.454 ж.), која посебно се води во официјалните пописи, Битола имала вкупно население од 77.004 жители. Според Пописот од 2021, Битола брои 71.808 жители, вклучувајќи ја и населбата Горно Оризари, која е урбанизирана и составен дел од градот. Етнички гледано, населението (без [[Горно Оризари (населба)|Горно Оризари]]) е составено од:<ref name="попис">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија|date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=26 мај 2012}}</ref> {{bar box |float=right |title=Етнички групи<ref name="попис"/> |titlebar=#ddd |barwidth=200px |bars= {{Столбен постоток|[[Македонци]]|red|88.5}} {{Столбен постоток|[[Роми]]|cyan|3.4}} {{Столбен постоток|[[Албанци]]|black|3.1}} {{Столбен постоток|[[Турци]]|orange|2.0}} {{Столбен постоток|[[Власи]]|yellow|1.3}} {{Столбен постоток|[[Срби]]|blue|0.6}} {{Столбен постоток|други|grey|0.6}} {{Столбен постоток|[[Бошњаци]]|green|0.02}} }} {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !width="100px"|Народ!!width="100px"| Вкупно!!width="100px" |Удел (%) |- | '''[[Македонци]]''' | '''66.038''' | 88,5 |- | [[Албанци]] | 2.360 | 3,1 |- | [[Турци]] | 1.562 | 2,0 |- | [[Роми]] | 2.577 | 3,4 |- | [[Власи]] | 997 | 1,3 |- | [[Срби]] | 499 | 0,6 |- | [[Бошњаци]] |20 | 0,02 |- |други |497 | 0,6 |} ;Јазик Во градот се зборуваат следниве јазици<ref name="попис"/>: {{bar box |float=right |title=Јазици<ref name="попис"/> |titlebar=#ddd |barwidth=200px |bars= {{Столбен постоток|македонски|red|92.8}} {{Столбен постоток|албански|black|3.2}} {{Столбен постоток|турски|orange|1.8}} {{Столбен постоток|влашки|yellow|0.7}} {{Столбен постоток|српски|blue|0.5}} {{Столбен постоток|ромски|cyan|0.3}} {{Столбен постоток|други|grey|0.3}} {{Столбен постоток|бошњачки|green|0.01}} }} {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !width="100px"|Јазик!!width="100px"| Вкупно!!width="100px" |Удел (%) |- | '''[[македонски]]''' | '''69.255''' | 92,8 |- | [[албански]] | 2.399 | 3,2 |- | [[турски]] | 1.392 | 1,8 |- | [[ромски]] | 287 | 0,3 |- | [[влашки]] | 548 | 0,7 |- | [[српски]] | 390 | 0,5 |- | [[бошњачки]] | 10 | 0,01 |- |други |269 |0,3 |} ;Вероисповед Битола е [[Епископија|епископски]] град и седиште на [[Преспанско-пелагониска епархија|Преспанско-пелагониската епархија]]. Во [[Втората светска војна]] оваа [[епархија]] го добила името Охридско-битолска. Со обновувањето на автокефалноста на [[МПЦ|Македонската православна црква]] во [[1967]], го добила сегашното име [[Преспанско-пелагониска епархија]] и ги опфаќа регионите на градовите: Битола, [[Ресен]], [[Прилеп]], [[Крушево]] и [[Демир Хисар]]. Првиот митрополит на епархијата ([[1958]] - [[1979]]) бил блаженопочинатиот [[Климент Преспанско-битолски|Климент]]. Вториот митрополит и сегашен администратор на епархијата, надлежен како [[архијереј]] од [[1981]] е [[Петар Преспанско-пелагониски|Господин Петар]]. Во Преспанско-пелагониската епархија има околу 500 [[црква|цркви]] и [[манастир]]и. Во последните десетина години во епархијата се изградени или се градат околу 40 цркви и 140 црквини објекти. Епархијата има два црковни музеи - во соборниот храм „Св. Великомаченик Димитриј“ во Битола и во храмот „Св. Јован“ во [[Крушево]], како и постојана изложба на икони и библиотеки во зградата на [[Митрополитска резиденција – Битола|Битолската митрополија]]. Изградена е помеѓу [[1901]] и [[1902]] година и е еден од најубавите примери на необарокна архитектура. Покрај доминантната Македонска православна црква, во Битола постојат и други поголеми верски заедници како што се [[Исламска верска заедница|Исламската верска заедница]], [[Римокатоличка црква|Римокатоличката црква]] и други. Во Битола се застапени следните религиски групи<ref name="попис"/>: {{bar box |float=right |title=Религија<ref name="попис"/> |titlebar=#ddd |barwidth=200px |bars= {{Столбен постоток|[[Православие]]|red|89.1}} {{Столбен постоток|[[Ислам]]|green|9.1}} {{Столбен постоток|[[Католицизам]]|orange|0.1}} {{Столбен постоток|[[Протестантство]]|yellow|0.001}} {{Столбен постоток|други|grey|1.4}} }} {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !width="100px"|Вероисповед!! width="100px" | Вкупно!! width="100px" |Удел (%) |- | '''[[МПЦ|Православни]]''' | '''66.492''' | 89,1 |- | [[ИВЗ|Муслимани]] | 6.843 | 9,1 |- | [[Грко-католичка црква во Македонија|Католици]] | 140 | 0,1 |- | [[Протестантството во Македонија|Протестанти]] | 9 | 0,01 |- |- |други |1.066 |1,4 |} Низ годините ова било вкупното население и етничка припадност на населението во градот Битола: {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom | 1948|30.761 | 1953|37.564 | 1961|49.001 | 1971|65.035 | 1981|78.507 | 1991|84.002 | 1994|77.464 | 2002|74.550 | 2021|69.287 }} {| class="wikitable" |- ! Години ! Македонци ! Албанци ! Турци ! Роми ! Власи ! Срби ! Бошњаци ! {{крат|Ост.|Останати}} ! {{крат|б.п.|Лица без податоци}}</abbr><ref>{{Попис2021белешка}}</ref> ! Вкупно |- style="text-align:center;" | 1948<ref>{{cite web | url=http://pop-stat.mashke.org/yugoslavia-ethnic1948.htm | title=Ethnic composition of Yugoslavia 1948 | accessdate=2018-04-11 | archive-date=2017-11-07 | archive-url=https://web.archive.org/web/20171107024522/http://pop-stat.mashke.org/yugoslavia-ethnic1948.htm | url-status=dead }}</ref> |23.734 |1.327 |3.543 |... |420 |912 | — |825 |— | '''30.761''' |- style="text-align:center;" | 1953 | 28.912 | 484 | 6.189 | 3 | 482 | 834 | — | 660 |— | '''37.564''' |- style="text-align:center;" | 1961 | 43.108 | 378 | 3.265 | — | — | 1.035 | — | 1.215 |— | '''49.001''' |- style="text-align:center;" | 1971 | 57.282 | 1.317 | 3.061 | 28 | — | 1.143 | — | 2.204 |— | '''65.035''' |- style="text-align:center;" | 1981 | 68.897 | 2.347 | 3.068 | 535 | 543 | 843 | — | 2.274 |— | '''78.507''' |- style="text-align:center;" | 1991 | 75.308 | 2.232 | 2.058 | 1.274 | 715 | 731 | — | 1.684 |— | '''84.002''' |- style="text-align:center;" | 1994 | 70.528 | 1.967 | 1.547 | 1.676 | 696 | 556 | — | 494 |— | '''77.464''' |- style="text-align:center;" | 2002 | 66.038 | 2.360 | 1.562 | 2.577 | 997 | 499 | 20 | 497 |— | '''74.550''' |- style="text-align:center;" | 2021 | 55.995 | 2.441 | 1.115 | 2.862 | 1.003 | 321 | 47 | 729 | 4.774 | '''69.287''' |} <small>* Извор: [[Државен завод за статистика на Република Македонија]] (1948-2002), според податоци од официјалните пописи во соодветните години</small> == Битола како град на конзулите == [[Податотека:Dragor in Bitola.jpg|мини|десно|Реката [[Драгор]] во Битола]] Градот на Конзулите е второто име за градот Битола. Во врвот на својата слава, Битола имала дваесет [[конзулат]]и, но постепено со слабеењето на државата, со доаѓањето на [[Династија Караѓорѓевиќ|династијата Караѓорѓевиќ]] на власт, а подоцна и [[Комунизам|комунизмот]], тој број постепено опаѓал до само неколку конзулати. Со независноста на Македонија, повторно почнуваат да се отвораат конзулати и градот го добива својот некогашен сјај. === Времето на конзулите === За време на [[Отоманското Царство]], градот имал многу конзули од сите значајни земји, па Битола се сметал за конзуларен град. На [[26 јули]] [[1903]], на влезот во градот бил погубен рускиот конзул [[Александар Аркадјевич Ростковски]], борец за правата на угнетената [[Православие|православната]] [[раја]]. На местото на погубувањето денес стои голем руски крст. === Денешни конзуларни претставништва === Моментално градот Битола има тринаесет [[конзуларно претставништво|конзуларни претставништва]] од кои два генерални и единаесет почесни: ===Генерални конзулати=== {|style=background:transparent |valign="top"| * {{знамеикона|Бугарија}} [[Бугарија]] (2006) * {{знамеикона|Грција}} [[Грција]] (2006) |} ===Почесни конзулати=== [[Податотека:Magnolija bitola.jpg|мини|десно|Рускиот конзулат во Битола]] {|style=background:transparent |valign="top"| * {{знамеикона|Франција}} [[Франција]] (1996) * {{знамеикона|Турција}} [[Турција]] (1998) * {{знамеикона|Романија}} [[Романија]] (2007) * {{знамеикона|Србија}} [[Србија]] (2007) * {{знамеикона|Црна Гора}} [[Црна Гора]] (2008) * {{знамеикона|Украина}} [[Украина]] (2011) * {{знамеикона|Унгарија}} [[Унгарија]] (2012) * {{знамеикона|Австрија}} [[Австрија]] (2014) * {{знамеикона|БиХ}} [[БиХ]] (2014)<ref>{{cite web | url=http://bitolskivesnik.mk/otvoren-pochesen-konzulat-na-bosna-i-hertsegovina-vo-bitola/ | title=Отворен почесен конзулат на Босна и Херцеговина во Битола &#124; Битолски Весник }}{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *{{знамеикона|Albania}} [[Албанија]] (2019)<ref>https://www.novamakedonija.com.mk/makedonija/republika/%D0%BE%D1%82%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%BD-%D0%BF%D0%BE%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD-%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B7%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82-%D0%BD%D0%B0-%D0%B0%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0/</ref> |} * {{знамеикона|Австрија}} [[Австрија]] (2025) ===Затворени конзулати=== * {{знамеикона|Словенија}} [[Словенија]] (2005-2014) <ref>http://libertas.mk/%D0%B7%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%BD-%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%BD%D0%B8%D0%BE%D1%82-%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B7%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82-%D0%BD%D0%B0-%D1%81%D0%BB%D0%BE/</ref> * {{знамеикона|Croatia}} [[Хрватска]] (2006-2014) <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.dnevnik.mk/?ItemID=EBE37D5D609F6C499511F644008B95F3 |title=архивски примерок |accessdate=2014-11-16 |archive-date=2014-11-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141105034912/http://www.dnevnik.mk/?ItemID=EBE37D5D609F6C499511F644008B95F3 |url-status=dead }}</ref> * {{знамеикона|Велика Британија}} [[Велика Британија]] (2000-2014) <ref>http://novamakedonija.com.mk/DetalNewsInstant.asp?vestInstant=35808{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * {{знамеикона|Русија}} [[Русија]] (2001-2022)<ref> https://novamakedonija.com.mk/makedonija/republika/zatvoren-ruskiot-konzulat-vo-bitola/</ref> == Попознати места == [[Податотека:Bitola 053.JPG|мини|лево|Традиционална архитектура во Битола]] === Широк Сокак === {{Главна|Широк Сокак}} Широк Сокак (позната и како „битолското корзо“) е најфреквентната улица во Битола. Во почетокот била наменета за [[автомобили]], но денес е исклучиво пешачка улица и вистинското срце на градот. На Широк Сокак се наоѓаат најголемите продавници, ресторани, театарот со опера, галерии и многу други кафулиња и клубови. Тука се сретнуваат најстарите [[Архитектура|архитектонски]] дела и градби на [[Балкан]]от, коишто го красат градот уште од [[Отоманско Царство|турско време]]. Типично турски куќи, покрај прекрасните вили, не се реткост во овој дел на градот. А на самиот крај на Широк Сокак се влегува во простран цветен парк полн со дрвореди, којшто води до [[зоолошка градина|зоолошката градина]] и античкото наоѓалиште [[Хераклеја Линкестис]]. [[Податотека:Saat kula-Bitola (1).JPG|мини|Битола ноќе.]] === Хераклеја Линкестис === {{Главна|Хераклеја Линкестис}} Хераклеја Линкестис ([[латински]]: ''Heraclea Lyncestis'') е древен град од [[Македонија (римска провинција)|римскиот период]], што се наоѓа во близина на самиот град, во подножјето на [[Баба Планина]] и датира од средината на IV век п.н.е. Основан е од [[Античка Македонија|македонскиот]] [[крал]] [[Филип II]]. Градот бил развиен воено-стратешки центар на северозападната граница на тогашната македонска област ''Линкестида'' (денешно [[Пелагонија|Битолско Поле]]). == Историски градби == === Саат-кула === {{Главна|Саат-кула Битола}} [[Податотека:Saat Kula - Bitola 2.JPG|мини|десно|Саат-кулата]] [[Податотека:Bitola 043.JPG|мини|десно|Битолската Магаза изградена во средината на XIX век, која претставувала магацин за складирање на стока на трговците кои доаѓале во Битола, а денес е културен центар]] Не се знае точно кога е изградена саат-кулата. Пишани извори од [[{{римски|16}} век]] ја спомнуваат саат кулата, но не е утврдено со сигурност дали се работи за истата градба. Многумина веруваат дека е изградена во исто време со црквата Св. Димитрија Солунски, поточно [[1830]] година. Според легендата, кулата е изградена кога [[Отоманско Царство|отоманските власти]] во градот, односно [[Турци]]те, поминале по сите околни села и собрале околу 60.000 јајца од коишто направиле малтер. Од смесата измешана со камења ја изградиле кулата чии цврсти ѕидови стојат и денес неоштетени. Кулата има основа во облик на [[квадрат]] и е висока околу 30 метри. На врвот на кулата се наоѓаат тераси со ковани огради. Од сите страни на терасите се наоѓаат конструкции коишто држат светилки со помош на што целата кула и нејзиниот саат се видливи и ноќе. Часовникот се наоѓа на најгорното од трите нивоа. Првобитниот е заменет за време на [[Втората светска војна]] со понов и многу попрецизен и помсовремен часовник. Новиот го купиле [[Трет Рајх|националсоцијалистите]] во знак на благодарност на граѓаните за германските гробишта коишто ги подигнале за жртвите од конфликтот во Битола, заедно со англиските и француските гробишта за време на [[Првата светска војна]]. Саат-кулата за многумина е и симбол на градот Битола. Кулата се наоѓа во паркот каде што постојано се собираат млади, уживајќи во центарот на градот, покрај гитарските звуци што се честа појава. Таа, исто така, е место каде што граѓаните за време на [[Бадник]]овата вечер го чекаат [[Божик]] и притоа палат свеќи за здравје, вдолж тревникот и тротоарот на паркот каде што е кулата. === [[Ајдар-кади џамија]] === {{Главна|Ајдар-кади џамија}} Ајдар-кади џамијата (турски суд) е еден од најатрактивните споменици на [[Ислам]]ската [[архитектура]] во Битола. Градена е во периодот од [[1561]] до [[1562]] година, како проект на славниот архитект [[Мимар Синан]]. Џамијата ја нарачал битолскиот [[кадија]] Ајдар-кади по кој и [[џамија]]та го добила името. Низ времето џамијата тешко се оштетила, но денес е целосно реставрирана и го има приближно нејзиниот првобитен изглед. === [[Јени џамија (Битола)|Јени џамија]] === {{Главна|Јени џамија (Битола)}} Името на [[турски јазик]] означува Нова Џамија. Сместена е во центарот на градот. Има квадратна основа, со купола на врвот. Близу [[џамија]]та има минаре високо 40 метри. Денес, одаите на џамијата се употребуваат за изложби. Недамнешни [[Археологија|археолошки]] ископувања откриле дека е изградена врз стара [[црква]]. Според поетот Лаели џамијата е изградена 973 година по [[хиџра]] или 1565 година. Но според пресметувањето на М. Тефик и К. Томовски, точната година е 966 [[хиџра]] или 1558-59 година, додека според најновата пресметка (Ебџед хесап) на Е. Ајверди и на М. Асимов, точната година на изградбата е 961 по хиџра или 1553-54. === [[Исак џамија (Битола)|Исак џамија]] === {{Главна|Исак џамија {Битола)}} Изградена е во 1506 година, од познатиот кадија [[Исак Челеби]]. Во нејзиниот голем двор има неколку гробови, привлечни заради фините облици на саркофазите. Се наоѓа напроти [[Саат-кула (Битола)|Саат Кулата]] и [[Безистен (Битола)|Безистенот]]. Оваа џамија има минаре високо околу 50 метри, поради кое џамијата едноставно доминира во просторот.[[File:Безистен Битола.JPG|thumb|Безистен Битола]] === Безистен === {{Главна|Битолски безистен}} Безистенот е спомнат во еден опис на градот од [[16 век|{{римски|16}}]] и [[{{римски|17}} век]]. Сегашниот безистен не се разликува многу од изгледот на тогашниот. Безистенот има 86 продавници и 4 големи железни порти. Продавниците порано продавале текстил, а денес дуќаните имаат различна стопанска дејност, од кои еден дел се канцеларии. === Бања Дебој === {{Главна|Дебој амам}} Дебојот претставува турска бања - [[амам]]. Не е познато кога е изградена. Тешко е оштетена, но по поправките сега го има стариот изглед две големи куполи и неколку мали и впечатлива фасада. {{панорама|BitolaPanorama.jpg|950px|Панорама на Битола од Кркардаш}} ===Археолошки наоѓалишта<ref>{{наведена книга|last= Коцо|first=Димче|title=Археолошка карта на Република Македонија|publisher=Македонска академиjа на науките и уметностите|location=Скопје|date=1996|volume=II|isbn=9989649286}}</ref>=== *[[Хераклеја Линкестис]] - населба од хеленистичко, римско, доцноантичко време и среден век; *[[Бадем Балери (Битола)|Бадем Балери]] - депо на монети од средниот век; *[[Гургур Тумба (Битола)|Гургур Тумба]] - населба од неолитско време; *[[Еврејски Гробишта (Битола)|Еврејски Гробишта]] - населба од неолитско време; *[[Кале (Битола)|Кале]] - населба од средниот век; *[[Св. Троица (Битола)|Св. Троица]] - базилика од старохристијанско време; == Образование == [[Податотека:Oficerski-dom-Bitola-2021.jpg|мини|десно|Офицерскиот дом во Битола]] [[Податотека:Седиште на Преспанско-пелагониската православна епархија се наоѓа во градот Битола.jpg|мини|десно|Битолската митрополија, седиште на [[Преспанско-пелагониска епархија|Преспанско-пелагониската епархија]] на [[Македонската православна црква - Охридска Архиепископија]]]] [[Податотека:Uciliste Kliment Ohridski, Bitola.jpg|мини|Зградата на основното училиште „Гоце Делчев“ во Битола. 1918-1941]] [[Податотека:Uciliste Sv. Bogorodica vo Bitola.jpg|мини|Училиштето „Св. Богородица“ во Битола, 1898- 1912]] === Универзитети === * Универзитет „[[Св. Климент Охридски (универзитет)|Св. Климент Охридски]]“. * БАС — [http://www.bas.edu.mk/ Бизнис академија Смилевски.] === Средни училишта во градот === * Гимназија „[[СОУ "Јосип Броз Тито" - Битола|Јосип Броз-Тито]]“, * Гимназија „[[СОУ "Таки Даскало" - Битола|Таки Даскало]]“ -Битола, * Сообраќајно, графичко, рударско и текстилно училиште (Стопанско училиште, дел од Таки Даскало) * Медицинско училиште „[[СУ "Д-р Јован Калаузи" - Битола|Д-р Јован Калаузи]]“, * Економско училиште „[[СУ "Јане Сандански" - Битола|Јане Сандански]]“, * Земјоделско училиште „[[СУ "Кузман Шапкарев" - Битола|Кузман Шапкарев]]“, * Електромашинско училиште „[[ДСЕМУ "Ѓорѓи Наумов" - Битола|Ѓорѓи Наумов]]“, * „[[Музичко училиште (Битола)|Средно музичко училиште]]“ на град Битола. * Државно Училиште за глуво-неми лица — Битола. === Приватни средни училишта во Битола === * Гимназија „[[„Прва Приватна Гимназија" - Битола|Прва приватна гимназија - Битола]]“, * Приватно средно стручно училиште „[["САБА|САБА]]“, === Основни училишта во градот === * [[ОУ „Гоце Делчев“ - Битола]], * [[ОУ „Даме Груев“ - Битола]], **[[ПОУ „Даме Груев“ - Долно Оризари]], **[[ПОУ „Даме Груев“ - Карамани]], * [[ОУ „Д-р Трифун Пановски“ - Битола]], * [[ОУ „Ѓорѓи Сугарев“ - Битола]], * [[ОУ „Елпида Караманди“ - Битола]], * [[ОУ „Коле Канински“ - Битола]], * [[ЦОУ „Тодор Ангелевски“ - Битола]], ** [[ПОУ „Тодор Ангелевски“ - Битола|Тодор Ангелевски]] - населба [[Горно Оризари]], ** [[ЦОУ „Тодор Ангелевски“ - Битола|Тодор Ангелевски]] - населба [[Стрелиште (населба)|Стрелиште]] * [[ОУ „Св. Кирил и Методиј“ - Битола]], **[[ПОУ „Св. Кирил и Методиј“ - Логоварди]], * [[ОУ „Св. Климент Охридски“ - Битола]], * [[ОУ „Стив Наумов“ - Битола]], === Основни училишта во околните села === * [[ОУ „Славко Лумбарковски“ - Новаци|ОУ „Славко Лумбарковски“]] - [[Новаци]], * [[ОУ „Крсте Петков Мисирков“ - Бистрица|ОУ „Крсте Петков Мисирков“]] - [[Бистрица (Битолско)|Бистрица]], * [[ОУ „Крсте Петков Мисирков“ - Кравари]] (петолетка) * [[ОУ „Александар Турунџиев“ - Кукуречани|ОУ „Александар Турунџиев“]] - [[Кукуречани]], * [[ОУ „Кочо Рацин“ - Ивањевци|ОУ „Кочо Рацин“]] - [[Ивањевци]], *[[ОУ „Кочо Рацин“ - Долно Српци]], * [[ОУ „Браќа Миладиновци“ - Добрушево|ОУ „Браќа Миладиновци“]] - [[Добрушево]], * [[ОУ „Трајан Белев“ - Цапари|ОУ „Трајан Белев“]] - [[Цапари]], * [[ОУ „Мирче Ацев“ - Бач|ОУ „Мирче Ацев“]] - [[Бач]] *[[ОУ „Гоце Делчев“ - Могила]] == Населби == [[Податотека:St. Demetrius Church in Bitola 8.JPG|мини|десно|Црквата „Св. Димитрија“ во Битола]] [[Податотека:Bitolj - crkva svete bogorodice.jpg|мини|десно|Црквата [[Црква „Св. Богородица“ - Битола|„Св. Богородица“]] во Битола]] *[[Арнаут Маало]] *[[Бадембалари]] * [[Баир]] * [[Бела Чешма]] * [[Боримечка]] * [[Брусничка населба|Брусничка Населба]] * [[Буковски Ливади]] *[[Влашко Маало (населба во Битола)|Влашко Маало]] * [[Гратчето Пејтон]] * [[Горно Оризари]] *[[Девејани]] * [[Довлеџик]] * [[Ремо]] * [[Јени Маале]] * [[Карпош (Населба во Битола)|Карпош]] *[[Кланица (Битола)|Кланица]] * [[Лавчанска населба|Лавчанска Населба]] * [[Мал Париз]] * [[Маџармаале]] * [[Недопирливи (Битола)|Недопирливи]] * [[Нова Битола]] *[[Областа]] *[[Стрежевска населба|Стрежевска Населба]] * [[Стара Болница]] *[[Стара битолска чаршија|Стара Чаршија]] * [[Стрелиште (населба)|Стрелиште]] * [[Стрчин]] * [[Ушици]] *[[Чифте Фурни]] == Награди и признанија == * [[2011]]: Балканска алијанса на хотелски асоцијации (БАХА) — Балкански водач во развојот на [[културен туризам|културниот туризам]]<ref>{{cite web | url=http://www.mn.mk/kultura/5129 | title=Општина Битола доби награда за Балкански лидер во развојот на културниот туризам }}</ref> * [[2012]]: Саем за туризам и култура [[Лугано]], [[Швајцарија]] — Најпрестижна дестинација на [[Балкан]]от за културно наследство и фестивалски програми<ref>{{cite web | url=http://mkd-news.com/bitola-dobi-nagrada-za-najprestizhna-destinatsija-na-balkanot-za-kulturno-nasledstvo-i-festivalski-programi/ | title=Битола доби награда за најпрестижна дестинација на Балканот за културно наследство и фестивалски програми }}</ref> == Личности од Битола == {{Listen | filename = Prilep-Bitola dialect speech - Bitola.ogg | title = Манџа од камчиња | description = Приказна раскажана од жителка на Битола на месниот [[прилепско-битолски дијалект]] }} * [[Атанас Лозанчев]] ([[8 април]] [[1870]] - [[Софија]], [[Бугарија]], [[8 ноември]] [[1945]]) - револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, член, раководител и војвода на [[МРО]] *[[Рафаел Камхи]] ([[15 декември]] [[1870]] - [[Тел Авив]], [[8 јули]] [[1970]]) - македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење * [[Ѓорѓи Сугарев]] ([[1876]] - [[Паралово]], [[23 март]] [[1906]]) - револуционер, член и војвода на Битолскиот револуционерен округ на [[МРО]] * [[Рајна Алексова]] ([[1882]] - [[1959]]) - прва жена фармацевт во Македонија * [[Стефан Наумов - Стив]] (1920-1942) - комунист, учесник во [[НОВ]], народен херој * [[Таки Даскало|Димитар Николовски – Таки Даскало]] ([[17 ноември]] [[1921]] - [[3 мај]] [[1942]]), учесник во [[НОВ]] *[[Ацо Стефановски]] ([[10 декември]] [[1922]] – [[10 март]] [[1985]], Битола) - македонски [[филм]]ски и [[театар]]ски [[глумец]], член на [[Народен театар (Битола)|Битолскиот народен театар]] од самото негово основање во 1944 година * [[Естреја Овадија - Мара]] ([[1923]] - [[1944]]) - учесничка во [[НОВ]], народен херој *[[Мери Бошкова]] ([[2 мај]] [[1924]] - [[Скопје]], [[25 март]] [[2014]]) — македонска [[театар]]ска, телевизиска и [[филм]]ска [[глумица]], доајен на македонската глумечка уметност *[[Рафаел Батино]] — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] *[[Јулија Батино]] — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] и [[Хрватска]] (стрелана во логорот Јасеновац) *[[Емилија Батино]] — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] и [[Хрватска]] (стрелана во логорот Јасеновац) *[[Ребека Батино]] — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] и [[Хрватска]] (стрелана во логорот Јасеновац) *[[Љубица Алтипармакова]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Васа Алтипармакова]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Ратка Бакалиноска]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Павлина Бакалиноска Паргова]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Трајанка Божиновска]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Параскева Божиновска]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Еленица Босилкова]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Нада Бошева]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Марица Василева|Марица Мицева Василева]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Фана Василева]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Радојка Велјанова]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Љуба Велјоска|Љуба Сотироска Велјоска]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Нада Веселинова|Нада Михајлова Веселинова]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Дана Волнароска]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Виолета Гемова - Христова]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Марија Георгиева (Битола)|Марија Георгиева]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Евтихија Георгиева|Евтихија Пандева Георгиева]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Ленка Георгиева (Битола)|Ленка Петар Георгиева]] (1898 - 1950) — учесник во НОВ на Македонија *[[Елена Георгиевска]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Милица Геракаровска|Милица Џоканова (Јованова) Геракаровска]] (1923 - 1973) — учесник во НОВ на Македонија *[[Флора Грујовска|Флора Пандева Грујовска]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Константина Данкова]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Елена Димитровска|Елена Јованова Димитровска]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Ленче Димитрова|Ленче Костова Димитрова]] (1926- ) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] и носител на [[Партизанска споменица 1941|Партизанска споменица од 1941 година]] *[[Милица Димовска]] (1925-) — учесник во НОВ на Македонија *[[Ката Додева]] (1912-) — учесник во НОВ на Македонија *[[Александра Драгутиновиќ-Донева]] (1922-) — учесник во НОВ на Македонија *[[Стефка Зиновска]] (1912-) — учесник во НОВ на Македонија *[[Фанија Ѓорѓиева-Христова]] (1900-1950) — учесник во НОВ на Македонија и носител на [[Орден на заслуги за народот|Орден заслуги за народ од III ред]] *[[Петар Божиновски]] (15 јануари 1920 - 26 септември 1970) — [[Македонци|македонски]] [[Народоослободителна војна|партизан]] и [[Народен херој|народен херој на Југославија]] од [[Македонија]] *[[Солчи Алба]] — учесник во НОВ на Македонија, една од жртвите на [[Холокауст]]от *[[Ана Анаф]] — учесник во НОВ на Македонија, една од жртвите во [[Холокауст]]от *[[Клери Бенвенисте]] — учесник во НОВ на Македонија, една од жртвите на [[Холокауст]]от *[[Рика Албохер]] — учесник во НОВ на Македонија, една од жртвите на [[Холокауст]]от *[[Сара Ароести]] — учесник во НОВ на Македонија, една од жртвите на [[Холокауст]]от *[[Матилда Аруести]] — учесник во НОВ на Македонија, една од жртвите во [[Холокауст]]от *[[Ребека Аруести]] — учесник во НОВ на Македонија, една од жртвите во Холокаустот *[[Ребека Арути]] — учесник во НОВ на Македонија, една од жртвите во Холокаустот *[[Луна Егас]] — учесник во НОВ на Македонија, една од жртвите на Холокаустот *[[Елвира Ергас]] — учесник во НОВ на Македонија, една од жртвите во Холокаустот *[[Естреја Израел|Естреја Јаков Израел]] — учесник во НОВ на Македонија, една од жртвите на Холокаустот *[[Матилда Израел|Матилда Рахами Израел]] — учесник во НОВ на Македонија, една од жртвите на Холокаустот *[[Луна Калдерон]] — учесник во НОВ на Македонија, една од жртвите на Холокаустот *[[Нина Калдерон]] — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]], една од жртвите во Холокаустот *[[Викторија Камхи|Викторија Нисим Камхи]] (1926-1943) — учесник во НОВ на Македонија, една од жртвите во Холокаустот *[[Стела Камхи|Стела Нисим Камхи]] (1923-1943) — учесник во НОВ на Македонија, една од жртвите во Холокаустот. *[[Атина Илиева]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Луна Ишах|Луна Елиезер Ишах-Лили]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Перса Јаковлевска|Перса Неновска Јаковлевска]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Спасија Јанкова]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Викторија Јованова]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Љубица Јосифовска]] (1919 — ) — учесник во НОВ на Македонија и Носител на [[Партизанска споменица 1941]] *[[Василија Каневче]] (1927-) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] *[[Мара Карамфилова]] (1900-1970) — учесник во НОВ на Македонија *[[Трајанка Каранфилоска-Блажева|Трајанка (Божиновска) Каранфилоска-Блажева]] (1922-) — учесник во НОВ на Македонија *[[Кирил Македонски]] ([[1925]] - [[1984]]) - македонски композитор * [[Ајри Демировски]] ([[1927]] - [[21 октомври]] [[2009]]) — македонски музичар од турско потекло, автор на песната „[[s:Битола, мој роден крај|Битола, мој роден крај]]“ * [[Јонче Христовски]] ([[1931]] - [[Скопје]], [[15 април]] [[2000]]) - пејач, текстописец и композитор * [[Петар Ангеловски]] ([[1931]] - [[2003]]) - македонски сценограф *[[Владимир Костов]] ([[22 септември]] [[1932]]) - македонски писател на романи, кратка проза и литература за деца и млади *[[Крсте Крстевски-Крцул|Крсте Крстевски - Крцул]] ([[1940]] - [[18 април]] [[2019]]) — македонски атлетичар, поранешен фудбалски и ракометен судија, фудбалски делегат и сестран спортист *[[Виолета Томовска]] ([[1945]]) - македонска пејачка на забавна и народна музика * [[Славе Димитров]] ([[1 јуни]] [[1946]]) - македонски композитор, пејач, аранжер и музички продуцент *[[Маргита Кон-Поповска]] ([[23 ноември]] [[1948]]) - македонски информатичар * [[Кире Костов]] ([[1949]]) - македонски композитор, инструменталист и диригент * [[Сашка Петковска]] ([[1951]] - [[Светиниколско]], [[31 август]] [[1983]]) - македонска пејачка *[[Горан Стефановски]] ([[27 април]] [[1952]] – [[Кантербери]], [[Велика Британија]], [[27 ноември]] [[2018]]) - македонски драмски писател. * [[Илко Стефановски]] ([[1952]] - [[6 декември]] [[2011]]) - македонски театарски и филмски глумец * [[Димитар Илиевски - Мурато]] ([[1953]] - [[1989]]) - алпинист, прв Македонец кој се искачил на [[Монт Еверест]] *[[Митко Апостоловски]] ([[7 март]] [[1955]] - [[5 август]] [[2022]]) - македонски глумец *[[Јовица Михајловски]] ([[12 јуни]] [[1955]]) - македонски глумец *[[Ѓорѓи Тодоровски|Ѓорѓи Тодоровски - Трупче]] ([[1956]]) - македонски глумец *[[Тони Савевски]] ([[14 јуни]] [[1963]]) - [[Република Македонија|македонски]] [[фудбал]]ер * [[Јани Макрадули]] ([[1966]]) - македонски политичар * [[Саша Николовски]] (1966) - македонски диригент * [[Маргарита Христова]] (1973) - македонска пејачка * [[Оливера Наковска - Бикова]] (1974) - спортистка во стрелаштво, добитник на златен медал на [[Летни параолимписки игри 2012|Параолимписките игри 2012]] * [[Ѓорѓи Христов (фудбалер)|Ѓорѓи Христов]] ([[30 јануари]] [[1976]]) - македонски фудбалер * [[Игор Дурловски]] ([[1977]]) - македонски оперски пејач * [[Николче Новески]] (1979) - македонски фудбалер * [[Каролина Гочева]] ([[28 април]] [[1980]]) - поп пејачка * [[Јовица Наумчевски]] ([[15 јули]] [[1989]]) - македонски фолк-пејач * [[Анета Мицевска]] ([[25 јули]] [[1984]]) - македонска фолк-пејачка * [[Исмаил Лумановски]] (19 Август 1984) - виртуоз на кларинет од Њујорк * [[Пеце Матичевски]] (1969 – 2001) — [[Список на загинати бранители на Македонија|македонски бранител]] * [[Благојче Силјанов]] (1969 – 2001) — [[Список на загинати бранители на Македонија|македонски бранител]] * [[Влатко Миленковски]] (1972 – 2001) — [[Список на загинати бранители на Македонија|македонски бранител]] * [[Марјан Божиновски]] (1974 – 2001) — [[Список на загинати бранители на Македонија|македонски бранител]] * [[Кире Костадиновски]] (1976 – 2001) — [[Список на загинати бранители на Македонија|македонски бранител]] * [[Бошко Најдовски]] (1976 – 2001) — [[Список на загинати бранители на Македонија|македонски бранител]] * [[Илче Стојановски]] (1976 – 2001) — [[Список на загинати бранители на Македонија|македонски бранител]] == Збратимени градови == Градот Битола е збратимен со градовите:<ref>{{нмс|url=http://www.bitolatourist.info/index.php?option=com_content&view=article&id=86%3A2010-04-12-12-12-24&catid=40%3A2010-04-08-22-58-30&Itemid=90&lang=mk|title=Збратимени градови |publisher=www.bitolatourist.info}}</ref> {{Div col|cols=2|small=yes}} * {{знамеикона|Франција}} '''[[Епинал]]''', [[Франција]] од 1968 * {{знамеикона|Австрија}} '''[[Виена|Центар, Виена]]''', [[Австрија]] од 2006 * {{знамеикона|Турција}} '''[[Бурса]]''', [[Турција]] од 1994 * {{знамеикона|Украина}} '''[[Кременчук]]''', [[Украина]] од 2006 * {{знамеикона|Русија}} '''[[Пушкин]]''', [[Русија]] од 2005 * {{знамеикона|Русија}} '''[[Нижни Новгород]]''', [[Русија]] од 2010 * {{знамеикона|Шведска}} '''[[Трелеборг]]''', [[Шведска]] од 1981 * {{знамеикона|Австралија}} '''[[Рокдејл]]''', [[Нов Јужен Велс]], [[Австралија]] од 1985 * {{знамеикона|Бугарија}} '''[[Плевен]]''', [[Бугарија]] од 1999 * {{знамеикона|Бугарија}} '''[[Велико Трново]]''', [[Бугарија]] од 2006 * {{знамеикона|Србија}} '''[[Пожаревац]]''', [[Србија]] од 1976 * {{знамеикона|Србија}} '''[[Стари Град]], [[Белград]]''', [[Србија]] од 2006 * {{знамеикона|Словенија}} '''[[Крањ]]''', [[Словенија]] од 1965 * {{знамеикона|Црна Гора}} '''[[Херцег Нови]]''', [[Црна Гора]] од 21.10.1976 * {{знамеикона|Хрватска}} '''[[Риека]]''', [[Хрватска]] од 2011 * {{знамеикона|Кина}} '''[[Нингбо]]''', [[Кина]] од 2014 Битола има соработка со: * {{знамеикона|Грција}} '''[[Солун]]''', [[Грција]] од 2012 * {{знамеикона|Турција}} '''[[Измир]]''', [[Турција]] од 2013 * {{знамеикона|Албанија}} '''[[Горица (Албанија)|Горица]]''', [[Албанија]] * {{знамеикона|Грција}} '''[[Кожани]]''', [[Грција]] * {{знамеикона|Грција}} '''[[Воден]]''', [[Грција]] * {{знамеикона|Германија}} '''[[Кајзерслаутерн]]''', [[Германија]] {{Div col end}} ==Битола како тема во музиката== * „[[Едно време си бев ерген]]“ - македонска староградска песна.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=roIk2vnORFc YouTube, Edno vreme si bev ergen - Ansambl Biljana (пристапено на 24.11.2019)]</ref> * „[[Таму долу Битола]]“ - македонска народна песна.<ref>Петранка Костадинова, ''Македонски народни песни''. Mister Company, CD 027, 1999.</ref> * „[[Оро се виет во сред Битола]]“ - македонска народна песна.<ref>Блаже Тренески, ''Стојна ситноода''. Скопје: Студентски збор, 1981, стр. 125-126.</ref> * „[[Под Битола ливада]]“ - македонска народна песна.<ref>Блаже Тренески, ''Стојна ситноода''. Скопје: Студентски збор, 1981, стр. 127-128.</ref> * „[[Излегов да се прошетам]]“ - македонска народна песна.<ref>Блаже Тренески, ''Стојна ситноода''. Скопје: Студентски збор, 1981, стр. 128.</ref> * „[[Кога легна бегу кога заспа]]“ - македонска народна песна.<ref>Блаже Тренески, ''Стојна ситноода''. Скопје: Студентски збор, 1981, стр. 129.</ref> * „[[Ленка пишит, Ленка пишит]]“ - македонска народна песна.<ref>Блаже Тренески, ''Стојна ситноода''. Скопје: Студентски збор, 1981, стр. 130.</ref> * „[[Ѓорѓија војник отиде]]“ - македонска народна песна.<ref>Блаже Тренески, ''Стојна ситноода''. Скопје: Студентски збор, 1981, стр. 130-131.</ref> * „[[Телеграма дојде пукот да се дигат]]“ - македонска народна песна.<ref>Блаже Тренески, ''Стојна ситноода''. Скопје: Студентски збор, 1981, стр. 131-132.</ref> * „[[Таму долу в ливаѓето]]“ - македонска народна песна.<ref name="ReferenceA">Блаже Тренески, ''Стојна ситноода''. Скопје: Студентски збор, 1981, стр. 133.</ref> * „[[Кираџи млади јабанџи]]“ - македонска народна песна.<ref name="ReferenceA"/> * „[[Бојот се започна]]“ - македонска народна песна.<ref>Ѓорѓи Доневски, ''Сокол ми лета високо''. Скопје: Културно-уметничкото друштво „Гоце Делчев“, 1978, стр. 45.</ref> * „[[Јас си појду во Битоља]]“ - македонска народна песна.<ref>Ѓорѓи Доневски, ''Сокол ми лета високо''. Скопје: Културно-уметничкото друштво „Гоце Делчев“, 1978, стр. 131.</ref> * „[[Битола, бабам, Битола]]“ - македонска народна песна.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=cbuKZIEfZFw YouTube, Bitola Babam Bitola (пристапено на 8.11.2019)]</ref> * „[[Од Битола појдов]]“ - македонска народна песна.<ref>''Macedonian Folklore Classics'', Anka Gieva. Macedonian Radio and Television, MP 41048.</ref> * „[[Битола, мој роден крај]]“ - новосоздадена фолк-песна на [[Ајри Демировски]].<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=1PdT6x1nUgI YouTube, Bitola moj roden kraj (пристапено на 8.11.2019)]</ref> * „[[Битола, љубов моја]]“ - новосоздадена фолк-песна на [[Пепи Бафтировски]].<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=hUF3zlKmz5E YouTube, Pepi Baftirovski - Bitola Ljubov Moja (пристапено на 8.11.2019)]</ref> *„[[Ако одам во Битола]]“ - песна на [[Петар Георгиев-Калица]] *„[[Ајде да одиме во Битола]]“ - песна на групата Филиграни *„[[Фала мајко]]“ - песна на групата Филиграни == Галерија == <center> <gallery> Податотека:Битола во Општина Битола.svg|Битола во рамките на [[Општина Битола]] Податотека:Staklena zgrada Bitola.JPG|Стаклената зграда во Битола Податотека:Pelagonka 2 Bitola.JPG|Пелагонка 2 File:Bitolskata-charsija-MK.JPG|Глетка од битолската чаршија Податотека:Grozdot Bitola.JPG|Станбениот блок „Грозд“ Податотека:Staklena Zgrada 2.JPG|Стаклената зграда од другата страна Податотека:Bitola fountain.JPG|Фонтаната пред музејот Податотека:Clocktower bitola.jpg|Саат-кулата во Битола. Податотека:Philip II statue being bui]lt in Bitola.JPG|Градежните работи на статуата на Филип II во Битола, со саат-кулата во позадина, како и Исак-џамија Податотека:Museum and fountain Bitola.JPG|Музејот на Битола, со фонтаната пред него, и стар станбен блок до нив Податотека:BitolskiKorzo.JPG|Корзо Податотека:Čaršija.JPG|Ат пазар Податотека:Jevrejsko groblje.JPG|Еврејските гробишта Податотека:CrkvaBair.JPG|Поглед од Кркардаш и црквата „40 маченици" Податотека:NI Istitute and Museum Bitola.JPG|Завод и музеј, некогашното османлиско воено училиште Податотека:Spomenik na Branitelite - Bitola 6.JPG|Споменик на Бранителите на Македонија во Битола Bitolcanka vo starogradska nosija.jpg|Битолчанка облечена во староградска носија, снимена во ателјето на браќата Манаки во Битола, 1904 година Податотека:Apteka Calovski, Bitola, Manaki.jpg|Зградата на аптеката Чаловски, стаклена плоча (1930) </gallery> </center> == Наводи == {{наводи|2}} == Поврзано == {{портал|Битола|Република Македонија}} * [[Прилепско-битолски дијалект]] * [[Битолска битка]] * [[Градски стадион Битола]] * [[Зоолошка градина Битола]] * [[Општина Битола]] * [[Спортска сала Битола]] * [[Хераклеја]] * [[Широк Сокак]] * [[ЕГО]] == Надворешни врски == {{рв|Bitola}} * [http://www.bitola.gov.mk/ Официјална страница] * [https://muzejbitola.mk/ НУ Завод и Музеј Битола]{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.manaki.com.mk/ Фестивал на филмска камера „Браќа Манаки“] * [http://makedonija.name/cities/bitola Битола град во Македонија] * [http://www.jewishcommunitybitola.mk Заедница на Евреите во Битола] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201205212227/http://jewishcommunitybitola.mk/ |date=2020-12-05 }} * [http://www.lokumbitola.com.mk Фестивал за Музика Традиција и Храна во Битола] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20140825000413/http://www.lokumbitola.com.mk/ |date=2014-08-25 }} * [http://www.ego.com.mk/ Неделен магазин ЕГО Битола] * [http://www.bitolatourist.info/ Туристички портал на Битола] * [http://muzejbitola.mk/foto-galerija/11-bitola-niz-stari-razglednici-foto-galerija Битола низ стари разгледници] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160320000548/http://muzejbitola.mk/foto-galerija/11-bitola-niz-stari-razglednici-foto-galerija |date=2016-03-20 }} * [https://macedoniafromabove.mk/bitola/index.htm?language=mk Битола на дланка - виртуелна тура] {{Geographic Location | Centre = Битола | North = [[Крклино]], [[Могила]] и [[Кукуречани]] | Northeast =[[Долно Оризари]] | East = [[Логоварди]] и [[Поешево]] | Southeast = | South = [[Бистрица (Битолско)|Бистрица]] и [[Кравари]] | Southwest =[[Буково]], [[Лавци (Битолско)|Лавци]] и [[Брусник (Битолско)|Брусник]] | West = [[Дихово]] | Northwest =[[Раштани (Битолско)|Раштани]] }} {{Населби во Битола}} {{Цркви во Битола}} {{Општина Битола}} {{Градови во Македонија}} {{битола-знаменитости}} {{Избрана}} __ИНДЕКС__ [[Категорија:Битола| ]] [[Категорија:Градови во Македонија]] 7macsa7262a5m7fzdorbpau5go717iq 0 1154 5579339 5579281 2026-06-20T12:17:01Z Forbidden History 89259 /* Познати личности од Велес */ 5579339 wikitext text/x-wiki {{другизначења|Велес (појаснување)}} {{Инфокутија Населено место | name = Велес | native_name = | native_name_lang = <!-- ISO 639-2 code e.g. "fr" for French. If more than one, use {{lang}} instead --> | settlement_type = Град | image_skyline = Veles X19.jpg | image_alt = | image_caption = Поглед на Велес | image_flag = | flag_alt = | image_seal = | seal_alt = | image_shield = | shield_alt = | nickname = | motto = | image_map = | map_alt = | map_caption = Местоположба на Велес во [[Македонија]] | pushpin_map = Македонија | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 41 |latm = 43 |lats = 00 |latNS = N | longd = 21 |longm = 47 |longs = 00 |longEW = E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = [[Список на држави во светот|Држава]] | subdivision_name = [[Република Македонија]] | subdivision_type1 = [[Региони на Македонија|Регион]] | subdivision_name1 = [[Вардарски Регион]] | subdivision_type2 = [[Општини во Македонија|Општина]] | subdivision_name2 = [[Општина Велес]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = | established_title = | established_date = | founder = | seat_type = | seat = | government_footnotes = | leader_party = | leader_title = | leader_name = <!-- established -->| established_title = | established_date = | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> <!-- ALL fields with measurements have automatic unit conversion --> <!-- for references: use <ref> tags --> | area_footnotes = | area_urban_footnotes = <!-- <ref> </ref> --> | area_rural_footnotes = <!-- <ref> </ref> --> | area_metro_footnotes = <!-- <ref> </ref> --> | area_magnitude = <!-- <ref> </ref> --> | area_note = | area_water_percent = | area_rank = | area_blank1_title = | area_blank2_title = <!-- square kilometers --> | area_total_km2 = | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_urban_km2 = | area_rural_km2 = | area_metro_km2 = | area_blank1_km2 = | area_blank2_km2 = <!-- hectares --> | area_total_ha = | area_land_ha = | area_water_ha = | area_urban_ha = | area_rural_ha = | area_metro_ha = | area_blank1_ha = | area_blank2_ha = <!-- dunams used in Middle East articles only --> | dunam_link = <!-- which dunam to link --> | area_total_dunam = | area_land_dunam = | area_water_dunam = | area_urban_dunam = | area_rural_dunam = | area_metro_dunam = | area_blank1_dunam = | area_blank2_dunam = | length_km = | width_km = | dimensions_footnotes = | elevation_footnotes = | elevation_m = 206 | population_footnotes = | population_total = 40,664 | population_as_of = 2021 | population_density_km2 = auto | population_demonym = [[Список на луѓе од Велес|Велешани]] (мн.) | population_note = | timezone1 = [[UTC+01:00|UTC+1]] | utc_offset1 = | timezone1_DST = [[UTC+2]] | utc_offset1_DST = | postal_code_type = | postal_code = | area_code_type = | area_code = +389 043 | blank_name = [[Автомобилски регистарски таблички во Македонија|Рег. таб.]] | blank_info = VE | blank1_name = | blank1_info = | iso_code = | website = [https://veles.gov.mk/ www.veles.gov.mk] | footnotes = }} '''Велес''' — [[Градови во Македонија|град]] во Средишна Македонија и седиште на [[Општина Велес|истоимената општина]]. Тој е [[Градови во Македонија|седми град по број на жители]] во Македонија со вкупно население од 40.664 жители (2021 г.). На северозапад од Велес се наоѓа главниот град на Македонија, [[Скопје]] (54 км), на североисток се наоѓа градот [[Свети Николе]] (34 км), на исток се наоѓа градот [[Штип]] (43 км), на југозапад се наоѓа [[Прилеп]] (79 км) и на југоисток се наоѓаат [[Кавадарци]] (43 км) и [[Неготино]] (40 км). Велес има мошне поволна географска положба бидејќи е крстопат на меѓународни патни и железнички правци и еден од поглавните транзитни центри во Македонија. Велес низ историјата се нарекувал со различни имиња, од кои три се најмногу користени. Од самото основање на градот, Велес се нарекувал со името '''[[Билазора|Вилазора]]'''. Подоцна во [[Отоманско Царство|Отоманското Царство]] градот се преименувал со името '''Ќупурли''', кое подоцна било заменето со денешниот назив. За време на [[СР Македонија]], но и во првите години од самостојноста на државата, Велес се нарекувал со името '''Титов Велес''', во чест на маршалот [[Јосип Броз - Тито]]. Велес како населба постоел уште од 168 година п.н.е. и се наоѓал нешто поисточно од денешната локација. Бидејќи градот има стратешка позиција, тој бил често мета на различни странски инвазии и окупации и бил дел од различни балкански кралства и држави, почнувајќи од [[Пајонија]], па завршувајќи со [[СФРЈ]]. Велес е значаен и познат по голем број работи. Градот бил дом на голем број македонски преродбеници, револуционери, писатели и поети и тој е една од лулките на македонската култура, а низ историјата се среќава како град на првиот театар во Македонија, град каде што настапила првата глумица, учителката Тенка А. Коларова во популарната мелодрама „Многустрадалната Геновева“ во 1875 година, град на првата библиотека, првата гимназија, првото музичко училиште, како и првиот музеј. Градот е карактеритичен по својата типична велешка и староградска архитектура. Велес е еден од индустриските центри на Македонија и значаен трговски, транспортен и економски центар. == Потекло на поимот == [[Податотека:Veles panoram.JPG|мини|Поглед кон Велес]] [[Податотека:Veles, razglednica, maalo Brzorek.jpg|мини|Разгледница од Велес, маало „Брзорек“, 1920-те години]] Велес како урбана населба датира уште од 168 година п.н.е. Првичните стари антички населби биле источно од градот во однос на денешната положба на градот. Со подоцнежното населување на Словените, градот бил сместен на денешната положба и го добил денешното име - Велес. Во текот на историјата градот често го менувал името, па така бил познат како '''Вила Зора''', '''Ќупурли''', '''Титов Велес''' и '''Велес'''. Денешното име го добил во [[VII век]] со доаѓањето на [[Словени]]те на [[Балкански Полуостров|Балканот]], од словенското '''В ЛЕС''' што значи „в шума“, име кое било дадено поради густите шуми што го опкружувале градот. Но некои слависти сметаат поради голите тревнати ридишта и реката [[Вардар]] местото го населувале сточари чиј словенски бог на стадата бил ''[[Велес (бог)|Велес]]''. == Историја == === Праисториски период === Наоѓалиштата на [[фосил|фосилни остатоци]] во околината на Велес во селото [[Мамутчево]], како и оние во глиништето во фабриката „Киро Ќучук” во самиот град, само ја потврдуваат теоријата дека овој простор отсекогаш бил населен со жив свет. Еволуирањето и појавата на човекот се следат преку бројните траги низ времето од старата камена епоха - [[палеолит]]от па сè до денес. Единствените истражувања од времето на палеолит во Македонија се вршени во непосредна близина на Велес, во месноста наречена ''Пешти'', која се наоѓа 110 метри над десниот брег на реката [[Бабуна]] во пештерата [[Макаровец]]. Според научниците пештерата датира од 70.000 до 10.000 години п.н.е., а пронајдената фосилна фауна укажува дека на просторот живееле цицачи од ова време како што се пештерска мечка, пештерска хиена, пештерски лав, козорог, волци и лисици. Пронајдените артефакти од камен упатуваат на доцен палеолит. Во [[бронзеното време]], кога се карактеристични почетоците на формирање етнички заедници, реонот на [[Повардарие]]то го населувале [[Пајонци]]те, [[Бриги]]те и [[античките Македонци]]. За Велес и околината се претпоставува дека живеело пајонско население во текот на целиот I милениум п.н.е. и дека од IV до III век п.н.е. формирало кралство. Траги од вакви населби се присутни во наоѓалиштето ''Теќе'', кое се наоѓа на 2 километри оддалеченост од [[Башино Село]], во близина на вливот на [[Отовичка Река]] во езерото [[езерото Младост|Младост]]. Наоѓалиштата од железното време придонесуваат за формирање на сликата на животот во првите векови од I милениум п.н.е. Такви се сместени во селото [[Долно Оризари]] во наоѓалиштето ''Свилара'' каде се пронајдени некропола, могилите во с. [[Иванковци]] во наоѓалиштето ''Инчерлак'' како и остатоците пронајдени во месноста ''Тумба'' во с. [[Караслари]]. Организираниот живот на Пајонците овозможил подоцна на оваа територија да се развијат поорганизирани форми на општествено живеење. === Антички период === ;Вила Зора {{главна статија|Вила Зора}} За време на раниот антички период, територијата на Велес влегувала во составот на пајонската држава, која се претпоставува дека ја сочинувале голем број градски населби. Хелинистичкиот слој јужно од градот кај наоѓалиштето ''[[Велешка тврдина|Кале]]'' при влезот во [[Велешка Клисура|Велешката Клисура]] покрива плато од 3,5 хектари површина оградена со бедем, на кој бил сместен најголемиот пајонски град [[Вила Зора]] (''Била Зора''). Вила Зора се наоѓала на самиот влез од [[Дарданија]] во Македонија ([[Пајонија]]) така што [[Филип V]] освојувајќи ја во [[217 п.н.е.|217 година пред н.е.]], ја одбранил својата држава од упадот на [[Дарданци]]те. Вила Зора бил значаен воен центар сè до последните години на македонското владеење. За последен пат се споменува во [[168 п.н.е.|168 година пред н.е]]. Континуитетот на името ''Вила Зора'' и ''Велес'' тешко може да се одреди, зашто Велес се спомнува дури во [[1018]] година. Се претпоставува дека во оваа временска празнина моќта на Вила Зора во римското владеење опаднала или пак нејзината локација треба да се бара на друго место. Во пошироката околина на Велес има повеќе траги кои укажуваат на античкиот град [[Аргос]] поврзан со територијата на Македонија. ;Стоби {{главна статија|Стоби}} [[Податотека:Stobi.jpg|десно|300п|мини|Стоби - значаен стар пајонски и македонски град.]] Античкиот град Стоби бил пајонски, македонски и римски град. Првиот документиран спомен за Стоби потекнува од [[197 п.н.е.|197&nbsp;г. п.н.е.]], кога на тоа место македонскиот крал [[Филип V]] ја поразил дарданската војска. Во изворите каде што римскиот историчар [[Тит Ливиј]] го споменува овој податок, Стоби носи епитет на „стар град”. Урбаниот дел на Стоби се наоѓа опкружен со бедеми на вливот на ''Еригон'' во ''Аксиос'', денес познати под името [[Црна река|Црна Река]] и [[Вардар]]. Градот зафаќал мошне важна трговска и воена позиција. Променливите борби на [[антички Македонци|Македонците]] со северните соседи биле судбоносни за Стоби. Стоби со околината дефинитивно потпаднал под македонска власт во [[217 п.н.е.|217&nbsp;г. п.н.е.]] за време на владеењето на Филип V. Кога во [[168 п.н.е.|168&nbsp;г. п.н.е.]] Римјаните го поразиле македонскиот крал [[Персеј]] кај [[Пидна]], македонското кралство се распаднало. Македонија била поделена на четири независни административни области под римска контрола, а Стоби станува центар на трговијата со сол на третата област. Во [[148 п.н.е.|148&nbsp;г. п.н.е.]] Македонија станува римска покраина. Судејќи според спорадичните наоди, Стоби во пред-римско време било мало гратче со површина од 2,5 хектари. Дури од времето на преминот од старата во новата ера во градот настануваат значајни промени. Новиот град бил испланиран и зачнат, на терен што бил осум пати поголем од дотогашната населба кој бил населен најверојатно со голем број нови жители. Привлечени од Римјаните и нивната стопанска и политичка моќ, во Стоби се населувале истовремено и жители од околината и деселеници од хеленистичкиот свет. Интензивното проширување на градот може да се поврзе со подигнувањето на неговиот статус на ранг на [[муниципиум]] што Стоби го имал уште од [[69]] година. Прераснувањето на Стоби во град со самоуправувачки статус го посведочуваат епиграфските споменици и ковањето на локалните монети со натпис „Муниципиум Стобенсиум” кои го опфаќаат времето од [[Веспазијан]] 69&nbsp;г. до [[Елагабал]] [[222]] год. н.е. === Средновековен период === ;Склавинии Местоположбата на Велес како главна раскрсница балканските патишта [[Вија Егнација]] и [[Виа Милитарис]] и многуте други локални комуникациски врски, била интересна за [[македонски словени|словенското население]] кое во [[6 век|VI век]] навлегло на [[Балканскиот Полуостров]]. Походите најпрво биле пајонски, а дури потоа кога грото од староседелците (романизирано население од македонско, пајонско и римско потекло) се повлекло кон приморјето и во планинските предели, а Словените почнале да ги населуваат. Границата помеѓу античкиот и средновековниот перио на тлото на велешкиот регион може да се определи конкретно во 70-тите и почетокот на 80-тите години на VI век. Тогаш се создадени првите [[склавинии]] на територијата на Македонија. Тие ги зафаќале низинските плодни области покрај Вардар, [[Тополка]] и [[Бабуна]] при што ги разурнувале градовите и крепостите. Тогаш се изменил и етничкиот состав на населението, како и [[топонимија]]та на регионот. Тие станале доминантана етничка група и по својот говор ги именувале местата. Главниот градски центар, тврдината на вливот на реката Тополка во Вардар која била позната како ''Вила Зора'', го добил името ''Велес''. Велес припаѓал на склавинијата [[Верзитија]] која се протегала на територијата помеѓу Велес, [[Охрид]], [[Битола]] и [[Кичево]] и била населена со [[Брсјаци]]. Иако ја признавала византиската номинална власт, Верзитија се наоѓала надвор од сферата на непосредната управна власт на царството. Она што не и успеало на [[Византија]], му успеало на [[Бугарски владетели|бугарскиот кнез]] [[Борис I|Борис]] кој во средината на [[9 век|IX век]] ја освоил Верзитија. Тогаш, велешкиот регион морал да ја признае бугарската врховна власт. Со неа се вратил и подемот на [[христијанство]]то, кое иако не сосем уништено, било во стагнација со доаѓањето на Словените. Воспоставувањето на бугарска власт придонело до интензиривање на процесот на [[феудализација]]. Ваквата состојба довела до заострена социјална борба и до појава на широко, антицрковно, антифеудално ослободително движење чии корени се токму на пошироката велешка територија - [[богомилство|Богомилското движење]]. Неговите приврзаници подоцна биле нарекувани ''Бабуни'' (според реката Бабуна), а името го добило по основачот ''попот Богомил''. По својата суштина, Богомилството е дуалистичко учење за вечната борба меѓу доброто и злото, светлината и темнината, олицетворени во [[Господ]] и [[Сатана]]та. Тие ги отфрлале црковните обреди и култови, [[крст]]от како симбол, празниците и [[икони]]те. Учењето на Богомилите е израз на незадоволство на населението од световната и духовната власт. ;Самоилово Царство и Византија Со освојувањето на [[Скопје]] од страна на Византија, во [[1004]] година, велешката област станала гранична територија на македонската држава и добила улога на заштитник на нејзините цетрални делови. [[Царот Самоил]] се обидувал да го запре византиското навлегување на македонска територија, но во [[битката на Беласица]] во [[1014]] година доживеал катастрофален пораз. Со освојувањето на [[Прилеп]] и [[Штип]], Велес останал отсечен од Македонија. Успевал да опстои само до [[1018]] година кога за првпат од доаѓањето на Словените бил принуден да потпадне под директна византиска власт т.е. да стане дел на византиското царство. Воено-административно, Велес во Византиското владеење припаѓал на [[Тема Бугарија|темата Бугарија]], но начинот на живот, даноците и религиската припадност останалене непроменети. Велес сѐ уште бил дел на Битолската епархија во составот на [[Охридската патријаршија]] на која подоцна ѝ бил одземен рангот и црковниот статус. === Отомански период === [[Податотека:Weles1863.jpg|thumb|300px|десно|Велес во [[1863]] година.]] Веднаш по потпаѓањето под турска власт во [[1395]] година, Велес потпаднал под управата на [[Румелиски беглербеглак|Румелискиот беглербеглак]]. До 60-тите години на [[14 век|XIV век]] областа го носела името ''Велешки Вилает'', а потоа и ''Велешка Нахија'' како најниска управно територијална единица. На чело на вилаетот се наоѓал [[субашија]]та кој живеел во Велес и заповедал со [[спахии]]те кои по правило живееле во селата. Паралелно со ова Велес станал центар на Велешката каза или ''кадилак'' со што прераснал во многу значајна управно-судска единица. [[Турци]]те градот го нарекле '''Ќупурли,''' што во превод значи "град на мостови". Турскиот патописец [[Евлија Челебија]] го опишал Велес од тоа време. Главен објект тогаш бол мостот на [[Вардар]] кого го објаснил како нов, дрвен мост со четири отвори, додека неговиот современик Хаџи Калфа забележал: „Ќупурли се наоѓа во карпеста клисура и има камен мост по кој го добил името. Сепак и двајцата биле во право, бидејќи едниот зборува за мостот кај стариот дел од Велес, а другиот за мостот на местото каде Вардар се преминувал со сплав. [[File:Велес 1910г.jpg|thumb|мини|лево|Панорамска слика на Велес (1910 г.)]] Строго централизираното државно уредување на [[Отоманско Царство|Отоманското Царство]] ја спречувало прекумерната експлоатација на рајата, но пишаните закони не можеле да ја спречат злоупотребата на позициите на феудалците и великодостојниците. Најупотребувана форма на експлоатација на населението било наметнувањето бројни даноци. Мал бил бројот на привелигирани граѓани кои имале специјални задолженија како ''соколари'' (фаќање и одгледување соколи), ''оризари'', ''коњари'' итн. Сето ова предизвикувало незадоволство и отпор кај народот кој во почетокот на [[17 век|XVII век]] почнал да се организира во вооружени групи, со што се појавило [[ајдутство]]то. Во велешката околина имало идеални услови за негов развој поради густите шуми и бројните патишта преку кои ги вршеле нападите. Појавата на ајдутските дружини предизвикала додатни репресии врз народот, а тоа пак уште поголема причина за бунтови и востанија. Во средината на [[19 век|XIX век]] Велес бил поделен на 12 маала, а Велешката каза ја сочинувале 93 села. Тешката феудална анархија и сè поголемиот занаетчиски развој од [[18 век|XVIII век]] ги дополниле терзискиот, кираџискиот, бавчаванџискиот, калајџискиот, брашнарскиот, лебарскиот, аџискиот, воденичарскиот, папуџискиот, абаџискиот, бојаџискиот, самарџискиот, дулгерскиот, сарачкиот, ситничарскиот и останати занаети. [[File:Pogled na Veles od Sv.Nedela nad Topolka.jpg|thumb|300px|Поглед на градот Велес од југ, од ридовите над реката [[Тополка]] и црквата Св. Недела на велешкото кале]] Реформите во турскиот државно-правен, политички, економски, верско-просветен и војнички систем од [[1839]] година популарно наречени „[[Гилхански хатишериф]]” или „''Акт на справедливост и благодејанија''”, поволно се одразиле врз граѓанството на Велес. Според овој акт се воведувала еднаквост меѓу [[муслимани|муслиманското]] и [[христијани|христијанското население]], се зголемувале гаранциите и неприкосновеноста на личноста, честа и имотот, еднаквоста пред судот и законот. Тоа овозможувало отворање на училишта на [[македонски јазик]], изградба и реконструкција на цркви и манастири и слободна трговија и производство. Во [[1831]] и повторно во [[1840]] година, Велес го зафатил заразната болест [[колера]] (чума), во [[1833]] година го зафатиле незапамтени студови, во [[1835]] година замрзнала реката Вардар, а во [[1847]] година му се случиле големи поплави. И покрај сè, првата половина на [[19 век|XIX век]] е најзначајна за подемот на Велес. Во ова време отпочнува обновување и изградба на многу цркви и манастири во Велес и [[Велешко]]. === Балканските војни и Првата светска војна === [[Податотека:Spomenik na Ilindencite vo Veles.jpg|мини|десно|300п|Споменик на Илинденците во Велес.]] Со нападот на балканските сојузници во [[1912]] година конечно е ставен крај на турското владеење во Македонија, а Велес се нашол под [[Вардарска Бановина|српска власт]]. Вештачки повлечените граници низ природната целина на Македонија го нарушило вековното единство на територијата. Тоа придонело до нагло опаѓање на занаетчиството, стопанството, трговијата и транспортот до солунското пристаниште. Употребата на македонскиот јазик и македонскиот фолклор биле забранети, а наставата во народните училишта парализирана. Со почетокот на [[Првата светска војна]], во [[1914]] година Велес и околината биле цел на регрутација, мобилизација и реквизиција на населението. По окупацијата на [[Бугарија]], една година подоцна, економската положба на населението уште повеќе се влошила. Со потпишувањето на примирјето во [[1918]] година [[вардарска Македонија|вардарскиот дел на Македонија]] ѝ бил доделен на [[Србија]]. Војната што се водела на територијата на велешко нанела многу штети на инфраструктурата, верските објекти и уметничките вредности. Населението било во социјален колапс. Најдоследните приврзаници за национално и социјално ослободување и обединување на Македонија ја продолжиле својата борба преку организацијата [[ВМРО]]. Велешката околија, согласно [[Видовденски устав|Видовденскиот устав]] од [[1921]] година му припаѓа на ''скопскиот округ''. Намалувањето на бројот на жители во текот на цели 20 години (до [[1941]] година) ја отсликува тешката економска состојба. Миграционите движења, војните, епидемиите, малата индустриска развиеност придонеле за опаѓање на бројот на жителите во градот. И селата не биле поштедени од промени, на кои им престоела аграрна реформа и колонизација. Паралелно со економскиот, Велес меѓу војните го живеел и својот општествен и политички живот. октомвриската револуција и движењето во Европа за ослободување на малите народи, кај велешката интелигенцијата и прогресивните сили створиле можност за создавање [[КПЈ|Социјалистичка работничка партија]]. Основачкото собрание е одржано во кафеаната „Солун” на [[24 април]] [[1919]] година, а за претседател бил избран учителот [[Коста Минциќ]] од [[Башино Село]]. Организацијата броела 40-тина комунисти и социјалисти меѓу кои и [[Панко Брашнаров]]. [[File:Vardar vo Veles i Kosturnica.jpg|thumb|300px|left|Мостот „Гемиџии“ на реката Вардар во Велес, во позадината е Спомен Костурницата]] Една година подоцна, Социјалистичката работничка партија во Велес се проширила во селата и се зајакнала кадровски. Од нејзините редови произлегле имиња кои трајно ја обележале велешката историја од овој период. Политичкиот живот го иницирал синдикалното организирање во индустриските и државните претпријатија за заштита на правата на работниците. Најмасовен бил железничкиот синдикат кој во [[април]] [[1919]] година го организирал ''Штрајкот на железничарите'' на кој му се придружило и останатото население во протестите против власта. По примерот на железничарите, монополските и другите индустриски работници формирале синдилани организации. Вака организираниот општествено-политички живот овозможил во [[1920]] година, на општинските избори да победи Комунистичката партија, а Велес станал ''„Црвена комуна“''. Комунистичката власт успеала да се одржи од [[август]] 1920 година до [[март]] [[1921]] година. Ова значело крај на демократското владеење, но не ги поколебало револуционерно-социјалистичките елементи кои во ова време на апсења и прогони ја чинеле суштината на организацијата. Идејата особено била широко прифатена од младите работници и ученици во гимназијата кои членувале во младинската комунистичка организација (СКОЈ). Најпрогресивни претставници на [[СКОЈ]] во Велес и негови организатори биле: [[Тодор Шоптрајанов]], [[Лазе Богданов]] и [[Ганчо Хаџипанзов|Ганчо Хаџи Панзов]]. Како резултат на големата пропагандна активност на КП во Велес било издавањето на илегалниот весник „''Искра''” и печатењето на летоци за празнувањето на ''Празникот на трудот'' и учество на сите конгреси на партијата. На конгресот во [[1926]] година претставник од Велес бил [[Панко Брашнаров]]. На засилената партиска активност и консолидирањето на партијата [[ВМРО (Обединета)]] и зајакнатата национална свест, властите одговориле со бројни политички убиства и апсења. Од година на година во партиските редови се појавувале нови имиња меѓу кои и името на [[Кочо Рацин]], кој бил претставник од Македонија на Конгресот на партијата во [[Дрезден]] [[1928]] година. И додека КП јакнела, ВМРО, поради внатрешни разидувања и надворешни влијанија го губела своето значење. Во [[1925]] година во [[Виена]] се одржала основачката конференција на ВМРО (Обединета) во чиј Централен комитет влегле и [[Димитар Влахов]], Панко Брашнаров и [[Ризо Ризов]]. Новата платформа ги привлекла левоориентираните напредни македонски сили. По притисокот на режимот од 1928 година активноста на ВМРО (Обединета) постепено опаѓала и нејзиното членство преминало во КП. [[Податотека:Veles, razglednica, od 1930ti.jpg|мини|Велес во 1930-те години]] Шестојануарската диктатура ([[1929]] година) ја разнишала партиската активност во Велес. Честите провали резултирале со бројни апсења и прогони. Дури во [[1932]] година се оформиле вистински месни комитети со нова генерација приврзаници - [[Страхил Гигов]], [[Васил Ѓоргов]], [[Јовче Патлиџанков]], [[Бане Андреев]], [[Боте Чкорков]], [[Орце Сребров]], [[Тодор Џипунов]] и др. Велес станал „комунистичка тврдина во Македонија”. Од [[1934]] до [[1937]] година следеле нови провали и нови апсења. После секоја провала, после секој терор МК на КП јакнел со нови имиња кои уште повеќе ја ширеле неговата активност. Се јавувале млади жени и девојки кои ја ширеле идејата за национално осознавање и меѓу женската популација. Годините пред [[Втората светска војна]] се период на широка мрежа на партиски активности низ градот и околината. Паралелно со партиската, јакнела и синдикалната организираност која се одвивала преку формирање на културно-уметнички секции, подружници и агитациони групи преку кои се организирале штрајкови и демонстрации. Борбата за национална слобода и рамноправност биле изразени и преку движењето именувано како [[Македонски народен покрет]] (МАНАПО) за чие создавање и популаризација придонеле културно-просветните друштва на македонските студенти од „Вардар” на Белградскиот и Загребскиот универзитет. Во нив членувале велешаните: [[Коста Урумов]], [[Борис Рибаров]], [[Борис Шукарев]] и др. Политичката платформа на МАНАПО се темелела на будење на националната свест на македонскиот народ и афирмација на народниот јазик, борба против српската хегемонизација и борба против [[фашизам|фашизмот]]. === Втора светска војна === [[Податотека:Veles Memorial Ossuary 02.jpg|мини|десно|Спомен костурница на загинатите борци во НОВ од Велес и велешко]] Германските продирања на територијата на Македонија биле проследени со воздушни напади. Уште на [[6 април]] [[1941]] година, Велес 13 пати бил надлетуван од германски авиони. Страв и паника се населиле во градот од плитар. Којник, Бузаана, Мегдан, Сармаале, Варналиите, железницата, мостот и центарот ги потресле силни детонации на [[7 април]] рано наутро. Цели семејства го завршиле својот животен пат во тоа априлско утро. Другиот ден градот го зазеле окупаторските единици и бил блокиран целокупниот економски и културен живот. Изменетите воено-политички услови придонеле за воведување на воена управа со строго пропишани правила на живеење и однесување. Ова ја отежнувало политичката активност на КП како единствена политичка сила. Ангажирањата се насочиле кон прибирање оружје и создавање услови за вооружено востание. Воено-полициските органи во Велес ѝ биле доделени на бугарската сојузничка држава која целокупната активност ја насочувала кон откривање и оневозможување на делувањето на КП. Покрај редовните мерки на насилство, апсења и прогони, формирала профашистички организации во интелектуалните јадра со тенденција за национална асимилација со фалсификување на македонската национална историја, преименување на историските личности во бугарски и слично. Бугарската власт мошне успешно и систематски го спроведувала пљачкањето и теророт врз населението. Реквизицијата и ограбувањето предизвикале недостиг од стоки за широка потрошувачка и воведување на купонски систем. Овие услови го зголемувале незадоволството на народот кој единствен излез и помош барал во делувањето на партијата. Кон членовите на партијата се придружиле членовите од ВМРО. Бане Андреев-Ронката и Панко Брашнаров формирале местен воен комитет и создавале услови за почеток на вооружена борба. Комитетот го сочинувале, покрај нив, и [[Никола Кирков]], [[Борис Гонев]], [[Благојка Демниева]], [[Коло Бабунски]], [[Јовче Ќучук]], [[Димко Митрев]], [[Јовче Матев]] и [[Страхил Гигов]]. Набрзо активноста се проширила и во велешката околија, [[Азот]] и [[Клепа]] преку [[Трајче Петкановски]], [[Стоилко Ивановски-Планински]], [[Боро Мокров]], [[Димче Мирчев]], [[Трајко Капчев]], [[Орце Лазов]] и други. Во месните комитети огромна помош и поддршка добивале од народот. Кон крајот на [[септември|септрември]] [[1941]] година се формирале првите партизански чети за до [[пролет]]та [[1942]] година се исфрли и велешкиот партизански одред ''„Димитар Влахов”''. Организираниот отпор на територијата на Велес најголеми размери добил во [[1942]] година, кога е организиран и штрајкот на учениците од Велешката гимназија во знак на протест против бугарската асимилаторска политика. Штрајкот е инициран од Одлуката на директорот на Гимназијата за исклучување на учениците за кои постоел сомнеж дека се членови на [[СКОЈ]]. На [[14 март]] [[1942]] година учениците демонстративно ги напуштиле училниците, а ним спонтано им се придружиле и другите ученици. Утредента штрајкот од гимназискиот двор се префрлил на улиците на Велес. На учениците им се придружиле родителите и граѓани на Велес. Како знак на револт за регрутацијата на велешаните во редовите на бугарската војска, партиското раководство организирало протест на жените. Преку 200 жени утрото на [[11 мај]] [[1942]] година пред општинската зграда извикувале пароли против бугарската власт. Најсложената и најконспиративна дејност во илегала била печатење на летоци и билтени. Неколку машини за пишување и преса за умножување биле целата печатарска техника со која располагала илегалната печатница сместена во куќата на [[Нада Бутникошарева]] и во куќите на [[Димко Митрев]] и [[Јовче Ќучук]]. Во работата на печатницата биле ангажирани членовите на овие семејства. [[Кочо Рацин]] пишувал статии за весникот „[[Народен билтен]]”, а му помагале и [[Данчо Зографски]], [[Јордан Тодоровски]], [[Љубомир Босилков]], [[Никола Кирков]] и други. Во [[1942]] година со изградба на скривница во куќата на Митреви се зголемила дејноста на илегалната печатница. Тогаш се умножувале брошури и летоци, се печателе списанијата „Пролетер” и „Искра”. Со печатен материјал се снабдувале партиските организации ширум Македонија. Со упадот во печатницата во декември 1942 година се разоткрила илегалната дејност на КП. Одредот „Трајче Петкановски” се појавил во многу специфични услови на [[23 април]] [[1944]] година во месноста [[Кадиица]] составен од борци од Велешко и [[Прилепско]]. Одредот во почетокот го сочинувале 26 борци за до [[1 септември]] [[1944]] година достигне бројка од 500 борци. Во своето 5-месечно делување не дал ниту една жртва. Од него и од новопристигнати борци на [[2 септември]] [[1944]] година во с. [[Отиштино]] била формирана ''Осмата (македонска) велешка бригада''. Нејзините дејствија биле насочени кон целосно ослободување на Македонија од фашистичкиот агресор. Ноќта меѓу 8 и [[9 ноември]] бригадата пристигнала на територијата на Велес, поточно во с. [[Горно Оризари]]. Во 4 часот наутро на [[9 ноември]] ги запоседнале борбените позиции за напад и ослободување на Велес. Во попладневните часови градот бил ослободен. ===Послевоен Велес=== По ослободувањето, со Законот за преименување на името на град Велес во Титов Велес, донесен на [[10 октомври]] [[1946]] година, Велес бил преименуван во Титов Велес.<ref>{{нмс | author= | title=Закон за преименуењето името на град Велес во Титов - Велес | url=https://www.slvesnik.com.mk/Issues/561D856CACDE47A384149DDCCF5D5599.pdf | archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305180902/http://www.slvesnik.com.mk/Issues/F061B7888CAE4809AEE33286897B5A52.pdf | work= | pages=357 | issue=31 | publisher=[[Службен весник на Република Македонија|Службен весник на Народна Република Македонија]] | archivedate=2016-03-05 | date=15 ноември 1946 | accessdate=3 септември 2023 | url-status=live }}</ref> На [[15 јануари]] [[1945]] без јавно судење, од страна на [[ОЗНА]] [[Масакр во Велес|биле масакрирани 53 затвореници од велешкиот затвор]], родољубни лица, а некои и членови на [[Ванчо Михајлов|Ванчомихајловистичката]] [[ВМРО]] (меѓу кои и познатиот велешки лекар [[Богдан Поп Ѓорчев]]) за кои имало сомневање дека биле озлогласени противници на [[НОБ]], соработници со окупаторот, а дел од нив и директни извршители на грозоморни убиства врз македонското население и македонските партизани.<ref>{{Наведена книга|title=Во интерес на вистината|first=|publisher=Семејствата на загинатите борци, осуденици и жртви на фашизмот од НОБ|year=1997|isbn=|location=Велес|pages=}}</ref> Без заокружена истражна постапка и без јавно судење за докажување на нивната вина, биле групно стрелани, а потоа и закопани во заедничка гробница. Масовната гробница била пронајдена дури 1996 година во месноста Пуста Кула во атарот на селото [[Летевци]]. Според обдукцијата, затворениците биле усмртени на најсвиреп начин со токмаци и железа, со удари по главата.<ref>{{Наведена мрежна страница|date= 13 април 2009|url=https://time.mk/arhiva/?d1=01&m1=01&y1=1991&d2=31&m2=08&y2=2018&all=1&fulltext=1&timeup=2&show=1&q=%D0%BC%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B8%20%D0%B3%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B8%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0&read=deb7400044560f0|title=Токмаци удрија врз стреланите велешани|publisher=Дневник|}}</ref> Ова претставува најголем масакр врз цивили извршен од [[ОЗНА]] во ослободена [[Македонија]].<ref>{{Наведена мрежна страница|date= 23 јануари 2013|url=https://www.mn.mk/istorija/7284-Masakrot-vo-Veles|title=Масакрот во Велес|publisher=Македонска нација|}}</ref> Во наредниот период од [[1946]] – [[1990]] година, со Велес, како и со државата на која и припаѓал, раководела [[КПЈ|Комунистичката партија]]. Еднопартискиот систем во првите 30 години јакнел, за потоа да отпочне неговото постепено слабеење. Во [[1990]] година, се реализирани првите повеќепартиски парламентарни избори во рамките на независна Македонија. === Велес денес === [[Податотека:Sts. Cyril and Methodius Church (Veles)9.jpg|мини|лево|Новоизградената црква „Св. Кирил и Методиј“ во младинскиот парк во Велес]] [[File:Споменик на Оливер Китановски во Башино Село.jpg|thumb|Споменик на бранителот [[Оливер Китановски]] - Млеко во родното [[Башино Село]], припадник на [[Единица за специјални задачи „Тигар“|ЕСЗ Тигар]], загинат во [[Битка во Арачиново|Битката за Арачиново]].]] Од осамостојувањето на Македонија на [[8 септември]] [[1991]] година Велес се соочил со многу кризи. Стопанството, големите капацитети со стари и непродуктивни технологии не ја издржале конкуренцијата на пазарот. Социјалните стеги, падот на стандардот, невработеноста се сѐ уште проблем со кој се соочува градот. Официјално името од ''Титов Велес'' било сменето во ''Велес'' на [[14 септември]] [[1996]] година со ''Законот за територијлната поделба на Република Македонија'' и одредување на единиците на [[локална самоуправа|локалната самоуправа]] на Македонија. Покрај економските и социјалните проблеми, Велес се соочува и со еколошките проблеми, особено со загадувањето од страна на топилницата која се наоѓа во самиот град. Поради топилницата, Велес важел за „''најзагаден град во Македонија''“. Кога Македонија се соочувала со [[Воен конфликт во Македонија, 2001|војната во 2001 година]], во одбрана на територијалниот суверентитет и интегритет голем придонес дале и Велешани. Вкупно 6 бранители од Велес загинале, од кои: [[Оливер Китановски|Оливер Китановски - Млекото]], [[Душко Гочевски]], [[Сашко Манасков]], [[Дејанчо Богданов]], [[Александар Стојановски]] и [[Ќамуран Шакиров]]. Сите биле посмртно одликувани со [[Медал за храброст (Македонија)|Медал за храброст]] од [[Претседател на Македонија|Претседателот на Македонија]].<ref>{{Наведена мрежна страница|date=17 август 2012|url=http://www.mkd.mk/52147/makedonija/medal-za-hrabrost-za-vojnici-na-arm|title=Медал за храброст за сите загинати припадници на вооружените сили на Република Македонија|publisher=MKD.mk|accessdate=2018-01-07|archive-date=2019-03-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20190329211258/https://www.mkd.mk/52147/makedonija/medal-za-hrabrost-za-vojnici-na-arm|url-status=dead}}</ref> Тие биле дел од т.н. „Велешка бригада“, која во текот на седумте месеци воени операции била распоредена низ [[Рашче]], [[Матка (село)|Матка]], [[Карпалак]], [[Кучково]], [[Слупчане]], [[Ваксинце]], [[Танушевци]]. Со новата територијална организација на Македонија на [[16 август]] [[2004]] година намалена е [[Општина Велес]]. Во 2016 година Велес станал познат во светските медиуми поради трендот кој се појавил меѓу дел од младата популација на ширење лажни вести. Тие ја искористиле политичката ситуација во [[САД]] и [[Претседателски избори во САД (2016)|претседателските избори]] на кои победил [[Доналд Трамп]] со тоа што создале стотина мрежни места за вести на кои објавувале вести со лажна содржина и истите ги споделувале на социјалните мрежи како [[Фејсбук]]. Потоа преку системот на [[Гугл]] за платени реклами заработувале пари од посетеноста на нивните мрежни места.<ref>{{Наведена мрежна страница|title=Велес се загрева за 2020 година|url=https://www.dw.com/mk/%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81-%D1%81%D0%B5-%D0%B7%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B0-%D0%B7%D0%B0-2020-%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0/a-40942570|work=Дојче Веле|date=14 октомври 2017|accessdate=13 декември 2018}}</ref> == Местоположба == Велес има централна местопололжба во [[Македонија]]. Недалеку од Велес во југозападен правец се наоѓа централната точка на [[Македонија]]. Градот Велес претставува значаен сообраќаен јазол каде се вкрстуваат најважните патни и железнички сообраќајни правци на меѓународниот сообраќаен коридор кој ја поврзува [[Европа]] со [[Блискиот Исток]] и [[Северна Африка]]. Градот е сместен во долината на реката [[Вардар]], на нејзините два брега во малата Велешка Котлина над [[Велешката клисура]] на надморска височина од 206 метри. {{wide image|Панорама на Велес со црквата Св.Пантелејмон.jpg|1100px|Панорама на Велес со [[Црква „Св. Пантелејмон“ - Велес|црквата „Св. Пантелејмон“]].}} == Население == Во турскиот пописен дефтер од 1467/68 година, Велес имал 190 христијански семсјтва, 12 неженети , 35 вдовици христијани, како и 12 муслимански семејства. Градот се делел на неколку маала и тоа: Булиман, Кокора, Јован, Радослав, Стале, Доброслав и Дабижив.<ref>[http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf Попис на населението, домаќинствата и становите во Република Македонија, 2002 - Книга X]</ref> Во средината на [[16 век|XVI век]] во Велес живееле 214 христијански и 35 муслимански семејства. Социјалната и професионалната структура на населението била обратна од етничката. На горните општествени скалила било турската, а на дното македонската градска сиромаштија. Меѓу нив се наоѓал најбројниот слој на средноимотни граѓани од двата етноса. Во редината на [[XIX век]], националниот состав на жителите го сочинувале 2/3 христијани ([[Македонци]] и [[Власи]]) и 1/3 муслимани (турско исламизирано население). Во околината на Велес живеала и помала група [[Роми]]. [[Податотека:Veles - nov stamben del na gradot.jpg|мини|десно|Поглед на поновиот дел на Велес со станбени згради и висококатници]] Од поновата историја констатиран е значаен пораст на [[миграција]]та од село во град до 90-тите години на 20 век, а во последните десетина години има обратна миграција, особено на постарата популација. Констатиран е и значаен пораст на миграција на работоспособно население од општината надвор од границите на Македонија. Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика|Македонија, Етнографија и статистика]]“) од 1900 година, Велес бил еден од најголемите градови во Македонија со 19.700 жители, од кои 12.000 [[Македонци]], 6.600 [[Турци]], 600 [[Роми]] и 500 [[Власи]].<ref>[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_07.htm Васил Кънчов. „Македония. Етнография и статистика“. София, 1900, стр.156.]</ref> Заедно со приградската населба [[Превалец]] (2.974 ж.) која статистички се води како одделна од градот Велес, иако урбанистички е дел од градот, Велес има 46.690 жители (од кои 43.197 — 92,52 % се [[Македонци]]). Градот Велес има неповолна демографска слика бидејќи бројот на неговото население константно опаѓа. [[Општина Велес]] брои 55.108 жители од кои 46.767 (84,86 %) се [[Македонци]]. ;Етнички групи Според пописот на населението од [[2002]] година, во градот имало 43.716 жители и спаѓал во групата на средни градови.<ref>{{СоцГеоМак|глава=II|страница=91}}</ref> Според последниот попис на населението на Македонија од [[2021]] година, Велес брои 40.664 жители и претставува седмиот град во Македонија и воедно на [[Вардар]]. Етнички гледано, населението (без [[Превалец]]) е составено од:<ref name="попис">{{Наведена мрежна страница|url= http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија|date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија |accessdate=11 март 2016}}</ref> {{bar box |title=Етнички групи<ref name="попис"/> |float=right |barwidth=200px |bars= {{Столбен постоток|[[Македонци]]|red|92.12}} {{Столбен постоток|[[Македонски Турци|Турци]]|orange|3.88}} {{Столбен постоток|[[Македонски Роми|Роми]]|cyan|1.83}} {{Столбен постоток|[[Македонски Власи|Власи]]|yellow|0.78}} {{Столбен постоток|[[Македонски Срби|Срби]]|blue|0.68}} {{Столбен постоток|други|grey|0.43}} {{Столбен постоток|[[Македонски Албанци|Албанци]]|green|0.21}} {{Столбен постоток|[[Македонски Бошњаци|Бошњаци]]|black|0.08}} }} {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !width="100px"|Народ!!width="100px"| Вкупно!!width="100px" |Удел (%) |- | '''[[Македонци]]''' | '''40.269''' | 92,12 |- | [[Албанци]] | 91 | 0,21 |- | [[Турци]] | 1.694 | 3,88 |- | [[Роми]] | 799 | 1,83 |- | [[Власи]] | 340 | 0,78 |- | [[Срби]] | 297 | 0,68 |- | [[Бошњаци]] | 36 | 0,08 |- |други | 190 | 0,43 |} ;Јазик Во градот се зборуваат следниве јазици<ref name="попис"/>: {{bar box |float=right |title=Јазици<ref name="попис"/> |barwidth=200px |bars= {{Столбен постоток|[[македонски јазик|македонски]]|red|92.82}} {{Столбен постоток|[[турски јазик|турски]]|orange|3.94}} {{Столбен постоток|[[ромски јазик|ромски]]|cyan|1.55}} {{Столбен постоток|[[влашки јазик|влашки]]|yellow|0.63}} {{Столбен постоток|[[српски јазик|српски]]|blue|0.52}} {{Столбен постоток|други|grey|0.30}} {{Столбен постоток|[[албански јазик|албански]]|green|0.17}} {{Столбен постоток|[[бошњачки јазик|бошњачки]]|black|0.07}} }} {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !width="100px"|Јазик!!width="100px"| Вкупно!!width="100px" |Удел (%) |- | '''[[македонски јазик|македонски]]''' | '''40.576''' | 92,82 |- | [[албански јазик|албански]] | 76 | 0,17 |- | [[турски јазик|турски]] | 1.724 | 3,94 |- | [[ромски јазик|ромски]] | 676 | 1,55 |- | [[влашки јазик|влашки]] | 277 | 0,63 |- | [[српски јазик|српски]] | 228 | 0,52 |- | [[бошњачки јазик|бошњачки]] | 30 | 0,07 |- | други | 129 | 0,30 |} ;Вероисповед Во Велес се застапени следните религиски групи<ref name="попис"/>: {{bar box |float=right |title=Религија<ref name="попис"/> |barwidth=200px |bars= {{Столбен постоток|[[православие]]|red|91.81}} {{Столбен постоток|[[ислам]]|green|6.21}} {{Столбен постоток|други|grey|1.84}} {{Столбен постоток|[[Апостолски егзархат во Македонија|католицизам]]|orange|0.13}} {{Столбен постоток|[[Протестантство во Македонија|протестантство]]|orange|0.01}} }} {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !width="100px"|Вероисповед!! width="100px" | Вкупно!! width="100px" |Удел (%) |- | '''[[МПЦ|православни]]''' | '''40.135''' | 91,81 |- | [[ИВЗ|муслимани]] | 2.714 | 6,21 |- | [[Апостолски егзархат во Македонија|католици]] | 58 | 0,13 |- | [[Протестантство во Македонија|протестанти]] | 6 | 0,01 |- | други | 803 | 1,84 |} Низ годините ова било вкупното население и етничка припадност на населението во градот Велес:{{#tag:ref|Податоците за населеното место [[Бабуна]], согласно важечките територијални организации, во пописите од 1948 и 1953 година, се вклучени во податоците за населеното место Велес (тогаш Титов Велес).|group="заб"}}{{#tag:ref|Податоците за населеното место [[Превалец]], согласно важечките територијални организации, во пописите од 1948, 1953 и 1961 година, се вклучени во податоците за населеното место Велес (тогаш Титов Велес).|group="заб"}} {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom | 1948|15.350 | 1953|19.373 | 1961|27.050 | 1971|35.980 | 1981|42.557 | 1991|45.037 | 1994|44.149 | 2002|43.716 | 2021|40.664 }} {| class="wikitable" |- ! Години ! Македонци ! Албанци ! Турци ! Роми ! Власи ! Срби ! Бошњаци ! {{крат|Ост.|Останати}} ! {{крат|б.п.|Лица без податоци}} ! Вкупно |- style="text-align:center;" | 1948<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://pop-stat.mashke.org/yugoslavia-ethnic1948.htm |title=архивска копија |accessdate=2018-04-11 |archive-date=2017-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107024522/http://pop-stat.mashke.org/yugoslavia-ethnic1948.htm |url-status=dead }}</ref> |13.296 |51 |588 |767 |47 |304 | — |303 | — |'''15.356''' |- style="text-align:center;" | 1953 | 16.846 | 106 | 1.594 | 281 | 54 | 203 | — | 289 | — | '''19.373''' |- style="text-align:center;" | 1961 | 24.570 | 69 | 1.532 | — | — | 437 | — | 442 | — | '''27.050''' |- style="text-align:center;" | 1971 | 32.555 | 75 | 2.035 | 57 | — | 702 | — | 556 | — | '''35.980''' |- style="text-align:center;" | 1981 | 38.622 | 64 | 2.206 | 188 | 194 | 592 | — | 691 | — | '''42.557''' |- style="text-align:center;" | 1991 | 41.245 | 94 | 1.919 | 470 | 263 | 473 | — | 573 | — | '''45.037''' |- style="text-align:center;" | 1994 | 41.219 | 97 | 1.572 | 421 | 303 | 334 | — | 203 | — | '''44.149''' |- style="text-align:center;" | 2002 | 40.269 | 91 | 1.694 | 799 | 340 | 297 | 36 | 190 | — | '''43.716''' |- style="text-align:center;" | 2021 | 33.956 | 127 | 1.018 | 506 | 266 | 198 | 55 | 264 | 4.274 | '''40.664''' |} <small>* Извор: [[Државен завод за статистика на Република Македонија]] (1948 — 2002), според податоци од официјалните пописи во соодветните години</small> == Стопанство == Градот имал средна економска развиеност обично со трговијата која се обавувала со сплавови по [[Вардар]] кон [[Солун]] и [[Скопје]]. Меѓутоа Велес доживеал вистински економски развиток преку изградбата на Вардарската железничка линија „Солун-Скопје“ кон крајот на XIX век, а подоцна и со железничката пруга кон [[Прилеп]] и [[Битола]] во 30-тите години на XX век. Велес е значаен идустриско-стопански центар и сообраќајно-железничка крстосница на Македонија. Од Велес се двојат железничките пруги кон Кочани и Битола и продолжува меѓународниот коридор кон Солун. Уште во минатото Велес бил развиен занаетчиски град со голем број на занаети како на пример грнчари, калајџии, ковачи, јорганџии, дограмаџии, касапи и многу други, а своите производи велешките занаетчии отпрвин ги превезувале преку сплавови (гемии) преку реката [[Вардар]] до [[Солун]], а подоцна со изградбата на пругата замрел овој вид транспорт. Во Велес почнале да се градат првите фабрики меѓу кои ''„Маслодајна“'' или денешен ''„Благој Ѓорев“'', Фабриката за грнчарски производи ''„Вила Зора“'' и други. Од занаетчиски во индустриски град Велес преминува по втората светска војна. Велес денес е втор град со најголем број индустриски капацитети во [[Македонија]], веднаш зад [[Скопје]]. Од индустриските капацитети поважни се ''Топилницата за олово и цинк „МХК Злетово“'' , ''Фабриката за вештачки ѓубрива „[[Хемиска индустрија Велес]]“'', ''Фабриката за вагони и шински возила „Колска“'', фабриката за бојлери и апарати за домаќинство ''„Динамо — Леов“'', металната и металопрепработувачката индустрија ''„БРАКО“'' (некогашно ''„Браќа Кошулчеви“''), текстилната индустрија ''Нонча Камишова'' (денес „Ветекс“, „Нокатекс“), индустријата за порцелан и керамика (денешна ''„Керамика Нова“'' или поранешна „Порцеланка“), индустријата за ќерамиди и цигли ''„Киро Ќучук“'', кожарско-крзнарската индустрија ''„Димко Митрев“'', земјоделскиот комбинат ''„Лозар“'' (денес приватизиран и поделен на неколку фирми), најголемата фабрика за масло во Македонија ''„Благој Ѓорев“'', мелничко-пекарскиот комбинат ''„Жито Вардар“'' кој поседува и свињарски и живинарски фарми, фабриката за медицинска опрема и пластика „Вемед“, свињарската фарма и месна индустрија „Агрија“, тутунскиот комбинат "А.Д Велес Табак" ( поранешно "Југотутун" ) и др. Туристички објекти во градот се хотелите „Романтик“ и „Монтенегро“, како и бродот „Хотел Панини“. Во Велес, силно се развива туризмот на вештачкото езеро Младост кое се наоѓа помеѓу Велес и Скопје. Угостителството е на среден степен на развиеност. Застапени се кафеани, ресторани, пицерии, ноќни клубови, дискотеки и друго. Посебен белег остава угостителствово во зимниот период кога од цела Македонија доаѓаат гости за проба на пита пастрмајлија, еден од заштитните знаци на велешката кујна. Финансискиот сектор е развиен на ниво на експозитури на банки и осигурителни компании кои нудат кредитирање, лизинг, осигурување и друго. Со тоа се постигнува поголем развој на велешката економија, пред сè на малите и средни претпријатија. [[Податотека:Veleshko Ezero 4.JPG|мини|десно|Езерото [[Младост (езеро)|Младост]]]] === Туризам === {{Главна статија|Младост (езеро)}} Најголема туристичка атракција во блиската околина на Велес е античкиот град [[Стоби]]. Покрај него, значајни се и наоѓалиштето Бреза и наоѓалиштето [[Пешти]], кој изобилува со пештери со археолошки остатоци од неолитот, ранохристијански пештери. Надвор од градот се наоѓа и тврдината [[Велешко кале]]. == Култура == Во [[среден век|средниот век]] Велес е лулка на културата на [[Балкан]]от. Тука е напишан првиот драмски текст на македонски јазик од преродбеникот и учител [[Јордан Хаџи Константинов Џинот]], во Велес на театарската сцена првпат настапила жена, првата гимназија на Балканот е во Велес, првата библиотека, првото училиште, првиот музеј, првиот фотограф, социјалист итн. Познати велешки културни дејци се [[Коле Неделковски]], роден во село [[Војница]], близу до Велес, потоа бесмртниот поет [[Кочо Рацин|Коста Солев-Рацин]], кој со својата појава засекогаш го измени лицето на македонската и светската поезија и кој остави длабк траг на поезијата заветувајќи ги своите идни поколенија да се држат до јасно зацртаната патека која тој ја трасираше. Потоа овде мора да се споменат големите имиња кои ја одржуваа и негуваа културата и литературата во Велес како [[Јордан Леов]], [[Тихо Најдовски]] и [[Македонка Јанчевска]]. Од современиците, се издвојува појавата на поетот и писател [[Игор Крајчев]], кој како млад писател е основополжник на епската фантастика во македонската книжевност, жанр што досега беше непознат и неискористен во нашата книжевна ризница. === Културно-општествените установи === ;'''Театар „''Јордан Хаџи-Константинов Џинот''“''' Познатиот антички – римски театар кој функционирал во древниот град [[Стоби]] пред две илјади години е дел од театарската традиција на овие простори. Традицијата ја продолжува просветителот и преродбеник [[Јордан Хаџи-Константинов Џинот]] чии напишани драмски текстови во [[1845]] година му го обезбедија приматот на основоположник на современиот театарски текст. Во познатиот центар на вековната театарска традиција, во градот Велес, од [[1948]] година работи професионален театар, односно [[Народен театар „Јордан Хаџи Константинов – Џинот“|Народниот театар „Јордан Хаџи Константинов – Џинот“]]. Театарот денеска е стожер на културниот живот во Велес, со во просек, шест премиери годишно. Особено внимание кај тетарската публика привлекува постојаната глумечка екипа која досега има освоено награди на бројни домашни и меѓународни фестивали. Малубројниот, но компактен ансамбл негува различни театарски жанрови и е носител на активностите за враќање на театарската традиција на сцената во древниот Стоби. Со цел да се зачува долгата театарска традиција и да се обезбедат услови за работа на новите генерации глумци, режисери и сценски уметници, изготвен е проект за изградба на комплексен објект— Центар за култура, во кој ќе биде сместен новиот театар.<ref>[http://www.macedonium.org/Macedonium.aspx?jazik=2&kid=4&pid=11&ppid=149&tid=1845 ''Народен театар „Јордан Хаџи Константинов – Џинот“'']</ref> ;'''Матична библиотека „''Гоце Делчев''“''' Некогаш првата библиотека во Македонија, денес матична библиотека „Гоце Делчев“ — Велес, веќе од 1978 година е сместена во центарот на градот, во простор поделен на два дела. Во едниот дел се сместен библиотечниот фонд за возрасни и е поставена импровизирана читална, а во вториот дел се наоѓа одделението за деца. Матичната библиотека располага со библиотечен фонд од околу 10.000 книги и публикции. Библиотеката се грижи за набавка, обработка и одржување на библиотечниот фонд, негово користење и издавање. Покрај бисерите на македонската, европската и светската литература, таа располага и со мало роднокрајно одделение во кое се чуваат сите значајни досега објавени дела посветени на Велес низ историјата. За своите читатели, библиотеката нуди и дневни весници и списанија. Во моментов матичната библиотека „Гоце Делчев“ има 3.500 редовни читатели, а нејзините услуги ги користат околу 10.000 граѓани од сите националности и возрасти. Библиотеката располага и со литература на [[англиски]] и [[француски јазик]]. Со цел матичната библиотека во Велес да се приближи до европските стандарди за библиотечно работење во [[Европа]], тековно се работи на обезбедување на нов простор за вршење на библиотечната дејност, компјутеризација и создавање на основа на податоци за библиотечниот фонд. Во тек е и проект за отворање на точка за бесплатен пристап до Интернет за граѓаните на Велес, со што ќе се осовремени информативната дејност на библиотеката. Исто така во плане изградба на нова зграда на библиотеката.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://velesonline.com/index.php?option=com_content&task=view&id=18&Itemid=40 |title=''Велес ќе добие современа библиотека'' |accessdate=2009-02-14 |archive-date=2020-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200610172707/http://velesonline.com/index.php?option=com_content&task=view&id=18&Itemid=40 |url-status=dead }}</ref> [[Податотека:National Museum - Veles 4.jpg|мини|лево|Зградата на Народниот музеј]] ;'''Народен музеј''' Објектот со специфична градска архитектура што го краси центарот на Велес, е седиште на велешката историја и култура. Овој прв повоен музеј во Македонија е отворен во далечната [[1946]] година. Сите посетители секој ден од 8 до 12 и од 16 до 20 часот имаат можност да ги видат вредните експонати изложени во археолошкото, историското, етнолошкото и одделението за историја на уметноста. Музејот располага со околу 3000 експонати од кои во постановките се изложени 1000. Особен интерес привлекува етнолошкото одделение каде се изложени раскошни градски и селски носии како и ентериери уредени според старата велешка архитектура. Интерес привлекуваат и останатите поставки, особено археолошкото одделение кое изобилува со експонати пронајдени на археолошките наоѓалишта во регионот на Велес.<ref>[http://www.dnevnik.com.mk/?itemID=EE99187E8092F84D9ECA1EC1657823BE&arc=1 ''Подновена археолошката поставка во велешкиот музеј'']</ref> Народниот музеј располага и со три спомен куќи, меморијален комплекс во село [[Горно Врановци]] и спомен костурница. Во рамките на стратегијата за развој музејот предвидува отворање и на палеонтолошко одделение во кое ќе бидат конзервирани експонати од времето на палеолитот со кои изобилува регионот на Велес. [[Податотека:Stanbeni-zgradi-Veles-MK.jpg|мини|десно|Станбени згради во новиот дел на Велес]] ;'''Кино „''11 октомври“''''' Љубителите на филмската уметност, во Велес имаат можност да ги проследат најновите филмски хитови, но и евергрините во киното '''11 октомври'''. Киното располага со сала со капацитет од 550 седишта. Во летните периоди, кино проекциите се одвиваат на летна кино тераса адаптирана за овој период од годината. Филската уметност има долга историја во Велес. Во градот работеле и денес работат неколку режисери аматери кои претежно реализираат документарни и кратки филмови. Во Велес се реализирани и 7 проекта од македонската кинематографија. ;'''Центар за детско творештво „''Ѓоре Органџиев''“''' Во прилог на развојот на креативноста на децата и младите како и реализацијата на вонучилишни активности, во Велес работи Центарот за детско творештво „''Ѓоре Органџиев''“. Во центарот функционираат повеќе секции меѓу кои играорната група „''Буба Мари''“, балетската група „''Црни мачиња''“, ликовната секција и литературната секција. Овде децата имаат можност да изучуваат повеќе странски јазици и компјутерски вештини. Центарот кој располага со привлечен простор и сала за јавни настани е организатор на традиционалната манифестација „''Детски Рацинови средби''“.<ref>[http://star.dnevnik.com.mk/?pBroj=2624&stID=44601 ''Детски Рацинови средби'']{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ;'''Стрип центар на Македонија''' Со цел да се афирмира културата на стрипот и уметноста во [[Република Македонија]] како и да се организираат авторите на стриповите во нивните креативни активности, во [[2003]] година, во Велес е отворен ''Стрип центарот на Македонија''. Библиотеката на стрипови која располага со 6000 наслови на македонски, француски, англиски и српско хрватски јазик опфаќа повеќе од сто активни членови. Во центарот се организираат образовни работилници за почетниците, но и за еминентните цртачи. Често се организираат и изложби на стрипови. Центарот издава списанија за стрипови, а периодично издава и книги на стрипови засновани на народното творештво. Секоја година, во текот на ноември центарот организира меѓународен салон на стрипови.<ref>[http://www.ngocenters.org.mk/novosti_detail.asp?lang=mak&id=30 ''Изложба во Стрип Центар на Македонија'']{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Споменици === [[Податотека:Varnaliite vo Veles 025.JPG|мини|десно|Детаљ од куќа во комплексот Варналии]] ;'''[[Спомен-куќа на Кочо Рацин]]''' Куќата на еден од најголемите поети во периодот помеѓу двете светски војни [[Кочо Рацин|Коста Солев-Рацин]] во [[1962]] година е целосно реставрирана. Приземјето е изградено од камен, на катот доминира фасада со бела боја, а покривот е висок и покриен со ќерамиди. Двокрилна порта од дрво води во тремот решен како мал простор кој ги спојува катот, фурната, чардаците и грнчарската работилница. Работилницата има голема површина, а во нејзинот под има мала скривница. Чардакот на куќата е споен со фурната. На спротивниот крај чардакот со скали води кон повисок чардак. Во спомен куќата на Рацин денеска се наоѓаат негови оригинални ракописи и голем број други спомени за неговиот живот и дело.<ref>[http://www.dnevnik.com.mk/?itemID=8DDD804F14F3E44ABF9F714914D15994&arc=1 ''Обновени куќата и поставката на Кочо Рацин'']</ref> ;'''[[Спомен-куќа на Васил Главинов]]''' [[Спомен куќа]]та на првиот [[пропагатор]] на социјалистичките [[Идеја|идеи]] во [[Македонија]] [[Васил Главинов]], денес е [[музеј]] посветен на неговиот живот и дело. [[Куќа]]та се смета за еден од најубавите белези на старатa велешка [[архитектура]].<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.kontrapunkt-mk.org/slevanje/arhiva/20031224/maraton2.htm |title=''Велес, Спомен куќа на Васил Главинов: Александар Ботев, Вид(ови), изложба, промоција на "Елементи"'' |accessdate=2009-02-15 |archive-date=2009-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090106135906/http://www.kontrapunkt-mk.org/slevanje/arhiva/20031224/maraton2.htm |url-status=dead }}</ref> На првиот кат од куќата се наоѓа чардакот кој од левата страна продолжува во гостинска одаја. Од десната страна на [[чардак]]от има две други простории. Гостинската одаја има врата со правилна форма. [[Прозорец|Прозорците]] се со хоризонтални и вертикални пречки, а завршуваат во [[Барок|баркона]] [[форма]]. На вториот кат се наоѓа чардак со неправилна форма. ;'''[[Спомен-куќа на Јордан Хаџи-Константинов Џинот|Спомен-куќа на Јордан Хаџи Константинов-Џинот]]''' Спомен куќата на еден од најзначајните македонски [[Просветителство|просветители]] и [[Преродбеник|преродбеници]] [[Јордан Хаџи Константинов-Џинот]] е изградена на левата страна на [[река]]та [[Вардар]], во велешкиот [[сокак]]. Куќата се одликува со специфична [[староградска архитектура]] во која доминираат ѕидови од кршен камен, жолта фасада, дрвени столбови и [[Дрво|дрвена]] ограда со тобозани. Чардакот е динамичен, на три нивоа и во квадратна форма се надвиснува над високиот камен. Поради специфичната [[староградска архитектура]] и [[Историја|историското]] значење на куќата на еден од најголемите преродбеници, [[Министерство за култура|Министерството за култура]] и Заводот за заштита на спомениците на културата оваа куќа ја прогласија за [[споменик на култура]]та. Општина Велес тековно работи на реставрација на куќата која ќе биде претворена во спомен музеј посветен на животот и делото на Јордан Хаџи Константинов-Џинот.<ref>[http://www.porta3.com.mk/index.php?option=com_content&task=view&id=748&Itemid=46 ''Внатрешно уредување на спомен-куќата на Јордан Хаџи Константинов-Џинот во Велес'']</ref>[[Податотека:Clock tower (Veles) X5.JPG|мини|десно|Улица во Велес со градскиот саат]] ;'''[[Градски саат (Велес)|Градски саат]]''' Изградена во првата половина на [[18]] [[век]], [[кула]]та во централното градско подрачје на Велес служела како осматрачница за отоманските власти. Кон крајот на [[18]] век, во периодот на преродбата во Велес, кулата била претворена во градски саат. Оттогаш камбанаријата на часовникот е постојан потсетник за времето за граѓаните на Велес. Со својата специфична [[архитектура]], оваа градба од камен со раскошен врв денес е неодминлив симбол на Велес, присутен и на [[грб]]от и [[знаме]]то на [[град]]от. [[Кула]]та овозможува убав поглед на централното градско подрачје.<ref>[http://galerija.velesonline.com/displayimage.php?album=3&pos=32 ''Галерија на слики од кулата'']{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[Ентериер]]от кој е израз на древната игра на дрвото и каменот ја прави оваа туристика атракција уште поинтересна. Градскиот саат кој им одолеал на вековите, веднаш го привлекува вниманието на љубителите на специфичната урбана [[архитектура]]. ;'''Спомен костурница''' Импозантниот споменик изграден во [[1979]] година веднаш над влезот во Велес, од неговата десна страна, е вечен дом на стотина велешки борци кои во втората светска војна загинале за остварување на вековниот сон за слобода на македонскиот народ. Споменикот, изграден во форма на [[афион]]ов цвет е дело на академскиот вајар [[Љубомир Денковиќ]] и архитектoт [[Саво Суботин]] од [[Србија]]. Во централниот дел на внатрешноста е поставен симболот на слободата во форма на расцветано дрво, додека по сите страни од ѕидовите е распослан најголемиот мозаичен комплекс во Македонија, дело на академскиот сликар [[Петар Мазев]]. На вкупна површина од 220 м², преку една композиција составена од пет слики, авторот ја насликал историјата на македонскиот народ од Илинденската епопеја преку социјалните превривања меѓу двете светски војни,периодот на народно ослободителната војна и сенародното востание, сè до победата над фашистичкиот окупатор, повоената изградба на Македонија и слободата како врвна придобивка. Мозаикот е направен од природен и вештачки камен од венецијанска паста, во повеќе бои, преку кои едни од други се одвојуваат симболите и формите. [[Податотека:Spomenik na Gemidžiite vo Veles 07.jpg|алт=Спомен обележје посветено на Гемиџиите|лево|мини|272x272пкс|Спомен обележје посветено на [[Солунски атентати|Гемиџиите]]]] '''Споменик на Гемиџиите''' На левиот брег на реката [[Вардар]], на уредено плато на кејот се издига споменикот посветен на Гемиџиите. Споменикот е поставен во чест на големиот јубилеј „100 години Илинденско востание - 100 години македонска државност“. Импозантниот споменик висок 6,5 метри, претставува сплет од 12 зраци што ги симболизираат дванаесетмината [[Гемиџии]], кои во предвечерјето на [[Илинденското востание]] ги извршија познатите [[Солунски атентати]], во обид да го свртат вниманието на [[Европа]] кон [[македонското прашање]]. Споменикот е дело на академскиот вајар [[Станко Павлевски]]. Крај споменикот е поставена плоча со имињата на гемиџиите на која е испишана нивната историска порака „'''''Се арчиме за Македонија'''''“.[[Податотека:Кочо Рацин -Велес.jpg|алт=Споменик на Кочо Рацин во Велес|мини|Споменик на [[Кочо Рацин]] во Велес]] ;'''Споменици на Кочо Рацин''' Во чест на патронот на велешката Гимназија, во [[1968]] година на [[Кочо Рацин|Кочо Солев Рацин]] во неговиот роден град за првпат му е поставен споменик. Споменикот е дело на академскиот вајар [[Димко Тодоровски]] кој преку преку натприродната големина на фигурата на Рацин направил обид за претставување на големината на македонскиот народ. Изработен е од глина и излиен во бронза. Традиционално пред него секоја година во Велес започнува меѓународната средбата на поетите посветена на делото на ненадминливиот поет и револуционер. И во центарот на Велес, наспроти градскиот саат се издига споменик на основоположникот на современата македонска поезија Кочо Солев Рацин. Споменикот поставен во [[2002]] година е дело на акдемик [[Томе Серафимовски]]. Висок е 2,80 метри и тежок 500 килограми. Фигурата на Рацин е излеана во бронза. Споменикот е донација на македонскиот стопанственик [[Трифун Костовски]]. === Културно-општествени манифестации === ;'''Меѓународна поетска манифестација „''Рацинови средби''“''' Од [[1964]] година, Велес е домаќин на поетите од [[Балкан]]от кои, во родниот град на основоположникот на современата македонска поезија и литература [[Кочо Рацин]], го слават битот на поетскиот збор.<ref>[http://www.a1.com.mk/vesti/default.aspx?VestID=80339 ''Во Велес се одржуваат 44-тите Рацинови средби''] -А1 Телевизија</ref> Покрај презентацијата на поетското творештво во рамките на манифестацијата „Рацинови Средби“ се одржуваат и научни собири посветени на животот и творештвото на Рацин. На манифестацијата традицинално се доделува [[Рациново призние]] за најуспешно литературно остварување помеѓу две манифестации како и почесното Рациново признание кое се доделува за научни трудови, преводи и други дела посветени на творештвото на Кочо Рацин. Секоја година манифестацијата се збогатува со разни содржини како настапи на истакнти музички уметници, изложби, саеми на книги. На нив учествуваат музичари и групи од Македонија и од соседството. ;'''Мегународен фестивал на античка драма „''Стоби''“''' Со цел да се зачува традицијата на античкиот театар, со изведба на антички театарски текстови на древната сцена во [[Стоби]], од [[1992]] година, на иницијатива на глумците при велешкиот театар, во летните периоди се одржуваат претстави во античкиот амфитеатар.<ref>[http://www.macedonium.org/Macedonium.aspx?jazik=2&kid=4&pid=11&ppid=152&tid=1852 ''Меѓународен фестивал на Античка драма „Стоби“'']</ref> Од [[2001]] година оваа традиција прерасна во '''''Меѓународен фестивал на античка драма''''', која секоја година привлекува сè поголем број на театарски уметници од светот. Фестивалот е атракција не само за велешани, туку и за љубителите на театарот од целата држава за што сведочи огромниот број на посетители кој се движи од 2500 до 3000 по претстава. На фестивалот традиционално се доделува '''наградата за најдобра претстава''', '''наградата за режија''' како и наградите '''најдобри глумци'''.<ref>[http://www.a1.com.mk/vesti/default.aspx?VestID=66337 ''Доделени наградите на фестивалот на античка драма „Стоби“'']</ref> Древната сцена во Стоби е особено привлечна за театарските уметници поради можноста за создавање на вистински спектакли во древниот амбиент на античкиот амфитеатар и оживување на текстовите на [[Софокле]], [[Аристофан]], [[Еврипид]] и други [[антички писатели|антички автори]]. [http://kadmusarts.com/festivals/5244.html Мрежно место на фестивалот] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090323000659/http://kadmusarts.com/festivals/5244.html |date=2009-03-23 }} ;'''Меѓународен фолкорен фестивал „''Велес''“''' Долгата традиција на негување на македонскиот фолклор во Велес ги поттикна културните работници да го основаат Меѓународен фолклорен фестивал „Велес“. Првото издание на фестивалот се одржа во '''2004''' година со учество на фолклорни ансамбли од Македонија, [[Република Бугарија]], [[Словенија]], [[Србија]] и [[Црна Гора]]. Фестивлот го привлече интересот на јавноста со богатиот фолклорен колорит на народите и убавината на народното музичко творештво што фолклорните ансмбли ги презентираат на повеќе локации во градот. Особено внимание кај посетителите привлекува дефилето на учесниците на фестивалот низ велешките улици.<ref>[http://www.culture.in.mk/story_mk.asp?id=14849&rub=44 Министерство за култура на Македонија]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ;'''Сликарска колонија „''Еко-Арт''“''' Од [[1998]] година, на иницијатива на домот на културата во Велес, во живописните предели на село [[Горно Врановци]], традиционално се одржува меѓународната сликарска колонија „Еко арт“. Оваа меѓународна ликовна мнифестација е поттикната од желбата на уметниците да помогнат во решавањето на еколошките проблеми на велешани. Учесниците на колонијата имаат можност во услови на крактеристични природни амбиенти да создаваат дела со длабока еколошка порака, вградувајќи во нив елементи од непосредниот урбан и природен амбиент на градот и околината. Колонијата го привлекува интересот на голем број уметници од Балканот и пошироко чии дела се изложуваат на постановка посветена на делата создадени на оваа сликарска колонија. === Културно-уметнички друштва === ;'''Ансамбл „''Распеани Велешани''“''' Ансамблот „Распеани Велешани“ е основан во [[1971]] година. Пејачката група на ансамблот денеска брои 30 активни членови, а музичката група-чалгијата, шестмина. Ансамблот ја негува [[староградската песна]] од Велес и велешко, како и од повеќе региони на Република Македонија. Музичката група на ансамблот свири на оригинални инструменти меѓу кои преовладуваат [[кларинет]], [[виолина]], [[дајре]], [[џумбуш]] и [[ут (музички инструмент)|ут]]. Ансамблот „Распеани Велешани“ учествувал на повеќе реномирани фестивали во земјава и на просторите на поранешна [[Југославија]]. Тој има освоено повеќе престижни награди меѓу кои и прва награда grand prix на фестивалот „[[Илинденски денови]]“ одржан во [[Битола]], во [[2002]] година. „Распеани Велешани“ имаат издадено две лонг плеј плочи и едно цд со изведба на староградски песни.<ref>[http://star.dnevnik.com.mk/?pBroj=2442&stID=32875 ''Чалгијата го одушевила и султанот'']{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ;'''КУД „''Керамичар''“''' Ансамблот Керамичар е основан во [[1954]] година. Денес тој брои 250 членови, повеќето ученици и студенти. Ансамблот Керамичар досега одржал повеќе од 3.500 концерти. Има учествувано на голем број фестивали, културни манифестации, прослави и ревии на музика. Благодарение на квалитетот на неговата програма, тој е добитник на многу награди, признанија и плакети. За својот настап на манифестацијата ММФ, во [[Дижон]], [[Франција]], ансамблот ја доби наградата сребрен гердан. Керамичар има објавено неколку плочи на народни песни и ора. Во рамките на своите настапи, ансамблот ги презентира нарродните носии кои се одликуваат со богат колорит. На носиите, доминираат црвената и црната боја кои се исткаени на бела основа. Македонскиот народ ги зачувал овие носии низ својата историја. Со голем ентузијазам, младите луѓе учествуваат во активностите на ансамблот и се грижат за ритмот и народните песни и ора на македонскиот народ.<ref>[http://www.lisica.mk/?statija=84 ''Играорците од КУД Керамичар заминаа за Хрватска'']{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ;'''КУД „''Коле Неделковски''“''' Културно уметничкото друштво „Коле Неделковски“ кое го носи името на еден од најеминентните велешки поети и револуционери, постои и работи повеќе од 18 години. Денес ова друштво опфаќа повеќе од 250 активни членови кои работат во неколку секции. Во рамките на друштвото работи и балетската група „'''Анабела'''“ која негува модерен балет. КУД „Коле Неделковски“ има учествувано на голем број фестивали во повеќе земји меѓу кои [[Шпанија]], [[Германија]], [[Турција]], [[Романија]], [[Словачка]], [[Бугарија]] како и во [[Словенија]], [[Србија]], [[Црна Гора]], [[Босна и Херцеговина]], [[Хрватска]] и др. Репертоарот на друштвото ги опфаќа ората [[Комитско]], [[Калајџиско]], ората од источниот регион на [[Повардарие]]то, егејски ора, [[Водарки]], [[Бувчанско оро]] и голем број други ора и песни.<ref>[http://www.lisica.mk/?statija=475 ''Во Велес се пее, игра и танцува'']{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Архитектура == Од крајот на [[XVIII век|XVIII]] до почетокот на [[XX век]], како резултат на развојот на трговијата и миграцијта на неимарските тајфи, во Велес се развива специфична градска архитектура. === Комплекс „Варналиите“ === [[Податотека:Varnaliite vo Veles 02.jpg|мини|десно|Куќа од комплексот Варналиите]] ;'''Куќата на Паунови''' Изградена е во [[1868]] година, во месноста Варналиите. Основата на куќата е правилна и се развива во три нивоа. Куќата е пространа, составена од приземје и два ката. На неа доминира чардакот и прозорците. Особено е впечатлив е ентериерот во кој доминираат детали од традиционалното градителство. Со цел да се долови впечатокот на традиционалната градска архитектура општина Велес ја реставрираше фасадата на куќата на Паунови. ;'''Куќата на Тренчови''' Изградена е истовремено со куќата на Паунови. Поради специфичниот терен, куќата е отворена кон улицата со тесна фасада и покрај приземјето има уште два ката. Приземјето и првиот кат се направени од камен. На вториот кат доминираат прозорците, архитектонската графика и опшивниот венец. Архитектонското решение на вториот кат е особено впечатливо и во него доминира одаја со седум прозорци свртени кон улицата. Фасадата на куќата чиј ентериер е исполнет со традициолно изработена покуќнина е реставрирана. ;'''Куќата на Прнарови''' Изградена е во [[1868]] година на три нивоа со специфична неправилна форма во основата. Поплочениот двор на приземјето е отворен простор поврзан со улицата. Централно место во архитектонското решение зазема чардакот кој ги спојува сите одаи . На вториот кат доминираат големи прозорци и исфрлена стреа со декоративни елементи на флора и фауна која завршува во покривот. Обновената фасада на куќата на Прнарови се одликува со [[еркер]]но исфрлени катови. === Останати позначајни архитектонски белези === ;'''Куќите на Ѓоргови''' Сместена во центарот на Велес, куќата на семејството Ѓоргови е изградена во [[1930]] година по примерот на европскиот модел на градска куќа од тој период. Куќата има јавно приземје, два приватни станбени катови и мансарда. Веднаш до неа се наоѓа втората куќа на семејството Ѓоргови, изградена во [[1928]] година, исто така, по европски модел на градска куќа со приземје и два ката. Основата на куЌата е асиметрична , а фасадата симетрична и убаво обликувана, со венец околу прозорците. ;Куќата на Шукареви Изградена е во [[1927]] година во центарот на Велес и се смета за еден од најубавите објекти во Велес. Оваа куќа се одликува со симетрична фасада, со специфични декоративни елементи. Во централниот дел доминираат завршните елементи со декоративна пластика, полна ѕидана ограда и ковано железо. Денеска фасадта на куќата е обновена. Куќата има јавно приземје во кое се сместени продавници и приватни станбени катови со завршеток од таван или мансарда. Малтерисаната фасада во окер жолти тонови е обновена. === Велешко кале === Повеќе од две илјади години имало живот на велешкото Кале, од рано христијанскиот период, па сѐ до средината на [[19 век|XIX век]], покажуваат археолошките истражувања на овој простор. Тој не е така познат како другите слични простори во земјава, но наспроти нив тука имало богат живот кој е малку истражуван. Наоѓалиштето лежи над манастирот Св. Димитрија, а под него се реките Вардар и Тополка и според археолозите, најстарите велешани потекнуваат од овде. Првата населба или стариот град Велес датира од раноримскиот период. Подоцнежните истражувања говорат дека на овој простор имало жители до [[19 век|XIX век]], кога според пишаните податоци се иселува последниот човек. Се смета дека ова место во почетокот се нарекувало [[Волос]], по словенскиот [[Велес (бог)|бог на шумите]], кои ги имало во изобилие во неговата околина, така и спротивниот рид го добил името поврзано со дрвјата и огнот Св.Илија - громовник. Каде има и шума, има и стока, па како остаток на тоа време, половина град и денес го одбележува христијанскиот празник Св.Никола кој во словенската митологија бил заштитник на стоката. Во калето се одвивал богат живот, разбирливо бидејќи бил на крстосница и на важно стратешка локација. Тој може да биде многу посетено туристичко место. Има проект и елаборат, но досега не се обезбедени средства за негова реализација. Ова се смета како контра тврдење дека градот Вила Зора се наоѓал во [[Овче Поле|Овчеполието]], а не тука. == Општествени установи == === Образование === Во Велес има [[:Категорија:Основни училишта во општина Велес|6 основни училишта]], [[:Категорија:Средни училишта во Велес|4 средни училишта]] во кои годишно се образуваат околу 3.176 ученици и едно училиште за образование на деца со лесни пречки во развојот. Потреба од проширување на образовните капацитети постои во насока на високото образование. Во градот делува и работнички универзитет за дообразование, учење на занаети, странски јазици и нижо музичко училиште, а постои и интернат за сместување на ученици од средното образование. За предучилишно образование постојат и работат 6 организациони единици на предучилишната установа „Димче Мирчев“. Во градинките се опфатени околу 650 деца, а просториите во кои престојуваат се естетски уредени, адекватни и и одговараат на педагошките барања и норми. ==== Високо образование ==== Установи за високо и више образование во Велес, за првпат се отворени по Втората светска војна, кога била отворена и вишата хемиска школа. Во денешно време со политика на дисперзирање на студии на македонските универзитети во Велес, работат дисперзирани студии на Правниот Факултет „Јустинијан Први“ од [[Скопје]], како и на факултетот за туризам и техничко-технолошкиот факултет при универзитетот „Св. Климент Охридски“ од [[Битола]]. ==== Средно образование ==== * [[Гимназија "Кочо Рацин" - Велес|Гимназија "Кочо Рацин"]] * [[ОСУ "Јовче Тесличков" - Велес|ОСУ "Јовче Тесличков"]] * [[УСО "Коле Неделковски" - Велес|УСО "Коле Неделковски"]] * [[ССОУ "Димитрија Чуповски" - Велес|ССОУ "Димитрија Чуповски"]] ==== Основно образование ==== * [[ОУ "Благој Кирков" - Велес|ОУ "Благој Кирков"]] * [[ОУ "Блаже Коневски" - Велес|ОУ "Блаже Коневски"]] * [[ОУ "Васил Главинов" - Велес|ОУ "Васил Главинов"]] * [[ОУ "М. Овчарова" - Велес|ОУ "М. Овчарова"]] * [[ОУ "Трајко Андреев" - Велес|ОУ "Трајко Андреев"]] * [[ОУ "Кирил и Методиј" - Велес|ОУ "Кирил и Методиј"]] * [[ОУ "Јордан Хаџи-Константинов Џинот" - Велес|ОУ "Јордан-Хаџи Константинов Џинот"]] === Цркви и манастири === [[Податотека:St Panteleimon Church Veles.jpg|мини|десно|250п|Градската [[соборна црква]] Св. Пантелејмон]] Од досегашните познати историски податоци се дознава дека Велес имал свој епископ за време на [[Охридска архиепископија|Охридскиот архиепископ]] [[Димитар Хоматијан]] ([[1216]] — [[1234]]). Сепак до [[1661]] г. нема сигурни податоци за другите велешки епископи. Постојат повеќе причини зошто е тоа така: на прво место е влијанието на политичките околности, а потоа, се разбира и црковните состојби во Охридската архиепископија. Епископите често биле присилно сменувани, од кои некои биле само по една година. Но од втората половина на [[17 век|XVII век]] веќе се познати приличен број имиња на велешки епископи. Најстар историски извор за антитурското раздвижување во Велес постои од крајот на [[16 век|XVI век]]. Бунтот бил предводен од страна на тогашниот Охридски архиепископ [[Варлаам]], кој на Архиепископскиот престол дошол по смртта на [[Атанасиј I]], познатиот организатор за кревање на општобалканско востание за чија реализација барал помош од европските држави. Архиепископот Варлаам по сè изгледа активно продолжил по стапките на својот претходник, но сето тоа било со краток век. Во [[1598]] година, бил фатен и погубен од [[јаничари]]те во Велес. Денес градот Велес е седиште на [[Повардарска епархија|Повардарската епархија]] при [[МПЦ]]. ;'''Св. Пантелејмон''' {{Главна статија|Црква „Св. Пантелејмон“ - Велес}} Градската [[соборна црква]] Св.Пантелејмон се наоѓа југозападно од градот, на неколку стотини метри оддалечена од последните куќи во една длабнатина. Теренот, на кој е поставена, прилично е стрмен, особено од западната страна, каде што над црквата високо се издига ридот [[Вршник]], а од источната стрмо се спушта во [[Велешка Клисура|Велешката клисура]], дури до брегот на [[Вардар]] и главниот пат кон југ. Заради тоа соѕидана е подлога за црквата, а како бедем од источната страна изграден е потпорен ѕид од деклан камен, како кај одбранбените тврдини. Во дворот на црквата, при самиот влез, поставена е камбанаријата, а десно од неа во правец на црквата се изградени неколку зградички, кои служат за разни потреби. Камбанаријата е подигната во 1904-1905 година, за која цел дотогаш служеле црковните клепала. Црквата има два влеза: еден од север, а другиот од југ. Што се однесува до постанокот на црквата Св.Пантелејмон има повеќе верзии. Тие се засноваат, главно, на народното кажување и на извесни предметни сведоштва. На прво место, како непобитен факт, е тоа дека денешната црква е од поново време, а старата, која постоела како мала црквичка, можно е во старо време да служела како манастир на Стар Велес. Во секој случај, нејзиниот денешен изглед датира од [[1837]]-[[1940]] година. Идејата за обновување на црквата се родила од самата потреба. За време околу 4 години (1837-1840) црквата била оспособена за богослужба. Во таа година црквата била осветена од велешкиот владика Игнатиј. При осветувањето на црквата, извршено на [[9 август]] [[1840]] година, на владиката му помагал месниот свештеник '''поп Грујо''', кој во исто време заедно со '''Хаџи Ѓорѓи Дрндар''' бил најзаслужниот човек за изградбата на црквата. Дефинитивното довршување на црквата траело сè до [[1847]] година, а во [[1849]] година е поставено клепалото. ;'''Успение на Пресвета Богородица''' {{Главна статија|Црква „Успение на Пресвета Богородица“ - Велес}} [[Податотека:Crkva-Sveta-Bogorodica-Veles-MK.jpg|мини|десно|Црквата „Успение на Пресвета Богородица“]] Црквата Св.Богородица се наоѓа на источната страна од градот во месноста '''Дервен''', каде што порано живееле извесен број [[власи|влашки семејства]], така што и нивната улица почнале да ја викаат “''Влашко маало''”. Надворешниот изглед на црквата не е впечатлива архитектура, повеќе личи на поголема зграда, отколку на црква, па според тоа и не припаѓа на некој посебен црковен стил. Најболно прашање за Власите било тоа што тие немале своја црква. Бидејќи во [[1874]] година не успеале на присилен начин да ја присвојат црквата Св. Спас, во [[1882]] година започнале со градењето на своја црква- Св. Богородица. Оваа година е втисната и на сребрениот крст за рачна употреба, а кој подолго време се наоѓа на светиот престол во олтарот на црквата, како дар од некој член на влашкото семејство Дочеви, кои имале аптека во Велес. На завршните работи во [[1905]] година и овде работела тајфата на прочуениот мајстор Дамјан, синот на Андреја, мајстор градител од семејството Рензовци-Зографовци во Велес. Најпосле Власите се здобиваат со своја црква, Св.Богородица, која населението ја нарекло “Влашка црква”. Уште од самиот почеток богослужението во неа се вршело на грчки јазик со одобрение и благослов од владиката во Велес. За прв парохијски свештеник бил поставен Димитриј Бога, член на семејството Бога, од кое потекнува и добротворот Чекрдак. На тоа место како протојереј, Димитриј останал сè до [[1915]] година. Инаку, грчката служба во црквата престанала уште во [[1912]] година по одењето на [[Турци]]те од [[Македонија]], бидејќи новопоставените свештеници не знаеле грчки. За успехот на црквата и нејзиниот углед најголема заслуга има нејзиниот голем добротвор Михајло Чекрдак. Потоа треба да се спомнат имињата на питропите, кои секогаш совесно ја вршеле својата работа и секогаш биле активни соработници на црковните лица. ;'''Црква Св. Спас''' {{Главна статија|Црква „Св. Спас“ - Велес}} Во подножјето на ридот [[Рамина]] е изградена црквата Св.Спас. Таа е во непосредна близина на градот, југоисточно, само на стотина метри оддалечена од последните градски куќи. Како таква, таа има отоврен видокруг кон долината на [[Вардар]] од задната страна и претставува спротивност на црквата Св.Пантелејмон, која се наоѓа на западната страна преку Вардар. [[Васил К’нчов]] вели дека на местото на Св.Спас некогаш постоела мала црквичка, односно да служела и како манастир. И во Енциклопедијата на лексикографскиот завод се спомнува дека таа потекнува уште од [[14 век|XIV век]], а била обновена во [[19 век|XIX век]]. [[Христо Чочков]] подолго време се занимавал со историјата на овој град, и според него црквата Св.Спас потекнува од [[17 век|XVII век]] како претходница на спротивната црква Св.Пантелејмон. ;'''Црква Св. Никола''' {{Главна статија|Црква „Св. Никола“ - Велес}} [[Податотека:Црква “Св.Никола”, Велес.jpg|мини|десно|Црквата „Св. Никола“]] Малата црквичка Св. Никола е доградена на околу стотина метри јужно од манастирот Св. Димитрија, над висната над самиот пат, кој кривулесто се провлекува кон [[Градско]]. Како и другите мали храмови, така и овој, посматран од надворешната страна ни малку не прилега на црква, туку како на некоја одбранбена тврдина, чија големина изнесува околу 20 м². Според мислењето на постарите Велешани, слични црквички по облик и димензија, постоеле и по други места на Велешко како и во Стариот Град. Инаку ни за овој храм како и за спомнатите не постојат историски податоци.Се смета дека и оваа црква му припаѓала на некој манастир, а веројатно на манастирот Св. Димитрија, во чија близина и се наоѓа. Инаку, што се однесува до нејзиното потекло, ако овој храм се спореди со другите од оваа област и нивните фрески по ѕидовите, може да се констатира оти храмот потекнува веројатно уште од [[10 век|X век]], или нешто подоцна. До таков заклучок доаѓаат уметниците и археолозите, кои црквичката ја идентификуваат со [[Маркова Меана]]. ;'''Манастир Св. вмч. Димитрија''' {{Главна статија|Манастир „Св. вмч. Димитрија“ - Велес}} [[Податотека:Црква “Св.Димитрие”, Велес (2).jpg|мини|десно|Црквата „Св. Димитриј“]] Манастирот Св.„Димитрија“ се наоѓа на околу два километра јужно од градот, на десната страна од реката Вардар, под реката [[Тополка]], која се влева во Вардар. Во секој случај постанокот на манастирот датира од постаро време, за коешто ни сведочат извесни историски податоци, запишани од повеќе патописци, историчари, археолозии раскажување на постари луѓе. Но, како и да е, предност за постанокот на манастирот му се дава на средновековието.Не може да се негира и претпоставката оти овој храм потекнува од многу постаро време, кога уште постоел стариот град Вилазора. Само, се разбира, тогашното постоење на манастиорот, не можело да ги има денешните димензии, од [[14 век|XIV век]], кога го обновил властелинот на [[цар Душан]], Раденко со својата мајка. До таков заклучок се доаѓа преку арехеолошките и други наоди во [[5 век|V]] и [[6 век|VI век]], кога во близината на Вилазора постоеле и други храмови, како што е епископската базилика во Стоби, потоа и базиликата Св. Јован Крстител која потекнува, можеби и од поранешното време. Интересна појава кај овој манастир претставува и самата камбанарија, која е поврзана со манастирската црква и изгледа како да е нејзин составен дел од западната страгана.До средината на овој век, нешто по завршувањето на [[Втората светска војна]], споредните манастирски згради во дворот, служеле како конаци и магацински простории. Од источната страна по сета должина на манастирскиот двор север-југ постоеле две згради составени од приземје и кат. Во приземјето се засолнувала стоката на селските гости, кои доаѓале на манастирската слава Св. Димитрие, првиот петок по [[Велигден]], и во други поголеми празнични денови. ;'''Црква Св. Петка''' {{Главна статија|Црква „Св. Петка“ - Велес}} [[Податотека:Sveta Petka - Veles.jpg|мини|десно|Црквата „Св. Петка“]] Се наоѓа на југ од градот, од десната страна на патот за Градско. Ова здание првин, беше Параклис, за некаде во деведесеттите години од минатиот век да се преуреди и догради во помала црква. Постоењето на Параклисот не е точно утврден, но се претпоставува дека е од понов период. ;'''Црква Св. Недела''' {{Главна статија|Црква „Св. Недела“ - Велес}} Оваа црква добро е запазена, така што голем дел од градското население ја посетува, главно на [[Цветници]], [[Велики Петок]] и секоја не дела во времето од [[Велигден]] до [[Спасовден]]. Црквата се наоѓа на десната страна од реката Тополка, при нејзиното устие во Вардар, а на околу 300 метри северозападно од манастирот Св. Димитрија. Поставена е на една нерамна карпеста височина, прилично стрма над брегот од реката. Во однос на „Калето" од Стариот Град, таа се наоѓа на неговиот северен крај, на кој, изгледа, во свое време му служела како храм, за кој биле изградени и многу други верски објекти, од кои денес нема ни трага, а само спомени кај народот дека тие постоеле. И овој изгледа како нов поради зачуваноста и надворешииот облик, така што по се личи оти, како и двата спомнати, потекнува од време на византискиот период. И тој, е граден на ист начин и од таков материјал како и другите такви цркви. ;'''Црква Св. Ѓорѓи''' {{Главна статија|Црква „Св. Ѓорѓи“ - Велес}} [[Податотека:Sv. Georgij vo Veles 07.jpg|мини|десно|Црквата „Св. Ѓорѓи“]] Се наоѓа на северно-источната страна од градот, во месноста [[Прцорек]]. Таа по надворешниот изглед не се разликува од куќите околу неа додека внатрешноста целосно личи на црковен објект, бидејќи има олтар, иконостас и повеќе икони. За времето кога е направена нема точни податоци. Според едни извори таа е направена во [[1740]] година, а според други [[1766]]. Вториот податок е земен од годината на една икона во црквата Св. Богородица за која се смета дека е најстара икона во Велес. Оваа црква служела и како училиште во кое се изучувал македонскиот јазик и писмо кои во тоа верме биле забранувани и напаѓани од грчката, турската, бугарската интелегенција која пак имала цел да го претопат македонското население. Се наоѓа на околу 2 километри јужно од градот , на десната страна од реката Вардар, под реката Тополка која се влева во Вардар. *[[Црква „Св. Кузман и Дамјан“ - Велес|Црква „Св. Кузман и Дамјан“]] — се наоѓа во дворот на градската болница; *[[Црква „Св. Кирил и Методиј“ - Велес|Црква „Св. Кирил и Методиј“]] — се наоѓа во Младинскиот парк во центарот на Велес; *[[Црква „Св. Јован Крстител“ - Велес|Црква „Св. Јован Крстител“ (Маркова Меана)]] — најстарата средновековна црква која се наоѓа крај Вардар во дворот на крзнарската фабрика „Димко Митрев“ на јужниот излез на Велес; *[[Црква „Св. Наум Охридски“ - Велес|Црква „Св. Наум Охридски“]] — се наоѓа во непосредна близина на црквата „Успение на Пресвета Богородица“;<ref>[http://www.povardarska-eparhija.org.mk/pe//index.php?option=com_content&task=view&id=1643&Itemid=32 ''Започна изградбата на храмот „Св. Наум“'']</ref> *[[Црква „Св. Јован Крстител“ - Тунел|Црква „Св. Јован Крстител“]] — се наоѓа во наделбата Тунел. Камен темелник осветен на [[30 август]] [[2015]];<ref>[http://www.povardarska-eparhija.org.mk/pe/index.php?option=com_content&task=view&id=1800&Itemid=104 ''Слово на освет на камен темелник, Велес'']</ref> *[[Црква „Св. Климент Охридски“ - Велес|Црква „Св. Климент Охридски“]] — епархиски параклис. Се наоѓа во епархиското седиште;<ref>[http://www.povardarska-eparhija.org.mk/pe//index.php?option=com_content&task=view&id=1834&Itemid=32 ''Прослава на патронот во епархискиот параклис'']</ref> *[[Црква „Св. Гаврил Лесновски“ - Велес|Црква „Св. Гаврил Лесновски“]] — прва црква посветена на [[Свети Гаврил Лесновски]] во Македонија; == Археолошки наоѓалишта во градот == * [[Винарска Визба (Велес)|Винарска Визба]] — некропола од римско време * [[Велешка тврдина]] (Кале) — градиште од доцноантичко време * [[Петрова Чешма (Велес)|Петрова Чешма]] — могила од римско време == Населби и урбани заедници == Согласно Законот за локална самоуправа досегашните месни заедници се организираат како урбани заедници. За да може да се организираат за решавање на заедничките потреби на граѓаните, мора точно да се утврди опфатот на урбаните заедници, па дури потоа да пристапи кон формирање на Совети на урбани заедници и Совети на месните заедници. Во Велес постојат вкупно 14 урбани заедници. Велес е составен од следните населби: *[[Којник (Велешка населба)|Којник]], *[[Сар Маале (Велешка населба)|Сар Маале]] *[[Бузаана (Велешка населба)|Бузаана]], *[[Солено Чешмиче (Велешка населба)|Солено Чешмиче]], *[[Долни Дуќани (Велешка населба)|Долни Дуќани]], *[[Црна Џамија (Велешка населба)|Црна Џамија]], *[[Прцорек (Велешка населба)|Прцорек]], *[[Поток (Велешка населба)|Поток]], *[[Тунел (Велешка населба)|Тунел]], *[[Влашка Чешма (Велешка населба)|Влашка Чешма]], *[[Ќерамидна (Велешка населба)|Ќерамидна]], *[[Превалец]], *[[Рамина (Велешка населба)|Рамина]]. === Урбанистички развој на Велес === [[Податотека:Велес во Општина Велес.svg|мини|десно|300п|Велес со својата тековна урбана површина (бело) и принедлежното подрачје (сино), прикажани во рамките на [[Општина Велес]]]] Според урбанистичкиот развој градот може да се подели во два дела: стар и нов. Старото градско јадро на градот Велес се наоѓа на двата брега на реката [[Вардар]]. Овде може да се забележат старата карактеристична архитектура и познатите куќи, тесните, кривулести и стрмни улички, куќите начичкани по ридовите и двете најстари и главни велешки цркви. Новиот дел на градот се наоѓа на десната страна на реката [[Вардар]], северно и западно од старото градско јадро. Во овој дел се повеќе застапени станбените згради и висококатници, плански изградените семејни куќи, широките улици, индустриските и образовните установи. Изградбата на новиот дел започнала кон средината на шеесеттите години на XX век, во екот на индустријализацијата и преселбата село-град. Во најново време градот започнува да се шири и во рамнината на левиот брег на [[Вардар]] помеѓу [[Башино Село]] и населбата [[Прцорек (Велешка населба)|Прцорек]]. Овој предел се нарекува Речани или Шорка и во него раскошни куќи градат најбогатите велешки семејства. == Познати личности од Велес == {{Div col|cols=2}} * [[Кочо Рацин]] (1908 — 1943) — македонски поет, комунист и учесник во НОБ * [[Панко Брашнаров]] (1883 — 1951) — македонски револуционер и учител кој го отворил Првото заседание на [[АСНОМ]] * [[Тодор Христов - Офицерчето]] (1878 — 1903) — македонски револуционер, бугарски офицер, член и раководител на Македонската револуционерна организација, [1] учесник во Илинденското востание * [[Андреј Докурчев]] (1878 — 1907) — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно двиежење, член и војвода на Македонската револуционерна организација. * [[Миле Поп Јорданов]] (1877 — 1901) — македонски револуционер и просветен деец, учесник во македонското револуционерно движење, член, секретар и војвода на Македонската револуционерна организација * [[Љубомир Весов]] (1892 — 1922) — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, деец на Македонската револуционерна организација * [[Рајко Жинзифов]] — македонски преродбеник од XIX век * [[Јордан Хаџи Константинов-Џинот]] — македонски национален просветител, учител и прв драмски писател од XVIII век * [[Иван Георгов]] — педагог, научник, филозоф и историчар, четири пати ректор на [[Софиски универзитет|Софискиот универзитет]], основач и прв претседател на [[Македонски научен институт|Македонскиот научен институт]] * [[Васил Главинов]] — основоположник на социјалистичкото движење во [[Македонија]] * [[Димитар Матов]] — фолклорист и етнограф * [[Александар Танев]] (1863 — 1932) — генерал на бугарската армија, началник на коњичката дивизија со која учестува во Битката кај Велес, [[Прилеп]] и [[Битола]] во [[Прва светска војна|Првата светска војна]] * [[Андон Шулев]] (1874 — 1956) — правник и социјалист * [[Ѓошо Бојаџиев]] (1848 — 1878) — учител и собирач на народно творештво * [[Иван Крајничанец]] (1869 — 1942) — фармацевт, преведувач и собирач на народни умотворби * [[Алексо Мартулков]] (1878 — 1965) — социјалист и народен пратеник на македонското прогресивно движење во бугарското собрание * [[Милан Војницалија]] (1874 — 1939) — поет * [[Илија Кушев]] (1896 — 1922) — македонски револуционер, велешки војвода на Внатрешната македонска револуциона организација, член на Македонското студентско друштво „Вардар“. * [[Петар Михов]] (? — 1902) — член на [[ТМОРО]] * [[Ганчо Хаџи Панзов]] (1900 — 1936) — револуционер и поет * [[Богдан Поп Ѓорчев]] (25 мај 1904 — 15 јануари 1945, Велес) — македонски лекар, деец на ММТРО, соработник со фашистичкиот окупатор и жртва на комунистичкиот режим * [[Ризо Ризов]] (1878 — 1956 ) — дееец на [[ВМОРО]] * [[Бане Андреев-Ронката]] (1905 — 1980) — активист на комунистичкото, работничкото и студентското движење во Југославија и Македонија меѓу војните * [[Јордан Леов]] (1920 — 1998) — македонски раскажувач, романописец и драмски автор. * [[Цвета Илиева]] (р.1923) — учесник во НОВ на Македонија * [[Коца Алчева - Новакова]] (р.1917) — учесник во НОВ на Македонија * [[Нада Борисова]] (р.1922) — учесник во НОВ на Македонија * [[Веска Дусниева]] (р.1920) — учесник во НОВ на Македонија * [[Вера Бабунска]] (р.1920) — учесник во НОВ на Македонија * [[Галаба Бабунска]] (р.1906) — учесник во НОВ на Македонија * [[Павлина Бабунска]] (р.1904) — учесник во НОВ на Македонија * [[Васка Гачева|Васка Николова Гачева]] (1903 — 1961) — учесник во НОВ на Македонија * [[Костадинка Арсова|Костадинка Арсова Кусева]] (р.1916) — учесник во НОВ на Македонија * [[Маца Аџиристова]] (р.1913) — учесник во НОВ на Македонија * [[Стојна Бисинова]] (р.1918 — учесник во НОВ на Македонија * [[Савка Бондиќева]] (р.1926) — учесник во НОВ на Македонија * [[Родна Боцева - Филипова]] (р.1914) — учесник во НОВ на Македонија * [[Трајанка Бошковска]] (р.1924) — учесник во НОВ на Македонија * [[Марика Бунибарова]] (р.1918) — учесник во НОВ на Македонија * [[Слоботка Варналиева]] (р.1916) — учесник во НОВ на Македонија * [[Анѓа Вишинова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Менка Вучковиќ]] (р.1914) — учесник во НОВ на Македонија * [[Лилјана Гаврилска]] (р.1920) — учесник во НОВ на Македонија * [[Александра Гашева]] (р.1922) — учесник во НОВ на Македонија * [[Драга Гонева]] (р.1922) — учесник во НОВ на Македонија * [[Грозда Гонева]] (р.1922) — учесник во НОВ на Македонија * [[Деса Гочева]] (р.1925) — учесник во НОВ на Македонија * [[Родна Давкова]] (р.1898) — учесник во НОВ на Македонија * [[Марика Дамкова]] (р.1909) — учесник во НОВ на Македонија * [[Рахилка Данаилова]] (1912 — 1976) — учесник во НОВ на Македонија * [[Менка Данаилова]] (1919 — 2005) — учесник во НОВ на Македонија и прва генерација повоени наставници * [[Депа Депинова]] (р.1906) — учесник во НОВ на Македонија * [[Маца Димова]] (р.1908) — учесник во НОВ на Македонија * [[Вера Деспотовска|Вера Никола Деспотовска]] (р.1916 — ) — учесник во НОВ на Македонија и носител на Партизанска споменица од 1941 година * [[Марија Димова|Марија Лефкова Димова]] (1885 — 1966) — учесник во НОВ на Македонија и носител на Партизанска споменица од 1941 година * [[Васа Димова (Велес)|Васа Тодорова Димова]] (р.1890) — учесник во НОВ на Македонија * [[Никодинка Димчева]] (р.1916) — учесник во НОВ на Македонија * [[Ленче Домазетова]] (р.1926) — учесник во НОВ на Македонија * [[Василка Дуракова|Василка Димева Дуракова]] (1900 — 1969) — учесник во НОВ на Македонија * [[Родна Ѓоргова|Родна Илиева Ѓоргова]] (р.1913) — учесник во НОВ на Македонија * [[Вера Есенчева|Вера Ристова Есенчева]] (р.1923) — учесник во НОВ на Македонија * [[Румена Зафирова|Румена Љубева Зафирова]] (р.1920) — учесник во НОВ на Македонија * [[Николина Здравева|Николина Бочварова Здравева]] (р.1925) — учесник во НОВ на Македонија * [[Марика Здравева-Манева]] (р.1923) — учесник во НОВ на Македонија * [[Цвета Зафирова|Цвета Илиева Зафирова]] (р.1924) — учесник во НОВ на Македонија * [[Слоботка Игнова]] (р.1929) — учесник во НОВ на Македонија * [[Вера Илиева|Вера Андова Илиева]] (15 декември 1918-) — учесник во НОВ на Македонија и носител на Партизанска споменица од 1941 година * [[Руса Јанева-Гулистојанова]] (1891 — 1966) — учесник во НОВ на Македонија * [[Марија Јанковиќ|Марија Митрева Jанковиќ]] (р.1915) — учесник во НОВ на Македонија * [[Ленче Јованова-Журиќ]] (1921 — 1967) — учесник во НОВ на Македонија * [[Марика Јованова|Марика Караѓорѓева Јованова]] (р.1924) — учесник во НОВ на Македонија * [[Роза Јованова]] (р.1914) — учесник во НОВ на Македонија * [[Александра Јорданова|Александра Капчева Јорданова]] (1915 - ) — учесник во НОВ на Македонија * [[Рада Јорданова]] (р.1923) — учесник во НОВ на Македонија * [[Коца Јорданова]] (р.1924) — учесник во НОВ на Македонија * [[Сава Јосифова]] (р.1900) — учесник во НОВ на Македонија * [[Зора Капчева]] (р.1919-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Катарина Капчева]] (1883-1942) — учесник во НОВ на Македонија * [[Марија Каракостева]] (р.1905-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Борис Мајсторов]] (1935 — 2008) — македонски глумец, режисер и драматург. * [[Боре Ангеловски]] (1944 — 2009) — истакнат театарски деец, глумец, режисер, бекетолог, основач и уметнички раководител на ''Младинско Драмско Студио - Велес'', основач и уметнички раководител на ''Театар Чекори - Скопје'' * [[Петре Прличко]] (1907 — 1995) — доајен на македонската глума * [[Васил Зафирчев]] (1980) — глумец и режисер<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.vasilzafircev.com.mk/?ItemID=D3DAB0F827C71E4CACDCB0AB6EC66616 |title=''Биографија на Зафирчев'' |accessdate=2009-02-18 |archive-date=2008-09-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080907220847/http://www.vasilzafircev.com.mk/?ItemID=D3DAB0F827C71E4CACDCB0AB6EC66616 |url-status=dead }}</ref> * [[Оливер Китановски]] ([[1980]] - [[2001]]), [[Список на загинати бранители на Македонија|македонски бранител]], припадник на [[Единица за специјални задачи „Тигар“|ЕСЗ Тигар]] * [[Тодорче Николовски (глумец)|Тодор Николовски]] — глумец * [[Јордан Витанов]] — глумец и режисер * [[Зоран Љутков]] — глумец * [[Кирил Гравчев]] - глумец * [[Александар Ѓорѓиев]] - глумец * [[Игор Крајчев]] (1981) — поет и писател, основоположник на епската фантастика во Македонија * [[Јордан Поп Јорданов - Орцето]] — македонски револуционер, водач на [[Гемиџиите]] * [[Константин Кирков]] — македонски револуционер, член на [[Гемиџиите]] * [[Илија Трчков]] — македонски револуционер, член на [[Гемиџиите]] * [[Владимир Пингов]] — македонски револуционер, член на [[Гемиџиите]] * [[Димитар Мечев]] — македонски револуционер, член на [[Гемиџиите]] * [[Георги Богданов]] — македонски револуционер, член на [[Гемиџиите]] * [[Милан Арсов]] — македонски револуционер, член на [[Гемиџиите]] *[[Александар Ацев]] — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ *[[Александар Митрев]] — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ *[[Алексо Демниевски - Бауман]] — македонски партизан, борец за слобода на Македонија, учесник во Шпанската граѓанска војна и учесник во НОВ *[[Трајко Мишковски]] — македонски партизан, борец за слобода на Македонија, учесник во Шпанската граѓанска војна и учесник во НОВ *[[Мино Богданов]] — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и раководител во НОАВМ *[[Ванчо Хаџипанзов]] — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ *[[Благој Ѓорев]] — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ *[[Десанка Ѓорева-Кепева]] — учесник во НОВ на Македонија *[[Вера Бабунска]] — македонска партизанка, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ *[[Никола Бабунски]] — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ *[[Марија Камишова - Нонча]] — македонска партизанка, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ *[[Савка Манеска]] — македонска партизанка, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ *[[Маца Карбева]] — македонска партизанка, борец за слобода на Македонија, учесник во НОВ и на Првото заседание на [[АСНОМ]] *[[Благој Кирков]] — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ *[[Боро Коробар]] — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ *[[Миле Михајловски]] — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ *[[Димче Мирчев]] — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ *[[Димко Митрев]] — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ *[[Ангел Мојсовски]] — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ *[[Никола Оровчанец]] — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ *[[Панче Јордашевски]] — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ *[[Панче Пешев]] — македонски партизан, борец за слобода на Македонија, композитор и учесник во НОВ *[[Трајче Петкановски]] — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ *[[Славчо Деловски]] — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ *[[Благој Страчковски]] — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ ;Спортисти *[[Пепи Манасков]] — ракометар *[[Панче Ќумбев]] — фудбалер *[[Владимир Темелков]] — ракометар *[[Дејан Манасков]] — ракометар ;Уметници * [[Ангел Димовски - Чауш]] (1952) — академски вајар * [[Александар Сашко Попов]] (1933) — академски сликар * [[Војко Јаневски]] (1940) — академски сликар * [[Атанас Талевски]] (1954) — фотограф * Д-р [[Фехим Хусковиќ]] (1967) — академски графичар * [[Ангел Коруновски]] (1979) — академски вајар * [[Спасе Перовски]] (1971) — академски сликар * [[Живко Пренџов]] (1957) — академски графичар * [[Борче Стојанов]] (1972) — академски сликар * [[Илчо Стојанов]] (1973) — академски вајар и вајар * [[Славе Петков]] — копаничар * [[Љубомир Бисинов]] — копаничар * [[Светозар Богдановски]] — изработувач на музички инструменти * [[Миле Манчевски]] (1963) — карикатурист * [[Ристо Јанев]] (1929 — 2016) — академски вајар и сликар{{Div col end}}'''Починати во Велес:''' * [[Лела Дакиќ]] — учесник во НОВ на Македонија (загината во битките за [[ослободување на Велес]]) == Збратимени градови == * [[Податотека:Flag of Bulgaria.svg|20px|Бугарија]] [[Перник]], [[Бугарија]] * [[Податотека:Flag of Bulgaria.svg|20px|Бугарија]] [[Свиштов]], [[Бугарија]] * [[Податотека:Flag of Romania.svg|20px|Романија]] [[Слобозија]], [[Романија]] * [[Слика:Flag of Serbia.svg|20п|Србија]] [[Сомбор]], [[Србија]] <ref>[http://www.soinfo.org/vesti/tag/veles/ Напис за збратимувањето на Сомбор и Велес] - Информативен портал на градот Сомбор {{sr}}</ref> * {{знамеикона|Croatia}} [[Самобор]], [[Хрватска]] * {{знамеикона|Croatia}} [[Пула]], [[Хрватска]] (документ за партнерство) * [[Податотека:Flag of Poland.svg|20px|Полска]] [[Новогард]], [[Полска]] ==Велес како мотив во уметноста== * „Велешката градска кафеана“ — песна на македонскиот писател [[Васил Тоциновски]] од 2023 година.<ref>Никола Алтиев, „Поезија со докажани вредности“, ''Современост'', број 3, 2023, стр. 114.</ref> == Поврзано == * [[Велес (бог)|Бог Велес]] * [[Македонија]] * [[Градови во Македонија]] * [[Општина Велес]] == Наводи == {{наводи|2}} ;Забелешки {{Reflist|group="заб"}} == Надворешни врски == {{рв|Veles}} * [http://www.veles.gov.mk/ Службен портал на Општина Велес] * [http://teatarveles.mk/ Народен театар „Јордан Хаџи Константинов – Џинот“ — Велес] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130317025640/http://teatarveles.mk/ |date=2013-03-17 }} * [http://www.derven.mk/ ЈКП „Дервен“ — Велес] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130520075920/http://www.derven.mk/ |date=2013-05-20 }} * [https://macedoniafromabove.mk/veles/index.htm?language=mk Велес на дланка - 360° виртуелен водич] {{ГеоКомпас |hub = Велес |type = ex |С = [[Отовица]] |СЗ = [[Катланово]] |СИ = [[Лозово]] |З = [[Горно Оризари (Велешко)|Горно Оризари]] |И = [[Штип]] |Ј = [[Сирково]] |ЈЗ = [[Извор (Велешко)|Извор]] |ЈИ = [[Градско]] }} {{Градови во Македонија}} {{Општина Велес}} {{Избрана}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Велес| ]] [[Категорија:Градови во Македонија]] [[Категорија:Општина Велес]] ju12acrbsfulh0e93w4yjrpfqti6yj2 0 1186 5579419 5527858 2026-06-20T20:50:53Z Unknown man10 123262 5579419 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = Димитар Талев | image = Dimitar Talev.png | caption = Димитар Талев (1930-ти) | birth_date = {{Birth date|1898|09|01|df=yes}} | birth_place = [[Прилеп]], [[Османлиско Царство]] | death_date = {{Death date and age|1966|10|20|1898|09|01|df=yes}} | death_place = [[Софија]], Бугарија | occupation = писател | nationality = | period = | genres = | subjects = | movement = | spouse = Ирина Талева | children = Братислав Талев<br>Владимир Талев | signature = Dimitar Talev Signature.svg | years_active = 1917–1966 | website = | native_name = }} '''Димитар Талев''' ([[Прилеп]], [[1 септември]] [[1898]] — [[Софија]], [[20 октомври]] [[1966]]) — [[Бугарија|бугарски]] писател кој дејствувал во [[Бугарија]].<ref>''[https://www.mkd.mk/node/351010 „Железниот светилник’’ на Димитар Талев на сцената на МНТ] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20231215211640/https://www.mkd.mk/node/351010 |date=2023-12-15 }} Објавено на 4.6.2018 - 11:21''</ref><ref>[https://preminportal.com.mk/nauka-kultura/film-teatar/1822-na-festivalot-vojdan-chernodrinski ''НА ФЕСТИВАЛОТ "ВОЈДАН ЧЕРНОДРИНСКИ"''] Култура, Наука (2008) ''„домаќините со "Светилникот" на контроверзниот Димитар Талев, велешани со нивниот "Херострат“''</ref> За време на владата на [[Георги Димитров]] бил уапсан и задржан во Софија. Ослободен во [[1948]] година тој продолжува да живее и работи во [[Бугарија]]. Умира на [[20 октомври]] [[1966]] г. во [[Софија]]. Во Бугарија се смета за еден од класичните бугарски автори од XX век,<ref>"Речник по нова българска литература", Българска академия на науките, Институт за литература, София, 1994, стр. 367-370. {{bg}}</ref> а во 2009 година неговиот роман „[[Железниот свеќник]]“ е избран на 4. место од 12 наjсакани книги од бугарските читачи.<ref>[http://4etene.bnt.bg/bg/results/index Страница] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090207083754/http://4etene.bnt.bg/bg/results/index |date=2009-02-07 }} на Бугарската национална телевизиjа, проект Големото читање. {{bg}}</ref> Димитар Талев беше славен од [[УНЕСКО]] во [[1998]] за придонес кон светската култура. == Биографија == === Ран живот и образование === [[Податотека:Dimitar Talev and his mother.jpg|лево|мини|Димитар Талев со својата мајка]] Роден е на 1 септември 1898 година во [[Прилеп]], тогаш дел од Битолскиот (Манастирскиот) вилает во Османската Империја, во семејство на мајстор ковач и железар Тале Палисламов. Расте во патријархална атмосфера. На 9 години го губи таткото, а негов брат Георги Талев е револуционер во Внатрешната македонска револуционерна организација (ВМРО). Образованието му е прекинато поради Балканските војни, Меѓусојузничката војна и Првата светска војна. Учи во Прилеп, Солун, Скопје и Стара Загора, а завршува гимназија во Битола во 1920 година. Потоа студира медицина и филозофија еден семестар во Загреб и Виена (1920–1921), но сфаќа дека тоа не е негова пасија и се враќа во Бугарија. Во 1925 година дипломира славјанска филологија на [[Софиски универзитет „Св. Климент Охридски“|Софискиот универзитет]] под менторство на истакнати професори како Иван Шишманов, Јордан Иванов, Бојан Пенев, Михаил Арнаудов, Љубомир Милетиќ и Стефан Младенов. === Политички ангажман, репресии и рехабилитација === Талев бил силен поддржувач на идејата за вклучување на Македонија во границите на Царството Бугарија, гледајќи ја окупацијата на Вардарска Македонија во 1941 година како остварување на македонската борба. По комунистичкиот пуч во 1944 година, бил прогласен за „фашист“ и „големобугарски шовинист“ поради неговите ставови. Исклучен е од Сојузот на бугарските писатели, уапсен во октомври 1944 година без обвинение или судење и затворен во Софискиот централен затвор до март 1945 година. Потоа бил испратен на присилна работа во Бобов Дол до август 1945 година. Во октомври 1947 година повторно бил уапсен, а здравјето му се влошило поради тежок чир. Работел во рудниците во Перник до февруари 1948 година, преживувајќи благодарение на поддршката од семејството и соработниците. Од 1948 до 1952 година бил протеран во [[Луковит]], каде што во изолација ги доработувал своите дела. Кон крајот на 1950-тите, по смената на В'лко Червенков со [[Тодор Живков]], Талев бил рехабилитиран како неправедно репресиран. Му било вратено членството во Сојузот на бугарските писатели, избран бил во управниот одбор, и добил литературни награди во 1959, 1963 и 1966 година. Во 1966 година бил избран за член на 31-то Народно собрание. == Творештво == === Романи === * „[[Железниот свеќник]]“ ({{langx|bg|„Железният светилник“}}) (1952) * „[[Илинден (книга)|Илинден]]“ (1953) * „[[Преспанските камбани]]“ (1954) * „[[Цар Самоил|Самуил]]“ (1958) * „Хилендарскиот монах“ ({{langx|bg|„Хилендарският монах“}}) * „[[Гласовите ви ги слушам]]“ ({{langx|bg|„Гласовете ви чувам“}}) (1966) == Извори == <references/> == Надворешни врски == * [http://vmro.150m.com/ms2/ms_talev.html Младен Србиновски Тангентални доближувања до Димитар Талев] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090928150943/http://www.vmro.150m.com/ms2/ms_talev.html |date=2009-09-28 }} {{mk}} * [http://www.chitanka.info:82/lib/author/Димитър+Талев Железниот светилник, Преспанските камбани, Илинден, Гласовите ви ги слушам] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20071229140229/http://www.chitanka.info:82/lib/author/%D0%94%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%82%D1%8A%D1%80+%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%B2 |date=2007-12-29 }} {{bg}} * [http://portal.unesco.org/en/ev.php-URL_ID=18568&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=201.html Celebration of anniversaries with which UNESCO was associated since 1996] {{en}} * Виктор Цветаноски, [http://www.utrinski.com.mk/?ItemID=D3E413B9E7B69242BD3B6534B36053C2 "Македонците крем на бугарското општество" (6)], "Димитар Талев се крепеше од љубовта спрема Македонија", "Утрински весник", број 2862, понеделник, 15 декември 2008. * [http://strumski.com/biblioteka/?id=1513 "Град Прилеп. Борби за род и слобода"], 1943 {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Талев, Димитар}} [[Категорија:Погребани на Централните софиски гробишта]] [[Категорија:Апсолвенти на Софискиот универзитет]] [[Категорија:Македонски преселници во Софија]] [[Категорија:Македонски општественици]] [[Категорија:Македонски уметници]] [[Категорија:Македонски писатели]] [[Категорија:Димитар Талев]] 39onglz9olkxsmpcb19oukhqoc38suv 0 1917 5579343 5576237 2026-06-20T12:21:35Z Forbidden History 89259 /* Личности */ 5579343 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место | name = Струмица | native_name = | native_name_lang = <!-- ISO 639-2 code e.g. "fr" for French. If more than one, use {{lang}} instead --> | settlement_type = | image_skyline = Плоштад Гоце Делчев Струмица (2).jpg | image_alt = | image_caption = Панорама на Струмица | image_flag = | flag_alt = | image_seal = | seal_alt = | image_shield = | shield_alt = | nickname = Ѕвезден град, градот под Царевите Кули | motto = | image_map = | map_alt = | map_caption = Местоположба на Струмица во [[Македонија]] | pushpin_map = Македонија | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 41 |latm = 24 |lats = 40.00 |latNS = N | longd = 22 |longm = 38 |longs = 47.00 |longEW = E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = [[Список на држави во светот|Држава]] | subdivision_name = {{знаме|Македонија}} | subdivision_type1 = [[Региони на Македонија|Регион]] | subdivision_name1 = [[Југоисточен Регион|Југоисточен]] | subdivision_type2 = [[Општини во Македонија|Општина]] | subdivision_name2 = [[Општина Струмица|Струмица]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = | established_title = | established_date = | founder = | seat_type = | seat = | government_footnotes = | leader_party = | leader_title = | leader_name = | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> <!-- ALL fields with measurements have automatic unit conversion --> <!-- for references: use <ref> tags --> | area_footnotes = | area_urban_footnotes = <!-- <ref> </ref> --> | area_rural_footnotes = <!-- <ref> </ref> --> | area_metro_footnotes = <!-- <ref> </ref> --> | area_magnitude = <!-- <ref> </ref> --> | area_note = | area_water_percent = | area_rank = | area_blank1_title = | area_blank2_title = <!-- square kilometers --> | area_total_km2 = | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_urban_km2 = | area_rural_km2 = | area_metro_km2 = | area_blank1_km2 = | area_blank2_km2 = <!-- hectares --> | area_total_ha = | area_land_ha = | area_water_ha = | area_urban_ha = | area_rural_ha = | area_metro_ha = | area_blank1_ha = | area_blank2_ha = <!-- dunams used in Middle East articles only --> | dunam_link = <!-- which dunam to link --> | area_total_dunam = | area_land_dunam = | area_water_dunam = | area_urban_dunam = | area_rural_dunam = | area_metro_dunam = | area_blank1_dunam = | area_blank2_dunam = | length_km = | width_km = | dimensions_footnotes = | elevation_footnotes = | elevation_m = 230 | population_footnotes = | population_total = 33.825 | population_as_of = 2021 | population_density_km2 = auto | population_demonym = струмичанец, струмичанка, [[Список на луѓе од Струмица|струмичани]]<ref>{{ОДРМЈ|Струмица}}</ref><ref>{{ДРМЈ|Струмица}}</ref> | population_note = | timezone1 = [[UTC+01:00|UTC+1]] | utc_offset1 = | timezone1_DST = [[UTC+2]] | utc_offset1_DST = | postal_code_type = [[Поштенски броеви во Македонија|Поштенски бр.]] | postal_code = 2400 | area_code_type = | area_code = +389 34 | blank_name = [[Автомобилски регистарски таблички во Македонија|Рег. таб.]] | blank_info = SR | blank1_name = [[Светец заштитник]] | blank1_info = [[Св. Петнаесет тивериополски (струмички) маченици|Свети Петнаесет тивериополски свештеномаченици]] | iso_code = | website = [http://www.strumica.gov.mk/index.php/mk/ www.strumica.gov.mk] | footnotes = }} :''Ова е статија за градот, за општината видете [[Општина Струмица]].'' '''Струмица''' — град во југоисточна [[Македонија]]. Според пописот од 2021 година има 33.825 жители и според тоа е деветти град во државата по број на население. Се наоѓа во [[Струмичко-радовишка Котлина|Струмичкото Поле]], на падините на рид на кое е сместена древната населба и тврдина позната како [[Струмичко Кале|Цареви Кули]]. Градот е седиште на [[Општина Струмица|истоимената општина]]. Административен центар и најголемиот град на [[Југоисточен Регион|Југоисточниот Плански Регион]]. Кон градот гравитираат 70 села од општините [[Општина Босилово|Босилово]], [[Општина Василево|Василево]], [[Општина Ново Село|Ново Село]] и Струмица во струмичкиот крај, како и население од околните краишта. Градот се наоѓа на околу 30 км од граничниот премин „Ново Село“ кон Бугарија, на околу 40 км од ГП „Стар Дојран“ кон Грција и на околу 50 км од ГП „Богородица“ кон Грција. == Историја == {{Главна|Историја на Струмица}} === Антички период === Потврда дека струмичкиот крај бил густо населен уште во античко време е постоењето на неолитската населба ''„Страната“'' кај селото [[Ангелци]]. Ова археолошко наоѓалиште нуди нови сознанија за доцниот неолит бидејќи населбата датира од околу 4500-тата до 3800-тата година п.н.е. За ова до скоро се знаело дека постои само во брегалничкиот и овчеполскиот регион. Најновите наоди кај Струмица ја потврдуваат и тезата за постоењето на неолитска сообраќајница од брегот на [[Егејско Море|Егејското Море]] до централниот дел на [[Балкан]]от. Откриените фрагменти од керамички садови, вообичаена неолитска пластика, лепеж од куќи, култни предмети и слично укажуваат на фактот дека овде постоело грнчарство на завидно ниво, а откопаните алати (мотики, секири, длета) и женски фигури како симбол на плодноста, укажуваат дека тука живеела земјоделско-сточарска популација. Под името [[Астрајон]], градот за првпат во пишаните извори се среќава кај римскиот историчар [[Тит Ливиј]], во 181 година пред новата ера, во врска со убиството на [[Деметриј]], братот на македонскиот крал [[Персеј]] (179-168 п.н.е.), односно синот на [[Филип V]] (221-179). Името [[Астрајон]] градот го добил по пајонското племе [[Астраи]]. Во 168 година п.н.е. [[Македонија]] паднала под [[Римско Царство|римски]] протекторат и била поделена на четири мериди, а [[Астрајон]] припаднал на втората мерида. Во 148 година п.н.е. [[Македонија]] станала [[Македонија (римска провинција)|римска провинција]]. Во [[Римско Царство|римскиот период]] градот го променил своето име во [[Тивериопол]], за што ни сведочи [[мермер]]ниот постамент, посветен на патронот [[Тибериј|Тибериј Клавдиј Менон]], од крајот на [[2 век]] и почетокот на [[3 век]]. Во времето на римскиот цар [[Јулијан Отпадник]] (361-363) во [[Тивериопол]] биле убиени [[Св. Петнаесет тивериополски (струмички) маченици|Светите Петнаесет тивериополски свештеномаченици]]. Во 395 година [[римска империја|Римското Царство]] се распаднало, а [[Македонија]] припаднала на [[Источно Римско Царство|Источното Римско Царство]]. Потоа [[Тивериопол]] се наоѓал во составот на провинцијата ''Macedonia Salutaris'' (кон крајот на [[4 век]]) и провинцијата ''Macedonia Secunda'' (кон крајот на [[5 век]]). За постоењето на градската населба од тој период сведочи доцноантичката урбана палата – ''[[Мачук (Струмица)|Мачук]]''. Градот Струмица, заедно со својата најблиска околина, поволните географско-климатски одлики, и богатото [[Струмичко-радовишка Котлина|Струмичко Поле]], отсекогаш претставувал важен крстопат на патиштата на разни култури и цивилизации кои го оставиле својот белег на оваа почва. Следејќи ги материјалните остатоци, создавани во разни историски епохи, почнувајќи од праисторијата, преку антиката, византиско-словенскиот, турскиот период и така натаму, Струмица е еден од ретките градови со напластено богатство на споменици. === Византиско-словенски период === {{Струмица}} Во првата половина на [[6 век]], по долините на реките [[Струма]] и [[Струмица (река)|Струмица]] се населиле [[Струмјани]]те. Во „''Житието на тивериополските маченици“'' стои дека „еден варварски народ... навлегол во тивериополските земји, опустошил многу градови, па и самиот [[Тивериопол]], а од неговите жители едни со меч ги истепал, други заробил, а убавите згради и храмови ги срамнил со земјата“. Со преселбата на [[Словени]]те, која се одвивала во периодот од осумдесеттите години на [[6 век|6-от век]] до триесеттите години на [[7 век|7-от век]], градот доживеал големи разурнувања. На овие простори се населило словенското племе [[Струмјани]], кое го добило своето име по реката ''Стримон'', која тие ја преименувале во [[Струма]]. Склавинијата на Струмјаните егзистирала како независно словенско кнежевство определен период, додека не биде завладеана од [[Византија]]. Во периодот од 845 до 855 година како византиски воен управник во брегалничко-струмичкиот крај бил [[Св. Кирил и Методиј|Методиј]] (825-885). Струмичката област потоа била завладеана од [[Бугарски владетели|бугарскиот владетел]] [[Борис I]] (852-889). Во 893 година [[Свети Климент Охридски|Климент]] според Диканжовиот список (од [[12 век]]) бил поставен за „''епископ на Тивериопол или Велика''“. Струмичкиот регион останал во [[Прва бугарска држава|бугарската држава]] сѐ до 969 година кога избило првото востание на комитопулите ([[Самуил]], Арон, Мојсеј и Давид) и ќе влезе во [[Самоилово Царство|Самуиловата држава]] (976-1018). На [[29 јули]] [[1014]] година, на овие простори се одиграла [[Беласичка битка|Беласичката битка]], во која македонската војска предводена од царот [[Самоил (цар)|Самуил]] (976-1014) била поразена од [[Византија|Византијците]] на чие чело бил [[Василиј II Македонецот|Василиј II]] (976-1025). По битката биле ''ослепени 15.000 македонски војници'', како одмазда на [[Василиј II]] за смртта на командантот [[Теофилакт Вотанијат]], кој бил убиен од синот на царот [[Самуил]], [[Гаврил Радомир]] ([[1014]]-[[1015]]). Во 1018 година [[Македонија]] била завладеана од [[Византија]]. По 1018 година, струмичкиот крај повторно паднал под византиска власт, под која ќе остане до пред крајот на [[12 век]]. [[Византија]] својата власт ја зацврстила преку [[црква]]та која била претворена во орудие на [[Византија|византиската држава]]. [[Струмичка епархија|Струмичката епархија]] во рамките на [[Охридска архиепископија|Охридската архиепископија]] била ставена во службата на [[Цариградска патријаршија|Цариградската патријаршија]]. Од тоа време, карактеристично е тоа што многу имоти од струмичко, меѓу кои и [[Манастир Св. Богородица Ељуса|Вељушкиот манастир]], му биле подарени на светогорскиот манастир Иверион. Од [[11 век]] за првпат во пишаните извори (Асеманово евангелие) градот почнува да се именува со Струмица. Кон крајот на [[12 век]], централната власт на [[Византија]] ослабела, па како резултат на тоа дошло до осамостојување на повеќе независни феудалци. Во струмичкиот крај се осамостоиле [[Добромир Хрс]] (1185-1202), а потоа и [[Севастокрар Стрез]] (1208-1214), но нивните владеења биле ликвидирани од [[Византија|Византијците]]. Кон крајот на [[13 век]] започнале српските напади на [[Македонија]]. Определен период со Струмица и регионот владеел [[Хреља]], за да во 1334 година српскиот крал [[Стефан Душан]] (1331-1355) ја освои Струмица. По распаѓањето на душановото царство, струмичкиот регион бил управуван првин од [[Јован Углеша]], братот на [[Волкашин]], а по неговата смрт во 1371 година во Битката кај [[Марица]], со овој регион ќе загосподарат браќата Дејановиќи. Нивното владеење било со краток век, бидејќи [[Турци]]те во својот продор на [[Балкан]]от ја завладеале и Струмица во 1382-1383 година со што завршува [[Среден век|средниот век]] во овие краишта. === Османлискиот период === [[Податотека:Old turkish post office in Strumica.jpg|мини|лево|Старата турска пошта во Струмица]] Во периодот од 1382-1383 па сѐ до 1395 година, Струмица и струмичко потполно потпаднале под власта на Турците. Струмица во [[Отоманско Царство|османлискиот период]] во турската администрација била нарекувана ''Уструмџе''. Таа била приклучена кон [[Ќустендил]]скиот [[санџак]] каде бил воспоставен спахиско-тимарски систем. Во градот било населено номадско-сточарско туркменско население, така што градот го сменил својот лик и започнал да добива ориентален изглед. Струмица според пописот од 1519 година имала 2780 жители, од кои 1450 [[христијанство|христијани]], а 1330 [[ислам|муслимани]]. Во тој период се одвивала и засилена исламизација на што се должи зголемениот број на муслимани, 2200, на пописот од 1570 година, наспроти 1230 христијани. Во [[17 век]], Струмица станала седиште на ''[[Каза|кадилук]]''. Во тоа време во Струмица поминале и турските патописци [[Хаџи Калфа]] (1665) и [[Евлија Челебија]] (1670), кои дале јасен опис на градот со сите муслимански објекти, кои ги имало во Струмица тогаш. Кон крајот на [[XVIII век]] и почетокот на [[XIX век]], Струмичката каза била во составот на [[Солун|Солунскиот санџак]]. Во [[XIX век]] зајакнало патријаршиското движење и гркоманското население зело замав. Тоа довело до силно антипатријаршиско движење во 60-тите години на 19 век. Во 1860 година во [[Робово (Струмичко)|Робово]] било отворено првото училиште на [[македонски јазик]], а прв учител бил ''Арсени Костенцев'' од [[Штип]]. Во тој период твореле и големите струмички зографи [[Васил Ѓорѓиев]] и [[Григориј Пецанов]], кои работеле на живописот и [[иконостас]]ите на повеќе [[црква|цркви]], кои тогаш се отворале во струмичко. Со [[Берлински конгрес|Берлинскиот конгрес]] од 1878 година, кога [[Турција]] изгубила голем дел од своите владеења на [[Балкан]]от ([[Босна]], [[Србија]], [[Црна Гора]] и [[Бугарија]]), голем број бегалци се слеале во [[Македонија]], а дел од нив и во Струмица. Тоа население се нарекува мухаџири. Сè потешката ситуација на македонското население под турската власт, придонела да се формира ''Внатрешната македонска револуционерна организација'' ([[Внатрешна Македонско-Одринска Револуционерна Организација|ВМРО]]) на ''23 октомври 1893'' година во [[Солун]]. Првиот човек кој ги прифатил идеите на [[ВМРО]] во струмичкиот регион бил ''Стојан Ѓорѓиев'' од [[Дабиле]], кој во 1895 година го формирал и првиот месен комитет во Струмица. Во овие краишта бил формиран и дејствувал Огражденскиот окружен македонско-одрински револуционерен комитет. Еден од најистакнатите раководители на револуционерната организација бил [[Христо Чернопеев]], кој учествувал и во [[Младотурска револуција|Младотурската револуција]] (1908-1909), која не завршила со ослободување на македонскиот народ кој останал под турско владеење.[[Податотека:Strumica, opstinska zgrada od 1930ti.jpg|мини|Општинската зграда во Струмица, на разгледница од 1930-те г.]] === Струмица во {{римски|20}} век === [[Податотека:Strumica, hotel od 1932.jpg|мини|Разгледница од Струмица, хотел „Српски краљ“, 1932 г.]] [[Податотека:BASA-3K-15-184-19-14 Infantry Macedonian Regiment.JPG|мини|Пречек на бугарската војска во Струмица, април 1941 г.]] [[Податотека:Струмица-МК 01.JPG|мини|Плоштадот „Гоце Делчев“ во центарот на Струмица]] Со [[Прва балканска војна|Првата балканска војна]] од 1912 година, [[Турци]]те биле победени и истерани од [[Македонија]], а со тоа и од Струмица, од страна на балканските сојузници ([[Србија]], [[Бугарија]], [[Грција]] и [[Црна Гора]]). Со Струмица завладеала [[Бугарија]]. Во текот на летото 1913 година, Струмица и околината доживеале уште една втора по ред краткотрајна, но вандалска и жестока окупација од страна на грчките окупатори. На 25 јуни, само девет дена од избувнувањето на [[Втора балканска војна|Втората балканска војна]], грчките војски ги разбиле бугарските позиции јужно од градот, и утредента влегле во Струмица. На 8 август, грчките војски ја запалиле Струмица, а пожарите стивнале дури на 15-ти истиот месец. Биле изгорени 1.900 јавни установи, цркви, куќи, дуќани, кафеани како и единствената синагога. Целосно или делумно Грците ги запалиле и селата [[Костурино]], [[Раборци]], [[Попчево]], [[Зубово]] и [[Чам Чифлик]], кое повеќе никогаш не се обновило. При своето заминување на 17 август, Грците го запалиле и [[Манастир Св. Богородица Ељуса|манастирот во Вељуса]], чии конаци, а делумно и црквата, исто така изгореле. За време на Втората балканска војна и [[Прва светска војна|Првата светска војна]], поради силниот грчки притисок од [[Егејска Македонија]], кон север избегале големи маси македонско население, а добар дел од нив се населил и во струмичкиот крај. Тоа биле бегалци, наречени „''бежанци''“, главно од [[Кукуш]], [[Горно Порој]] како и од [[солунско]]. Тие се населиле главно во напуштените турски населби. Според еден податок, во 1921 година само во градот имало 2.700 бежанци. Со тоа многу се изменил и етничкиот состав на населението во градот особено по бегањето на Турците кога бројот на населението значително се намалил. Денеска сѐ уште постои т.н. Бежанско маало. [[Податотека:Струмица-МК 03.JPG|мини|200п|лево|Главната улица, бул. „Маршал Тито“ со трговскиот центар „Глобал“ на местото на некогашниот градски пазар]] Струмица со мировниот договор од [[Букурешт]] (''28.07.1913''), сепак останала под власт на [[Бугарија]]. Под бугарска власт Струмица останала сè до 1919 година, кога со мировниот договор од [[Версај]], со кој е завршена [[Прва светска војна|Првата светска војна]], влегла во составот на [[Кралство на Србите, Хрватите и Словенците|Кралството СХС]] (од 1929 година [[Кралство Југославија]]). Во тоа кралство, македонскиот народ бил без никакви права и бил подложен на асимилација од [[Србија]]. Во [[Втора светска војна|Втората светска војна]], Струмица била завладеана од германската војска на 6 април 1941 година. [[Германија]], со договорот што го имале склучено за сојуз со [[Бугарија]], им ја предала Струмица под окупација на бугарските војски на 18 април 1941 година. Македонскиот народ, а со тоа и луѓето од Струмица незадоволни од окупацијата на фашистичките земји, започнале воени дејствија против нив. На 11 септември 1944 година бугарската војска се повлекла од Струмица, а на 5 ноември 1944 година градот го напуштила и германската војска. Струмичанецот [[Благој Јанков - Мучето]] е прогласен за народен херој. Други попознати струмички херои од периодот на [[Втора светска војна|Втората светска војна]] се [[Сандо Масев]], [[Боро Џони]], [[Герас Цунев]]. По војната, [[Македонија]] влегла во федерацијата [[Југославија]], како рамноправна федерална единица. Во периодот на [[Информбиро]]то настрадале и многу невини струмичани, а некои од нив никогаш не се вратиле дома. == Население == Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, во градот живееле 8.150 [[Македонци]], 450 [[Турци]], 25 до 50 [[Власи]], 25 до 50 [[Германци]] и 25 до 50 [[Руси]] .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_40_40-41_VODENA_(EDESSA)_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> Во поширокиот [[Струмичко|Струмички регион]] каде што покрај градот се наоѓаат уште 74 села, во 2002 година биле запишани '''92.625''' жители и со тоа претставува најнаселената област во [[Источна Македонија]]. Струмица е најголем град во [[Југоисточен Регион|Југоисточниот Регион]] и десетти град по големина во [[Македонија]]. ;Етнички групи Според пописот на населението од [[2002]] година, во градот имало '''35.311''' жители и спаѓал во групата на средни градови.<ref>{{СоцГеоМак|глава=II|страница=91}}</ref> Етнички гледано, населението е составено од:<ref name="попис">{{Наведена мрежна страница|url= http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија|date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија |accessdate=5 август 2016}}</ref> {{bar box |float=right |title=Етнички групи<ref name="попис"/> |barwidth=200px |bars= {{Столбен постоток|Македонци|red|90.84}} {{Столбен постоток|Турци|orange|7.48}} {{Столбен постоток|други|grey|0.84}} {{Столбен постоток|Срби|blue|0.44}} {{Столбен постоток|Роми|cyan|0.37}} {{Столбен постоток|Бошњаци|green|0.01}} {{Столбен постоток|Власи|yellow|0.008}} {{Столбен постоток|Албанци|black|0.003}} }} Според последниот Попис на населението на Македонија од 2002 година, градот има 35.311 жители. Следува табела на националната структура на населението<ref>[http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf Попис на населението, домаќинствата и становите во Република Македонија, 2002 - Книга X]</ref> {| class="wikitable sortable" border="1" cellspacing="0" cellpadding="2" | '''Народ''' | '''Вкупно''' |- | [[Македонци]] | 32 075 |- | [[Турци]] | 2 642 |- | [[Роми]] | 130 |- | [[Албанци]] | 1 |- | [[Власи]] | 3 |- | [[Срби]] | 175 |- | [[Бошњаци]] | 5 |- | Други | 298 |- |} ;Јазик Во градот се зборуваат следниве јазици<ref name="попис"/>: {{bar box |float=right |title=Јазици<ref name="попис"/> |barwidth=200px |bars= {{Столбен постоток|македонски|red|90.97}} {{Столбен постоток|турски|orange|8.06}} {{Столбен постоток|српски|blue|0.38}} {{Столбен постоток|ромски|cyan|0.29}} {{Столбен постоток|други|grey|0.28}} {{Столбен постоток|влашки|yellow|0.008}} {{Столбен постоток|албански|black|0.006}} {{Столбен постоток|бошњачки|green|0.006}} }} {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !width="100px"|Јазик!!width="100px"| Вкупно!!width="100px" |Удел (%) |- | '''[[македонски]]''' | '''32.123''' | 90,97 |- | [[албански]] | 2 | 0,006 |- | [[турски]] | 2.845 | 8,06 |- | [[ромски]] | 102 | 0,29 |- | [[влашки]] | 3 | 0,008 |- | [[српски]] | 135 | 0,38 |- | [[бошњачки]] | 2 | 0,006 |- |други | 99 | 0,28 |} ;Вероисповед Во Струмица се застапени следните религиски групи<ref name="попис"/>: {{bar box |float=right |title=Религија<ref name="попис"/> |barwidth=200px |bars= {{Столбен постоток|Православие|red|85.63}} {{Столбен постоток|Ислам|green|8.60}} {{Столбен постоток|Католицизам|orange|4.09}} {{Столбен постоток|други|grey|1.46}} {{Столбен постоток|[[Протестантство во Македонија|протестантсво]]|orange|0.23}} }} {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !width="100px"|Вероисповед!! width="100px" | Вкупно!! width="100px" |Удел (%) |- | '''[[МПЦ|Православни]]''' | '''30.238''' | 85,63 |- | [[ИВЗ|Муслимани]] | 3.035 | 8,60 |- | [[Грко-католичка црква во Македонија|Католици]] | 1.443 | 4,09 |- | [[Протестантство во Македонија|протестанти]] | 81 | 0,23 |- | други | 514 | 1,46 |} Низ годините ова било вкупното население и етничка припадност на населението во градот Струмица: {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom | 1948|10.868 | 1953|12.149 | 1961|15.949 | 1971|23.034 | 1981|29.263 | 1991|34.396 | 1994|34.067 | 2002|35.311 | 2021|33.825 }} {| class="wikitable" |- ! Години ! Македонци ! Албанци ! Турци ! Роми ! Власи ! Срби ! Бошњаци ! {{крат|Ост.|Останати}} ! {{крат|б.п.|Лица без податоци}} ! Вкупно |- style="text-align:center;" | 1948<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://pop-stat.mashke.org/yugoslavia-ethnic1948.htm |title=архивска копија |accessdate=2018-04-11 |archive-date=2017-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107024522/http://pop-stat.mashke.org/yugoslavia-ethnic1948.htm |url-status=dead }}</ref> |9.805 |35 |610 |38 |2 |190 | — |485 | — | '''10.868''' |- style="text-align:center;" | 1953 | 10.941 | 12 | 335 | 453 | 3 | 262 | — | 143 | — | '''12.149''' |- style="text-align:center;" | 1961 | 14.405 | 7 | 866 | — | — | 352 | — | 319 | — | '''15.949''' |- style="text-align:center;" | 1971 | 20.693 | 5 | 1.589 | 0 | — | 474 | — | 273 | — | '''23.034''' |- style="text-align:center;" | 1981 | 26.146 | 12 | 2.320 | 29 | 0 | 347 | — | 409 | — | '''29.263''' |- style="text-align:center;" | 1991 | 31.262 | 15 | 2.392 | 76 | 0 | 277 | — | 374 | — | '''34.396''' |- style="text-align:center;" | 1994 | 31.196 | 6 | 2.408 | 181 | 0 | 175 | — | 101 | — | '''34.067''' |- style="text-align:center;" | 2002 | 32.075 | 1 | 2.642 | 130 | 3 | 157 | 5 | 298 | — | '''35.311''' |- style="text-align:center;" | 2021 | 26.185 | 6 | 2.703 | 216 | 10 | 91 | 3 | 247 | 4.364 | '''33.825''' |} <small>* Извор: [[Државен завод за статистика на Република Македонија]] (1948-2021), според податоци од официјалните пописи во соодветните години</small> == Местоположба == [[Податотека:Струмичка котлина (1).JPG|мини|Поглед од Беласица кон Струмичкото поле]] [[Податотека:Плоштад Гоце Делчев Струмица.jpg|thumb|right| Плоштадот Гоце Делчев]] Градот Струмица и општината се наоѓаат на 41° 22’ северна географска широчина и 22° 35’ и 23° 45’ источна географска должина. Струмица се наоѓа во крајниот југоисточен дел од [[Република Македонија]] веднаш под тромеѓата на меѓудржавните граници со [[Грција]] од [[југ]] и со [[Бугарија]] од [[исток]]. Регионот што всушност ја опфаќа котлината меѓу планините [[Беласица]], [[Огражден]] и [[Еленица]], по површината и по бројот на населението не е ниту помеѓу најмалите ниту помеѓу најголемите општини во земјата, но неговиот низински дел спаѓа во редовите на најгусто населените реони во [[Македонија]]. Според пописот на населението од 2002 година, во [[Струмичко-радовишка Котлина|Струмичката Котлина]] со вкупна површина од 963 км² живеат околу 95.000 жители, со тоа што во нејзиниот најплоден низински дел кој зафаќа помалку од една четвртина од вкупната површина живеат над 100 жители на 1 км². Струмичката Котлина од југ е заградена со [[планина]]та [[Беласица]], по чиј срт се протега самата [[македонско-грчка граница]] и чиишто стрмни, доста влажни и пошумени падини на запад се надоврзуваат на [[планина]]та [[Еленица]] а уште позападно на [[планина]]та [[Плавуш]]. На северната страна се наоѓа [[планина]]та [[Огражден]] која се протега од југоисток кон северозапад каде започнуваат да се издигаат [[планина|планините]] [[Смрдеш (планина)|Смрдеш]] и [[Плачковица]]. Конфигурацијата на овие планински венци ја дефинира [[Струмичка Котлина|Струмичката Котлина]], давајќи ѝ форма на неправилен триаголник, кој е благо наведнат кон исток, во правецот по кој тече [[Струмица(река)|реката Струмица]], во горниот дел [[Стара Река]], која со своите 94 километри е и најдолгиот воден тек на подрачјето. Просечната надморска височина на котлината изнесува 280 метри, а вкупната површина 290 км², што претставува околу 30% од вкупната површина на регионот. Оградена е со планините Огражден, Беласица и Еленица. Економски најбогат и најзначаен дел од [[котлина]]та е струмичката рамница, потоа доаѓа подбеласичкиот микрореон или т.н. [[Подгор]]от и на крај микрореонот на населените места распределени во подножјето на [[планина]]та [[Огражден]]. [[Општина Струмица]] се наоѓа на западниот и централниот дел од Струмичкиот регион, со површина од 321,89 км². На исток се граничи со [[Општина Босилово|Општината Босилово]], на запад со [[Општина Конче|Општината Конче]], на север со [[Општина Василево]], на југоисток со [[Општина Ново Село]], а на југозапад со [[Општина Валандово]]. Ја сочинуваат 25 населени места, со вкупно население од 54.676 жители. == Економски показатели == Структура на невработеност во Струмички регион според образование: * Високо образование - 451 * Вишо образование - 240 * Средно стручно образование - 2&nbsp;483 * Високо квалификувани работници - 0 * Квалификувани работници - 1&nbsp;949 * Полуквалификувани работници - 416 * Неквалификувани работници - 6&nbsp;762 == Стопанство == [[Податотека:Monument of the kids-refugees (bezhanci), Strumica.jpg|алт=Споменик посветен на бежанците од Егејска Македонија во Стурмица|мини|Споменик посветен на бежанците од [[Егејска Македонија]] во Струмица]] Првите години по [[Втора светска војна|Втората светска војна]] Струмица била [[град]] со неразвиено [[стопанство]], без [[индустрија]], со заостанато [[земјоделство]], [[сточарство]] и [[занаетчиство]]. Стагнираниот развој на [[земјоделство]]то и [[сточарство]]то продолжила и во првите години по ослободувањето, сè до растурањето на т.н. ''Селски работни задруги''. Во [[1949]] година, со изградбата на каналот за наводнување во Моноспитското мочуриште како и останатите одводни каналски мрежи се ослободиле стотици хектари обработлива површина на кои денеска се одгледуваат житни, фуражни, градинарски и индустриски култури. Иако геолошки неистражен, се смета дека [[Општина Струмица|Струмичкиот крај]] е богато со [[руда|руди]] или поточно [[злато]] по течението на [[Сушевска Река]], радиоактивни материи и [[кварц]] на [[Беласица]]. Исто така овој реон е богат и со [[неметали]] од кои најмногу се експлоатираат фалспадот и калциум-карбонатот. На овие балкански простори, Струмица најмногу била позната по трговските врски со најголемите прометни центри во тоа време, а така останува и денес бидејќи во струмичките дуќани може да се купат најразновидни производи од домашно и од странско производство. Тоа е така поради самата местоположба на Струмичкиот регион, односно на само неколку километри од границите помеѓу [[Грција]] и [[Бугарија]]. === Земјоделство === Пресудно значење за развојот на интензивното [[земјоделство]] во [[Струмичка Котлина|Струмичката Котлина]] имаат [[вештачко езеро|вештачките езера]] и [[систем за наводнување|системите за наводнување]]. Со нивната изградба регионот стана најголем производител на ран и индустриски [[зеленчук]] во [[Република Македонија]]. Струмица е центарот на пространата богата [[Струмичка Котлина]]. Овде се одгледуваат [[афион]], [[памук]], [[тутун]], [[сусам]], [[кикирики]] и [[анасон]] (ретка земјоделска култура која се употребува за производство на познатиот македонски пијалак - [[мастика]]). Сето ова дава можност за развој на текстилната и прехранбената индустрија во Струмица. На овие површини најзастапени се житните ([[пченица]], [[јачмен]], [[пченка]]) како и градинарските и раноградинарските култури ([[пипер]], [[домат]], [[бостан]], [[зелка]], [[краставица]],[[компир]] и др.). Постојат и 3 поголеми капацитети за преработка на градинарски производи, 4 преработувачки капацитети за мелење на житни култури, едно претпријатие за откуп и ферментација на [[тутун]] и околу 40 претпријатија кои се занимаваат со продажба на репроматеријали за земјоделието. Во [[Општина Струмица]] постојат 2 земјоделски пазари за продажба на земјоделски производи на мало и еден пазар за продажба на земјоделски производи на големо во чиј состав е и добиточниот пазар.[[Податотека:Пазарот Глобал Струмица.jpg|thumb|right|Глобал Струмица]] === Производствени фабрики === Во градот работат повеќе [[Индустрија|индустриски]] капацитети коишто вработуваат голем број на работници. Најуспешни индустриски капацитети се текстилните индустрии ''АД „Единство“'', ''АД „Герас Цунев“'' и фабриката за санитарна керамика „[http://www.sankeram.com.mk/ Македонија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070930085614/http://www.sankeram.com.mk/ |date=2007-09-30 }}“, рудникот за момирок и [[калциум карбонат]] „[http://www.sankeram.com.mk/ Огражден] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070930085614/http://www.sankeram.com.mk/ |date=2007-09-30 }}“, „ЗИК Грозд“ (познат по квалитетната „струмичка мастика“) и др. кои ги пласираат своите производи и на странските пазари како [[САД]], [[Русија]], сите држави од поранешна [[Југославија]], [[Германија]], [[Австрија]], [[Бугарија]] и др. Во поново време се забележува голем развој на малостопанството, а застапени се и странските вложувања, пред сѐ од соседна [[Грција]]. == Географија == [[Податотека:Плоштад Гоце Делчев Струмица (3).jpg|thumb|right|Фонтана во центарот на градот]] === Планини === Струмичкиот Регион е опкружен со планините [[Беласица]], [[Огражден]] и [[Еленица]]. Конфигурацијата на овие планински венци е таква што на котлината и даваат форма на голем неправилен триаголник. [[Беласица]] се наоѓа југоисточно од Струмица со највисок врв [[Радомир (врв)|Радомир]] 2029 m. Се протега во правец исток-запад со должина од над 70&nbsp;км. Таа е една од најстарите [[планина|планини]] не само во [[Македонија]], туку и на [[Балкански Полуостров|Балканскиот Полуостров]]. На Беласица се наоѓа тромеѓата меѓу државните граници на [[Република Македонија]], [[Бугарија]] и [[Грција]]. [[Огражден]] се наоѓа североисточно од Струмица со највисок врв 1744 m. [[Еленица]] се наоѓа западно од Струмица со највисок врв 970 m. === Клима === [[Податотека:Strumica X (16).JPG|лево|мини|332x332пкс|Центарот на Струмица]] Во [[Струмичка Котлина|Струмичката Котлина]] се мешаат видоизменета средоземна [[клима]] чиј целосен продор од [[Егејско Море|Егејското Море]] го стопира венецот на планината [[Беласица]], и континентална [[клима]] чие влијание значително го намалуваат планините [[Огражден]] и [[Плачковица]]. [[Клима]]та во Струмица и Струмичко се одликува со релативно благи [[зима|зими]], со долги суви [[лето|лета]] и со високи средни дневни [[температура|температури]]. Меѓутоа, во зима топломерот може да се спушти и до -20 степени, а во лето топломерот знае да покаже и до 40 степени. [[Пролет]]та и [[есен]]та се пријатни во Струмица, но мошне кратки. Просечните врнежи од околу 600 литри на м2 годишно се со средоземен режим, со максимум во месеците [[ноември]] и [[декември]] и минимум во [[август]] и [[септември]]. Годишно, во Струмица има околу 230 [[сонце|сончеви денови]], сончевиот сјај трае просечно 2.377 часа годишно, [[магла]] во просек има најмногу дваесетина дена а исто така се јавуваат и [[ветер|ветришта]] кои дуваат од сите правци. Од нив најизразен е северозападниот, кој најмногу го има во јули, како и северозападниот кој е пролетен, а поретки се северецот и јужниот [[ветер]]. === Почва и релјеф === Според составот и одликите на [[почва]]та, во овој регион се среќаваат повеќе почвени типови. [[Скалетна почва|Скалетните почви]] се најраспространети во планинскиот дел (во периферните делови на [[котлина]]та), по нив доаѓаат делувијалните наноси, [[солени почви|солените почви]] и врбеницата, а во низинскиот и централниот дел на [[котлина]]тасе наоѓаат [[алувијални почви|алувијалните почви]]. Тие зафаќаат околу 11.520 хектари и како најплодни претставуваат еден од основните фактори за развиеното [[земјоделство]] во подрачјето. Целокупниот Струмички регион е поделен на ридско планински во кој се застапени скалестите и рамничарски почви, како и алувијалните, смолниците, гајњачите и карбонатните видови почви. Поголем дел односно 46% од обработливите површини припаѓаат на рамничарскиот релјефен дел кои се наоѓаат на надморска височина од 250 – 300 м и се од првостепено значење за земјоделството во регионот. Тоа се површините покрај речното корито на реките [[Струмица (река)|Струмица]], [[Тркања]] и [[Крива Река]]. Останатите 52% од површините припаѓаат на падинскиот дел, а 2% на ридскиот релјефен дел. Ваквата бонитетна и почвена одлика на Струмичкиот регион го определува и начинот на користење на земјиштето од страна на земјоделските субјекти, така што од вкупната земјоделска површина од 32.319 ха, 87% припаѓаат на оброботливите површини каде доминираат ораниците и бавчите. Поволната [[клима]] и квалитетната [[почва]] во [[Општина Струмица|Струмичкиот регион]] претставуваат најголем стопански потенцијал. Иако од период до период доаѓа до промени на сеидбените структури, односно до поголема или помала застапеност, па и отфрлање на одредени [[земјоделство|земјоделски култури]], подрачјето е едно од најактивните земјоделски региони на [[Балкан]]от. Така, пред седумдесеттите години подрачјето било најголем производител на житарици и на индустриски култури, главно [[афион]], [[памук]], [[тутун]], [[сусам]], [[шеќерна репка]] итн., но со изградба на вештачките езера ''„Турија“'' и ''„Водоча“'' како и системите за наводнување, сеидбените планови рапидно се промениле во корист на многу подоходовните рани, средни и доцни градинарски култури, кои се одгледуваат за свежа консумација и за преработка во индустриските капацитети. Речиси целата површина на [[Струмичкото Поле]] е педолошки испитано. Од овие површини, 26&nbsp;165 ха се погодни за наводнување, а се покриени со алувијални и дилувијални наноси. Скалестите почви најраспространети се во планинскиот дел, односно во периферните делови на котлината. Во низинскиот и средишниот дел на котлината најмногу ги има алувијалните почви. Тие зафаќаат околу 11&nbsp;520 ха и како најплодни, претставуваат еден од основните фактори за развој на земјоделското производство. == Општина Струмица == {{Главна|Општина Струмица}} [[Податотека:Strumica X (28).JPG|thumb|right|250px|[[Собрание на Општина Струмица]]]] Во центарот на градот се наоѓа општинската самоуправа, позната како ''Градско собрание'', којашто ги носи градските и општинските одлуки. Струмица е седиште на општината [[Општина Струмица|Струмица]], којашто опфаќа 25 населени места и брои 54&nbsp;676 жители. Населени места во Општина Струмица се: градот Струмица и селата: [[Баница]], [[Банско]], [[Белотино]], [[Вељуса]], [[Водоча]], [[Габрово]], [[Градско Балдовци]], [[Дабиље]], [[Добрејци]], [[Дорломбос]], [[Злешево]], [[Костурино]], [[Куклиш]], [[Мемешли]], [[Муртино]],[[Орманли]], [[Попчево]], [[Просениково]], [[Раборци]], [[Рич]], [[Сачево]], [[Свидовица]], [[Три води]] и [[Чепели]]. Актуелен градоначалник на [[Општина Струмица]] е г. Петар Јанков. == Инфраструктура == Струмица е меѓу првите градови во [[Македонија]] која се развива како на културен така и на економски план. === Водоснабдување === Состојбата на постојната водоводна мрежа е релативно задоволителна. Со средствата од програмата МЕАП се обезбедува водовод до населените места и промена на застарената водоводна мрежа во градот. За потребите на градот Струмица, изграден е водоснабдителен систем кој користи површинска вода од акумулацијата [[Турија]]. Водоводната мрежа во градот Струмица се состои од 2 висински зони (ниска и висока). Ниската зона покрива 90% од урбаната површина, а ниската зона 10%. Во градот на повисоките места вода се обезбедува со пумпни станици. Во фабриката за вода освен вообичаениот процес на обработка на водата за пиење исто така се врши и озонирање на водата сè со цел да се обезбеди квалитетна вода за пиење. === Сообраќај === [[Податотека:Подземен премин во Струммица.jpg|thumb|right|250px|Подземен премин во Струмица]] Транспортот во Струмица најмногу е регулиран од страна на ДОО Струмица Експрес која ги одржува сите линии во земјата. Исто така, освен во Македонија има пуштено директна линија и до [[Софија]], [[Белград]], [[Солун]] итн. Поволната географска положба, воедно и добрата пристапност на Струмичкиот регион од сите страни, му даваат на регионот особена важност во Република Македонија. Низ него поминува најважниот магистрален пат М6, кој регионот го поврзува со останатиот дел од Републиката, како и со [[Република Бугарија]] и [[Република Грција]]. Повеќето регионални и локални патишта што ја шараат територијата на регионот, поврзувајќи ги сите населени места во него, истиот го прават несомнено важен земјоделско индустриски центар во државата. == Телекомуникации == Телекомуникациската мрежа во струмичкиот регион е доста развиена и ја покрива речиси целата територија на регионот. Реализацијата на телефонските приклучоци и останатите телекомуникациски услуги ги врши [[Македонски Телеком|АД Македонски Телеком]] со подружница Струмица со најсовремена телекомуникациска мрежа. Територијата на струмичкиот регион е покриен и со мрежа на мобилна телефонија, со достапност до трите мобилни оператори [[Т-Мобиле Македонија]], [[Космофон]] и [[ВИП]]. == Образование == [[Податотека:Secondary commune school Jane Sandanski -Strumica.jpg|thumb|right|250px|[[СУ „Јане Сандански“ - Струмица|СУ „Јане Сандански“]]]] [[Општина Струмица|Струмичката општина]] се вбројува меѓу општините со развиена образовна мрежа. На подрачјето делуваат 13 централни и основни училишта со шеесетина подрачни училишта и блиску 600 наставници. Овие училишта се распоредени речиси во сите населени места и во нив секоја година се запишуваат по скоро 11.000 ученици. Во Струмица има отворено основни и средни училишта, како и високообразовни установи. * [http://fon.edu.mk/ Првиот Приватен Универзитет ФОН] има свои дисперзирани студии и тоа: [http://fon.edu.mk/content.aspx?cid=27&ln=mk Факултет за правни науки] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110903130641/http://www.fon.edu.mk/content.aspx?cid=27&ln=mk |date=2011-09-03 }}, [http://fon.edu.mk/content.aspx?cid=32&ln=mk економски науки] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110903130647/http://www.fon.edu.mk/content.aspx?cid=32&ln=mk |date=2011-09-03 }}, [http://fon.edu.mk/content.aspx?cid=29&ln=mk Филолошки науки] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20101105013137/http://fon.edu.mk/content.aspx?cid=29&ln=mk |date=2010-11-05 }} и [http://fon.edu.mk/content.aspx?cid=30&ln=mk Факултет за детективи и безбедност] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110903131112/http://www.fon.edu.mk/content.aspx?cid=30&ln=mk |date=2011-09-03 }} * Дисперзирани студии од областа на земјоделието во склоп на државниот [[Универзитет Гоце Делчев|универзитет „Гоце Делчев"]] од [[Штип]]. * Дисперзирани студии по [[информатика]] во склоп на [[Универзитет Гоце Делчев|универзитетот „Гоце Делчев"]] од [[Штип]]. * Дисперзирани студии од Економскиот факултет во склоп на [[Универзитет Гоце Делчев|универзитетот „Гоце Делчев"]] од [[Штип]]. * Дисперзирани студии од Факултетот за образовни науки во склоп на [[Универзитет Гоце Делчев|универзитетот „Гоце Делчев"]] од [[Штип]]. * Средни училишта се: [[СУ „Јане Сандански" - Струмица|Јане Сандански]], [[СУ „Никола Карев" - Струмица|Никола Карев]], [[ДЗПУ „Димитар Влахов" - Струмица|Димитар Влахов]]. * Основните училишта се: [[ОУ „Сандо Масев" - Струмица|Сандо Масев]], [[ОУ „Видое Подгорец" - Струмица|Видое Подгорец]], [[ОУ „Никола Вапцаров" - Струмица|Никола Вапцаров]] и [[ОУ „Маршал Тито" - Струмица|Маршал Тито]]. == Населби и маала == * [[Бежанска маала (Струмица)|Бежанска Маала]] * [[Турска маала (Струмица)|Турска Маала (Маџир Маало)]] * [[Карпош (населба во Струмица)|Карпош]] * [[Орта маала (Струмица)|Орта Маала (Варош)]] * [[Чифлиганска маала (Струмица)|Чифлиганска Маала]] * [[Бабјак (населба во Струмица)|Бабјак]] == Култура == [[Податотека:Човек под маска.jpg|thumb|right|150px|[[Споменик „Струмичанка под маска“ - Струмица|Споменик „Струмичанка под маска“]], посветен на [[Струмички карневал|Струмичкиот карневал]]]] ;Музеи и галерии * [[Завод за заштита на спомениците на културата и Музеј во Струмица]] * [[Галерија на икони (Струмица)|Галерија на икони]] во црквата „Св. 15 тивериополски маченици“ ;Редовни настани * [[АСТЕРФЕСТ|Меѓународен филмски фестивал АСТЕРФЕСТ]], кој традиционално се одржува кон крајот на мај при што се доделуваат награди на странски и домашни филмски автори за кратки/документарни филмови. * [[Струмички карневал|Струмичкиот карневал]] кој се одржува секоја година 40 дена пред големиот христијански празник [[Велигден]], во вторникот по [[Прочка]]; * [[Фестивал на камерен театар „Ристо Шишков“]] кој започнува на 8 [[септември]], а бројот на театарски претстави и времетраењето на фестивалот се менуваат секоја година. * [[Меѓународна ликовна колонија - Струмица|Меѓународната ликовна колонија]], која се одржува секоја година од 1 до [[20 август]], а во секоја нејзина сесија во просек, работат по дваесетина ликовни творци, претставници на различни културни средини и ликовни тенденции, правци и преокупации. *Фестивал „Струмица Опен“ — манифестација на која присуствуваат познати музички икони, ликовни уметници и поети. == Знаменитости == === Манастирски комплекси === {{Главна|Струмичка епархија}} [[Податотека:Црква Свети Леонтие Водоча.jpg|thumb|right|250px|Црква Свети Леонтие Водоча]] * Манастир [[Манастир „Св. Леонтие“ - Водоча|„Св. Леонтие“]] - [[Водоча]] * Манастир [[Манастир „Св. Богородица“ - Вељуса|Св. Богородица Елеуса]]-[[Вељуса]] === Арехолошки наоѓалишта === [[Податотека:North Czar's Tower in Strumica, Macedonia.jpg|thumb|right|250px|Цареви кули]] [[Податотека:Roman Bath Bansko RMacedonia.jpg|thumb|right|250px|Римска терма во Банско]] [[Податотека:Amphitheatre in Strumica.jpg|thumb|right|250px|[[Струмички амфитеатар]]]] * [[Орта џамија]]; * [[Црква „Св. Петнаесет тивериополски маченици“|Црква „Св.Петнаесет тивериополски маченици“]]; * [[Струмичко кале|Цареви кули]]; * [[Струмин гроб]] кај [[Баница]]. * [[Спомен костурница (Струмица)|Спомен костурница]] * [[Градиште (Банско)]] === Природни реткости === * Водопадот кај [[Габрово]] * [[Колешински Водопад]] * [[Смоларски Водопад]] == Спорт == Спортот во Струмичкиот регион има подолга традиција и бележи врвни остварувања, а Струмица важи за еден од најголемите спортски градови во земјата и за расадник на млади таленти. Низ историјата ќе биде запаметено дека во [[1986]] година Струмица беше домаќин на ''II Олимпијада на училишните спортови'' на која учествувале околу 2.400 спортисти, а во [[1994]] година беше организиран првиот меѓународен официјален спортски натпревар во самостојна [[Македонија]], односно квалификациите за европското јуниорско првенство во ракомет, кога се сретнаа репрезентациите на [[Македонија]], [[Швајцарија]] и [[Норвешка]]. === Фудбал === [[Фудбал]]от во Струмица е еден од најпопуларните спортови помеѓу младината. Првата топка во Струмица била донесена во [[1914]] година. На [[13 август]] [[1922]] година бил формиран фудбалскиот клуб [[ФК Беласица]], а во [[1923]] на 13 февруари година бил формиран фудбалскиот клуб [[ФК Тиверија]]. Фудбалските клубови од Струмица ([[ФК Беласица]] и [[ФК Тиверија]]) кои сега настапуваат во Прва односно Третата македонска фудбалска лига, докажале дека можат да создадат многу добри фудбалери. Така на пример, овде спаѓаат македонскиот стручњак [[Благоја Истатов]], потоа [[Горан Пандев]] ([[ФК Наполи]]), [[Васил Рингов]], [[Ацо Стојков]], [[Зоран Балдовалиев]], [[Горан Мазнов]], [[Роберт Попов]], [[Горан Попов]], [[Игор Ѓузелов]] итн. === Кошарка === Како фудбалот, така и кошарката е еден од најомилените спортови во Струмица. Кошаркарскиот клуб [[КК Струмица]] порасна во еден од најдобрите клубови во [[Македонија]], притоа освојувајќи ја шампионската титула во [[2007]] година. За жал клубот повеќе не постои. Од клубовите кои настапуваат во сениорска и младинска конкуренција вреди да се споменат КК Ролинг 08, КК Милениум, КК Горани Баскет, КК АБА Струмица и КК Феликс. Во летото 2012 година, Милениум, АБА Струмица, Феликс и Горани Баскет одлучија да се спојат и се создаде нов клуб '''Струмица''', кој е легален наследник на КК Милениум. Еден од најпознатите кошаркари од Струмица е [[Влатко Илиевски]]. === Одбојка === Одбојката во Струмица според многумина најмногу придонела за цела [[Македонија]]. Така најпознати одбојкари од Струмица се [[Кире Ричлиев]] (сега тренер на македонската репрезентација), [[Хари Наковски]], [[Атанас Милев]], [[Зоран Русоманов]], [[Никола Донев]] итн. [[ОК Струмица]] била шампион на [[Македонија]] и многукратен вицешампион заедно со [[ОК Македонија]] веднаш зад скопскиот [[Фершпед Работнички]]. [[Никола Донев]] струмичанец, прв [[одбојкар]] од Македонија кој има играно на светско првенство, еден од најдобрите одбојкари на Македонија на сите времиња, репрезентативец на [[Југославија]], вбројувајќи се помеѓу [[Трифке Трифуновски]], [[Александар Тасевски]], [[Горан Србиновски]], [[Владимир Богоевски]] и [[Горан Јанков]]. [[Податотека:Statue of Tsar Samuel - Strumica (1).jpg|алт=Споменик на Цар Самоил во градскиот парк|мини|225x225пкс|Споменик на [[Цар Самоил]] во градскиот парк]] == Збратимени градови со Струмица == * {{знамеикона|Iceland}} [[Рејкјавик]], [[Исланд]] * {{знамеикона|Italy}} [[Пјаченца]], [[Италија]] * {{знамеикона|Slovenia}} [[Копер]], [[Словенија]] * {{знамеикона|Poland}} [[Грујец]], [[Полска]] * {{знамеикона|Russia}} [[Електростаљ]], [[Русија]] == Личности == {{Главна|Список на луѓе од Струмица}}'''Познати личности од Струмица и струмичко:'''[[Податотека:BorisTrajkovski2.jpg|thumb|right|150px|[[Борис Трајковски]], втор претседател на Македонија]] [[Податотека:Pandev Lazio allenamento.JPG|thumb|right|150px|[[Горан Пандев]], фудбалер]] {{Div col|cols=2}} * [[Баба Ванѓа]] (1911-1996) - гатачка * [[Благој Јанков - Мучето]] (1911-1944) — учесник во НОВ на Македонија * [[Јелка Јанкова]] (1920-1975) — учесник во НОВ на Македонија * [[Кумјанија Јанкова]] (1887-) — учесник во НОВ на Македонија, мајка на Благој Јанков * [[Ана Арапова]] (1920-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Зора Белева (Струмица)|Зора Белева]] (1924-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Василка Бишева]] (1914-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Параскева Бишова]] (1917-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Аница Боцинова]] (1919-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Ванѓа Брдарова - Беќарова]] (1921-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Вера Донкова|Вера Костова Донкова]] (1916-) учесник во НОВ на Македонија * [[Каљопа Грчева]] — учесник во НОВ на Македонија. * [[Санка Апостолова]] — учесник во НОВ на Македонија. * [[Зора Поп-Стојанова]] — учесник во НОВ на Македонија. * [[Мара Рајшиќ]] — учесник во НОВ на Македонија. * [[Гунче В‘лчева|Гунче Иванова В‘лчева]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Ванѓа Витанова|Ванѓа Кирова Витанова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Анка Вучкова|Анка Тимова Вучкова]] — учесник во НОВ на Македонија и носител на Орден заслуга за народ III ред и Медал за храброст * [[Стојанка Вучкова|Стојанка Тасова Вучкова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Тина Гунчева - Миљова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Комјанија Захова|Комјанија Манасиева Захова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Виолета Захова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Тинка Зеленкова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Нада Илиева|Нада Попниколова Илиева]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Нада Караманова]] (р.1921-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Видое Подгорец]] (1934-1997) - писател * [[Гоце Арнаудов]] (1954-2011) - пејач на народни песни * [[Горан Пандев]] (1983-) - македонски фудбалер * [[Борис Трајковски]] - претседател на [[Република Македонија|Македонија]] * [[Киро Стојанов]] - римокатолички бискуп на [[Скопска бискупија|Скопската бискупија]] * [[Зоран Заев]] - политичар * [[Никола Донев]] - одбојкар * [[Зоран Маџиров]] - музичар * [[Коста Мазнејков]] - револуционер * [[Коста Пеев]] - славист и македонист * [[Мите Грозданов]] - глумец * [[Лазар Бараков]] - глумец * [[Влатко Илиевски]] - кошаркар * [[Перо Христов]] - пејач на народни песни * [[Сузана Гавазова]] - пејачка на народни песни * [[Ристо Шишков]] - глумец * [[Бранко Бенинов]] - глумец * [[Горан Тренчовски]] - режисер * [[Георги Божинов]] - сликар * [[Зоран Балдовалиев]] - фудбалер * [[Роберт Попов]] - фудбалер * [[Игор Ѓузелов]] - фудбалер * [[Кире Ричлиев]] - одбојкар * [[Митко Циев]] - одбојкар * [[Петар Настев]] - кошаркар * [[Никола Маџиров]] - поет * [[Киро Донев]] - писател * [[Васил Рингов]] - фудбалер * [[Благоја Истатов]] - фудбалски голман * [[Душан Џамоња]] - уметник * [[Евангелос Кукудеас]] - грчки револуционер * [[Димитриос Цицимис]] - грчки револуционер и деец * [[Димитрис Семсис]] - грчки музичар * [[Мануш Георгиев]] - македонски револуционер и деец {{Div col end}}'''Личности починати во Струмица и Струмичко:''' * [[Голуба Брашнарска|Голуба Брашнарска - Буба]] - учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]], загинала во борбите за [[ослободување на Струмица]] == Белешки == {{reflist}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Strumica}} * [http://www.strumica.gov.mk/ Официјално мрежно место] * [http://www.strumicanet.com/ Радио СтрумицаНет] * [http://www.strumicadenes.mk Струмица Денес] * [http://www.strumickikarneval.com/ Струмички карневал] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110830013536/http://strumickikarneval.com/ |date=2011-08-30 }} (Официјално мрежно место) * [http://www.promoidea.org.mk PROMOidea Center for development and promotion] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130406065129/http://www.promoidea.org.mk/ |date=2013-04-06 }} {{Градови во Република Македонија}} {{Општина Струмица}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Струмица| ]] [[Категорија:Градови во Македонија]] 0n8v4huefrdnjc5kqi4genz5p30m2vd 5579479 5579343 2026-06-21T09:57:25Z Forbidden History 89259 /* Личности */ 5579479 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место | name = Струмица | native_name = | native_name_lang = <!-- ISO 639-2 code e.g. "fr" for French. If more than one, use {{lang}} instead --> | settlement_type = | image_skyline = Плоштад Гоце Делчев Струмица (2).jpg | image_alt = | image_caption = Панорама на Струмица | image_flag = | flag_alt = | image_seal = | seal_alt = | image_shield = | shield_alt = | nickname = Ѕвезден град, градот под Царевите Кули | motto = | image_map = | map_alt = | map_caption = Местоположба на Струмица во [[Македонија]] | pushpin_map = Македонија | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 41 |latm = 24 |lats = 40.00 |latNS = N | longd = 22 |longm = 38 |longs = 47.00 |longEW = E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = [[Список на држави во светот|Држава]] | subdivision_name = {{знаме|Македонија}} | subdivision_type1 = [[Региони на Македонија|Регион]] | subdivision_name1 = [[Југоисточен Регион|Југоисточен]] | subdivision_type2 = [[Општини во Македонија|Општина]] | subdivision_name2 = [[Општина Струмица|Струмица]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = | established_title = | established_date = | founder = | seat_type = | seat = | government_footnotes = | leader_party = | leader_title = | leader_name = | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> <!-- ALL fields with measurements have automatic unit conversion --> <!-- for references: use <ref> tags --> | area_footnotes = | area_urban_footnotes = <!-- <ref> </ref> --> | area_rural_footnotes = <!-- <ref> </ref> --> | area_metro_footnotes = <!-- <ref> </ref> --> | area_magnitude = <!-- <ref> </ref> --> | area_note = | area_water_percent = | area_rank = | area_blank1_title = | area_blank2_title = <!-- square kilometers --> | area_total_km2 = | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_urban_km2 = | area_rural_km2 = | area_metro_km2 = | area_blank1_km2 = | area_blank2_km2 = <!-- hectares --> | area_total_ha = | area_land_ha = | area_water_ha = | area_urban_ha = | area_rural_ha = | area_metro_ha = | area_blank1_ha = | area_blank2_ha = <!-- dunams used in Middle East articles only --> | dunam_link = <!-- which dunam to link --> | area_total_dunam = | area_land_dunam = | area_water_dunam = | area_urban_dunam = | area_rural_dunam = | area_metro_dunam = | area_blank1_dunam = | area_blank2_dunam = | length_km = | width_km = | dimensions_footnotes = | elevation_footnotes = | elevation_m = 230 | population_footnotes = | population_total = 33.825 | population_as_of = 2021 | population_density_km2 = auto | population_demonym = струмичанец, струмичанка, [[Список на луѓе од Струмица|струмичани]]<ref>{{ОДРМЈ|Струмица}}</ref><ref>{{ДРМЈ|Струмица}}</ref> | population_note = | timezone1 = [[UTC+01:00|UTC+1]] | utc_offset1 = | timezone1_DST = [[UTC+2]] | utc_offset1_DST = | postal_code_type = [[Поштенски броеви во Македонија|Поштенски бр.]] | postal_code = 2400 | area_code_type = | area_code = +389 34 | blank_name = [[Автомобилски регистарски таблички во Македонија|Рег. таб.]] | blank_info = SR | blank1_name = [[Светец заштитник]] | blank1_info = [[Св. Петнаесет тивериополски (струмички) маченици|Свети Петнаесет тивериополски свештеномаченици]] | iso_code = | website = [http://www.strumica.gov.mk/index.php/mk/ www.strumica.gov.mk] | footnotes = }} :''Ова е статија за градот, за општината видете [[Општина Струмица]].'' '''Струмица''' — град во југоисточна [[Македонија]]. Според пописот од 2021 година има 33.825 жители и според тоа е деветти град во државата по број на население. Се наоѓа во [[Струмичко-радовишка Котлина|Струмичкото Поле]], на падините на рид на кое е сместена древната населба и тврдина позната како [[Струмичко Кале|Цареви Кули]]. Градот е седиште на [[Општина Струмица|истоимената општина]]. Административен центар и најголемиот град на [[Југоисточен Регион|Југоисточниот Плански Регион]]. Кон градот гравитираат 70 села од општините [[Општина Босилово|Босилово]], [[Општина Василево|Василево]], [[Општина Ново Село|Ново Село]] и Струмица во струмичкиот крај, како и население од околните краишта. Градот се наоѓа на околу 30 км од граничниот премин „Ново Село“ кон Бугарија, на околу 40 км од ГП „Стар Дојран“ кон Грција и на околу 50 км од ГП „Богородица“ кон Грција. == Историја == {{Главна|Историја на Струмица}} === Антички период === Потврда дека струмичкиот крај бил густо населен уште во античко време е постоењето на неолитската населба ''„Страната“'' кај селото [[Ангелци]]. Ова археолошко наоѓалиште нуди нови сознанија за доцниот неолит бидејќи населбата датира од околу 4500-тата до 3800-тата година п.н.е. За ова до скоро се знаело дека постои само во брегалничкиот и овчеполскиот регион. Најновите наоди кај Струмица ја потврдуваат и тезата за постоењето на неолитска сообраќајница од брегот на [[Егејско Море|Егејското Море]] до централниот дел на [[Балкан]]от. Откриените фрагменти од керамички садови, вообичаена неолитска пластика, лепеж од куќи, култни предмети и слично укажуваат на фактот дека овде постоело грнчарство на завидно ниво, а откопаните алати (мотики, секири, длета) и женски фигури како симбол на плодноста, укажуваат дека тука живеела земјоделско-сточарска популација. Под името [[Астрајон]], градот за првпат во пишаните извори се среќава кај римскиот историчар [[Тит Ливиј]], во 181 година пред новата ера, во врска со убиството на [[Деметриј]], братот на македонскиот крал [[Персеј]] (179-168 п.н.е.), односно синот на [[Филип V]] (221-179). Името [[Астрајон]] градот го добил по пајонското племе [[Астраи]]. Во 168 година п.н.е. [[Македонија]] паднала под [[Римско Царство|римски]] протекторат и била поделена на четири мериди, а [[Астрајон]] припаднал на втората мерида. Во 148 година п.н.е. [[Македонија]] станала [[Македонија (римска провинција)|римска провинција]]. Во [[Римско Царство|римскиот период]] градот го променил своето име во [[Тивериопол]], за што ни сведочи [[мермер]]ниот постамент, посветен на патронот [[Тибериј|Тибериј Клавдиј Менон]], од крајот на [[2 век]] и почетокот на [[3 век]]. Во времето на римскиот цар [[Јулијан Отпадник]] (361-363) во [[Тивериопол]] биле убиени [[Св. Петнаесет тивериополски (струмички) маченици|Светите Петнаесет тивериополски свештеномаченици]]. Во 395 година [[римска империја|Римското Царство]] се распаднало, а [[Македонија]] припаднала на [[Источно Римско Царство|Источното Римско Царство]]. Потоа [[Тивериопол]] се наоѓал во составот на провинцијата ''Macedonia Salutaris'' (кон крајот на [[4 век]]) и провинцијата ''Macedonia Secunda'' (кон крајот на [[5 век]]). За постоењето на градската населба од тој период сведочи доцноантичката урбана палата – ''[[Мачук (Струмица)|Мачук]]''. Градот Струмица, заедно со својата најблиска околина, поволните географско-климатски одлики, и богатото [[Струмичко-радовишка Котлина|Струмичко Поле]], отсекогаш претставувал важен крстопат на патиштата на разни култури и цивилизации кои го оставиле својот белег на оваа почва. Следејќи ги материјалните остатоци, создавани во разни историски епохи, почнувајќи од праисторијата, преку антиката, византиско-словенскиот, турскиот период и така натаму, Струмица е еден од ретките градови со напластено богатство на споменици. === Византиско-словенски период === {{Струмица}} Во првата половина на [[6 век]], по долините на реките [[Струма]] и [[Струмица (река)|Струмица]] се населиле [[Струмјани]]те. Во „''Житието на тивериополските маченици“'' стои дека „еден варварски народ... навлегол во тивериополските земји, опустошил многу градови, па и самиот [[Тивериопол]], а од неговите жители едни со меч ги истепал, други заробил, а убавите згради и храмови ги срамнил со земјата“. Со преселбата на [[Словени]]те, која се одвивала во периодот од осумдесеттите години на [[6 век|6-от век]] до триесеттите години на [[7 век|7-от век]], градот доживеал големи разурнувања. На овие простори се населило словенското племе [[Струмјани]], кое го добило своето име по реката ''Стримон'', која тие ја преименувале во [[Струма]]. Склавинијата на Струмјаните егзистирала како независно словенско кнежевство определен период, додека не биде завладеана од [[Византија]]. Во периодот од 845 до 855 година како византиски воен управник во брегалничко-струмичкиот крај бил [[Св. Кирил и Методиј|Методиј]] (825-885). Струмичката област потоа била завладеана од [[Бугарски владетели|бугарскиот владетел]] [[Борис I]] (852-889). Во 893 година [[Свети Климент Охридски|Климент]] според Диканжовиот список (од [[12 век]]) бил поставен за „''епископ на Тивериопол или Велика''“. Струмичкиот регион останал во [[Прва бугарска држава|бугарската држава]] сѐ до 969 година кога избило првото востание на комитопулите ([[Самуил]], Арон, Мојсеј и Давид) и ќе влезе во [[Самоилово Царство|Самуиловата држава]] (976-1018). На [[29 јули]] [[1014]] година, на овие простори се одиграла [[Беласичка битка|Беласичката битка]], во која македонската војска предводена од царот [[Самоил (цар)|Самуил]] (976-1014) била поразена од [[Византија|Византијците]] на чие чело бил [[Василиј II Македонецот|Василиј II]] (976-1025). По битката биле ''ослепени 15.000 македонски војници'', како одмазда на [[Василиј II]] за смртта на командантот [[Теофилакт Вотанијат]], кој бил убиен од синот на царот [[Самуил]], [[Гаврил Радомир]] ([[1014]]-[[1015]]). Во 1018 година [[Македонија]] била завладеана од [[Византија]]. По 1018 година, струмичкиот крај повторно паднал под византиска власт, под која ќе остане до пред крајот на [[12 век]]. [[Византија]] својата власт ја зацврстила преку [[црква]]та која била претворена во орудие на [[Византија|византиската држава]]. [[Струмичка епархија|Струмичката епархија]] во рамките на [[Охридска архиепископија|Охридската архиепископија]] била ставена во службата на [[Цариградска патријаршија|Цариградската патријаршија]]. Од тоа време, карактеристично е тоа што многу имоти од струмичко, меѓу кои и [[Манастир Св. Богородица Ељуса|Вељушкиот манастир]], му биле подарени на светогорскиот манастир Иверион. Од [[11 век]] за првпат во пишаните извори (Асеманово евангелие) градот почнува да се именува со Струмица. Кон крајот на [[12 век]], централната власт на [[Византија]] ослабела, па како резултат на тоа дошло до осамостојување на повеќе независни феудалци. Во струмичкиот крај се осамостоиле [[Добромир Хрс]] (1185-1202), а потоа и [[Севастокрар Стрез]] (1208-1214), но нивните владеења биле ликвидирани од [[Византија|Византијците]]. Кон крајот на [[13 век]] започнале српските напади на [[Македонија]]. Определен период со Струмица и регионот владеел [[Хреља]], за да во 1334 година српскиот крал [[Стефан Душан]] (1331-1355) ја освои Струмица. По распаѓањето на душановото царство, струмичкиот регион бил управуван првин од [[Јован Углеша]], братот на [[Волкашин]], а по неговата смрт во 1371 година во Битката кај [[Марица]], со овој регион ќе загосподарат браќата Дејановиќи. Нивното владеење било со краток век, бидејќи [[Турци]]те во својот продор на [[Балкан]]от ја завладеале и Струмица во 1382-1383 година со што завршува [[Среден век|средниот век]] во овие краишта. === Османлискиот период === [[Податотека:Old turkish post office in Strumica.jpg|мини|лево|Старата турска пошта во Струмица]] Во периодот од 1382-1383 па сѐ до 1395 година, Струмица и струмичко потполно потпаднале под власта на Турците. Струмица во [[Отоманско Царство|османлискиот период]] во турската администрација била нарекувана ''Уструмџе''. Таа била приклучена кон [[Ќустендил]]скиот [[санџак]] каде бил воспоставен спахиско-тимарски систем. Во градот било населено номадско-сточарско туркменско население, така што градот го сменил својот лик и започнал да добива ориентален изглед. Струмица според пописот од 1519 година имала 2780 жители, од кои 1450 [[христијанство|христијани]], а 1330 [[ислам|муслимани]]. Во тој период се одвивала и засилена исламизација на што се должи зголемениот број на муслимани, 2200, на пописот од 1570 година, наспроти 1230 христијани. Во [[17 век]], Струмица станала седиште на ''[[Каза|кадилук]]''. Во тоа време во Струмица поминале и турските патописци [[Хаџи Калфа]] (1665) и [[Евлија Челебија]] (1670), кои дале јасен опис на градот со сите муслимански објекти, кои ги имало во Струмица тогаш. Кон крајот на [[XVIII век]] и почетокот на [[XIX век]], Струмичката каза била во составот на [[Солун|Солунскиот санџак]]. Во [[XIX век]] зајакнало патријаршиското движење и гркоманското население зело замав. Тоа довело до силно антипатријаршиско движење во 60-тите години на 19 век. Во 1860 година во [[Робово (Струмичко)|Робово]] било отворено првото училиште на [[македонски јазик]], а прв учител бил ''Арсени Костенцев'' од [[Штип]]. Во тој период твореле и големите струмички зографи [[Васил Ѓорѓиев]] и [[Григориј Пецанов]], кои работеле на живописот и [[иконостас]]ите на повеќе [[црква|цркви]], кои тогаш се отворале во струмичко. Со [[Берлински конгрес|Берлинскиот конгрес]] од 1878 година, кога [[Турција]] изгубила голем дел од своите владеења на [[Балкан]]от ([[Босна]], [[Србија]], [[Црна Гора]] и [[Бугарија]]), голем број бегалци се слеале во [[Македонија]], а дел од нив и во Струмица. Тоа население се нарекува мухаџири. Сè потешката ситуација на македонското население под турската власт, придонела да се формира ''Внатрешната македонска револуционерна организација'' ([[Внатрешна Македонско-Одринска Револуционерна Организација|ВМРО]]) на ''23 октомври 1893'' година во [[Солун]]. Првиот човек кој ги прифатил идеите на [[ВМРО]] во струмичкиот регион бил ''Стојан Ѓорѓиев'' од [[Дабиле]], кој во 1895 година го формирал и првиот месен комитет во Струмица. Во овие краишта бил формиран и дејствувал Огражденскиот окружен македонско-одрински револуционерен комитет. Еден од најистакнатите раководители на револуционерната организација бил [[Христо Чернопеев]], кој учествувал и во [[Младотурска револуција|Младотурската револуција]] (1908-1909), која не завршила со ослободување на македонскиот народ кој останал под турско владеење.[[Податотека:Strumica, opstinska zgrada od 1930ti.jpg|мини|Општинската зграда во Струмица, на разгледница од 1930-те г.]] === Струмица во {{римски|20}} век === [[Податотека:Strumica, hotel od 1932.jpg|мини|Разгледница од Струмица, хотел „Српски краљ“, 1932 г.]] [[Податотека:BASA-3K-15-184-19-14 Infantry Macedonian Regiment.JPG|мини|Пречек на бугарската војска во Струмица, април 1941 г.]] [[Податотека:Струмица-МК 01.JPG|мини|Плоштадот „Гоце Делчев“ во центарот на Струмица]] Со [[Прва балканска војна|Првата балканска војна]] од 1912 година, [[Турци]]те биле победени и истерани од [[Македонија]], а со тоа и од Струмица, од страна на балканските сојузници ([[Србија]], [[Бугарија]], [[Грција]] и [[Црна Гора]]). Со Струмица завладеала [[Бугарија]]. Во текот на летото 1913 година, Струмица и околината доживеале уште една втора по ред краткотрајна, но вандалска и жестока окупација од страна на грчките окупатори. На 25 јуни, само девет дена од избувнувањето на [[Втора балканска војна|Втората балканска војна]], грчките војски ги разбиле бугарските позиции јужно од градот, и утредента влегле во Струмица. На 8 август, грчките војски ја запалиле Струмица, а пожарите стивнале дури на 15-ти истиот месец. Биле изгорени 1.900 јавни установи, цркви, куќи, дуќани, кафеани како и единствената синагога. Целосно или делумно Грците ги запалиле и селата [[Костурино]], [[Раборци]], [[Попчево]], [[Зубово]] и [[Чам Чифлик]], кое повеќе никогаш не се обновило. При своето заминување на 17 август, Грците го запалиле и [[Манастир Св. Богородица Ељуса|манастирот во Вељуса]], чии конаци, а делумно и црквата, исто така изгореле. За време на Втората балканска војна и [[Прва светска војна|Првата светска војна]], поради силниот грчки притисок од [[Егејска Македонија]], кон север избегале големи маси македонско население, а добар дел од нив се населил и во струмичкиот крај. Тоа биле бегалци, наречени „''бежанци''“, главно од [[Кукуш]], [[Горно Порој]] како и од [[солунско]]. Тие се населиле главно во напуштените турски населби. Според еден податок, во 1921 година само во градот имало 2.700 бежанци. Со тоа многу се изменил и етничкиот состав на населението во градот особено по бегањето на Турците кога бројот на населението значително се намалил. Денеска сѐ уште постои т.н. Бежанско маало. [[Податотека:Струмица-МК 03.JPG|мини|200п|лево|Главната улица, бул. „Маршал Тито“ со трговскиот центар „Глобал“ на местото на некогашниот градски пазар]] Струмица со мировниот договор од [[Букурешт]] (''28.07.1913''), сепак останала под власт на [[Бугарија]]. Под бугарска власт Струмица останала сè до 1919 година, кога со мировниот договор од [[Версај]], со кој е завршена [[Прва светска војна|Првата светска војна]], влегла во составот на [[Кралство на Србите, Хрватите и Словенците|Кралството СХС]] (од 1929 година [[Кралство Југославија]]). Во тоа кралство, македонскиот народ бил без никакви права и бил подложен на асимилација од [[Србија]]. Во [[Втора светска војна|Втората светска војна]], Струмица била завладеана од германската војска на 6 април 1941 година. [[Германија]], со договорот што го имале склучено за сојуз со [[Бугарија]], им ја предала Струмица под окупација на бугарските војски на 18 април 1941 година. Македонскиот народ, а со тоа и луѓето од Струмица незадоволни од окупацијата на фашистичките земји, започнале воени дејствија против нив. На 11 септември 1944 година бугарската војска се повлекла од Струмица, а на 5 ноември 1944 година градот го напуштила и германската војска. Струмичанецот [[Благој Јанков - Мучето]] е прогласен за народен херој. Други попознати струмички херои од периодот на [[Втора светска војна|Втората светска војна]] се [[Сандо Масев]], [[Боро Џони]], [[Герас Цунев]]. По војната, [[Македонија]] влегла во федерацијата [[Југославија]], како рамноправна федерална единица. Во периодот на [[Информбиро]]то настрадале и многу невини струмичани, а некои од нив никогаш не се вратиле дома. == Население == Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, во градот живееле 8.150 [[Македонци]], 450 [[Турци]], 25 до 50 [[Власи]], 25 до 50 [[Германци]] и 25 до 50 [[Руси]] .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_40_40-41_VODENA_(EDESSA)_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> Во поширокиот [[Струмичко|Струмички регион]] каде што покрај градот се наоѓаат уште 74 села, во 2002 година биле запишани '''92.625''' жители и со тоа претставува најнаселената област во [[Источна Македонија]]. Струмица е најголем град во [[Југоисточен Регион|Југоисточниот Регион]] и десетти град по големина во [[Македонија]]. ;Етнички групи Според пописот на населението од [[2002]] година, во градот имало '''35.311''' жители и спаѓал во групата на средни градови.<ref>{{СоцГеоМак|глава=II|страница=91}}</ref> Етнички гледано, населението е составено од:<ref name="попис">{{Наведена мрежна страница|url= http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија|date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија |accessdate=5 август 2016}}</ref> {{bar box |float=right |title=Етнички групи<ref name="попис"/> |barwidth=200px |bars= {{Столбен постоток|Македонци|red|90.84}} {{Столбен постоток|Турци|orange|7.48}} {{Столбен постоток|други|grey|0.84}} {{Столбен постоток|Срби|blue|0.44}} {{Столбен постоток|Роми|cyan|0.37}} {{Столбен постоток|Бошњаци|green|0.01}} {{Столбен постоток|Власи|yellow|0.008}} {{Столбен постоток|Албанци|black|0.003}} }} Според последниот Попис на населението на Македонија од 2002 година, градот има 35.311 жители. Следува табела на националната структура на населението<ref>[http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf Попис на населението, домаќинствата и становите во Република Македонија, 2002 - Книга X]</ref> {| class="wikitable sortable" border="1" cellspacing="0" cellpadding="2" | '''Народ''' | '''Вкупно''' |- | [[Македонци]] | 32 075 |- | [[Турци]] | 2 642 |- | [[Роми]] | 130 |- | [[Албанци]] | 1 |- | [[Власи]] | 3 |- | [[Срби]] | 175 |- | [[Бошњаци]] | 5 |- | Други | 298 |- |} ;Јазик Во градот се зборуваат следниве јазици<ref name="попис"/>: {{bar box |float=right |title=Јазици<ref name="попис"/> |barwidth=200px |bars= {{Столбен постоток|македонски|red|90.97}} {{Столбен постоток|турски|orange|8.06}} {{Столбен постоток|српски|blue|0.38}} {{Столбен постоток|ромски|cyan|0.29}} {{Столбен постоток|други|grey|0.28}} {{Столбен постоток|влашки|yellow|0.008}} {{Столбен постоток|албански|black|0.006}} {{Столбен постоток|бошњачки|green|0.006}} }} {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !width="100px"|Јазик!!width="100px"| Вкупно!!width="100px" |Удел (%) |- | '''[[македонски]]''' | '''32.123''' | 90,97 |- | [[албански]] | 2 | 0,006 |- | [[турски]] | 2.845 | 8,06 |- | [[ромски]] | 102 | 0,29 |- | [[влашки]] | 3 | 0,008 |- | [[српски]] | 135 | 0,38 |- | [[бошњачки]] | 2 | 0,006 |- |други | 99 | 0,28 |} ;Вероисповед Во Струмица се застапени следните религиски групи<ref name="попис"/>: {{bar box |float=right |title=Религија<ref name="попис"/> |barwidth=200px |bars= {{Столбен постоток|Православие|red|85.63}} {{Столбен постоток|Ислам|green|8.60}} {{Столбен постоток|Католицизам|orange|4.09}} {{Столбен постоток|други|grey|1.46}} {{Столбен постоток|[[Протестантство во Македонија|протестантсво]]|orange|0.23}} }} {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !width="100px"|Вероисповед!! width="100px" | Вкупно!! width="100px" |Удел (%) |- | '''[[МПЦ|Православни]]''' | '''30.238''' | 85,63 |- | [[ИВЗ|Муслимани]] | 3.035 | 8,60 |- | [[Грко-католичка црква во Македонија|Католици]] | 1.443 | 4,09 |- | [[Протестантство во Македонија|протестанти]] | 81 | 0,23 |- | други | 514 | 1,46 |} Низ годините ова било вкупното население и етничка припадност на населението во градот Струмица: {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom | 1948|10.868 | 1953|12.149 | 1961|15.949 | 1971|23.034 | 1981|29.263 | 1991|34.396 | 1994|34.067 | 2002|35.311 | 2021|33.825 }} {| class="wikitable" |- ! Години ! Македонци ! Албанци ! Турци ! Роми ! Власи ! Срби ! Бошњаци ! {{крат|Ост.|Останати}} ! {{крат|б.п.|Лица без податоци}} ! Вкупно |- style="text-align:center;" | 1948<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://pop-stat.mashke.org/yugoslavia-ethnic1948.htm |title=архивска копија |accessdate=2018-04-11 |archive-date=2017-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107024522/http://pop-stat.mashke.org/yugoslavia-ethnic1948.htm |url-status=dead }}</ref> |9.805 |35 |610 |38 |2 |190 | — |485 | — | '''10.868''' |- style="text-align:center;" | 1953 | 10.941 | 12 | 335 | 453 | 3 | 262 | — | 143 | — | '''12.149''' |- style="text-align:center;" | 1961 | 14.405 | 7 | 866 | — | — | 352 | — | 319 | — | '''15.949''' |- style="text-align:center;" | 1971 | 20.693 | 5 | 1.589 | 0 | — | 474 | — | 273 | — | '''23.034''' |- style="text-align:center;" | 1981 | 26.146 | 12 | 2.320 | 29 | 0 | 347 | — | 409 | — | '''29.263''' |- style="text-align:center;" | 1991 | 31.262 | 15 | 2.392 | 76 | 0 | 277 | — | 374 | — | '''34.396''' |- style="text-align:center;" | 1994 | 31.196 | 6 | 2.408 | 181 | 0 | 175 | — | 101 | — | '''34.067''' |- style="text-align:center;" | 2002 | 32.075 | 1 | 2.642 | 130 | 3 | 157 | 5 | 298 | — | '''35.311''' |- style="text-align:center;" | 2021 | 26.185 | 6 | 2.703 | 216 | 10 | 91 | 3 | 247 | 4.364 | '''33.825''' |} <small>* Извор: [[Државен завод за статистика на Република Македонија]] (1948-2021), според податоци од официјалните пописи во соодветните години</small> == Местоположба == [[Податотека:Струмичка котлина (1).JPG|мини|Поглед од Беласица кон Струмичкото поле]] [[Податотека:Плоштад Гоце Делчев Струмица.jpg|thumb|right| Плоштадот Гоце Делчев]] Градот Струмица и општината се наоѓаат на 41° 22’ северна географска широчина и 22° 35’ и 23° 45’ источна географска должина. Струмица се наоѓа во крајниот југоисточен дел од [[Република Македонија]] веднаш под тромеѓата на меѓудржавните граници со [[Грција]] од [[југ]] и со [[Бугарија]] од [[исток]]. Регионот што всушност ја опфаќа котлината меѓу планините [[Беласица]], [[Огражден]] и [[Еленица]], по површината и по бројот на населението не е ниту помеѓу најмалите ниту помеѓу најголемите општини во земјата, но неговиот низински дел спаѓа во редовите на најгусто населените реони во [[Македонија]]. Според пописот на населението од 2002 година, во [[Струмичко-радовишка Котлина|Струмичката Котлина]] со вкупна површина од 963 км² живеат околу 95.000 жители, со тоа што во нејзиниот најплоден низински дел кој зафаќа помалку од една четвртина од вкупната површина живеат над 100 жители на 1 км². Струмичката Котлина од југ е заградена со [[планина]]та [[Беласица]], по чиј срт се протега самата [[македонско-грчка граница]] и чиишто стрмни, доста влажни и пошумени падини на запад се надоврзуваат на [[планина]]та [[Еленица]] а уште позападно на [[планина]]та [[Плавуш]]. На северната страна се наоѓа [[планина]]та [[Огражден]] која се протега од југоисток кон северозапад каде започнуваат да се издигаат [[планина|планините]] [[Смрдеш (планина)|Смрдеш]] и [[Плачковица]]. Конфигурацијата на овие планински венци ја дефинира [[Струмичка Котлина|Струмичката Котлина]], давајќи ѝ форма на неправилен триаголник, кој е благо наведнат кон исток, во правецот по кој тече [[Струмица(река)|реката Струмица]], во горниот дел [[Стара Река]], која со своите 94 километри е и најдолгиот воден тек на подрачјето. Просечната надморска височина на котлината изнесува 280 метри, а вкупната површина 290 км², што претставува околу 30% од вкупната површина на регионот. Оградена е со планините Огражден, Беласица и Еленица. Економски најбогат и најзначаен дел од [[котлина]]та е струмичката рамница, потоа доаѓа подбеласичкиот микрореон или т.н. [[Подгор]]от и на крај микрореонот на населените места распределени во подножјето на [[планина]]та [[Огражден]]. [[Општина Струмица]] се наоѓа на западниот и централниот дел од Струмичкиот регион, со површина од 321,89 км². На исток се граничи со [[Општина Босилово|Општината Босилово]], на запад со [[Општина Конче|Општината Конче]], на север со [[Општина Василево]], на југоисток со [[Општина Ново Село]], а на југозапад со [[Општина Валандово]]. Ја сочинуваат 25 населени места, со вкупно население од 54.676 жители. == Економски показатели == Структура на невработеност во Струмички регион според образование: * Високо образование - 451 * Вишо образование - 240 * Средно стручно образование - 2&nbsp;483 * Високо квалификувани работници - 0 * Квалификувани работници - 1&nbsp;949 * Полуквалификувани работници - 416 * Неквалификувани работници - 6&nbsp;762 == Стопанство == [[Податотека:Monument of the kids-refugees (bezhanci), Strumica.jpg|алт=Споменик посветен на бежанците од Егејска Македонија во Стурмица|мини|Споменик посветен на бежанците од [[Егејска Македонија]] во Струмица]] Првите години по [[Втора светска војна|Втората светска војна]] Струмица била [[град]] со неразвиено [[стопанство]], без [[индустрија]], со заостанато [[земјоделство]], [[сточарство]] и [[занаетчиство]]. Стагнираниот развој на [[земјоделство]]то и [[сточарство]]то продолжила и во првите години по ослободувањето, сè до растурањето на т.н. ''Селски работни задруги''. Во [[1949]] година, со изградбата на каналот за наводнување во Моноспитското мочуриште како и останатите одводни каналски мрежи се ослободиле стотици хектари обработлива површина на кои денеска се одгледуваат житни, фуражни, градинарски и индустриски култури. Иако геолошки неистражен, се смета дека [[Општина Струмица|Струмичкиот крај]] е богато со [[руда|руди]] или поточно [[злато]] по течението на [[Сушевска Река]], радиоактивни материи и [[кварц]] на [[Беласица]]. Исто така овој реон е богат и со [[неметали]] од кои најмногу се експлоатираат фалспадот и калциум-карбонатот. На овие балкански простори, Струмица најмногу била позната по трговските врски со најголемите прометни центри во тоа време, а така останува и денес бидејќи во струмичките дуќани може да се купат најразновидни производи од домашно и од странско производство. Тоа е така поради самата местоположба на Струмичкиот регион, односно на само неколку километри од границите помеѓу [[Грција]] и [[Бугарија]]. === Земјоделство === Пресудно значење за развојот на интензивното [[земјоделство]] во [[Струмичка Котлина|Струмичката Котлина]] имаат [[вештачко езеро|вештачките езера]] и [[систем за наводнување|системите за наводнување]]. Со нивната изградба регионот стана најголем производител на ран и индустриски [[зеленчук]] во [[Република Македонија]]. Струмица е центарот на пространата богата [[Струмичка Котлина]]. Овде се одгледуваат [[афион]], [[памук]], [[тутун]], [[сусам]], [[кикирики]] и [[анасон]] (ретка земјоделска култура која се употребува за производство на познатиот македонски пијалак - [[мастика]]). Сето ова дава можност за развој на текстилната и прехранбената индустрија во Струмица. На овие површини најзастапени се житните ([[пченица]], [[јачмен]], [[пченка]]) како и градинарските и раноградинарските култури ([[пипер]], [[домат]], [[бостан]], [[зелка]], [[краставица]],[[компир]] и др.). Постојат и 3 поголеми капацитети за преработка на градинарски производи, 4 преработувачки капацитети за мелење на житни култури, едно претпријатие за откуп и ферментација на [[тутун]] и околу 40 претпријатија кои се занимаваат со продажба на репроматеријали за земјоделието. Во [[Општина Струмица]] постојат 2 земјоделски пазари за продажба на земјоделски производи на мало и еден пазар за продажба на земјоделски производи на големо во чиј состав е и добиточниот пазар.[[Податотека:Пазарот Глобал Струмица.jpg|thumb|right|Глобал Струмица]] === Производствени фабрики === Во градот работат повеќе [[Индустрија|индустриски]] капацитети коишто вработуваат голем број на работници. Најуспешни индустриски капацитети се текстилните индустрии ''АД „Единство“'', ''АД „Герас Цунев“'' и фабриката за санитарна керамика „[http://www.sankeram.com.mk/ Македонија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070930085614/http://www.sankeram.com.mk/ |date=2007-09-30 }}“, рудникот за момирок и [[калциум карбонат]] „[http://www.sankeram.com.mk/ Огражден] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070930085614/http://www.sankeram.com.mk/ |date=2007-09-30 }}“, „ЗИК Грозд“ (познат по квалитетната „струмичка мастика“) и др. кои ги пласираат своите производи и на странските пазари како [[САД]], [[Русија]], сите држави од поранешна [[Југославија]], [[Германија]], [[Австрија]], [[Бугарија]] и др. Во поново време се забележува голем развој на малостопанството, а застапени се и странските вложувања, пред сѐ од соседна [[Грција]]. == Географија == [[Податотека:Плоштад Гоце Делчев Струмица (3).jpg|thumb|right|Фонтана во центарот на градот]] === Планини === Струмичкиот Регион е опкружен со планините [[Беласица]], [[Огражден]] и [[Еленица]]. Конфигурацијата на овие планински венци е таква што на котлината и даваат форма на голем неправилен триаголник. [[Беласица]] се наоѓа југоисточно од Струмица со највисок врв [[Радомир (врв)|Радомир]] 2029 m. Се протега во правец исток-запад со должина од над 70&nbsp;км. Таа е една од најстарите [[планина|планини]] не само во [[Македонија]], туку и на [[Балкански Полуостров|Балканскиот Полуостров]]. На Беласица се наоѓа тромеѓата меѓу државните граници на [[Република Македонија]], [[Бугарија]] и [[Грција]]. [[Огражден]] се наоѓа североисточно од Струмица со највисок врв 1744 m. [[Еленица]] се наоѓа западно од Струмица со највисок врв 970 m. === Клима === [[Податотека:Strumica X (16).JPG|лево|мини|332x332пкс|Центарот на Струмица]] Во [[Струмичка Котлина|Струмичката Котлина]] се мешаат видоизменета средоземна [[клима]] чиј целосен продор од [[Егејско Море|Егејското Море]] го стопира венецот на планината [[Беласица]], и континентална [[клима]] чие влијание значително го намалуваат планините [[Огражден]] и [[Плачковица]]. [[Клима]]та во Струмица и Струмичко се одликува со релативно благи [[зима|зими]], со долги суви [[лето|лета]] и со високи средни дневни [[температура|температури]]. Меѓутоа, во зима топломерот може да се спушти и до -20 степени, а во лето топломерот знае да покаже и до 40 степени. [[Пролет]]та и [[есен]]та се пријатни во Струмица, но мошне кратки. Просечните врнежи од околу 600 литри на м2 годишно се со средоземен режим, со максимум во месеците [[ноември]] и [[декември]] и минимум во [[август]] и [[септември]]. Годишно, во Струмица има околу 230 [[сонце|сончеви денови]], сончевиот сјај трае просечно 2.377 часа годишно, [[магла]] во просек има најмногу дваесетина дена а исто така се јавуваат и [[ветер|ветришта]] кои дуваат од сите правци. Од нив најизразен е северозападниот, кој најмногу го има во јули, како и северозападниот кој е пролетен, а поретки се северецот и јужниот [[ветер]]. === Почва и релјеф === Според составот и одликите на [[почва]]та, во овој регион се среќаваат повеќе почвени типови. [[Скалетна почва|Скалетните почви]] се најраспространети во планинскиот дел (во периферните делови на [[котлина]]та), по нив доаѓаат делувијалните наноси, [[солени почви|солените почви]] и врбеницата, а во низинскиот и централниот дел на [[котлина]]тасе наоѓаат [[алувијални почви|алувијалните почви]]. Тие зафаќаат околу 11.520 хектари и како најплодни претставуваат еден од основните фактори за развиеното [[земјоделство]] во подрачјето. Целокупниот Струмички регион е поделен на ридско планински во кој се застапени скалестите и рамничарски почви, како и алувијалните, смолниците, гајњачите и карбонатните видови почви. Поголем дел односно 46% од обработливите површини припаѓаат на рамничарскиот релјефен дел кои се наоѓаат на надморска височина од 250 – 300 м и се од првостепено значење за земјоделството во регионот. Тоа се површините покрај речното корито на реките [[Струмица (река)|Струмица]], [[Тркања]] и [[Крива Река]]. Останатите 52% од површините припаѓаат на падинскиот дел, а 2% на ридскиот релјефен дел. Ваквата бонитетна и почвена одлика на Струмичкиот регион го определува и начинот на користење на земјиштето од страна на земјоделските субјекти, така што од вкупната земјоделска површина од 32.319 ха, 87% припаѓаат на оброботливите површини каде доминираат ораниците и бавчите. Поволната [[клима]] и квалитетната [[почва]] во [[Општина Струмица|Струмичкиот регион]] претставуваат најголем стопански потенцијал. Иако од период до период доаѓа до промени на сеидбените структури, односно до поголема или помала застапеност, па и отфрлање на одредени [[земјоделство|земјоделски култури]], подрачјето е едно од најактивните земјоделски региони на [[Балкан]]от. Така, пред седумдесеттите години подрачјето било најголем производител на житарици и на индустриски култури, главно [[афион]], [[памук]], [[тутун]], [[сусам]], [[шеќерна репка]] итн., но со изградба на вештачките езера ''„Турија“'' и ''„Водоча“'' како и системите за наводнување, сеидбените планови рапидно се промениле во корист на многу подоходовните рани, средни и доцни градинарски култури, кои се одгледуваат за свежа консумација и за преработка во индустриските капацитети. Речиси целата површина на [[Струмичкото Поле]] е педолошки испитано. Од овие површини, 26&nbsp;165 ха се погодни за наводнување, а се покриени со алувијални и дилувијални наноси. Скалестите почви најраспространети се во планинскиот дел, односно во периферните делови на котлината. Во низинскиот и средишниот дел на котлината најмногу ги има алувијалните почви. Тие зафаќаат околу 11&nbsp;520 ха и како најплодни, претставуваат еден од основните фактори за развој на земјоделското производство. == Општина Струмица == {{Главна|Општина Струмица}} [[Податотека:Strumica X (28).JPG|thumb|right|250px|[[Собрание на Општина Струмица]]]] Во центарот на градот се наоѓа општинската самоуправа, позната како ''Градско собрание'', којашто ги носи градските и општинските одлуки. Струмица е седиште на општината [[Општина Струмица|Струмица]], којашто опфаќа 25 населени места и брои 54&nbsp;676 жители. Населени места во Општина Струмица се: градот Струмица и селата: [[Баница]], [[Банско]], [[Белотино]], [[Вељуса]], [[Водоча]], [[Габрово]], [[Градско Балдовци]], [[Дабиље]], [[Добрејци]], [[Дорломбос]], [[Злешево]], [[Костурино]], [[Куклиш]], [[Мемешли]], [[Муртино]],[[Орманли]], [[Попчево]], [[Просениково]], [[Раборци]], [[Рич]], [[Сачево]], [[Свидовица]], [[Три води]] и [[Чепели]]. Актуелен градоначалник на [[Општина Струмица]] е г. Петар Јанков. == Инфраструктура == Струмица е меѓу првите градови во [[Македонија]] која се развива како на културен така и на економски план. === Водоснабдување === Состојбата на постојната водоводна мрежа е релативно задоволителна. Со средствата од програмата МЕАП се обезбедува водовод до населените места и промена на застарената водоводна мрежа во градот. За потребите на градот Струмица, изграден е водоснабдителен систем кој користи површинска вода од акумулацијата [[Турија]]. Водоводната мрежа во градот Струмица се состои од 2 висински зони (ниска и висока). Ниската зона покрива 90% од урбаната површина, а ниската зона 10%. Во градот на повисоките места вода се обезбедува со пумпни станици. Во фабриката за вода освен вообичаениот процес на обработка на водата за пиење исто така се врши и озонирање на водата сè со цел да се обезбеди квалитетна вода за пиење. === Сообраќај === [[Податотека:Подземен премин во Струммица.jpg|thumb|right|250px|Подземен премин во Струмица]] Транспортот во Струмица најмногу е регулиран од страна на ДОО Струмица Експрес која ги одржува сите линии во земјата. Исто така, освен во Македонија има пуштено директна линија и до [[Софија]], [[Белград]], [[Солун]] итн. Поволната географска положба, воедно и добрата пристапност на Струмичкиот регион од сите страни, му даваат на регионот особена важност во Република Македонија. Низ него поминува најважниот магистрален пат М6, кој регионот го поврзува со останатиот дел од Републиката, како и со [[Република Бугарија]] и [[Република Грција]]. Повеќето регионални и локални патишта што ја шараат територијата на регионот, поврзувајќи ги сите населени места во него, истиот го прават несомнено важен земјоделско индустриски центар во државата. == Телекомуникации == Телекомуникациската мрежа во струмичкиот регион е доста развиена и ја покрива речиси целата територија на регионот. Реализацијата на телефонските приклучоци и останатите телекомуникациски услуги ги врши [[Македонски Телеком|АД Македонски Телеком]] со подружница Струмица со најсовремена телекомуникациска мрежа. Територијата на струмичкиот регион е покриен и со мрежа на мобилна телефонија, со достапност до трите мобилни оператори [[Т-Мобиле Македонија]], [[Космофон]] и [[ВИП]]. == Образование == [[Податотека:Secondary commune school Jane Sandanski -Strumica.jpg|thumb|right|250px|[[СУ „Јане Сандански“ - Струмица|СУ „Јане Сандански“]]]] [[Општина Струмица|Струмичката општина]] се вбројува меѓу општините со развиена образовна мрежа. На подрачјето делуваат 13 централни и основни училишта со шеесетина подрачни училишта и блиску 600 наставници. Овие училишта се распоредени речиси во сите населени места и во нив секоја година се запишуваат по скоро 11.000 ученици. Во Струмица има отворено основни и средни училишта, како и високообразовни установи. * [http://fon.edu.mk/ Првиот Приватен Универзитет ФОН] има свои дисперзирани студии и тоа: [http://fon.edu.mk/content.aspx?cid=27&ln=mk Факултет за правни науки] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110903130641/http://www.fon.edu.mk/content.aspx?cid=27&ln=mk |date=2011-09-03 }}, [http://fon.edu.mk/content.aspx?cid=32&ln=mk економски науки] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110903130647/http://www.fon.edu.mk/content.aspx?cid=32&ln=mk |date=2011-09-03 }}, [http://fon.edu.mk/content.aspx?cid=29&ln=mk Филолошки науки] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20101105013137/http://fon.edu.mk/content.aspx?cid=29&ln=mk |date=2010-11-05 }} и [http://fon.edu.mk/content.aspx?cid=30&ln=mk Факултет за детективи и безбедност] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110903131112/http://www.fon.edu.mk/content.aspx?cid=30&ln=mk |date=2011-09-03 }} * Дисперзирани студии од областа на земјоделието во склоп на државниот [[Универзитет Гоце Делчев|универзитет „Гоце Делчев"]] од [[Штип]]. * Дисперзирани студии по [[информатика]] во склоп на [[Универзитет Гоце Делчев|универзитетот „Гоце Делчев"]] од [[Штип]]. * Дисперзирани студии од Економскиот факултет во склоп на [[Универзитет Гоце Делчев|универзитетот „Гоце Делчев"]] од [[Штип]]. * Дисперзирани студии од Факултетот за образовни науки во склоп на [[Универзитет Гоце Делчев|универзитетот „Гоце Делчев"]] од [[Штип]]. * Средни училишта се: [[СУ „Јане Сандански" - Струмица|Јане Сандански]], [[СУ „Никола Карев" - Струмица|Никола Карев]], [[ДЗПУ „Димитар Влахов" - Струмица|Димитар Влахов]]. * Основните училишта се: [[ОУ „Сандо Масев" - Струмица|Сандо Масев]], [[ОУ „Видое Подгорец" - Струмица|Видое Подгорец]], [[ОУ „Никола Вапцаров" - Струмица|Никола Вапцаров]] и [[ОУ „Маршал Тито" - Струмица|Маршал Тито]]. == Населби и маала == * [[Бежанска маала (Струмица)|Бежанска Маала]] * [[Турска маала (Струмица)|Турска Маала (Маџир Маало)]] * [[Карпош (населба во Струмица)|Карпош]] * [[Орта маала (Струмица)|Орта Маала (Варош)]] * [[Чифлиганска маала (Струмица)|Чифлиганска Маала]] * [[Бабјак (населба во Струмица)|Бабјак]] == Култура == [[Податотека:Човек под маска.jpg|thumb|right|150px|[[Споменик „Струмичанка под маска“ - Струмица|Споменик „Струмичанка под маска“]], посветен на [[Струмички карневал|Струмичкиот карневал]]]] ;Музеи и галерии * [[Завод за заштита на спомениците на културата и Музеј во Струмица]] * [[Галерија на икони (Струмица)|Галерија на икони]] во црквата „Св. 15 тивериополски маченици“ ;Редовни настани * [[АСТЕРФЕСТ|Меѓународен филмски фестивал АСТЕРФЕСТ]], кој традиционално се одржува кон крајот на мај при што се доделуваат награди на странски и домашни филмски автори за кратки/документарни филмови. * [[Струмички карневал|Струмичкиот карневал]] кој се одржува секоја година 40 дена пред големиот христијански празник [[Велигден]], во вторникот по [[Прочка]]; * [[Фестивал на камерен театар „Ристо Шишков“]] кој започнува на 8 [[септември]], а бројот на театарски претстави и времетраењето на фестивалот се менуваат секоја година. * [[Меѓународна ликовна колонија - Струмица|Меѓународната ликовна колонија]], која се одржува секоја година од 1 до [[20 август]], а во секоја нејзина сесија во просек, работат по дваесетина ликовни творци, претставници на различни културни средини и ликовни тенденции, правци и преокупации. *Фестивал „Струмица Опен“ — манифестација на која присуствуваат познати музички икони, ликовни уметници и поети. == Знаменитости == === Манастирски комплекси === {{Главна|Струмичка епархија}} [[Податотека:Црква Свети Леонтие Водоча.jpg|thumb|right|250px|Црква Свети Леонтие Водоча]] * Манастир [[Манастир „Св. Леонтие“ - Водоча|„Св. Леонтие“]] - [[Водоча]] * Манастир [[Манастир „Св. Богородица“ - Вељуса|Св. Богородица Елеуса]]-[[Вељуса]] === Арехолошки наоѓалишта === [[Податотека:North Czar's Tower in Strumica, Macedonia.jpg|thumb|right|250px|Цареви кули]] [[Податотека:Roman Bath Bansko RMacedonia.jpg|thumb|right|250px|Римска терма во Банско]] [[Податотека:Amphitheatre in Strumica.jpg|thumb|right|250px|[[Струмички амфитеатар]]]] * [[Орта џамија]]; * [[Црква „Св. Петнаесет тивериополски маченици“|Црква „Св.Петнаесет тивериополски маченици“]]; * [[Струмичко кале|Цареви кули]]; * [[Струмин гроб]] кај [[Баница]]. * [[Спомен костурница (Струмица)|Спомен костурница]] * [[Градиште (Банско)]] === Природни реткости === * Водопадот кај [[Габрово]] * [[Колешински Водопад]] * [[Смоларски Водопад]] == Спорт == Спортот во Струмичкиот регион има подолга традиција и бележи врвни остварувања, а Струмица важи за еден од најголемите спортски градови во земјата и за расадник на млади таленти. Низ историјата ќе биде запаметено дека во [[1986]] година Струмица беше домаќин на ''II Олимпијада на училишните спортови'' на која учествувале околу 2.400 спортисти, а во [[1994]] година беше организиран првиот меѓународен официјален спортски натпревар во самостојна [[Македонија]], односно квалификациите за европското јуниорско првенство во ракомет, кога се сретнаа репрезентациите на [[Македонија]], [[Швајцарија]] и [[Норвешка]]. === Фудбал === [[Фудбал]]от во Струмица е еден од најпопуларните спортови помеѓу младината. Првата топка во Струмица била донесена во [[1914]] година. На [[13 август]] [[1922]] година бил формиран фудбалскиот клуб [[ФК Беласица]], а во [[1923]] на 13 февруари година бил формиран фудбалскиот клуб [[ФК Тиверија]]. Фудбалските клубови од Струмица ([[ФК Беласица]] и [[ФК Тиверија]]) кои сега настапуваат во Прва односно Третата македонска фудбалска лига, докажале дека можат да создадат многу добри фудбалери. Така на пример, овде спаѓаат македонскиот стручњак [[Благоја Истатов]], потоа [[Горан Пандев]] ([[ФК Наполи]]), [[Васил Рингов]], [[Ацо Стојков]], [[Зоран Балдовалиев]], [[Горан Мазнов]], [[Роберт Попов]], [[Горан Попов]], [[Игор Ѓузелов]] итн. === Кошарка === Како фудбалот, така и кошарката е еден од најомилените спортови во Струмица. Кошаркарскиот клуб [[КК Струмица]] порасна во еден од најдобрите клубови во [[Македонија]], притоа освојувајќи ја шампионската титула во [[2007]] година. За жал клубот повеќе не постои. Од клубовите кои настапуваат во сениорска и младинска конкуренција вреди да се споменат КК Ролинг 08, КК Милениум, КК Горани Баскет, КК АБА Струмица и КК Феликс. Во летото 2012 година, Милениум, АБА Струмица, Феликс и Горани Баскет одлучија да се спојат и се создаде нов клуб '''Струмица''', кој е легален наследник на КК Милениум. Еден од најпознатите кошаркари од Струмица е [[Влатко Илиевски]]. === Одбојка === Одбојката во Струмица според многумина најмногу придонела за цела [[Македонија]]. Така најпознати одбојкари од Струмица се [[Кире Ричлиев]] (сега тренер на македонската репрезентација), [[Хари Наковски]], [[Атанас Милев]], [[Зоран Русоманов]], [[Никола Донев]] итн. [[ОК Струмица]] била шампион на [[Македонија]] и многукратен вицешампион заедно со [[ОК Македонија]] веднаш зад скопскиот [[Фершпед Работнички]]. [[Никола Донев]] струмичанец, прв [[одбојкар]] од Македонија кој има играно на светско првенство, еден од најдобрите одбојкари на Македонија на сите времиња, репрезентативец на [[Југославија]], вбројувајќи се помеѓу [[Трифке Трифуновски]], [[Александар Тасевски]], [[Горан Србиновски]], [[Владимир Богоевски]] и [[Горан Јанков]]. [[Податотека:Statue of Tsar Samuel - Strumica (1).jpg|алт=Споменик на Цар Самоил во градскиот парк|мини|225x225пкс|Споменик на [[Цар Самоил]] во градскиот парк]] == Збратимени градови со Струмица == * {{знамеикона|Iceland}} [[Рејкјавик]], [[Исланд]] * {{знамеикона|Italy}} [[Пјаченца]], [[Италија]] * {{знамеикона|Slovenia}} [[Копер]], [[Словенија]] * {{знамеикона|Poland}} [[Грујец]], [[Полска]] * {{знамеикона|Russia}} [[Електростаљ]], [[Русија]] == Личности == {{Главна|Список на луѓе од Струмица}}'''Познати личности од Струмица и струмичко:'''[[Податотека:BorisTrajkovski2.jpg|thumb|right|150px|[[Борис Трајковски]], втор претседател на Македонија]] [[Податотека:Pandev Lazio allenamento.JPG|thumb|right|150px|[[Горан Пандев]], фудбалер]] {{Div col|cols=2}} * [[Баба Ванѓа]] (1911-1996) - гатачка * [[Благој Јанков - Мучето]] (1911-1944) — учесник во НОВ на Македонија * [[Јелка Јанкова]] (1920-1975) — учесник во НОВ на Македонија * [[Кумјанија Јанкова]] (1887-) — учесник во НОВ на Македонија, мајка на Благој Јанков * [[Ана Арапова]] (1920-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Зора Белева (Струмица)|Зора Белева]] (1924-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Василка Бишева]] (1914-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Параскева Бишова]] (1917-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Аница Боцинова]] (1919-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Ванѓа Брдарова - Беќарова]] (1921-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Вера Донкова|Вера Костова Донкова]] (1916-) учесник во НОВ на Македонија * [[Каљопа Грчева]] — учесник во НОВ на Македонија. * [[Санка Апостолова]] — учесник во НОВ на Македонија. * [[Зора Поп-Стојанова]] — учесник во НОВ на Македонија. * [[Мара Рајшиќ]] — учесник во НОВ на Македонија. * [[Гунче В‘лчева|Гунче Иванова В‘лчева]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Ванѓа Витанова|Ванѓа Кирова Витанова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Анка Вучкова|Анка Тимова Вучкова]] — учесник во НОВ на Македонија и носител на Орден заслуга за народ III ред и Медал за храброст * [[Стојанка Вучкова|Стојанка Тасова Вучкова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Тина Гунчева - Миљова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Комјанија Захова|Комјанија Манасиева Захова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Виолета Захова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Тинка Зеленкова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Нада Илиева|Нада Попниколова Илиева]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Нада Караманова]] (р.1921-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Мара Караманова]] (р.1903-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Павлина Караманова-Маркова]] (р.1918-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Видое Подгорец]] (1934-1997) - писател * [[Гоце Арнаудов]] (1954-2011) - пејач на народни песни * [[Горан Пандев]] (1983-) - македонски фудбалер * [[Борис Трајковски]] - претседател на [[Република Македонија|Македонија]] * [[Киро Стојанов]] - римокатолички бискуп на [[Скопска бискупија|Скопската бискупија]] * [[Зоран Заев]] - политичар * [[Никола Донев]] - одбојкар * [[Зоран Маџиров]] - музичар * [[Коста Мазнејков]] - револуционер * [[Коста Пеев]] - славист и македонист * [[Мите Грозданов]] - глумец * [[Лазар Бараков]] - глумец * [[Влатко Илиевски]] - кошаркар * [[Перо Христов]] - пејач на народни песни * [[Сузана Гавазова]] - пејачка на народни песни * [[Ристо Шишков]] - глумец * [[Бранко Бенинов]] - глумец * [[Горан Тренчовски]] - режисер * [[Георги Божинов]] - сликар * [[Зоран Балдовалиев]] - фудбалер * [[Роберт Попов]] - фудбалер * [[Игор Ѓузелов]] - фудбалер * [[Кире Ричлиев]] - одбојкар * [[Митко Циев]] - одбојкар * [[Петар Настев]] - кошаркар * [[Никола Маџиров]] - поет * [[Киро Донев]] - писател * [[Васил Рингов]] - фудбалер * [[Благоја Истатов]] - фудбалски голман * [[Душан Џамоња]] - уметник * [[Евангелос Кукудеас]] - грчки револуционер * [[Димитриос Цицимис]] - грчки револуционер и деец * [[Димитрис Семсис]] - грчки музичар * [[Мануш Георгиев]] - македонски револуционер и деец {{Div col end}}'''Личности починати во Струмица и Струмичко:''' * [[Голуба Брашнарска|Голуба Брашнарска - Буба]] - учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]], загинала во борбите за [[ослободување на Струмица]] == Белешки == {{reflist}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Strumica}} * [http://www.strumica.gov.mk/ Официјално мрежно место] * [http://www.strumicanet.com/ Радио СтрумицаНет] * [http://www.strumicadenes.mk Струмица Денес] * [http://www.strumickikarneval.com/ Струмички карневал] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110830013536/http://strumickikarneval.com/ |date=2011-08-30 }} (Официјално мрежно место) * [http://www.promoidea.org.mk PROMOidea Center for development and promotion] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130406065129/http://www.promoidea.org.mk/ |date=2013-04-06 }} {{Градови во Република Македонија}} {{Општина Струмица}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Струмица| ]] [[Категорија:Градови во Македонија]] 1xnvobsjzlfxeuvgwvcj2h8pfcsxm4p 5579488 5579479 2026-06-21T10:20:13Z Forbidden History 89259 /* Личности */ 5579488 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место | name = Струмица | native_name = | native_name_lang = <!-- ISO 639-2 code e.g. "fr" for French. If more than one, use {{lang}} instead --> | settlement_type = | image_skyline = Плоштад Гоце Делчев Струмица (2).jpg | image_alt = | image_caption = Панорама на Струмица | image_flag = | flag_alt = | image_seal = | seal_alt = | image_shield = | shield_alt = | nickname = Ѕвезден град, градот под Царевите Кули | motto = | image_map = | map_alt = | map_caption = Местоположба на Струмица во [[Македонија]] | pushpin_map = Македонија | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 41 |latm = 24 |lats = 40.00 |latNS = N | longd = 22 |longm = 38 |longs = 47.00 |longEW = E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = [[Список на држави во светот|Држава]] | subdivision_name = {{знаме|Македонија}} | subdivision_type1 = [[Региони на Македонија|Регион]] | subdivision_name1 = [[Југоисточен Регион|Југоисточен]] | subdivision_type2 = [[Општини во Македонија|Општина]] | subdivision_name2 = [[Општина Струмица|Струмица]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = | established_title = | established_date = | founder = | seat_type = | seat = | government_footnotes = | leader_party = | leader_title = | leader_name = | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> <!-- ALL fields with measurements have automatic unit conversion --> <!-- for references: use <ref> tags --> | area_footnotes = | area_urban_footnotes = <!-- <ref> </ref> --> | area_rural_footnotes = <!-- <ref> </ref> --> | area_metro_footnotes = <!-- <ref> </ref> --> | area_magnitude = <!-- <ref> </ref> --> | area_note = | area_water_percent = | area_rank = | area_blank1_title = | area_blank2_title = <!-- square kilometers --> | area_total_km2 = | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_urban_km2 = | area_rural_km2 = | area_metro_km2 = | area_blank1_km2 = | area_blank2_km2 = <!-- hectares --> | area_total_ha = | area_land_ha = | area_water_ha = | area_urban_ha = | area_rural_ha = | area_metro_ha = | area_blank1_ha = | area_blank2_ha = <!-- dunams used in Middle East articles only --> | dunam_link = <!-- which dunam to link --> | area_total_dunam = | area_land_dunam = | area_water_dunam = | area_urban_dunam = | area_rural_dunam = | area_metro_dunam = | area_blank1_dunam = | area_blank2_dunam = | length_km = | width_km = | dimensions_footnotes = | elevation_footnotes = | elevation_m = 230 | population_footnotes = | population_total = 33.825 | population_as_of = 2021 | population_density_km2 = auto | population_demonym = струмичанец, струмичанка, [[Список на луѓе од Струмица|струмичани]]<ref>{{ОДРМЈ|Струмица}}</ref><ref>{{ДРМЈ|Струмица}}</ref> | population_note = | timezone1 = [[UTC+01:00|UTC+1]] | utc_offset1 = | timezone1_DST = [[UTC+2]] | utc_offset1_DST = | postal_code_type = [[Поштенски броеви во Македонија|Поштенски бр.]] | postal_code = 2400 | area_code_type = | area_code = +389 34 | blank_name = [[Автомобилски регистарски таблички во Македонија|Рег. таб.]] | blank_info = SR | blank1_name = [[Светец заштитник]] | blank1_info = [[Св. Петнаесет тивериополски (струмички) маченици|Свети Петнаесет тивериополски свештеномаченици]] | iso_code = | website = [http://www.strumica.gov.mk/index.php/mk/ www.strumica.gov.mk] | footnotes = }} :''Ова е статија за градот, за општината видете [[Општина Струмица]].'' '''Струмица''' — град во југоисточна [[Македонија]]. Според пописот од 2021 година има 33.825 жители и според тоа е деветти град во државата по број на население. Се наоѓа во [[Струмичко-радовишка Котлина|Струмичкото Поле]], на падините на рид на кое е сместена древната населба и тврдина позната како [[Струмичко Кале|Цареви Кули]]. Градот е седиште на [[Општина Струмица|истоимената општина]]. Административен центар и најголемиот град на [[Југоисточен Регион|Југоисточниот Плански Регион]]. Кон градот гравитираат 70 села од општините [[Општина Босилово|Босилово]], [[Општина Василево|Василево]], [[Општина Ново Село|Ново Село]] и Струмица во струмичкиот крај, како и население од околните краишта. Градот се наоѓа на околу 30 км од граничниот премин „Ново Село“ кон Бугарија, на околу 40 км од ГП „Стар Дојран“ кон Грција и на околу 50 км од ГП „Богородица“ кон Грција. == Историја == {{Главна|Историја на Струмица}} === Антички период === Потврда дека струмичкиот крај бил густо населен уште во античко време е постоењето на неолитската населба ''„Страната“'' кај селото [[Ангелци]]. Ова археолошко наоѓалиште нуди нови сознанија за доцниот неолит бидејќи населбата датира од околу 4500-тата до 3800-тата година п.н.е. За ова до скоро се знаело дека постои само во брегалничкиот и овчеполскиот регион. Најновите наоди кај Струмица ја потврдуваат и тезата за постоењето на неолитска сообраќајница од брегот на [[Егејско Море|Егејското Море]] до централниот дел на [[Балкан]]от. Откриените фрагменти од керамички садови, вообичаена неолитска пластика, лепеж од куќи, култни предмети и слично укажуваат на фактот дека овде постоело грнчарство на завидно ниво, а откопаните алати (мотики, секири, длета) и женски фигури како симбол на плодноста, укажуваат дека тука живеела земјоделско-сточарска популација. Под името [[Астрајон]], градот за првпат во пишаните извори се среќава кај римскиот историчар [[Тит Ливиј]], во 181 година пред новата ера, во врска со убиството на [[Деметриј]], братот на македонскиот крал [[Персеј]] (179-168 п.н.е.), односно синот на [[Филип V]] (221-179). Името [[Астрајон]] градот го добил по пајонското племе [[Астраи]]. Во 168 година п.н.е. [[Македонија]] паднала под [[Римско Царство|римски]] протекторат и била поделена на четири мериди, а [[Астрајон]] припаднал на втората мерида. Во 148 година п.н.е. [[Македонија]] станала [[Македонија (римска провинција)|римска провинција]]. Во [[Римско Царство|римскиот период]] градот го променил своето име во [[Тивериопол]], за што ни сведочи [[мермер]]ниот постамент, посветен на патронот [[Тибериј|Тибериј Клавдиј Менон]], од крајот на [[2 век]] и почетокот на [[3 век]]. Во времето на римскиот цар [[Јулијан Отпадник]] (361-363) во [[Тивериопол]] биле убиени [[Св. Петнаесет тивериополски (струмички) маченици|Светите Петнаесет тивериополски свештеномаченици]]. Во 395 година [[римска империја|Римското Царство]] се распаднало, а [[Македонија]] припаднала на [[Источно Римско Царство|Источното Римско Царство]]. Потоа [[Тивериопол]] се наоѓал во составот на провинцијата ''Macedonia Salutaris'' (кон крајот на [[4 век]]) и провинцијата ''Macedonia Secunda'' (кон крајот на [[5 век]]). За постоењето на градската населба од тој период сведочи доцноантичката урбана палата – ''[[Мачук (Струмица)|Мачук]]''. Градот Струмица, заедно со својата најблиска околина, поволните географско-климатски одлики, и богатото [[Струмичко-радовишка Котлина|Струмичко Поле]], отсекогаш претставувал важен крстопат на патиштата на разни култури и цивилизации кои го оставиле својот белег на оваа почва. Следејќи ги материјалните остатоци, создавани во разни историски епохи, почнувајќи од праисторијата, преку антиката, византиско-словенскиот, турскиот период и така натаму, Струмица е еден од ретките градови со напластено богатство на споменици. === Византиско-словенски период === {{Струмица}} Во првата половина на [[6 век]], по долините на реките [[Струма]] и [[Струмица (река)|Струмица]] се населиле [[Струмјани]]те. Во „''Житието на тивериополските маченици“'' стои дека „еден варварски народ... навлегол во тивериополските земји, опустошил многу градови, па и самиот [[Тивериопол]], а од неговите жители едни со меч ги истепал, други заробил, а убавите згради и храмови ги срамнил со земјата“. Со преселбата на [[Словени]]те, која се одвивала во периодот од осумдесеттите години на [[6 век|6-от век]] до триесеттите години на [[7 век|7-от век]], градот доживеал големи разурнувања. На овие простори се населило словенското племе [[Струмјани]], кое го добило своето име по реката ''Стримон'', која тие ја преименувале во [[Струма]]. Склавинијата на Струмјаните егзистирала како независно словенско кнежевство определен период, додека не биде завладеана од [[Византија]]. Во периодот од 845 до 855 година како византиски воен управник во брегалничко-струмичкиот крај бил [[Св. Кирил и Методиј|Методиј]] (825-885). Струмичката област потоа била завладеана од [[Бугарски владетели|бугарскиот владетел]] [[Борис I]] (852-889). Во 893 година [[Свети Климент Охридски|Климент]] според Диканжовиот список (од [[12 век]]) бил поставен за „''епископ на Тивериопол или Велика''“. Струмичкиот регион останал во [[Прва бугарска држава|бугарската држава]] сѐ до 969 година кога избило првото востание на комитопулите ([[Самуил]], Арон, Мојсеј и Давид) и ќе влезе во [[Самоилово Царство|Самуиловата држава]] (976-1018). На [[29 јули]] [[1014]] година, на овие простори се одиграла [[Беласичка битка|Беласичката битка]], во која македонската војска предводена од царот [[Самоил (цар)|Самуил]] (976-1014) била поразена од [[Византија|Византијците]] на чие чело бил [[Василиј II Македонецот|Василиј II]] (976-1025). По битката биле ''ослепени 15.000 македонски војници'', како одмазда на [[Василиј II]] за смртта на командантот [[Теофилакт Вотанијат]], кој бил убиен од синот на царот [[Самуил]], [[Гаврил Радомир]] ([[1014]]-[[1015]]). Во 1018 година [[Македонија]] била завладеана од [[Византија]]. По 1018 година, струмичкиот крај повторно паднал под византиска власт, под која ќе остане до пред крајот на [[12 век]]. [[Византија]] својата власт ја зацврстила преку [[црква]]та која била претворена во орудие на [[Византија|византиската држава]]. [[Струмичка епархија|Струмичката епархија]] во рамките на [[Охридска архиепископија|Охридската архиепископија]] била ставена во службата на [[Цариградска патријаршија|Цариградската патријаршија]]. Од тоа време, карактеристично е тоа што многу имоти од струмичко, меѓу кои и [[Манастир Св. Богородица Ељуса|Вељушкиот манастир]], му биле подарени на светогорскиот манастир Иверион. Од [[11 век]] за првпат во пишаните извори (Асеманово евангелие) градот почнува да се именува со Струмица. Кон крајот на [[12 век]], централната власт на [[Византија]] ослабела, па како резултат на тоа дошло до осамостојување на повеќе независни феудалци. Во струмичкиот крај се осамостоиле [[Добромир Хрс]] (1185-1202), а потоа и [[Севастокрар Стрез]] (1208-1214), но нивните владеења биле ликвидирани од [[Византија|Византијците]]. Кон крајот на [[13 век]] започнале српските напади на [[Македонија]]. Определен период со Струмица и регионот владеел [[Хреља]], за да во 1334 година српскиот крал [[Стефан Душан]] (1331-1355) ја освои Струмица. По распаѓањето на душановото царство, струмичкиот регион бил управуван првин од [[Јован Углеша]], братот на [[Волкашин]], а по неговата смрт во 1371 година во Битката кај [[Марица]], со овој регион ќе загосподарат браќата Дејановиќи. Нивното владеење било со краток век, бидејќи [[Турци]]те во својот продор на [[Балкан]]от ја завладеале и Струмица во 1382-1383 година со што завршува [[Среден век|средниот век]] во овие краишта. === Османлискиот период === [[Податотека:Old turkish post office in Strumica.jpg|мини|лево|Старата турска пошта во Струмица]] Во периодот од 1382-1383 па сѐ до 1395 година, Струмица и струмичко потполно потпаднале под власта на Турците. Струмица во [[Отоманско Царство|османлискиот период]] во турската администрација била нарекувана ''Уструмџе''. Таа била приклучена кон [[Ќустендил]]скиот [[санџак]] каде бил воспоставен спахиско-тимарски систем. Во градот било населено номадско-сточарско туркменско население, така што градот го сменил својот лик и започнал да добива ориентален изглед. Струмица според пописот од 1519 година имала 2780 жители, од кои 1450 [[христијанство|христијани]], а 1330 [[ислам|муслимани]]. Во тој период се одвивала и засилена исламизација на што се должи зголемениот број на муслимани, 2200, на пописот од 1570 година, наспроти 1230 христијани. Во [[17 век]], Струмица станала седиште на ''[[Каза|кадилук]]''. Во тоа време во Струмица поминале и турските патописци [[Хаџи Калфа]] (1665) и [[Евлија Челебија]] (1670), кои дале јасен опис на градот со сите муслимански објекти, кои ги имало во Струмица тогаш. Кон крајот на [[XVIII век]] и почетокот на [[XIX век]], Струмичката каза била во составот на [[Солун|Солунскиот санџак]]. Во [[XIX век]] зајакнало патријаршиското движење и гркоманското население зело замав. Тоа довело до силно антипатријаршиско движење во 60-тите години на 19 век. Во 1860 година во [[Робово (Струмичко)|Робово]] било отворено првото училиште на [[македонски јазик]], а прв учител бил ''Арсени Костенцев'' од [[Штип]]. Во тој период твореле и големите струмички зографи [[Васил Ѓорѓиев]] и [[Григориј Пецанов]], кои работеле на живописот и [[иконостас]]ите на повеќе [[црква|цркви]], кои тогаш се отворале во струмичко. Со [[Берлински конгрес|Берлинскиот конгрес]] од 1878 година, кога [[Турција]] изгубила голем дел од своите владеења на [[Балкан]]от ([[Босна]], [[Србија]], [[Црна Гора]] и [[Бугарија]]), голем број бегалци се слеале во [[Македонија]], а дел од нив и во Струмица. Тоа население се нарекува мухаџири. Сè потешката ситуација на македонското население под турската власт, придонела да се формира ''Внатрешната македонска револуционерна организација'' ([[Внатрешна Македонско-Одринска Револуционерна Организација|ВМРО]]) на ''23 октомври 1893'' година во [[Солун]]. Првиот човек кој ги прифатил идеите на [[ВМРО]] во струмичкиот регион бил ''Стојан Ѓорѓиев'' од [[Дабиле]], кој во 1895 година го формирал и првиот месен комитет во Струмица. Во овие краишта бил формиран и дејствувал Огражденскиот окружен македонско-одрински револуционерен комитет. Еден од најистакнатите раководители на револуционерната организација бил [[Христо Чернопеев]], кој учествувал и во [[Младотурска револуција|Младотурската револуција]] (1908-1909), која не завршила со ослободување на македонскиот народ кој останал под турско владеење.[[Податотека:Strumica, opstinska zgrada od 1930ti.jpg|мини|Општинската зграда во Струмица, на разгледница од 1930-те г.]] === Струмица во {{римски|20}} век === [[Податотека:Strumica, hotel od 1932.jpg|мини|Разгледница од Струмица, хотел „Српски краљ“, 1932 г.]] [[Податотека:BASA-3K-15-184-19-14 Infantry Macedonian Regiment.JPG|мини|Пречек на бугарската војска во Струмица, април 1941 г.]] [[Податотека:Струмица-МК 01.JPG|мини|Плоштадот „Гоце Делчев“ во центарот на Струмица]] Со [[Прва балканска војна|Првата балканска војна]] од 1912 година, [[Турци]]те биле победени и истерани од [[Македонија]], а со тоа и од Струмица, од страна на балканските сојузници ([[Србија]], [[Бугарија]], [[Грција]] и [[Црна Гора]]). Со Струмица завладеала [[Бугарија]]. Во текот на летото 1913 година, Струмица и околината доживеале уште една втора по ред краткотрајна, но вандалска и жестока окупација од страна на грчките окупатори. На 25 јуни, само девет дена од избувнувањето на [[Втора балканска војна|Втората балканска војна]], грчките војски ги разбиле бугарските позиции јужно од градот, и утредента влегле во Струмица. На 8 август, грчките војски ја запалиле Струмица, а пожарите стивнале дури на 15-ти истиот месец. Биле изгорени 1.900 јавни установи, цркви, куќи, дуќани, кафеани како и единствената синагога. Целосно или делумно Грците ги запалиле и селата [[Костурино]], [[Раборци]], [[Попчево]], [[Зубово]] и [[Чам Чифлик]], кое повеќе никогаш не се обновило. При своето заминување на 17 август, Грците го запалиле и [[Манастир Св. Богородица Ељуса|манастирот во Вељуса]], чии конаци, а делумно и црквата, исто така изгореле. За време на Втората балканска војна и [[Прва светска војна|Првата светска војна]], поради силниот грчки притисок од [[Егејска Македонија]], кон север избегале големи маси македонско население, а добар дел од нив се населил и во струмичкиот крај. Тоа биле бегалци, наречени „''бежанци''“, главно од [[Кукуш]], [[Горно Порој]] како и од [[солунско]]. Тие се населиле главно во напуштените турски населби. Според еден податок, во 1921 година само во градот имало 2.700 бежанци. Со тоа многу се изменил и етничкиот состав на населението во градот особено по бегањето на Турците кога бројот на населението значително се намалил. Денеска сѐ уште постои т.н. Бежанско маало. [[Податотека:Струмица-МК 03.JPG|мини|200п|лево|Главната улица, бул. „Маршал Тито“ со трговскиот центар „Глобал“ на местото на некогашниот градски пазар]] Струмица со мировниот договор од [[Букурешт]] (''28.07.1913''), сепак останала под власт на [[Бугарија]]. Под бугарска власт Струмица останала сè до 1919 година, кога со мировниот договор од [[Версај]], со кој е завршена [[Прва светска војна|Првата светска војна]], влегла во составот на [[Кралство на Србите, Хрватите и Словенците|Кралството СХС]] (од 1929 година [[Кралство Југославија]]). Во тоа кралство, македонскиот народ бил без никакви права и бил подложен на асимилација од [[Србија]]. Во [[Втора светска војна|Втората светска војна]], Струмица била завладеана од германската војска на 6 април 1941 година. [[Германија]], со договорот што го имале склучено за сојуз со [[Бугарија]], им ја предала Струмица под окупација на бугарските војски на 18 април 1941 година. Македонскиот народ, а со тоа и луѓето од Струмица незадоволни од окупацијата на фашистичките земји, започнале воени дејствија против нив. На 11 септември 1944 година бугарската војска се повлекла од Струмица, а на 5 ноември 1944 година градот го напуштила и германската војска. Струмичанецот [[Благој Јанков - Мучето]] е прогласен за народен херој. Други попознати струмички херои од периодот на [[Втора светска војна|Втората светска војна]] се [[Сандо Масев]], [[Боро Џони]], [[Герас Цунев]]. По војната, [[Македонија]] влегла во федерацијата [[Југославија]], како рамноправна федерална единица. Во периодот на [[Информбиро]]то настрадале и многу невини струмичани, а некои од нив никогаш не се вратиле дома. == Население == Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, во градот живееле 8.150 [[Македонци]], 450 [[Турци]], 25 до 50 [[Власи]], 25 до 50 [[Германци]] и 25 до 50 [[Руси]] .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_40_40-41_VODENA_(EDESSA)_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> Во поширокиот [[Струмичко|Струмички регион]] каде што покрај градот се наоѓаат уште 74 села, во 2002 година биле запишани '''92.625''' жители и со тоа претставува најнаселената област во [[Источна Македонија]]. Струмица е најголем град во [[Југоисточен Регион|Југоисточниот Регион]] и десетти град по големина во [[Македонија]]. ;Етнички групи Според пописот на населението од [[2002]] година, во градот имало '''35.311''' жители и спаѓал во групата на средни градови.<ref>{{СоцГеоМак|глава=II|страница=91}}</ref> Етнички гледано, населението е составено од:<ref name="попис">{{Наведена мрежна страница|url= http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија|date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија |accessdate=5 август 2016}}</ref> {{bar box |float=right |title=Етнички групи<ref name="попис"/> |barwidth=200px |bars= {{Столбен постоток|Македонци|red|90.84}} {{Столбен постоток|Турци|orange|7.48}} {{Столбен постоток|други|grey|0.84}} {{Столбен постоток|Срби|blue|0.44}} {{Столбен постоток|Роми|cyan|0.37}} {{Столбен постоток|Бошњаци|green|0.01}} {{Столбен постоток|Власи|yellow|0.008}} {{Столбен постоток|Албанци|black|0.003}} }} Според последниот Попис на населението на Македонија од 2002 година, градот има 35.311 жители. Следува табела на националната структура на населението<ref>[http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf Попис на населението, домаќинствата и становите во Република Македонија, 2002 - Книга X]</ref> {| class="wikitable sortable" border="1" cellspacing="0" cellpadding="2" | '''Народ''' | '''Вкупно''' |- | [[Македонци]] | 32 075 |- | [[Турци]] | 2 642 |- | [[Роми]] | 130 |- | [[Албанци]] | 1 |- | [[Власи]] | 3 |- | [[Срби]] | 175 |- | [[Бошњаци]] | 5 |- | Други | 298 |- |} ;Јазик Во градот се зборуваат следниве јазици<ref name="попис"/>: {{bar box |float=right |title=Јазици<ref name="попис"/> |barwidth=200px |bars= {{Столбен постоток|македонски|red|90.97}} {{Столбен постоток|турски|orange|8.06}} {{Столбен постоток|српски|blue|0.38}} {{Столбен постоток|ромски|cyan|0.29}} {{Столбен постоток|други|grey|0.28}} {{Столбен постоток|влашки|yellow|0.008}} {{Столбен постоток|албански|black|0.006}} {{Столбен постоток|бошњачки|green|0.006}} }} {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !width="100px"|Јазик!!width="100px"| Вкупно!!width="100px" |Удел (%) |- | '''[[македонски]]''' | '''32.123''' | 90,97 |- | [[албански]] | 2 | 0,006 |- | [[турски]] | 2.845 | 8,06 |- | [[ромски]] | 102 | 0,29 |- | [[влашки]] | 3 | 0,008 |- | [[српски]] | 135 | 0,38 |- | [[бошњачки]] | 2 | 0,006 |- |други | 99 | 0,28 |} ;Вероисповед Во Струмица се застапени следните религиски групи<ref name="попис"/>: {{bar box |float=right |title=Религија<ref name="попис"/> |barwidth=200px |bars= {{Столбен постоток|Православие|red|85.63}} {{Столбен постоток|Ислам|green|8.60}} {{Столбен постоток|Католицизам|orange|4.09}} {{Столбен постоток|други|grey|1.46}} {{Столбен постоток|[[Протестантство во Македонија|протестантсво]]|orange|0.23}} }} {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !width="100px"|Вероисповед!! width="100px" | Вкупно!! width="100px" |Удел (%) |- | '''[[МПЦ|Православни]]''' | '''30.238''' | 85,63 |- | [[ИВЗ|Муслимани]] | 3.035 | 8,60 |- | [[Грко-католичка црква во Македонија|Католици]] | 1.443 | 4,09 |- | [[Протестантство во Македонија|протестанти]] | 81 | 0,23 |- | други | 514 | 1,46 |} Низ годините ова било вкупното население и етничка припадност на населението во градот Струмица: {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom | 1948|10.868 | 1953|12.149 | 1961|15.949 | 1971|23.034 | 1981|29.263 | 1991|34.396 | 1994|34.067 | 2002|35.311 | 2021|33.825 }} {| class="wikitable" |- ! Години ! Македонци ! Албанци ! Турци ! Роми ! Власи ! Срби ! Бошњаци ! {{крат|Ост.|Останати}} ! {{крат|б.п.|Лица без податоци}} ! Вкупно |- style="text-align:center;" | 1948<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://pop-stat.mashke.org/yugoslavia-ethnic1948.htm |title=архивска копија |accessdate=2018-04-11 |archive-date=2017-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107024522/http://pop-stat.mashke.org/yugoslavia-ethnic1948.htm |url-status=dead }}</ref> |9.805 |35 |610 |38 |2 |190 | — |485 | — | '''10.868''' |- style="text-align:center;" | 1953 | 10.941 | 12 | 335 | 453 | 3 | 262 | — | 143 | — | '''12.149''' |- style="text-align:center;" | 1961 | 14.405 | 7 | 866 | — | — | 352 | — | 319 | — | '''15.949''' |- style="text-align:center;" | 1971 | 20.693 | 5 | 1.589 | 0 | — | 474 | — | 273 | — | '''23.034''' |- style="text-align:center;" | 1981 | 26.146 | 12 | 2.320 | 29 | 0 | 347 | — | 409 | — | '''29.263''' |- style="text-align:center;" | 1991 | 31.262 | 15 | 2.392 | 76 | 0 | 277 | — | 374 | — | '''34.396''' |- style="text-align:center;" | 1994 | 31.196 | 6 | 2.408 | 181 | 0 | 175 | — | 101 | — | '''34.067''' |- style="text-align:center;" | 2002 | 32.075 | 1 | 2.642 | 130 | 3 | 157 | 5 | 298 | — | '''35.311''' |- style="text-align:center;" | 2021 | 26.185 | 6 | 2.703 | 216 | 10 | 91 | 3 | 247 | 4.364 | '''33.825''' |} <small>* Извор: [[Државен завод за статистика на Република Македонија]] (1948-2021), според податоци од официјалните пописи во соодветните години</small> == Местоположба == [[Податотека:Струмичка котлина (1).JPG|мини|Поглед од Беласица кон Струмичкото поле]] [[Податотека:Плоштад Гоце Делчев Струмица.jpg|thumb|right| Плоштадот Гоце Делчев]] Градот Струмица и општината се наоѓаат на 41° 22’ северна географска широчина и 22° 35’ и 23° 45’ источна географска должина. Струмица се наоѓа во крајниот југоисточен дел од [[Република Македонија]] веднаш под тромеѓата на меѓудржавните граници со [[Грција]] од [[југ]] и со [[Бугарија]] од [[исток]]. Регионот што всушност ја опфаќа котлината меѓу планините [[Беласица]], [[Огражден]] и [[Еленица]], по површината и по бројот на населението не е ниту помеѓу најмалите ниту помеѓу најголемите општини во земјата, но неговиот низински дел спаѓа во редовите на најгусто населените реони во [[Македонија]]. Според пописот на населението од 2002 година, во [[Струмичко-радовишка Котлина|Струмичката Котлина]] со вкупна површина од 963 км² живеат околу 95.000 жители, со тоа што во нејзиниот најплоден низински дел кој зафаќа помалку од една четвртина од вкупната површина живеат над 100 жители на 1 км². Струмичката Котлина од југ е заградена со [[планина]]та [[Беласица]], по чиј срт се протега самата [[македонско-грчка граница]] и чиишто стрмни, доста влажни и пошумени падини на запад се надоврзуваат на [[планина]]та [[Еленица]] а уште позападно на [[планина]]та [[Плавуш]]. На северната страна се наоѓа [[планина]]та [[Огражден]] која се протега од југоисток кон северозапад каде започнуваат да се издигаат [[планина|планините]] [[Смрдеш (планина)|Смрдеш]] и [[Плачковица]]. Конфигурацијата на овие планински венци ја дефинира [[Струмичка Котлина|Струмичката Котлина]], давајќи ѝ форма на неправилен триаголник, кој е благо наведнат кон исток, во правецот по кој тече [[Струмица(река)|реката Струмица]], во горниот дел [[Стара Река]], која со своите 94 километри е и најдолгиот воден тек на подрачјето. Просечната надморска височина на котлината изнесува 280 метри, а вкупната површина 290 км², што претставува околу 30% од вкупната површина на регионот. Оградена е со планините Огражден, Беласица и Еленица. Економски најбогат и најзначаен дел од [[котлина]]та е струмичката рамница, потоа доаѓа подбеласичкиот микрореон или т.н. [[Подгор]]от и на крај микрореонот на населените места распределени во подножјето на [[планина]]та [[Огражден]]. [[Општина Струмица]] се наоѓа на западниот и централниот дел од Струмичкиот регион, со површина од 321,89 км². На исток се граничи со [[Општина Босилово|Општината Босилово]], на запад со [[Општина Конче|Општината Конче]], на север со [[Општина Василево]], на југоисток со [[Општина Ново Село]], а на југозапад со [[Општина Валандово]]. Ја сочинуваат 25 населени места, со вкупно население од 54.676 жители. == Економски показатели == Структура на невработеност во Струмички регион според образование: * Високо образование - 451 * Вишо образование - 240 * Средно стручно образование - 2&nbsp;483 * Високо квалификувани работници - 0 * Квалификувани работници - 1&nbsp;949 * Полуквалификувани работници - 416 * Неквалификувани работници - 6&nbsp;762 == Стопанство == [[Податотека:Monument of the kids-refugees (bezhanci), Strumica.jpg|алт=Споменик посветен на бежанците од Егејска Македонија во Стурмица|мини|Споменик посветен на бежанците од [[Егејска Македонија]] во Струмица]] Првите години по [[Втора светска војна|Втората светска војна]] Струмица била [[град]] со неразвиено [[стопанство]], без [[индустрија]], со заостанато [[земјоделство]], [[сточарство]] и [[занаетчиство]]. Стагнираниот развој на [[земјоделство]]то и [[сточарство]]то продолжила и во првите години по ослободувањето, сè до растурањето на т.н. ''Селски работни задруги''. Во [[1949]] година, со изградбата на каналот за наводнување во Моноспитското мочуриште како и останатите одводни каналски мрежи се ослободиле стотици хектари обработлива површина на кои денеска се одгледуваат житни, фуражни, градинарски и индустриски култури. Иако геолошки неистражен, се смета дека [[Општина Струмица|Струмичкиот крај]] е богато со [[руда|руди]] или поточно [[злато]] по течението на [[Сушевска Река]], радиоактивни материи и [[кварц]] на [[Беласица]]. Исто така овој реон е богат и со [[неметали]] од кои најмногу се експлоатираат фалспадот и калциум-карбонатот. На овие балкански простори, Струмица најмногу била позната по трговските врски со најголемите прометни центри во тоа време, а така останува и денес бидејќи во струмичките дуќани може да се купат најразновидни производи од домашно и од странско производство. Тоа е така поради самата местоположба на Струмичкиот регион, односно на само неколку километри од границите помеѓу [[Грција]] и [[Бугарија]]. === Земјоделство === Пресудно значење за развојот на интензивното [[земјоделство]] во [[Струмичка Котлина|Струмичката Котлина]] имаат [[вештачко езеро|вештачките езера]] и [[систем за наводнување|системите за наводнување]]. Со нивната изградба регионот стана најголем производител на ран и индустриски [[зеленчук]] во [[Република Македонија]]. Струмица е центарот на пространата богата [[Струмичка Котлина]]. Овде се одгледуваат [[афион]], [[памук]], [[тутун]], [[сусам]], [[кикирики]] и [[анасон]] (ретка земјоделска култура која се употребува за производство на познатиот македонски пијалак - [[мастика]]). Сето ова дава можност за развој на текстилната и прехранбената индустрија во Струмица. На овие површини најзастапени се житните ([[пченица]], [[јачмен]], [[пченка]]) како и градинарските и раноградинарските култури ([[пипер]], [[домат]], [[бостан]], [[зелка]], [[краставица]],[[компир]] и др.). Постојат и 3 поголеми капацитети за преработка на градинарски производи, 4 преработувачки капацитети за мелење на житни култури, едно претпријатие за откуп и ферментација на [[тутун]] и околу 40 претпријатија кои се занимаваат со продажба на репроматеријали за земјоделието. Во [[Општина Струмица]] постојат 2 земјоделски пазари за продажба на земјоделски производи на мало и еден пазар за продажба на земјоделски производи на големо во чиј состав е и добиточниот пазар.[[Податотека:Пазарот Глобал Струмица.jpg|thumb|right|Глобал Струмица]] === Производствени фабрики === Во градот работат повеќе [[Индустрија|индустриски]] капацитети коишто вработуваат голем број на работници. Најуспешни индустриски капацитети се текстилните индустрии ''АД „Единство“'', ''АД „Герас Цунев“'' и фабриката за санитарна керамика „[http://www.sankeram.com.mk/ Македонија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070930085614/http://www.sankeram.com.mk/ |date=2007-09-30 }}“, рудникот за момирок и [[калциум карбонат]] „[http://www.sankeram.com.mk/ Огражден] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070930085614/http://www.sankeram.com.mk/ |date=2007-09-30 }}“, „ЗИК Грозд“ (познат по квалитетната „струмичка мастика“) и др. кои ги пласираат своите производи и на странските пазари како [[САД]], [[Русија]], сите држави од поранешна [[Југославија]], [[Германија]], [[Австрија]], [[Бугарија]] и др. Во поново време се забележува голем развој на малостопанството, а застапени се и странските вложувања, пред сѐ од соседна [[Грција]]. == Географија == [[Податотека:Плоштад Гоце Делчев Струмица (3).jpg|thumb|right|Фонтана во центарот на градот]] === Планини === Струмичкиот Регион е опкружен со планините [[Беласица]], [[Огражден]] и [[Еленица]]. Конфигурацијата на овие планински венци е таква што на котлината и даваат форма на голем неправилен триаголник. [[Беласица]] се наоѓа југоисточно од Струмица со највисок врв [[Радомир (врв)|Радомир]] 2029 m. Се протега во правец исток-запад со должина од над 70&nbsp;км. Таа е една од најстарите [[планина|планини]] не само во [[Македонија]], туку и на [[Балкански Полуостров|Балканскиот Полуостров]]. На Беласица се наоѓа тромеѓата меѓу државните граници на [[Република Македонија]], [[Бугарија]] и [[Грција]]. [[Огражден]] се наоѓа североисточно од Струмица со највисок врв 1744 m. [[Еленица]] се наоѓа западно од Струмица со највисок врв 970 m. === Клима === [[Податотека:Strumica X (16).JPG|лево|мини|332x332пкс|Центарот на Струмица]] Во [[Струмичка Котлина|Струмичката Котлина]] се мешаат видоизменета средоземна [[клима]] чиј целосен продор од [[Егејско Море|Егејското Море]] го стопира венецот на планината [[Беласица]], и континентална [[клима]] чие влијание значително го намалуваат планините [[Огражден]] и [[Плачковица]]. [[Клима]]та во Струмица и Струмичко се одликува со релативно благи [[зима|зими]], со долги суви [[лето|лета]] и со високи средни дневни [[температура|температури]]. Меѓутоа, во зима топломерот може да се спушти и до -20 степени, а во лето топломерот знае да покаже и до 40 степени. [[Пролет]]та и [[есен]]та се пријатни во Струмица, но мошне кратки. Просечните врнежи од околу 600 литри на м2 годишно се со средоземен режим, со максимум во месеците [[ноември]] и [[декември]] и минимум во [[август]] и [[септември]]. Годишно, во Струмица има околу 230 [[сонце|сончеви денови]], сончевиот сјај трае просечно 2.377 часа годишно, [[магла]] во просек има најмногу дваесетина дена а исто така се јавуваат и [[ветер|ветришта]] кои дуваат од сите правци. Од нив најизразен е северозападниот, кој најмногу го има во јули, како и северозападниот кој е пролетен, а поретки се северецот и јужниот [[ветер]]. === Почва и релјеф === Според составот и одликите на [[почва]]та, во овој регион се среќаваат повеќе почвени типови. [[Скалетна почва|Скалетните почви]] се најраспространети во планинскиот дел (во периферните делови на [[котлина]]та), по нив доаѓаат делувијалните наноси, [[солени почви|солените почви]] и врбеницата, а во низинскиот и централниот дел на [[котлина]]тасе наоѓаат [[алувијални почви|алувијалните почви]]. Тие зафаќаат околу 11.520 хектари и како најплодни претставуваат еден од основните фактори за развиеното [[земјоделство]] во подрачјето. Целокупниот Струмички регион е поделен на ридско планински во кој се застапени скалестите и рамничарски почви, како и алувијалните, смолниците, гајњачите и карбонатните видови почви. Поголем дел односно 46% од обработливите површини припаѓаат на рамничарскиот релјефен дел кои се наоѓаат на надморска височина од 250 – 300 м и се од првостепено значење за земјоделството во регионот. Тоа се површините покрај речното корито на реките [[Струмица (река)|Струмица]], [[Тркања]] и [[Крива Река]]. Останатите 52% од површините припаѓаат на падинскиот дел, а 2% на ридскиот релјефен дел. Ваквата бонитетна и почвена одлика на Струмичкиот регион го определува и начинот на користење на земјиштето од страна на земјоделските субјекти, така што од вкупната земјоделска површина од 32.319 ха, 87% припаѓаат на оброботливите површини каде доминираат ораниците и бавчите. Поволната [[клима]] и квалитетната [[почва]] во [[Општина Струмица|Струмичкиот регион]] претставуваат најголем стопански потенцијал. Иако од период до период доаѓа до промени на сеидбените структури, односно до поголема или помала застапеност, па и отфрлање на одредени [[земјоделство|земјоделски култури]], подрачјето е едно од најактивните земјоделски региони на [[Балкан]]от. Така, пред седумдесеттите години подрачјето било најголем производител на житарици и на индустриски култури, главно [[афион]], [[памук]], [[тутун]], [[сусам]], [[шеќерна репка]] итн., но со изградба на вештачките езера ''„Турија“'' и ''„Водоча“'' како и системите за наводнување, сеидбените планови рапидно се промениле во корист на многу подоходовните рани, средни и доцни градинарски култури, кои се одгледуваат за свежа консумација и за преработка во индустриските капацитети. Речиси целата површина на [[Струмичкото Поле]] е педолошки испитано. Од овие површини, 26&nbsp;165 ха се погодни за наводнување, а се покриени со алувијални и дилувијални наноси. Скалестите почви најраспространети се во планинскиот дел, односно во периферните делови на котлината. Во низинскиот и средишниот дел на котлината најмногу ги има алувијалните почви. Тие зафаќаат околу 11&nbsp;520 ха и како најплодни, претставуваат еден од основните фактори за развој на земјоделското производство. == Општина Струмица == {{Главна|Општина Струмица}} [[Податотека:Strumica X (28).JPG|thumb|right|250px|[[Собрание на Општина Струмица]]]] Во центарот на градот се наоѓа општинската самоуправа, позната како ''Градско собрание'', којашто ги носи градските и општинските одлуки. Струмица е седиште на општината [[Општина Струмица|Струмица]], којашто опфаќа 25 населени места и брои 54&nbsp;676 жители. Населени места во Општина Струмица се: градот Струмица и селата: [[Баница]], [[Банско]], [[Белотино]], [[Вељуса]], [[Водоча]], [[Габрово]], [[Градско Балдовци]], [[Дабиље]], [[Добрејци]], [[Дорломбос]], [[Злешево]], [[Костурино]], [[Куклиш]], [[Мемешли]], [[Муртино]],[[Орманли]], [[Попчево]], [[Просениково]], [[Раборци]], [[Рич]], [[Сачево]], [[Свидовица]], [[Три води]] и [[Чепели]]. Актуелен градоначалник на [[Општина Струмица]] е г. Петар Јанков. == Инфраструктура == Струмица е меѓу првите градови во [[Македонија]] која се развива како на културен така и на економски план. === Водоснабдување === Состојбата на постојната водоводна мрежа е релативно задоволителна. Со средствата од програмата МЕАП се обезбедува водовод до населените места и промена на застарената водоводна мрежа во градот. За потребите на градот Струмица, изграден е водоснабдителен систем кој користи површинска вода од акумулацијата [[Турија]]. Водоводната мрежа во градот Струмица се состои од 2 висински зони (ниска и висока). Ниската зона покрива 90% од урбаната површина, а ниската зона 10%. Во градот на повисоките места вода се обезбедува со пумпни станици. Во фабриката за вода освен вообичаениот процес на обработка на водата за пиење исто така се врши и озонирање на водата сè со цел да се обезбеди квалитетна вода за пиење. === Сообраќај === [[Податотека:Подземен премин во Струммица.jpg|thumb|right|250px|Подземен премин во Струмица]] Транспортот во Струмица најмногу е регулиран од страна на ДОО Струмица Експрес која ги одржува сите линии во земјата. Исто така, освен во Македонија има пуштено директна линија и до [[Софија]], [[Белград]], [[Солун]] итн. Поволната географска положба, воедно и добрата пристапност на Струмичкиот регион од сите страни, му даваат на регионот особена важност во Република Македонија. Низ него поминува најважниот магистрален пат М6, кој регионот го поврзува со останатиот дел од Републиката, како и со [[Република Бугарија]] и [[Република Грција]]. Повеќето регионални и локални патишта што ја шараат територијата на регионот, поврзувајќи ги сите населени места во него, истиот го прават несомнено важен земјоделско индустриски центар во државата. == Телекомуникации == Телекомуникациската мрежа во струмичкиот регион е доста развиена и ја покрива речиси целата територија на регионот. Реализацијата на телефонските приклучоци и останатите телекомуникациски услуги ги врши [[Македонски Телеком|АД Македонски Телеком]] со подружница Струмица со најсовремена телекомуникациска мрежа. Територијата на струмичкиот регион е покриен и со мрежа на мобилна телефонија, со достапност до трите мобилни оператори [[Т-Мобиле Македонија]], [[Космофон]] и [[ВИП]]. == Образование == [[Податотека:Secondary commune school Jane Sandanski -Strumica.jpg|thumb|right|250px|[[СУ „Јане Сандански“ - Струмица|СУ „Јане Сандански“]]]] [[Општина Струмица|Струмичката општина]] се вбројува меѓу општините со развиена образовна мрежа. На подрачјето делуваат 13 централни и основни училишта со шеесетина подрачни училишта и блиску 600 наставници. Овие училишта се распоредени речиси во сите населени места и во нив секоја година се запишуваат по скоро 11.000 ученици. Во Струмица има отворено основни и средни училишта, како и високообразовни установи. * [http://fon.edu.mk/ Првиот Приватен Универзитет ФОН] има свои дисперзирани студии и тоа: [http://fon.edu.mk/content.aspx?cid=27&ln=mk Факултет за правни науки] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110903130641/http://www.fon.edu.mk/content.aspx?cid=27&ln=mk |date=2011-09-03 }}, [http://fon.edu.mk/content.aspx?cid=32&ln=mk економски науки] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110903130647/http://www.fon.edu.mk/content.aspx?cid=32&ln=mk |date=2011-09-03 }}, [http://fon.edu.mk/content.aspx?cid=29&ln=mk Филолошки науки] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20101105013137/http://fon.edu.mk/content.aspx?cid=29&ln=mk |date=2010-11-05 }} и [http://fon.edu.mk/content.aspx?cid=30&ln=mk Факултет за детективи и безбедност] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110903131112/http://www.fon.edu.mk/content.aspx?cid=30&ln=mk |date=2011-09-03 }} * Дисперзирани студии од областа на земјоделието во склоп на државниот [[Универзитет Гоце Делчев|универзитет „Гоце Делчев"]] од [[Штип]]. * Дисперзирани студии по [[информатика]] во склоп на [[Универзитет Гоце Делчев|универзитетот „Гоце Делчев"]] од [[Штип]]. * Дисперзирани студии од Економскиот факултет во склоп на [[Универзитет Гоце Делчев|универзитетот „Гоце Делчев"]] од [[Штип]]. * Дисперзирани студии од Факултетот за образовни науки во склоп на [[Универзитет Гоце Делчев|универзитетот „Гоце Делчев"]] од [[Штип]]. * Средни училишта се: [[СУ „Јане Сандански" - Струмица|Јане Сандански]], [[СУ „Никола Карев" - Струмица|Никола Карев]], [[ДЗПУ „Димитар Влахов" - Струмица|Димитар Влахов]]. * Основните училишта се: [[ОУ „Сандо Масев" - Струмица|Сандо Масев]], [[ОУ „Видое Подгорец" - Струмица|Видое Подгорец]], [[ОУ „Никола Вапцаров" - Струмица|Никола Вапцаров]] и [[ОУ „Маршал Тито" - Струмица|Маршал Тито]]. == Населби и маала == * [[Бежанска маала (Струмица)|Бежанска Маала]] * [[Турска маала (Струмица)|Турска Маала (Маџир Маало)]] * [[Карпош (населба во Струмица)|Карпош]] * [[Орта маала (Струмица)|Орта Маала (Варош)]] * [[Чифлиганска маала (Струмица)|Чифлиганска Маала]] * [[Бабјак (населба во Струмица)|Бабјак]] == Култура == [[Податотека:Човек под маска.jpg|thumb|right|150px|[[Споменик „Струмичанка под маска“ - Струмица|Споменик „Струмичанка под маска“]], посветен на [[Струмички карневал|Струмичкиот карневал]]]] ;Музеи и галерии * [[Завод за заштита на спомениците на културата и Музеј во Струмица]] * [[Галерија на икони (Струмица)|Галерија на икони]] во црквата „Св. 15 тивериополски маченици“ ;Редовни настани * [[АСТЕРФЕСТ|Меѓународен филмски фестивал АСТЕРФЕСТ]], кој традиционално се одржува кон крајот на мај при што се доделуваат награди на странски и домашни филмски автори за кратки/документарни филмови. * [[Струмички карневал|Струмичкиот карневал]] кој се одржува секоја година 40 дена пред големиот христијански празник [[Велигден]], во вторникот по [[Прочка]]; * [[Фестивал на камерен театар „Ристо Шишков“]] кој започнува на 8 [[септември]], а бројот на театарски претстави и времетраењето на фестивалот се менуваат секоја година. * [[Меѓународна ликовна колонија - Струмица|Меѓународната ликовна колонија]], која се одржува секоја година од 1 до [[20 август]], а во секоја нејзина сесија во просек, работат по дваесетина ликовни творци, претставници на различни културни средини и ликовни тенденции, правци и преокупации. *Фестивал „Струмица Опен“ — манифестација на која присуствуваат познати музички икони, ликовни уметници и поети. == Знаменитости == === Манастирски комплекси === {{Главна|Струмичка епархија}} [[Податотека:Црква Свети Леонтие Водоча.jpg|thumb|right|250px|Црква Свети Леонтие Водоча]] * Манастир [[Манастир „Св. Леонтие“ - Водоча|„Св. Леонтие“]] - [[Водоча]] * Манастир [[Манастир „Св. Богородица“ - Вељуса|Св. Богородица Елеуса]]-[[Вељуса]] === Арехолошки наоѓалишта === [[Податотека:North Czar's Tower in Strumica, Macedonia.jpg|thumb|right|250px|Цареви кули]] [[Податотека:Roman Bath Bansko RMacedonia.jpg|thumb|right|250px|Римска терма во Банско]] [[Податотека:Amphitheatre in Strumica.jpg|thumb|right|250px|[[Струмички амфитеатар]]]] * [[Орта џамија]]; * [[Црква „Св. Петнаесет тивериополски маченици“|Црква „Св.Петнаесет тивериополски маченици“]]; * [[Струмичко кале|Цареви кули]]; * [[Струмин гроб]] кај [[Баница]]. * [[Спомен костурница (Струмица)|Спомен костурница]] * [[Градиште (Банско)]] === Природни реткости === * Водопадот кај [[Габрово]] * [[Колешински Водопад]] * [[Смоларски Водопад]] == Спорт == Спортот во Струмичкиот регион има подолга традиција и бележи врвни остварувања, а Струмица важи за еден од најголемите спортски градови во земјата и за расадник на млади таленти. Низ историјата ќе биде запаметено дека во [[1986]] година Струмица беше домаќин на ''II Олимпијада на училишните спортови'' на која учествувале околу 2.400 спортисти, а во [[1994]] година беше организиран првиот меѓународен официјален спортски натпревар во самостојна [[Македонија]], односно квалификациите за европското јуниорско првенство во ракомет, кога се сретнаа репрезентациите на [[Македонија]], [[Швајцарија]] и [[Норвешка]]. === Фудбал === [[Фудбал]]от во Струмица е еден од најпопуларните спортови помеѓу младината. Првата топка во Струмица била донесена во [[1914]] година. На [[13 август]] [[1922]] година бил формиран фудбалскиот клуб [[ФК Беласица]], а во [[1923]] на 13 февруари година бил формиран фудбалскиот клуб [[ФК Тиверија]]. Фудбалските клубови од Струмица ([[ФК Беласица]] и [[ФК Тиверија]]) кои сега настапуваат во Прва односно Третата македонска фудбалска лига, докажале дека можат да создадат многу добри фудбалери. Така на пример, овде спаѓаат македонскиот стручњак [[Благоја Истатов]], потоа [[Горан Пандев]] ([[ФК Наполи]]), [[Васил Рингов]], [[Ацо Стојков]], [[Зоран Балдовалиев]], [[Горан Мазнов]], [[Роберт Попов]], [[Горан Попов]], [[Игор Ѓузелов]] итн. === Кошарка === Како фудбалот, така и кошарката е еден од најомилените спортови во Струмица. Кошаркарскиот клуб [[КК Струмица]] порасна во еден од најдобрите клубови во [[Македонија]], притоа освојувајќи ја шампионската титула во [[2007]] година. За жал клубот повеќе не постои. Од клубовите кои настапуваат во сениорска и младинска конкуренција вреди да се споменат КК Ролинг 08, КК Милениум, КК Горани Баскет, КК АБА Струмица и КК Феликс. Во летото 2012 година, Милениум, АБА Струмица, Феликс и Горани Баскет одлучија да се спојат и се создаде нов клуб '''Струмица''', кој е легален наследник на КК Милениум. Еден од најпознатите кошаркари од Струмица е [[Влатко Илиевски]]. === Одбојка === Одбојката во Струмица според многумина најмногу придонела за цела [[Македонија]]. Така најпознати одбојкари од Струмица се [[Кире Ричлиев]] (сега тренер на македонската репрезентација), [[Хари Наковски]], [[Атанас Милев]], [[Зоран Русоманов]], [[Никола Донев]] итн. [[ОК Струмица]] била шампион на [[Македонија]] и многукратен вицешампион заедно со [[ОК Македонија]] веднаш зад скопскиот [[Фершпед Работнички]]. [[Никола Донев]] струмичанец, прв [[одбојкар]] од Македонија кој има играно на светско првенство, еден од најдобрите одбојкари на Македонија на сите времиња, репрезентативец на [[Југославија]], вбројувајќи се помеѓу [[Трифке Трифуновски]], [[Александар Тасевски]], [[Горан Србиновски]], [[Владимир Богоевски]] и [[Горан Јанков]]. [[Податотека:Statue of Tsar Samuel - Strumica (1).jpg|алт=Споменик на Цар Самоил во градскиот парк|мини|225x225пкс|Споменик на [[Цар Самоил]] во градскиот парк]] == Збратимени градови со Струмица == * {{знамеикона|Iceland}} [[Рејкјавик]], [[Исланд]] * {{знамеикона|Italy}} [[Пјаченца]], [[Италија]] * {{знамеикона|Slovenia}} [[Копер]], [[Словенија]] * {{знамеикона|Poland}} [[Грујец]], [[Полска]] * {{знамеикона|Russia}} [[Електростаљ]], [[Русија]] == Личности == {{Главна|Список на луѓе од Струмица}}'''Познати личности од Струмица и струмичко:'''[[Податотека:BorisTrajkovski2.jpg|thumb|right|150px|[[Борис Трајковски]], втор претседател на Македонија]] [[Податотека:Pandev Lazio allenamento.JPG|thumb|right|150px|[[Горан Пандев]], фудбалер]] {{Div col|cols=2}} * [[Баба Ванѓа]] (1911-1996) - гатачка * [[Благој Јанков - Мучето]] (1911-1944) — учесник во НОВ на Македонија * [[Јелка Јанкова]] (1920-1975) — учесник во НОВ на Македонија * [[Кумјанија Јанкова]] (1887-) — учесник во НОВ на Македонија, мајка на Благој Јанков * [[Ана Арапова]] (1920-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Зора Белева (Струмица)|Зора Белева]] (1924-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Василка Бишева]] (1914-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Параскева Бишова]] (1917-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Аница Боцинова]] (1919-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Ванѓа Брдарова - Беќарова]] (1921-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Вера Донкова|Вера Костова Донкова]] (1916-) учесник во НОВ на Македонија * [[Каљопа Грчева]] — учесник во НОВ на Македонија. * [[Санка Апостолова]] — учесник во НОВ на Македонија. * [[Зора Поп-Стојанова]] — учесник во НОВ на Македонија. * [[Мара Рајшиќ]] — учесник во НОВ на Македонија. * [[Гунче В‘лчева|Гунче Иванова В‘лчева]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Ванѓа Витанова|Ванѓа Кирова Витанова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Анка Вучкова|Анка Тимова Вучкова]] — учесник во НОВ на Македонија и носител на Орден заслуга за народ III ред и Медал за храброст * [[Стојанка Вучкова|Стојанка Тасова Вучкова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Тина Гунчева - Миљова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Комјанија Захова|Комјанија Манасиева Захова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Виолета Захова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Тинка Зеленкова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Нада Илиева|Нада Попниколова Илиева]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Нада Караманова]] (р.1921-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Мара Караманова]] (р.1903-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Павлина Караманова-Маркова]] (р.1918-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Ирина Каранфилкова]] (р.1885-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Видое Подгорец]] (1934-1997) - писател * [[Гоце Арнаудов]] (1954-2011) - пејач на народни песни * [[Горан Пандев]] (1983-) - македонски фудбалер * [[Борис Трајковски]] - претседател на [[Република Македонија|Македонија]] * [[Киро Стојанов]] - римокатолички бискуп на [[Скопска бискупија|Скопската бискупија]] * [[Зоран Заев]] - политичар * [[Никола Донев]] - одбојкар * [[Зоран Маџиров]] - музичар * [[Коста Мазнејков]] - револуционер * [[Коста Пеев]] - славист и македонист * [[Мите Грозданов]] - глумец * [[Лазар Бараков]] - глумец * [[Влатко Илиевски]] - кошаркар * [[Перо Христов]] - пејач на народни песни * [[Сузана Гавазова]] - пејачка на народни песни * [[Ристо Шишков]] - глумец * [[Бранко Бенинов]] - глумец * [[Горан Тренчовски]] - режисер * [[Георги Божинов]] - сликар * [[Зоран Балдовалиев]] - фудбалер * [[Роберт Попов]] - фудбалер * [[Игор Ѓузелов]] - фудбалер * [[Кире Ричлиев]] - одбојкар * [[Митко Циев]] - одбојкар * [[Петар Настев]] - кошаркар * [[Никола Маџиров]] - поет * [[Киро Донев]] - писател * [[Васил Рингов]] - фудбалер * [[Благоја Истатов]] - фудбалски голман * [[Душан Џамоња]] - уметник * [[Евангелос Кукудеас]] - грчки револуционер * [[Димитриос Цицимис]] - грчки револуционер и деец * [[Димитрис Семсис]] - грчки музичар * [[Мануш Георгиев]] - македонски револуционер и деец {{Div col end}}'''Личности починати во Струмица и Струмичко:''' * [[Голуба Брашнарска|Голуба Брашнарска - Буба]] - учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]], загинала во борбите за [[ослободување на Струмица]] == Белешки == {{reflist}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Strumica}} * [http://www.strumica.gov.mk/ Официјално мрежно место] * [http://www.strumicanet.com/ Радио СтрумицаНет] * [http://www.strumicadenes.mk Струмица Денес] * [http://www.strumickikarneval.com/ Струмички карневал] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110830013536/http://strumickikarneval.com/ |date=2011-08-30 }} (Официјално мрежно место) * [http://www.promoidea.org.mk PROMOidea Center for development and promotion] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130406065129/http://www.promoidea.org.mk/ |date=2013-04-06 }} {{Градови во Република Македонија}} {{Општина Струмица}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Струмица| ]] [[Категорија:Градови во Македонија]] 6hn8uw1knaj0q2ipa3xhjjsq14rhesd 5579536 5579488 2026-06-21T11:23:56Z Forbidden History 89259 /* Личности */ 5579536 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место | name = Струмица | native_name = | native_name_lang = <!-- ISO 639-2 code e.g. "fr" for French. If more than one, use {{lang}} instead --> | settlement_type = | image_skyline = Плоштад Гоце Делчев Струмица (2).jpg | image_alt = | image_caption = Панорама на Струмица | image_flag = | flag_alt = | image_seal = | seal_alt = | image_shield = | shield_alt = | nickname = Ѕвезден град, градот под Царевите Кули | motto = | image_map = | map_alt = | map_caption = Местоположба на Струмица во [[Македонија]] | pushpin_map = Македонија | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 41 |latm = 24 |lats = 40.00 |latNS = N | longd = 22 |longm = 38 |longs = 47.00 |longEW = E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = [[Список на држави во светот|Држава]] | subdivision_name = {{знаме|Македонија}} | subdivision_type1 = [[Региони на Македонија|Регион]] | subdivision_name1 = [[Југоисточен Регион|Југоисточен]] | subdivision_type2 = [[Општини во Македонија|Општина]] | subdivision_name2 = [[Општина Струмица|Струмица]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = | established_title = | established_date = | founder = | seat_type = | seat = | government_footnotes = | leader_party = | leader_title = | leader_name = | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> <!-- ALL fields with measurements have automatic unit conversion --> <!-- for references: use <ref> tags --> | area_footnotes = | area_urban_footnotes = <!-- <ref> </ref> --> | area_rural_footnotes = <!-- <ref> </ref> --> | area_metro_footnotes = <!-- <ref> </ref> --> | area_magnitude = <!-- <ref> </ref> --> | area_note = | area_water_percent = | area_rank = | area_blank1_title = | area_blank2_title = <!-- square kilometers --> | area_total_km2 = | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_urban_km2 = | area_rural_km2 = | area_metro_km2 = | area_blank1_km2 = | area_blank2_km2 = <!-- hectares --> | area_total_ha = | area_land_ha = | area_water_ha = | area_urban_ha = | area_rural_ha = | area_metro_ha = | area_blank1_ha = | area_blank2_ha = <!-- dunams used in Middle East articles only --> | dunam_link = <!-- which dunam to link --> | area_total_dunam = | area_land_dunam = | area_water_dunam = | area_urban_dunam = | area_rural_dunam = | area_metro_dunam = | area_blank1_dunam = | area_blank2_dunam = | length_km = | width_km = | dimensions_footnotes = | elevation_footnotes = | elevation_m = 230 | population_footnotes = | population_total = 33.825 | population_as_of = 2021 | population_density_km2 = auto | population_demonym = струмичанец, струмичанка, [[Список на луѓе од Струмица|струмичани]]<ref>{{ОДРМЈ|Струмица}}</ref><ref>{{ДРМЈ|Струмица}}</ref> | population_note = | timezone1 = [[UTC+01:00|UTC+1]] | utc_offset1 = | timezone1_DST = [[UTC+2]] | utc_offset1_DST = | postal_code_type = [[Поштенски броеви во Македонија|Поштенски бр.]] | postal_code = 2400 | area_code_type = | area_code = +389 34 | blank_name = [[Автомобилски регистарски таблички во Македонија|Рег. таб.]] | blank_info = SR | blank1_name = [[Светец заштитник]] | blank1_info = [[Св. Петнаесет тивериополски (струмички) маченици|Свети Петнаесет тивериополски свештеномаченици]] | iso_code = | website = [http://www.strumica.gov.mk/index.php/mk/ www.strumica.gov.mk] | footnotes = }} :''Ова е статија за градот, за општината видете [[Општина Струмица]].'' '''Струмица''' — град во југоисточна [[Македонија]]. Според пописот од 2021 година има 33.825 жители и според тоа е деветти град во државата по број на население. Се наоѓа во [[Струмичко-радовишка Котлина|Струмичкото Поле]], на падините на рид на кое е сместена древната населба и тврдина позната како [[Струмичко Кале|Цареви Кули]]. Градот е седиште на [[Општина Струмица|истоимената општина]]. Административен центар и најголемиот град на [[Југоисточен Регион|Југоисточниот Плански Регион]]. Кон градот гравитираат 70 села од општините [[Општина Босилово|Босилово]], [[Општина Василево|Василево]], [[Општина Ново Село|Ново Село]] и Струмица во струмичкиот крај, како и население од околните краишта. Градот се наоѓа на околу 30 км од граничниот премин „Ново Село“ кон Бугарија, на околу 40 км од ГП „Стар Дојран“ кон Грција и на околу 50 км од ГП „Богородица“ кон Грција. == Историја == {{Главна|Историја на Струмица}} === Антички период === Потврда дека струмичкиот крај бил густо населен уште во античко време е постоењето на неолитската населба ''„Страната“'' кај селото [[Ангелци]]. Ова археолошко наоѓалиште нуди нови сознанија за доцниот неолит бидејќи населбата датира од околу 4500-тата до 3800-тата година п.н.е. За ова до скоро се знаело дека постои само во брегалничкиот и овчеполскиот регион. Најновите наоди кај Струмица ја потврдуваат и тезата за постоењето на неолитска сообраќајница од брегот на [[Егејско Море|Егејското Море]] до централниот дел на [[Балкан]]от. Откриените фрагменти од керамички садови, вообичаена неолитска пластика, лепеж од куќи, култни предмети и слично укажуваат на фактот дека овде постоело грнчарство на завидно ниво, а откопаните алати (мотики, секири, длета) и женски фигури како симбол на плодноста, укажуваат дека тука живеела земјоделско-сточарска популација. Под името [[Астрајон]], градот за првпат во пишаните извори се среќава кај римскиот историчар [[Тит Ливиј]], во 181 година пред новата ера, во врска со убиството на [[Деметриј]], братот на македонскиот крал [[Персеј]] (179-168 п.н.е.), односно синот на [[Филип V]] (221-179). Името [[Астрајон]] градот го добил по пајонското племе [[Астраи]]. Во 168 година п.н.е. [[Македонија]] паднала под [[Римско Царство|римски]] протекторат и била поделена на четири мериди, а [[Астрајон]] припаднал на втората мерида. Во 148 година п.н.е. [[Македонија]] станала [[Македонија (римска провинција)|римска провинција]]. Во [[Римско Царство|римскиот период]] градот го променил своето име во [[Тивериопол]], за што ни сведочи [[мермер]]ниот постамент, посветен на патронот [[Тибериј|Тибериј Клавдиј Менон]], од крајот на [[2 век]] и почетокот на [[3 век]]. Во времето на римскиот цар [[Јулијан Отпадник]] (361-363) во [[Тивериопол]] биле убиени [[Св. Петнаесет тивериополски (струмички) маченици|Светите Петнаесет тивериополски свештеномаченици]]. Во 395 година [[римска империја|Римското Царство]] се распаднало, а [[Македонија]] припаднала на [[Источно Римско Царство|Источното Римско Царство]]. Потоа [[Тивериопол]] се наоѓал во составот на провинцијата ''Macedonia Salutaris'' (кон крајот на [[4 век]]) и провинцијата ''Macedonia Secunda'' (кон крајот на [[5 век]]). За постоењето на градската населба од тој период сведочи доцноантичката урбана палата – ''[[Мачук (Струмица)|Мачук]]''. Градот Струмица, заедно со својата најблиска околина, поволните географско-климатски одлики, и богатото [[Струмичко-радовишка Котлина|Струмичко Поле]], отсекогаш претставувал важен крстопат на патиштата на разни култури и цивилизации кои го оставиле својот белег на оваа почва. Следејќи ги материјалните остатоци, создавани во разни историски епохи, почнувајќи од праисторијата, преку антиката, византиско-словенскиот, турскиот период и така натаму, Струмица е еден од ретките градови со напластено богатство на споменици. === Византиско-словенски период === {{Струмица}} Во првата половина на [[6 век]], по долините на реките [[Струма]] и [[Струмица (река)|Струмица]] се населиле [[Струмјани]]те. Во „''Житието на тивериополските маченици“'' стои дека „еден варварски народ... навлегол во тивериополските земји, опустошил многу градови, па и самиот [[Тивериопол]], а од неговите жители едни со меч ги истепал, други заробил, а убавите згради и храмови ги срамнил со земјата“. Со преселбата на [[Словени]]те, која се одвивала во периодот од осумдесеттите години на [[6 век|6-от век]] до триесеттите години на [[7 век|7-от век]], градот доживеал големи разурнувања. На овие простори се населило словенското племе [[Струмјани]], кое го добило своето име по реката ''Стримон'', која тие ја преименувале во [[Струма]]. Склавинијата на Струмјаните егзистирала како независно словенско кнежевство определен период, додека не биде завладеана од [[Византија]]. Во периодот од 845 до 855 година како византиски воен управник во брегалничко-струмичкиот крај бил [[Св. Кирил и Методиј|Методиј]] (825-885). Струмичката област потоа била завладеана од [[Бугарски владетели|бугарскиот владетел]] [[Борис I]] (852-889). Во 893 година [[Свети Климент Охридски|Климент]] според Диканжовиот список (од [[12 век]]) бил поставен за „''епископ на Тивериопол или Велика''“. Струмичкиот регион останал во [[Прва бугарска држава|бугарската држава]] сѐ до 969 година кога избило првото востание на комитопулите ([[Самуил]], Арон, Мојсеј и Давид) и ќе влезе во [[Самоилово Царство|Самуиловата држава]] (976-1018). На [[29 јули]] [[1014]] година, на овие простори се одиграла [[Беласичка битка|Беласичката битка]], во која македонската војска предводена од царот [[Самоил (цар)|Самуил]] (976-1014) била поразена од [[Византија|Византијците]] на чие чело бил [[Василиј II Македонецот|Василиј II]] (976-1025). По битката биле ''ослепени 15.000 македонски војници'', како одмазда на [[Василиј II]] за смртта на командантот [[Теофилакт Вотанијат]], кој бил убиен од синот на царот [[Самуил]], [[Гаврил Радомир]] ([[1014]]-[[1015]]). Во 1018 година [[Македонија]] била завладеана од [[Византија]]. По 1018 година, струмичкиот крај повторно паднал под византиска власт, под која ќе остане до пред крајот на [[12 век]]. [[Византија]] својата власт ја зацврстила преку [[црква]]та која била претворена во орудие на [[Византија|византиската држава]]. [[Струмичка епархија|Струмичката епархија]] во рамките на [[Охридска архиепископија|Охридската архиепископија]] била ставена во службата на [[Цариградска патријаршија|Цариградската патријаршија]]. Од тоа време, карактеристично е тоа што многу имоти од струмичко, меѓу кои и [[Манастир Св. Богородица Ељуса|Вељушкиот манастир]], му биле подарени на светогорскиот манастир Иверион. Од [[11 век]] за првпат во пишаните извори (Асеманово евангелие) градот почнува да се именува со Струмица. Кон крајот на [[12 век]], централната власт на [[Византија]] ослабела, па како резултат на тоа дошло до осамостојување на повеќе независни феудалци. Во струмичкиот крај се осамостоиле [[Добромир Хрс]] (1185-1202), а потоа и [[Севастокрар Стрез]] (1208-1214), но нивните владеења биле ликвидирани од [[Византија|Византијците]]. Кон крајот на [[13 век]] започнале српските напади на [[Македонија]]. Определен период со Струмица и регионот владеел [[Хреља]], за да во 1334 година српскиот крал [[Стефан Душан]] (1331-1355) ја освои Струмица. По распаѓањето на душановото царство, струмичкиот регион бил управуван првин од [[Јован Углеша]], братот на [[Волкашин]], а по неговата смрт во 1371 година во Битката кај [[Марица]], со овој регион ќе загосподарат браќата Дејановиќи. Нивното владеење било со краток век, бидејќи [[Турци]]те во својот продор на [[Балкан]]от ја завладеале и Струмица во 1382-1383 година со што завршува [[Среден век|средниот век]] во овие краишта. === Османлискиот период === [[Податотека:Old turkish post office in Strumica.jpg|мини|лево|Старата турска пошта во Струмица]] Во периодот од 1382-1383 па сѐ до 1395 година, Струмица и струмичко потполно потпаднале под власта на Турците. Струмица во [[Отоманско Царство|османлискиот период]] во турската администрација била нарекувана ''Уструмџе''. Таа била приклучена кон [[Ќустендил]]скиот [[санџак]] каде бил воспоставен спахиско-тимарски систем. Во градот било населено номадско-сточарско туркменско население, така што градот го сменил својот лик и започнал да добива ориентален изглед. Струмица според пописот од 1519 година имала 2780 жители, од кои 1450 [[христијанство|христијани]], а 1330 [[ислам|муслимани]]. Во тој период се одвивала и засилена исламизација на што се должи зголемениот број на муслимани, 2200, на пописот од 1570 година, наспроти 1230 христијани. Во [[17 век]], Струмица станала седиште на ''[[Каза|кадилук]]''. Во тоа време во Струмица поминале и турските патописци [[Хаџи Калфа]] (1665) и [[Евлија Челебија]] (1670), кои дале јасен опис на градот со сите муслимански објекти, кои ги имало во Струмица тогаш. Кон крајот на [[XVIII век]] и почетокот на [[XIX век]], Струмичката каза била во составот на [[Солун|Солунскиот санџак]]. Во [[XIX век]] зајакнало патријаршиското движење и гркоманското население зело замав. Тоа довело до силно антипатријаршиско движење во 60-тите години на 19 век. Во 1860 година во [[Робово (Струмичко)|Робово]] било отворено првото училиште на [[македонски јазик]], а прв учител бил ''Арсени Костенцев'' од [[Штип]]. Во тој период твореле и големите струмички зографи [[Васил Ѓорѓиев]] и [[Григориј Пецанов]], кои работеле на живописот и [[иконостас]]ите на повеќе [[црква|цркви]], кои тогаш се отворале во струмичко. Со [[Берлински конгрес|Берлинскиот конгрес]] од 1878 година, кога [[Турција]] изгубила голем дел од своите владеења на [[Балкан]]от ([[Босна]], [[Србија]], [[Црна Гора]] и [[Бугарија]]), голем број бегалци се слеале во [[Македонија]], а дел од нив и во Струмица. Тоа население се нарекува мухаџири. Сè потешката ситуација на македонското население под турската власт, придонела да се формира ''Внатрешната македонска револуционерна организација'' ([[Внатрешна Македонско-Одринска Револуционерна Организација|ВМРО]]) на ''23 октомври 1893'' година во [[Солун]]. Првиот човек кој ги прифатил идеите на [[ВМРО]] во струмичкиот регион бил ''Стојан Ѓорѓиев'' од [[Дабиле]], кој во 1895 година го формирал и првиот месен комитет во Струмица. Во овие краишта бил формиран и дејствувал Огражденскиот окружен македонско-одрински револуционерен комитет. Еден од најистакнатите раководители на револуционерната организација бил [[Христо Чернопеев]], кој учествувал и во [[Младотурска револуција|Младотурската револуција]] (1908-1909), која не завршила со ослободување на македонскиот народ кој останал под турско владеење.[[Податотека:Strumica, opstinska zgrada od 1930ti.jpg|мини|Општинската зграда во Струмица, на разгледница од 1930-те г.]] === Струмица во {{римски|20}} век === [[Податотека:Strumica, hotel od 1932.jpg|мини|Разгледница од Струмица, хотел „Српски краљ“, 1932 г.]] [[Податотека:BASA-3K-15-184-19-14 Infantry Macedonian Regiment.JPG|мини|Пречек на бугарската војска во Струмица, април 1941 г.]] [[Податотека:Струмица-МК 01.JPG|мини|Плоштадот „Гоце Делчев“ во центарот на Струмица]] Со [[Прва балканска војна|Првата балканска војна]] од 1912 година, [[Турци]]те биле победени и истерани од [[Македонија]], а со тоа и од Струмица, од страна на балканските сојузници ([[Србија]], [[Бугарија]], [[Грција]] и [[Црна Гора]]). Со Струмица завладеала [[Бугарија]]. Во текот на летото 1913 година, Струмица и околината доживеале уште една втора по ред краткотрајна, но вандалска и жестока окупација од страна на грчките окупатори. На 25 јуни, само девет дена од избувнувањето на [[Втора балканска војна|Втората балканска војна]], грчките војски ги разбиле бугарските позиции јужно од градот, и утредента влегле во Струмица. На 8 август, грчките војски ја запалиле Струмица, а пожарите стивнале дури на 15-ти истиот месец. Биле изгорени 1.900 јавни установи, цркви, куќи, дуќани, кафеани како и единствената синагога. Целосно или делумно Грците ги запалиле и селата [[Костурино]], [[Раборци]], [[Попчево]], [[Зубово]] и [[Чам Чифлик]], кое повеќе никогаш не се обновило. При своето заминување на 17 август, Грците го запалиле и [[Манастир Св. Богородица Ељуса|манастирот во Вељуса]], чии конаци, а делумно и црквата, исто така изгореле. За време на Втората балканска војна и [[Прва светска војна|Првата светска војна]], поради силниот грчки притисок од [[Егејска Македонија]], кон север избегале големи маси македонско население, а добар дел од нив се населил и во струмичкиот крај. Тоа биле бегалци, наречени „''бежанци''“, главно од [[Кукуш]], [[Горно Порој]] како и од [[солунско]]. Тие се населиле главно во напуштените турски населби. Според еден податок, во 1921 година само во градот имало 2.700 бежанци. Со тоа многу се изменил и етничкиот состав на населението во градот особено по бегањето на Турците кога бројот на населението значително се намалил. Денеска сѐ уште постои т.н. Бежанско маало. [[Податотека:Струмица-МК 03.JPG|мини|200п|лево|Главната улица, бул. „Маршал Тито“ со трговскиот центар „Глобал“ на местото на некогашниот градски пазар]] Струмица со мировниот договор од [[Букурешт]] (''28.07.1913''), сепак останала под власт на [[Бугарија]]. Под бугарска власт Струмица останала сè до 1919 година, кога со мировниот договор од [[Версај]], со кој е завршена [[Прва светска војна|Првата светска војна]], влегла во составот на [[Кралство на Србите, Хрватите и Словенците|Кралството СХС]] (од 1929 година [[Кралство Југославија]]). Во тоа кралство, македонскиот народ бил без никакви права и бил подложен на асимилација од [[Србија]]. Во [[Втора светска војна|Втората светска војна]], Струмица била завладеана од германската војска на 6 април 1941 година. [[Германија]], со договорот што го имале склучено за сојуз со [[Бугарија]], им ја предала Струмица под окупација на бугарските војски на 18 април 1941 година. Македонскиот народ, а со тоа и луѓето од Струмица незадоволни од окупацијата на фашистичките земји, започнале воени дејствија против нив. На 11 септември 1944 година бугарската војска се повлекла од Струмица, а на 5 ноември 1944 година градот го напуштила и германската војска. Струмичанецот [[Благој Јанков - Мучето]] е прогласен за народен херој. Други попознати струмички херои од периодот на [[Втора светска војна|Втората светска војна]] се [[Сандо Масев]], [[Боро Џони]], [[Герас Цунев]]. По војната, [[Македонија]] влегла во федерацијата [[Југославија]], како рамноправна федерална единица. Во периодот на [[Информбиро]]то настрадале и многу невини струмичани, а некои од нив никогаш не се вратиле дома. == Население == Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, во градот живееле 8.150 [[Македонци]], 450 [[Турци]], 25 до 50 [[Власи]], 25 до 50 [[Германци]] и 25 до 50 [[Руси]] .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_40_40-41_VODENA_(EDESSA)_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> Во поширокиот [[Струмичко|Струмички регион]] каде што покрај градот се наоѓаат уште 74 села, во 2002 година биле запишани '''92.625''' жители и со тоа претставува најнаселената област во [[Источна Македонија]]. Струмица е најголем град во [[Југоисточен Регион|Југоисточниот Регион]] и десетти град по големина во [[Македонија]]. ;Етнички групи Според пописот на населението од [[2002]] година, во градот имало '''35.311''' жители и спаѓал во групата на средни градови.<ref>{{СоцГеоМак|глава=II|страница=91}}</ref> Етнички гледано, населението е составено од:<ref name="попис">{{Наведена мрежна страница|url= http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија|date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија |accessdate=5 август 2016}}</ref> {{bar box |float=right |title=Етнички групи<ref name="попис"/> |barwidth=200px |bars= {{Столбен постоток|Македонци|red|90.84}} {{Столбен постоток|Турци|orange|7.48}} {{Столбен постоток|други|grey|0.84}} {{Столбен постоток|Срби|blue|0.44}} {{Столбен постоток|Роми|cyan|0.37}} {{Столбен постоток|Бошњаци|green|0.01}} {{Столбен постоток|Власи|yellow|0.008}} {{Столбен постоток|Албанци|black|0.003}} }} Според последниот Попис на населението на Македонија од 2002 година, градот има 35.311 жители. Следува табела на националната структура на населението<ref>[http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf Попис на населението, домаќинствата и становите во Република Македонија, 2002 - Книга X]</ref> {| class="wikitable sortable" border="1" cellspacing="0" cellpadding="2" | '''Народ''' | '''Вкупно''' |- | [[Македонци]] | 32 075 |- | [[Турци]] | 2 642 |- | [[Роми]] | 130 |- | [[Албанци]] | 1 |- | [[Власи]] | 3 |- | [[Срби]] | 175 |- | [[Бошњаци]] | 5 |- | Други | 298 |- |} ;Јазик Во градот се зборуваат следниве јазици<ref name="попис"/>: {{bar box |float=right |title=Јазици<ref name="попис"/> |barwidth=200px |bars= {{Столбен постоток|македонски|red|90.97}} {{Столбен постоток|турски|orange|8.06}} {{Столбен постоток|српски|blue|0.38}} {{Столбен постоток|ромски|cyan|0.29}} {{Столбен постоток|други|grey|0.28}} {{Столбен постоток|влашки|yellow|0.008}} {{Столбен постоток|албански|black|0.006}} {{Столбен постоток|бошњачки|green|0.006}} }} {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !width="100px"|Јазик!!width="100px"| Вкупно!!width="100px" |Удел (%) |- | '''[[македонски]]''' | '''32.123''' | 90,97 |- | [[албански]] | 2 | 0,006 |- | [[турски]] | 2.845 | 8,06 |- | [[ромски]] | 102 | 0,29 |- | [[влашки]] | 3 | 0,008 |- | [[српски]] | 135 | 0,38 |- | [[бошњачки]] | 2 | 0,006 |- |други | 99 | 0,28 |} ;Вероисповед Во Струмица се застапени следните религиски групи<ref name="попис"/>: {{bar box |float=right |title=Религија<ref name="попис"/> |barwidth=200px |bars= {{Столбен постоток|Православие|red|85.63}} {{Столбен постоток|Ислам|green|8.60}} {{Столбен постоток|Католицизам|orange|4.09}} {{Столбен постоток|други|grey|1.46}} {{Столбен постоток|[[Протестантство во Македонија|протестантсво]]|orange|0.23}} }} {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !width="100px"|Вероисповед!! width="100px" | Вкупно!! width="100px" |Удел (%) |- | '''[[МПЦ|Православни]]''' | '''30.238''' | 85,63 |- | [[ИВЗ|Муслимани]] | 3.035 | 8,60 |- | [[Грко-католичка црква во Македонија|Католици]] | 1.443 | 4,09 |- | [[Протестантство во Македонија|протестанти]] | 81 | 0,23 |- | други | 514 | 1,46 |} Низ годините ова било вкупното население и етничка припадност на населението во градот Струмица: {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom | 1948|10.868 | 1953|12.149 | 1961|15.949 | 1971|23.034 | 1981|29.263 | 1991|34.396 | 1994|34.067 | 2002|35.311 | 2021|33.825 }} {| class="wikitable" |- ! Години ! Македонци ! Албанци ! Турци ! Роми ! Власи ! Срби ! Бошњаци ! {{крат|Ост.|Останати}} ! {{крат|б.п.|Лица без податоци}} ! Вкупно |- style="text-align:center;" | 1948<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://pop-stat.mashke.org/yugoslavia-ethnic1948.htm |title=архивска копија |accessdate=2018-04-11 |archive-date=2017-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107024522/http://pop-stat.mashke.org/yugoslavia-ethnic1948.htm |url-status=dead }}</ref> |9.805 |35 |610 |38 |2 |190 | — |485 | — | '''10.868''' |- style="text-align:center;" | 1953 | 10.941 | 12 | 335 | 453 | 3 | 262 | — | 143 | — | '''12.149''' |- style="text-align:center;" | 1961 | 14.405 | 7 | 866 | — | — | 352 | — | 319 | — | '''15.949''' |- style="text-align:center;" | 1971 | 20.693 | 5 | 1.589 | 0 | — | 474 | — | 273 | — | '''23.034''' |- style="text-align:center;" | 1981 | 26.146 | 12 | 2.320 | 29 | 0 | 347 | — | 409 | — | '''29.263''' |- style="text-align:center;" | 1991 | 31.262 | 15 | 2.392 | 76 | 0 | 277 | — | 374 | — | '''34.396''' |- style="text-align:center;" | 1994 | 31.196 | 6 | 2.408 | 181 | 0 | 175 | — | 101 | — | '''34.067''' |- style="text-align:center;" | 2002 | 32.075 | 1 | 2.642 | 130 | 3 | 157 | 5 | 298 | — | '''35.311''' |- style="text-align:center;" | 2021 | 26.185 | 6 | 2.703 | 216 | 10 | 91 | 3 | 247 | 4.364 | '''33.825''' |} <small>* Извор: [[Државен завод за статистика на Република Македонија]] (1948-2021), според податоци од официјалните пописи во соодветните години</small> == Местоположба == [[Податотека:Струмичка котлина (1).JPG|мини|Поглед од Беласица кон Струмичкото поле]] [[Податотека:Плоштад Гоце Делчев Струмица.jpg|thumb|right| Плоштадот Гоце Делчев]] Градот Струмица и општината се наоѓаат на 41° 22’ северна географска широчина и 22° 35’ и 23° 45’ источна географска должина. Струмица се наоѓа во крајниот југоисточен дел од [[Република Македонија]] веднаш под тромеѓата на меѓудржавните граници со [[Грција]] од [[југ]] и со [[Бугарија]] од [[исток]]. Регионот што всушност ја опфаќа котлината меѓу планините [[Беласица]], [[Огражден]] и [[Еленица]], по површината и по бројот на населението не е ниту помеѓу најмалите ниту помеѓу најголемите општини во земјата, но неговиот низински дел спаѓа во редовите на најгусто населените реони во [[Македонија]]. Според пописот на населението од 2002 година, во [[Струмичко-радовишка Котлина|Струмичката Котлина]] со вкупна површина од 963 км² живеат околу 95.000 жители, со тоа што во нејзиниот најплоден низински дел кој зафаќа помалку од една четвртина од вкупната површина живеат над 100 жители на 1 км². Струмичката Котлина од југ е заградена со [[планина]]та [[Беласица]], по чиј срт се протега самата [[македонско-грчка граница]] и чиишто стрмни, доста влажни и пошумени падини на запад се надоврзуваат на [[планина]]та [[Еленица]] а уште позападно на [[планина]]та [[Плавуш]]. На северната страна се наоѓа [[планина]]та [[Огражден]] која се протега од југоисток кон северозапад каде започнуваат да се издигаат [[планина|планините]] [[Смрдеш (планина)|Смрдеш]] и [[Плачковица]]. Конфигурацијата на овие планински венци ја дефинира [[Струмичка Котлина|Струмичката Котлина]], давајќи ѝ форма на неправилен триаголник, кој е благо наведнат кон исток, во правецот по кој тече [[Струмица(река)|реката Струмица]], во горниот дел [[Стара Река]], која со своите 94 километри е и најдолгиот воден тек на подрачјето. Просечната надморска височина на котлината изнесува 280 метри, а вкупната површина 290 км², што претставува околу 30% од вкупната површина на регионот. Оградена е со планините Огражден, Беласица и Еленица. Економски најбогат и најзначаен дел од [[котлина]]та е струмичката рамница, потоа доаѓа подбеласичкиот микрореон или т.н. [[Подгор]]от и на крај микрореонот на населените места распределени во подножјето на [[планина]]та [[Огражден]]. [[Општина Струмица]] се наоѓа на западниот и централниот дел од Струмичкиот регион, со површина од 321,89 км². На исток се граничи со [[Општина Босилово|Општината Босилово]], на запад со [[Општина Конче|Општината Конче]], на север со [[Општина Василево]], на југоисток со [[Општина Ново Село]], а на југозапад со [[Општина Валандово]]. Ја сочинуваат 25 населени места, со вкупно население од 54.676 жители. == Економски показатели == Структура на невработеност во Струмички регион според образование: * Високо образование - 451 * Вишо образование - 240 * Средно стручно образование - 2&nbsp;483 * Високо квалификувани работници - 0 * Квалификувани работници - 1&nbsp;949 * Полуквалификувани работници - 416 * Неквалификувани работници - 6&nbsp;762 == Стопанство == [[Податотека:Monument of the kids-refugees (bezhanci), Strumica.jpg|алт=Споменик посветен на бежанците од Егејска Македонија во Стурмица|мини|Споменик посветен на бежанците од [[Егејска Македонија]] во Струмица]] Првите години по [[Втора светска војна|Втората светска војна]] Струмица била [[град]] со неразвиено [[стопанство]], без [[индустрија]], со заостанато [[земјоделство]], [[сточарство]] и [[занаетчиство]]. Стагнираниот развој на [[земјоделство]]то и [[сточарство]]то продолжила и во првите години по ослободувањето, сè до растурањето на т.н. ''Селски работни задруги''. Во [[1949]] година, со изградбата на каналот за наводнување во Моноспитското мочуриште како и останатите одводни каналски мрежи се ослободиле стотици хектари обработлива површина на кои денеска се одгледуваат житни, фуражни, градинарски и индустриски култури. Иако геолошки неистражен, се смета дека [[Општина Струмица|Струмичкиот крај]] е богато со [[руда|руди]] или поточно [[злато]] по течението на [[Сушевска Река]], радиоактивни материи и [[кварц]] на [[Беласица]]. Исто така овој реон е богат и со [[неметали]] од кои најмногу се експлоатираат фалспадот и калциум-карбонатот. На овие балкански простори, Струмица најмногу била позната по трговските врски со најголемите прометни центри во тоа време, а така останува и денес бидејќи во струмичките дуќани може да се купат најразновидни производи од домашно и од странско производство. Тоа е така поради самата местоположба на Струмичкиот регион, односно на само неколку километри од границите помеѓу [[Грција]] и [[Бугарија]]. === Земјоделство === Пресудно значење за развојот на интензивното [[земјоделство]] во [[Струмичка Котлина|Струмичката Котлина]] имаат [[вештачко езеро|вештачките езера]] и [[систем за наводнување|системите за наводнување]]. Со нивната изградба регионот стана најголем производител на ран и индустриски [[зеленчук]] во [[Република Македонија]]. Струмица е центарот на пространата богата [[Струмичка Котлина]]. Овде се одгледуваат [[афион]], [[памук]], [[тутун]], [[сусам]], [[кикирики]] и [[анасон]] (ретка земјоделска култура која се употребува за производство на познатиот македонски пијалак - [[мастика]]). Сето ова дава можност за развој на текстилната и прехранбената индустрија во Струмица. На овие површини најзастапени се житните ([[пченица]], [[јачмен]], [[пченка]]) како и градинарските и раноградинарските култури ([[пипер]], [[домат]], [[бостан]], [[зелка]], [[краставица]],[[компир]] и др.). Постојат и 3 поголеми капацитети за преработка на градинарски производи, 4 преработувачки капацитети за мелење на житни култури, едно претпријатие за откуп и ферментација на [[тутун]] и околу 40 претпријатија кои се занимаваат со продажба на репроматеријали за земјоделието. Во [[Општина Струмица]] постојат 2 земјоделски пазари за продажба на земјоделски производи на мало и еден пазар за продажба на земјоделски производи на големо во чиј состав е и добиточниот пазар.[[Податотека:Пазарот Глобал Струмица.jpg|thumb|right|Глобал Струмица]] === Производствени фабрики === Во градот работат повеќе [[Индустрија|индустриски]] капацитети коишто вработуваат голем број на работници. Најуспешни индустриски капацитети се текстилните индустрии ''АД „Единство“'', ''АД „Герас Цунев“'' и фабриката за санитарна керамика „[http://www.sankeram.com.mk/ Македонија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070930085614/http://www.sankeram.com.mk/ |date=2007-09-30 }}“, рудникот за момирок и [[калциум карбонат]] „[http://www.sankeram.com.mk/ Огражден] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070930085614/http://www.sankeram.com.mk/ |date=2007-09-30 }}“, „ЗИК Грозд“ (познат по квалитетната „струмичка мастика“) и др. кои ги пласираат своите производи и на странските пазари како [[САД]], [[Русија]], сите држави од поранешна [[Југославија]], [[Германија]], [[Австрија]], [[Бугарија]] и др. Во поново време се забележува голем развој на малостопанството, а застапени се и странските вложувања, пред сѐ од соседна [[Грција]]. == Географија == [[Податотека:Плоштад Гоце Делчев Струмица (3).jpg|thumb|right|Фонтана во центарот на градот]] === Планини === Струмичкиот Регион е опкружен со планините [[Беласица]], [[Огражден]] и [[Еленица]]. Конфигурацијата на овие планински венци е таква што на котлината и даваат форма на голем неправилен триаголник. [[Беласица]] се наоѓа југоисточно од Струмица со највисок врв [[Радомир (врв)|Радомир]] 2029 m. Се протега во правец исток-запад со должина од над 70&nbsp;км. Таа е една од најстарите [[планина|планини]] не само во [[Македонија]], туку и на [[Балкански Полуостров|Балканскиот Полуостров]]. На Беласица се наоѓа тромеѓата меѓу државните граници на [[Република Македонија]], [[Бугарија]] и [[Грција]]. [[Огражден]] се наоѓа североисточно од Струмица со највисок врв 1744 m. [[Еленица]] се наоѓа западно од Струмица со највисок врв 970 m. === Клима === [[Податотека:Strumica X (16).JPG|лево|мини|332x332пкс|Центарот на Струмица]] Во [[Струмичка Котлина|Струмичката Котлина]] се мешаат видоизменета средоземна [[клима]] чиј целосен продор од [[Егејско Море|Егејското Море]] го стопира венецот на планината [[Беласица]], и континентална [[клима]] чие влијание значително го намалуваат планините [[Огражден]] и [[Плачковица]]. [[Клима]]та во Струмица и Струмичко се одликува со релативно благи [[зима|зими]], со долги суви [[лето|лета]] и со високи средни дневни [[температура|температури]]. Меѓутоа, во зима топломерот може да се спушти и до -20 степени, а во лето топломерот знае да покаже и до 40 степени. [[Пролет]]та и [[есен]]та се пријатни во Струмица, но мошне кратки. Просечните врнежи од околу 600 литри на м2 годишно се со средоземен режим, со максимум во месеците [[ноември]] и [[декември]] и минимум во [[август]] и [[септември]]. Годишно, во Струмица има околу 230 [[сонце|сончеви денови]], сончевиот сјај трае просечно 2.377 часа годишно, [[магла]] во просек има најмногу дваесетина дена а исто така се јавуваат и [[ветер|ветришта]] кои дуваат од сите правци. Од нив најизразен е северозападниот, кој најмногу го има во јули, како и северозападниот кој е пролетен, а поретки се северецот и јужниот [[ветер]]. === Почва и релјеф === Според составот и одликите на [[почва]]та, во овој регион се среќаваат повеќе почвени типови. [[Скалетна почва|Скалетните почви]] се најраспространети во планинскиот дел (во периферните делови на [[котлина]]та), по нив доаѓаат делувијалните наноси, [[солени почви|солените почви]] и врбеницата, а во низинскиот и централниот дел на [[котлина]]тасе наоѓаат [[алувијални почви|алувијалните почви]]. Тие зафаќаат околу 11.520 хектари и како најплодни претставуваат еден од основните фактори за развиеното [[земјоделство]] во подрачјето. Целокупниот Струмички регион е поделен на ридско планински во кој се застапени скалестите и рамничарски почви, како и алувијалните, смолниците, гајњачите и карбонатните видови почви. Поголем дел односно 46% од обработливите површини припаѓаат на рамничарскиот релјефен дел кои се наоѓаат на надморска височина од 250 – 300 м и се од првостепено значење за земјоделството во регионот. Тоа се површините покрај речното корито на реките [[Струмица (река)|Струмица]], [[Тркања]] и [[Крива Река]]. Останатите 52% од површините припаѓаат на падинскиот дел, а 2% на ридскиот релјефен дел. Ваквата бонитетна и почвена одлика на Струмичкиот регион го определува и начинот на користење на земјиштето од страна на земјоделските субјекти, така што од вкупната земјоделска површина од 32.319 ха, 87% припаѓаат на оброботливите површини каде доминираат ораниците и бавчите. Поволната [[клима]] и квалитетната [[почва]] во [[Општина Струмица|Струмичкиот регион]] претставуваат најголем стопански потенцијал. Иако од период до период доаѓа до промени на сеидбените структури, односно до поголема или помала застапеност, па и отфрлање на одредени [[земјоделство|земјоделски култури]], подрачјето е едно од најактивните земјоделски региони на [[Балкан]]от. Така, пред седумдесеттите години подрачјето било најголем производител на житарици и на индустриски култури, главно [[афион]], [[памук]], [[тутун]], [[сусам]], [[шеќерна репка]] итн., но со изградба на вештачките езера ''„Турија“'' и ''„Водоча“'' како и системите за наводнување, сеидбените планови рапидно се промениле во корист на многу подоходовните рани, средни и доцни градинарски култури, кои се одгледуваат за свежа консумација и за преработка во индустриските капацитети. Речиси целата површина на [[Струмичкото Поле]] е педолошки испитано. Од овие површини, 26&nbsp;165 ха се погодни за наводнување, а се покриени со алувијални и дилувијални наноси. Скалестите почви најраспространети се во планинскиот дел, односно во периферните делови на котлината. Во низинскиот и средишниот дел на котлината најмногу ги има алувијалните почви. Тие зафаќаат околу 11&nbsp;520 ха и како најплодни, претставуваат еден од основните фактори за развој на земјоделското производство. == Општина Струмица == {{Главна|Општина Струмица}} [[Податотека:Strumica X (28).JPG|thumb|right|250px|[[Собрание на Општина Струмица]]]] Во центарот на градот се наоѓа општинската самоуправа, позната како ''Градско собрание'', којашто ги носи градските и општинските одлуки. Струмица е седиште на општината [[Општина Струмица|Струмица]], којашто опфаќа 25 населени места и брои 54&nbsp;676 жители. Населени места во Општина Струмица се: градот Струмица и селата: [[Баница]], [[Банско]], [[Белотино]], [[Вељуса]], [[Водоча]], [[Габрово]], [[Градско Балдовци]], [[Дабиље]], [[Добрејци]], [[Дорломбос]], [[Злешево]], [[Костурино]], [[Куклиш]], [[Мемешли]], [[Муртино]],[[Орманли]], [[Попчево]], [[Просениково]], [[Раборци]], [[Рич]], [[Сачево]], [[Свидовица]], [[Три води]] и [[Чепели]]. Актуелен градоначалник на [[Општина Струмица]] е г. Петар Јанков. == Инфраструктура == Струмица е меѓу првите градови во [[Македонија]] која се развива како на културен така и на економски план. === Водоснабдување === Состојбата на постојната водоводна мрежа е релативно задоволителна. Со средствата од програмата МЕАП се обезбедува водовод до населените места и промена на застарената водоводна мрежа во градот. За потребите на градот Струмица, изграден е водоснабдителен систем кој користи површинска вода од акумулацијата [[Турија]]. Водоводната мрежа во градот Струмица се состои од 2 висински зони (ниска и висока). Ниската зона покрива 90% од урбаната површина, а ниската зона 10%. Во градот на повисоките места вода се обезбедува со пумпни станици. Во фабриката за вода освен вообичаениот процес на обработка на водата за пиење исто така се врши и озонирање на водата сè со цел да се обезбеди квалитетна вода за пиење. === Сообраќај === [[Податотека:Подземен премин во Струммица.jpg|thumb|right|250px|Подземен премин во Струмица]] Транспортот во Струмица најмногу е регулиран од страна на ДОО Струмица Експрес која ги одржува сите линии во земјата. Исто така, освен во Македонија има пуштено директна линија и до [[Софија]], [[Белград]], [[Солун]] итн. Поволната географска положба, воедно и добрата пристапност на Струмичкиот регион од сите страни, му даваат на регионот особена важност во Република Македонија. Низ него поминува најважниот магистрален пат М6, кој регионот го поврзува со останатиот дел од Републиката, како и со [[Република Бугарија]] и [[Република Грција]]. Повеќето регионални и локални патишта што ја шараат територијата на регионот, поврзувајќи ги сите населени места во него, истиот го прават несомнено важен земјоделско индустриски центар во државата. == Телекомуникации == Телекомуникациската мрежа во струмичкиот регион е доста развиена и ја покрива речиси целата територија на регионот. Реализацијата на телефонските приклучоци и останатите телекомуникациски услуги ги врши [[Македонски Телеком|АД Македонски Телеком]] со подружница Струмица со најсовремена телекомуникациска мрежа. Територијата на струмичкиот регион е покриен и со мрежа на мобилна телефонија, со достапност до трите мобилни оператори [[Т-Мобиле Македонија]], [[Космофон]] и [[ВИП]]. == Образование == [[Податотека:Secondary commune school Jane Sandanski -Strumica.jpg|thumb|right|250px|[[СУ „Јане Сандански“ - Струмица|СУ „Јане Сандански“]]]] [[Општина Струмица|Струмичката општина]] се вбројува меѓу општините со развиена образовна мрежа. На подрачјето делуваат 13 централни и основни училишта со шеесетина подрачни училишта и блиску 600 наставници. Овие училишта се распоредени речиси во сите населени места и во нив секоја година се запишуваат по скоро 11.000 ученици. Во Струмица има отворено основни и средни училишта, како и високообразовни установи. * [http://fon.edu.mk/ Првиот Приватен Универзитет ФОН] има свои дисперзирани студии и тоа: [http://fon.edu.mk/content.aspx?cid=27&ln=mk Факултет за правни науки] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110903130641/http://www.fon.edu.mk/content.aspx?cid=27&ln=mk |date=2011-09-03 }}, [http://fon.edu.mk/content.aspx?cid=32&ln=mk економски науки] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110903130647/http://www.fon.edu.mk/content.aspx?cid=32&ln=mk |date=2011-09-03 }}, [http://fon.edu.mk/content.aspx?cid=29&ln=mk Филолошки науки] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20101105013137/http://fon.edu.mk/content.aspx?cid=29&ln=mk |date=2010-11-05 }} и [http://fon.edu.mk/content.aspx?cid=30&ln=mk Факултет за детективи и безбедност] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110903131112/http://www.fon.edu.mk/content.aspx?cid=30&ln=mk |date=2011-09-03 }} * Дисперзирани студии од областа на земјоделието во склоп на државниот [[Универзитет Гоце Делчев|универзитет „Гоце Делчев"]] од [[Штип]]. * Дисперзирани студии по [[информатика]] во склоп на [[Универзитет Гоце Делчев|универзитетот „Гоце Делчев"]] од [[Штип]]. * Дисперзирани студии од Економскиот факултет во склоп на [[Универзитет Гоце Делчев|универзитетот „Гоце Делчев"]] од [[Штип]]. * Дисперзирани студии од Факултетот за образовни науки во склоп на [[Универзитет Гоце Делчев|универзитетот „Гоце Делчев"]] од [[Штип]]. * Средни училишта се: [[СУ „Јане Сандански" - Струмица|Јане Сандански]], [[СУ „Никола Карев" - Струмица|Никола Карев]], [[ДЗПУ „Димитар Влахов" - Струмица|Димитар Влахов]]. * Основните училишта се: [[ОУ „Сандо Масев" - Струмица|Сандо Масев]], [[ОУ „Видое Подгорец" - Струмица|Видое Подгорец]], [[ОУ „Никола Вапцаров" - Струмица|Никола Вапцаров]] и [[ОУ „Маршал Тито" - Струмица|Маршал Тито]]. == Населби и маала == * [[Бежанска маала (Струмица)|Бежанска Маала]] * [[Турска маала (Струмица)|Турска Маала (Маџир Маало)]] * [[Карпош (населба во Струмица)|Карпош]] * [[Орта маала (Струмица)|Орта Маала (Варош)]] * [[Чифлиганска маала (Струмица)|Чифлиганска Маала]] * [[Бабјак (населба во Струмица)|Бабјак]] == Култура == [[Податотека:Човек под маска.jpg|thumb|right|150px|[[Споменик „Струмичанка под маска“ - Струмица|Споменик „Струмичанка под маска“]], посветен на [[Струмички карневал|Струмичкиот карневал]]]] ;Музеи и галерии * [[Завод за заштита на спомениците на културата и Музеј во Струмица]] * [[Галерија на икони (Струмица)|Галерија на икони]] во црквата „Св. 15 тивериополски маченици“ ;Редовни настани * [[АСТЕРФЕСТ|Меѓународен филмски фестивал АСТЕРФЕСТ]], кој традиционално се одржува кон крајот на мај при што се доделуваат награди на странски и домашни филмски автори за кратки/документарни филмови. * [[Струмички карневал|Струмичкиот карневал]] кој се одржува секоја година 40 дена пред големиот христијански празник [[Велигден]], во вторникот по [[Прочка]]; * [[Фестивал на камерен театар „Ристо Шишков“]] кој започнува на 8 [[септември]], а бројот на театарски претстави и времетраењето на фестивалот се менуваат секоја година. * [[Меѓународна ликовна колонија - Струмица|Меѓународната ликовна колонија]], која се одржува секоја година од 1 до [[20 август]], а во секоја нејзина сесија во просек, работат по дваесетина ликовни творци, претставници на различни културни средини и ликовни тенденции, правци и преокупации. *Фестивал „Струмица Опен“ — манифестација на која присуствуваат познати музички икони, ликовни уметници и поети. == Знаменитости == === Манастирски комплекси === {{Главна|Струмичка епархија}} [[Податотека:Црква Свети Леонтие Водоча.jpg|thumb|right|250px|Црква Свети Леонтие Водоча]] * Манастир [[Манастир „Св. Леонтие“ - Водоча|„Св. Леонтие“]] - [[Водоча]] * Манастир [[Манастир „Св. Богородица“ - Вељуса|Св. Богородица Елеуса]]-[[Вељуса]] === Арехолошки наоѓалишта === [[Податотека:North Czar's Tower in Strumica, Macedonia.jpg|thumb|right|250px|Цареви кули]] [[Податотека:Roman Bath Bansko RMacedonia.jpg|thumb|right|250px|Римска терма во Банско]] [[Податотека:Amphitheatre in Strumica.jpg|thumb|right|250px|[[Струмички амфитеатар]]]] * [[Орта џамија]]; * [[Црква „Св. Петнаесет тивериополски маченици“|Црква „Св.Петнаесет тивериополски маченици“]]; * [[Струмичко кале|Цареви кули]]; * [[Струмин гроб]] кај [[Баница]]. * [[Спомен костурница (Струмица)|Спомен костурница]] * [[Градиште (Банско)]] === Природни реткости === * Водопадот кај [[Габрово]] * [[Колешински Водопад]] * [[Смоларски Водопад]] == Спорт == Спортот во Струмичкиот регион има подолга традиција и бележи врвни остварувања, а Струмица важи за еден од најголемите спортски градови во земјата и за расадник на млади таленти. Низ историјата ќе биде запаметено дека во [[1986]] година Струмица беше домаќин на ''II Олимпијада на училишните спортови'' на која учествувале околу 2.400 спортисти, а во [[1994]] година беше организиран првиот меѓународен официјален спортски натпревар во самостојна [[Македонија]], односно квалификациите за европското јуниорско првенство во ракомет, кога се сретнаа репрезентациите на [[Македонија]], [[Швајцарија]] и [[Норвешка]]. === Фудбал === [[Фудбал]]от во Струмица е еден од најпопуларните спортови помеѓу младината. Првата топка во Струмица била донесена во [[1914]] година. На [[13 август]] [[1922]] година бил формиран фудбалскиот клуб [[ФК Беласица]], а во [[1923]] на 13 февруари година бил формиран фудбалскиот клуб [[ФК Тиверија]]. Фудбалските клубови од Струмица ([[ФК Беласица]] и [[ФК Тиверија]]) кои сега настапуваат во Прва односно Третата македонска фудбалска лига, докажале дека можат да создадат многу добри фудбалери. Така на пример, овде спаѓаат македонскиот стручњак [[Благоја Истатов]], потоа [[Горан Пандев]] ([[ФК Наполи]]), [[Васил Рингов]], [[Ацо Стојков]], [[Зоран Балдовалиев]], [[Горан Мазнов]], [[Роберт Попов]], [[Горан Попов]], [[Игор Ѓузелов]] итн. === Кошарка === Како фудбалот, така и кошарката е еден од најомилените спортови во Струмица. Кошаркарскиот клуб [[КК Струмица]] порасна во еден од најдобрите клубови во [[Македонија]], притоа освојувајќи ја шампионската титула во [[2007]] година. За жал клубот повеќе не постои. Од клубовите кои настапуваат во сениорска и младинска конкуренција вреди да се споменат КК Ролинг 08, КК Милениум, КК Горани Баскет, КК АБА Струмица и КК Феликс. Во летото 2012 година, Милениум, АБА Струмица, Феликс и Горани Баскет одлучија да се спојат и се создаде нов клуб '''Струмица''', кој е легален наследник на КК Милениум. Еден од најпознатите кошаркари од Струмица е [[Влатко Илиевски]]. === Одбојка === Одбојката во Струмица според многумина најмногу придонела за цела [[Македонија]]. Така најпознати одбојкари од Струмица се [[Кире Ричлиев]] (сега тренер на македонската репрезентација), [[Хари Наковски]], [[Атанас Милев]], [[Зоран Русоманов]], [[Никола Донев]] итн. [[ОК Струмица]] била шампион на [[Македонија]] и многукратен вицешампион заедно со [[ОК Македонија]] веднаш зад скопскиот [[Фершпед Работнички]]. [[Никола Донев]] струмичанец, прв [[одбојкар]] од Македонија кој има играно на светско првенство, еден од најдобрите одбојкари на Македонија на сите времиња, репрезентативец на [[Југославија]], вбројувајќи се помеѓу [[Трифке Трифуновски]], [[Александар Тасевски]], [[Горан Србиновски]], [[Владимир Богоевски]] и [[Горан Јанков]]. [[Податотека:Statue of Tsar Samuel - Strumica (1).jpg|алт=Споменик на Цар Самоил во градскиот парк|мини|225x225пкс|Споменик на [[Цар Самоил]] во градскиот парк]] == Збратимени градови со Струмица == * {{знамеикона|Iceland}} [[Рејкјавик]], [[Исланд]] * {{знамеикона|Italy}} [[Пјаченца]], [[Италија]] * {{знамеикона|Slovenia}} [[Копер]], [[Словенија]] * {{знамеикона|Poland}} [[Грујец]], [[Полска]] * {{знамеикона|Russia}} [[Електростаљ]], [[Русија]] == Личности == {{Главна|Список на луѓе од Струмица}}'''Познати личности од Струмица и струмичко:'''[[Податотека:BorisTrajkovski2.jpg|thumb|right|150px|[[Борис Трајковски]], втор претседател на Македонија]] [[Податотека:Pandev Lazio allenamento.JPG|thumb|right|150px|[[Горан Пандев]], фудбалер]] {{Div col|cols=2}} * [[Баба Ванѓа]] (1911-1996) - гатачка * [[Благој Јанков - Мучето]] (1911-1944) — учесник во НОВ на Македонија * [[Јелка Јанкова]] (1920-1975) — учесник во НОВ на Македонија * [[Кумјанија Јанкова]] (1887-) — учесник во НОВ на Македонија, мајка на Благој Јанков * [[Ана Арапова]] (1920-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Зора Белева (Струмица)|Зора Белева]] (1924-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Василка Бишева]] (1914-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Параскева Бишова]] (1917-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Аница Боцинова]] (1919-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Ванѓа Брдарова - Беќарова]] (1921-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Вера Донкова|Вера Костова Донкова]] (1916-) учесник во НОВ на Македонија * [[Каљопа Грчева]] — учесник во НОВ на Македонија. * [[Санка Апостолова]] — учесник во НОВ на Македонија. * [[Зора Поп-Стојанова]] — учесник во НОВ на Македонија. * [[Мара Рајшиќ]] — учесник во НОВ на Македонија. * [[Гунче В‘лчева|Гунче Иванова В‘лчева]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Ванѓа Витанова|Ванѓа Кирова Витанова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Анка Вучкова|Анка Тимова Вучкова]] — учесник во НОВ на Македонија и носител на Орден заслуга за народ III ред и Медал за храброст * [[Стојанка Вучкова|Стојанка Тасова Вучкова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Тина Гунчева - Миљова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Комјанија Захова|Комјанија Манасиева Захова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Виолета Захова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Тинка Зеленкова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Нада Илиева|Нада Попниколова Илиева]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Нада Караманова]] (р.1921-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Мара Караманова]] (р.1903-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Павлина Караманова-Маркова]] (р.1918-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Ирина Каранфилкова]] (р.1885-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Невена Карасулиева]] (р.1918) — учесник во НОВ на Македонија * [[Видое Подгорец]] (1934-1997) - писател * [[Гоце Арнаудов]] (1954-2011) - пејач на народни песни * [[Горан Пандев]] (1983-) - македонски фудбалер * [[Борис Трајковски]] - претседател на [[Република Македонија|Македонија]] * [[Киро Стојанов]] - римокатолички бискуп на [[Скопска бискупија|Скопската бискупија]] * [[Зоран Заев]] - политичар * [[Никола Донев]] - одбојкар * [[Зоран Маџиров]] - музичар * [[Коста Мазнејков]] - револуционер * [[Коста Пеев]] - славист и македонист * [[Мите Грозданов]] - глумец * [[Лазар Бараков]] - глумец * [[Влатко Илиевски]] - кошаркар * [[Перо Христов]] - пејач на народни песни * [[Сузана Гавазова]] - пејачка на народни песни * [[Ристо Шишков]] - глумец * [[Бранко Бенинов]] - глумец * [[Горан Тренчовски]] - режисер * [[Георги Божинов]] - сликар * [[Зоран Балдовалиев]] - фудбалер * [[Роберт Попов]] - фудбалер * [[Игор Ѓузелов]] - фудбалер * [[Кире Ричлиев]] - одбојкар * [[Митко Циев]] - одбојкар * [[Петар Настев]] - кошаркар * [[Никола Маџиров]] - поет * [[Киро Донев]] - писател * [[Васил Рингов]] - фудбалер * [[Благоја Истатов]] - фудбалски голман * [[Душан Џамоња]] - уметник * [[Евангелос Кукудеас]] - грчки револуционер * [[Димитриос Цицимис]] - грчки револуционер и деец * [[Димитрис Семсис]] - грчки музичар * [[Мануш Георгиев]] - македонски револуционер и деец {{Div col end}}'''Личности починати во Струмица и Струмичко:''' * [[Голуба Брашнарска|Голуба Брашнарска - Буба]] - учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]], загинала во борбите за [[ослободување на Струмица]] == Белешки == {{reflist}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Strumica}} * [http://www.strumica.gov.mk/ Официјално мрежно место] * [http://www.strumicanet.com/ Радио СтрумицаНет] * [http://www.strumicadenes.mk Струмица Денес] * [http://www.strumickikarneval.com/ Струмички карневал] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110830013536/http://strumickikarneval.com/ |date=2011-08-30 }} (Официјално мрежно место) * [http://www.promoidea.org.mk PROMOidea Center for development and promotion] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130406065129/http://www.promoidea.org.mk/ |date=2013-04-06 }} {{Градови во Република Македонија}} {{Општина Струмица}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Струмица| ]] [[Категорија:Градови во Македонија]] h5hb5tzif6hchrkifwi30jdq0qyj2rj 0 2084 5579325 5579261 2026-06-20T12:02:45Z Forbidden History 89259 /* Познати личности */ 5579325 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место | name = Штип | native_name = | native_name_lang = <!-- ISO 639-2 code e.g. "fr" for French. If more than one, use {{lang}} instead --> | settlement_type = Град | image_skyline = Štip 23.JPG | image_alt = | image_caption = Панорама на Штип | image_flag = | flag_alt = | image_seal = | seal_alt = | image_shield = | shield_alt = | nickname = | motto = | image_map = | map_alt = | map_caption = Местоположба на Штип во [[Македонија]] | pushpin_map = Македонија | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 41 |latm = 44 |lats = 00 |latNS = N | longd = 22 |longm = 11 |longs = 00 |longEW = E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = [[Список на држави во светот|Држава]] | subdivision_name = [[Република Македонија]] | subdivision_type1 = [[Региони на Македонија|Регион]] | subdivision_name1 = [[Источен Регион]] | subdivision_type2 = [[Општини во Македонија|Општина]] | subdivision_name2 = [[Општина Штип]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = | established_title = | established_date = | founder = | seat_type = | seat = | government_footnotes = | leader_party = | leader_title = | leader_name = <!-- established -->| unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> <!-- ALL fields with measurements have automatic unit conversion --> <!-- for references: use <ref> tags --> | area_footnotes = | area_urban_footnotes = <!-- <ref> </ref> --> | area_rural_footnotes = <!-- <ref> </ref> --> | area_metro_footnotes = <!-- <ref> </ref> --> | area_magnitude = <!-- <ref> </ref> --> | area_note = | area_water_percent = | area_rank = | area_blank1_title = | area_blank2_title = <!-- square kilometers --> | area_total_km2 = | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_urban_km2 = | area_rural_km2 = | area_metro_km2 = | area_blank1_km2 = | area_blank2_km2 = <!-- hectares --> | area_total_ha = | area_land_ha = | area_water_ha = | area_urban_ha = | area_rural_ha = | area_metro_ha = | area_blank1_ha = | area_blank2_ha = <!-- dunams used in Middle East articles only --> | dunam_link = <!-- which dunam to link --> | area_total_dunam = | area_land_dunam = | area_water_dunam = | area_urban_dunam = | area_rural_dunam = | area_metro_dunam = | area_blank1_dunam = | area_blank2_dunam = | length_km = | width_km = | dimensions_footnotes = | elevation_footnotes = | elevation_m = 340 | population_footnotes = | population_total = 42,000 | population_as_of = 2021 | population_density_km2 = auto | population_demonym = штипјанец, штипјанка, [[Список на луѓе од Штип|штипјани]]<ref>{{ОДРМЈ|Штип}}</ref><ref>{{ДРМЈ|Штип}}</ref> | population_note = | timezone1 = [[UTC+01:00|UTC+1]] | utc_offset1 = | timezone1_DST = [[UTC+2]] | utc_offset1_DST = | postal_code_type = | postal_code = | area_code_type = | area_code = +389 032 | blank_name = [[Автомобилски регистарски таблички во Македонија|Рег. таб.]] | blank_info = ST | blank1_name = [[патрон (светител)|Патрон]] | blank1_info = [[Свети Никола]] | iso_code = | website = [http://www.stip.gov.mk/ www.stip.gov.mk] | footnotes = }} '''Штип''' — град во источниот дел на [[Република Македонија]], распространет по долините на [[река|реките]] [[Брегалница]] и Отиња. Според пописот на [[население]]то од [[2002]] година, градот имал 40.016 (43.625 со [[Ново Село (штипска населба)|Ново Село]]) жители и претставува најголемиот град во [[Источна Македонија]] и седми град по големина во [[Македонија]] (со 42 000 жители според [[Попис на населението во Македонија (2021)|Пописот од 2021]] година). Штип е седиште на [[Општина Штип|Штипската Општина]] и центар на Источнопланскиот Регион. Штип е еден од најстарите градови во [[Република Македонија|Македонија]]. Во [[2008]] година, [[Свети Никола]] бил прогласен за заштитник на градот.<ref name="XVIII 2014">Љ.Ш., „Утре во Ново Село ќе биде отворен музеј со восочни фигури на револуционери“, ''Дневник'', година XVIII, број 5646, петок, 19 декември 2014, стр. 21.</ref> == Историја == Во пишуваните документи, името [[Астибо]] за првпат го споменува античкиот хроничар Полиен во [[3 век]] пр. н.е, кој известувал дека во [[река]]та [[Астибо]] (денешна [[Брегалница]]), биле крунисувани [[Пајонци|пајонските]] [[крал]]еви. Македонскиот крал [[Александар|Александар Први]] околу [[360]] година п.н.е. го приклучил ова подрачје кон [[Античка Македонија|античко-македонското царство]]. Штип се спомнува во [[1 век]] од н.е., во време на [[Стар Рим|римскиот]] цар [[Тибериј]] ([[14]]-[[37]] година) како [[Пајонија|пајонскиот]] град [[Астибо]] и се вбројувал меѓу поголемите и позначајни старопајонски градови во источна Македонија. Научниците го лоцираат Астибо на просторот од денешниот стар дел на градот Штип, на источните падини на ридот Исар и местата Стар Конак, Тузлија и Горно Маало. Градот е забележен и во [[Табула Појтингемијана]] (античка карта од [[4 век]]) како населба, една од станиците на патот за [[Стоби]]-Пауталија ([[Ќустендил]]) – [[Сердика]] ([[Софија]]).<ref name="ReferenceA">Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со карта на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 7.</ref> [[Податотека:Stip-kraiXIXv.jpg|мини|лево|Штип кон крајот на XIX век]] Во доцната [[антика]] и во раниот византиски период, населбата постоела под името [[Стипеон]], а во средниот век, околу [[6 век|6]] и [[7 век]], таа го добила денешното име Штип. Во средниот век, некаде кон крајот на [[4 век]] и во текот на [[7 век]], за време на освојувањата на [[Авари]]те и [[Словени]]те на [[Балкан]]от настрадале речиси сите доцноантички и рановизантиски градови, вклучувајќи го и Стипеон. Штип постоел и во времето на [[Самоилово Царство|Самуиловото Царство]], во периодот меѓу [[976]] и [[1014]] година, а подоцна го освоиле [[Византија|Византијците]]. Во [[9 век]], градот бил под [[Бугарија|бугарска]] власт, а по [[Битка кај Велбужд|Битката кај Велбужд]] крај ([[Ќустендил]]), Штип потпаднал под [[Србија|српскиот]] владетел [[Стефан Дечански]]. === Османлиски период === Во [[1395]] година, Штип конечно паднал под власта на [[Отоманско Царство|Османлиското Царство]] и станал каза (нахија) во составот на Ќустендилскиот санџак. Оттогаш, па сè до [[17 век]], постојат малку пишувани документи за судбината на Штип. Со [[шпанска инквизиција|шпанската инквизиција]] во почетокот на XVI век голем број на [[Евреи]] - [[Сефарди]] побегнале на територијата на Османлиското Царство, а дел од нив се населиле во Штип, што може да се забележи од турските извори од 1519 година кога во Штип живееле 38 еврејски семејства или 200 души.<ref>{{Наведена книга |title= Штип од 1900 до 1912 година |last= Цацков |first= Оливер |year= 2013 |publisher= Организација на резервните офицери на Република Македонија |location= Скопје |isbn= 9789989211225 |page= 77}}</ref> Во еден документ од [[1620]] година, градот е спомнат како [[епископ]]ско седиште, а во [[1661]] година низ Штип поминал познатиот турски патописец [[Евлија Челебија]]. Тој го опишал градот со следниве зборови:<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 4-7.</ref> [[Податотека:Štip stara razglednica.jpg|мини|лево|Пазарот и градскиот часовник во Штип во почетокот на XX век]] [[Податотека:Emir Kucuk Sultanov Most vo 1919.jpg|мини|лево|Емир Ќучук Султанов мост на реката Брегалница во почетокот на XX век (изграден во 1672 година)]] "''Штип е кадилак со тврдина на ридот што чува стража. Во градот има џамии, бањи, голем карван-сарај и мала река''." Евлија Челебија запишал дека Штип имал 2.240 куќи, 24 муслимански храмови (џамии и месџети), седум теќиња, седум ана, два амама, еден карван-сарај, единаесет мектеби и една медреса. Градот имал чаршија со 450 занаетчиски и трговски дуќани, со безистен полн со скапоцена стока од сите седум подрачја на светот.<ref>Македонските градови во турско време, Зоран Сенев, Киро Герасимов, Кочани, 2004, стр. 85</ref> Францускиот конзул Божур забележал дека во 1800 година градот имал од 3 до 4.000 жители.<ref>Стојмилов, А., (2005), Социоекономска географија на Република Македонија, ПМФ, Скопје</ref> За време на австриско-турската војна, во [[1689]] година, Штип бил освоен од [[Австроунгарија|Австроунгарците]], но во [[1691]] година повторно го зазеле Турците.<ref name="ReferenceA"/> Во времето на Австриско-турската војна, градот претрпел големи оштетувања. Имено, при навлегувањето во градот, есента 1689 година, по наредба на генералот Пиколомини, најпрво го ограбиле, а потоа го запалиле. По овие страдања, Штип не можел да закрепне сè до XIX век, по што повторно се враќа во поранешниот сјај. Познатиот француски балканолог - Ами Буе (1794-1881), го посетил Штип во средината на XIX век и го нарекол златен град, кој тогаш имал околу 20.000 жители, од кои повеќето од половината биле христијанско население, град со развиена градска чаршија, со убави џамии, многу јавни чешми итн. Во овој период, Штип претставувал економски и културен центар во Источна Македонија. Во градот имало развиено занаетчиство од кое се издвојувале: кожарството, којунџиството, бочварството, чевларството и други. Штипските трговци-пазарџии, своите стоки натоварени на коњи ги разнесувале по околните кази. Токму во Штип, постоеле шарлаганџиски работилници во кои се преработувал афион.<ref>Македонските градови во турско време, Зоран Сенев, Киро Герасимов, Кочани,2004,стр. 86</ref> [[File:Книгата на Петър Завоев Град Щип.jpg|thumb|мини|Книгата на писателот од Штип Петар Завоев "Град Штип"]] Во [[1830]] година, во Штип било отворено првото училиште на народен јазик, а во [[1868]] година, [[Јосиф Ковачев]] ([[1839]]-[[1898]]) го отворил првото педагошко училиште. Нешто подоцна, во [[1872]] година започнало со работа првото народно читалиште "Дејателност". При крајот на [[XIX век]], од [[1894]] до [[1896]] година, во училиштето (изградено во [[1872]] година) во [[Ново Село (Штип)|Ново Село]] предавал [[Гоце Делчев]], идеологот на македонското национално ослободително движење.<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 9-10.</ref><ref name="Историја на Штип">[http://www.stip.gov.mk/index.php?option=com_content&task=view&id=102&Itemid=243 Историја на Штип]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Балканските и светските војни === За време на [[Балканските војни]], Штипската област била окупирана од бугарските и српските војски, а демаркационата линија помеѓу двете војски е повлечена по реката Брегалница, така што Штип и селата од левата страна ги окупирала Бугарија, која овде започнува да воведува своја администрација. Териториите од десната страна на реката ги окупира Србија. Истата судбина на овој народ му се случува и за време на [[Првата светска војна]]. Меѓу 58 000 војници од Македонија опфатени со мобилизацијата има и многу штипјани кои учествуваат на многуте фронтови, како: Криволак 1915-1916, на Добруџанскиот фронт 1916 година и [[Македонски фронт|Македонскиот фронт]] од 1916 година. Меѓу другите ужаси и последици од Првата светска војна во Штип и Штипско се појавата на заразни болести, меѓу кои маларијата, пегавиот тифус, колерата и страотниот шпански грип. За време на [[Втора светска војна|Втората светска војна]], на 6 април 1941 Штип бил бомбардиран од страна на германски авиони што полетале од бази од Бугарија. Во првиот налет била бомбардирана Соколаната во која биле сместени две воени единици на Кралска Југославија, а во вториот налет Исарот и куќите од околните маала, како и градската болница.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://dnevnik.mk/default.asp?ItemID=2465AFAA2867D349982667BBBB283DF9|title=Штип чествуваше за загинатите во шестоаприлското бомбардирање|date=6 април 2013 |publisher=Дневник|accessdate=2017-06-10}}</ref> На 7 април 1941 година градот бил заземен од страна на 73-та пешадиска германска дивизија, а на 18 април истата година бугарскиот Генералштаб добил известување од командата на 12-та германска армија дека им се одобрува на единиците на Првата бугарска армија да навлезат во еден дел од Македонија.<ref name=kire_filov>{{наведена книга| last = Филов| first = Кире| title = Политичките и економските промени во Штип и Штипско низ архивската документација: 1944-1946 година| publisher = Национална Установа - Универзитетска Библиотека „Гоце Делчев“ - Штип| year = 2011| isbn = 9789989147722| page = 13}}</ref> Бугарската окупаторска власт во Штип била воспоставена на [[26 април]] [[1941]] година.<ref name=kire_filov /> На [[11 март]] [[1943]] година, штипските [[Евреи]] (551 лице од 131 семејство) биле депортирани во [[концентрационен логор|концентрациониот логор]] „[[Треблинка]]“, каде што речиси сите биле убиени, а успеале да се спасат само седуммина. Веднаш по депортацијата на Евреите, фашистите го разурнале Еврејското маало во центарот на Штип, заедно со еврејското училиште, синагогата и другите објекти.<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 9-10 и 40-41.</ref><ref>„Евреите умееја да заработат и од она што другите го фрлаа“, ''Дневник'', година XIX, број 5715, петок, 13 март 2015, стр. 9.</ref> На [[8]] [[ноември]] [[1944]] година, единиците на [[НОБ]] го ослободиле градот. Штипјани учествувале активно во НОБ, при што во отпорот против окупаторите се вклучиле околу 2 000 борци. За време на окупацијата, 814 жители ги загубиле животите, од кои, 88 во директна борба против окупаторите. == Географија == [[Податотека:ЖС Штип (3).JPG|мини|десно|Железничката станица во Штип]] Градот Штип се наоѓа во централниот дел на [[Источна Македонија]]. Се протега на [[површина]] од 13,5 км² и лежи на [[надморска височина]] од 300 m. Градот е поделен на многу маала, меѓу нив се [[Леваците]] и [[Деснаците]], ситуирани на левата и десната страна од горниот тек на [[река]]та [[Отиња]]. Градот е сместен меѓу висините на Исарот, Мерите и Кумлакот. Малата река [[Отиња]] (долга 3 км) тече низ центарот на Штип и го дели на два дела. Исто така, низ Штип поминува и реката [[Брегалница]]. Отиња се влева во реката [[Брегалница]], во југозападниот дел на градот, во Штипско [[Ново Село (штипска населба)|Ново Село]]. Составен дел на градот Штип е [[Ново Село (штипска населба)|Ново Село]], кое се наоѓа во јужниот дел на градот, во клисурата на Брегалница, веднаш зад Исарот, на патниот правец кон [[Радовиш]]. Ново Село продолжува во Кежовица Маало, кое се простира до [[минерал]]ните геотермални [[извор]]и [[Кежовица]] и Л'џи (со температура на водата меѓу 58 и 62 степени).<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 8-9.</ref> === Населби и маала === Центарот на градот се простира помеѓу ГТЦ и градската црква Св. Никола. Исарот е маало на падините на истоимениот рид. Во маалото наречено Радански пат, претежно живеат граѓани од ромскиот етникум. Од останатиот дел од Штип, од постарите маала се: Стар Конак, Кадидере, Тузлија, Горно маало и Ново Село. Од поновите населби претежно изградени после Втората светска војна се: Осми Ноември (според денот на ослободувањето), Сењак (1-4), Пребег, Дузлак, Пелтеково Имање, Баби (1-6), Леваци, Деснаци, Македонка, Балканска, Суитлак, Автокоманда, Пролет, Железничка, Каленица, Сончев град, Плуждино и други. == Население == Според пописот на [[Ќустендил]]скиот [[санџак]], во чиј состав влегувала Штипската [[нахија]], во [[1519]] година, Штип имал околу 2.700 жители, т.е. 201 турско семејство, 6 христијански маала со 333 семејства и едно еврејско маало со 15 семејства. Во [[1797]] година, Штип имал 3.000 жители, а во [[1807]] година, двојно повеќе. Во [[1837]] година, Штип веќе имал 17.000 жители, а во [[1899]] година, 20.900 жители.<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 40 и 46.</ref> Според пописот од [[2002]] година, градот Штип (без [[Ново Село (Штипско)|Ново Село]]) броел 40.016 жители. Заедно со Ново Село, населението на Штип изнесувало 43.652 жители, од кои, 38.323 (87,85%) се [[Македонци]].<ref name="Историја на Штип"/> ;Етнички групи Според пописот на населението од [[2002]] година, во градот Штип (заедно со [[Ново Село (штипска населба)|Ново Село]]) имало 43.652 жители и спаѓал во групата на средни градови, а бил седми град по големина во [[Македонија|Република Македонија]].<ref>{{СоцГеоМак|глава=II|страница=91}}</ref> Етнички гледано, населението е составено од:<ref name="попис">{{Наведена мрежна страница|url= http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија|date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија |accessdate=23 август 2016}}</ref> {{bar box |float=right |title=Етнички групи<ref name="попис"/> |barwidth=200px |bars= {{Столбен постоток|Македонци|red|87.79}} {{Столбен постоток|Роми|cyan|5.00}} {{Столбен постоток|Власи|yellow|3.96}} {{Столбен постоток|Турци|orange|2.01}} {{Столбен постоток|Срби|blue|0.64}} {{Столбен постоток|други|grey|0.56}} {{Столбен постоток|Албанци|black|0.03}} {{Столбен постоток|Бошњаци|green|0.03}} }} {| border=1 cellspacing=0 cellpadding=2 | '''Националност''' | '''Вкупно''' |- | [[Македонци]] | 38 323 |- | [[Турци]] | 887 |- | [[Роми]] | 2 184 |- | [[Албанци]] | 12 |- | [[Власи]] | 1 727 |- | [[Срби]] | 272 |- | [[Бошњаци]] | 11 |- | Други | 246 |- |} ;Јазик Во градот се зборуваат следниве јазици<ref name="попис"/>: {{bar box |float=right |title=Јазици<ref name="попис"/> |barwidth=200px |bars= {{Столбен постоток|македонски|red|88.99}} {{Столбен постоток|турски|orange|4.18}} {{Столбен постоток|влашки|yellow|3.28}} {{Столбен постоток|ромски|cyan|2.63}} {{Столбен постоток|српски|blue|0.49}} {{Столбен постоток|други|grey|0.41}} {{Столбен постоток|албански|black|0.01}} {{Столбен постоток|бошњачки|green|0.01}} }} {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !width="100px"|Јазик!!width="100px"| Вкупно!!width="100px" |Удел (%) |- | '''[[македонски]]''' | '''38.846''' | 88,99 |- | [[албански]] | 4 | 0,01 |- | [[турски]] | 1.825 | 4,18 |- | [[ромски]] | 1.146 | 2,63 |- | [[влашки]] | 1.431 | 3,28 |- | [[српски]] | 214 | 0,49 |- | [[бошњачки]] | 5 | 0,01 |- |други | 181 | 0,41 |} ;Вероисповед Во Штип се застапени следните религиски групи:<ref name="попис"/> {{bar box |float=right |title=Религија<ref name="попис"/> |barwidth=200px |bars= {{Столбен постоток|Православие|red|89.63}} {{Столбен постоток|Ислам|green|7.20}} {{Столбен постоток|други|grey|2.98}} {{Столбен постоток|Католицизам|orange|0.17}} {{Столбен постоток|[[Протестантство во Македонија|протестантсво]]|orange|0.01}} }} {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !width="100px"|Вероисповед!! width="100px" | Вкупно!! width="100px" |Удел (%) |- | '''[[МПЦ|Православни]]''' | '''39.127''' | 89,63 |- | [[ИВЗ|Муслимани]] | 3.145 | 7,20 |- | [[Грко-католичка црква во Македонија|Католици]] | 74 | 0,17 |- | [[Протестантство во Македонија|протестанти]] | 5 | 0,01 |- | други | 1.301 | 2,98 |} Низ годините ова било вкупното население и етничка припадност на населението во градот Штип: {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom | 1948|11.361 | 1953|13.845 | 1961|20.269 | 1971|27.224 | 1981|36.230 | 1991|42.826 | 1994|41.730 | 2002|43.652 | 2021|42.000 }} {| class="wikitable" |- ! Години ! Македонци ! Албанци ! Турци ! Роми ! Власи ! Срби ! Бошњаци ! {{крат|Ост.|Останати}} ! {{крат|б.п.|Лица без податоци}} ! Вкупно |- style="text-align:center;" | 1948<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://pop-stat.mashke.org/yugoslavia-ethnic1948.htm |title=архивска копија |accessdate=2018-04-11 |archive-date=2017-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107024522/http://pop-stat.mashke.org/yugoslavia-ethnic1948.htm |url-status=dead }}</ref> |9.050 |21 |977 |606 |3 |441 | — |263 | — | '''11.361''' |- style="text-align:center;" | 1953 | 11.258 | 34 | 1.426 | 653 | 7 | 226 | — | 241 | — | '''13.845''' |- style="text-align:center;" | 1961 | 17.527 | 71 | 783 | — | — | 483 | — | 1.405 | — | '''20.269''' |- style="text-align:center;" | 1971 | 23.845 | 43 | 1.862 | 178 | — | 469 | — | 827 | — | '''27.224''' |- style="text-align:center;" | 1981 | 31.359 | 65 | 1.473 | 1.029 | 955 | 472 | — | 877 | — | '''36.230''' |- style="text-align:center;" | 1991 | 37.235 | 32 | 1.156 | 1.518 | 1.484 | 515 | — | 886 | — | '''42.826''' |- style="text-align:center;" | 1994 | 37.136 | 18 | 877 | 1.449 | 1.694 | 283 | — | 273 | — | '''41.730''' |- style="text-align:center;" | 2002 | 38.323 | 12 | 877 | 2.184 | 1.727 | 272 | 11 | 246 | — | '''43.652''' |- style="text-align:center;" | 2021 | 32.658 | 29 | 1.022 | 2.293 | 1.389 | 163 | 12 | 288 | 4.146 | '''42.000''' |} <small>* Извор: [[Државен завод за статистика на Република Македонија]] (1948-2002), според податоци од официјалните пописи во соодветните години</small> == Стопанство == [[Податотека:Куќата на Тодор Александров.jpg|300px|мини|десно|Стара штипска куќа]] Од [[Втора светска војна|Втората светска војна]] наваму, Штип важи за центар на [[текстил]]ната индустрија во [[Република Македонија|Македонија]] со 60 модни конфекции, кои вработуваат околу 6 000 [[луѓе]]. Така, во [[1952]] година започнала со работа текстилната фабрика „Македонка“, со 60 работници, а само три години подоцна, тој број се зголемил на 1 224. На врвот од своето постоење, во [[1987]] година, во „Македонка“ работеле дури 5 900 работници, со што таа претставувала заштитен знак на текстилната индустрија во Штип. Во [[1962]] година била формирана уште една модна конфекција - „Астибо“, со 119 вработени. Во [[1972]] година, фабриката „Астибо“ вработувала 2 000 работници, а во [[1987]] година - 4 800 работници.<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 46.</ref> Текстилната индустрија сè уште е столб на штипското стопанство, бидејќи во [[2011]] година, оваа индустрија вработувала 5 610 работници, т.е. 40% од сите вработени во Штип. Некогашните текстилни комбинати-гиганти како „Македонка“ и „Астибо“ по распадот на [[СФРЈ]] и паѓањето во стечај, денес се поделени на повеќе приватни текстилни конфекции (вкупно 58 текстилни фирми), како што се: „Семак Фешан компани“, „Текстил Логистик Македонија“, „Албатрос“, „[[Модена]]“, „Мавис“, „Максима“, „Грација“, „Беас-АБС“, „Бритекс“, „Штипко“, „Штип-текс“, „Вивенди“, „Милано“, „Фам мода“ итн.<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 13, 25 и 46.</ref> Во Штип е развиена чевларската [[индустрија]], во која се истакнува фабриката за чевли „Баргала“, како и неколку помали чевларски фирми. Исто така, во градот се развиени и прехранбената индустрија, градежништовото, телекомуникациите, производството на вино, металната индустрија итн. Во градот работат и неколку сместувачки капацитети (хотели и мотели), како што се: „Оаза“, „Изгрев“, „Гарни“, „Ким“ и „Ваго“. Во контекст на развојот на туризмот, важно е работењето на бањата „Кежовица“. Во Штип се регистрирани вкупно 4 387 [[Претпријатије|претпријатија]]. Поважни стопански претпријатија во Штип се:<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 16 и 24.</ref><ref>[http://www.stip.gov.mk/index.php?option=com_content&task=blogcategory&id=253&Itemid=250 Стпански развој во Штип]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * Фабриката за масло „Брилијант“, *фабриката за кондиторски производи „Мултикрем“, *фабриката за прехранбени производи „Макпромет“, * фабриката за безалкохолни пијалаци „Синада“, * Винарската визба „Имако“, * Винарската визба „Езимит вино“, * Винарската визба „Аневски“, * Фабриката за обувки „Мар Ева Мар“, * Градежното претпријатие „[[Актива]]“, * Градежното претпријатие „Бетон“, * Градежното претпријатие „[[Пелагонија]]“, * Градежното претпријатие „Коинг“, * Дрвната индустрија „[[Бреза]]“, * Дрвната индустрија „Мебел Инженеринг“, * Дрвната индустрија „Радодизајн“, * Металната индустрија „Метална и биротехника“, * Кабелскиот оператор „Телекабел“ итн. Исто така, во Штип делуваат две јавни претпријатија: „Исар“ и „Штип-проект“. == Култура, спорт, образование и администрација == [[Податотека:НУ Центар за култура „Ацо Шопов” - Штип.JPG|мини|десно|Центарот за култура „Ацо Шопов“]] {{Listen | filename = Štip – Kočani dialect speech - Štip.ogg | title = За свадбените обичаи во Штип | description = Говор на жена од Штип на месниот [[штипско-кочански дијалект]] }} === Култура === Штип е познат по тоа што првата [[опера]] во Македонија е прикажана токму во овој град. Тоа била операта "Палјачи", изведена во [[1924]] година од страна на рускиот музиколог Сергеј Михајлов. Почнувајќи од [[1989]] година, секој ноември, во Штип се одржува најголемиот фестивал на забавна [[музика]] во Македонија, „[[Макфест]]“. Исто така, почнувајќи од [[1987]] година, во градот се одржува „[[Штипско Културно Лето]]“ - фестивал кој трае еден [[месец]] и се одржува од [[1 јули]] до [[1 август]] во културниот центар „[[Ацо Шопов]]“. Домот на младите е организатор на [[џез]]-фестивалот „Астибо“. Најпосле, секоја година, на [[8 ноември]], во Штип се одржува манифестацијата "Пастрмалијада".<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.stip.gov.mk/?jazik=1&id=020401|title=Cultural Manifestations|date=2007-09-13|accessdate=2007-09-13}}</ref> Поважни културни установи во Штип се:<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 11.</ref> * Завод и Музеј, * [[Народен театар - Штип|Народен театар]], * Народна и универзитетска библиотека “[[Гоце Делчев]]“, * Центар за култура "Ацо Шопов", * Дом на млади, * Уметничка галерија "Безистен", и * Државен архив. ''Заводот и Музеј'' е формиран во [[1950]] година како градска установа, а од [[1953]] година прераснал во Музеј на штипскиот крај. Во негови рамки има повеќе збирки и фондови од областа на [[археологија]]та, [[историја]]та, [[етнологија]]та и [[современа македонска уметност|современата македонска уметност]]. Во музејскиот комплекс Аневи-Гочеви е поставена археолошка збирка со над 1 200 експонати, од [[неолит]]от до [[XVIII век]].<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 36-37.</ref> ''Народниот театар'' започнал со работа во [[1951]] година, а првите [[театар]]ски дејци биле учителите кои приредувале претстави со своите ученици. Оттогаш, театарот приредил над 300 премиери и над 5 000 репризни претстави, при што гостувал во над 100 градови низ [[Македонија]] и во странство, а неговите претстави ги посетиле околу еден милион гледачи.<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 37-38.</ref> Корените на ''Народната и универзитетска библиотека "Гоце Делчев"'' датираат од [[1872]] година, кога штипските еснафи, со свои лични средства и преку донирање книги од домашните библиотеки, го помогнале отворањето на читалиштето "Дејателност". Во [[1941]] година, читалиштето го добило името "Гоце Делчев", а во [[1946]] година била формирана Народната библиотека "Гоце Делчев", која од [[2003]] година работи со статус на национална установа. Во рамките на библиотеката работи литературниот клуб "Искра", како и американско катче, во соработка со American Corner.<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 38-39.</ref> ''Центарот за култура „Ацо Шопов“ е изграден во [[1979]] година и располага со корисна површина од 3 100 м², од кои 410 м² отпаѓаат на сценскиот простор. Центарот располага со голема сала, со 615 седишта, и со мала сала, со 120 седишта. Во составот на Центарот за култура работат: Драмско студио, Ликовно студио и Хармоникашки оркстар. Секоја година, Центарот организира околу 130 културни настани од областа на музичко-сценската драмската, ликовната и литературната уметност, како и форуми, предавања, трибини итн. Притоа, како традиционални манифестации, Центарот е домаќин на: Биеналното студио за цртеж „Во чест на поетот“, Музичкиот фестивал „Макфест“ итн.<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 39.</ref> === Спорт === Штип е познат и како спортски град. Градскиот стадион со капацитет од 6 000 гледачи е домаќин на фудбалскиот клуб [[ФК Брегалница|Брегалница]], кој е формиран во [[1921]] година. Останати фудбалски клубови се [[ФК Баби|Баби]] и [[ФК Астибо|Астибо]]. Втор најпознат спортски клуб е кошаркарскиот клуб [[КК Универзитет „Гоце Делчев“|„Гоце Делчев“]]. Други позначајни клубови се: боречкиот клуб „[[Балканец]]“, кој е добитник на бројни трофеи, ракометниот клуб „Текстилец“, боксерскиот клуб „Баргала“, [[пинг-понг]] клубот при Универзитетот „Гоце Делчев“ итн.<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 15.</ref> === Образование === Градот има пет основни училишта: * [[ОУ "Славејко Арсов - нас. Баби Штип|ОУ „Славејко Арсов“]] *[[ОУ "Димитар Влахов" - Штип|ОУ „Димитар Влахов“]], * [[ОУ "Ванчо Прке" - Штип|ОУ „Ванчо Прке“]], * [[ОУ "Гоце Делчев" - Штип|ОУ „Гоце Делчев“]], и * [[ОУ "Тошо Арсов" - Штип|ОУ „Тошо Арсов“]]. Во Штип работат шест средни училишта: * [[Гимназија "Славчо Стојменски" - Штип|Гимназија СОУ „Славчо Стојменски“]], * [[СОУ "Јане Сандански" - Штип|Медицинското училиште СОУ „Јане Сандански“]], * ДСУ-РЦСОО [[ДЕМУ "Коле Нехтенин" - Штип|„Коле Нехтенин“]], * [[СУ "Димитар Мирасчиев" - Штип|Текстилното училиште СОУ „Димитар Мирасчиев“]], * ДМУЦ [[Музички образовен училиштен центар "Сергеј Михајлов" - Штип|„Сергеј Михајлов“]], * [[СУ "Искра" - Штип|Средно насочено образование за деца со хендикеп „Искра“]], * ПСУ ,,Саба‘‘ [[Податотека:Stip_Macedonia_-_Panorama_from_Isar_Hill_1.jpg|алт=Stip Macedonia - Panorama from Isar Hill 1.jpg|мини|Поглед на Штип од тврдината [[Штипска тврдина|Исар]]|лево|215x215пкс]]Во [[2007]] година, во Штип бил отворен четвртиот државен универзитет во Македонија - [[Универзитет Гоце Делчев|Универзитетот „Гоце Делчев“]]. Во составот на овој универзитет во [[2012]] година имало 13 факултети со околу 16.000 студенти. Универзитетот се состои од следниве факултети: Факултет за природни и технички науки, Факултет за образовни науки (поранешен Педагошки факултет), Филолошки факултет, Земјоделски факултет, Факултет за информатика, Правен факултет, Економски факултет, Факултет за музичка уметност, Факултет за медицински науки, Технолошко-технички факултет, Електротехнички факултет, Машински факултет, и Факултет за туризам и бизнис логистика. Во состав на Универзитетот се вклучени и повеќе центри и институти: Центар за меѓууниверзитетска соработка, Центар за електронско учење, Центар за обезбедување квалитет, Центар за кариера и развој, Центар за односи со јавноста, Универзитетски спортски центар, Универзитетски културен центар, Центар за доживотно учење, ИТ центар, Институт за [[археологија]] и [[историја]], Институт за исхрана, гастрономија и диететика и Институт за информатика. Универзитетот „Гоце Делчев“ - Штип има дисперзирани студии во градовите: [[Струмица]], [[Радовиш]], [[Кавадарци]], [[Прилеп]], [[Гевгелија]] и [[Скопје]]. Како најголем град, а воедно и центар на источниот дел на Македонија, во Штип е седиштето на Основниот и Апелациониот Суд со апелационо подрајче над повеќе судови во градовите во источна Македонија. Исто така, Штип е седиште и на секторот за внатрешни работи (СВР) кој го покрива подрачјето на средишниот дел на [[Источна Македонија]]. === Орден „Св. Никола“ === Во чест на св. Никола, кој е прогласен за заштитник на градот, во 2008 година, Штип започнал да го доделува орденот „Св. Никола“ на луѓе кои дале придонес за развојот на Штип и на источниот регион, а кои потекнуваат или некогаш живееле или работеле во Штип. Добитници на овој орден се:<ref name="XVIII 2014"/> * [[Податотека:Saat-kulata vo Shtip.jpg|мини|Саат-кулата во Штип|Саат-кулата во Штип]][[Архиепископ Охридски и Македонски г.г. Стефан|Архиепископот Охридски и Македонски г.г. Стефан]], * Митрополитот Иларион, * [[Сашко Кедев]], * [[Методија Чепреганов]], * [[Срѓан Керим]], * [[Никола Груевски]] ([[2014]]), * Киро Глигоров (постхумано), * Ацо Шопов (постхумано). == Културно-историски знаменитости == Тврдината ''[[Штипска тврдина|Исарот]]'' е главното обележје на овој град и воодушевува со прекрасната панорама на целиот град. Таа се наоѓа на истоименото возвишение, кое се издига на 120 метри над устието на [[Отиња]] во [[Брегалница]], на западната периферија на градот. На ридот се најдени камени споменици кои потекнуваат од [[2 век]] до [[6 век]], како и остатоци од ранохристијанска базилика од [[6 век]]. Во воените походи против [[цар Самуил|царот Самуил]], [[Византија|византискиот]] цар [[Василиј II]] ја освоил тврдината Стипеон, а по освојувањето на Штип од страна на Турците, во текот на најмалку два века, тврдината била користена како нивно упориште. Денешниот изглед на тврдината потекнува од [[14 век]]. Тврдината се состоела од два дела: дворец (замок) со должина од 160 метри и најголема широчина до 20 метри, и стопански дел, со должина од 250 метри и широчина од 50 метри. Во [[2009]] година, откриени се 30 метри од тунелот што води од реката до врвот на Исарот, со што се потврдила легендата дека Штип бил освоен од Османлиите преку таен тунел под Исарот. Инаку, во своите патописи, [[Евлија Челебија]] и Џаџи Калфа сведочат дека веќе во [[17 век]], Исарот бил запустен.<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 9 и 28-29.</ref>[[Податотека:Štip, na razglednica so Markovo Kale, 1930ti.jpg|мини|десно|Разгледница од Штип, од 1930-те години]] ''Саат-кулата'' во Штип потекнува од [[17 век]], веројатно од [[1650]] година, а денес, таа претставува споменик на културата, заштитен од државата. Иако е позната како Саат-кула, всушност, таа претставува бегова кула, подигната за одбрана на имотот од некој турски [[бег]], чие име не е познато. Првобитно, на кулата имале пушкарници и балкон, а еден век подоцна бил поставен часовник. Еден дел од кулата бил урнат во [[1934]] година.<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 29.</ref> ''Хуса Медин Пашина џамија'' или ''Црква Свети Пророк Илија'' е изградена на ридот, над јужниот брег на [[Река Отиња|реката Отиња]]. Местоположбата е на доминантна позиција над градот, поради тоа црквата во [[1882]] година била разурнета и претворена во џамија.<ref name="епархија">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.bregalnickaeparhija.org.mk/index.php?option=com_content&view=article&id=50%3A2010-01-14-16-08-48&catid=35%3A2010-01-15-21-58&Itemid=55%7C%D0%91%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BB%D0%BD%D0%B8%D1%87%D0%BA%D0%B0 |title=епархија |accessdate=2013-02-24 |archive-date=2022-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220415113808/https://www.bregalnickaeparhija.org.mk/index.php?option=com_content&view=article&id=50:2010-01-14-16-08-48&catid=35:2010-01-15-21-58&Itemid=55%7C%D0%91%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BB%D0%BD%D0%B8%D1%87%D0%BA%D0%B0 |url-status=dead }}</ref> Црквата била позната како поп Стариева црква, изградена од Константин Дејановиќ во [[1381]] година.<ref name="епархија"/> Според некои извори џамијата потекнува од [[17 век]], додека [[Брегалничка епархија|брегалничката епархија]] наведува дека таа била изградена во [[1882]] година. Веднаш до храмот се наоѓа гробот на Хуса Медин Паша. За објектот се води и судски спор за сопственост.<ref name="епархија"/><ref name="ReferenceB">Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 30.</ref> Во центарот на Штип се наоѓа Безистенот, кој порано била затворен пазар, но сега е уметничка галерија. Нема прецизни податоци за неговата градба, но се претпоставува дека потекнува од [[16 век]] или [[17 век]], а бил уништен за време на австриско-турската војна. Тој е граден од полн, масивен камен, има правоаголна основа и три издвојувања во висина, од кои, последната ја претставува куполата. Внатре, има три простории и голема купола, а на ѕидовите има мали прозорци.<ref name="ReferenceB"/> ''Емир Ќучук Султанов мост'' се наоѓа на влезот од Штип, а бил изграден во [[1672]] година. За време на [[Прва светска војна|Првата светска војна]], преку мостот поминувала демаркационата линија, која го делела градот на српски дел (населбите од десната страна на Брегалница) и бугарски дел (левата страна на градот).<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 32.</ref> Во Ново Село, во дворот на црквата [[св. Богородица]] се наоѓа училиштето во кое две години ([[1894]] - [[1896]]) работел [[Гоце Делчев]]. Денес, тоа е реновирано и во него се наоѓа ректоратот на универзитетот „Гоце Делчев“. На едната страна од зградата, која е свртена кон црквата, поставен е релјеф во спомен на Гоце Делчев.<ref name="ReferenceC">Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 31.</ref> Во Штип постојат и неколку споменици посветени на важни историски настани од поново време. Таков е Меморијалниот споменик на паднатите борци од [[НОБ]], кој се наоѓа на источната страна на Исарот. Споменикот е дело на архитектот [[Богдан Богдановиќ]], а е подигнат во [[1974]] година од страна на Собранието на Општина Штип. Во близина на зградата на музејот се наоѓа ''Споменикот на [[Евреи]]те'', изграден во [[1985]] година, во спомен на Евреите кои биле депортирани во нацистичките концентрациони логори. Споменикот е дело на уметникот Методи Андонов. Најпосле, во чест на војниците загинати за време на војната од [[2001]] година, во месноста Суитлак и во дворот на штипската касарна се подогнати спомен-обележја.<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 40-42.</ref> === Знаменитости === [[Податотека:Sv. Nikola - Štip 10.JPG|мини|десно|Црквата „[[Црква „Св. Никола“ - Штип|Св. Никола]]“ во Штип]] ;Цркви<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7}}</ref> Во Штип и околината се регистрирани над 300 цркви, а гордост на градот е црквата [[Црква „Св. Никола“ - Штип|Св. Никола]], која е седиште на [[Брегалничка епархија|Брегалничката епархија]]. Според староста, особено се истакнува црквата [[Свети Јован Крстител]], која потекнува од [[1350]] година. *'''''Црквата „[[Црква „Св. Никола“ - Штип|Св. Никола]]“''''' е една од најрепрезентативните сакрални објекти во Штип. Црквата е изградена од [[Андреја Дамјанов]] на местото на постара црква од [[1341]] година. Според натписот над главниот западен влез, црквата била завршена на [[10 мај]] [[1867]] година.34 Црквата се одликува со грандиозен [[иконостас]] којшто содржи бројни вредни [[икона|икони]]. На северниот дел од иконостасот има 16 икони, а на главниот иконостас се наоѓаат дури 67 икони, најголем дел од нив насликани во [[1890]] година од страна на [[Димитар Папрадишки]]. Во [[1990]] година, во рамките на црквата е отворена [[Галерија на икони (Штип)|галерија на икони]] изработени од познати зографи меѓу 17 и 19 век. Исто така, во галеријата има и стари книги, сребрени крстови, чаши за богослужби, венчални круни, [[псалми]], евангелија и други сакрални предмети. Во јужниот дел на галеријата има 29 икони од [[XVIII век]] и [[XIX век]], изработени од зографите: Џико од селото [[Осој]], [[Константин Новев|Константин]] и [[Петре Новев]] од [[Тресонче]], [[Крсте Зографот]] од [[Велес]] итн. Во западното крило на галеријата има 32 икони од [[XIX век]], дело на [[Данаил Коцов]] од Штип и на други зографи. Во северниот дел на галеријата има 31 икона, изработени од [[Петре Новев]], [[Исаија Дебарлија]], [[Константин Андонов]] итн.<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 32-33.</ref> *'''''Црквата св. Спас''''' се наоѓа на левата страна на реката [[Отиња]]. Таа претставува еднокорабна црква за која се смета дека ја подигнал војводата Димитар во [[1369]] година. Оригиналниот живопис на црквата не е сочуван, а по вторпат, таа била живописана во [[1601]] година од зографот Јован.<ref name="ReferenceC"/> [[Податотека:Св. Троица - Населба Баби (3).JPG|мини|десно|Црквата „Св. Троица“ во населбата Баби]] *'''''Црквата св. [[Богородица]]''''' се наоѓа во [[Ново Село (штипска населба)|Ново Село]] и претставува едно од ремек-делата на познатиот македонски мајстор [[Андреја Дамјанов]] и, според кажувањата, таа била градена 31 година. Според знакот што се наоѓа над влезот од јужната страна, црквата била реновирана во [[1850]] година. Црквата има голем иконостас со 90 икони.<ref name="ReferenceC"/> Во рамките на црквата, во [[1972]] година била отворена галерија на икони која содржи дури 132 дела, изработени меѓу [[1861]] и [[1866]] година од сликарот [[Станислав Деспотоски]] од [[Самоков]].<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 34.</ref> *'''Еднокорабната ''црква [[св. Архангел Михаил]]''''' се наоѓа на патот што води кон [[Исар]]от. Подигната е во првата половина на [[14 век]] од протосевастот Хрелја, а во [[1334]] година била приложена кон [[Хиландар]] од страна на [[цар Душан|царот Душан]].<ref name="ReferenceD">Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 35.</ref> *'''''Црквата [[св. Јован Крстител]]''''' се наоѓа на десната страна на реката [[Отиња]], на јужната страна на [[Исар]]от, а изградена е во [[1350]] година со поддршка на [[Јован Пробиштиповиќ]], во времето кога сопственик на земјиштето бил [[деспот Оливер|деспотот Оливер]]. Од оригиналниот фрескопис, денес се видливи само фрагменти, како што е [[фреска]]та на царот [[цар Константин|Константин]] и [[царица Елена|царицата Елена]] на јужниот ѕид на црквата.<ref name="ReferenceD"/> *'''''Црквата [[Свети Илија|св. Пророк Илија]]''''' се наоѓа на јужната страна на реката [[Отиња]], изградена е во [[1381]] од [[Константин Дејановиќ]] и приложена на манастирот Хиландер. Во 1822 година била срушена, односно од истата црква е адаптирана џамија, наречена Хуса Медин Пашина џамија. Во историските извори оваа црква се спомнува како црква на поп Старие. На празникот Св.Пророк Илија на 2. Август во црквата се одржува богослужба.<ref name="епархија"/><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.kanal5.com.mk/default.aspx?egId=13&eventId=63381&mId=37&tip=video&AspxAutoDetectCookieSupport=1 |title=Канал 5 телевизија |accessdate=2013-02-24 |archive-date=2021-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210507172018/https://kanal5.com.mk/default.aspx?egId=13&eventId=63381&mId=37&tip=video&AspxAutoDetectCookieSupport=1 |url-status=dead }}</ref> *[[Црква „Св. Константин и Елена“ - Штип|'''Св. Константин и Елена''']] - на 2 јуни 2013 година поставен [[камен-темелник]]. Припаѓа на населбата Македонка, веднаш до споменикот на протераните Македонци од Егејскиот дел на Македонија.<ref>[http://www.sitel.com.mk/mk/postaven-kamen-temelnik-za-nova-crkva-vo-shtip-0 ''Поставен камен темелник за нова црква во Штип'']{{Мртва_врска|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *[[Црква „Св. Недела“ - Штип|'''Св. Недела''']] - се наоѓа во истоимената населба; *Св. Климент Охридски и Св. Петка - манастирска црква во населбата [[Сењак]];<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.bregalnickaeparhija.org.mk/index.php/82-2010-01-15-21-45/2010-01-15-21-513/773-2014-08-08-13-38-05 |title=''ЛИТУРГИЈА НА „СВ. ПРЕПОД. МЧ –ЧКА ПАРАСКЕВА“ ВО ПАРАКЛИСОТ „СВ. ПЕТКА“ ВО НАС. СЕЊАК ВО ШТИП'' |accessdate=2014-11-23 |archive-date=2022-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220415141342/https://www.bregalnickaeparhija.org.mk/index.php/82-2010-01-15-21-45/2010-01-15-21-513/773-2014-08-08-13-38-05 |url-status=dead }}</ref> *[[Црква „Св. Архангел Гаврил“ - Штип|'''Св. Архангел Гаврил''']] - се наоѓа во населбата [[Пролет (Штип)|Пролет]]. Камен темелник удрен на 19 јуни 2016 година;<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.bregalnickaeparhija.org.mk/index.php/82-2010-01-15-21-45/2010-01-15-21-513/984-2016-06-19-13-05-12 |title=''ПЕДЕСЕТНИЦА И КАМЕН – ТЕМЕЛНИК ЗА ИЗГРДБА НА ПАРАКЛИС НА „СВ. ГАВРИЛ“ ВО НАС. ПРОЛЕТ ВО ШТИП'' |accessdate=2016-09-23 |archive-date=2021-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210926193623/https://www.bregalnickaeparhija.org.mk/index.php/82-2010-01-15-21-45/2010-01-15-21-513/984-2016-06-19-13-05-12 |url-status=dead }}</ref> *[[Црква „Св. Кузман и Дамјан“ - Штип|'''Св. Кузман и Дамјан''']] - црква во клиничкиот центар. Камен темелник удрен на 14 ноември 2016 година;<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.bregalnickaeparhija.org.mk/index.php/82-2010-01-15-21-45/2010-01-15-21-513/1028-2016-11-14-15-40-01 |title=''КАМЕН ТЕМЕЛНИК ЗА ИЗГРАДБА НА ЦРКВА ВО КЛИНИЧКАТА БОЛНИЦА ВО ШТИП'' |accessdate=2016-11-18 |archive-date=2022-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220417152826/https://www.bregalnickaeparhija.org.mk/index.php/82-2010-01-15-21-45/2010-01-15-21-513/1028-2016-11-14-15-40-01 |url-status=dead }}</ref> *'''[[Црква „Св. Иларион“ - Штип|Св. Иларион]] Мегленски''' - се наоѓа во населбата [[Железничка (Штип)|Железничка]];<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.televizijastar.com/2016/11/03/%D1%81%D0%B2%D0%B5%D1%82%D0%B8-%D0%B8%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BD-%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8-%D1%81%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0-%D0%BC%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D1%83-%D0%BD/ |title=''Свети Иларион Мегленски собра многу народ на Железничка во Штип'' |accessdate=2017-10-29 |archive-date=2017-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170329015640/http://www.televizijastar.com/2016/11/03/%d1%81%d0%b2%d0%b5%d1%82%d0%b8-%d0%b8%d0%bb%d0%b0%d1%80%d0%b8%d0%be%d0%bd-%d0%bc%d0%b5%d0%b3%d0%bb%d0%b5%d0%bd%d1%81%d0%ba%d0%b8-%d1%81%d0%be%d0%b1%d1%80%d0%b0-%d0%bc%d0%bd%d0%be%d0%b3%d1%83-%d0%bd/ |url-status=dead }}</ref> *[[Црква „Воскресение Христово“ - Штип|'''Црква „Воскресение Христово“''']] — манастирска црква во месноста Семеница, на поголемо растојание источно од градот *[[Црква „Благовештение“ - Штип|'''Црква „Благовештение“''']] - единствена католичка црква во градот; *'''Св. Петка''' - се наоѓа од десната страна на реката Брегалница, од спротивна страна на ректоратот на УГД. ;Џамии *[[Кадан Ана џамија - Штип|Кадин Ана џамија]] - главна градска џамија; *[[Џамија Хусамедин Паша - Штип|Хусамедин-пашина џамија]] - повремена џамија, која работи 2 дена во неделата;{{Се бара извор}} ;Теќиња *[[Ашај Теќе]] ;Археолошки наоѓалишта<ref name="Коцо">{{наведена книга|last= Коцо|first=Димче|title=Археолошка карта на Република Македонија|publisher=Македонска академиjа на науките и уметностите|location=Скопје|date=1996|page=446|volume=II|isbn=9989649286}}</ref> *[[Астибо|Астибо - Стар Конак]] — населба од римското време; *[[Бабите (Штип)|Бабите]] — тумули од железното време; *[[Штипска тврдина|Исар]] — средновековна тврдина; *[[Кемер (Штип)|Кемер]] — аквадукт од римското време; *[[Св. Архангел Главатов (Штип)|Св. Архангел Главатов]] — средновековна црква; *[[Св. Архангел Михаил (Штип)|Св. Архангел Михаил (Фитија)]] - средновековна црква со некропола; *[[Св. Власиј (Штип)|Св. Власиј]] — средновековна црква; *[[Св. Илија (Штип)|Св. Илија]] — средновековна црква; *[[Св. Јован Крстител (Штип)|Св. Јован Крстител]] — средновековна црква; *[[Трговски Центар (Штип)|Трговски Центар]] — рудник од римското време; *[[Тузлија (Штип)|Тузлија]] — некропола од римското време. == Медиуми == Штип има различни [[медиум]]ски установи. Првата приватна [[телевизија]] во [[Република Македонија|Македонија]] (и во поранешна [[Југославија]]) беше формирана во овој град од [[Миле Кокотов]] во [[1989]] година. Оваа приватна телевизија беше наречена „[[ТЕКО ТВ]]“ но, денес повеќе не постои. Во Штип, активни телевизиските станици се „[[ТВ Ирис]]“ и „[[ТВ Стар]]“. Штип има и повеќе [[радио]] станици, меѓу кои се истакнува „[[Канал 77]]“, првата приватна радио станица која има проширена мрежа низ североисточниот дел на [[земја]]та. Други поважни станици се "[[Радио Штип]]", радио '[[Angelsfm]]' и непрофитната радио станица „УГД-ФМ“ која работи во состав на Универзитетот „Гоце Делчев“. Во градот се печати локалниот весник, „[[Штипски Весник]]“.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://iris.com.mk/ |title=Тв Ирис |accessdate=2009-02-18 |archive-date=2009-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228180556/http://iris.com.mk/ |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.radiostip.com.mk/ Радио Штип]</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.cerenja.com.mk/ |title=Радио Черења |accessdate=2008-03-05 |archive-date=2011-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110415011316/http://www.cerenja.com.mk/ |url-status=dead }}</ref> ==Штип како тема во уметноста и во популарната култура== * „Штип“ — песна на македонскиот поет [[Блаже Конески]].<ref>Блаже Конески, 'Везилка''. Скопје: Арс Ламина - публикации, Арс Либрис, 2021, стр. 43.</ref> * „Во Штип и во Жоал“ — песна на македонскиот поет [[Ацо Шопов]].<ref>Ацо Шопов, ''Песни''. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 120.</ref> == Познати личности == :''За автоматски создадени списоци на лица родени или починати во Штип, погледнете: [[:Категорија:Родени во Штип]] и [[:Категорија:Починати во Штип]]'' :''За рачно одржувани списоци на лица родени или починати во Штип, погледнете ги статиите: [[Список на луѓе родени во Штип]] и [[Список на луѓе починати во Штип]]'' {{Div col|cols=2}} * [[Станислав Лесновски]] — македонски книжевник од XIV век * [[1881]] - [[1924]], [[Тодор Александров]] — револуционер, водач на [[ВМРО]] од [[1911]] до [[1924]] * [[1863]] - [[1937]], [[Љубомир Милетиќ]] — научник, бугарски фалсификатор<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.youtube.com/watch?v=aEif5hY18Hg|title=Изјави по промоцијата на книгата "Писма на Љубомир Милетич до Афанасиј М. Селишчев"}}</ref>, филолог, ректор на [[Софиски универзитет|Софискиот универзитет “Св. Климент Охридски”]], претседател на [[Бугарска академија на науките|Бугарската академија на науките]] од [[1926]] до [[1937]] година и претседател на [[Македонски научен институт|Македонскиот научен институт]]<ref name="ReferenceE">Љупчо Шатевски, „Штипјани неколку децении раководеле и со Бугарската академија на науките“, ''Дневник'', година XVIII, број 5553, петок, 29 август 2014, стр. 18.</ref> * [[1890]] - [[1977]], [[Тодор Павлов]], [[комунизам|комунист]], политичар и научник, [[регент]] на [[Царство Бугарија|Царството Бугарија]] во периодот [[1944]]-[[1946]] и претседател на [[Бугарска академија на науките|Бугарската академија на науките]] од [[1947]] до [[1962]] година<ref name="ReferenceE"/> * [[1896]] - [[1990]], [[Ванчо Михајлов]], познат и како „Радко“ — бугаромански револуционер во [[Македонија]], водач на про-бугарското крило на ВМРО * [[1900]] - [[1988]], [[Славјанка Влахчева]] - прва медицинска сестра во Македонија, борец во [[НОБ]] * [[1901]] - [[1967]], [[Емануел Чучков]] - член на президиумот на [[АСНОМ]], доктор по [[географија|географски]] науки * [[1906]] - [[1987]], [[Михајло Апостолски]] - македонски генерал, командант на партизанските одреди во Македонија за време на [[НОБ]] и претседател на [[МАНУ]] од [[1976]] до [[1983]] година<ref name="ReferenceE"/> * [[1912]] - [[1999]], [[г.г. Михаил]] - [[Охридска архиепископија|Архиепископ охридски]] и македонски, поглавар на [[МПЦ]] * [[1917]] - [[2012]], [[Киро Глигоров]] - македонски политичар, прв претседател на независна [[Република Македонија]] * [[1923]] - [[1982]], [[Ацо Шопов]] - академик на [[МАНУ]], [[македонски поети|македонски поет]] и преведувач * [[1927]] - [[2008]], [[Никола Кљусев]] - академик на МАНУ, [[Премиер на Република Македонија]] * [[Јордан Поп Јорданов]] - претседател на МАНУ од [[1983]] до [[1991]] година<ref name="ReferenceE"/> * [[Ванчо Прке]] - македонски народен херој од [[НОБ]] * [[1961]], [[Жан Митрев]], лекар кардиохирург * [[1962]], [[Сашко Кедев]], лекар-[[кардиологија|кардиолог]] и политичар * [[1966]], [[Љубчо Георгиевски]] - прв претседател на [[ВМРО-ДПМНЕ]], [[Премиер на Република Македонија]] * [[1972]], [[Стојанче Ангелов]] - македонски полициски генерал, бранител и учесник во [[Воен конфликт во Македонија, 2001|воениот конфликт во 2001]], претседател на партијата [[Достоинство (политичка партија)|Достоинство]] * [[Раде Рогожаров]] - глумец * [[Дуле]] и [[Коки]] - музичари * [[Зоран Шоров]] - борач, трикратен олимпиец * [[Ферус Мустафов]] - музичар, [[саксaфон]]ист * [[Кирил Рибарски]] - музичар, [[тромбон]]ист * [[Цвета Апостолска]] - македонски учесник во НОВ * [[Голуба Брашнарска]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Поликсена Воинска]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Стојка Воинска]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Ленка Бражанска]] — учесник во НОВ на Македонија и носител на Партизанска споменица од 1941 година * [[Павлина Давиткова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Стојка Доганџиска]] — учесник во НОВ на Македонија и носител на Орден заслуги за народ III ред * [[Голуба Донева]] (р.1920) — учесник во НОВ на Македонија * [[Бојка Доновска|Бојка Босотова Доновска]] (р.1928) — учесник во НОВ на Македонија * [[Павлина Ежова]] (р.1924) — учесник во НОВ на Македонија * [[Викторија Каева-Беговска]] (1926-1973) — учесник во НОВ на Македонија * [[Ванчо Апостолски]] - бил македонски политичар и учесник во НОВ * [[Љупчо Арсов]] - македонски партизан од НОБ и Претседател на СР Македонија * [[Софија Арсова]] — учесник во НОВ на Македонија. * [[Тодор Арсов]] - македонски партизан, партиски и воен раководител во НОВ * [[Олга Арсова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Марија Арсова|Марија Арсова Методиева]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Николина Велева|Николина Спасова Велева]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Бота Бочварска]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Ленка Георгиева]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Нада Глигорова|Нада Дојранска Глигорова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Марика Георгиева|Марика Пецева Георгиева]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Сава Глигорова - Димитрушева]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Катерина Глигорова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Стојка Грнева]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Нада Грујоска|Нада Икономова Михајлова Грујоска]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Милка Димитровска|Милка Недева Димитровска]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Николина Дачева|Николина Панчева Дачева]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Васка Донева|Васка Арсова Донева]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Вера Дончева-Гашиќ]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Иванка Дубарџиска]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Ленче Ѓорѓевиќ|Ленче Манева Ѓорѓевиќ]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Ванѓа Ефремова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Вида Жежова|Вида Донева Жежова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Васа Ивчева|Васа Б. Ивчева]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Димче Беловски]] - македонски партизан од НОБ и политичар * [[Димитар Митевски]] - македонски партизан од НОБ и политичар * [[Бранка Ѓорческа]] - учесник во НОБ, носител на Партизанска споменица од 1941 година * [[Павлина Зенделска-Брашнарска]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Благородна Златева]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Асанда Златевска]] (1887 — 1955) — учесник во НОВ на Македонија * [[Блага Иванова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Стевка Кантарџиска|Стевка Манчева Кантарџиска]] (р.1918- ) — учесник во НОВ на Македонија * [[Ана Јакар]] (1923 — 1943) — учесник во НОВ на Македонија, една од жртвите на Холокаустот * [[Катерина Јакоска]] (1915 — ?) — учесник во НОВ на Македонија * [[Панда Јорданова|Панда Заркова Јорданова]] (1892 — 1951) — учесник во НОВ на Македонија * [[Лазо Гачов]] - македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ * [[Панче Санев]] - македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ * [[Исак Сион]] - учесник во НОБ, делегат на Првото заседание на АСНОМ и носител на Партизанска споменица 1941 * [[Иван Прилепчански]] - македонски микробиолог и партизан * [[Панче Санев]] - македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ * [[Јованка Караѓозова|Јованка Јовева Караѓозова]] (р.1918-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Влатко Петров]] - македонски бранител, припадник на Скорпионите при АРМ * [[Александар Донски]] - литературен преведувач, раскажувач и историчар * [[Драгослав Шекуларац]] - поранешен македонски и југословенски фудбалер * [[Ванче Стојчев]] - македонски историчар, професор на Воената академија на АРМ {{Div col end}}'''Доселени во Штип:''' * [[Благородна Димитрова|Благородна Алексова Димитрова]] (р.1898) — учесник во НОВ на Македонија ==Галерија== <center><gallery> Податотека:Саат-кула-Штип.jpg| Саат-кулата во Штип Податотека:Штип-центар.jpg| Панорама на Штип Податотека:Monument to fallen soldiers - Štip 16.JPG|Споменик на паднатите борци од [[НОБ]] во Штип Податотека:Sv. Kliment Ohridski - Stip 02.JPG|alt=Црквата „Св. Климент Охридски“|Црквата „Св. Климент Охридски“ Податотека:Споменикот на депортираните Евреи (Штип).jpg|alt=Споменик посветен на холокаустот на штипските Евреи од Втората светска војна|Споменик посветен на холокаустот на штипските Евреи од Втората светска војна Податотека:Безистен (Штип).jpg| Безистенот во Штип </gallery> </center> == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Štip}} * [http://www.stip.gov.mk/ Општина Штип] * [http://jpisar.com.mk/jpisar/ ЈП Исар - Штип] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130510045824/http://jpisar.com.mk/jpisar/ |date=2013-05-10 }} * [http://www.stipmuzej.com.mk/ Завод и Музеј - Штип] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130214013219/http://www.stipmuzej.com.mk/ |date=2013-02-14 }} * http://www.domnamladi.com/istorijat.asp {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20140217233446/http://www.domnamladi.com/istorijat.asp |date=2014-02-17 }} * [http://strumski.com/biblioteka/?id=342 "Град Щип"], Книга од писателот Петар Завоев роден во Штип * [http://strumski.com/biblioteka/?id=695 Петар А. Чачаров од Штип — „Народни клетви; клетви и благословии“, објав. во „Зборник за народни умотворби, Наука и книжнина", број VI и VIII, Софиja, 1891 г.] {{Градови во Република Македонија}} {{Општина Штип}} [[Категорија:Штип| ]] [[Категорија:Градови во Македонија]] [[Категорија:Општина Штип]] 30i947kqqr51vs0rna25fyxouh5hgkd 5579539 5579325 2026-06-21T11:28:48Z Forbidden History 89259 /* Познати личности */ 5579539 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место | name = Штип | native_name = | native_name_lang = <!-- ISO 639-2 code e.g. "fr" for French. If more than one, use {{lang}} instead --> | settlement_type = Град | image_skyline = Štip 23.JPG | image_alt = | image_caption = Панорама на Штип | image_flag = | flag_alt = | image_seal = | seal_alt = | image_shield = | shield_alt = | nickname = | motto = | image_map = | map_alt = | map_caption = Местоположба на Штип во [[Македонија]] | pushpin_map = Македонија | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 41 |latm = 44 |lats = 00 |latNS = N | longd = 22 |longm = 11 |longs = 00 |longEW = E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = [[Список на држави во светот|Држава]] | subdivision_name = [[Република Македонија]] | subdivision_type1 = [[Региони на Македонија|Регион]] | subdivision_name1 = [[Источен Регион]] | subdivision_type2 = [[Општини во Македонија|Општина]] | subdivision_name2 = [[Општина Штип]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = | established_title = | established_date = | founder = | seat_type = | seat = | government_footnotes = | leader_party = | leader_title = | leader_name = <!-- established -->| unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> <!-- ALL fields with measurements have automatic unit conversion --> <!-- for references: use <ref> tags --> | area_footnotes = | area_urban_footnotes = <!-- <ref> </ref> --> | area_rural_footnotes = <!-- <ref> </ref> --> | area_metro_footnotes = <!-- <ref> </ref> --> | area_magnitude = <!-- <ref> </ref> --> | area_note = | area_water_percent = | area_rank = | area_blank1_title = | area_blank2_title = <!-- square kilometers --> | area_total_km2 = | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_urban_km2 = | area_rural_km2 = | area_metro_km2 = | area_blank1_km2 = | area_blank2_km2 = <!-- hectares --> | area_total_ha = | area_land_ha = | area_water_ha = | area_urban_ha = | area_rural_ha = | area_metro_ha = | area_blank1_ha = | area_blank2_ha = <!-- dunams used in Middle East articles only --> | dunam_link = <!-- which dunam to link --> | area_total_dunam = | area_land_dunam = | area_water_dunam = | area_urban_dunam = | area_rural_dunam = | area_metro_dunam = | area_blank1_dunam = | area_blank2_dunam = | length_km = | width_km = | dimensions_footnotes = | elevation_footnotes = | elevation_m = 340 | population_footnotes = | population_total = 42,000 | population_as_of = 2021 | population_density_km2 = auto | population_demonym = штипјанец, штипјанка, [[Список на луѓе од Штип|штипјани]]<ref>{{ОДРМЈ|Штип}}</ref><ref>{{ДРМЈ|Штип}}</ref> | population_note = | timezone1 = [[UTC+01:00|UTC+1]] | utc_offset1 = | timezone1_DST = [[UTC+2]] | utc_offset1_DST = | postal_code_type = | postal_code = | area_code_type = | area_code = +389 032 | blank_name = [[Автомобилски регистарски таблички во Македонија|Рег. таб.]] | blank_info = ST | blank1_name = [[патрон (светител)|Патрон]] | blank1_info = [[Свети Никола]] | iso_code = | website = [http://www.stip.gov.mk/ www.stip.gov.mk] | footnotes = }} '''Штип''' — град во источниот дел на [[Република Македонија]], распространет по долините на [[река|реките]] [[Брегалница]] и Отиња. Според пописот на [[население]]то од [[2002]] година, градот имал 40.016 (43.625 со [[Ново Село (штипска населба)|Ново Село]]) жители и претставува најголемиот град во [[Источна Македонија]] и седми град по големина во [[Македонија]] (со 42 000 жители според [[Попис на населението во Македонија (2021)|Пописот од 2021]] година). Штип е седиште на [[Општина Штип|Штипската Општина]] и центар на Источнопланскиот Регион. Штип е еден од најстарите градови во [[Република Македонија|Македонија]]. Во [[2008]] година, [[Свети Никола]] бил прогласен за заштитник на градот.<ref name="XVIII 2014">Љ.Ш., „Утре во Ново Село ќе биде отворен музеј со восочни фигури на револуционери“, ''Дневник'', година XVIII, број 5646, петок, 19 декември 2014, стр. 21.</ref> == Историја == Во пишуваните документи, името [[Астибо]] за првпат го споменува античкиот хроничар Полиен во [[3 век]] пр. н.е, кој известувал дека во [[река]]та [[Астибо]] (денешна [[Брегалница]]), биле крунисувани [[Пајонци|пајонските]] [[крал]]еви. Македонскиот крал [[Александар|Александар Први]] околу [[360]] година п.н.е. го приклучил ова подрачје кон [[Античка Македонија|античко-македонското царство]]. Штип се спомнува во [[1 век]] од н.е., во време на [[Стар Рим|римскиот]] цар [[Тибериј]] ([[14]]-[[37]] година) како [[Пајонија|пајонскиот]] град [[Астибо]] и се вбројувал меѓу поголемите и позначајни старопајонски градови во источна Македонија. Научниците го лоцираат Астибо на просторот од денешниот стар дел на градот Штип, на источните падини на ридот Исар и местата Стар Конак, Тузлија и Горно Маало. Градот е забележен и во [[Табула Појтингемијана]] (античка карта од [[4 век]]) како населба, една од станиците на патот за [[Стоби]]-Пауталија ([[Ќустендил]]) – [[Сердика]] ([[Софија]]).<ref name="ReferenceA">Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со карта на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 7.</ref> [[Податотека:Stip-kraiXIXv.jpg|мини|лево|Штип кон крајот на XIX век]] Во доцната [[антика]] и во раниот византиски период, населбата постоела под името [[Стипеон]], а во средниот век, околу [[6 век|6]] и [[7 век]], таа го добила денешното име Штип. Во средниот век, некаде кон крајот на [[4 век]] и во текот на [[7 век]], за време на освојувањата на [[Авари]]те и [[Словени]]те на [[Балкан]]от настрадале речиси сите доцноантички и рановизантиски градови, вклучувајќи го и Стипеон. Штип постоел и во времето на [[Самоилово Царство|Самуиловото Царство]], во периодот меѓу [[976]] и [[1014]] година, а подоцна го освоиле [[Византија|Византијците]]. Во [[9 век]], градот бил под [[Бугарија|бугарска]] власт, а по [[Битка кај Велбужд|Битката кај Велбужд]] крај ([[Ќустендил]]), Штип потпаднал под [[Србија|српскиот]] владетел [[Стефан Дечански]]. === Османлиски период === Во [[1395]] година, Штип конечно паднал под власта на [[Отоманско Царство|Османлиското Царство]] и станал каза (нахија) во составот на Ќустендилскиот санџак. Оттогаш, па сè до [[17 век]], постојат малку пишувани документи за судбината на Штип. Со [[шпанска инквизиција|шпанската инквизиција]] во почетокот на XVI век голем број на [[Евреи]] - [[Сефарди]] побегнале на територијата на Османлиското Царство, а дел од нив се населиле во Штип, што може да се забележи од турските извори од 1519 година кога во Штип живееле 38 еврејски семејства или 200 души.<ref>{{Наведена книга |title= Штип од 1900 до 1912 година |last= Цацков |first= Оливер |year= 2013 |publisher= Организација на резервните офицери на Република Македонија |location= Скопје |isbn= 9789989211225 |page= 77}}</ref> Во еден документ од [[1620]] година, градот е спомнат како [[епископ]]ско седиште, а во [[1661]] година низ Штип поминал познатиот турски патописец [[Евлија Челебија]]. Тој го опишал градот со следниве зборови:<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 4-7.</ref> [[Податотека:Štip stara razglednica.jpg|мини|лево|Пазарот и градскиот часовник во Штип во почетокот на XX век]] [[Податотека:Emir Kucuk Sultanov Most vo 1919.jpg|мини|лево|Емир Ќучук Султанов мост на реката Брегалница во почетокот на XX век (изграден во 1672 година)]] "''Штип е кадилак со тврдина на ридот што чува стража. Во градот има џамии, бањи, голем карван-сарај и мала река''." Евлија Челебија запишал дека Штип имал 2.240 куќи, 24 муслимански храмови (џамии и месџети), седум теќиња, седум ана, два амама, еден карван-сарај, единаесет мектеби и една медреса. Градот имал чаршија со 450 занаетчиски и трговски дуќани, со безистен полн со скапоцена стока од сите седум подрачја на светот.<ref>Македонските градови во турско време, Зоран Сенев, Киро Герасимов, Кочани, 2004, стр. 85</ref> Францускиот конзул Божур забележал дека во 1800 година градот имал од 3 до 4.000 жители.<ref>Стојмилов, А., (2005), Социоекономска географија на Република Македонија, ПМФ, Скопје</ref> За време на австриско-турската војна, во [[1689]] година, Штип бил освоен од [[Австроунгарија|Австроунгарците]], но во [[1691]] година повторно го зазеле Турците.<ref name="ReferenceA"/> Во времето на Австриско-турската војна, градот претрпел големи оштетувања. Имено, при навлегувањето во градот, есента 1689 година, по наредба на генералот Пиколомини, најпрво го ограбиле, а потоа го запалиле. По овие страдања, Штип не можел да закрепне сè до XIX век, по што повторно се враќа во поранешниот сјај. Познатиот француски балканолог - Ами Буе (1794-1881), го посетил Штип во средината на XIX век и го нарекол златен град, кој тогаш имал околу 20.000 жители, од кои повеќето од половината биле христијанско население, град со развиена градска чаршија, со убави џамии, многу јавни чешми итн. Во овој период, Штип претставувал економски и културен центар во Источна Македонија. Во градот имало развиено занаетчиство од кое се издвојувале: кожарството, којунџиството, бочварството, чевларството и други. Штипските трговци-пазарџии, своите стоки натоварени на коњи ги разнесувале по околните кази. Токму во Штип, постоеле шарлаганџиски работилници во кои се преработувал афион.<ref>Македонските градови во турско време, Зоран Сенев, Киро Герасимов, Кочани,2004,стр. 86</ref> [[File:Книгата на Петър Завоев Град Щип.jpg|thumb|мини|Книгата на писателот од Штип Петар Завоев "Град Штип"]] Во [[1830]] година, во Штип било отворено првото училиште на народен јазик, а во [[1868]] година, [[Јосиф Ковачев]] ([[1839]]-[[1898]]) го отворил првото педагошко училиште. Нешто подоцна, во [[1872]] година започнало со работа првото народно читалиште "Дејателност". При крајот на [[XIX век]], од [[1894]] до [[1896]] година, во училиштето (изградено во [[1872]] година) во [[Ново Село (Штип)|Ново Село]] предавал [[Гоце Делчев]], идеологот на македонското национално ослободително движење.<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 9-10.</ref><ref name="Историја на Штип">[http://www.stip.gov.mk/index.php?option=com_content&task=view&id=102&Itemid=243 Историја на Штип]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Балканските и светските војни === За време на [[Балканските војни]], Штипската област била окупирана од бугарските и српските војски, а демаркационата линија помеѓу двете војски е повлечена по реката Брегалница, така што Штип и селата од левата страна ги окупирала Бугарија, која овде започнува да воведува своја администрација. Териториите од десната страна на реката ги окупира Србија. Истата судбина на овој народ му се случува и за време на [[Првата светска војна]]. Меѓу 58 000 војници од Македонија опфатени со мобилизацијата има и многу штипјани кои учествуваат на многуте фронтови, како: Криволак 1915-1916, на Добруџанскиот фронт 1916 година и [[Македонски фронт|Македонскиот фронт]] од 1916 година. Меѓу другите ужаси и последици од Првата светска војна во Штип и Штипско се појавата на заразни болести, меѓу кои маларијата, пегавиот тифус, колерата и страотниот шпански грип. За време на [[Втора светска војна|Втората светска војна]], на 6 април 1941 Штип бил бомбардиран од страна на германски авиони што полетале од бази од Бугарија. Во првиот налет била бомбардирана Соколаната во која биле сместени две воени единици на Кралска Југославија, а во вториот налет Исарот и куќите од околните маала, како и градската болница.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://dnevnik.mk/default.asp?ItemID=2465AFAA2867D349982667BBBB283DF9|title=Штип чествуваше за загинатите во шестоаприлското бомбардирање|date=6 април 2013 |publisher=Дневник|accessdate=2017-06-10}}</ref> На 7 април 1941 година градот бил заземен од страна на 73-та пешадиска германска дивизија, а на 18 април истата година бугарскиот Генералштаб добил известување од командата на 12-та германска армија дека им се одобрува на единиците на Првата бугарска армија да навлезат во еден дел од Македонија.<ref name=kire_filov>{{наведена книга| last = Филов| first = Кире| title = Политичките и економските промени во Штип и Штипско низ архивската документација: 1944-1946 година| publisher = Национална Установа - Универзитетска Библиотека „Гоце Делчев“ - Штип| year = 2011| isbn = 9789989147722| page = 13}}</ref> Бугарската окупаторска власт во Штип била воспоставена на [[26 април]] [[1941]] година.<ref name=kire_filov /> На [[11 март]] [[1943]] година, штипските [[Евреи]] (551 лице од 131 семејство) биле депортирани во [[концентрационен логор|концентрациониот логор]] „[[Треблинка]]“, каде што речиси сите биле убиени, а успеале да се спасат само седуммина. Веднаш по депортацијата на Евреите, фашистите го разурнале Еврејското маало во центарот на Штип, заедно со еврејското училиште, синагогата и другите објекти.<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 9-10 и 40-41.</ref><ref>„Евреите умееја да заработат и од она што другите го фрлаа“, ''Дневник'', година XIX, број 5715, петок, 13 март 2015, стр. 9.</ref> На [[8]] [[ноември]] [[1944]] година, единиците на [[НОБ]] го ослободиле градот. Штипјани учествувале активно во НОБ, при што во отпорот против окупаторите се вклучиле околу 2 000 борци. За време на окупацијата, 814 жители ги загубиле животите, од кои, 88 во директна борба против окупаторите. == Географија == [[Податотека:ЖС Штип (3).JPG|мини|десно|Железничката станица во Штип]] Градот Штип се наоѓа во централниот дел на [[Источна Македонија]]. Се протега на [[површина]] од 13,5 км² и лежи на [[надморска височина]] од 300 m. Градот е поделен на многу маала, меѓу нив се [[Леваците]] и [[Деснаците]], ситуирани на левата и десната страна од горниот тек на [[река]]та [[Отиња]]. Градот е сместен меѓу висините на Исарот, Мерите и Кумлакот. Малата река [[Отиња]] (долга 3 км) тече низ центарот на Штип и го дели на два дела. Исто така, низ Штип поминува и реката [[Брегалница]]. Отиња се влева во реката [[Брегалница]], во југозападниот дел на градот, во Штипско [[Ново Село (штипска населба)|Ново Село]]. Составен дел на градот Штип е [[Ново Село (штипска населба)|Ново Село]], кое се наоѓа во јужниот дел на градот, во клисурата на Брегалница, веднаш зад Исарот, на патниот правец кон [[Радовиш]]. Ново Село продолжува во Кежовица Маало, кое се простира до [[минерал]]ните геотермални [[извор]]и [[Кежовица]] и Л'џи (со температура на водата меѓу 58 и 62 степени).<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 8-9.</ref> === Населби и маала === Центарот на градот се простира помеѓу ГТЦ и градската црква Св. Никола. Исарот е маало на падините на истоимениот рид. Во маалото наречено Радански пат, претежно живеат граѓани од ромскиот етникум. Од останатиот дел од Штип, од постарите маала се: Стар Конак, Кадидере, Тузлија, Горно маало и Ново Село. Од поновите населби претежно изградени после Втората светска војна се: Осми Ноември (според денот на ослободувањето), Сењак (1-4), Пребег, Дузлак, Пелтеково Имање, Баби (1-6), Леваци, Деснаци, Македонка, Балканска, Суитлак, Автокоманда, Пролет, Железничка, Каленица, Сончев град, Плуждино и други. == Население == Според пописот на [[Ќустендил]]скиот [[санџак]], во чиј состав влегувала Штипската [[нахија]], во [[1519]] година, Штип имал околу 2.700 жители, т.е. 201 турско семејство, 6 христијански маала со 333 семејства и едно еврејско маало со 15 семејства. Во [[1797]] година, Штип имал 3.000 жители, а во [[1807]] година, двојно повеќе. Во [[1837]] година, Штип веќе имал 17.000 жители, а во [[1899]] година, 20.900 жители.<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 40 и 46.</ref> Според пописот од [[2002]] година, градот Штип (без [[Ново Село (Штипско)|Ново Село]]) броел 40.016 жители. Заедно со Ново Село, населението на Штип изнесувало 43.652 жители, од кои, 38.323 (87,85%) се [[Македонци]].<ref name="Историја на Штип"/> ;Етнички групи Според пописот на населението од [[2002]] година, во градот Штип (заедно со [[Ново Село (штипска населба)|Ново Село]]) имало 43.652 жители и спаѓал во групата на средни градови, а бил седми град по големина во [[Македонија|Република Македонија]].<ref>{{СоцГеоМак|глава=II|страница=91}}</ref> Етнички гледано, населението е составено од:<ref name="попис">{{Наведена мрежна страница|url= http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија|date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија |accessdate=23 август 2016}}</ref> {{bar box |float=right |title=Етнички групи<ref name="попис"/> |barwidth=200px |bars= {{Столбен постоток|Македонци|red|87.79}} {{Столбен постоток|Роми|cyan|5.00}} {{Столбен постоток|Власи|yellow|3.96}} {{Столбен постоток|Турци|orange|2.01}} {{Столбен постоток|Срби|blue|0.64}} {{Столбен постоток|други|grey|0.56}} {{Столбен постоток|Албанци|black|0.03}} {{Столбен постоток|Бошњаци|green|0.03}} }} {| border=1 cellspacing=0 cellpadding=2 | '''Националност''' | '''Вкупно''' |- | [[Македонци]] | 38 323 |- | [[Турци]] | 887 |- | [[Роми]] | 2 184 |- | [[Албанци]] | 12 |- | [[Власи]] | 1 727 |- | [[Срби]] | 272 |- | [[Бошњаци]] | 11 |- | Други | 246 |- |} ;Јазик Во градот се зборуваат следниве јазици<ref name="попис"/>: {{bar box |float=right |title=Јазици<ref name="попис"/> |barwidth=200px |bars= {{Столбен постоток|македонски|red|88.99}} {{Столбен постоток|турски|orange|4.18}} {{Столбен постоток|влашки|yellow|3.28}} {{Столбен постоток|ромски|cyan|2.63}} {{Столбен постоток|српски|blue|0.49}} {{Столбен постоток|други|grey|0.41}} {{Столбен постоток|албански|black|0.01}} {{Столбен постоток|бошњачки|green|0.01}} }} {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !width="100px"|Јазик!!width="100px"| Вкупно!!width="100px" |Удел (%) |- | '''[[македонски]]''' | '''38.846''' | 88,99 |- | [[албански]] | 4 | 0,01 |- | [[турски]] | 1.825 | 4,18 |- | [[ромски]] | 1.146 | 2,63 |- | [[влашки]] | 1.431 | 3,28 |- | [[српски]] | 214 | 0,49 |- | [[бошњачки]] | 5 | 0,01 |- |други | 181 | 0,41 |} ;Вероисповед Во Штип се застапени следните религиски групи:<ref name="попис"/> {{bar box |float=right |title=Религија<ref name="попис"/> |barwidth=200px |bars= {{Столбен постоток|Православие|red|89.63}} {{Столбен постоток|Ислам|green|7.20}} {{Столбен постоток|други|grey|2.98}} {{Столбен постоток|Католицизам|orange|0.17}} {{Столбен постоток|[[Протестантство во Македонија|протестантсво]]|orange|0.01}} }} {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !width="100px"|Вероисповед!! width="100px" | Вкупно!! width="100px" |Удел (%) |- | '''[[МПЦ|Православни]]''' | '''39.127''' | 89,63 |- | [[ИВЗ|Муслимани]] | 3.145 | 7,20 |- | [[Грко-католичка црква во Македонија|Католици]] | 74 | 0,17 |- | [[Протестантство во Македонија|протестанти]] | 5 | 0,01 |- | други | 1.301 | 2,98 |} Низ годините ова било вкупното население и етничка припадност на населението во градот Штип: {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom | 1948|11.361 | 1953|13.845 | 1961|20.269 | 1971|27.224 | 1981|36.230 | 1991|42.826 | 1994|41.730 | 2002|43.652 | 2021|42.000 }} {| class="wikitable" |- ! Години ! Македонци ! Албанци ! Турци ! Роми ! Власи ! Срби ! Бошњаци ! {{крат|Ост.|Останати}} ! {{крат|б.п.|Лица без податоци}} ! Вкупно |- style="text-align:center;" | 1948<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://pop-stat.mashke.org/yugoslavia-ethnic1948.htm |title=архивска копија |accessdate=2018-04-11 |archive-date=2017-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107024522/http://pop-stat.mashke.org/yugoslavia-ethnic1948.htm |url-status=dead }}</ref> |9.050 |21 |977 |606 |3 |441 | — |263 | — | '''11.361''' |- style="text-align:center;" | 1953 | 11.258 | 34 | 1.426 | 653 | 7 | 226 | — | 241 | — | '''13.845''' |- style="text-align:center;" | 1961 | 17.527 | 71 | 783 | — | — | 483 | — | 1.405 | — | '''20.269''' |- style="text-align:center;" | 1971 | 23.845 | 43 | 1.862 | 178 | — | 469 | — | 827 | — | '''27.224''' |- style="text-align:center;" | 1981 | 31.359 | 65 | 1.473 | 1.029 | 955 | 472 | — | 877 | — | '''36.230''' |- style="text-align:center;" | 1991 | 37.235 | 32 | 1.156 | 1.518 | 1.484 | 515 | — | 886 | — | '''42.826''' |- style="text-align:center;" | 1994 | 37.136 | 18 | 877 | 1.449 | 1.694 | 283 | — | 273 | — | '''41.730''' |- style="text-align:center;" | 2002 | 38.323 | 12 | 877 | 2.184 | 1.727 | 272 | 11 | 246 | — | '''43.652''' |- style="text-align:center;" | 2021 | 32.658 | 29 | 1.022 | 2.293 | 1.389 | 163 | 12 | 288 | 4.146 | '''42.000''' |} <small>* Извор: [[Државен завод за статистика на Република Македонија]] (1948-2002), според податоци од официјалните пописи во соодветните години</small> == Стопанство == [[Податотека:Куќата на Тодор Александров.jpg|300px|мини|десно|Стара штипска куќа]] Од [[Втора светска војна|Втората светска војна]] наваму, Штип важи за центар на [[текстил]]ната индустрија во [[Република Македонија|Македонија]] со 60 модни конфекции, кои вработуваат околу 6 000 [[луѓе]]. Така, во [[1952]] година започнала со работа текстилната фабрика „Македонка“, со 60 работници, а само три години подоцна, тој број се зголемил на 1 224. На врвот од своето постоење, во [[1987]] година, во „Македонка“ работеле дури 5 900 работници, со што таа претставувала заштитен знак на текстилната индустрија во Штип. Во [[1962]] година била формирана уште една модна конфекција - „Астибо“, со 119 вработени. Во [[1972]] година, фабриката „Астибо“ вработувала 2 000 работници, а во [[1987]] година - 4 800 работници.<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 46.</ref> Текстилната индустрија сè уште е столб на штипското стопанство, бидејќи во [[2011]] година, оваа индустрија вработувала 5 610 работници, т.е. 40% од сите вработени во Штип. Некогашните текстилни комбинати-гиганти како „Македонка“ и „Астибо“ по распадот на [[СФРЈ]] и паѓањето во стечај, денес се поделени на повеќе приватни текстилни конфекции (вкупно 58 текстилни фирми), како што се: „Семак Фешан компани“, „Текстил Логистик Македонија“, „Албатрос“, „[[Модена]]“, „Мавис“, „Максима“, „Грација“, „Беас-АБС“, „Бритекс“, „Штипко“, „Штип-текс“, „Вивенди“, „Милано“, „Фам мода“ итн.<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 13, 25 и 46.</ref> Во Штип е развиена чевларската [[индустрија]], во која се истакнува фабриката за чевли „Баргала“, како и неколку помали чевларски фирми. Исто така, во градот се развиени и прехранбената индустрија, градежништовото, телекомуникациите, производството на вино, металната индустрија итн. Во градот работат и неколку сместувачки капацитети (хотели и мотели), како што се: „Оаза“, „Изгрев“, „Гарни“, „Ким“ и „Ваго“. Во контекст на развојот на туризмот, важно е работењето на бањата „Кежовица“. Во Штип се регистрирани вкупно 4 387 [[Претпријатије|претпријатија]]. Поважни стопански претпријатија во Штип се:<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 16 и 24.</ref><ref>[http://www.stip.gov.mk/index.php?option=com_content&task=blogcategory&id=253&Itemid=250 Стпански развој во Штип]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * Фабриката за масло „Брилијант“, *фабриката за кондиторски производи „Мултикрем“, *фабриката за прехранбени производи „Макпромет“, * фабриката за безалкохолни пијалаци „Синада“, * Винарската визба „Имако“, * Винарската визба „Езимит вино“, * Винарската визба „Аневски“, * Фабриката за обувки „Мар Ева Мар“, * Градежното претпријатие „[[Актива]]“, * Градежното претпријатие „Бетон“, * Градежното претпријатие „[[Пелагонија]]“, * Градежното претпријатие „Коинг“, * Дрвната индустрија „[[Бреза]]“, * Дрвната индустрија „Мебел Инженеринг“, * Дрвната индустрија „Радодизајн“, * Металната индустрија „Метална и биротехника“, * Кабелскиот оператор „Телекабел“ итн. Исто така, во Штип делуваат две јавни претпријатија: „Исар“ и „Штип-проект“. == Култура, спорт, образование и администрација == [[Податотека:НУ Центар за култура „Ацо Шопов” - Штип.JPG|мини|десно|Центарот за култура „Ацо Шопов“]] {{Listen | filename = Štip – Kočani dialect speech - Štip.ogg | title = За свадбените обичаи во Штип | description = Говор на жена од Штип на месниот [[штипско-кочански дијалект]] }} === Култура === Штип е познат по тоа што првата [[опера]] во Македонија е прикажана токму во овој град. Тоа била операта "Палјачи", изведена во [[1924]] година од страна на рускиот музиколог Сергеј Михајлов. Почнувајќи од [[1989]] година, секој ноември, во Штип се одржува најголемиот фестивал на забавна [[музика]] во Македонија, „[[Макфест]]“. Исто така, почнувајќи од [[1987]] година, во градот се одржува „[[Штипско Културно Лето]]“ - фестивал кој трае еден [[месец]] и се одржува од [[1 јули]] до [[1 август]] во културниот центар „[[Ацо Шопов]]“. Домот на младите е организатор на [[џез]]-фестивалот „Астибо“. Најпосле, секоја година, на [[8 ноември]], во Штип се одржува манифестацијата "Пастрмалијада".<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.stip.gov.mk/?jazik=1&id=020401|title=Cultural Manifestations|date=2007-09-13|accessdate=2007-09-13}}</ref> Поважни културни установи во Штип се:<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 11.</ref> * Завод и Музеј, * [[Народен театар - Штип|Народен театар]], * Народна и универзитетска библиотека “[[Гоце Делчев]]“, * Центар за култура "Ацо Шопов", * Дом на млади, * Уметничка галерија "Безистен", и * Државен архив. ''Заводот и Музеј'' е формиран во [[1950]] година како градска установа, а од [[1953]] година прераснал во Музеј на штипскиот крај. Во негови рамки има повеќе збирки и фондови од областа на [[археологија]]та, [[историја]]та, [[етнологија]]та и [[современа македонска уметност|современата македонска уметност]]. Во музејскиот комплекс Аневи-Гочеви е поставена археолошка збирка со над 1 200 експонати, од [[неолит]]от до [[XVIII век]].<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 36-37.</ref> ''Народниот театар'' започнал со работа во [[1951]] година, а првите [[театар]]ски дејци биле учителите кои приредувале претстави со своите ученици. Оттогаш, театарот приредил над 300 премиери и над 5 000 репризни претстави, при што гостувал во над 100 градови низ [[Македонија]] и во странство, а неговите претстави ги посетиле околу еден милион гледачи.<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 37-38.</ref> Корените на ''Народната и универзитетска библиотека "Гоце Делчев"'' датираат од [[1872]] година, кога штипските еснафи, со свои лични средства и преку донирање книги од домашните библиотеки, го помогнале отворањето на читалиштето "Дејателност". Во [[1941]] година, читалиштето го добило името "Гоце Делчев", а во [[1946]] година била формирана Народната библиотека "Гоце Делчев", која од [[2003]] година работи со статус на национална установа. Во рамките на библиотеката работи литературниот клуб "Искра", како и американско катче, во соработка со American Corner.<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 38-39.</ref> ''Центарот за култура „Ацо Шопов“ е изграден во [[1979]] година и располага со корисна површина од 3 100 м², од кои 410 м² отпаѓаат на сценскиот простор. Центарот располага со голема сала, со 615 седишта, и со мала сала, со 120 седишта. Во составот на Центарот за култура работат: Драмско студио, Ликовно студио и Хармоникашки оркстар. Секоја година, Центарот организира околу 130 културни настани од областа на музичко-сценската драмската, ликовната и литературната уметност, како и форуми, предавања, трибини итн. Притоа, како традиционални манифестации, Центарот е домаќин на: Биеналното студио за цртеж „Во чест на поетот“, Музичкиот фестивал „Макфест“ итн.<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 39.</ref> === Спорт === Штип е познат и како спортски град. Градскиот стадион со капацитет од 6 000 гледачи е домаќин на фудбалскиот клуб [[ФК Брегалница|Брегалница]], кој е формиран во [[1921]] година. Останати фудбалски клубови се [[ФК Баби|Баби]] и [[ФК Астибо|Астибо]]. Втор најпознат спортски клуб е кошаркарскиот клуб [[КК Универзитет „Гоце Делчев“|„Гоце Делчев“]]. Други позначајни клубови се: боречкиот клуб „[[Балканец]]“, кој е добитник на бројни трофеи, ракометниот клуб „Текстилец“, боксерскиот клуб „Баргала“, [[пинг-понг]] клубот при Универзитетот „Гоце Делчев“ итн.<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 15.</ref> === Образование === Градот има пет основни училишта: * [[ОУ "Славејко Арсов - нас. Баби Штип|ОУ „Славејко Арсов“]] *[[ОУ "Димитар Влахов" - Штип|ОУ „Димитар Влахов“]], * [[ОУ "Ванчо Прке" - Штип|ОУ „Ванчо Прке“]], * [[ОУ "Гоце Делчев" - Штип|ОУ „Гоце Делчев“]], и * [[ОУ "Тошо Арсов" - Штип|ОУ „Тошо Арсов“]]. Во Штип работат шест средни училишта: * [[Гимназија "Славчо Стојменски" - Штип|Гимназија СОУ „Славчо Стојменски“]], * [[СОУ "Јане Сандански" - Штип|Медицинското училиште СОУ „Јане Сандански“]], * ДСУ-РЦСОО [[ДЕМУ "Коле Нехтенин" - Штип|„Коле Нехтенин“]], * [[СУ "Димитар Мирасчиев" - Штип|Текстилното училиште СОУ „Димитар Мирасчиев“]], * ДМУЦ [[Музички образовен училиштен центар "Сергеј Михајлов" - Штип|„Сергеј Михајлов“]], * [[СУ "Искра" - Штип|Средно насочено образование за деца со хендикеп „Искра“]], * ПСУ ,,Саба‘‘ [[Податотека:Stip_Macedonia_-_Panorama_from_Isar_Hill_1.jpg|алт=Stip Macedonia - Panorama from Isar Hill 1.jpg|мини|Поглед на Штип од тврдината [[Штипска тврдина|Исар]]|лево|215x215пкс]]Во [[2007]] година, во Штип бил отворен четвртиот државен универзитет во Македонија - [[Универзитет Гоце Делчев|Универзитетот „Гоце Делчев“]]. Во составот на овој универзитет во [[2012]] година имало 13 факултети со околу 16.000 студенти. Универзитетот се состои од следниве факултети: Факултет за природни и технички науки, Факултет за образовни науки (поранешен Педагошки факултет), Филолошки факултет, Земјоделски факултет, Факултет за информатика, Правен факултет, Економски факултет, Факултет за музичка уметност, Факултет за медицински науки, Технолошко-технички факултет, Електротехнички факултет, Машински факултет, и Факултет за туризам и бизнис логистика. Во состав на Универзитетот се вклучени и повеќе центри и институти: Центар за меѓууниверзитетска соработка, Центар за електронско учење, Центар за обезбедување квалитет, Центар за кариера и развој, Центар за односи со јавноста, Универзитетски спортски центар, Универзитетски културен центар, Центар за доживотно учење, ИТ центар, Институт за [[археологија]] и [[историја]], Институт за исхрана, гастрономија и диететика и Институт за информатика. Универзитетот „Гоце Делчев“ - Штип има дисперзирани студии во градовите: [[Струмица]], [[Радовиш]], [[Кавадарци]], [[Прилеп]], [[Гевгелија]] и [[Скопје]]. Како најголем град, а воедно и центар на источниот дел на Македонија, во Штип е седиштето на Основниот и Апелациониот Суд со апелационо подрајче над повеќе судови во градовите во источна Македонија. Исто така, Штип е седиште и на секторот за внатрешни работи (СВР) кој го покрива подрачјето на средишниот дел на [[Источна Македонија]]. === Орден „Св. Никола“ === Во чест на св. Никола, кој е прогласен за заштитник на градот, во 2008 година, Штип започнал да го доделува орденот „Св. Никола“ на луѓе кои дале придонес за развојот на Штип и на источниот регион, а кои потекнуваат или некогаш живееле или работеле во Штип. Добитници на овој орден се:<ref name="XVIII 2014"/> * [[Податотека:Saat-kulata vo Shtip.jpg|мини|Саат-кулата во Штип|Саат-кулата во Штип]][[Архиепископ Охридски и Македонски г.г. Стефан|Архиепископот Охридски и Македонски г.г. Стефан]], * Митрополитот Иларион, * [[Сашко Кедев]], * [[Методија Чепреганов]], * [[Срѓан Керим]], * [[Никола Груевски]] ([[2014]]), * Киро Глигоров (постхумано), * Ацо Шопов (постхумано). == Културно-историски знаменитости == Тврдината ''[[Штипска тврдина|Исарот]]'' е главното обележје на овој град и воодушевува со прекрасната панорама на целиот град. Таа се наоѓа на истоименото возвишение, кое се издига на 120 метри над устието на [[Отиња]] во [[Брегалница]], на западната периферија на градот. На ридот се најдени камени споменици кои потекнуваат од [[2 век]] до [[6 век]], како и остатоци од ранохристијанска базилика од [[6 век]]. Во воените походи против [[цар Самуил|царот Самуил]], [[Византија|византискиот]] цар [[Василиј II]] ја освоил тврдината Стипеон, а по освојувањето на Штип од страна на Турците, во текот на најмалку два века, тврдината била користена како нивно упориште. Денешниот изглед на тврдината потекнува од [[14 век]]. Тврдината се состоела од два дела: дворец (замок) со должина од 160 метри и најголема широчина до 20 метри, и стопански дел, со должина од 250 метри и широчина од 50 метри. Во [[2009]] година, откриени се 30 метри од тунелот што води од реката до врвот на Исарот, со што се потврдила легендата дека Штип бил освоен од Османлиите преку таен тунел под Исарот. Инаку, во своите патописи, [[Евлија Челебија]] и Џаџи Калфа сведочат дека веќе во [[17 век]], Исарот бил запустен.<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 9 и 28-29.</ref>[[Податотека:Štip, na razglednica so Markovo Kale, 1930ti.jpg|мини|десно|Разгледница од Штип, од 1930-те години]] ''Саат-кулата'' во Штип потекнува од [[17 век]], веројатно од [[1650]] година, а денес, таа претставува споменик на културата, заштитен од државата. Иако е позната како Саат-кула, всушност, таа претставува бегова кула, подигната за одбрана на имотот од некој турски [[бег]], чие име не е познато. Првобитно, на кулата имале пушкарници и балкон, а еден век подоцна бил поставен часовник. Еден дел од кулата бил урнат во [[1934]] година.<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 29.</ref> ''Хуса Медин Пашина џамија'' или ''Црква Свети Пророк Илија'' е изградена на ридот, над јужниот брег на [[Река Отиња|реката Отиња]]. Местоположбата е на доминантна позиција над градот, поради тоа црквата во [[1882]] година била разурнета и претворена во џамија.<ref name="епархија">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.bregalnickaeparhija.org.mk/index.php?option=com_content&view=article&id=50%3A2010-01-14-16-08-48&catid=35%3A2010-01-15-21-58&Itemid=55%7C%D0%91%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BB%D0%BD%D0%B8%D1%87%D0%BA%D0%B0 |title=епархија |accessdate=2013-02-24 |archive-date=2022-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220415113808/https://www.bregalnickaeparhija.org.mk/index.php?option=com_content&view=article&id=50:2010-01-14-16-08-48&catid=35:2010-01-15-21-58&Itemid=55%7C%D0%91%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BB%D0%BD%D0%B8%D1%87%D0%BA%D0%B0 |url-status=dead }}</ref> Црквата била позната како поп Стариева црква, изградена од Константин Дејановиќ во [[1381]] година.<ref name="епархија"/> Според некои извори џамијата потекнува од [[17 век]], додека [[Брегалничка епархија|брегалничката епархија]] наведува дека таа била изградена во [[1882]] година. Веднаш до храмот се наоѓа гробот на Хуса Медин Паша. За објектот се води и судски спор за сопственост.<ref name="епархија"/><ref name="ReferenceB">Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 30.</ref> Во центарот на Штип се наоѓа Безистенот, кој порано била затворен пазар, но сега е уметничка галерија. Нема прецизни податоци за неговата градба, но се претпоставува дека потекнува од [[16 век]] или [[17 век]], а бил уништен за време на австриско-турската војна. Тој е граден од полн, масивен камен, има правоаголна основа и три издвојувања во висина, од кои, последната ја претставува куполата. Внатре, има три простории и голема купола, а на ѕидовите има мали прозорци.<ref name="ReferenceB"/> ''Емир Ќучук Султанов мост'' се наоѓа на влезот од Штип, а бил изграден во [[1672]] година. За време на [[Прва светска војна|Првата светска војна]], преку мостот поминувала демаркационата линија, која го делела градот на српски дел (населбите од десната страна на Брегалница) и бугарски дел (левата страна на градот).<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 32.</ref> Во Ново Село, во дворот на црквата [[св. Богородица]] се наоѓа училиштето во кое две години ([[1894]] - [[1896]]) работел [[Гоце Делчев]]. Денес, тоа е реновирано и во него се наоѓа ректоратот на универзитетот „Гоце Делчев“. На едната страна од зградата, која е свртена кон црквата, поставен е релјеф во спомен на Гоце Делчев.<ref name="ReferenceC">Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 31.</ref> Во Штип постојат и неколку споменици посветени на важни историски настани од поново време. Таков е Меморијалниот споменик на паднатите борци од [[НОБ]], кој се наоѓа на источната страна на Исарот. Споменикот е дело на архитектот [[Богдан Богдановиќ]], а е подигнат во [[1974]] година од страна на Собранието на Општина Штип. Во близина на зградата на музејот се наоѓа ''Споменикот на [[Евреи]]те'', изграден во [[1985]] година, во спомен на Евреите кои биле депортирани во нацистичките концентрациони логори. Споменикот е дело на уметникот Методи Андонов. Најпосле, во чест на војниците загинати за време на војната од [[2001]] година, во месноста Суитлак и во дворот на штипската касарна се подогнати спомен-обележја.<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 40-42.</ref> === Знаменитости === [[Податотека:Sv. Nikola - Štip 10.JPG|мини|десно|Црквата „[[Црква „Св. Никола“ - Штип|Св. Никола]]“ во Штип]] ;Цркви<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7}}</ref> Во Штип и околината се регистрирани над 300 цркви, а гордост на градот е црквата [[Црква „Св. Никола“ - Штип|Св. Никола]], која е седиште на [[Брегалничка епархија|Брегалничката епархија]]. Според староста, особено се истакнува црквата [[Свети Јован Крстител]], која потекнува од [[1350]] година. *'''''Црквата „[[Црква „Св. Никола“ - Штип|Св. Никола]]“''''' е една од најрепрезентативните сакрални објекти во Штип. Црквата е изградена од [[Андреја Дамјанов]] на местото на постара црква од [[1341]] година. Според натписот над главниот западен влез, црквата била завршена на [[10 мај]] [[1867]] година.34 Црквата се одликува со грандиозен [[иконостас]] којшто содржи бројни вредни [[икона|икони]]. На северниот дел од иконостасот има 16 икони, а на главниот иконостас се наоѓаат дури 67 икони, најголем дел од нив насликани во [[1890]] година од страна на [[Димитар Папрадишки]]. Во [[1990]] година, во рамките на црквата е отворена [[Галерија на икони (Штип)|галерија на икони]] изработени од познати зографи меѓу 17 и 19 век. Исто така, во галеријата има и стари книги, сребрени крстови, чаши за богослужби, венчални круни, [[псалми]], евангелија и други сакрални предмети. Во јужниот дел на галеријата има 29 икони од [[XVIII век]] и [[XIX век]], изработени од зографите: Џико од селото [[Осој]], [[Константин Новев|Константин]] и [[Петре Новев]] од [[Тресонче]], [[Крсте Зографот]] од [[Велес]] итн. Во западното крило на галеријата има 32 икони од [[XIX век]], дело на [[Данаил Коцов]] од Штип и на други зографи. Во северниот дел на галеријата има 31 икона, изработени од [[Петре Новев]], [[Исаија Дебарлија]], [[Константин Андонов]] итн.<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 32-33.</ref> *'''''Црквата св. Спас''''' се наоѓа на левата страна на реката [[Отиња]]. Таа претставува еднокорабна црква за која се смета дека ја подигнал војводата Димитар во [[1369]] година. Оригиналниот живопис на црквата не е сочуван, а по вторпат, таа била живописана во [[1601]] година од зографот Јован.<ref name="ReferenceC"/> [[Податотека:Св. Троица - Населба Баби (3).JPG|мини|десно|Црквата „Св. Троица“ во населбата Баби]] *'''''Црквата св. [[Богородица]]''''' се наоѓа во [[Ново Село (штипска населба)|Ново Село]] и претставува едно од ремек-делата на познатиот македонски мајстор [[Андреја Дамјанов]] и, според кажувањата, таа била градена 31 година. Според знакот што се наоѓа над влезот од јужната страна, црквата била реновирана во [[1850]] година. Црквата има голем иконостас со 90 икони.<ref name="ReferenceC"/> Во рамките на црквата, во [[1972]] година била отворена галерија на икони која содржи дури 132 дела, изработени меѓу [[1861]] и [[1866]] година од сликарот [[Станислав Деспотоски]] од [[Самоков]].<ref>Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 34.</ref> *'''Еднокорабната ''црква [[св. Архангел Михаил]]''''' се наоѓа на патот што води кон [[Исар]]от. Подигната е во првата половина на [[14 век]] од протосевастот Хрелја, а во [[1334]] година била приложена кон [[Хиландар]] од страна на [[цар Душан|царот Душан]].<ref name="ReferenceD">Општина Штип, ''ШТИП - ТУРИСТИЧКИ ИНФОРМАТОР, Со мапа на градот''. Штип: Општина Штип, 2011, стр. 35.</ref> *'''''Црквата [[св. Јован Крстител]]''''' се наоѓа на десната страна на реката [[Отиња]], на јужната страна на [[Исар]]от, а изградена е во [[1350]] година со поддршка на [[Јован Пробиштиповиќ]], во времето кога сопственик на земјиштето бил [[деспот Оливер|деспотот Оливер]]. Од оригиналниот фрескопис, денес се видливи само фрагменти, како што е [[фреска]]та на царот [[цар Константин|Константин]] и [[царица Елена|царицата Елена]] на јужниот ѕид на црквата.<ref name="ReferenceD"/> *'''''Црквата [[Свети Илија|св. Пророк Илија]]''''' се наоѓа на јужната страна на реката [[Отиња]], изградена е во [[1381]] од [[Константин Дејановиќ]] и приложена на манастирот Хиландер. Во 1822 година била срушена, односно од истата црква е адаптирана џамија, наречена Хуса Медин Пашина џамија. Во историските извори оваа црква се спомнува како црква на поп Старие. На празникот Св.Пророк Илија на 2. Август во црквата се одржува богослужба.<ref name="епархија"/><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.kanal5.com.mk/default.aspx?egId=13&eventId=63381&mId=37&tip=video&AspxAutoDetectCookieSupport=1 |title=Канал 5 телевизија |accessdate=2013-02-24 |archive-date=2021-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210507172018/https://kanal5.com.mk/default.aspx?egId=13&eventId=63381&mId=37&tip=video&AspxAutoDetectCookieSupport=1 |url-status=dead }}</ref> *[[Црква „Св. Константин и Елена“ - Штип|'''Св. Константин и Елена''']] - на 2 јуни 2013 година поставен [[камен-темелник]]. Припаѓа на населбата Македонка, веднаш до споменикот на протераните Македонци од Егејскиот дел на Македонија.<ref>[http://www.sitel.com.mk/mk/postaven-kamen-temelnik-za-nova-crkva-vo-shtip-0 ''Поставен камен темелник за нова црква во Штип'']{{Мртва_врска|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *[[Црква „Св. Недела“ - Штип|'''Св. Недела''']] - се наоѓа во истоимената населба; *Св. Климент Охридски и Св. Петка - манастирска црква во населбата [[Сењак]];<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.bregalnickaeparhija.org.mk/index.php/82-2010-01-15-21-45/2010-01-15-21-513/773-2014-08-08-13-38-05 |title=''ЛИТУРГИЈА НА „СВ. ПРЕПОД. МЧ –ЧКА ПАРАСКЕВА“ ВО ПАРАКЛИСОТ „СВ. ПЕТКА“ ВО НАС. СЕЊАК ВО ШТИП'' |accessdate=2014-11-23 |archive-date=2022-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220415141342/https://www.bregalnickaeparhija.org.mk/index.php/82-2010-01-15-21-45/2010-01-15-21-513/773-2014-08-08-13-38-05 |url-status=dead }}</ref> *[[Црква „Св. Архангел Гаврил“ - Штип|'''Св. Архангел Гаврил''']] - се наоѓа во населбата [[Пролет (Штип)|Пролет]]. Камен темелник удрен на 19 јуни 2016 година;<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.bregalnickaeparhija.org.mk/index.php/82-2010-01-15-21-45/2010-01-15-21-513/984-2016-06-19-13-05-12 |title=''ПЕДЕСЕТНИЦА И КАМЕН – ТЕМЕЛНИК ЗА ИЗГРДБА НА ПАРАКЛИС НА „СВ. ГАВРИЛ“ ВО НАС. ПРОЛЕТ ВО ШТИП'' |accessdate=2016-09-23 |archive-date=2021-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210926193623/https://www.bregalnickaeparhija.org.mk/index.php/82-2010-01-15-21-45/2010-01-15-21-513/984-2016-06-19-13-05-12 |url-status=dead }}</ref> *[[Црква „Св. Кузман и Дамјан“ - Штип|'''Св. Кузман и Дамјан''']] - црква во клиничкиот центар. Камен темелник удрен на 14 ноември 2016 година;<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.bregalnickaeparhija.org.mk/index.php/82-2010-01-15-21-45/2010-01-15-21-513/1028-2016-11-14-15-40-01 |title=''КАМЕН ТЕМЕЛНИК ЗА ИЗГРАДБА НА ЦРКВА ВО КЛИНИЧКАТА БОЛНИЦА ВО ШТИП'' |accessdate=2016-11-18 |archive-date=2022-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220417152826/https://www.bregalnickaeparhija.org.mk/index.php/82-2010-01-15-21-45/2010-01-15-21-513/1028-2016-11-14-15-40-01 |url-status=dead }}</ref> *'''[[Црква „Св. Иларион“ - Штип|Св. Иларион]] Мегленски''' - се наоѓа во населбата [[Железничка (Штип)|Железничка]];<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.televizijastar.com/2016/11/03/%D1%81%D0%B2%D0%B5%D1%82%D0%B8-%D0%B8%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BD-%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8-%D1%81%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0-%D0%BC%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D1%83-%D0%BD/ |title=''Свети Иларион Мегленски собра многу народ на Железничка во Штип'' |accessdate=2017-10-29 |archive-date=2017-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170329015640/http://www.televizijastar.com/2016/11/03/%d1%81%d0%b2%d0%b5%d1%82%d0%b8-%d0%b8%d0%bb%d0%b0%d1%80%d0%b8%d0%be%d0%bd-%d0%bc%d0%b5%d0%b3%d0%bb%d0%b5%d0%bd%d1%81%d0%ba%d0%b8-%d1%81%d0%be%d0%b1%d1%80%d0%b0-%d0%bc%d0%bd%d0%be%d0%b3%d1%83-%d0%bd/ |url-status=dead }}</ref> *[[Црква „Воскресение Христово“ - Штип|'''Црква „Воскресение Христово“''']] — манастирска црква во месноста Семеница, на поголемо растојание источно од градот *[[Црква „Благовештение“ - Штип|'''Црква „Благовештение“''']] - единствена католичка црква во градот; *'''Св. Петка''' - се наоѓа од десната страна на реката Брегалница, од спротивна страна на ректоратот на УГД. ;Џамии *[[Кадан Ана џамија - Штип|Кадин Ана џамија]] - главна градска џамија; *[[Џамија Хусамедин Паша - Штип|Хусамедин-пашина џамија]] - повремена џамија, која работи 2 дена во неделата;{{Се бара извор}} ;Теќиња *[[Ашај Теќе]] ;Археолошки наоѓалишта<ref name="Коцо">{{наведена книга|last= Коцо|first=Димче|title=Археолошка карта на Република Македонија|publisher=Македонска академиjа на науките и уметностите|location=Скопје|date=1996|page=446|volume=II|isbn=9989649286}}</ref> *[[Астибо|Астибо - Стар Конак]] — населба од римското време; *[[Бабите (Штип)|Бабите]] — тумули од железното време; *[[Штипска тврдина|Исар]] — средновековна тврдина; *[[Кемер (Штип)|Кемер]] — аквадукт од римското време; *[[Св. Архангел Главатов (Штип)|Св. Архангел Главатов]] — средновековна црква; *[[Св. Архангел Михаил (Штип)|Св. Архангел Михаил (Фитија)]] - средновековна црква со некропола; *[[Св. Власиј (Штип)|Св. Власиј]] — средновековна црква; *[[Св. Илија (Штип)|Св. Илија]] — средновековна црква; *[[Св. Јован Крстител (Штип)|Св. Јован Крстител]] — средновековна црква; *[[Трговски Центар (Штип)|Трговски Центар]] — рудник од римското време; *[[Тузлија (Штип)|Тузлија]] — некропола од римското време. == Медиуми == Штип има различни [[медиум]]ски установи. Првата приватна [[телевизија]] во [[Република Македонија|Македонија]] (и во поранешна [[Југославија]]) беше формирана во овој град од [[Миле Кокотов]] во [[1989]] година. Оваа приватна телевизија беше наречена „[[ТЕКО ТВ]]“ но, денес повеќе не постои. Во Штип, активни телевизиските станици се „[[ТВ Ирис]]“ и „[[ТВ Стар]]“. Штип има и повеќе [[радио]] станици, меѓу кои се истакнува „[[Канал 77]]“, првата приватна радио станица која има проширена мрежа низ североисточниот дел на [[земја]]та. Други поважни станици се "[[Радио Штип]]", радио '[[Angelsfm]]' и непрофитната радио станица „УГД-ФМ“ која работи во состав на Универзитетот „Гоце Делчев“. Во градот се печати локалниот весник, „[[Штипски Весник]]“.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://iris.com.mk/ |title=Тв Ирис |accessdate=2009-02-18 |archive-date=2009-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228180556/http://iris.com.mk/ |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.radiostip.com.mk/ Радио Штип]</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.cerenja.com.mk/ |title=Радио Черења |accessdate=2008-03-05 |archive-date=2011-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110415011316/http://www.cerenja.com.mk/ |url-status=dead }}</ref> ==Штип како тема во уметноста и во популарната култура== * „Штип“ — песна на македонскиот поет [[Блаже Конески]].<ref>Блаже Конески, 'Везилка''. Скопје: Арс Ламина - публикации, Арс Либрис, 2021, стр. 43.</ref> * „Во Штип и во Жоал“ — песна на македонскиот поет [[Ацо Шопов]].<ref>Ацо Шопов, ''Песни''. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 120.</ref> == Познати личности == :''За автоматски создадени списоци на лица родени или починати во Штип, погледнете: [[:Категорија:Родени во Штип]] и [[:Категорија:Починати во Штип]]'' :''За рачно одржувани списоци на лица родени или починати во Штип, погледнете ги статиите: [[Список на луѓе родени во Штип]] и [[Список на луѓе починати во Штип]]'' {{Div col|cols=2}} * [[Станислав Лесновски]] — македонски книжевник од XIV век * [[1881]] - [[1924]], [[Тодор Александров]] — револуционер, водач на [[ВМРО]] од [[1911]] до [[1924]] * [[1863]] - [[1937]], [[Љубомир Милетиќ]] — научник, бугарски фалсификатор<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.youtube.com/watch?v=aEif5hY18Hg|title=Изјави по промоцијата на книгата "Писма на Љубомир Милетич до Афанасиј М. Селишчев"}}</ref>, филолог, ректор на [[Софиски универзитет|Софискиот универзитет “Св. Климент Охридски”]], претседател на [[Бугарска академија на науките|Бугарската академија на науките]] од [[1926]] до [[1937]] година и претседател на [[Македонски научен институт|Македонскиот научен институт]]<ref name="ReferenceE">Љупчо Шатевски, „Штипјани неколку децении раководеле и со Бугарската академија на науките“, ''Дневник'', година XVIII, број 5553, петок, 29 август 2014, стр. 18.</ref> * [[1890]] - [[1977]], [[Тодор Павлов]], [[комунизам|комунист]], политичар и научник, [[регент]] на [[Царство Бугарија|Царството Бугарија]] во периодот [[1944]]-[[1946]] и претседател на [[Бугарска академија на науките|Бугарската академија на науките]] од [[1947]] до [[1962]] година<ref name="ReferenceE"/> * [[1896]] - [[1990]], [[Ванчо Михајлов]], познат и како „Радко“ — бугаромански револуционер во [[Македонија]], водач на про-бугарското крило на ВМРО * [[1900]] - [[1988]], [[Славјанка Влахчева]] - прва медицинска сестра во Македонија, борец во [[НОБ]] * [[1901]] - [[1967]], [[Емануел Чучков]] - член на президиумот на [[АСНОМ]], доктор по [[географија|географски]] науки * [[1906]] - [[1987]], [[Михајло Апостолски]] - македонски генерал, командант на партизанските одреди во Македонија за време на [[НОБ]] и претседател на [[МАНУ]] од [[1976]] до [[1983]] година<ref name="ReferenceE"/> * [[1912]] - [[1999]], [[г.г. Михаил]] - [[Охридска архиепископија|Архиепископ охридски]] и македонски, поглавар на [[МПЦ]] * [[1917]] - [[2012]], [[Киро Глигоров]] - македонски политичар, прв претседател на независна [[Република Македонија]] * [[1923]] - [[1982]], [[Ацо Шопов]] - академик на [[МАНУ]], [[македонски поети|македонски поет]] и преведувач * [[1927]] - [[2008]], [[Никола Кљусев]] - академик на МАНУ, [[Премиер на Република Македонија]] * [[Јордан Поп Јорданов]] - претседател на МАНУ од [[1983]] до [[1991]] година<ref name="ReferenceE"/> * [[Ванчо Прке]] - македонски народен херој од [[НОБ]] * [[1961]], [[Жан Митрев]], лекар кардиохирург * [[1962]], [[Сашко Кедев]], лекар-[[кардиологија|кардиолог]] и политичар * [[1966]], [[Љубчо Георгиевски]] - прв претседател на [[ВМРО-ДПМНЕ]], [[Премиер на Република Македонија]] * [[1972]], [[Стојанче Ангелов]] - македонски полициски генерал, бранител и учесник во [[Воен конфликт во Македонија, 2001|воениот конфликт во 2001]], претседател на партијата [[Достоинство (политичка партија)|Достоинство]] * [[Раде Рогожаров]] - глумец * [[Дуле]] и [[Коки]] - музичари * [[Зоран Шоров]] - борач, трикратен олимпиец * [[Ферус Мустафов]] - музичар, [[саксaфон]]ист * [[Кирил Рибарски]] - музичар, [[тромбон]]ист * [[Цвета Апостолска]] - македонски учесник во НОВ * [[Голуба Брашнарска]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Поликсена Воинска]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Стојка Воинска]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Ленка Бражанска]] — учесник во НОВ на Македонија и носител на Партизанска споменица од 1941 година * [[Павлина Давиткова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Стојка Доганџиска]] — учесник во НОВ на Македонија и носител на Орден заслуги за народ III ред * [[Голуба Донева]] (р.1920) — учесник во НОВ на Македонија * [[Бојка Доновска|Бојка Босотова Доновска]] (р.1928) — учесник во НОВ на Македонија * [[Павлина Ежова]] (р.1924) — учесник во НОВ на Македонија * [[Викторија Каева-Беговска]] (1926-1973) — учесник во НОВ на Македонија * [[Ванчо Апостолски]] - бил македонски политичар и учесник во НОВ * [[Љупчо Арсов]] - македонски партизан од НОБ и Претседател на СР Македонија * [[Софија Арсова]] — учесник во НОВ на Македонија. * [[Тодор Арсов]] - македонски партизан, партиски и воен раководител во НОВ * [[Олга Арсова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Марија Арсова|Марија Арсова Методиева]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Николина Велева|Николина Спасова Велева]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Бота Бочварска]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Ленка Георгиева]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Нада Глигорова|Нада Дојранска Глигорова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Марика Георгиева|Марика Пецева Георгиева]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Сава Глигорова - Димитрушева]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Катерина Глигорова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Стојка Грнева]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Нада Грујоска|Нада Икономова Михајлова Грујоска]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Милка Димитровска|Милка Недева Димитровска]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Николина Дачева|Николина Панчева Дачева]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Васка Донева|Васка Арсова Донева]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Вера Дончева-Гашиќ]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Иванка Дубарџиска]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Ленче Ѓорѓевиќ|Ленче Манева Ѓорѓевиќ]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Ванѓа Ефремова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Вида Жежова|Вида Донева Жежова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Васа Ивчева|Васа Б. Ивчева]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Димче Беловски]] - македонски партизан од НОБ и политичар * [[Димитар Митевски]] - македонски партизан од НОБ и политичар * [[Бранка Ѓорческа]] - учесник во НОБ, носител на Партизанска споменица од 1941 година * [[Павлина Зенделска-Брашнарска]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Благородна Златева]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Асанда Златевска]] (1887 — 1955) — учесник во НОВ на Македонија * [[Блага Иванова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Стевка Кантарџиска|Стевка Манчева Кантарџиска]] (р.1918- ) — учесник во НОВ на Македонија * [[Ана Јакар]] (1923 — 1943) — учесник во НОВ на Македонија, една од жртвите на Холокаустот * [[Катерина Јакоска]] (1915 — ?) — учесник во НОВ на Македонија * [[Панда Јорданова|Панда Заркова Јорданова]] (1892 — 1951) — учесник во НОВ на Македонија * [[Лазо Гачов]] - македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ * [[Панче Санев]] - македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ * [[Исак Сион]] - учесник во НОБ, делегат на Првото заседание на АСНОМ и носител на Партизанска споменица 1941 * [[Иван Прилепчански]] - македонски микробиолог и партизан * [[Панче Санев]] - македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ * [[Јованка Караѓозова|Јованка Јовева Караѓозова]] (р.1918-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Ана Караѓозова]] (р.1926) — учесник во НОВ на Македонија * [[Влатко Петров]] - македонски бранител, припадник на Скорпионите при АРМ * [[Александар Донски]] - литературен преведувач, раскажувач и историчар * [[Драгослав Шекуларац]] - поранешен македонски и југословенски фудбалер * [[Ванче Стојчев]] - македонски историчар, професор на Воената академија на АРМ {{Div col end}}'''Доселени во Штип:''' * [[Благородна Димитрова|Благородна Алексова Димитрова]] (р.1898) — учесник во НОВ на Македонија ==Галерија== <center><gallery> Податотека:Саат-кула-Штип.jpg| Саат-кулата во Штип Податотека:Штип-центар.jpg| Панорама на Штип Податотека:Monument to fallen soldiers - Štip 16.JPG|Споменик на паднатите борци од [[НОБ]] во Штип Податотека:Sv. Kliment Ohridski - Stip 02.JPG|alt=Црквата „Св. Климент Охридски“|Црквата „Св. Климент Охридски“ Податотека:Споменикот на депортираните Евреи (Штип).jpg|alt=Споменик посветен на холокаустот на штипските Евреи од Втората светска војна|Споменик посветен на холокаустот на штипските Евреи од Втората светска војна Податотека:Безистен (Штип).jpg| Безистенот во Штип </gallery> </center> == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Štip}} * [http://www.stip.gov.mk/ Општина Штип] * [http://jpisar.com.mk/jpisar/ ЈП Исар - Штип] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130510045824/http://jpisar.com.mk/jpisar/ |date=2013-05-10 }} * [http://www.stipmuzej.com.mk/ Завод и Музеј - Штип] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130214013219/http://www.stipmuzej.com.mk/ |date=2013-02-14 }} * http://www.domnamladi.com/istorijat.asp {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20140217233446/http://www.domnamladi.com/istorijat.asp |date=2014-02-17 }} * [http://strumski.com/biblioteka/?id=342 "Град Щип"], Книга од писателот Петар Завоев роден во Штип * [http://strumski.com/biblioteka/?id=695 Петар А. Чачаров од Штип — „Народни клетви; клетви и благословии“, објав. во „Зборник за народни умотворби, Наука и книжнина", број VI и VIII, Софиja, 1891 г.] {{Градови во Република Македонија}} {{Општина Штип}} [[Категорија:Штип| ]] [[Категорија:Градови во Македонија]] [[Категорија:Општина Штип]] qiqtt4vonhjvltmc22alqd4j7ssqvjy 0 5232 5579550 5579274 2026-06-21T11:58:40Z Forbidden History 89259 /* Личности */ 5579550 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место | name = Кавадарци | native_name = | native_name_lang = <!-- ISO 639-2 code e.g. "fr" for French. If more than one, use {{lang}} instead --> | settlement_type = град | image_skyline = Svpetka.jpg | image_alt = | image_caption = Црквата „Света Петка“ | image_flag = | flag_alt = | image_seal = | seal_alt = | image_shield = | shield_alt = | nickname = | motto = | image_map = | map_alt = | map_caption = Местоположба на Кавадарци во [[Македонија]] | pushpin_map = Македонија | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 41 |latm = 26 |lats = 00 |latNS = N | longd = 22 |longm = 00 |longs = 00 |longEW = E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = [[Список на држави во светот|Држава]] | subdivision_name = [[Република Македонија]] | subdivision_type1 = [[Региони на Македонија|Регион]] | subdivision_name1 = [[Вардарски Регион]] | subdivision_type2 = [[Општини во Македонија|Општина]] | subdivision_name2 = [[Општина Кавадарци]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = | established_title =Првпат споменат во | established_date =1519 | founder = | seat_type = | seat = | government_footnotes = | leader_party = | leader_title = | leader_name = <!-- established -->| unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> <!-- ALL fields with measurements have automatic unit conversion --> <!-- for references: use <ref> tags --> | area_footnotes = | area_urban_footnotes = <!-- <ref> </ref> --> | area_rural_footnotes = <!-- <ref> </ref> --> | area_metro_footnotes = <!-- <ref> </ref> --> | area_magnitude = <!-- <ref> </ref> --> | area_note = | area_water_percent = | area_rank = | area_blank1_title = | area_blank2_title = <!-- square kilometers --> | area_total_km2 = | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_urban_km2 = | area_rural_km2 = | area_metro_km2 = | area_blank1_km2 = | area_blank2_km2 = <!-- hectares --> | area_total_ha = | area_land_ha = | area_water_ha = | area_urban_ha = | area_rural_ha = | area_metro_ha = | area_blank1_ha = | area_blank2_ha = <!-- dunams used in Middle East articles only --> | dunam_link = <!-- which dunam to link --> | area_total_dunam = | area_land_dunam = | area_water_dunam = | area_urban_dunam = | area_rural_dunam = | area_metro_dunam = | area_blank1_dunam = | area_blank2_dunam = | length_km = | width_km = | dimensions_footnotes = | elevation_footnotes = | elevation_m = 250 | population_footnotes = | population_total = 32.038 | population_as_of = 2021 | population_density_km2 = auto | population_demonym = кавадарчанец, кавадарчанка, кавадарчани<ref>{{ОДРМЈ|Кавадарци}}</ref><ref>{{ДРМЈ|Кавадарци}}</ref> | population_note = | timezone1 = [[UTC+01:00|UTC+1]] | utc_offset1 = | timezone1_DST = [[UTC+2]] | utc_offset1_DST = | postal_code_type = | postal_code = | area_code_type = | area_code = | blank_name = [[Автомобилски регистарски таблички во Македонија|Рег. таб.]] | blank_info = KA | blank1_name = | blank1_info = | iso_code = | website = [https://kavadarci.gov.mk/ www.kavadarci.gov.mk] | footnotes = }} '''Кавадарци''' — [[град]] во југоисточниот дел на [[Повардарие]]то, во Јужна [[Македонија]] и претставува центар на [[Тиквешија]]та. == Потекло на името == Според некои извори, етимолошки, името Кавадарци потекнува од грчкиот збор ''kavadion'' што значи „наметка од скапоцена ткаенина“, а кавадарчани биле изработувачи на таа ткаенина. == Географија == [[Податотека:Кавадарци.jpg|мини|алт=Kavadarci by night|Ноќна панорама на Кавадарци]] Градот се наоѓа во средишниот дел на котлината и областа [[Тиквеш]] и претставува нејзино централно место. Оддалечен е 10 километри западно од најблискиот град [[Неготино]], 105 километри јужно од главниот град [[Скопје]], а западно преку [[Дреновска Клисура|Дреновската Клисура]] и превојот [[Плетвар (превој)|Плетвар]] е поврзан со [[Прилеп]] (51 км), кој продолжува кон [[Битола]], [[Ресен]] и [[Охрид]]. Градот Кавадарци е распослан на двата брега на реката [[Луда Мара]], во правец север-југ, и претставува рамничарска населба сместена на надморска височина од 278 метри. [[Податотека:Луда Мара.jpg|мини|Кејот на реката Луда Мара во Кавадарци]] ===Сообраќај=== [[Податотека:Улица Илинден.jpg|десно|мини|Улицата Илинден]] Градот содржи десет булевари: Западен булевар, Северен булевар, Моша Пијаде, Цветан Димов, Вељко Влаховиќ, Македонија, Никола Минчев, Блажо Алексов, Видео Смилевски - Бато, и Кочо Рацин. Други поважни улици во градот се: Илинден, Шишка, Седми Септември, Мито Хаџивасилев - Јасмин, Вишешница, Страшо Пинџур. Исто така градот има осум [[Кружен тек|кружни текови]].<ref>{{наведени вести |title=Кавадарци |url=https://wikimapia.org/#lang=en&lat=41.436742&lon=22.016773&z=14 |accessdate=18 декември 2020 |publisher=wikimapia.org |date=}}</ref> == Историја на Кавадарци == [[Податотека:Kavadarcigx1.jpg|мини|лево|Кавадарци во периодот меѓу двете светски војни|214x214пкс]] Населбата Кавадарци првпат се споменува во 1519 година, како мала рурална населба во состав на Ќустендилскиот санџак. Во 1664 година, [[Евлија Челебија]] го посетил Кавадарци (''Тиквеш''), кој оставил запис за кавадаречката чаршија, која тогаш организиран градски живот. Наведува дека гратчето е центар на каза со 70 живи села и има 300 покриви со куќи од ќерамиди. Има четири маала, три џамии и една убава бања. Има два ана за трговци и чаршија со околу 74 дуќани.<ref>Евлия Челеби. „Пътепис“, София, 1972, стр.267-268.</ref> Кавадарци најпрво е седиште на нахија во рамките на [[Струмичка каза|Струмичката каза]], а од XVII век - претставува самостојна каза. Образованието во Кавадарци има длабоки корени и богата традиција, а првите келејни училишта се отворени во просториите на Моклишкиот, Полошкиот и Бошавскиот Манастир во текот на XVIII и XIX век. Населбата се споменува и во турски документи од [[1823]] година. Во документот Кавадарци е спомнат како мала населба („касаба“) со околу 2.000 жители во крајниот источен дел на тогашниот [[Битолски вилает]]. Во својот напис целосно посветен за Тиквеш насловен како „Љубљано-Пеонија“, објавен во „Цариградски Весник“ на 12 февруари [[1855]] година, македонскиот просветител [[Јордан Хаџи-Константинов - Џинот]] запишал дека село Кавадарци (Говедарци) има една голема и красна црква и едно мало училиште, три мошеи (џамии), еден часовник (сахат), една стара висока кула (столп) каде што седат ајан и [[кадија]]<ref>Хаџи Константинов, Јордан - Џинот. ''Избрани страници'' - приредил Блаже Конески - Скопје, Мисла, 1987&nbsp;г. стр.69</ref>. Ова укажува дека уште кон средината на XIX век Кавадарци бил средишно (централно) место на целата тиквешка област каде што биле сместени судот (кадијата) и управните власти. Како град Кавадарци почнува да се развива во почетокот на XIX век, меѓутоа во околината се наоѓаат археолошки ископини што укажуваат дека овде постоела населба уште во античко време и во средниот век. Како сведоци од средниот век се многуте прекрасни средновековни цркви и манастири во околината особено околу пештерите на бреговите на [[Тиквешко Езеро|Тиквешкото Езеро]]. [[Податотека:Спомен плоча на комитетот на ВМРО во Кавадарци.jpg|мини|Спомен плочата|205п|десно]] Во средината на јули 1894 година, по иницијатива на [[Даме Груев]] бил основан вториот комитет на [[МРО]]. Во составот на комитетот биле: *[[Пане Иванов]] - главен учител во основното училиште; *Јованче Велков - трговец; *Иванче Минчев - службеник во општинската управа; и *Јанаки Илиев - Ќурчиев - трговец. Како обележување на тој миг, Советот на Општина Кавадарци во јули 1999 година поставил спомен плоча во градот. === Тиквешко востание === ''Главна статија [[Тиквешко востание]]''[[Податотека:Monument - Tikveš Uprising.jpg|мини|Споменик посветен на жртвите од [[Тиквешко востание|Тиквешкото востание]]|298x298px|лево]] Во јуни 1913 година, градот Кавадарци претставува еден од центрите каде избувнало [[Тиквешко востание|Тиквешкото востание]], кое претставува првиот народен вооружен отпор против новата српска власт. Востанието е предизвикано од насилствата кои биле вршени од српските окупаторски власти врз македонското население при напорите за асимилација и посрбување. Со поддршка на [[ВМРО]] е свикано собрание со делегати од речиси сите места во [[Тиквешија]]та каде што е едногласно решено да се крене востание и да се создаде востанички штаб, составен од видни војводи од тој крај, меѓу кои биле: [[Дончо Лазаров]], [[Михаил Шкартов]], [[Коце Сеизов]], [[Диме Пинџуров]], [[Тодор Камчев]] и други. На востанието учествувале околу 1 000 востаници, од кои 200 биле обични граѓани коишто земаат пушка в рака, а останатите биле комити од четите на ВМРО. Востанието започнало на [[19 јуни]] [[1913]] година, и покрај [[Неготино]] и Кавадарци, ослободени се и педесетина села во областа [[Тиквеш]]. Четите на Дончо Лазаров и Михаил Шкартов ги напаѓаат и ги протеруваат српските војски од Неготино. Српските власти испраќаат свои чети од околните села кон Неготино, но сите тие се разбиени. Востаниците продолжуваат понатаму и успеваат да ги протераат српските чиновници и писари од општинската зграда во Кавадарци и симнувајќи го српското знаме, го поставуваат тиквешкото револуционерно знаме. На [[20 јуни]] е одржано и свечено собрание на коешто е избрана и градска управа составена од 12 видни кавадарчани, а слободата траела само 7 дена. На 25 јуни српските војници го задушуваат востанието, опожаруваат голем дел од Кавадарци, а меѓу другото и над 60 дуќани и богати куќи биле ограбени. == Спомен костурница== [[Податотека:The ossuary monument in Kavadarci.jpg|мини|Спомен-костурницата во Кавадарци]]{{главна|Спомен-костурница (Кавадарци)}} Спомен-костурницата во Кавадарци претставува монументален споменик кој симболизира стара македонска куќа која претставува вечен дом на паднатите борци. Во неа се сместени посмртните останки на загинатите борци од Кавадарци, жртви на фашистичкиот терор од НОВ во периодот од 1941-1945 година, кои се наоѓале во непосредна близина на Кавадарци. Во нејзината внатрешност на гранитни плочи се испишани нивните имињата. Спомен костурницата е изработена од бетон. Откриена е на [[7 септември]] [[1976]] година. Таа е дело на професорот на Архитектонскиот факултет од Скопје, [[Петар Муличковски]]. Објектот се наоѓа на надморска височина од 305 метри и од таму се гледа панорамата на Кавадарци и на [[Тиквешијата]]. Таа претставува стилизирана македонска куќа оградена со бетонски ѕидови со дебелина од 3 метри. Долниот заграден дел го претставува внатрешниот двор на куќата кој продолжува во надворешен двор во форма на амфитеатар. Во долниот дел се влегува преку две железни врати (јужна и северна) на кои се претставени гроздови. Тие водат во отворениот дел на костурницата каде е сместена галеријата на хероите. Порано ѕидовите биле празни и во нив биле сместени моштите на загинатите, но во последните неколку години нивните ковчежиња за да се заштитат се преместени во градскиот музеј. Тука се наоѓаат дваесетина формирани мермерни плочи на кои се испишани повеќе од триста имиња, поточно 328 имиња на борци кои се загинати во НОВ. Потоа преку скалила во средината на објектот кои спирално водат нагоре, се влегува во затворениот дел со висина од 12 метри, кој претставува стилизирана македонска куќа со инспирација од охридска куќа. Овој затворен дел е поделен на два ката кои асоцираат на чардаци во чии ѕидови има отвори кои ги симболизираат прозорците. == Стопанство и превоз == [[Податотека:Кружен тек (индустриска зона).jpg|алт=Најстарата бочва од „Тиквеш“ од 1955 година поставена на кружен тек во Кавадарци|мини|223x223пкс|Најстарата бочва од „[[Тиквеш (винарија)|Тиквеш]]“ од 1955 година, поставена на кружен тек во Кавадарци]] Населението во градот, а воопшто и во целиот регион најмногу се занимава со [[лозарство]]. Најзначајни стопански објекти се Винарската визба „[[Винарска визба „Тиквеш“|Тиквеш]]“, Металуршкиот комбинат за фероникел „ФЕНИ“, индустријата за градежни материјали и челични конструкции „ИГМ“, тутунскиот комбинат „Алајанс Уан Македонија АД“, фабриката „Металекс“, стовариштето за градежни материјали "[[Златибор (стовариште)|Златибор]], а во поново време во огромен подем се и многуте приватни винарии и винарски визби како што се „Чекоров“, „Попов“ и др. Во најново време стопанството во Кавадарци бележи поголем подем со изградбата и отворањето на германската фабрика за делови во автомобилската индустрија „Дрекслмаер“ во која работат околу 6.000 лица од Кавадарци и околните градови [[Неготино]], [[Прилеп]] и [[Велес]]. [[Податотека:Avtobuskakavadarci.jpg|мини|Пероните на автобуската]] Во градот постои [[Автобуска станица - Кавадарци|Автобуската станица - Кавадарци]] која врши превоз на патници од и до [[Скопје]], Велес, Неготино, Прилеп, [[Ресен]], [[Охрид]], [[Струга]], [[Струмица]], [[Демир Капија]], [[Валандово]], [[Гевгелија]], [[Белград]], [[Софија]].<ref>{{наведени вести |title=Меѓуградски линии |url=https://ekstrabus.com.mk/megjugradski-linii/ |accessdate=11 ноември 2020 |publisher=ekstrabus.com.mk |date=}}</ref> == Население == Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика|Македонија, Етнографија и статистика]]“) од 1900 година, во Кавадарци живееле 5.092 жители, од кои 1.950 [[Македонци]] православни, 3.000 [[Македонци муслимани]], 120 [[Роми]] и 32 [[Власи]].<ref>[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_06.htm Васил Кънчов. „Македония. Етнография и статистика“. София, 1900, с. 153.]</ref> Според пописот од 1931 година, Кавадаречкиот срез (на денешните општини [[Општина Кавадарци|Кавадарци]] и [[Општина Росоман|Росоман]]) како дел од [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] имал 23.919 жители.<ref>http://pop-stat.mashke.org/yugoslavia-lang-1931.htm</ref> Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, градот имал 4.850 [[Македонци]], 200 [[Турци]], 25 до 50 [[Албанци]] и 50 други жители.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_40_40-41_VODENA_(EDESSA)_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> Во првиот организиран попис на [[Социјалистичка Федеративна Република Југославија|СФР Југославија]] од 1948 година, во Кавадарскиот срез имало 40.617 жители, од кои 6.228 во градот Кавадарци, 2.683 во [[Неготино]], а 31.706 во селата ([[Тиквеш]], [[Бошава]], [[Витачево]]). Од етнички аспект, населението го сочинувале 37.098 (91,3 %) [[Македонци]], 1.480 (3,64 %) [[Турци]], 1.410 (3,47 %) [[Срби]], 137 [[Власи]], 127 [[Роми]] и 365 останати.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://pop-stat.mashke.org/yugoslavia-ethnic1948.htm |title=архивска копија |accessdate=2018-05-29 |archive-date=2017-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107024522/http://pop-stat.mashke.org/yugoslavia-ethnic1948.htm |url-status=dead }}</ref> Според пописот на населението од [[2002]] година, во градот имало 29.188 жители и спаѓал во групата на средни градови.<ref>{{СоцГеоМак|глава=II|страница=91}}</ref> Ако се земе предвид дека населените места [[Глишиќ]] (1.362 ж.) и [[Ваташа]] (3.502 ж.) се скоро споени со Кавадарци, тогаш пошироката територија на град Кавадарци вклучува население од 34.052 жители (33.125 [[Македонци]]). {{bar box |title=Етнички групи<ref name="попис"/> |float=right |barwidth=200px |bars= {{Столбен постоток|[[Македонци]]|red|97.14}} {{Столбен постоток|[[Македонски Роми|Роми]]|cyan|1.26}} {{Столбен постоток|[[Македонски Срби|Срби]]|blue|0.54}} {{Столбен постоток|[[Македонски Турци|Турци]]|orange|0.52}} {{Столбен постоток|други|grey|0.44}} {{Столбен постоток|[[Македонски Власи|Власи]]|yellow|0.08}} {{Столбен постоток|[[Македонски Албанци|Албанци]]|green|0.01}} {{Столбен постоток|[[Македонски Бошњаци|Бошњаци]]|black|0.01}} }} Етнички гледано, населението (без [[Глишиќ]] и [[Ваташа]]) е составено од:<ref name="попис">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија|date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=29 март 2016}}</ref> {| border=1 cellspacing=0 cellpadding=2 | '''Националност''' | '''Вкупно''' |- | [[Македонци]] | 28 354 |- |[[Албанци]] |2 |- | [[Турци]] | 151 |- | [[Роми]] | 368 |- | [[Власи]] | 22 |- | [[Срби]] | 159 |- | [[Бошњаци]] | 4 |- | Други | 128 |- |} ;Јазик Во градот се зборуваат следниве јазици<ref name="попис"/>: {{bar box |float=right |title=Јазици<ref name="попис"/> |barwidth=200px |bars= {{Столбен постоток|[[македонски јазик|македонски]]|red|98.83}} {{Столбен постоток|[[ромски јазик|ромски]]|cyan|0.44}} {{Столбен постоток|[[српски јазик|српски]]|blue|0.34}} {{Столбен постоток|други|grey|0.24}} {{Столбен постоток|[[турски јазик|турски]]|orange|0.12}} {{Столбен постоток|[[влашки јазик|влашки]]|yellow|0.03}} {{Столбен постоток|[[бошњачки јазик|бошњачки]]|black|0.01}} }} {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !width="100px"|Јазик!!width="100px"| Вкупно!!width="100px" |Удел (%) |- | '''[[македонски јазик|македонски]]''' | 28.847 | 98,83 |- | [[турски јазик|турски]] | 34 | 0,12 |- | [[ромски јазик|ромски]] | 128 | 0,44 |- | [[влашки јазик|влашки]] | 10 | 0,03 |- | [[српски јазик|српски]] | 98 | 0,342 |- | [[бошњачки јазик|бошњачки]] | 1 | 0,01 |- | други | 70 | 0,24 |} ;Вероисповед Во Кавадарци се застапени следните религиски групи<ref name="попис"/>: {{bar box |float=right |title=Религија<ref name="попис"/> |barwidth=200px |bars= {{Столбен постоток|[[православие]]|red|96.65}} {{Столбен постоток|[[ислам]]|green|2.66}} {{Столбен постоток|други|grey|0.60}} {{Столбен постоток|[[Апостолски егзархат во Македонија|католицизам]]|orange|0.08}} {{Столбен постоток|[[Протестантство во Македонија|протестантство]]|orange|0.01}} }} {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !width="100px"|Вероисповед!! width="100px" | Вкупно!! width="100px" |Удел (%) |- | '''[[МПЦ|православни]]''' | 28.210 | 96,65 |- | [[ИВЗ|муслимани]] | 776 | 2,66 |- | [[Апостолски егзархат во Македонија|католици]] | 24 | 0,08 |- | [[Протестантство во Македонија|протестанти]] | 3 | 0,01 |- | други | 175 | 0,60 |} Низ годините ова било вкупното население и етничка припадност на населението во градот Кавадарци: {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom | 1948|6.228 | 1953|7.550 | 1961|11.409 | 1971|18.170 | 1981|24.556 | 1991|28.625 | 1994|28.288 | 2002|29.188 | 2021|32.038 }} {| class="wikitable" |- ! Години ! Македонци ! Албанци ! Турци ! Роми ! Власи ! Срби ! Бошњаци ! {{крат|Ост.|Останати}} ! {{крат|б.п.|Лица без податоци}} ! Вкупно |- style="text-align:center;" | 1948 | — | — | — | — | — | — | — | — | — | '''6.228''' |- style="text-align:center;" | 1953 | 6.809 | 6 | 493 | 35 | 0 | 108 | — | 99 | — | '''7.550''' |- style="text-align:center;" | 1961 | 10.634 | 5 | 421 | — | — | 197 | — | 152 | — | '''11.409''' |- style="text-align:center;" | 1971 | 17.136 | 31 | 459 | 52 | — | 285 | — | 207 | — | '''18.170''' |- style="text-align:center;" | 1981 | 23.271 | 24 | 387 | 145 | 3 | 276 | — | 450 | — | '''24.556''' |- style="text-align:center;" | 1991 | 27.420 | 0 | 110 | 501 | 6 | 275 | — | 313 | — | '''28.625''' |- style="text-align:center;" | 1994 | 27.388 | 1 | 176 | 358 | 17 | 235 | — | 113 | — | '''28.288''' |- style="text-align:center;" | 2002 | 28.354 | 2 | 151 | 368 | 22 | 159 | 4 | 128 | — | '''29.188''' |- style="text-align:center;" | 2021 | 28.815 | 24 | 134 | 606 | 29 | 111 | 9 | 223 | 2.087 | '''32.038''' |} <small>* Извор: [[Државен завод за статистика на Република Македонија]] (1948-2021), според податоци од официјалните пописи во соодветните години</small> == Туризам == {{Главна|Музеј-галерија - Кавадарци}} '''Музеј-галерија''' Музеј-галерија од Кавадарци како институција од областа на културата е основана со одлука на Собранието на Општина Кавадарци на 7.9.1973 година. На 6 септември 1976 година, со отворањето на ликовната изложба на словенечкиот сликар Марио Вилхар официјално почнува со работа. Музеј-галеријата е институција отворена за јавноста, има образовна улога, со цел да развива интерактивна комуникација со посетителите, и преку презентација на движното и недвижното наследство да привлекува поширока публика. Во склоп на музејот делуваат археолошко, етнолошко, историско одделение, одделение за заштина на споменици на културата, оддел за историја на уметност и галерија каде годишно се случуваат десетина изложби, спомен соба на [[Васил Хаџиманов (1906-1969)|Васил Хаџиманов]] и спомен соба на [[Никола Бадев]]. Музејот исто така има и неколку постојани поставки: археолошка, етнолошка, историска поставка и поставка за традиционална подготовка на храна и вино. [[Податотека:Vinski Muzej.jpg|мини|Винскиот музеј|215x215пкс]] ;Вински музеј Во 2002 година во градскиот парк во Кавадарци се отвори локален '''Вински музеј за регион Тиквеш - Кавадарци''' каде што во неколку поставки е претставена историјата на [[Тиквешка Котлина|Тиквешкиот Регион]] во производството на грозје и вино. Меѓу експонатите се наоѓаат и апарат за мерење на шеќерност во виното од 1534 година, таканаречениот фрижидер - ледара од 1934 година во кој своевремено се носел лед од таканаречените ледари од месноста ,Мечкина дупка кај Кавадарци.<ref>https://inovativnost.mk/2020/09/07/во-кавадарци-отворен-музеј-на-виното/</ref> Покрај музејските експонати и фотографии, во музејот се наоѓа и колекција на вина за дегустација. ==Спорт== *[[ФК Тиквеш]] *[[КК Еуро Никел 2005]] *[[РК Тиквеш 2014]] * Карате клуб Кожув * Стрелечко спортско друштво Кавадарци * Џудо клуб Кожувчанка == Образование == [[Податотека:ЈОУДГ „Рада Поцева“ - објект „Гроздоберче“.jpg|десно|мини|Градинка „Рада Поцева“ - објект „Гроздоберче“]] [[Податотека:ЈОУДГ „Рада Поцева“.jpg|десно|мини|Градинка „Рада Поцева“ - објект „Изворче“]] ;Детски градинки *ЈОУДГ Рада Поцева со објектите: *Гроздоберче *Детелинка *Снежана *Изворче '''Основни училишта''' * [[ОУ „Гоце Делчев“ - Кавадарци]] * [[ОУ „Димката Ангелов-Габерот“ - Кавадарци]] * [[ОУ „Страшо Пинџур“ - Кавадарци]] * [[ОУ „Тоде Хаџи Тефов“ - Кавадарци]] * [[ОУ „Тошо Велков-Пепето“ - Кавадарци]] '''Средни училишта''' * [[Гимназија „Добри Даскалов“ - Кавадарци]] * [[СОЗШУ „Ѓорче Петров“ - Кавадарци]] * [[СУ „Киро Спанџов - Брко“ - Кавадарци]] '''Високо образование''' * [[Земјоделски факултет - Штип]], дисперзирани студии Кавадарци ([[Универзитет „Гоце Делчев“|Универзитет „Гоце Делчев“ - Штип]]) * [[Факултет за природни и технички науки - Штип]], дисперзирани студии Кавадарци ([[Универзитет „Гоце Делчев“|Универзитет „Гоце Делчев“ - Штип]]) ==Културни и природни знаменитости== [[Податотека:Centralnadzamija.jpg|160п|мини|Централната џамија]] ;Верски градби<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7}}</ref> *[[Црква „Св. Димитриј“ - Кавадарци|Црква „Св. Димитриј“]] - централна парохиска црква, возобновена е во 1834 година; *[[Црква „Св. Петка“ - Кавадарци|Црква „Св. Петка“]] - најновата и најголема црква во градот. Камен-темелникот е удрен на [[7 август]] [[2010]], а осветена на [[18 октомври]] [[2015]] година;<ref>[http://www.kurir.mk/republika/opstini/208210-Kavadarci-naskoro-ke-dobie-nov-hristijanski-hram?utm_source=feedburner&utm_medium=feed&utm_campaign=Feed%3A+kurir%2Frepublika+%28%D0%9A%D1%83%D1%80%D0%B8%D1%80+-+%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%29 ''Кавадарци наскоро ќе добие нов христијански храм'']{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *[[Параклис „Св. Јован Крстител“ - Кавадарци|Параклис „Св. Јован Крстител“]] - крстилна, се наоѓа веднаш до црквата „Св. Петка“; *[[Параклис „Св. Климент Охридски“ - Кавадарци|Параклис „Св. Климент Охридски“]] - параклис, се наоѓа веднаш до црквата „Св. Петка“;<ref>[http://duma.mk/index.php?option=com_content&view=article&id=1153:2013-01-13-11-41-00&catid=15:kavadarci&Itemid=51 ''Нов храм за заштитничката на Кавадарци, Света Петка! (видео)'']</ref> *[[Централна џамија (Кавадарци)|Централна џамија]] - единствената [[џамија]] во градот; *[[Христијанска адвентистичка црква - Кавадарци|Христијанска Адвентистичка Црква]] - единствена адвентистичка црква во градот. ;Културни манифестации *[[Тиквешки гроздобер]] е манифестација која му дава посебен белег на градот и се поклопува со одбележување на денот на ослободувањето на Кавадарци 7 септември и се одржува секоја година во септември во почетокот на втората недела. Настанот симболично започнува со откинување на грозд од страна на градоначалникот на Кавадарци. *[[Т'к - Так Фест]] е рок фестивал кој се организира во чест на прерано починатата македонската рок легенда [[Трајко Каров]]. Фестивалот за првпат е одржан во 2011 година, а настапуваат македонски рок бендови. Досега учество зеле [[Суперхикс]], [[Визија]], [[Ареа]], [[Токму Така]], [[Автограм]], [[Smoke Shakers]], [[Триангл]] и многу други. * „Дедо цепе борина“ - фестивал на вицовите и шегата кој се одржува за време на бадниковата вечер на градскиот плоштад и на кој се избираат три најдобри шеги. ;Паркови и зеленило [[Податотека:Centralen park (1).jpg|мини|Централниот парк]] *Градски парк „Љупчо Шкартов“ - најголемиот парк во градот изграден во 1955 година *Централен парк - парк во центарот на Кавадарци *Парк Полјана - помал парк каде се наоѓа [[Маркова кула (Кавадарци)|Марковата кула]] ;Археолошки наоѓалишта<ref>[[Димче Коцо|Коцо, Димче]] (1996). ''Археолошка карта на Република Македонија''. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069</ref> *[[Бабин Дол (Кавадарци)|Бабин Дол]] - населба и некропола од римско време; *[[Бегова Падина (Кавадарци)|Бегова Падина]] - населба од бакарно време; *[[Бел Град (Кавадарци)|Бел Град]] - населба од доцноантичко време; *[[Гавалиница (Кавадарци)|Гавалиница]] - некропола од римско време; *[[Гумнињата (Кавадарци)|Гумнињата]] - некропола од римско време; *[[Дисанско Мовче (Кавадарци)|Дисанско Мовче]] - некропола од доцноантичко време; *[[Желковец (Кавадарци)|Желковец]] - некропола од римско време; *[[Карамански Рид (Кавадарци)|Карамански Рид]] - населба од римско време; *[[Ливадиште (Кавадарци)|Ливадиште]] - некропола од римско време; *[[Малинови Куќи (Кавадарци)|Малинови Куќи]] - населба и некропола од доцноантичко време; *[[Манастир (Кавадарци)|Манастир]] - населба и некропола од доцноантичко време; *[[Овово (Кавадарци)|Овово]] - населба и некропола од римско време; *[[Селиште (Кавадарци)|Селиште]] - населба од доцноантичко време; *[[Ума (Кавадарци)|Ума]] - населба од римско време; *[[Црквиште (Кавадарци)|Црквиште]] - некропола од доцноантичко време; ==Личности== [[Податотека:Centralen park (4).jpg|мини|десно|300п|Бисти на познати Кавадарчани кои биле борци во [[Втората светска војна]].]] [[Податотека:Centralen park (2).jpg|мини|десно|300п|Бисти на познати Кавадарчани кои биле борци во [[Втората светска војна]].]] * [[Добри Даскалов]] (30 октомври 1882 - 16 јуни 1912) - македонски револуционер, деец на [[ВМРО]] * [[Атанас Калчев]] (околу 1883 - 1944) - македонски револуционер, војвода на [[Внатрешната македонска револуционерна организација]] * [[Михаил Шкартов]] (1884-1936) — македонски револуционер, велешки војвода и член на [[Македонска револуционерна организација|Македонската револуционерна организација]]. * [[Јордан Анастасов]] (4 јануари 1893 - 10 октомври 1976, Софија, Бугарија) - деец на [[ВМРО (обединета)|ВМРО обединета]] * [[Васил Хаџиманов (1906-1969)|Васил Хаџиманов]] ([[14 јануари]] [[1906]] - [[Скопје]], [[16 декември]] [[1969]]), македонски етномузиколог и [[педагог]] * [[Никола Минчев]] (2 ноември 1915 - 6 април 1997, [[Скопје]]) - македонски комунист,политичар и учесник во [[НОБ]] * [[Никола Бадев]] (8 август 1918, [[Глишиќ]] - 25 септември 1976, [[Скопје]]) - пејач и колекционер на македонски народни песни * [[Киро Хаџи Василев]] (1921 - 200, [[Охрид]]) - македонски публицист, учесник во [[Македонија во Втората светска војна|НОБ]] и општествено-политички работник во [[Социјалистичка Република Македонија|СР Македонија]] и [[Социјалистичка Федеративна Република Југославија|СФРЈ]] * [[Мито Хаџивасилев - Јасмин]] ([[21 декември]] [[1922]] - [[1 август]] [[1968]]) — [[Македонија|македонски]] [[комунист]] и [[политичар]] и [[новинар]], наречен „првото перо“ на македонското новинарство и публицистика. * [[Иван Мазов]] ([[7 јануари]] [[1923]] - [[15 февруари]] [[1977]]) - [[Македонци|македонски]] [[раскажувач]], театарски критичар и [[публицист]] * [[Ангел Чемерски - Јануш]] ([[1923]] - [[Скопје]], [[18 ноември]] [[2005]]) - [[Македонци|македонски]] револуционер и партиски функционер * [[Киро Атанасовски|Киро Крстов Атанасовски Налбатот]] (1923 - 7 април 1944, Кавадарци) - македонски партизан, учесник во [[Народноослободителна борба|Народноослободителната борба]] и [[народен херој на Југославија]] * [[Дана Андреева - Неткова]] (р.1924) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] * [[Ката Басмаркова]] (р.1924) — учесник во НОВ на Македонија * [[Фета Атанасова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Зора Боева|Зора Роглева Боева]] (1896- ) — учесник во НОВ на Македонија * [[Стевка Видевска|Стевка Панева Видевска]] (1919 -) — учесник во НОВ на Македонија * [[Благородна Врангалова]] (1900 - ) — учесник во НОВ на Македонија * [[Сика Врангалова]] (1927 -) — учесник во НОВ на Македонија * [[Мица Врангалова]] (1927 -) — учесник во НОВ на Македонија * [[Љубица Вчкова - Шопова]] (1925 -) — учесник во НОВ на Македонија * [[Зора Вчкова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Васка Гечева|Васка Христова Гечева]] (1919-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Јорданка Димова]] (1920-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Мара Димова|Мара Прасева Димова]] (1918-1944) — учесник во НОВ на Македонија * [[Сима Димова]] (1895-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Нада Дончевска|Нада Николова Сарафова Дончевска]] (1925-) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] и носител на [[Партизанска споменица 1941|Партизанска споменица од 1941 година]] * [[Ленче Дуброва|Ленче Хаџиманова Дуброва]] (1924-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Султана Дубровска|Султана Илиева Дубровска]] (1913-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Павлина Завојчева]] (1922-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Рада Иванова]] (1914-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Рада Измирлиева-Чукаркова]] (1924-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Зорка Ицева]] (1892 - 1958) — учесник во НОВ на Македонија * [[Родна Јанакиева|Родна Јанакиева - Лола]] (1925 - ) — учесник во НОВ на Македонија * [[Сика Јаничоска|Сика Врангалова Јаничоска]] (1927 - ) — учесник во НОВ на Македонија * [[Лилјана Јанкова-Мојсова]] (1924 - ) — учесник во НОВ на Македонија * [[Горица Јосифовска]] (1927-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Љубица Јосифовска|Љубица Златевска Јосифовска]] (1927 — ) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] * [[Марија Јурукова]] (1888-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Горица Јурукова]] (1923-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Таса Калешкова]] (1890-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Лазар Калешков]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Марија Камчева|Марија Р. Камчева]] (1898-1974) — учесник во НОВ на Македонија * [[Мица Камчева|Мица Ристе Камчева]] (1925-) — учесник во НОВ на Македонија и носител на [[Партизанска споменица 1941|Партизанска споменица 1941 година]] * [[Невена Капкоска|Невена Николова Капкоска]] (1923-) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] * [[Зора Карбева-Хаџитефова]] (1917-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Петар Мазев]] ([[10 февруари]] [[1927]] - [[13 март]] [[1993]], [[Скопје]]) — македонски [[сликар]], еден од најзначајните творци на македонската [[модерна]] уметност. * [[Лазо Каровски]] (1927) - македонски фолклорист, поет и писател * [[Ефтим Манев]] ([[25 јануари]] [[1931]] - [[Скопје]], [[16 март]] [[2010]]) - [[Македонци|македонски]] [[поет]] и [[преведувач]] * [[Владимир Митков]] (1913) - македонски политичар, општественик и претседател на Претседателството на [[СР Македонија]]. * [[Стојан Андов]] (30 ноември 1935 - 18 јуни 2024) - македонски политичар, претседател на [[Собрание на Република Македонија|Собранието]] во два наврати * [[Иван Чулев]] (11 ноември 1934) - Прв градоначалник на Кавадарци и последен градски претседател на совет * [[Панчо Минов]] (21 август 1958) - македонски политичар, градоначалник на Кавадарци во 2 мандата и пратеник во собрание во 2 мандати * [[Глигор Чемерски]] ([[1940]] - [[Скопје]], [[2 април]] [[2016]]) — македонски сликар и вајар * [[Тодор Гечевски]] (28 август 1977) - кошаркар, член на македонската репрезентација * [[Петар Ангелов]] ([[8 март]] [[1977]])- ракометар, член во македонската репрезентација * [[Ванче Шиков]] (19 јули 1985) - фудбалер, член на македонската репрезентација * [[Даниел Мојсов]] - фудбалер, член на македонската репрезентација *[[Васо Ангелов]] (1938 - 16 септември 2019) - актер во Народен Театар Кавадарци; *[[Ацо Видиков]] (15 октомври 1946 - 24 мај 2021) - актер во Народен Театар Кавадарци; *[[Данчо Бањански]] (10 јануари 1948) - актер во Народен Театар Кавадарци; *[[Љупчо Бубо Каров]] (1959 - ) - актер и новинар, познат по [[К-15]]; *[[Кате и Нели ти реков|Катерина Танева - Ѓорѓиев]] - фолк-пејачка; *[[Марјан Коцев]] (20 мај 1975) - фолк-пејач; *[[Наташа Малинкова]] - фолк-пејачка *[[Димо Дулот]] (9 август 1952) - музичар и пејач; *[[Даниела Темелковска]] - фолк-пејачка; *[[Диме Коцевски]] (31 декември 1976) - актер и режисер во Народен Театар Кавадарци; *[[Ани Малинкова]] (17 септември 1973) - фолк-пејачка; *[[Даниела Колева]] (17 мај 1980) - пратеничка во собрание; *[[Александар Мишов]] (21 јули 1997) - македонски фудбалер на [[ФК Тиквеш]]; '''Личности од други места кои починале во Кавадарци:''' * [[Слава Бунгурова|Слава Т. Бунгурова]] (1894-1975) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] == Галерија == <gallery mode=packed heights=160px> Податотека:Агенција за вработување Кавадарци.jpg|Подрачното одделение - Кавадарци на Агенцијата за вработување на РМ Податотека:Монопол - Кавадарци (2).jpg|Стариот монопол Податотека:Монопол - Кавадарци.jpg|Стариот монопол Податотека:Споменик на плоштад Кавадарци.jpg|Споменик на плоштадот Маршал Тито Податотека:Мозаик на улица Илинден.jpg|Мозаик на улица Илинден </gallery> == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Kavadarci}} * [http://www.kavadarci.gov.mk/ Официјално мрежно место на Општина Кавадарци] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20211128044504/https://kavadarci.gov.mk/ |date=2021-11-28 }} * [http://www.ktv.mk Регионална телевизија КТВ] * [http://tikvesija.wordpress.com Тиквешија ИНФО - портал на Кавадарци, Неготино и Тиквешијата] * [http://www.kavadar4e.com „Кавадарче“ - портал на Кавадарци и Тиквешијата] * [http://www.kavadarci.info Портал за град Кавадарци] * [http://www.zolta.com.mk „Жолта“ - портал од Кавадарци] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20180223232453/http://zolta.com.mk/ |date=2018-02-23 }} {{Градови во Македонија}} {{Општина Кавадарци}} [[Категорија:Кавадарци| ]] [[Категорија:Градови во Македонија]] [[Категорија:Општина Кавадарци]] hb2qlpochch4voja2lb4di9jidekqsx 3 6824 5579346 5576038 2026-06-20T12:31:48Z Gurther 105215 /* Гласање за избрана статија */ Одговор 5579346 wikitext text/x-wiki {{Корисничкикоментар}} {{Архиви| 2006<br /> [[/Архива 1|јануари - април]]<br /> [[/Архива 2|мај - август]]<br /> [[/Архива 3|септемвриа - декември]]<br /> 2007<br /> [[/Архива 4|јануари - април]]<br /> [[/Архива 5|мај - август]]<br /> [[/Архива 6|септември - декември]]<br /> 2008<br /> [[/Архива 7|јануари - април]]<br /> [[/Архива 8|мај - август]]<br /> [[/Архива 9|септември - декември]]<br /> 2009<br /> [[/Архива 10|јануари - април]]<br /> [[/Архива 11|мај - август]]<br /> [[/Архива 12|септември - декември]]<br /> 2010-2013<br /> [[/Архива 13|јануари - април 2010]]<br /> [[/Архива 15|јануари 2010 - мај 2013]]<br /> 2012-2013<br /> [[/Архива 14|април 2013 - јануари 2012]]<br /> [[/Архива 16|мај - октомври 2013]]<br /> 2013-2015<br /> [[/Архива 17|мај 2013 - април 2015]]<br /> 2015-2018<br /> [[/Архива 18|април 2015 - мај 2018]]<br /> 2018-2020<br /> [[/Архива 19|мај 2018 - февруари 2021]]<br /> 2020-2025<br /> [[/Архива 20|февруари 2021 - јули 2024]]<br /> [[/Архива 21|јули 2024 - мај 2025]] }} == Барање за оценувачки статус == Добар ден, се пријавив како кандидат за оценувачки статус. Можете да ја видете мојата кандидатура во [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81#%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B8_%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%B8_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81 тековните номинации]. Ако имате време ве молам гласајте, ако имате проблем со мојата кандидатура ве молам [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81#%D0%94%D0%B8%D1%81%D0%BA%D1%83%D1%81%D0%B8%D1%98%D0%B0 дискутирајте го во самата номинација], сакам да го подобрам мојот придонес во македонската Википедија. Ви благодарам. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 11:52, 16 мај 2025 (CEST) == Отфрлање на текстови == Почитуван, Имам проблем со Ehrlich91. Имам неколку текстови кои се преводи од англиски јазик, прилагодени и делумно комплетирани на македонски јазик. За тоа имам потрошено многу време. Администраторот Ehrlich91 некои од текстовите ги отфрла со несфатливи објаснувања. На пример, текстот за непрекинати функции го отфрли бидејќи имало веќе таква тема која била оценета како добра. Таа тема можеби била оценета како добра, но oд кого? Би требало да има влијание кој ја оценува таа страница. Текстот кој јас го поставив беше далеку покомплетен и поточен, во математичка и лексичка смисла. Дали оценувачите можат да ги споредат старата и новата верзија или тоа воопшто никого не го интересира? Па и реномираните енциклопедии имаат повеќе изданија, подобрени и надополнети. Инаку, текстот на македонски беше одличен за тема која е интересна за секој љубител на математичката анализа и техничките науки. Од друга страна, текстот за итерирани граници Ehrlich91 ми го има отфрлено без никакво објаснување уште истиот ден како што видов. Ме интересира, како може да се избегне од ова негово изживување и насилничко и деструктивно однесување со што нанесува голема штета на текстовите и содржината на математичките теми на македонски јазик на Wikipedia. Јас сум професор по математика и знам за што зборувам, а за Ehrlich91 се сомневам дека има и елементарни познавања на темите кои ги осакатува со неговото несоодветно постапување и непрофесионалност. Администраторите треба да имаат пошироки погледи и да знаат што предизвикуваат со нивните постапки. Реков дека повеќе нема да преведувам после првата негова рецензија, но по подолго време пак се навратив на оваа работа, затоа што верувам дека Wikipedia на македонски може да биде значаен ресурс за македонскиот народ. Но, дотичниот како тоа да го чекаше и веднаш го отфрли првиот текст што го поставив. Ве молам погледнете и пишете ми. Ви благодарам. [[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 23:50, 23 мај 2025 (CEST) :Добар ден, професоре. Јас и прегледав обете Ваши статии (во првиот случај, преработка на статијата) и ги направив потребните прилагодувања за да се прикажуваат како што треба. Веројатно колегата мисли дека ако статијата некогаш била избрана, таа не треба да се менува (Една статија добива статус на „Избрана“ ако се смета за доволно добра и претставителна за извесно време да биде на главната страница). Меѓутоа, јас сметам дека апсолутно може да се менува доколку станува збор за видно подобрување. Потоа статијата може да оди на прегласување. Другата статија за итерирани гранични вредности беше доволно добра, и јас ја одобрив. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:06, 24 мај 2025 (CEST) ::Почитуван, ::Ви благодарам за брзиот одговор и реакција. Ова ми дава надеж дека Wikipedia на македонски јазик има иднина. ::Ве молам да им се укаже на Вашите колеги уредувачи или администратори да не бришат текстови толку лесно затоа што таквите постапки фрустрираат и оставаат многу лош впечаток. ::Со почит, ::[[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 23:10, 24 мај 2025 (CEST) :::Би сакал да дополнам нешто што забележав, а не знам дали и вие го забележавте. Правилото на нашата Википедија е дека наместо „Видете исто така“ во заглавијата се користи „Поврзано“, а наместо „Референци“ секогаш се употребува зборот „Наводи“. Иако сигурно знаете, но сепак да спомнам дека никогаш не се користи зборот „линкови“, туку исклучиво „врски“ (ова го немам забележано, туку попатно го спомнувам за секој случај). Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:33, 26 мај 2025 (CEST) == Ракописни букви на македонски јазик == Почитуван, Сакам да Ви укажам на еден проблем во врска со некои од ракописните букви на македонски јазик кои се користат во Wikipedia, а и на други места. Имено, ракописните букви г, п, т се како во руската и бугарската азбука, а не според македонскиот правопис (цо цртичка одозгора https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Makedonsko_rakopisno_pismo.png). Овие недостатоци ги приметувам и на други места, апликации и сл. Не знам колку можете да реагирате по ова прашање, но добро би било да контактирате со поединци кои можеби знаат како овој недостаток да се отстрани. Ви благодарам. [[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 13:48, 25 мај 2025 (CEST) :Овој проблем е многу познат и веќе одамна расправан. За да се ургира кај централните програмери, прво ќе треба да имаме соодветен фонт под слободна лиценца. Ова отвора посложена работа за програмерите, и може да потрае, но сепак е решливо. Главниот проблем е во тоа што расположивите фонтови кои општо ги користиме на други места се или авторска припадност на поединечни типографи, или во сопственост на владата. Системашите од централа бараат слободен фонт, т.е. со авторските права предадени во јавна сопственост. Засега единствена можност е намерна употреба на [[Предлошка:Закосено]] за такво форматирање (видете го објаснувањето) во неа. Ова е малку килаво и не е решение — тоа треба да се реши системски, и да се прикажува насекаде како стандардно на викито без ставање ознаки. Друг проблем со оваа предлошка е во што обликот на буквите и меѓубуквеното растојание не се со квалитет кој одговара на потребите за читливост и уреден текст, како што е решено за источнословенските ракописни, и тој проблем ќе треба да се реши со друг, посоодветен фонт, кој идеално би бил слободен и системски спроведен. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:19, 25 мај 2025 (CEST) == Никусор Дан == Hello, could you please check [[Никусор Дан]]? A few IPs did spam machine translated pieces today on Southern-Slavic wikis. If you could intervene I'd be very grateful. Thanks in advance, [[User:A09|A09]] <small>([[User talk:A09|разговор]])</small> 00:12, 26 мај 2025 (CEST) :Thank you for pointing it out. I deleted it. It was tiny, done without knowledge of wiki formatting and even the name transcription was wrong. We'll wait until a proper editor creates a normal article about him. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:15, 26 мај 2025 (CEST) ::Thanks, that was very expeditive! [[User:A09|A09]] <small>([[User talk:A09|разговор]])</small> 00:19, 26 мај 2025 (CEST) == Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! == Hi everyone, We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there. The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]''). If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''. [[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 13:17, 29 мај 2025 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Хиерархија == Кој е наредниот чекор во хијејархијата овдека на википедија, сега сум уредник? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 06:23, 13 јуни 2025 (CEST) :Да, сега си уредник. Со доволно уредувања што ќе ти бидат прифатени, и со доволен број уредувања стануваш автопроверен уредник (твоите уредувања веднаш се видливи за сите, без да треба некој да ги погледа и одобри. За ова не треба долго. Потоа, кога ќе биде доволно докажана уредничката способност и стилот на изразување на достатно ниво, тогаш можеш да поднесеш барање за статус на оценувач (да одобруваш или отфрлаш уредувања на обични уредници). Понатаму има други привилегии, па после нив следно е администраторство, а на крај на врвот е специјален статус бирократ, нешто како виш администратор, но со дополнителни права, да доделува права на други и можност за покоренити промени на викито. Моментално тоа сме само јас и уште еден друг. Администратори има повеќе. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 07:34, 13 јуни 2025 (CEST) :{{одговор|Marco Mitrovich}} Да не заборавам да додадам: би те замолил да ставаш наслови кога пишуваш, инаку текстот се губи во претходната тема (во овој случај, CEE Catch up. Затоа самиот произволно ставив наслов „Хиерархија“. --[[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:26, 13 јуни 2025 (CEST) == Предлог == Здраво, би сакал да дадам еден предлог за делот „Дали сте знаеле“ на Главната страница. Дали би можело да се ограничи на пример на 10 „факти“ и како што се додаваат нови факти, претходните да се архивираат. Вака како што е сега мислам дека е предолго и многу непрегледно. Сум забележал и во англиската верзија тоа е мал дел, на пример во моментов има само 9 „факти“. Поздрав [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 12:49, 26 јуни 2025 (CEST) :Да, добра идеја. И јас веќе некое време се размислував за тоа. Сега ги сведов на десет. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:57, 26 јуни 2025 (CEST) == Предлошка == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да видиш зошто не сака да работи предлошката [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D1%88%D0%BA%D0%B0:%D0%98%D0%BD%D1%84%D0%BE%D0%BA%D1%83%D1%82%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%83%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B8%D0%B7%D0%B0 Инфокутија медиумска франшиза]? Сакам да ја ставам кај „[[Resident Evil]]“, но само белина се појавува. Ја прилагодував преку [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A8%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%BE%D0%BD:%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B8%D0%B7%D0%B0 руската верзија]. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 10:07, 28 јуни 2025 (CEST) :Сега да работи. Морав одново да ја направам од англиската, и сега ќе мора да се користи англискиот код. Ова се случува кога централно ќе изменат функционалности на кодот и потоа извесни постоечки предлошки веќе не работат. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:53, 29 јуни 2025 (CEST) ::Благодарам. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 08:17, 30 јуни 2025 (CEST) == Статии без илустрација 2025 == Добар ден Bjankulovski06, ве повикувам да се приклучите на меѓународниот натпревар [[Википедија:Статии без илустрација 2025|Статии без илустрација 2025]], за вметнување на илустрации во статиите на кои им недостигаат. Натпреварот ќе трае од 1 јули сѐ до 31 август. Ако имате какви било прашања околу натпреварот можете да ме исконтактирате на мојата [[Разговор со корисник:Jtasevski123|разговорна страница]] или пак на [[Википедија:Статии без илустрација 2025|проектната страница]] за натпреварот. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 15:00, 1 јули 2025 (CEST) == Growth features - Mentorship and Community updates == ​Hi everyone, Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page). You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''. CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''. We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed. If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 14:29, 16 јули 2025 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Question == Hello! Could you look [http://www.promacedonia.org/mp/mp_9_1_1.htm here]? I mean, I'm not sure if this website is in Macedonian or Bulgarian language. Thank you for answer! :) [[User:AkaruiHikari|AkaruiHikari]] <small>([[User talk:AkaruiHikari|разговор]])</small> 11:03, 26 јули 2025 (CEST) :Sure! The text of the study itself is in Bulgarian (in old orthography), and describes a [[Горички дијалект|far western dialect of Macedonian]] from the Korca/Gorica region, and cites example texts from it. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:11, 26 јули 2025 (CEST) == Косово == Мислувам дека нема потреба за посебна категоријата за предлошки со врска за Косово и Метохија, затоа што Србија нема тука својата власт, да во категоријата општини во Србија межеме да вклучиме Гора, останатите општини се сврзани со Косово, така е и Бриселска спогодба која потишал српските власти, дека признавав косовска општинска поделба на примерот (Северна Митровица). [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 13:54, 19 август 2025 (CEST) :Здраво Марко. Дали тогаш сметаш дека не треба да имаме статии за општините на Косово според српско сметање/номенклатура), туку само за тие на Р. Косово (албанските)? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:58, 19 август 2025 (CEST) ::Српските власти признавав косовска поделба на општини, имав и изборни листи за изборите, за Северна Митровица, Партеш и останатите косовски општини (албански). Тоа е факт. Не видам потреба да ги имаме кога више не постојат и Србите признале косовска/албанска поделба општини. Стара/српска поделба постојат само во српскиот Устав, кои и ние не почитував, но тогаш имав градоначалници по албанска поделба. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 14:23, 19 август 2025 (CEST) :::А, па тогаш добро, ќе ја избришам и категоријата, а и предлошката за Општина Гора, како и нејзината категорија. А српските управни окрузи на Косово? Да имаат статии или не? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:27, 19 август 2025 (CEST) ::::Исто така, ние не постојат ни во српски Уставот. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 14:33, 19 август 2025 (CEST) :::::Готово. Сè е средено. Благодарам за напомената. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:42, 19 август 2025 (CEST) == Локациски мапи == Знаеш ли што се случува со локациски мапи, сум направил локацијска мапа за градот Ниш ама не може во инфокутија? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 16:18, 19 август 2025 (CEST) :Би требало да може. Бидејќи е положбена карта, треба воедно и соодветен модул да постои (во овој случај, [[Модул:Location map/data/Ниш|го создадов]]. Отсега гледај ги [[:en:Module:Location map/data/Serbia Niš|овие примери]] од англиската и копирај ги кај нас. Ако ти треба помош, повели. Еден проблем со оваа карта е тоа што таа е наменета повеќе за места, градби и градски четврти (маала) во самиот град, и не е доволно опфатна за да служи за населените места во Град Ниш. Во некои случаи функционира (на пр. [[Бубањ (Србија)]]), ама за некои е премала. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:35, 19 август 2025 (CEST) Знаеш ли како мапа на [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D1%88%D0%BA%D0%B0:%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%92%D0%BE%D1%98%D0%B2%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 Војводина] да се вклучи во статија заедно со Србија, така е на англиската Вики. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:14, 23 август 2025 (CEST) :Извини за доцнењето, смао што се вратив од одмор. Сега е направен модулот, и би требало да ти работи картата. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:39, 26 август 2025 (CEST) Ќе можеш ли да напраиш локациска карта за [[Јужна Србија]]? Јас сум пробал, и не можам да бидне ко карта на Војводина. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 21:04, 27 август 2025 (CEST) :А, за тоа има посебна процедура. Ќе се обидам. Одамна не сум правел такво нешто. Ќе те известам. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:39, 28 август 2025 (CEST) == Предлошка:Langx == Здраво Бојан. Ми треба твоја помош :) Ја создадов Предлошка:Langx, со цел да имаме една предлошка за сите јазици како на англиската википедија а не за секој јазик посебно, па сега рачно ја менував во статиите. Дали ќе можеш автоматски да ја замениш на пр. каде што стои {{lang- да биде {{langx| Поздрав. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 15:24, 2 септември 2025 (CEST) :Фала на потсетувањето. Ја пуштив алатката да ги помине сите статии со тие предлошки и мислам дека сега секаде се заменети. Беше долга и опширна работа, дури и за самата алатка — имаше околу 20.000 страници. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 06:39, 3 септември 2025 (CEST) Оваа предлошка за црногорскиот јазик не работи, примерот [[Трабојин]]. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 09:45, 4 септември 2025 (CEST) :Работи. Кодот за црногорски е „cnr“, а не cg. Сега го променив во статијата Трабојин. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:45, 4 септември 2025 (CEST) ::За старогрчки е grc, а не „gr“. Се појавува грешки во предлошката, бидејќи има пишано „gr“. Исто така, за македонскиот јазик треба да биде закосено исто како другите јазици. Наместо [[македонски]]: Јазик, треба да биде — [[македонски]]: ''Јазик''. ::Дали мислите да ги ставаме јазиците во скратен облик или како што си е? Наместо англиски, да биде — англ., француски — фр. — итн. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:32, 12 септември 2025 (CEST) :::Дефинитивно не скратени облици на јазиците. Ваков е обичајот. А тоа со закосувањето, самиот нов начин на работа наложи незакосени букви, ама сега најдов мое решение, и закосени се. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:40, 12 септември 2025 (CEST) == [[Предлошка:Главни градови во Океанија по регион]] и [[Предлошка:Океанија по тема]] == Здраво. [[Источен Тимор]] се наоѓа целосно во Азија и не е дел од Океанија или Меланезија. Видете ги статиите [[Океанија]], [[Југоисточна Азија]] и [[Меланезија]]. Со почит, [[Специјална:Придонеси/&#126;2025-61428-1|&#126;2025-61428-1]] ([[Разговор со корисник:&#126;2025-61428-1|разговор]]) 10:43, 15 септември 2025 (CEST) == Dungeon crawl == Здраво, Бојан. Статијата ,,Dungeon crawl" ја преведов како ,,[[Истражување на зандани]]". Твое мислење за преводот? Дали мислиш дека треба да биде ,,Истражување зандани" или со ,,на"? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 18:16, 20 септември 2025 (CEST) :Мене „на зандани“ ми делува поприродно. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:23, 21 септември 2025 (CEST) ::Се согласувам. 👍 --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 11:57, 21 септември 2025 (CEST) == Молба за рецензија на нацрт-статија == Здраво, Нов сум на Wikipedia и се обидувам да ги следам правилата. Создадов нацрт-статија за онлајн медиумот denar.mk. Бидејќи сум директно поврзан со онлајн медиумот, го пријавив мојот конфликт на интереси на мојата корисничка страница. Се потрудив нацртот да биде неутрален и енциклопедиски, и секој факт е поткрепен со независни и веродостојни извори, како што се бара. Нацртот се наоѓа тука: [[Нацрт:Denar.mk]] Дали би можеле да го погледнете и да ми дадете мислење, пред сè, дали темата ги исполнува критериумите за значајност и дали статијата е соодветно напишана? Ви благодарам однапред за помошта и одвоеното време. Поздрав, B.stojkoski [[User:B.stojkoski|B.stojkoski]] <small>([[User talk:B.stojkoski|разговор]])</small> 20:15, 21 септември 2025 (CEST) == Арамејски јазик == Здраво, Бојан. Само да споделам дека кај предлошката „Langx“ за арамејски јазик дава на англиски Aramaic, наместо „арамејски“. За пример можеш да видиш кај „[[Ханан]]“. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:54, 12 октомври 2025 (CEST) :{{готово}} Средено. Благодарам на укажувањето. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 05:51, 12 октомври 2025 (CEST) == Статистика од 1873 година == Здраво, поставив едно прашање [https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%82%D1%80%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B4%D0%B0:Bjankuloski06 овде]. Поздрав, [[User:Simin|Simin]] <small>([[User talk:Simin|разговор]])</small> 11:05, 12 октомври 2025 (CEST) :Благодарам. Ќе одговорам таму. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:24, 12 октомври 2025 (CEST) == Правопис за цртичка == Здраво, Бојан. Гледам дека си ставил цртичка кај самата страница за „[[Светец-заштитник|светец заштитник]]“. Јас мислам дека треба без цртичка согласно правило бр. 127, стр. 65 во Правописот од 2017 г. Истото би важело и за „[[Деца-бегалци]]“ без цртичка. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 16:54, 31 октомври 2025 (CET) :@[[Корисник:Andrew012p|Andrew012p]] Фала на укажаното. Постепено ги исправам. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:00, 31 октомври 2025 (CET) == Question about English Wikipedia page for Macedonian artist Mentor Zenula == Hello, @[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] I hope you’re doing well. I’ve recently created a draft article about the artist Mentor Zenula, also known as Xsoundbeatz. He is a Macedonian musician and producer with verified media coverage and collaborations in the Balkan music scene. I wanted to kindly ask if you could please review my draft when you have a moment. The artist already has a Wikipedia page in Macedonian, and since he’s active internationally, I believe it would be appropriate for him to also have an English Wikipedia page for global readers. Thank you very much for your time and for helping maintain the quality of Wikipedia! [https://en.wikipedia.org/wiki/Draft:Xsoundbeatz] Best regards, [Nurhanademi] [[User:Nurhanademi|Nurhanademi]] <small>([[User talk:Nurhanademi|разговор]])</small> 16:52, 2 ноември 2025 (CET) :Hello, Nurhan. The problem is that the article has already been written in 2021 on the English Wikipedia, and deleted. The person who removed it there is a very long-standing administrator who knows the rules well. It was also [[:en:Draft:Xsoundbeatz|declined]] a couple of days ago by another admin. On that wiki they have different [[:en:Wikipedia:Credible claim of significance|rules of notability]] than what we have on our wiki here. For us, as a small country, any Macedonian artist that has an IMDb record of his/her discography is enough (or any artist from any country, for that matter). They are more strict, and there is nothing I can do to change that. My experience, and the fact that I am an administrator here, will not make any difference to them. I created the article on Xsoundbeatz on mk.wiki last year, and, as you can see, it's fine. But I can't impose our standards on their Wikipedia. That's the unfortunate reality. Regards. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 20:34, 2 ноември 2025 (CET) ::Hi @[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] Thankyou for your message 🙏 [[User:Nurhanademi|Nurhanademi]] <small>([[User talk:Nurhanademi|разговор]])</small> 21:41, 2 ноември 2025 (CET) == Talk page lock == Hello! I am a fellow colleague from the sh.wikipedia and as you might have seen, my talk page has been vandalised by our dear Ljubče, whom you probably know as one of Wikipedia's most persistent vandals. And while I do not contribute here, I would kindly ask you to lock both my user page and my talk page indefinitely, so as to stop Ljubče from vandalising it any further. If you have any additional questions, please ping me and I will reply here. Also, sorry for writing in English, I can read Macedonian, but I cannot speak it! :D [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 16:59, 10 ноември 2025 (CET) :@[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]]: If you're online, could you, perhaps, help with this? I cannot write on your talk page so I am pinging you here. [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 17:06, 10 ноември 2025 (CET) ::@[[Корисник:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] {{done}} --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 17:11, 10 ноември 2025 (CET) :::Thank youuu! :))) [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 17:11, 10 ноември 2025 (CET) == Принц или кнез, монархот на Монако? == Бојан, кога од принц го направивме кнез монархот на Монако? Србите и Русите го нарекуваат кнез, инаку по сите други човекот е принц или монарх, па така и кај нас, затоа што има многу титули: тој е и маркиз, и војвода, и барон, и сир. Ова не беше грешка, па да го смениш без дискусија. Измените треба да се вратат назад. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:17, 17 ноември 2025 (CET) :Во англискиот (и некои други јазици) се користи еден ист поим за кнез и за принц, што се две различни работи. Кај нас принц е исклучиво син на монарх, а кнез е владетелска титула на вид монарх. Сите кнезови од нашите простори на англиски и тие други јазици се нарекуваат принцови. Некои примери: [[:en:Grand Principality of Moscow|Grand Principality of Moscow]] = Големо Московско Кнежевство, [[:en:Principality of Bulgaria|Principality of Bulgaria]] = Кнежевство Бугарија. Монако и Лихтенштајн се современи примери за кнежевства. Германскиот не ја прави збрката што ја прави англискиот, па така државата се нарекува ''Fürstentum Liechtenstein'' (на германски Fürst = кнез, a Prinz = принц), наспроти англиското име ''Principality of Liechtenstein''. Нашите по медиуми кога пишувале принц на или од Монако тоа го правеле од чиста немарност или незнаење. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:24, 17 ноември 2025 (CET) ::Принц како збор е сосема соодветно за овој владетел од Монако, дека е монархија државата негова, и тој е монарх, а за кнез речникот вели дека е феудална наследна титула, не постојат феуди денес, историски термин е тоа. Другите значења за кнез според речникот се: член на царско семејство, а овој не е тоа, и титула добиена според заслуги, ни тоа не е, наследна титула има човекот, не му е според посебни заслуги. Не знам каде на друго место да провериме? - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:51, 17 ноември 2025 (CET) :::Сега проверив на француски, затоа што на Монако службен јазик е францускиот, принц се нарекува титулата на владетелот. Значи, тие самите си го нарекуваат принц владетелот свој. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:57, 17 ноември 2025 (CET) :::Тоа е на француски — еден од јазиците што не прави разлика (романските јазици плус англискиот по норманското освојување). Таа смисла на prince исто така е феудална титула која останала обичајно до денес. Во средновековието на тие јазици исто се нарекува principalities или слично исто како денешните. Истото е. Едноставно некои јазици прават разлика, а некои не. Кај нас разликата отсекогаш постоела. А кнез може и да биде монархиска титула во уставна монархија, ако монархијата е кнежевство. Лихтенштајн е уставна монархија. Кое и да е денешното устројство на државата, тој пак ќе биде кнез, оти од дамнешни времиња влече титулата. Ете, тие јазици нашите кнежевства и германските си ги нарекуваат principalities, а ние и Германците си ги нарекуваме по наше. Тоа не значи дека тие треба сега да почнат да користат словенски или германски термин за нив. Кога сме кај извори, еве ти [http://drmj.eu/search/%D0%BA%D0%BD%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%B2%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE извор од речник]. --[[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:02, 17 ноември 2025 (CET) Кнежество, во ред, ама за титулата и на француски и на германски е принц, иако е кнежество, сепак не е кнез. Може да дискутираме дека не постои во нивниот јазик збор за кнез, ама постои за кнежество (?) но еве и на некои словенски јазици титулата му е принц. Исто така, Грејс Кели со бракот станала принцеза. Не знам зошто ние треба да ја менуваме титулата. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:09, 17 ноември 2025 (CET) == Самороден / природен ?== Исто така сметам дека не смее да се отстранува зборот природен и да се менува со самороден. Не познавам еден единствен човек што го користи тој збор за природните метали, на пример, и да ги нарекува самородени метали. Како енциклопедија не треба да бришеме зборови кои се во употреба и да ги менуваме со нови зборови туку така. Оваа измена воопшто не е на место. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:09, 17 ноември 2025 (CET) :Самороден метал е единствениот што го знам за оваа работа, и како таков сум го учел. Покрај тоа, не станува збор за начинот на кој е добиен металот (дали е по природен или вештачки пат), сите метали се извадени од природата. Туку дека е сам по себе чест, а не дел од мешавини кои треба да се рафинираат. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:14, 17 ноември 2025 (CET) ::Ете има дополнително значење, и според тоа не е замена за зборот „природен“ туку има дополнително значење на „чист“. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 13:15, 17 ноември 2025 (CET) == Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" == Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you. The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session. The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''. If you have any questions, please contact me. --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 14:45, 19 ноември 2025 (CET) (on behalf of the CEE Hub) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 --> == Предлошка == Можеш ли да направиш измени на предлошка Soccerway, бидејки сега не работи? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 22:40, 27 ноември 2025 (CET) :Сега треба да е средено. Види дали сè е во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 07:40, 28 ноември 2025 (CET) ::Уште не е средено, еве [[Василије Костов]]. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 08:12, 28 ноември 2025 (CET) :::А како е сега? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:28, 28 ноември 2025 (CET) :::: Сега е подобро, треба да упатува на страницата од Костов на soccerway. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 09:09, 28 ноември 2025 (CET) :::::Ако упатувањето работи во некои статии, а не во други, тогаш проблемот не е со самата предлошка, туку со тоа како е напишана во дадената статија (дали е исправен начинот). Тоа треба да се проверува од случај до случај (водејќи се според тоа како е на англиската вики). [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:11, 28 ноември 2025 (CET) :::::: Здраво - во статијата Узем се дадени имињата на делови од ова село. Меѓутоа, кога погледнав во „Mapa cz“ најдов сосема различни имиња на тие делови. - Ве молам, што е точно? Ви благодарам за вашиот одговор. Со почит. [[User:JaKoRa|JaKoRa]] <small>([[User talk:JaKoRa|разговор]])</small> 13:07, 28 ноември 2025 (CET) :::::::Здраво. Колку што можам да видам, во статијата се спомнати само де маала — Витановци и Манѓелици На картата го нема Манѓелици бидејќи е премногу централно. Сите други имиња што се спомнати во статијата се месности, кои во многу случаи се микротопоними кои не мора да имаат куќи и не се сметаат за делови од селото во таа смисла. На [https://www.openstreetmap.org/?mlat=42.221017&mlon=22.427716&zoom=11#map=15/42.22356/22.43597 оваа карта] треба да се прикажани маалата, иако и таму не сум сигурен дали се сите точни. Затоа, ќе биде потребно да се додадат маалата од посочената карта во статијата. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 18:37, 28 ноември 2025 (CET) == Прашање кое бара дискретност == Добар ден. Дали постои начин да се контактира со вас преку е-маил. Имам прашање кое бара дискретност и не би сакал да го елаборирам тука. Благодарам. [[User:Poliscimk|Poliscimk]] <small>([[User talk:Poliscimk|разговор]])</small> 21:41, 20 декември 2025 (CET) :Да, има. Пишете [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BF%D0%B5%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%BD%D0%B0:%D0%9F%D0%B8%D1%88%D0%B8_%D0%B5-%D0%BF%D0%BE%D1%88%D1%82%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D1%82/Bjankuloski06 на овој бразец]. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:06, 20 декември 2025 (CET) == Уредувачки денови и викенди 2026 == Добар ден, започна предизвикот [[Википедија:Уредувачки денови 2026|уредувачки денови]] и [[Википедија:Уредувачки викенди 2026|викенди]] за 2026 година. Ве поканувам да се приклучите на предизвикот, со тоа што од оваа година наградите ќе бидат на месечно ниво каде што треба да се исполнат следните услови: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките денови и/или викенди во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии '''од тековниот месец'''. Ако имате какви било прашања слободно обратете ми се на мојата разговорна страница! Пријатен ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 12:08, 5 јануари 2026 (CET) == Мета-дијалектика == Почитуван Бојан, Среќен Бадникот! Ако не Ти е проблем провери ја страницата (и одобри) за [[Мета-дијалектика]]. Поздрав, И.Ј. [[User:Нео-Марксист|Нео-Марксист]] <small>([[User talk:Нео-Марксист|разговор]])</small> 18:34, 6 јануари 2026 (CET) :Здраво, Игор. Одобрено. Се извинувам на задоцнувањето. Бев во Кина и таму не ми се отвораше Википедија. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:50, 8 јануари 2026 (CET) ::Благодарам Бојан! Среќна Нова 2026. Година![[User:Нео-Марксист|Нео-Марксист]] <small>([[User talk:Нео-Марксист|разговор]])</small> 02:51, 15 јануари 2026 (CET) :::::Почитуван Бојан, се извинувам за Твоето време. Но, морам да Ти обрнам внимание дека Вашиот нов корисник ја избојадиса оваа страница ([[Мета-дијалектика]] ), и уште повеке проверената страница за [[Дијалектика]] со низа жолти шаблони. Ова лично не ми прави проблем, но сепак ми се чини дека се работи за некој субјективен чин. Се надевам дека сум во грешка. Со особена почит, [[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 02:13, 24 јануари 2026 (CET) :Здраво. Еден од администраторите ќе ја провери статијата и ќе се погрижи да биде по стандард. Ако има проблем и понатаму, уредникот ќе биде повикан да направи поправки. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:44, 24 јануари 2026 (CET) ::Благодарам Бојан [[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 11:47, 24 јануари 2026 (CET) :Еве ја дополнив со секундарната референца од весникот Нова Македонија, денешен број. Се надевам дека сега задоволува критеријумите за „Викификација". Види :[https://novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/megju-se-i-nishto-filozofska-teorija-shto-go-objasnuva-postoenjeto/].[[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 11:24, 26 јануари 2026 (CET) ::::Мета-дијалектика постои. Види просто пребарување на bing [https://www.bing.com/search?q=meta+-+dialectical+method&qs=SC&pq=meta-+dialectic&sk=SC1&sc=11-15&cvid=BB16E35668AF4272BFB61E0ABA86DF2C&FORM=QBRE&sp=2&ghc=1&lq=0].[[Специјална:Придонеси/&#126;2026-92605-4|&#126;2026-92605-4]] ([[Разговор со корисник:&#126;2026-92605-4|разговор]]) 23:30, 10 февруари 2026 (CET) :::::Тие толку разбираат, никогаш не училе за "Дијалектика", а камоли за "Мета-дијалектика". За жал.[[User:Вики.Мета|Вики.Мета]] <small>([[User talk:Вики.Мета|разговор]])</small> 00:29, 11 февруари 2026 (CET) :: Што се однесува до пребарувањето на Google го најдов терминот, повезан и со авторот на Мета-дијалектика - Google Search: [https://www.google.com/search?q=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0-%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0&sca_esv=9a26454b369da4f9&ei=qvsfapW7Ltnlxc8P-Ku9gAw&biw=1167&bih=550&ved=0ahUKEwiVuImv6OqUAxXZcvEDHfhVD8AQ4dUDCBA&uact=5&oq=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0-%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0&gs_lp=Egxnd3Mtd2l6LXNlcnAiH9Cc0LXRgtCwLdC00LjRmNCw0LvQtdC60YLQuNC60LAyBhAAGB4YCjIFEAAY7wUyCBAAGIAEGKIEMgUQABjvBTIFEAAY7wUyBRAAGO8FSIVcUIMRWOZXcAJ4AJABA5gBbKABpBWqAQQyNi41uAEDyAEA-AEBmAIToALpDKgCBsICBxAAGB4YsAPCAggQABjvBRiwA8ICCxAAGIAEGKIEGLADwgIEEAAYHsICFxAAGIAEGIoFGJECGOcGGOoCGLQC2AEBwgIFEAAYgATCAgUQLhiABMICBxAAGIAEGBPCAgkQABiABBgTGArCAgYQABgeGBPCAggQABgeGBMYCsICBhAAGB4YDZgDA_EFjr1DthkfSZuIBgGQBgW6BgQIARgHkgcEMTMuNqAHjcMBsgcEMTEuNrgH4QzCBwgwLjEuMTcuMcgHXYAIAQ&sclient=gws-wiz-serp]. == Злоупотреба на администраторските овластувања == Еден или повеќе администратори на оваа Вики блокираа страница за разговор за стр. „Мета-дијалектика" со цел брзо да биде избришана. Овој термин[[Мета-дијалектика]] е широко применуван во поновата филозофија! Нема никакви основи за бришење, а особено не за брзо бришење, ова е очигледно. Потпаѓа под филозофска терминологија.[[User:Вики.Мета|Вики.Мета]] <small>([[User talk:Вики.Мета|разговор]])</small> 00:22, 11 февруари 2026 (CET) :Здраво. Не станува збор за злоупотреба, туку за нечија одлука. Го повикувам колегата @[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]] да образложи. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 06:04, 11 февруари 2026 (CET) ::@[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] Многу е едноставно, статијата не личеше на ништо со извори од само еден автор. Ако е така како што се кажува дека е широко применуван термин, зашто не постои објаснувања/извори при простор пребарување на Гугл. Исто така, оваа страница не е избришана само од мене, туку од многу други Википедии. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 13:02, 11 февруари 2026 (CET) :::Како и да е истата статија помина на Бугарската Вики, а слично и на Белоруската Википедија! Голем поздрав![[User:Инает|Инает]] <small>([[User talk:Инает|разговор]])</small> 02:17, 20 февруари 2026 (CET) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; color: #000; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2025 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2025 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2025_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2026]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Look forwards to collaborating in the year ahead. Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 08:42, 14 февруари 2026 (CET) </div> (Оваа порака беше испратена на [[:Корисник:Bjankuloski06]], а тука се јавува заради пренасочување.) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Doc James@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2025&oldid=30070084 --> == Корејска транскрипција == Здраво, Бојан. Сакам да те прашам како ќе се транскрибира Lee Jun-young на македонски, поточно „Young“? Според [[Македонска транскрипција на корејскиот јазик|македонската транскрипција]], нема МФА за „ou“. Дали ќе биде Јанг или Јонг? Се колебам за Ли Џун Јонг. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 15:02, 21 февруари 2026 (CET) :Ќе биде Јонг, и го имаме во графата за ''yeo''. Не е секогаш лесно да се одреди од прв поглед, бидејќи наместа англиската транскрипција отстапува од официјалната преработена романизација, и од тоа што би се очекувало според МФА. Слогот 영 е сочинет од составниците ㅇ + ㅕ + ㅇ. Првата е нема, втората е самогласката ''јо'', третата е согласката ''нг''. ㅕ се предава со „јо“ на македонски, бидејќи о е најблизок македонски глас за ʌ по МФА. Во корејскиот најпаметно е да се гледа од изворното писмо, и потоа да се консултира нашата транскрипција. Јас би ја задржал употребата на тирето и малата буква, па така би било „Ли Џун-јонг“, бидејќи ''Џун-јонг'' е едно презиме, а не две презимиња, или средно име и презиме. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:38, 21 февруари 2026 (CET) ::Благодарам. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 19:13, 22 февруари 2026 (CET) == Translation request == Hello, Bjankuloski06. Can you translate and upload the article about the dormant supervolcano [[:en:Campi Flegrei]] in Macedonian Wikipedia? Yours sincerely, [[User:Kurcke|Kurcke]] <small>([[User talk:Kurcke|разговор]])</small> 08:02, 11 март 2026 (CET) :Hello, Bjankuloski06. :I withdraw the request, because the article has been created. :Yours sincerely, [[User:Kurcke|Kurcke]] <small>([[User talk:Kurcke|разговор]])</small> 23:33, 13 март 2026 (CET) == Предлог == Здраво, Бојан. Сакам да предложам нешто за кога отвораме нова тема или едноставно дебатираме на страниците за разговор. Наместо автоматски да се додава само нашето име и врската до разговорната страница, дали може пред името автоматски да се додаваат и две цртички „--“? Ова би дало подобар стилистички изглед и појасно би го одвоило потписот од самиот текст. Пример како би изгледало тоа автоматски: --Andrew012p (разговор) 19:41, 29 март 2026 (CEST). Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 19:44, 29 март 2026 (CEST) :И јас сум се прашувал уште одамна, ама, за жал, тоа е длабоко кодирано во википедискиот систем, и со тоа, неменливо. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:22, 30 март 2026 (CEST) == Предлошка == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ги провериш овие предлошки за аниме и манга што се користат во статијата „[[Beck (манга)|Beck]]“? Во визуелниот уредник кога ќе стиснам „Уреди“ на предлошката, заглавува на „Вчитувам“ и не се отвораат полињата. Само работат кога уредувам во изворен код. Не сум ги менувал предлошките одамна, претпоставувам е некој поширок проблем со Википедија или со нивните TemplateData? Ќе може ли да се реши? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 13:48, 10 април 2026 (CEST) :Таа предлошка не може да се уредува нагледно бидејќи впрочем е потпредлошка (во кодот ќе забележиш „Infobox animanga/Header“. Иста е и на англиската. Очигледно таквиот уредник е предвиден само за предлошки (ни јас не сум знаел). Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:50, 10 април 2026 (CEST) == Општини во Бугарија == Здраво Бојан, имам намера да создадам страници за општините во Бугарија. Го уредив постоечкиот запис за [[Бургас (општина)|Општина Бургас]] и создадов нов за [[Општина Ајтос]]. Би можел ли да погледнеш дали се во ред текстот и инфокутијата, бидејќи планирам да ги користам како шаблон за сите останати? Благодарам! [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 15:19, 16 април 2026 (CEST) :Здраво Пламен. Во смисла на форматирање, мене ми изгледа добра. Би препорачал селата да имаат врски (макар и црвени), како поттик за други уредници. Исто така, секоја општина би требало да има предлошка (шаблон) долу со селата кои се во неа. Ако решиш да правиш предлошки, послужи се со примерот на [[Предлошка:Општина Кочериново]]. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:57, 16 април 2026 (CEST) ::Благодарам, поздрав! [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 08:53, 17 април 2026 (CEST) :::Здраво Бојан, сите статии што ги создавам во моментов ги правам според еден шаблон. Не случајно, пред да започнам, ти покажав една статија и благодарен сум ти за насоките што ми ги даде. Корисникот Gurther прави искрено чудни (нелогични) редакции. На пример, погледни ја статијата за селото [[Граматиково]]. Зошто овој корисник ги отстранува параметрите | native_name = Граматиково и | native_name_lang = bg од шаблонот? Зошто го брише делот ({{Langx|bg|Граматиково}}), кога тоа е според сите енциклопедиски стандарди? Исто така, зошто го коригира делот „дел од општината [[Мало Трново (општина)|Мало Трново]]“ во „дел од [[општина Мало Трново]]“? :::Не гледам дека прекршувам некакви стандарди, но досадно е некој постојано да оди по вашите стапки и да ги преправа статиите спо вакви потези. Истиот корисник ме обвинува за „контрапродуктивност“ и, цитирам повторно, вели дека „Вашите последни уредувања наликуваат на вандализам“, со што никако не можам да се согласам. Сепак, јас совесно придонесувам за македонската Википедија и не прифаќам такви обвинувања. Те молам за поддршка. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 12:55, 20 април 2026 (CEST) ::::Го повикувам @[[Корисник:Gurther|Gurther]] да се изјасни по ова. Не гледам никаков проблем со сето тоа што погоре ми го пренесе Пламен. Наша енциклопедиска практика е да стојат називите на други јазици, дури и кога се идентични на нашиот. Исто така, граматичкиот состав „е дел од општината Мало Трново“ е исправен и непробмелатичен (да, можна е нечленувана варијанта „е дел од Општина Мало Трново“, но тогаш ќе мора биде со големо О). Според пренесеното од Пламен, јас не гледам контрапродуктивност или вандализам. Gurther, имаш ли нешто да додадеш или образложиш? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:03, 20 април 2026 (CEST) :::::[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] и [[Корисник:Пакко|Пакко]], нема смисла да стои втор јазик ако е ист со првиот јазик. Како пример во Англиската Википедија, не содржи германско име за [[en:Berlin|Берлин]], [[en:Brandenburg|Бранденбург]] или нема француско за [[en:Paris|Paris]]. Урединкот Пакко се обидол да го додаде псевдоисторискиот назив „''Преображенско''“ за Илинден, поради тоа го обележав како вандализам. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 13:32, 20 април 2026 (CEST) ::::::Практиката за идентичните имиња е таква, и Пламен има право да ја користи. Ако сметаш дека ова треба да се смени, треба да отвориме јавна дискусија каде ќе се изјаснуваат разни членови на заедницата, па дури тогаш да утврдиме дали оттогаш ќе биде правилно или не. ::::::@[[Корисник:Пакко|Пакко]] Во врска со името на востанието, кај нас (на нашето вики и во македонскиот јазик воопшто, секогаш и без исклучок се користи само називот Илинденско востание, без „прежбраженско“. Тоа е врежано во камен и нема отстапки. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:37, 20 април 2026 (CEST) :::::::Мене сеедно ми е. Претходно сум остранил бугарски називи бидејќи биле исти за други села и градови во Бугарија. Немав пожалби или проблеми со Пакко за називите претходно, не знам што е разликата овој пат. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 13:49, 20 април 2026 (CEST) ::::::::Gurther, твојата изјава дека си немал поплаки или проблеми претходно е дрска лага. Во јули 2023 година беше блокиран на еден месец од администраторот Kiril Simeonovski токму поради "масовен систематски вандализам" и систематско бришење на придавката "бугарски" од статиите. Целата дискусија и одлуката за твојот блок може да се видат тука: [[Разговор со корисник:Kiril Simeonovski/Архива 27#Моля за помощ]]. ::::::::Очигледно е дека не си ја научил лекцијата и се обидуваш да ја измамиш заедницата и администраторот Б. Јанкулоски со невистини. Со твоето признание дека и сега отстрануваш податоци само затоа што ти изгледале "исти", потврдуваш дека продолжуваш со старите навики за деструктивно уредување. Изразот "мене сеедно ми е" не поминува во проект како Википедија, каде што постојат јасни стандарди. Очекувам администраторите да го земат предвид ова твое рецидивистичко однесување и обидот за измама во оваа дискусија. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 14:45, 20 април 2026 (CEST) :::::::::[[Корисник:Пакко|Пакко]], Википедија не е место за бесмислени обвини. Мислев за поплаки поврзани со твоите новосоздадени страници за општини во Бугарија. Вашиот однос спрема мена не е прифатлив. Истакнав дека „сеедно ми е“ бидејќи нејќев да отворам дискусија во селската чешма за нешто толку непотребно и бесмислено. Вие сте урединкот кој се обидува да вметне „додатоци“ како „прежбраженско“ кои се целосно неприфатливи и псевдоисторија. Ако сакаш да употребиш langx тогаш можеш слободно, но ако продолжете со вакви лични навредни тогаш ќе треба да превземам мерки. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 16:10, 20 април 2026 (CEST) ::::::::::[[Корисник:Bjankuloski06|Бојан]], сакам само да истакнам дека цитирањето на јавни архиви за претходните „рецидиви“ на корисникот Gurther и моето инсистирање на почитување на стандардите на Википедија не претставуваат „лична навреда“, туку транспарентност. Не прифаќам закани за „мерки“ само затоа што на некој не му се допаѓаат фактите. Со ова ја завршувам мојата дискусија и оставам администраторот да пресуди врз основа на виденото. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 16:29, 20 април 2026 (CEST) == Преместување страници == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ги преместиш овие предлошки од „Оригинален текст“ во „Изворен текст“? Пробав за [[Предлошка:Оригинален текст/styles.css]] ама ми покажа „бидејќи насловот „Предлошка:Изворен текст/styles.css“ е забранет за создавање. Се совпаѓа со следнава ставка на списокот на недозволени наслови: (?!(User|Wikipedia)( talk)?:|Talk:)\P{L}*[^\p{Latin}\P{L}].*\p{Latin}.* <moveonly> # Latin + non-Latin“. Ова се сите предлошки за преместување: [[Предлошка:Оригинален текст/styles.css]] и [[Предлошка:Оригинален текст/doc]]. Благодарам! Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 16:38, 18 април 2026 (CEST) :Направено. Се надевам сега ќе биде во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:09, 19 април 2026 (CEST) ::Благодарам! Сега убаво работи [[Предлошка:Изворен текст|предлошката]] и може да се користи од сите уредници! Пример како изгледа: „[[Бекрумс]]“, „[[Хирохито]]“, „[[Стимпанк]]“, „[[Фенерџија]]“ итн. Прилагодена е според руската предлошка. Единствено нешто што може да се промени (но не е голем проблем) е променливата „Извор“ кај „[[Предлошка:Крај на цитат]]“ ([[Предлошка:Крај на цитат/styles.css]]). Во статии многу е блиску до сивиот дел на „Изворен текст“ и препорачливо е малку да се спушти подолу. Како пример, можеш да видиш кај „[[Хирохито]]“. Пробав да поправам, најверојатно доаѓа од негативната маргина кај CSS-то на „Изворен текст“. Слободно поправи ако знаеш како. :) Исто така, копчето [прикажи] може да се стави (но и не мора) веднаш до изворниот јазик (на пример (англ.) ), но имав потешкотии со тоа. Поздрав! --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:36, 19 април 2026 (CEST) :::Одлична работа. Копчето прикажи малку е над текстот, ама претпоставувам така е направено. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 05:55, 19 април 2026 (CEST) ::::Копчето во суштина треба да биде внатре во делот ,,Изворен текст" веднаш до (англ.) ама ми бегаше најдесно и морав да го ставам горе. И вака не е лошо, ќе пробам некогаш да го решам и тоа. [[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 17:21, 19 април 2026 (CEST) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 22:06, 28 април 2026 (CEST) </div> <!-- Пораката ја испрати Корисник:Keegan (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 --> == Животописни податоци? == Јас Бојан ќе те замолам ако си го правел ова преименување во инфокутиите, да го вратиш или ако знаеш како се менува кажи ми да менувам јас. Не може да стои животописни податоци. Само што забележав дека некој го сменил од биографски податоци. Таков израз „животописни податоци“ не се користи. Имаше голема реакција и за „животопис“ наместо „биографија“, и беше консензусот да се употребуваат двата изрази, кој како сака, но да не се менува со алатката за да го немаме зборот биографија кој е македонски, дури и повеќе од хрватскиот израз животопис, само затоа што некому му се допаднало повеќе така. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:02, 30 април 2026 (CEST) :Не сум ги менувал јас, ама сега е исправено. Пронајдов само во една инфокутија и заменив. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:07, 30 април 2026 (CEST) ::Фала и извини штом не си бил ти, а тебе ти пишав. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:15, 30 април 2026 (CEST) == Своеволијата на Gurther == Бојан, те молам повторно за помош. Корисникот Gurther повторно ги отстранува моите уредувања без никаква причина. Овој пат тоа се случува во статијата за [[Карлос Насар]]. Овој провокатор ја трга Категоријата: Луѓе од Червен Брјаг, а ја ставил Категоријата: Француски спортисти. Карлос Насар НЕ Е француски спортист. Карлос Насар нема француско државјанство. Роден е во Париз и таму поминал само 7 месеци како бебе. Со оглед на овие факти, не разбирам зошто корисникот ги поништува моите уредувања без никаква аргументација во резимеата. Не сакам да водам уреднички војни. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 19:13, 30 април 2026 (CEST) :Сменив, па видиме дали пак ќе биде изменето. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:56, 30 април 2026 (CEST) ::Бојан, ти благодарам за брзата реакција и за тоа што го потврди фактот дека Карлос Насар не е француски спортист. Јас ги доуредив останатите делови што корисникот Gurther ги беше избришал – ја вратив категоријата за Червен Брјаг и го тргнав името на француски, бидејќи нема смисла да стои ако тој нема француско државјанство. Се надевам дека статијата сега ќе остане во оваа фактички точна форма. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 09:10, 1 мај 2026 (CEST) :[[Корисник:Пакко|Пакко]], не сфаќам што е поентата со категоријата „луѓе од Червен Брјаг“ кога личноста не е од Червен Брјаг, туку од Париз. Наместо да отвориме правилна дискусија кон темата вие се жалите кон администратори дека ти ги отстранувам придонесите „без никаква причина“. Згрешив со категоријата дека бил француски спортист бидејќи не сум целосно образовен за темата/личноста. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 10:44, 1 мај 2026 (CEST) == Модул:Infobox == Здраво, Бојан. Забележав проблем со инфокутиите на некои статии, на пример кај „[[Големо Кнежевство Литванија]]“, каде што текстот останува во еден ред и инфокутијата се шири хоризонтално. Мислам дека проблемот е во [[MediaWiki:Common.css]], бидејќи .nowrap не се override-ира внатре во .infobox. Дали би можел/а на крајот од МедијаВики:Common.css да го додадеш следниов CSS? /* Fix wide infoboxes with nowrap content */ .infobox td, .infobox th { white-space: normal !important; overflow-wrap: anywhere; word-break: break-word; } .infobox .nowrap { white-space: normal !important; } Ова треба да спречи инфокутиите да се растегнуваат поради долг текст или nowrap содржина. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 12:26, 8 мај 2026 (CEST) :[https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8:Common.css&oldid=5552167 Го ставив кодот], ама немаше ефект. Го повратив уредувањето на самиот модул Infobox и тоа ја оправи работата. Макар што, тоа мое уредување е неопходно за работа на предлошките од понов тип, па ќе испробувам да видам како да го вметнам новиот код без да ги прави овие проблеми. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:33, 8 мај 2026 (CEST) ::Дали направи ?action=purge на страницата. Или пробај да ја копираш целосно MediaWiki:Common.css од англиската верзија. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 12:58, 8 мај 2026 (CEST) :::Да, ги пробав сите варијанти и не бива. Како што реков, ќе видам дали можам да направам нешто трето за да проработи и сменетиот код. Во спротивно модулот ќе мора да стои по старо. Секогаш вака ни прават од англиската — без најава и без никакви упатства за прилагодување. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:25, 8 мај 2026 (CEST) == Македонски == Hello. I'm looking for Macedonian translation of descriptions of a few items for Wikidata. Would you help? [[User:Eurohunter|Eurohunter]] <small>([[User talk:Eurohunter|разговор]])</small> 00:53, 17 мај 2026 (CEST) :Certainly! Just list the items. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:55, 17 мај 2026 (CEST) == Прашање == Почитуван, што е проблем со оваа страница [[Игор Јанев]] ? [[User:Алфа БК|Алфа БК]] <small>([[User talk:Алфа БК|разговор]])</small> 01:48, 20 мај 2026 (CEST) :Не знам. Мене ми изгледа во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 03:24, 20 мај 2026 (CEST) == Преместување == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ја преместиш статијата во [[Mакедонска алпинистичка хималајска експедиција „Еверест '89“ (МАХЕ Еверест '89)|Mакедонска алпинистичка хималајска експедиција „Еверест '89“]]? Мене не ми дозволува бидејќи има латинични букви кај „Mакедонска“. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 18:24, 21 мај 2026 (CEST) :Преместено на [[Македонска алпинистичка хималајска експедиција „Еверест ’89“]] (а [[МАХЕ „Еверест ’89“]] како пренасочување). [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:47, 21 мај 2026 (CEST) == Терминот мета-дијалектика == Што се однесува до терминот [[Мета-дијалектика]] го најдов и на Wikidata [https://www.wikidata.org/wiki/Q137660270].[[User:Алфа БК|Алфа БК]] <small>([[User talk:Алфа БК|разговор]])</small> 12:23, 3 јуни 2026 (CEST) == Предлог: полузаштита == Здраво. Би сакал да ти предложам статијата за Гоце Делчев да биде отклучена во форма на полузаштита, односно достапна за уредување само од проверени корисници. Сакам да ја уредувам, а веќе подолг период е заклучена. Поздрав. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 13:25, 6 јуни 2026 (CEST) :Најдобро е ова барање да се постави на Селската чешма бидејќи не би сакал сам да одлучувам. Проблемот е тоа што неволјите што ги имавме беа и од корисници со доволно придонеси за да бидат потврдени (иако поредовни на друга Википедија). Треба ова да се разгледа заеднички. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:31, 6 јуни 2026 (CEST) == Лигос == Здраво Бојан, сакам да те прашам зошто ја имаш избришано статијата [[Лигос]]? Барем јас не гледам некоја причина за нејзино брзо бришење. Поздрав — [[User:SpectralWiz|SpectralWiz]] <small>([[User talk:SpectralWiz|разговор]])</small> 16:06, 7 јуни 2026 (CEST) :Ја вратив. Ммора да било некаква грешка. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:23, 7 јуни 2026 (CEST) == Гласање за избрана статија == Добар ден, доколку можете ве молам гласајте во [[Википедија:Кандидати за избрана статија/Александар Мартулков|мојата номинација на Александар Мартулков за избрана статија]]. Ви благодарам, поздрав. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 19:36, 12 јуни 2026 (CEST) :Добар ден [[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]], гласањето за Александар Мартулков завршило вчера. Како можам правилно да ја архивирам номинацијата и да ја прикажам на главната страница? Забележав дека има статии за номинации од 2025, 2024, 2023 итн. но нема за 2026? Ви благодарам, поздрав. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 14:31, 20 јуни 2026 (CEST) 0sfp49rn6rb022b58blqfvll85u6z1h 0 7851 5579440 5551234 2026-06-21T08:00:18Z Marcyporęba 134239 Проширена статијата со податоци за научната и наставната дејност, дополнети извори и награди. 5579440 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за писател | name = Димитар Пандев | image = Димитар_Пандев.jpg | imagesize = | alt = | caption = Пандев во 2018 година | pseudonym = | birthname = | birth_date = {{роден на и возраст|df=yes|1958|5|17}} | birth_place = [[Охрид]], [[НР Македонија]], [[ФНРЈ]] | occupation = [[филолог]], [[лингвист]], [[книжевен критичар]], [[професор]] | nationality = [[Македонија|Македонец]] | ethnicity = [[Македонец|Македонец]] | education = Филолошки факултет, [[Универзитет „Св. Кирил и Методиј“|Универзитет „Кирил и Методиј“]] | alma_mater = | period = | genre = | subject = македонски јазик, општа лингвистика, историја на македонскиот писмен јазик, македонска книжевност | movement = лингвистика, македонска книжевност | notableworks = | spouse = | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = | signature = | website = | portaldisp = }} '''Димитар Пандев''' (роден на [[17 мај]] [[1958]] година во [[Охрид]]) — [[Македонија|македонски]] филолог, лингвист, книжевен критичар, писател и универзитетски професор. Завршил Филолошки факултет во [[Скопје]]. Магистрирал на тема „''[[Тиквешки зборник|Тиквешкиот зборник]] - лингвистичка анализа''“, а докторирал на темата „''Лесновскиот паренезис од 1353 - лингвистичка анализа''“. Работел како професор на Филолошкиот факултет во Скопје. Тој станал член на [[ДПМ]] во [[1987]] година.<ref>Македонски писатели, Друштво на писатели на Македонија, Скопје, 2004, стр. 192.</ref> Пандев е редовен професор на [[Филолошки факултет „Блаже Конески“|Филолошкиот факултет „Блаже Конески“]] при [[Универзитет „Св. Кирил и Методиј“]]. На додипломските студии предава предмети од областа на општата лингвистика, прегледот на лингвистиката и историјата на македонскиот писмен јазик, а на постдипломските студии современи лингвистички теории.<ref>[https://flf.ukim.mk/katedri-stud-grupi/mak-jazik/%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80-%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B2/ „д-р Димитар Пандев“]. Филолошки факултет „Блаже Конески“, УКИМ. Посетено на 21 јуни 2026.</ref> Според биографски податоци објавени по повод наградата „Живко Чинго“, работел и како лектор и професор по македонски јазик на повеќе универзитети во странство, меѓу кои во Москва, Будимпешта, Краков и Ниш.<ref name="velgosti">[https://velgosti.com/vesti/2010-08-12-06-44-16/ „Димитар Пандев добитник на наградата ‘Живко Чинго’“]. Velgosti.com. 12 август 2010. Посетено на 21 јуни 2026.</ref> == Книжевно творештво == * Согледби (есеи и критики, 1981) * Карписко евангелие (монографија, 1995, соавторство) * Македонски јазик за средно образование (учебник, 1997) * Меѓу црквата и чаршијата (2015) * ''Пропатување низ приказните'' (роман, 2009)<ref>[https://www.slobodnaevropa.mk/a/2261501.html „Промоција на романот на Пандев во Куманово“]. Радио Слободна Европа. 28 декември 2010. Посетено на 21 јуни 2026.</ref> * ''Времето на Конески'' (критичко-есеистичка книга, 2021)<ref name="vremeto">[https://flf.ukim.mk/%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0-%D0%BD%D0%B0-%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%B0%D1%82%D0%B0-%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE-%D0%BD%D0%B0-%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B5/ „Промоција на книгата ‘Времето на Конески’ од проф. д-р Димитар Пандев“]. Филолошки факултет „Блаже Конески“. 6 април 2022. Посетено на 21 јуни 2026.</ref> === Табела 1. Преглед на најзначајните дела === * година жанр име на делото * 1981 есеи Согледби * 1995 монографија Карписко евангелие * 1996 роман Средновековни романи и раскази * 1997 учебник Македонски јазик за средно образование * 1999 анализа Тиквешки зборник == Критики == * Прличев како филолог (Литературен збор стр. 39-45, 1992) * Македонскиот јазик од Илинден (1903) до АСНОМ (1944). итн == Научна и наставна дејност == Научниот интерес на Пандев опфаќа теми од македонската јазична историја, општата лингвистика, македонската писмена традиција, книжевната критика и културната историја. Во неговите трудови посебно место имаат старите македонски ракописни споменици, развојот на македонскиот литературен јазик, делото на [[Блаже Конески]] и пошироките македонистички прашања. Покрај научната работа, Пандев е автор на прозни дела, критичко-есеистички книги, книжевни студии, антологии и учебници. Во претставувањето на книгата ''Времето на Конески'' е наведен како автор на дела од областа на лингвистиката и филозофијата, прозни остварувања, критички книги, антологии и научни студии.<ref name="vremeto" /> == Награди == Добитник е на наградите: * „Млад борец“ * „Гоце Делчев“ * 2009 - [[Награда „Стале Попов“|„Стале Попов“]] за „''Пропатување низ приказните''“<ref>{{наведени вести|url=https://makfax.com.mk/kultura/217057/|title=ДПМ ги додели наградите „Ацо Шопов“ и „Стале Попов“|publisher=Макфакс|access-date=6 мај 2020}}{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * 2010 - „Живко Чинго“ за расказот „Тагата, ах, тагата“<ref>[https://www.ohridnews.com/dimitar-pandev-e-avtorot-na-raskazot-dobitnik-na-nagradata-zhivko-chingo/ „Димитар Пандев е авторот на расказот — добитник на наградата ‘Живко Чинго’“]. OhridNews. 10 август 2010. Посетено на 21 јуни 2026.</ref> * 2021 - „Димитар Митрев“ на ДПМ за книгата ''Времето на Конески''<ref name="vremeto" /> ==Наводи== {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://flf.ukim.mk/katedri-stud-grupi/mak-jazik/%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80-%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B2/ Димитар Пандев] на страницата на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ {{DEFAULTSORT:Пандев, Димитар}} [[Категорија:Родени во 1958 година]] [[Категорија:Луѓе од Охрид]] [[Категорија:Македонски филолози]] [[Категорија:Македонски романописци]] [[Категорија:Македонски учебникари]] [[Категорија:Македонски есеисти]] [[Категорија:Македонски книжевни критичари]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски филолози]] [[Категорија:Југословенски писатели]] [[Категорија:Југословенски книжевни критичари]] [[Категорија:Членови на ДПМ]] [[Категорија:Добитници на наградата „Стале Попов“]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] [[Категорија:Добитници на наградата „Млад борец“]] [[Категорија:Апсолвенти на универзитетот „Св. Кирил и Методиј“]] 51r0ilfzv7l0p88xj0qjwum9h4v63un 5579441 5579440 2026-06-21T08:02:09Z Marcyporęba 134239 Средени и поправени категориите. 5579441 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за писател | name = Димитар Пандев | image = Димитар_Пандев.jpg | imagesize = | alt = | caption = Пандев во 2018 година | pseudonym = | birthname = | birth_date = {{роден на и возраст|df=yes|1958|5|17}} | birth_place = [[Охрид]], [[НР Македонија]], [[ФНРЈ]] | occupation = [[филолог]], [[лингвист]], [[книжевен критичар]], [[професор]] | nationality = [[Македонија|Македонец]] | ethnicity = [[Македонец|Македонец]] | education = Филолошки факултет, [[Универзитет „Св. Кирил и Методиј“|Универзитет „Кирил и Методиј“]] | alma_mater = | period = | genre = | subject = македонски јазик, општа лингвистика, историја на македонскиот писмен јазик, македонска книжевност | movement = лингвистика, македонска книжевност | notableworks = | spouse = | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = | signature = | website = | portaldisp = }} '''Димитар Пандев''' (роден на [[17 мај]] [[1958]] година во [[Охрид]]) — [[Македонија|македонски]] филолог, лингвист, книжевен критичар, писател и универзитетски професор. Завршил Филолошки факултет во [[Скопје]]. Магистрирал на тема „''[[Тиквешки зборник|Тиквешкиот зборник]] - лингвистичка анализа''“, а докторирал на темата „''Лесновскиот паренезис од 1353 - лингвистичка анализа''“. Работел како професор на Филолошкиот факултет во Скопје. Тој станал член на [[ДПМ]] во [[1987]] година.<ref>Македонски писатели, Друштво на писатели на Македонија, Скопје, 2004, стр. 192.</ref> Пандев е редовен професор на [[Филолошки факултет „Блаже Конески“|Филолошкиот факултет „Блаже Конески“]] при [[Универзитет „Св. Кирил и Методиј“]]. На додипломските студии предава предмети од областа на општата лингвистика, прегледот на лингвистиката и историјата на македонскиот писмен јазик, а на постдипломските студии современи лингвистички теории.<ref>[https://flf.ukim.mk/katedri-stud-grupi/mak-jazik/%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80-%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B2/ „д-р Димитар Пандев“]. Филолошки факултет „Блаже Конески“, УКИМ. Посетено на 21 јуни 2026.</ref> Според биографски податоци објавени по повод наградата „Живко Чинго“, работел и како лектор и професор по македонски јазик на повеќе универзитети во странство, меѓу кои во Москва, Будимпешта, Краков и Ниш.<ref name="velgosti">[https://velgosti.com/vesti/2010-08-12-06-44-16/ „Димитар Пандев добитник на наградата ‘Живко Чинго’“]. Velgosti.com. 12 август 2010. Посетено на 21 јуни 2026.</ref> == Книжевно творештво == * Согледби (есеи и критики, 1981) * Карписко евангелие (монографија, 1995, соавторство) * Македонски јазик за средно образование (учебник, 1997) * Меѓу црквата и чаршијата (2015) * ''Пропатување низ приказните'' (роман, 2009)<ref>[https://www.slobodnaevropa.mk/a/2261501.html „Промоција на романот на Пандев во Куманово“]. Радио Слободна Европа. 28 декември 2010. Посетено на 21 јуни 2026.</ref> * ''Времето на Конески'' (критичко-есеистичка книга, 2021)<ref name="vremeto">[https://flf.ukim.mk/%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0-%D0%BD%D0%B0-%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%B0%D1%82%D0%B0-%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE-%D0%BD%D0%B0-%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B5/ „Промоција на книгата ‘Времето на Конески’ од проф. д-р Димитар Пандев“]. Филолошки факултет „Блаже Конески“. 6 април 2022. Посетено на 21 јуни 2026.</ref> === Табела 1. Преглед на најзначајните дела === * година жанр име на делото * 1981 есеи Согледби * 1995 монографија Карписко евангелие * 1996 роман Средновековни романи и раскази * 1997 учебник Македонски јазик за средно образование * 1999 анализа Тиквешки зборник == Критики == * Прличев како филолог (Литературен збор стр. 39-45, 1992) * Македонскиот јазик од Илинден (1903) до АСНОМ (1944). итн == Научна и наставна дејност == Научниот интерес на Пандев опфаќа теми од македонската јазична историја, општата лингвистика, македонската писмена традиција, книжевната критика и културната историја. Во неговите трудови посебно место имаат старите македонски ракописни споменици, развојот на македонскиот литературен јазик, делото на [[Блаже Конески]] и пошироките македонистички прашања. Покрај научната работа, Пандев е автор на прозни дела, критичко-есеистички книги, книжевни студии, антологии и учебници. Во претставувањето на книгата ''Времето на Конески'' е наведен како автор на дела од областа на лингвистиката и филозофијата, прозни остварувања, критички книги, антологии и научни студии.<ref name="vremeto" /> == Награди == Добитник е на наградите: * „Млад борец“ * „Гоце Делчев“ * 2009 - [[Награда „Стале Попов“|„Стале Попов“]] за „''Пропатување низ приказните''“<ref>{{наведени вести|url=https://makfax.com.mk/kultura/217057/|title=ДПМ ги додели наградите „Ацо Шопов“ и „Стале Попов“|publisher=Макфакс|access-date=6 мај 2020}}{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * 2010 - „Живко Чинго“ за расказот „Тагата, ах, тагата“<ref>[https://www.ohridnews.com/dimitar-pandev-e-avtorot-na-raskazot-dobitnik-na-nagradata-zhivko-chingo/ „Димитар Пандев е авторот на расказот — добитник на наградата ‘Живко Чинго’“]. OhridNews. 10 август 2010. Посетено на 21 јуни 2026.</ref> * 2021 - „Димитар Митрев“ на ДПМ за книгата ''Времето на Конески''<ref name="vremeto" /> ==Наводи== {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://flf.ukim.mk/katedri-stud-grupi/mak-jazik/%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80-%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B2/ Димитар Пандев] на страницата на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ {{DEFAULTSORT:Пандев, Димитар}} [[Категорија:Родени во 1958 година]] [[Категорија:Луѓе од Охрид]] [[Категорија:Македонски филолози]] [[Категорија:Македонски романописци]] [[Категорија:Македонски учебникари]] [[Категорија:Македонски есеисти]] [[Категорија:Македонски книжевни критичари]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Југословенски писатели]] [[Категорија:Членови на ДПМ]] [[Категорија:Добитници на наградата „Стале Попов“]] [[Категорија:Добитници на наградата „Гоце Делчев“]] [[Категорија:Апсолвенти на универзитетот „Св. Кирил и Методиј“]] hvs9uv5yak9vj416v3omdzzgt9bz8lk 0 10565 5579327 5313699 2026-06-20T12:06:20Z Forbidden History 89259 /* Личности */ 5579327 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | име = Грчиште | слика = Викиекспедиција Бојмија 116.jpg | големина на слика = 300п | опис = Панорамски поглед на селото (фотографирано од селото [[Смоквица]]) | регион = {{грб|Вардарски Регион}} | општина = {{општинскигрб|Општина Валандово}} | област = [[Бојмија]] | население = 176 | година = 2002 | поштенски број = 2460 | повикувачки број = 034 | надморска височина = 70 | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=15 | lat_sec=24 | lon_dir=E | lon_deg=22 | lon_min=29 | lon_sec=54 | слава = | мрежно место = | карта = Грчиште во Општина Валандово.svg }} '''Грчиште''' — село во [[Општина Валандово]], во областа [[Бојмија]], во околината на градот [[Валандово]]. == Потекло на името == Во минатото селото се нарекувало Гркиште, познато по грчкиот [[ан]] во кој преноќувале трговците кои поминувале на релацијата [[Солун]]-[[Белград]]. Кога дошле [[Бугари]]те го преимениле во Грчиште. == Географија и местоположба == Селото се наоѓа во областа [[Бојмија]], во крајниот јужен дел на територијата на [[Општина Валандово]], од левата страна на реката [[Вардар]], чиј атар се допира со територијата на [[Општина Гевгелија]]. Од градот [[Валандово]] селото е оддалечено 11 километри.<ref name="енциклопедија">{{наведена книга|last=Панов|first=Митко|title=Енциклопедија на селата во Република Македонија|url= https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf|accessdate=22 јули 2017|year=1998|publisher=Патрија|location=Скопје|language=македонски|page=89}}</ref> Селото е рамничарско, сместено на надморска височина од 70 метри.<ref name="енциклопедија" /> Атарот зафаќа површина од 15,6&nbsp;км². На него обработливото земјиште зазема површина од 389,8 [[хектар]]и, на шумите отпаѓаат 510,4 хектари, а на пасиштата 404,3 хектари.<ref name="енциклопедија" /> == Историја == [[Податотека:Grčište, panorama od 1931.jpg|мини|300п|десно|Панорама на селото во 1931 година]] Во {{римски|19}} век, Грчиште било македонско село во рамките на Тиквешката каза на [[Отоманско Царство|Отоманското Царство]]. == Стопанство == Селото, во основа, има мешовита земјоделска функција.<ref name="енциклопедија" /> == Население == {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom |1948|424 |1953|419 |1961|416 |1971|423 |1981|356 |1991|304 |1994|286 |2002|255 |2021|176 }} Според податоците на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) од [[1900]] година, во селото Грчиште имало 500 жители, сите [[Македонци]].<ref>[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_36.htm Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 164.]</ref> По податоците на секретарот на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]], [[Димитар Мишев]] („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во [[1905]] година во Грчиште имало 680 жители.<ref>D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, р. 100-101.</ref> Грчиште е средно село по големина, но со намалување на бројот на жителите. Во 1961 година селото броело 416 жители, а во 1994 година бројот се намалил на 286 жители македонско население.<ref name="енциклопедија" /> Според пописот од 2002 година, во селото Грчиште имало 255 жители, сите [[Македонци]].<ref name="попис">{{нмс|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија|date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=22 јули 2017}}</ref> Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 176 жители, од кои 171 [[Македонци|Македонец]], 3 [[Македонски Срби|Срби]] и 2 лица без податоци.<ref>{{Попис2021белешка}}</ref> {{Пописи|500|680|424|419|416|423|356|304|286|255|176}} == Општествени установи == [[Податотека:Викиекспедиција Бојмија 208.jpg|мини|300п|десно|Подрачното основно училиште во селото]] * [[ПУ „Јане Сандански“ - Грчиште|Основно училиште „Јане Сандански“]], подрачно основно училиште во состав на [[ОУ „Страшо Пинџур“ - Јосифово]]<ref name="основно">{{наведена мрежна страница|url=http://www.valandovo.gov.mk/index.php/osm-home|title=Образование|publisher=[[Општина Валандово]]|accessdate=22 јули 2017|location=македонски}}{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Самоуправа и политика == [[Податотека:Викиекспедиција Бојмија 203.jpg|мини|300п|десно|Главната селска црква „Св. Архангел Михаил“]] Селото влегува во рамките на [[Општина Валандово]], една од малкуте општини кои не биле изменети со новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото било во рамките на некогашната Општина Валандово. Во периодот 1950-1952, селото било дел од некогашната општина Марвинци, во која влегувале селата Балинци, Брајковци, Грчиште и Марвинци. Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Валандовска градска општина, во која покрај селото Грчиште се наоѓале градот Валандово и селата Балинци, Брајковци, Марвинци, Пирава, Раброво и Честово. Во периодот 1955-1965, селото се наоѓало во некогашната општина Валандово. Во периодот 1965-1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата Општина Валандово. === Избирачко место === Во селото постои избирачкото место бр. 295 според [[Државна изборна комисија на Македонија|Државната изборна комисија]], сместени во просториите на основното училиште.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|title=Описи на ИМ|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20230817210325/https://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|archive-date=2023-08-17|dead-url=|accessdate=29 декември 2019|url-status=dead}}</ref> На [[Македонски претседателски избори (2019)|претседателските избори во 2019 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 169 гласачи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|title=Претседателски избори 2019|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229144944/https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|archive-date=2019-12-29|dead-url=|accessdate=29 декември 2019|url-status=dead}}</ref> == Културни и природни знаменитости == ;Археолошки наоѓалишта<ref>[[Димче Коцо|Коцо, Димче]] (1996). „Археолошка карта на Република Македонија“. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069</ref> * [[Глос (Грчиште)|Глос]] — населба и некропола од железно време. ;Цркви<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}</ref> * [[Црква „Св. Архангел Михаил“ - Грчиште|Црква „Св. Архангел Михаил“]] — главна селска црква изградена во {{римски|19}} век; и * [[Црква „Св. Петар и Павле“ - Грчиште|Црква „Св. Петар и Павле“]] — манастирска црква. <!--== Редовни настани ==--> == Личности == ;Родени во Грчиште * [[Христо Андонов]] (1887-1928) — гевгелиски и дојрански војвода * [[Михаил Сионидис]] (1870-1935) — андартски капетан, деец на грчката вооружена пропаганда * [[Илинка Каракамишева]] (1924-) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] <!--== Култура и спорт == == Иселеништво ==--> == Галерија == <gallery mode="packed" heights="100px"> Податотека:Викиекспедиција Бојмија 205.jpg|Разрушена куќа во селото Податотека:Викиекспедиција Бојмија 206.jpg|Стара куќа во селото Податотека:Викиекспедиција Бојмија 209.jpg|Подрачното основно училиште Податотека:Викиекспедиција до Бојмија 101.jpg|Поглед на селото Податотека:Викиекспедиција до Бојмија 240.jpg|Куќи во селото </gallery> == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Grčište}} {{Општина Валандово}} [[Категорија:Грчиште| ]] [[Категорија:Села во Македонија]] [[Категорија:Валандовски села]] [[Категорија:Села во Општина Валандово]] 2z7tbl54gr27pnuatx1mamt31apnqx4 0 10653 5579333 5484906 2026-06-20T12:11:24Z Forbidden History 89259 /* Личности */ 5579333 wikitext text/x-wiki {{другиместа3|Конско (појаснување)}} {{Инфокутија за село во Република Македонија | име = Конско | слика = Konjsko, Gevgelija, 1931.jpg | големина на слика = 300п | опис = Конско во 1931 г. | регион = {{грб|Вардарски Регион}} | општина = {{општинскигрб|Општина Гевгелија}} | област = [[Меглен|Влахомеглен]] | население = 11 | година = 2021 | поштенски број = 1480 | повикувачки број = 034 | надморска височина = 789 | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=11 | lat_sec=9 | lon_dir=E | lon_deg=22 | lon_min=19 | lon_sec=35 | слава = | мрежно место = | карта = Конско во Општина Гевгелија.svg }} '''Конско''' — село во [[Општина Гевгелија]], во областа [[Влахомеглен]], недалеку од градот [[Гевгелија]]. == Географија и местоположба == [[Податотека:Викиекспедиција Бојмија 038.jpg|мини|300п|лево|Селска чешма во близина на црквата „Св. Димитриј“ во Конско]] Населбата се наоѓа во областа [[Меглен|Влахомеглен]], во западниот дел на територијата на [[Општина Гевгелија]]. Селото е сместено под југоисточната падина на планината [[Кожуф]].<ref name="енциклопедија">{{наведена книга|last=Панов|first=Митко|title=Енциклопедија на селата во Република Македонија|url= https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf|accessdate=26 мај 2017 |year=1998|publisher=Патрија|location=Скопје|page=156}}</ref> Селото е планинско, сместено на надморска височина од 600 метри.<ref name="енциклопедија" /> == Историја == Селото било тешко оштетено при [[Валандовски земјотрес (1931)|Валандовскиот земјотрес]] во 1931 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.porta3.mk/razurnuvachkiot-zemjotres-vo-valandovo-od-1931-godina/|title=Разурнувачкиот земјотрес во Валандово од 1931 година|last=Порта3|date=2017-12-21|work=Порта3 - градежништво, архитектура и екологија|accessdate=2021-10-08}}</ref> Вкупно 12 жители на оваа населба се заведени како жртви во [[Втора светска војна|Втората светска војна]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.muzejgenocida.rs/images/ZrtvePub/Mak.pdf|title=Попис на жртвите од војната 1941-1945, СР Македонија.}}</ref> == Стопанство == Атарот зафаќа површина од 66,3&nbsp;км².<ref name="енциклопедија" /> Селото има полјоделска функција.<ref name="енциклопедија" /> == Население == {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom |1948|111 |1953|72 |1961|19 |1971|4 |1981|2 |1991|1 |1994|0 |2002|4 |2021|11 }} Според податоците на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) од [[1900]] година, во селото Конско имало 560 жители, сите [[Власи]].<ref>[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_36.htm Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 152.]</ref> По податоците на секретарот на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]], [[Димитар Мишев]] („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во [[1905]] година во Конско имало 640 жители.<ref>D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, р. 194-195.</ref> Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото имало 500 [[Македонци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_40_40-41_VODENA_(EDESSA)_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> Селото било наполно раселено во 1994 година, а во 1991 година броело само еден жител.<ref name="енциклопедија" /> Според пописот од 2002 година, во селото Конско имало 4 жители, сите [[Македонци]].<ref name="попис">{{нмс|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија|date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=26 мај 2017}}</ref> Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 11 жители, од кои 10 [[Македонци]] и 1 лице без податоци.<ref>{{Попис2021белешка}}</ref> {{Пописи|560|640|111|72|19|4|2|1|0|4|11}} <!--=== Родови === === Иселеништво === == Општествени установи ==--> == Самоуправа и политика == Во {{римски|19}} век, Конско било [[христијани|христијанско]] влашко село во рамките на Гевгелиската каза на [[Отоманско Царство|Отоманското Царство]]. Селото влегува во рамките на [[Општина Гевгелија]], која била променета со новата територијална поделба на Македонија во 2004 година, при што кон нејзе била придодадена поранешната [[Општина Миравци]]. Во периодот од 1996-2004 година, селото било во рамките на некогашната Општина Гевгелија. Во периодот 1950-1952, селото било во рамките на некогашната општина Горничет, во која влегувале селата Горничет, Конско, Моин и Ума. Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Гевгелиска градска општина, во која покрај селото Конско се наоѓале градот Гевгелија и селата Горничет, Конско, Моин, Мрзенци и Ума. Во периодот 1955-1965, селото се наоѓало во некогашната општина Гевгелија. Во периодот 1965-1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата Општина Гевгелија. === Избирачко место === Селото е опфатено во избирачкото место бр. 0354 според [[Државна изборна комисија на Македонија|Државната изборна комисија]], сместени во просториите на младински дом на селото [[Ново Конско]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|title=Описи на ИМ|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20230817210325/https://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|archive-date=2023-08-17|dead-url=|accessdate=6 ноември 2019|url-status=dead}}</ref> На [[Македонски претседателски избори (2019)|претседателските избори во 2019 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 111 гласачи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|title=Претседателски избори 2019|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229144944/https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|archive-date=2019-12-29|dead-url=|accessdate=6 ноември 2019|url-status=dead}}</ref> == Културни и природни знаменитости == ;Цркви<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7}}</ref> * [[Црква „Св. Димитриј“ - Конско|Црква „Св. Димитриј”]] — главна селска црква ;Реки<ref>{{РекиМак|страница=37}}</ref> * [[Конска Река]] — десна притока на [[Вардар]] :Езера * [[Конско Езеро]] — вештачко езеро во изградба <!--== Редовни настани ==--> == Личности == '''Личности родени во Конско:''' * [[Никола Димитров Алчинов]] — македонски револуционер од [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref>{{Наведена книга|title=|first=|publisher=|others=Јасмина Дамјановска; Ленина Жила; Филип Петровски (2016). Илинденски сведоштва том I, дел I. Скопје: Државен архив на Република Македонија.|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref> * [[Георге Илков Камчев]] — македонски револуционер од [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref>{{Наведена книга|title=|first=|publisher=|others=Јасмина Дамјановска, Ленина Жила и Филип Петровски (2016). Илинденски сведоштва. том II, дел II. Скопје: Државен архив на Република Македонија.|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref> * [[Трајко Аврамов Михов]] — македонски револуционер од [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref>{{Наведена книга|title=|first=|publisher=|others=Јасмина Дамјановска, Ленина Жила и Филип Петровски (2017). Илинденски сведоштва. том III, дел I. Скопје: Државен архив на Република Македонија.|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref> * [[Мена Алчинова]] — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] * [[Марика Алчинова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Драга Божинова (Конско)|Драга Божинова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Доца Георгиева]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Јордана Георгиева]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Димитар Георгиев]] — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] * [[Султана Георгиева]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Марика Дејкова|Марика Маџарова Дејкова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Јованка Дучкова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Митра Јованова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Василка Каракамчева]] — учесник во НОВ на Македонија <!--== Култура и спорт ==--> == Галерија == <gallery mode=packed heights=160px> Податотека:Викиекспедиција до Бојмија 43.jpg|Споменик од НОБ Податотека:Викиекспедиција до Бојмија 44.jpg|Чешма во селото </gallery> == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Konsko}} {{Општина Гевгелија}} [[Категорија:Конско| ]] [[Категорија:Села во Македонија]] [[Категорија:Гевгелиски села]] [[Категорија:Села во Општина Гевгелија]] auoycggotif1ykcxfwpjsyk9t2o2yeh 0 10786 5579483 5576812 2026-06-21T10:06:07Z Forbidden History 89259 /* Борци во НОБ */ 5579483 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | слика= | име=Мешеиштa | регион= | општина={{општинскигрб|Општина Дебрца}} | население=599 | поштенски број=6342 | повикувачки број=046 | надморска височина=752 | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=14 | lat_sec=18 | lon_dir=E | lon_deg=20 | lon_min=46 | lon_sec=36 | слава= [[Петровден]] | мрежно место= | карта= Мешеишта во Општина Дебарца.svg }} '''Мешеишта''' — село во [[Општина Дебрца]]. Селото се наоѓа на петнаесеттина километри оддалеченост од [[Охрид]] и [[Струга]]. Во периодот 1996 - 2004 година, Мешеишта било главно населено место на поранешната [[Општина Мешеишта|истоимена општина]], која била споена со Општина Дебрца. [[File:Coat of arms of Mešeišta Municipality.png|thumb|right|200px|Грб на поранешната [[Општина Мешеишта]].]] == Географија и местоположба == Атарот на селото Мешеишта е сместен во просторот на Охридско-Струшката котлина. Селото претставува административен дел на Општината Дебрца (според новата територијална поделба), иако тоа не припаѓа на географската област [[Дебрца]]. Се простира во подножјето на огранците на [[Плакенска Планина]], која заедно со огранците на планината [[Караорман]] го одделува од областа Дебрца. Вкупната површина на селото изнесува 2.437,1&nbsp;ха. Селото се наоѓа на надморска височина од 752 м. и во негова непосредна близина се наоѓаат висовите Орлово Гнездо (1126 м.), Стојанец (1130 м.) и Корита (1271 м.). Рамничарскиот дел на атарот му припаѓа на просторот Велјо Поле. Гранично административни простори на мешеишкиот атар се атарите на селата [[Волино]], [[Требеништа]] и [[Ливоишта]] од јужната страна, [[Сирула]] од источната страна, [[Злести]] и [[Ботун]] од северната страна, и [[Климештани]], [[Корошишта]] и [[Ливада]] од западната страна. === Сообраќајни врски === Сообраќајните врски се поволни имајќи го предвид фактот што селото се протега на регионалниот пат што ги поврзува Охрид и Струга, и, преку [[Кичево]] и [[Скопје]], со меѓународниот пат кон останатиот дел од светот. === Релјеф === Котлинскиот простор на Мешеишта е ограден со планински страни и висови. Самата надморска височина (752 м.) покажува дека се наоѓа во планински простор кој претставува јужна огранка на [[Шар Планина|Шарскиот]] планински систем. Тоа значи дека се работи за младо копно. Настанокот се врзува за олиго-[[миоцен]]ски движења познати како [[Алпи|Алпска]] орогенеза, а му припаѓаат на јужното Алпско орогено стебло. Оклоните планини се издигнати од синклиналната [[Тетида]]. Така издигнатите простори подлегнале на процесот на [[раседнување]]. Долж таквите раседи се спушта и Охридската котлина во која е сместен атарот на селото Мешеишта. Раседните линии во котлината се простираат по источната страна од [[Љубаништа]] кон [[Косел]], по западната страна е Струшко-Старовскиот расед и низ централниот дел е Копарничко-Наумовскиот расед. Во непосредна близина на источната раседна линија, која се простира средоземно, се наоѓа оваа населба, со што зазема положба на изразена сеизмичност. Тоа не е одделно од сеизмичноста на Охридската котлина која што е и денес активна, но микролокацијата на Мешеишта зборува за нужност од водење сметка за овој геотектонски елемент. По спуштањето, басенот влегол во езерска фаза во која постоеле два залива на неогеното езеро. Наслагите на езерските седименти во овие заливи се од [[плиоцен]]ска старост, а постојат и [[плеистоцен]]ски седименти. Просторот на Мешеишта бил дел на езерскиот залив, односно езерото го покривало овој простор во плиоцен и плеистоцен. По исполнувањето со вода настанал стадиум на интензивна ерозија на брановите. Абразивните подови и тераси, се забележани на различни висoчини од 720 до 1080 м. кб., што зборува дека овој простор бил под влијание на овие егзотени процеси. Од флувно-денудационите појави треба да се истакнат планините. Тие настанале со таложење на наносниот материјал од преминот на планина во котлина. Вакви појави се присутни на четири места во непосредна близина на Мешеишта. Скорешната ерозија, во облик на урвини и буици, во голема мера е санирана [[1960]]-тите години, преку пошумување на голите планински простори со црн [[бор (дрво)|бор]], така што тие не се појави од континуелен карактер на овој простор. == Историја == Мешеишта се одликува со богата историја. Најстарото археолошко наоѓалиште во околината на селото е месноста ''Св. Илија'', каде што се пронајдени остатоци од постарото железно време (XII-XI п.н.е.). На ова место се наоѓа мала, еднокорабна манастирска црква, која е посветена на [[св. пророк Илија]]. Според некои сознанија, старото име на Мешеишта било ''Дабово''. Иако не постојат посебни истражувања за потеклото на денешното име на селото, најверојатно тоа е изведено од турскиот збор за даб - „меше“, што оди во прилог на претпоставката за старото име. Инаку, името на селото за првпат се сретнува во турскиот попис на Охридската каза од [[1582]] год., и тоа како ''Мешевиште''.<ref>''Охрид и охридско низ историјата'' (книга втора), Институт за национална историја-Скопје, Скопје, 1985, стр. 28-30.</ref> За време на турското ропство, Мешеишта ја делело судбината на останатите македонски села. На пример, забележано е дека во летото [[1902]] год., во селото влегла разбојничката чета (од 400 души) на Билјал Баланца, која го опљачкало селото, убивајќи неколку селани.<ref>''Охрид и охридско низ историјата'' (книга втора), стр. 157.</ref> Жителите на Мешеишта активно учествувале во подготовките на [[Илинденско востание|Илинденското востание]], под водството на војводата [[Никола П. Русински]], кој уште во [[1901]] год. го користел во селото како база за организирање на револуционерната активност во струшкиот крај. Притоа, забележано е дека учителот Гурко Савинов бил секретар на комитетот во Мешеишта.<ref>''Охрид и охридско низ историјата'' (книга втора), стр. 197-198.</ref> За време на [[Прва светска војна|Првата светска војна]], Мешеишта било окупирано од бугарската војска. Жителите на Мешеишта, исто така, учествувале во [[Народно-ослоботителна војна|Народно-ослоботилната војна]], при што селото било ослободено на [[29 август]] [[1944]] год.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.oudebrca.com/wp-content/uploads/2011/02/Vesnik-Slavej10.pdf |title=„Мешеишта“, ''Славеј'', училиштен весник на ОУ „Дебрца“ с. Белчишта-Охрид, бр. 10, 2008, стр. 2. |accessdate=2011-07-03 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305095826/http://www.oudebrca.com/wp-content/uploads/2011/02/Vesnik-Slavej10.pdf |url-status=dead }}</ref> == Стопанство == Уште во дамнешни времиња, Мешеишта имало големо стопанско значење за охридскиот крај. Така, во турските документи е запишано дека уште во [[1491]] год., во селото имало 6 воденици во посед на вакуфите.<ref>''Охрид и охридско низ историјата'' (книга втора), стр. 94.</ref> Исто така, во турскиот попис од 1582&nbsp;г. е забележано дека селото било најголем производител на ‘рж во Охридската каза, со род од 1000 товари (150 тони). Исто така, во селото имало 312 свињи, со што тоа било на второ место во Охридската каза.<ref>''Охрид и охридско низ историјата'' (книга втора), стр. 82-90.</ref> Денес, најзастапени стопански гранки во Мешеишта се: [[земјоделство]]то (пченица, грав, пченка, пиперки, домати итн.), [[лозарство]]то и [[овоштарство]]то (јаболка, круши, сливи итн.). Во селото работи приватното претпријатие Мелница и пекарница „Илинче“, кое е основано во [[1990]] год. и денес покрива околу 40% од пазарот во охридско-струшкиот регион.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.ilince.com.mk/index.html |title=Мелница и пекарница Илинче |accessdate=2011-06-29 |archive-date=2010-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100510223517/http://www.ilince.com.mk/index.html |url-status=dead }}</ref> == Население == {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom |1948|1464 |1953|1595 |1961|1675 |1971|1586 |1981|1453 |1991|1269 |1994|904 |2002|779 |2021|599 }} Според податоците од турскиот попис на Охридската каза од 1582&nbsp;г., Мешеишта имало 56 христијански семејства, 3 самци, т.е. 283 христијански жители и 12 муслимански семејства и 1 самец, т.е 61 муслиман, односно вкупно 344 жители. Со тоа, Мешеишта било едно од поголемите села т.е. тоа било седмо по големина во целата Охридска нахија (која ги вклучувала и струшките села).<ref>''Охрид и охридско низ историјата'' (книга втора), стр. 28-30.</ref> Подоцна, во извештајот што австрискиот вице-конзул Крал го испратил во [[Виена]] во [[1898]] год. се вели дека Мешеишта имало 914 жители, сите Македонци, со што тоа било второ по големина село во охридско.<ref>''Охрид и охридско низ историјата'' (книга втора), стр. 161-162.</ref> Притоа, во овој попис се споменати и конкретни жители од селото: Така, во него е забележано дека 9 христијански баштини (имоти) преминале во турски раце, и тоа баштината на Неделко преминала во Дервиш Солак, а потоа кај спахијата Хусеин; баштината на Ѓорѓо преминала кај Дервиш Хусеин, а потоа кај спахијата Хусеин; баштината на Радослав кај спахијата Кучи; баштината на Пејо кај јаничарот Хизир, апотоа кај јаничарот Сулејман; баштината на Петко прво преминала кај Михаил Величко, а потоа кај јаничарот Мустафа; баштината на Димитри преминала прво кај јаничарот Сејди, а потоа кај Синан гуламшахи (царски слуга), додека Добре, син на Петко, приграбил две баштини од селото.<ref>''Охрид и охридско низ историјата'' (книга втора), стр. 42-46.</ref> Според податоците на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) од [[1900]] година, во Мешеишта имало 900 жители, сите [[Македонци]].<ref name=":1">[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_39.htm Кънчов, Васил. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, стр. 253.]</ref> По податоците на секретарот на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]], [[Димитар Мишев]] („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во [[1905]] година во Мешеишта имало 1.040 жители, [[Македонци]] под врховенството на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]].<ref name=":2">[http://anemi.lib.uoc.gr/php/pdf_pager.php?filename=/var/www/tkl-portal-neo//metadata/6/9/5/attached-metadata-5d3c137498cf87397083652dec9dfdac_1242889374/154547_w.pdf&lang=en&pageno=1&pagestart=1&width=1031&height=728&maxpage=141 Brancoff, D.M. La Macédoine et sa Population Chrétienne. Avec deux cartes ethnographiques, Paris, 1905, pp. 164-165.]</ref> На Етнографската карта на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]] од 1901 г. ''Мемеишча'' е претставено како чисто македонско село во Охридската каза на Битолскиот санџак со 119 куќи.<ref>{{Битолски Вилает|30}}</ref> Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото имало 1.250 [[Македонци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_38_38-41_ELBASAN_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> Според пописот на населението на Македонија од [[2002]] година, селото има 779 жители. Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 599 жители, од кои 570 [[Македонци]], 1 [[Македонски Срби|Србин]] и 28 лица без податоци.<ref>{{Попис2021белешка}}</ref> {{Пописи|900|1.040|1.464|1.595|1.675|1.586|1.453|1.269|904|779|599}} === Родови === Мешеишта е македонско село {{Collapsible section | framestyle = <!-- CSS styling applied to section --> | titlealign = left | titlestyle = <!-- CSS styling applied to title --> | title = Истражување во 1948 година | content = Според истражувањата на [[Бранислав Русиќ]] од крајот на 1940-тите, родови во селото биле: * '''Староседелци:''' ''Кулуковци (3 к.), Ѓоревци (6 к.), Дујмаковци или Димовци (1 к.), Карамешиновци (4 к.), Тупанчевци (9 к.), Аврамовци (7 к.), Колчевци (2 к.), Трајчевци (1 к.), Чорбевци (3 к.), Целаковци (7 к.), Поповци (2 к.), Бајмаковци (3 к.), Калановци (9 к.), Поповци или Ристовци (2 к.), Стојановци (2 к.), Упевци (2 к.), Шајковци (2 к.), Пискуловци (2 к.), Глигоровци (1 к.), Буневци (2 к.), Ѓоршовци (1 к.), Мартиновци (1 к.), Перовци (2 к.), Шулевци (1 к.), Караѓулевци (1 к.), Нечковци (2 к.), Калевци (3 к.), Торомановци (2 к.), Бујаровци (11 к.), Тололевци (3 к.), Трпчевци (1 к.), Костевци (3 к.), Анѓелковци (1 к.), Војдановци (7 к.), Тутуревци (8 к.), Крцовци (8 к.), Србиновци (1 к.), Балтовци (5 к.), Мицковци (5 к.), Ковачевци (10 к.), Вичаровци (3 к.), Полкаповци (3 к.), Гашовци (8 к.), Мацковци (2 к.), Стрезовци (13 к.), Јончевци (10 к.), Николовци со Нечковци (10 к.), Алексијовци (5 к.), Бушиновци (5 к.), Лошковци (2 к.), Стојовци (3 к.), Тодоровци (4 к.), Ецковци (1 к.), Кузмановци (2 к.), Секуловци (1 к.) и Мазенковци (1 к.).'' * '''Доселеници:''' ''Санџаковци (1 к.)'' доселени се од [[Струга]].<ref name=":3">{{Наведена книга|title=Струшко Поле-Мешеишта|last=Русиќ|first=Бранислав|publisher=Архивски фонд на МАНУ АЕ 88/1|others=|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref> | note = <!-- set to "omit", "off", "exclude", etc to omit "View by" note, otherwise delete or leave unused --> }} {{Collapsible section | framestyle = <!-- CSS styling applied to section --> | titlealign = left | titlestyle = <!-- CSS styling applied to title --> | title = Истражување во 1979 година | content = Според истражувањата на Јован Трифуноски во 1977 година, родови во селото се * '''Доселеници:''' ''Цељаковци (24 к.), Крцовци (25 к.) и Тупанчевци (8 к.)'' потекнуваат од тројца браќа. Цељак, Крцко и Тупанче. Доселени се од [[дебарско]]то село [[Голем Папрадник|Папрадник]]. Во родот ''Цељаковци'' се знае следното родословие: Анѓеле (жив на 54&nbsp;г. во 1977 година) Стојан-Ненад-?-Цељак, кој се доселил во селото околу 1840та година; ''Калановци (28 к.)'' доселени се од некое село [[Каланово]] кај [[Елбасан]] во [[Албанија]]; ''Аврамовци (12 к.)'' доселени се од селото [[Љубаништа]] крај [[Охридско Езеро|Охридското Езеро]]; ''Николовци (25 к.)'' доселени се од некогашното село [[Брезница Мешеишта|Брезница]], во мешеишкиот атар, на планина; ''Ѓурчевци (9 к.) и Алексиовци (8 к.)'' деленици се од претходниот род; ''Јончевци (22 к.)'' доселени се од пустото село Копрница. Лежело во планинскиот дел на Мешеишта. Го знаат следното родословие: Крстан (жив на 70&nbsp;г. во 1977 година) Јаќим-Крстан-Јонче, кој се доселил. Тоа било околу 1850 година. * '''Со непознато потекло:''' ''Ѓушиновци (12 к.), Ќулуковци (4 к.), Карамешковци (6 к.), Стрезовци (22 к.), Јончевци (22 к.), Бујаровци (12 к.), Радичовци (9 к.), Гашовци (5 к.), Крстевци (2 к.), Тутуревци (15 к.), Нечковци (5 к.), Вичоровци (5 к.), Полкаповци (5 к.), Шулевци (2 к.), Пискуловци (1 к.) и Поповци (7 к.)'' | note = <!-- set to "omit", "off", "exclude", etc to omit "View by" note, otherwise delete or leave unused --> }} {{Collapsible section | framestyle = <!-- CSS styling applied to section --> | titlealign = left | titlestyle = <!-- CSS styling applied to title --> | title = Истражување кон крајот на 1980-тите | content = Според истражувањата правени крајот на 1980-тите, родови во селото се * '''Староседелци:''' ''Бајмаковци, Вичоровци, Гашовци, Колчевци (Трајчевци), Костевци.'' * '''Доселеници и непознто потекло:''' ''Аврамовци'', не се знае точно нивното потекло. Некои претпоставуваат дека се доселени од [[Црна Гора]]. Постои погрешнo искажување дека се доселени од селото [[Љубаништа]], но тоа се должи на тоа што жената на некој дамнешен предок била од селото [[Љубаништа]], и поради тоа што жители од овој род работеле кај [[Свети Наум (манастир)|манастирот Св. Наум]]; ''Алексиовци'', од исто потекло со нив се и ''Торомановци и Мацковци''. Доселени се од сега раселеното село [[Мацково Црвена Вода|Мацково]] кај [[Црвена Вода (Охридско)|Црвена Вода]]; ''Бујаровци'', не се знае ништо за нивното потекло; ''Бушиновци'', доселени се од селото [[Волино]]; ''Војдановци (Пискуловци)'', доселени се од селото [[Селци]] кај [[Струга]]. До почетокот на XIX век тие имале куќи на местото Дулеј Куќи; Глигуровци, доселени се од селото [[Нерези (Струшко)|Нерези]] во [[Дримкол|дебарски Дримкол]]; ''Ецковци'', доселени се од селото [[Ливада (село)|Ливада]] кај [[Струга]]; ''Калановци (Николевци,Ристовци, Упевци и Поповци)'', потекнуваат од [[Кичевско|кичевскиот крај]]. Пред да се доселат во селото Мешеишта, живееле во старото село [[Сатеска]] ([[Старо Село Дебрца|Старо Село]]); ''Калевци (Николовци)'', доселени се од раселениот град [[Закамен]] во [[Малесија|струшка Малесија]]; ''Караѓулевци'', не се знае дали се староседелци, или пак доселени од [[Охрид]] (од тамошниот род ''Караѓулевци''); Карамешиновци (Чорбевци, Димовци, Дујмаковци), не се знае од каде се точно доселени. Некои велат дека се доселени од [[Црна Гора]], а други од [[Дебарско]]; ''Ковачевци'', тие се доселени од некоја населба во [[Голо Брдо]], а таму велат дека дошле од [[Црна Гора]]; ''Кузмановци'', доселени се од [[Дебрца|Горна Дебрца]] (од [[Сливово]] или [[Врбјани (Охридско)|Врбјани]]); ''Мазенковци'', со непознато потекло; ''Мицковци (Нечковци, Полкаповци и Тутуревци)'', со непознато потекло. По женска линија нивното потекло е од селото [[Лешани]]; ''Николовци'', нема податоци за нивното потекло; ''Перовци'', доселени се од раселеното село [[Радомирово Песочани|Радомирово]] кај [[Песочани]]; ''Радичовци (Јончевци, Балтовци)'' доселени се од селото [[Климештани]]. А дали таму се доселиле однекаде не се знае; ''Секуловци (Ѓоревци, Ѓеоргиевци и Тололевци)'' доселени се од струшкото село [[Корошишта]]. Од таму се иселиле во [[Големо Црско]], па некој предок од таму преминал во Мешеишта. Најверојатно биле од старата населба [[Црско (Делогожди)|Црско]]; ''Србиновци'', доселени се од [[Дебрца]]. Родови со исто име има во [[Издеглавје]] и [[Велмеј]]. Најверојатно се од некое од овие две села; ''Стојовци'', со непознато потекло; ''Стрезовци'', доселени се од [[Кичевско]]. Порано биле еден род со ''Калановци''. Некои претпоставуваат дека имаат уште подалечно потекло од [[Албанија]]; ''Тодоровци (Поповци)'', доселени се од селото Дренок во Голо Брдо. Од ''Тодоровци'' се издвоиле ''Сукловци'' кои се преселиле во селото [[Белчишта]]; ''Трпчевци'', имаат исто потекло со ''Стрезовци и Калановци''; ''Тупанчевци'', доселени се од селото [[Волино]]; ''Ќулуковци'', доселени се од некогашното село [[Закамен]] во [[Малесија|струшка Малесија]]; ''Целаковци (Крцковци)'', за нивното потекло има две верзии. Според првата доселени се од некое село [[Ивани]] (Горно Иванско селиште), а според втората порано живееле во раселеното село [[Сатеска]] ([[Старо Село Дебрца|Старо Село]]); ''Шајновци'', според преданието они се доселени од [[Големо Илино|Илино]] кај [[Демир Хисар]]. Имаат иселеници во [[Оздолени]]; ''Шулевци'', нивното потекло е од некогашното село [[Катуништа]] во [[Дебрца]] (помеѓу [[Оздолени]] и [[Белчишта]]); ''Тодоровци'', најмлади доселеници. Доселени се во 1952 година од селото [[Присовјани]] во [[Малесија|струшка Малесија]]. Подалечно потекло имале од [[Закамен]].<ref>{{Наведена книга|title=Мешеишта|last=|first=|publisher=Месна Заедница с. Мешеишта|year=1987|isbn=|location=Охрид|pages=}}</ref> | note = <!-- set to "omit", "off", "exclude", etc to omit "View by" note, otherwise delete or leave unused --> }} == Општествени установи == * Основно училиште „Дебрца“ до IX одделение<ref name="основно">{{наведена мрежна страница|url=http://www.oudebrca.com/za-uchilishteto/|title=За училиштето|publisher=[[ОУ „Дебрца“ - Белчишта]]|accessdate=22 август 2016|location=македонски|archive-date=2016-08-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20160825135735/http://www.oudebrca.com/za-uchilishteto/|url-status=dead}}</ref>, подрачно училиште на [[ОУ „Дебрца“ - Белчишта]] Зачетоците на образованието во Мешеишта датираат во [[1889]]-[[1890]] год., кога е отворено [[Егзархија|егзархиско]] училиште<ref>''Охрид и охридско низ историјата'' (книга втора), стр. 170.</ref> и, оттогаш, во селото постојано се изведувала настава. Подоцна, во периодот [[1912]]-[[1915]] год., во селото работело српско школо со две паралелки и двајца учитела.<ref>''Охрид и охридско низ историјата'' (книга втора), стр. 281.</ref> Наставата на мајчин јазик започнала да се изведува по [[Втора светска војна|Втората светска војна]], при што прв учител бил Михаило Пљакоски од Охрид. Денес, во Мешеишта работи подрачното училиште во состав на ОУ Дебрца од с. [[Белчишта]]. Во подрачното училиште во Мешеишта се изведува настава од I-IX одделение. Има 6 училници, 1 канцеларија, кабинет по информатика. Дворот е асфалтиран, и има одбележани спортски терени, така што учениците имаат можност за реализирање на часовите по физичко и здравствено образование. Инаку, училишната зграда е солидна, реновирана со донација на [[УСАИД]], МОН и Општина Дебрца во [[2008]] год.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.oudebrca.com/za-uchilishteto/ |title=ОУ Дебрца - с. Белчишта |accessdate=2011-06-29 |archive-date=2016-08-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160825135735/http://www.oudebrca.com/za-uchilishteto/ |url-status=dead }}</ref> == Самоуправа и политика == Во минатото, Мешеишта претставувало административен дел од општините Охрид и Струга, додека со територијалната поделба од [[1996]] год., селото стана седиште на новоформираната општина Мешеишта. Подоцна, во [[2004]] год. општината Мешеишта е укината, т.е. присоединета кон општината Дебрца.<ref>[http://217.16.70.245/?pBroj=1551&stID=20875&pR=9 Васил Калески, „Реалните факти на Петковски“, ''Утрински весник'', бр. 1551, понеделник, 16 октомври 2006.]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Избирачко место === Во селото постојар избирачките места бр. 1347 и 1349 според [[Државна изборна комисија на Македонија|Државната изборна комисија]], сместени во просториите на основното училиште и з.з "славеј"<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|title=Описи на ИМ|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20230817210325/https://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|archive-date=2023-08-17|dead-url=|accessdate=3 ноември 2019|url-status=dead}}</ref> На [[Македонски претседателски избори (2019)|претседателските избори во 2019 година]], на овие избирачки места биле запишани вкупно 670 гласачи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|title=Претседателски избори 2019|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229144944/https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|archive-date=2019-12-29|dead-url=|accessdate=3 ноември 2019|url-status=dead}}</ref> == Културни и природни знаменитости == Во центарот на селото има споменик на паднатите борци од Илинденската епоха и од Народноослободителната војна. Во Мешеишта се наоѓа големата црква „[[Црква „Св. Петар и Павле“ - Мешеишта|Св. Петар и Павле]]“, чии царски двери датираат од XVII век, а се изработени од непознат зограф, кој веројатно е автор и на иконата на [[архангел Михаил]].<ref>''Охрид и охридско низ историјата'' (книга втора), стр. 322.</ref> Во близина на селото се наоѓа малата, еднокорабна црква [[Св. Илија]]. ;Цркви<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}</ref> *[[Црква „Св. Петар и Павле“ - Мешеишта|Црква „Св. Петар и Павле“]] — главна соборна и парохиска црква; *[[Црква „Св. Илија“ - Мешеишта|Црква „Св. Илија“]] — главна манастирска црква на Мешеишкиот манастир. Камен темелник удрен на 2 јули 2002 а осветена на 6 септември 2015 година;<ref>[http://www.dke.org.mk/index.php/2828-2015-09-07-07-41-56 ''† ОСВЕТУВАЊЕ НА МАН. „СВ. ПР. ИЛИЈА“ ВО С. МЕШЕИШТА'']</ref> *[[Црква „Св. Никола“ - Мешеишта|Црква „Св. Никола“]] — камел осветена е во 1978 година; *[[Црква „Св. Петка“ - Мешеишта|Црква „Св. Петка“]] *[[Црква „Св. Петка“ - Мешеишта (крај патот)|Црква „Св. Петка“ (крај патот)]] == Редовни настани == Како селска слава на Мешеишта е големиот празник [[Петровден]]. Исто така, во црквичката Св. Илија се слави празникот [[Илинден]], а во селото се слават и другите позначајни верски празници. == Култура и спорт == Во селото дејствува културно-уметничкото друштво „Св. апостоли Петар и Павле“. Исто така, почнувајќи од [[1975]] год., секоја година се одржува турнирот во мал фудбал „''[[Петровден]]''“ - Мешеишта.<ref>[http://www.ohridpress.mk/index.php?option=com_content&view=article&id=7254:-37-2011&catid=38:2010-02-11-16-51-49&Itemid=108 По 37-ми пат турнир во мал фудбал „Петровден 2011“, Ohrid press, 9.6.2011.]{{Мртва_врска|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==Личности== *[[Науме Радически]] (1953-2014) — македонски писател, критичар, есеистичар, преведувач, редовен професор на Катедрата за македонска книжевност и јужнословенски книжевности при [[Филолошкиот факултет во Скопје]], истражувач на македонската книжевна и културна историја, прв главен уредник на списанието „Македоника"<ref>[http://cooltura.mk/literatura/nov-broj-na-spisanieto-makedonika ''Нов број на списанието „Македоника“'']{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> и член на [[Друштвото на писателите на Македонија]]; *[[Паун Богданов Бушиноски]] — македонски револуционер од [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref>{{Наведена книга|title=Илинденски сведоштва. том I, дел I|last=Јасмина Дамјановска, Ленина Жила и Филип Петровски|first=|publisher=Државен архив на Република Македонија|year=2016|isbn=|location=Скопје|pages=}}</ref> * [[Наум Целакоски (математичар)|Наум Целакоски]] - македонски [[математичар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. === Борци во НОБ === * [[Арсо Србиноски]] — македонски партизан. * [[Ѓорги Карамешиноски]] — македонски партизан. * [[Ѓорги Ѓоргијоски]] — македонски партизан. * [[Ѓоре Ќулукоски]] - македонски партизан. * [[Илија Ковачески|Илија Митрев Ковачески]] - роден во 1928 година. Доброволно стапува во НОБ во август 1944 година. Како борец на Петнаесеттата македонска бригада тешко е ранет во борбите со балистите кај [[Зајас]],кичевско. Пренесен во битолската болница каде подлегнува на раните во декември 1944 година.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Охрид и охридско во борбата против фашизмот. ЗБОРНИК на паднатите борци во народно-ослободителната борба и револуција и жртвите на фашистичкиот терор во Охрид и охридско 1941-1945 година|last=|first=|publisher=|year=1976|isbn=|location=Охрид|pages=}}</ref> * [[Панде Калески|Панде Јосифов Калески]] - роден во 1925 година. Во НОБ доброволно стапува на 12 декември 1944 година. Како борец на Втората македонска ударна бригада загинува на Сремски фронт кај Стара Пазова во април 1945 година.<ref name=":0" /> * [[Ристо Бушиноски|Ристо Димков Бушиноски]] - роден во 1926 година. Доброволно стапува во НОБ на 10 август 1944 година. Како борец на Првата македонска ударна бригада учествува на Сремски фронт и се загубува во борбите на 19 април 1945 година.<ref name=":0" /> * [[Спасе Матев Аврамоски]] - роден во 1924 година. Организирн во младинско-воспитна група работи за движењето од почетокот на 1944 година. Како борец на Втората македонска ударна бригада загинува на Сремски фронт кај Стриживојна на 16 април 1945 година.<ref name=":0" /> * [[Стрезо Стрезоски]] - македонски партизан * [[Иванка Гичева|Иванка Николова Гичева]] — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] * [[Менка Глигуроска]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Даница Димоска]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Наумка Јонческа]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Милица Карамешиноска]] (1920-) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] '''Личности поврзани со Мешеишта:''' * [[Гулабка Каланоска]] (1910-) — учесник во НОВ на Македонија == Иселеништво == Печалбарството во Мешеишта започнало во втората половина на [[XIX]] век. Од родовите поединечно се знае за следните иселеници до крајот на 1940-тите: * Од ''Ѓоревци'' иселеници има во: [[Аргентина]] (едно семејство од 1924 година) и во [[Скопје]] (едно семејство од 1945 година). * Од ''Карамешиновци'' иселеници има во: [[Скопје]] (едно семејство од 1946 година). * Од ''Аврамовци'' иселеници има во: [[Аргентина]] (едно семејство од 1924 година) и во [[Скопје]] (едно семејство од 1945 година). * Од ''Чорбевци'' иселеници има во: [[Гари]], [[Мијаци|Мијачија]] (како домазет од 1933 година). * Од ''Калановци'' иселеници има во: [[Америка]] (едно семејство од 1922 година). * Од ''Мартиновци'' иселеници има во: [[Драслајца]] (три семејства од 1935 година). * Од ''Тололевци'' иселеници има во: [[Франција]] (едно семејство од 1928 година), и во [[Качарево]] во [[Војводина]] (едно семејство од 1947 година). * Од ''Крцовци'' иселеници има во: [[Австрија]] (едно семејство од 1905 година). * Од ''Алексијовци'' иселеници има во: [[Качарево]] во [[Војводина]] (едно семејство од 1947 година). * Од ''Бушиновци'' иселеници има во: [[Охрид]] (едно семејство од 1926 година). * Од ''Тодоровци'' иселеници има во: [[Глогоњ]] во [[Војводина]] (едно семејство од 1947 година). * Од ''Ецковци'' иселеници има во: [[Битола]] (едно семејство од 1928 година). * Од ''Кузмановци'' иселеници има во: [[Аргентина]] (едно семејство од 1923 година).<ref name=":3" /> ==Мешеишта како мотив во уметноста== * „Јабанџискиот гроб во Мешеишта“ - песна на македонскиот поет Наум Целакоски.<ref>Наум Целакоски, ''Пролог'', 1998, стр. 46.</ref> * „Повеќе никогаш не ќе можам да се искачам на Икона“ - песна на македонскиот поет Наум Целакоски од 1991 година.<ref>Наум Целакоски, ''Пролог'', 1998, стр. 70-71.</ref> == Поврзано == * [[Дебрца]] * [[Општина Дебрца]] * [[Белчишта]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{ризница-врска|Mešeišta}} * [https://maps.google.com/maps?q=%D0%9C%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B0,+%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0&hl=mk&ie=UTF8&ll=41.238867,20.774975&spn=0.017523,0.042272&sll=41.2778,20.8606&sspn=0.008756,0.021136&oq=%D0%9C%D0%B5%D1%88%D0%B5&t=h&hnear=Mesheishta,+Macedonia+(FYROM)&z=15 Сателитска снимка на Мешеишта] на Карти на Гугл *[https://archive.today/20121128011000/www.facebook.com/kudpetaripavel?sk=app_106878476015645 Официјална Facebook страница на КУД Св. апостоли Петар и Павле - Мешеишта] *[http://www.youtube.com/watch?v=K-IkjdRNx2c YouTube КУД св. апостоли Петар и Павле - Мешеишта] *[http://www.facebook.com/TurnirPetrovden?sk=app_160628063962200 Официјална Facebook страница на турнирот по мал фудбал Петровден - Мешеишта] {{Општина Дебрца}} [[Категорија:Мешеишта| ]] [[Категорија:Села во Македонија]] [[Категорија:Села во Општина Дебрца]] [[Категорија:Охридски села]] s7vjs46eup6euqei5loac6wp7jjj3rn 0 11041 5579548 5457762 2026-06-21T11:56:20Z Forbidden History 89259 /* Личности */ 5579548 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | име = Ораовец | слика = Стара куќа во селото Ораовец (1).jpg | големина на слика = 300п | опис = Стара куќа во селото | општина = {{општинскигрб|Општина Чашка}} | регион = {{грб|Вардарски Регион}} | област = [[Клепа]] | население = 24 | година = 2002 | поштенски број = 1413 | повикувачки број = 043 | надморска височина = 460 | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=38 | lat_sec=7 | lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=45 | lon_sec=33 | слава = | мрежно место = | карта = Ораовец во Општина Велес.svg }} '''Ораовец''' — село во областа [[Клепа]], во [[Општина Велес]], во околината на градот [[Велес]]. == Географија и местоположба == Селото се наоѓа во областа [[Клепа]], во југозападниот дел на територијата на [[Општина Велес]], во долното сливно подрачје на реката [[Бабуна (река)|Бабуна]], од нејзината десна страна.<ref name="енциклопедија">{{наведена книга|last=Панов|first=Митко|title= Енциклопедија на селата во Република Македонија|url= https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf|accessdate=31 август 2018|year=1998|publisher=Патрија|location=Скопје|language=македонски|page=220}}</ref> Селото е ридско, на надморска височина од 460 метри. Од градот [[Велес]], селото е оддалечено 14 километри.<ref name="енциклопедија" /> == Историја == Во {{римски|19}} век, Ораовец било село во рамките на Велешката каза на [[Отоманското Царство]]. == Стопанство == Атарот зафаќа површина од 15,3&nbsp;км². На него преовладуваат шумите на површина од 1.308 [[хектар]]и, на пасиштата отпаѓаат 939 хектари, а на обработливото земјиште 249 хектари.<ref name="енциклопедија" /> Селово, во основа, има мешовита земјоделска функција.<ref name="енциклопедија" /> == Население == {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom |1948|357 |1953|328 |1961|205 |1971|119 |1981|51 |1991|30 |1994|28 |2002|19 |2021|24 }} Според податоците на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) од [[1900]] година, во селото Ораовец имало 620 жители.<ref>[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_36.htm Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 158.]</ref> По податоците на секретарот на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]], [[Димитар Мишев]] („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во [[1905]] година во Ораовец имало 696 жители.<ref>D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, р. 118-119.</ref> Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија]] во 1931 година, селото имало 350 [[Македонци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_35_39-42_SKOPLJE_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> Селото е мало и е во фаза на целосно раселување. Така, тоа во 1961 година имало 205 жители, а во 1994 година само 28 жители, македонско население.<ref name="енциклопедија" /> Според пописот од 2002 година, во селото Ораовец имало 19 жители, сите [[Македонци]].<ref name="попис">{{нмс|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија |date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=31 август 2018}}</ref> Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 24 жители, од кои 19 [[Македонци]], 3 [[Македонски Власи|Власи]] и 2 лица без податоци.<ref>{{Попис2021белешка}}</ref> {{Пописи|620|696|357|328|205|119|51|30|28|19|24}} === Родови === Ораовец е македонско село. Според истражувањата од 1966-67 година родови во селото се: * '''Староседелци:''' ''Цветковци (2 к.), Шарковци (2 к.), Здравевци (2 к.), Саздовци (2 к.), Аликовци (1 к.) и Мачавеловци (2 к.)'' * '''Доселеници:''' ''Леовци или Арнаутовци (2 к.)'' доселени се веројатно од околината на [[Тетово]], свештеникот Јован Леов имал три деца, он со своите деца плашејќи се од арнаутските банди се иселил во [[Бугарија]] околу 1900 година; ''Двориштани (3 к.)'' доселени се од селото [[Двориште (Велешко)|Двориште]], [[тиквешко]]. Од овој род потекнувал револуционерот од [[ВМОРО]], [[Иван Наумов Аљабакот|Иван Наумов-Алабакот]]; ''Мијаковци (1 к.)'' потекнуваат од Ѓомо Мијакот, кој дошол како домазет од [[Мијаци|мијачкото]] село [[Папрадиште (Велешко)|Папрадиште]], подалечно потекло од мијачкиот крај; ''Јаневци (1 к.)'' доселени се од соседното село [[Црквино]]. Околу 1900 година имале задруга од 40 луѓе. Чувале околу 400 овци, 200 кози; ''Егејци (6 к.)'' доселени се околу 1948 година како бегалци. Доселени се од [[воденско]], поточно од селата [[Долно Родиво|Горно]] и [[Долно Родиво|Долно]] [[Родиво]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Област Бабуне и Тополке|last=Трифуноски|first=Јован|publisher=|year=1968|isbn=|location=Скопје|pages=}}</ref> == Иселеништво == Од селото има огромен број на иселеници. Еден дел се иселени пред крајот на турското владеење (70 к.), а другиот дел после [[Втора светска војна|Втората светска војна]] (40 к.). Населението е највише иселено во [[Скопје]] и [[Велес]]. Има и целосно иселени родови како: ''Цветковци, Таневци, Шумановци, Манчевеловци, Нешовци, Зугровци, Србовци, Малезановци, итн.'' Повеќето родови биле староседелци, а за ''Зугровци'' се мисли дека биле доселени од селото [[Папрадиште (Велешко)|Папрадиште.]]<ref name=":0" /> == Самоуправа и политика == Селото влегува во рамките на [[Општина Велес]], која била намалена по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото се наоѓало во некогашната [[Општина Велес]]. Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Титов Велес. Селото припаѓало на некогашната општина Градско во периодот од 1955 до 1965 година. Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Војница, во која покрај селото Ораовец, се наоѓале и селата Витанци, Војница и Крајници. Општината Војница постоела и во периодот 1950-1952 година. === Избирачко место === Во селото се наоѓа избирачкото место бр. 2207 според [[Државна изборна комисија на Македонија|Државната изборна комисија]], кое е сместено во приватен објект.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|title=Описи на ИМ|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20230817210325/https://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|archive-date=2023-08-17|dead-url=|accessdate=31 август 2018|url-status=dead}}</ref> На [[Локални избори во Македонија (2017)|локалните избори во 2017 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 10 гласачи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/Local/Results?cs=mk-MK&r=r&rd=r1&eu=All&m=78&ps=2638|title=Локални избори 2017|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20201125130717/https://rezultati.sec.mk/Local/Results?cs=mk-MK&r=r&rd=r1&eu=All&m=78&ps=2638|archive-date=2020-11-25|dead-url=|accessdate=31 август 2018|url-status=dead}}</ref> На [[Македонски претседателски избори (2019)|претседателските избори во 2019 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 12 гласачи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|title=Претседателски избори 2019|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229144944/https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|archive-date=2019-12-29|dead-url=|accessdate=3 ноември 2019|url-status=dead}}</ref> == Културни и природни знаменитости == [[Податотека:Црквата во Ораовец.jpg|мини|300п|десно|Поглед на главната селска црква „Вознесение Христово“]] ;Археолошки наоѓалишта<ref name="АрхеоКарта">{{АрхеоКарта|77}}</ref> * [[Макаровец (Ораовец)|Макаровец-Пештера]] — населба во пештера од палеолитско и бронзено време ;Цркви * [[Црква „Вознесение Христово“ - Ораовец|Црква „Вознесение Христово“]] — главна селска црква <!--== Редовни настани ==--> == Личности == ;Родени во Ораовец * [[Емануил Исаков]] (?-?) — зограф * [[Иван Наумов Аљабакот]] (1870-1907) — револуционер * [[Милан Арсов]] (1884-1908) — револуционер * [[Никола Зографов]] (1869-1931) — револуционер и просветен деец * [[Павел Наумов]] (1883-?) — револуционер * [[Пано Арнаудов]] (1877-?) — револуционер * [[Тодор Оровчанов]] (1881-1927) — револуционер * [[Трајко Гочев]] (?-?) — револуционер * [[Тона Карбева]] (1898-1952) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] * [[Ангел Мојсовски]] (1923-2001) — народен херој на Југославија <!--== Култура и спорт ==--> == Галерија == <gallery mode="packed" heights="150px"> Податотека:Стара куќа во Ораовец.jpg|Стара куќа во селото Податотека:Стара куќа во селото Ораовец.jpg|Стара куќа во селото Податотека:Во селото Ораовец.jpg|Поглед во селото </gallery> == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Oraovec}} {{Општина Велес}} [[Категорија:Ораовец| ]] [[Категорија:Села во Македонија]] [[Категорија:Велешки села]] [[Категорија:Села во Општина Велес]] q5fdksru2a0s7olz2qsadw10xs6w06m 0 11604 5579526 5247229 2026-06-21T11:05:16Z Forbidden History 89259 /* Личности */ 5579526 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | име = Шурленци | слика = Викиекспедиција Преспа 59.jpg | големина на слика = 300п | опис = Панорамски поглед на селото Шурленци, во позадина се гледаат селата [[Волкодери]] и [[Покрвеник]] | општина = {{општинскигрб|Општина Ресен}} | регион = {{грб|Пелагониски Регион}} | област = [[Горна Преспа]] | население = 75 | година = 2002 | поштенски број = 7310 | повикувачки број = 047 | надморска височина = 870 | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=00 | lat_sec=43 | lon_dir=E | lon_deg=20 | lon_min=56 | lon_sec=44 | слава = [[Свети Јован Крстител]] | мрежно место = | карта = Шурленци во Општина Ресен.svg }} '''Шурленци''' — село во [[Општина Ресен]], во областа [[Горна Преспа]], во околината на градот [[Ресен]], сместено во близина на брегот на [[Преспанско Езеро|Големото Преспанско Езеро]]. == Потекло на името == Во врска со името на селото, [[Влоѓимјеж Пјанка]] пишува дека основата шурлен и целото име (се мисли на наставката) се нејасни. Меѓутоа, старите шурленчани пренесуваат две преданија. Едното говори дека зачетници на селото биле некои семејства од селото [[Шулин]] (денес во [[Мала Преспа]]) по кои подоцна селото добило име Шулинци, но со текот на времето се променило во Шурленци (што е поверодостојно). Другото предание вели дека името на селото настанало по ономатопејата од жубуркањето (шуркањето) на изворот што се наоѓа веднаш над селото.<ref name="книга" /> == Географија и местоположба == Селото се наоѓа во југозападниот дел на Ресенското Поле или источното подножје на планината [[Галичица]], на околу 1 километар северно од брегот на [[Преспанско Езеро|Големото Преспанско Езеро]], на надморска височина од околу 870 метри. Селото е сместено од десната страна на патот [[Битола]]-[[Корча]].<ref name="книга">{{наведена книга|last=Јовановски|first=Владо|authorlink=Владо Јовановски|title=Населбите во Преспа|url= https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f8/%D0%9D%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B8%D1%82%D0%B5_%D0%B2%D0%BE_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%BF%D0%B0.pdf|accessdate=3 ноември 2016|year=2005|publisher=[[Ѓурѓа (Издавачка куќа)|Ѓурѓа]]|location=Скопје|language= македонски|isbn=9789989920554|pages=328–332}}</ref> [[Податотека:Викиекспедиција Преспа 54.jpg|мини|300п|лево|Влезот во селото Шурленци]] Се пренесува сеќавање дека селото е двапати преместувано. Како претходни местоположби се споменуваат месностите: Селиште (кај Сирхан), на околу 300 метри јужно од денешната (на местото каде што се изградени викендичките) и Старо Село на околу 1 километар западно и нешто повисоко од денешната местоположба на селото. На ова место сè уште се препознатливи темели на куќи. За причините и времето на првото преместување нема податоци ниту други сознанија. Второто преместување настанало во 1960 година, заради потребата од доближување до плодните обработливи површини и врските.<ref name="книга" /> Шурленци се граничи со следниве села: со [[Прељубје]] и [[Волкодери]] на север, со самото [[Преспанско Езеро]] на исток, со селото [[Отешево]] на југ и со подрачјето на [[Општина Охрид]] (во тој склоп со селото [[Елшани]]) на запад.<ref name="книга" /> Атарот на Шурленци зафаќа површина од 1124 (околу 11,2&nbsp;км²) и зафаќа рамничарско плодно и ридско-планинско земјиште обраснато со листопадна шума (претежно даб и габер). На високите разграноци на Галичица се наоѓаат и пасишта. Од вкупната површина на атарот: 101,2 [[хектар]]и се обработливо земјиште, 36,2 хектари пасишта и 720,9 хектари шума.<ref name="книга" /> Шурленци е село од собран тип со 19 куќи, сите новоизградени, на приземја и кат, внатре солидно опремени, при што преовладуваат белите фасади. Околу куќите постојат различно оградени дворишта, во некои од нив стопански и други објекти (штали, гаражи, магацини и др.) и се засадени овошни, зеленчукови или цветни градини.<ref name="книга" /> == Историја == [[Податотека:Викиекспедиција Преспа 68.jpg|мини|300п|десно|Панорамски поглед на селото, заедно со езерото (сликано над селото [[Покрвеник]])]] Шурленци е старо христијанско село во кое секогаш живееле православни [[Македонци]]. Под различни облици на денешното име (Шурленце, Шурлење и Шурленци) неговото постоење е забележано во повеќе извори од различни периоди.<ref name="книга" /> Во [[XIX век]], Шурленци се наоѓало во Битолската каза, нахија Горна Преспа, во [[Отоманско Царство|Отоманското Царство]]. До 1912 година, Шурленци било под турска власт, во тој склоп и беговски чифлик. Во текот на подготовките за [[Илинденско востание|Илинденското востание]] шурленчани се приклучиле кон востаничките чети на некои од соседните села под раководство на некојси Никола (од [[Горно Дупени]]). Во текот на востанието, селото било ограбено и запалено.<ref name="книга" /> Во [[Прва балканска војна|Првата балканска војна]] (ноември 1912), селото се нашло под српска власт, а во текот на [[Прва светска војна|Првата светска војна]] под бугарска окупација. Подоцна, со поместувањето на фронтот, низ селото поминале и војските на [[Антанта]]та. Во еден период од војната, жителите на Шурленци биле евакуирани во селата [[Стипона]], [[Прељубје]] и [[Дрмени]]. Во текот на војната, шурленчани биле мобилизирани во војските на спротивставените страни.<ref name="книга" /> По завршувањето на Првата светска војна, Отешево повторно се нашло под српска власт. Селото било во состав на општината Стење.<ref name="книга" /> Во [[Втора светска војна|Втората светска војна]] селото паднало под окупација на фашистичка [[Италија]] (мај 1941 година), со што се нашло во составот на т.н. [[Голема Албанија]]. По капитулацијата на Италија (8 септември 1943 година) паднало под окупација на фашистичка [[Бугарија]], под која останало до ослободувањето на 5 септември 1944 година. Загинале тројца жители.<ref name="книга" /><ref>Загинати: Круме Карапалевски, Димитрија Ставревски и Круме Тасевски.</ref> Селото добило електрична енергија во 1961 година, телевизиски прием во 1965 година, водовод во 1987 година, асфалтен пат во 1993 година, систем за наводнување во 1960 година и со телефонски приклучоци во 1993 година.<ref name="книга" /> == Стопанство == Шурленчани главно се занимавале со поледелство, сточарство и печалбарство. Во рамките на поледелството, најмногу се произведувало житок, зеленчук, тутун, а денес јаболка. Во рамките на сточарството се одгледувале овци, кози, волови, крави и коњи. Денес, неколкумина шурленчани работат во трговијата и производството. Печалбарството земало замав посебно во годините по [[Прва светска војна|Првата светска војна]]. == Население == {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom |1948|120 |1953|124 |1961|127 |1971|111 |1981|105 |1991|111 |1994|100 |2002|89 |2021|75 }} Во текот на своето постоење, Шурленци го бележело следниот демографски развој: во 1865 година имало 10 христијански куќи (Ј. Хан), а во 1889 година 18 куќи, 30 семејства и 156 жители (С. Верковиќ).<ref name="книга" /> Според податоците на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) од [[1900]] година, во селото Шурленци имало 120 жители, сите [[Македонци]] [[христијани]].<ref>[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_36.htm Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 241.]</ref> По податоците на секретарот на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]], [[Димитар Мишев]] („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во [[1905]] година во Шурленци имало 32 жители.<ref>D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, р. 170-171.</ref> На Етнографската карта на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]] од 1901 г. Шурленци се води како чисто македонско село во Битолската каза на Битолскиот санџак со 20 куќи.<ref>{{Битолски Вилает|15}}</ref> Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото имало 150 [[Македонци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_39_39-41_BITOLJ_(MONASTIR)_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> Според пописот од 2002 година, во селото Шурленци имало 89 жители.<ref name="попис">{{нмс|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија|date=2002 |publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=3 ноември 2016}}</ref> Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 75 жители, од кои 73 [[Македонци]], 1 [[Македонски Срби|Србин]] и 1 останат. {{Пописи|120|32|120|124|127|111|105|111|100|89|75}} === Родови === Шурленци се потомци на следниве постари семејства: Крпалевци, Наковци, Настевци и Ничевци (сите доселени од [[Лескоец (Ресенско)|Лескоец]]), Николовци, Тасевци и Трајковци (сите стари).<ref name="книга" /> Според истражувањата на Бранислав Русиќ во 1949 година, родови во селото се: * '''Староседелци:''' ''Гргуровци (7 к.)'' * '''Доселеници:''' ''Карапалевци (9 к.) со Настевци (2 к.)'' доселени се од селото [[Лескоец (Ресенско)|Лескоец]]. Таму припаѓале на родот ''Миајловци''; ''Ничовци (4 к.)'' доселени се исто така од селото [[Лескоец (Ресенско)|Лескоец]]. Таму припаѓале на истоимениот род. Подалечно потекло од [[Нивици]] во егејскиот дел од Преспа.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=фондот „Бранислав Русиќ“|last=Русиќ|first=Бранислав|publisher=Архивски фонд на МАНУ, к-5, АЕ 97|others=|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref><!--== Општествени установи ==--> == Самоуправа и политика == Селото влегува во рамките на [[Општина Ресен]], една од малкуте општини кои не биле изменети со новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото било во рамките на некогашната Општина Ресен. Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Ресен. Во периодот од 1955 до 1965 година, селото било дел од некогашната Општина Ресен. Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Царев Двор, во која покрај селото Шурленци, се наоѓале и селата Волкодери, Горно Дупени, Дрмени, Евла, Коњско, Лавци, Лескоец, Отешево, Перово, Покрвеник, Прељубје, Стење, Стипино, Царев Двор и Шурленци. Во периодот 1950-1952 година, селото било дел од некогашната Општина Покрвеник, во која влегувале селата Волкодери, Отешево, Покрвеник, Прељубје и Шурленци. === Избирачко место === Во селото постои избирачкото место бр. 1669 според [[Државна изборна комисија на Македонија|Државната изборна комисија]], сместени во просториите на пупна станица во сирхан.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|title=Описи на ИМ|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20230817210325/https://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|archive-date=2023-08-17|dead-url=|accessdate=3 ноември 2019|url-status=dead}}</ref> На [[Македонски претседателски избори (2019)|претседателските избори во 2019 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 67 гласачи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|title=Претседателски избори 2019|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229144944/https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|archive-date=2019-12-29|dead-url=|accessdate=3 ноември 2019|url-status=dead}}</ref> == Културни и природни знаменитости == [[Податотека:Викиекспедиција Преспа 57.jpg|мини|300п|десно|Поглед на селската црква „Св. Никола“]] ;Археолошки наоѓалишта<ref>[[Димче Коцо|Коцо, Димче]] (1996). ''Археолошка карта на Република Македонија''. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069</ref> * [[Кале (Шурленци)|Кале]] — средновековна тврдина. ;Цркви<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}</ref> * [[Црква „Св. Никола“ - Шурленци|Црква „Св. Никола“]] — главна селска црква, околу која се наоѓаат и селските гробишта; * [[Црква „Св. Недела“ - Сирхан|Црква „Св. Недела“]] — црква во туристичката населба [[Сирхан (Отешево)|Сирхан]], во атар на селото Шурленци. == Личности == '''Личности родени во Шурленци:''' * [[Спиро Цветков Караполев]] — македонски револуционер од [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref>{{Наведена книга|title=|first=|publisher=|others=Јасмина Дамјановска, Ленина Жила и Филип Петровски (2016). Илинденски сведоштва. том II, дел II. Скопје: Државен архив на Република Македонија|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref> * [[Стево Настев Митревски]] — македонски револуционер од ВМОРО.<ref>{{Наведена книга|title=|first=|publisher=|others=Јасмина Дамјановска, Ленина Жила и Филип Петровски (2017). Илинденски сведоштва. том III, дел I. Скопје: Државен архив на Република Македонија.|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref> * [[Пара Андреевска (Шурленци)|Пара Андреевска]] — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] '''Личности поврзани со Шурленци:''' * [[Вана Караполеска]] (р. 1910-) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] == Редовни настани == * [[Свети Јован Крстител]] (20 јануари) — селска слава <!--== Личности == == Култура и спорт == == Иселеништво ==--> == Иселеништво == Постари иселеници од селото има во [[Ресен]], [[Турција]] и во [[Соединети Американски Држави|САД]].<ref name=":0" /> == Галерија == <center> <gallery mode="packed" heights="180px"> Податотека:Викиекспедиција Преспа 55.jpg|Поглед на селото од патот Податотека:Викиекспедиција Преспа 56.jpg|Патоказ за селото Податотека:Викиекспедиција Преспа 58.jpg|Селските гробишта сместени околу црквата „Св. Никола“ </gallery> </center> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Šurlenci}} {{Општина Ресен}} [[Категорија:Шурленци| ]] [[Категорија:Села во Македонија]] [[Категорија:Ресенски села]] [[Категорија:Села во Општина Ресен]] nkwhp5ck2u10sryzcu3bj5zk0cdjnq0 0 11803 5579544 5471502 2026-06-21T11:47:10Z Forbidden History 89259 /* Личности */ 5579544 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | име = Војница | слика = Поглед на село Војница.jpg | големина на слика = 300п | опис = Поглед на селото Војница | општина = {{општинскигрб|Општина Чашка}} | регион = {{грб|Вардарски Регион}} | област = [[Клепа]] | население = 11 | година = 2002 | поштенски број = 1413 | повикувачки број = 043 | надморска височина = 300 | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=36 | lat_sec=11 | lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=44 | lon_sec=56 | слава = | мрежно место = | карта = Војница во Општина Чашка.svg }} '''Војница''' — село во областа [[Клепа]], во [[Општина Чашка]], во околината на градот [[Велес]]. Во литературата се среќава и под името Фојница. == Географија и местоположба == [[Податотека:Стари куќи во селото Војница (2).jpg|мини|300п|лево|Стари куќи во селото]] Селото се наоѓа во областа [[Клепа]], во источниот дел на територијата на [[Општина Чашка]], сместено во средното сливно подрачје на реката [[Бабуна (река)|Бабуна]], од левата страна на патот [[Велес]]-[[Чашка]].<ref name="енциклопедија">{{наведена книга|last=Панов|first=Митко|title=Енциклопедија на селата во Република Македонија|url= https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf|accessdate=13 август 2018|year=1998|publisher=Патрија|location=Скопје|language=македонски|page=57}}</ref> Селото е ридско, на надморска височина од 300 метри. Од градот [[Велес]], селото е оддалечено 17 километри.<ref name="енциклопедија" /> == Историја == Подрачјето на селото е населено уште од [[Римска Македонија|римско време]], за што сведочат наоѓалиштата [[Обрамос (Војница)|Обрамос]] и [[Ритчиња (Војница)|Ритчиња]] во сеерозападниот и североисточниот крај на атарот.<ref name="АрхеоКарта">{{АрхеоКарта|64}}</ref> Во {{римски|19}} век, Војница било село во рамките на Велешката каза на [[Отоманското Царство]]. При [[Втора светска војна|Втората светска војна]], во селото била создадена [[Дванаесетта македонска ударна бригада|Дванаесеттата македонска бригада]]. == Стопанство == Атарот е мошне голем и зафаќа простор од 22,7&nbsp;км². На него преовладуваат пасиштата на површина од 1.627,3 хектари, на обработливото земјиште отпаѓаат 475,3 хектари, а на шумите само 9,4 хектари.<ref name="енциклопедија" /> Селото, во основа, има полјоделско-сточарска функција.<ref name="енциклопедија" /> == Население == {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom |1948|545 |1953|497 |1961|320 |1971|313 |1981|98 |1991|50 |1994|41 |2002|32 |2021|11 }} Според податоците на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) од [[1900]] година, во селото Војница имало 950 жители.<ref>[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_36.htm Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 159.]</ref> По податоците на секретарот на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]], [[Димитар Мишев]] („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во [[1905]] година во Војница имало 1.216 жители.<ref>D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, р. 118-119.</ref> Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија]] во 1931 година, селото имало 550 [[Македонци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_35_39-42_SKOPLJE_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> Во 1961 година селото броело 320 жители, од кои 294 биле [[Македонци]], а 21 [[Албанци|Албанец]], додека во 1994 година бројот се намалил на 41 жител, македонско население.<ref name="енциклопедија" /> Според пописот од 2002 година, во селото Војница имало 32 жители, сите [[Македонци]].<ref name="попис">{{нмс|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија |date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=13 август 2018}}</ref> Како и повеќето села во [[Македонија]], така и населението на Војница поради миграционите процеси константно се намалува и се наоѓа пред целосно раселување. Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 11 жители, од кои 4 [[Македонци]], 1 [[Македонски Албанци|Албанец]], 1 останат и 5 лица без податоци.<ref>{{Попис2021белешка}}</ref> {{Пописи|950|1.216|545|497|320|213|98|50|41|32|11}} === Родови === Војница е македонско село. Според истражувањата од 1966-67 година родови во селото се: * '''Староседелци:''' ''Неделковци (2 к.), Ѓиовци (3 к.), Марковци (2 к.), Јанковци (2 к.), Таневци (2 к.), Малезановци ( 2 к.), Димовци-Попови (2 к.), Ѓајинци (1 к.), Ѓорчевци (1 к.), Цветевци (1 к.), Бисерковци (1 к.), Војничалиеви (1 к.), Ѓоргијовци (1 к.), Горгијовци (1 к.), , Темелковци (1 к.), Јовевци (1 к.), Мирчевци (1 к.), Јаневци (1 к.), Сараѓиновци (3 к.), Петковци (1 к.), Стојановци (5 к.), Манчевци (2 к.), Кузевци (1 к.), Анчевци (1 к.) и Бошковци (1 к.).'' Од родот ''Неделковци'' потекнувал познатиот револуционер и писател, [[Коле Неделковски]]. * '''Доселеници:''' ''Мартолчани (3 к.) и Мицевци (2 к.)'' доселени се во 1905 година од селото [[Мартолци]]; ''Стојковци (2 к.)'' и ''Ѓурчиновци (1 к.)'' доселени се од [[Мијаци|мијачкото]] село [[Папрадиште (Велешко)|Папрадиште]], подалечно потекло од мијачкиот крај; ''Теовци (1 к.)'' тие се доселени од селото [[Мартолци]], таму припаѓале на родот ''Секуловци''; ''Шоповци (2 к.), Драшкачовци (3 к.) и Карбевци (1 к.)'' доселени се од селото [[Крива Круша]]; ''Дурчевци (2 к.)'' доселени се од сега раселеното село [[Витанци]]; ''Андовци (1 к.)'' доселени се од селото [[Црешнево (Велешко)|Црешнево]]; ''Пановци (1 к.)'' доселени се во 1966 година од селото [[Скачинци]], таму се викале ''Чаушевци''.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Област Бабуне и Тополке|last=Трифуноски|first=Јован|publisher=|year=1968|isbn=|location=Скопје|pages=}}</ref> <!--== Општествени установи ==--> == Самоуправа и политика == Селото влегува во рамките на [[Општина Чашка]], која била проширена по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото се наоѓало во некогашната [[Општина Чашка]]. Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Титов Велес. Селото припаѓало на некогашната општина Чашка во периодот од 1955 до 1965 година. Во периодот 1952-1955, селото било седиште на тогашната Општина Војница, во која покрај селото Војница, се наоѓале и селата Витанци, Крајница и Ораовец. Општината Војница постоела и во периодот 1950-1952 година. === Избирачко место === Во селото се наоѓа избирачкото место бр. 2237 според [[Државна изборна комисија на Македонија|Државната изборна комисија]], кое е сместено во селска зграда во селото Војница. Во него влегува и населеното место [[Витанци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|title=Описи на ИМ|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20230817210325/https://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|archive-date=2023-08-17|dead-url=|accessdate=13 август 2018|url-status=dead}}</ref> На [[Локални избори во Македонија (2017)|локалните избори во 2017 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 19 гласачи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/Local/Results?cs=mk-MK&r=r&rd=r1&eu=All&m=78&ps=2638|title=Локални избори 2017|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20201125130717/https://rezultati.sec.mk/Local/Results?cs=mk-MK&r=r&rd=r1&eu=All&m=78&ps=2638|archive-date=2020-11-25|dead-url=|accessdate=13 август 2018|url-status=dead}}</ref> На [[Македонски претседателски избори (2019)|претседателските избори во 2019 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 18 гласачи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|title=Претседателски избори 2019|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229144944/https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|archive-date=2019-12-29|dead-url=|accessdate=3 ноември 2019|url-status=dead}}</ref> == Личности == '''Личности родени во Војница:''' * Георги Петрушев — револуционер, [[Велес|велешки]] војвода<ref>Николов, Борис Й. Вътрешна македоно-одринска революционна организация. Войводи и ръководители (1893-1934). Биографично-библиографски справочник, София, 2001, стр. 129.</ref> * Ѓошо Цветев — курир и терорист на [[ВМОРО]]. Внук му Тодор загинува како комита на ВМОРО во село [[Топлица (Прилепско)|Топлица]]<ref name="spomeni 89">{{Наведена книга |title= Спомени отъ изминалия пѫтъ въ живота ми. Книга I |last=Крайничанецъ |first= Иван П|authorlink= |coauthors= |year=1942 |publisher=Печатница Крайничанецъ А. Д. |location=Скопие |isbn= |pages= 89 |url=http://strumski.com/biblioteka/?id=325 |accessdate=}}</ref> * Стојан Јорданов (1887-1922) — деец на [[ВМРО]], загинал во битка против српска војска на 5 август 1922<ref>Михайлов, Иван. Спомени II. Освободителна борба 1919 – 1924, Льовен, 1965, стр. 706.</ref> * [[Коле Неделковски]] (1912-1941) — поет и револуционер, учесник во [[НОБ]] * [[Нада Николова|Нада Бутникошарева]] (1919-1942) — револуционер, организатор на женското и синдикалното движење во Велес *[[Димче Тошев]] (1914-1945) — македонски партизан, [[револуционер]], борец за слобода на [[Македонија]] и учесник во [[Македонија во Втората светска војна|НОВ]] *[[Ацка Вилева|Ацка Камева Вилева]] (1920-) — учесник во НОВ на Македонија *[[Коле Неделковски]] — истакнат [[Македонци|македонски]] поет и комунист меѓу двете светски војни. * [[Коца Димовска|Коца Ристева Димовска]] — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] * [[Магда Димовска-Попова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Паца Јанкова|Паца Иванова Јанкова]] (1923-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Маца Карбева]] (1919-) — работничка, борка во [[НОБ]] и делегатка на [[Првото заседание на АСНОМ]] и носител на [[Партизанска споменица 1941]] ;Починати во Војница * [[Дачо Јотов]] (?-1911) — револуционер == Културни и природни знаменитости == [[Податотека:Црквата „Св. Атанасиј“ во село Војница (2).jpg|мини|300п|десно|Главната селска црква „Св. Атанасиј“, прогласена за културно наследство на Македонија]] [[Податотека:Стари куќи во селото Војница (3).jpg|мини|300п|десно|Спомен-куќата на Коле Неделковски]] ;Археолошки наоѓалишта<ref>[[Димче Коцо|Коцо, Димче]] (1996). ''Археолошка карта на Република Македонија''. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069</ref> * [[Обрамос (Војница)|Обрамос]] — населба од римско време; и * [[Ритчиња (Војница)|Ритчиња]] — населба од римско време. ;Цркви<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}</ref> * [[Црква „Св. Атанасиј“ - Војница (селска)|Црква „Св. Атанасиј“]] — главна селска црква; * [[Црква „Св. Атанасиј“ - Војница (манастирска)|Црква „Св. Атанасиј“]] — манастирска црква; и * [[Црква „Св. Илија“ - Војница|Црква „Св. Илија“]] — манастирска црква. ;Манастири * [[Војнички манастир]] — манастир којшто бил обновен на почетокот на [[XIX век]] на урнатините на постара црква ;Спомен-куќи * [[Спомен-куќа на Коле Неделковски]] — спомен-куќа на поетот и револуционер Коле Неделковски ;Реки<ref name="РекиМак">{{РекиМак|страница=10}}</ref> * [[Бела Вода (Велешка)|Бела Вода]] — притока на Бабуна <!--== Редовни настани ==--><!--== Култура и спорт == == Иселеништво ==--> == Иселеништво == Од селото се има иселено огромен број на жители, во иселувањето учествувале сите родови, а има и целосно иселени родови. Највеќе иселеници од селото има во [[Скопје]], [[Велес]], [[Прилеп]] и [[Битола]].<ref name=":0" /> == Галерија == <gallery mode="packed" heights="140px"> Податотека:Патокази во Војница.jpg|Патокази во селото Податотека:Селската чешма во Војница.jpg|Селската чешма Податотека:Стара куќа во селото Војница.jpg|Стара куќа во селото Податотека:Стари куќи во селото Војница (1).jpg|Стари куќи во селото Податотека:Селската чешма во селото Војница.jpg|Селската чешма Податотека:Сокак во селото Војница.jpg|Сокак во селото </gallery> == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Vojnica}} {{Општина Чашка}} [[Категорија:Војница| ]] [[Категорија:Села во Македонија]] [[Категорија:Велешки села]] [[Категорија:Села во Општина Чашка]] msgloskjcyq1ctq0ojz0k9aepw3c4ne 0 11869 5579505 5528104 2026-06-21T10:42:48Z Forbidden History 89259 /* Личности */ 5579505 wikitext text/x-wiki {{другиместа3|Длабочица}} {{Инфокутија за село во Република Македонија | име = Длабочица | слика = | големина на слика = 300п | опис = | регион = {{грб|Североисточен Регион}} | општина = {{општинскигрб|Општина Старо Нагоричане}} | област = [[Козјачија]] | население = 20 | година = 2002 | поштенски број = 1302 | повикувачки број = 031 | надморска височина = 1041 | lat_dir=N | lat_deg=42 | lat_min=17 | lat_sec=25 | lon_dir=E | lon_deg=22 | lon_min=2 | lon_sec=33 | слава = | мрежно место = | карта = Длабочица во Општина Старо Нагоричане.svg }} '''Длабочица''' — село во [[Општина Старо Нагоричане]], во областа [[Козјачија]], во околината на градот [[Куманово]]. <!--== Географија и местоположба == == Историја == == Стопанство ==--> == Население == {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom |1948|275 |1953|280 |1961|312 |1971|278 |1981|137 |1991|85 |1994|83 |2002|51 |2021|20 }} Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото имало 350 [[Македонци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_36_40-42_KRIVA_PALANKA_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> Според пописот од 2002 година, во селото Длабочица имало 51 жител, сите [[Македонци]].<ref name="попис">{{нмс|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија |date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=19 март 2017}}</ref> Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 20 жители, од кои 10 [[Македонци]], 1 [[Македонски Срби|Србин]] и 9 лица без податоци.<ref>{{Попис2021белешка}}</ref> {{Пописи|336|240|275|280|312|278|137|85|83|51|20}} === Родови === Длабочица е македонско село. Според истражувањата од 1960 година, родови во селото се: * '''Доселеници:''' ''Дедо-Трајковци (10 к.), Димитровци (4 к.), Љубан (1 к.) и Ристинци (5 к.)'' првиот род е најстар во селото доселен во XVIII век. Сите наведени родови се доселени со непознато потекло; ''Крстинци (14 к.)'' доселени се од некое место во [[Велешко]]. Овде живеат од почетокот на XIX век; ''Филиповци (10 к.)'' доселени се од некое место источно од селото Длабочица.<ref>{{Наведена книга|title=Горна Пчиња|last=Трифуноски|first=Јован|publisher=|year=1964|isbn=|location=Белград|pages=}}</ref> <!--== Општествени установи == == Самоуправа и политика ==--> == Личности == '''Личности родени во Длабочица:''' * [[Роска Александрова]] — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] * [[Јордана Васиљкова]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Милојка Јовчевска|Милојка Каранфилова Јовчевска]] (1913-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Љубица Каранфиловска]] (1925-1970) — учесник во НОВ на Македонија == Културни и природни знаменитости == ;Археолошки наоѓалишта<ref name="Коцо">{{наведена книга|last= Коцо|first=Димче|title=Археолошка карта на Република Македонија|publisher=Македонска академиjа на науките и уметностите|location=Скопје|date=1996|page=208|volume=II|isbn=9989649286}}</ref> *[[Длабочица (археолошко наоѓалиште)|Длабочица]] ― [[населба]] од [[Македонија во средниот век|средниот век]] <!--== Редовни настани == == Личности == == Култура и спорт == == Иселеништво ==--> == Иселеништво == Од селото постои големо иселување. До 1958 година, 36 семејства од селото се имаат иселено во [[Србија]], во [[Глогоњ]] и [[Качарево]].<ref>{{Наведена книга|title=|others=Трифуноски, Јован (1958). О послератном насељавању становништва из НР Македоније у три банатска насеља, Јабука, Качарево и Глогоњ. Нови Сад: Матица Српска.}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр-авто}} {{Општина Старо Нагоричане}} [[Категорија:Длабочица (Кумановско)| ]] [[Категорија:Села во Македонија]] [[Категорија:Кумановски села]] [[Категорија:Села во Општина Старо Нагоричане]] psblsen42kvjee8s5du9oupuckykgze 0 11889 5579500 5364324 2026-06-21T10:32:29Z Forbidden History 89259 /* Личности */ 5579500 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | име = Рамно | слика = | големина на слика = 300п | опис = | регион = {{грб|Североисточен Регион}} | општина = {{општинскигрб|Општина Старо Нагоричане}} | област = [[Козјачија]] | население = 6 | година = 2002 | поштенски број = 1302 | повикувачки број = 031 | надморска височина = 933 | lat_dir=N | lat_deg=42 | lat_min=16 | lat_sec=40 | lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=58 | lon_sec=59 | слава = | мрежно место = | карта = Рамно во Општина Старо Нагоричане.svg }} '''Рамно''' — село во [[Општина Старо Нагоричане]], во областа [[Козјачија]], во околината на градот [[Куманово]]. <!--== Географија и местоположба == == Историја == == Стопанство ==--> == Население == {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom |1948|433 |1953|426 |1961|357 |1971|261 |1981|123 |1991|61 |1994|40 |2002|21 |2021|6 }} Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото имало 500 [[Македонци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_36_40-42_KRIVA_PALANKA_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> Според пописот од 2002 година, во селото Рамно имало 21 жител, од кои 20 [[Македонци]] и 1 [[Срби]]н.<ref name="попис">{{нмс|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија |date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=26 март 2017}}</ref> Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 6 жители, од кои 4 [[Македонци]] и 2 лица без податоци.<ref>{{Попис2021белешка}}</ref> {{Пописи|475|384|433|426|357|261|123|61|40|21|6}} === Родови === Рамно е македонско село. Според истражувањата од 1971 година родови во селото се: * '''Доселеници:''' ''Кушпарци (3 к.)'' доселени се од селото [[Војник (село)|Војник]]; ''Забелци (5 к.)'' доселени се од селото [[Трница Горна Пчиња|Трница]] во [[Горна Пчиња]] (денес во Србија). Го знаат следното родословие: Јован (жив на 73&nbsp;г. во 1971 година) Стојан-Ристе-Спаја, кој се доселил; ''Курјашци (4 к.)'' доселени се од некое блиско [[кумановско]] село; ''Ваганаровци (2 к.), Гезаци (2 к.), Ковелци (1 к.), Свиларци (5 к.) и Мартинци/Мартиновци (4 к.)'' доселени се, но не знаат од каде.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Кумановска област|last=Трифуноски|first=Јован|publisher=|year=1974|isbn=|location=Скопје|pages=}}</ref> == Општествени установи == * [[Црква „Св. Никола“ - Рамно|Црква „Св. Никола“]] од 1888-90 г. <!--== Самоуправа и политика == == Културни и природни знаменитости == == Редовни настани == == Личности == == Култура и спорт == == Иселеништво ==--> == Иселеништво == Постари иселеници има во околината на [[Врање]] во [[Србија]]. Во селото [[Брњаре]] (''Раманци''), потоа во [[Горна Пчиња]] (во Србија и Македонија) во селата [[Долно Стајевце]] (''Ваљавичарци и Барчани''), [[Горно Стајевце]] (''Пржинци''), [[Бабина Пољана]] (''Стојановци'') и во [[Буковљане]] (''Миленковци''). Други постари и понови иселеници по кумановските села се во [[Мутилово]] (''Крстевски''), [[Алгуња]] (''Арсиќи''), [[Долно Коњаре]] (''Митровиќи, Стојанови, Накиќи, Душан и Саво''), [[Љубодраг]] (''Козјачани''), [[Карловце]] (''Раманчани''), [[Врачевце]] (''Куштарци'') и во [[Карабичане]] (''Подкулајци и Дубовци''). Потоа иселеници има во селото [[Пепелиште]] во [[Тиквеш]]. Потоа селото [[Глогоњ]] кај [[Панчево]], во [[Куманово]] и други места.<ref name=":0" /> == Личности == '''Личности родени во Рамно:''' * [[Симка Димитриевска|Симка Јованова Димитриевска]] — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] * [[Правда Димитриевска|Правда Наскова Димитриевска]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Ратка Златковска]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Дарка Карамфилова|Дарка Стојанова Карамфилова]] — учесник во НОВ на Македонија == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр-авто}} {{Општина Старо Нагоричане}} [[Категорија:Рамно| ]] [[Категорија:Села во Македонија]] [[Категорија:Кумановски села]] [[Категорија:Села во Општина Старо Нагоричане]] t0rerotwb417gx4r45q0l6lr4kfwo5p 0 12062 5579322 5543191 2026-06-20T11:59:12Z Forbidden History 89259 5579322 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | име = Збажди | име2 = Зб’жди | слика = Поглед на селото Збажди (1).jpg | големина на слика = 300п | опис = Поглед на селото Збажди | општина = {{општинскигрб|Општина Струга}} | регион = {{грб|Југозападен Регион}} | област = [[Малесија]] | население = 10 | година = 2002 | поштенски број = 6338 | повикувачки број = 046 | надморска височина = 1.060 | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=21 | lat_sec=00 | lon_dir=E | lon_deg=20 | lon_min=40 | lon_sec=22 | слава = | мрежно место = | карта = Збажди во Општина Струга.svg }} '''Збажди''' (се среќава и како '''Зб’жди''') — село во областа [[Малесија]], во [[Општина Струга]], сместено високо на падините на планината [[Караорман]]. == Географија и местоположба == [[Податотека:Поглед на селото Збажди.jpg|мини|лево|300п|Поглед кон селото од [[Локов]]]] Селото се наоѓа во областа [[Малесија]], во северниот дел на територијата на [[Општина Струга]], на западните падини на планината [[Караорман]], а чиј атар се допира со подрачјето на [[Општина Дебрца]].<ref name="енциклопедија">{{наведена книга|last=Панов|first=Митко|title=Енциклопедија на селата во Република Македонија|url= https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf|accessdate=14 октомври 2018|year=1998|publisher=Патрија|location=Скопје|page=129}}</ref> Селото е планинско, на надморска височина од 1.060 метри. Од градот [[Струга]], селото е оддалечено 27 километри.<ref name="енциклопедија" /> Помеѓу селата Збажди и [[’Ржаново (Струшко)|’Ржаново]] тече [[Збошка Река]], која во текот на летниот период неретко пресушува. Се влева во [[Црн Дрим]] кај селото [[Глобочица]].<ref name="РекиМак">{{РекиМак|страница=31}}</ref> == Историја == Во {{римски|19}} век, Збажди било село во рамките на [[Охридска каза|Охридската каза]] на [[Отоманското Царство]]. Во 1944 година, во селото била основана [[Прва косовско-метохиска ударна бригада|Првата косовско-метохиска ударна бригада]]. == Стопанство == [[Податотека:Поранешна земјоделска задруга помеѓу селата Збажди и ’Ржаново.jpg|мини|десно|300п|Поранешната земјоделска задруга помеѓу селата Збажди и [[’Ржаново (Струшко)|’Ржаново]]]] Во селото во минатото постоела огромна земјоделска задруга во која се чувале овците од [[Охридско-струшка Котлина|Струшкото Поле]]. Задругата била сместена на патот помеѓу селата Збажди и [[’Ржаново (Струшко)|’Ржаново]]. Атарот е мошне голем и зафаќа простор од 50,7&nbsp;км². На него преовладуваат шумите на површина од 2.686,5 [[хектар]]и, потоа следат пасиштата на површина од 1.600 хектари, а на обработливото земјиште отпаѓаат 646,3 хектари.<ref name="енциклопедија" /> Селото има мешовита земјоделска функција.<ref name="енциклопедија" /> == Население == {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom |1948|463 |1953|505 |1961|449 |1971|92 |1981|41 |1991|16 |1994|15 |2002|10 |2021|10 }} Според податоците од 1873 година, селото имало 40 домаќинства и 96 жители мажи.<ref>„Македония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г.“ Македонски научен институт, София, 1995. стр. 104-105.</ref> Според податоците на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) од [[1900]] година, во селото Збажди имало 550 жители.<ref>[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_36.htm Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 253.]</ref> По податоците на секретарот на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]], [[Димитар Мишев]] („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во [[1905]] година во Збажди имало 640 жители.<ref>D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, р. 164-165.</ref> Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото имало 450 [[Македонци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_38_38-41_ELBASAN_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> Од Збажди се иселил значителен број од неговото население. Така, во 1961 година селото броело 449 жители, додека во 1994 година бројот се намалил на само 15 жители, македонско население.<ref name="енциклопедија" /> Според пописот од 2002 година, во селото Збажди имало 10 жители, сите [[Македонци]].<ref name="попис">{{нмс|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија |date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=14 октомври 2018}}</ref> Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 10 жители, од кои 4 [[Македонци]] и 6 лица без податоци.<ref>{{Попис2021белешка}}</ref> {{Пописи|550|640|463|505|449|92|41|16|15|10|10}} === Родови === Збажди е чисто македонско село. Според истражувањата во периодот од 1948 до 1950 година, родови во селото биле: * '''Со непознато потекло се:''' ''Дамјановци со Дапчиновци (20 к.), Мавнивиловци (1 к.), Грујевци (9 к.) и Богојевци (3 к.)'' овие родови потекнуваат од четири браќа, некои мислат дека потекнуваат од [[Закамен]]; ''Стојковци со Тримовц и (12 к.) и Карадаковци (6 к.)'' потекнуваат од ист предок; ''Марковци (4 к.), Беровци (2 к.) и Трајчевци (4 к.)'' мислат дека порано биле еден род почетокот од XIX век. * '''Со познато потекло се:''' ''Петковци (13 к.), Шаламановци (1 к.) и Радичовци (1 к.)'' доселени се од некое село [[Кукуричани Дебар|Кукуричани]] во [[Дебар (округ)|Долен Дебар]] во Албанија. Од таму се иселиле поради насилство. Селанинот Мијајле Радичоски заедно со Недан Мојсоски биле селски војводи во [[Илинденско востание|Илинденското Востание]]; ''Близнаковци или Петревци (3 к.)'' доселени се на почетокот од XIX век од соседното село [[Локов]]. Таму живееле двајца браќа близнаци по што го добиле името; ''Иловци (1 к.)'' доселени се од раселеното село [[Славила]] кое постоело кај селото [[Селци]]; ''Каларенци или Каларен (1 к.)'' и ''Крстановци (1 к.)'' доселени се од селото [[Радожда]] крај [[Охридско Езеро|Охридското Езеро]]; ''Аџиоски Фидан (1 к.)'' порано живеел во селото. Бил [[Роми|Ром]]. Бил доселен од [[Локов]], а имал роднини во [[’Ржаново (Струшко)|Ржаново]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Малесија. |last=Русиќ|first= Бранислав|publisher=Годишен зборник на Филозофскиот факултет на универзитетот во Скопје. Историско-филолошки оддел. кн. 6|others=|year=1953|isbn=|location=|pages=}}</ref> <!--== Општествени установи ==--> == Самоуправа и политика == [[Податотека:Поглед на селото Збажди (2).jpg|мини|десно|300п|Поглед кон селото од [[Локов]], како и патот кој води до него]] Селото влегува во рамките на [[Општина Струга]], која била проширена по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото се наоѓало во некогашната [[Општина Луково]]. Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Струга. Селото припаѓало на некогашната општина Струга во периодот од 1957 до 1965 година, додека во периодот 1955-1957 селото припаѓало на тогашната општина Луково. Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Караорман, во која покрај селото Збажди, се наоѓале и селата Богојца, Брчево, Глобочица, Локов, Мислодежда, Поум, Присовјани и ’Ржаново. Во периодот 1950-1952 година, селото Збажди било дел од некогашната општина Присовјани, во која влегувале селата Глобочица, Збажди и Присовјани. === Избирачко место === Селото е опфатено во избирачкото место бр. 1892 според [[Државна изборна комисија на Македонија|Државната изборна комисија]], кое е сместено во основното училиште во селото [[Присовјани]], а во кое влегуваат населените места [[Буринец]], [[Локов]], Присовјани, [[’Ржаново (Струшко)|’Ржаново]], [[Селци]] и Збажди.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|title=Описи на ИМ|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20230817210325/https://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|archive-date=2023-08-17|dead-url=|accessdate=14 октомври 2018|url-status=dead}}</ref> На [[Локални избори во Македонија (2017)|локалните избори во 2017 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 22 гласачи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/Local/Results?cs=mk-MK&r=r&rd=r1&eu=All&m=70&ps=2214|title=Локални избори 2017|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20200922071344/https://rezultati.sec.mk/Local/Results?cs=mk-MK&r=r&rd=r1&eu=All&m=70&ps=2214|archive-date=2020-09-22|dead-url=|accessdate=14 октомври 2018|url-status=dead}}</ref> На [[Референдум во Македонија (2018)|референдумот во 2018 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 19 гласачи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://referendum.sec.mk/Referendum/Results?cs=mk-MK&r=r&rd=r1&eu=All&m=70&ps=2229|title=Референдум 2018|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20200610174853/https://referendum.sec.mk/Referendum/Results?cs=mk-MK&r=r&rd=r1&eu=All&m=70&ps=2229|archive-date=2020-06-10|dead-url=|accessdate=14 октомври 2018|url-status=dead}}</ref> == Културни и природни знаменитости == [[Податотека:Света Богородица, Збажди 2016 04.jpg|мини|300п|десно|Главната селска црква „[[Црква „Успение на Пресвета Богородица“ - Збажди|Успение на Пресвета Богородица]]“]] ;Археолошки наоѓалишта<ref>[[Димче Коцо|Коцо, Димче]] (1996). ''Археолошка карта на Република Македонија''. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069</ref> * [[Добра Вода (Збажди)|Добра Вода]] — топилница од средниот век; и * [[Црквиште (Збажди)|Црквиште]] — сакрален објект од средниот век. ;Цркви<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7}}</ref> * [[Црква „Успение на Пресвета Богородица“ - Збажди|Црква „Успение на Пресвета Богородица“]] — главна селска црква ;Реки<ref name="РекиМак" /> * [[Збошка Река]] — помала река, притока на [[Црн Дрим]] == Редовни настани == * [[Голема Богородица]] (28 август) — селска слава == Личности == '''Родени во Збажди''' * [[Сиљан Илов Грујоски]] — македонски револуционер од [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref name=":1">{{Наведена книга|title=Илинденски сведоштва том I, дел II.|author=Јасмина Дамјановска|author2=Ленина Жила|publisher=Државен архив на Република Македонија|author3=Филип Петровски|year=2016|isbn=|location=Скопје|pages=}}</ref> * [[Танаско Дамјаноски|Танаско Илов Дамјаноски]] — македонски револуционер од [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref name=":1" /> * [[Ангеле Јованов Дуковски]] — македонски револуционер од [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref name=":1" /> * [[Кипро Илиев Илиевски]] — македонски револуционер од [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref>{{Наведена книга|title=Илинденски сведоштва том II, дел I.|author=Јасмина Дамјановска|author2=Ленина Жила|publisher= Државен архив на Република Македонија|author3=Филип Петровски|year=2016|isbn=|location=Скопје|pages=}}</ref> * [[Сиљан Јованов Крстаноски]] — македонски револуционер од [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref>{{Наведена книга|title=Илинденски сведоштва. том II, дел II.|author=Јасмина Дамјановска|author2=Ленина Жила|author3=Филип Петровски|publisher=Државен архив на Република Македонија|others=|year=2016|isbn=|location=|pages=}}</ref> * [[Иван Мирчески]] — македонски револуционер од [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref>{{Наведена книга|title=Илинденски сведоштва том III, дел I.|author=Јасмина Дамјановска|author2=Ленина Жила|publisher=Државен архив на Република Македонија|author3=Филип Петровски|year=2017|isbn=|location= Скопје|pages=}}</ref> * [[Ристо Китанов Петрески]] — македонски револуционер од [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref name=":2">{{Наведена книга|title=Илинденски сведоштва том III, дел II.|author=Јасмина Дамјановска|author2=Ленина Жила|publisher=Државен архив на Република Македонија|author3=Филип Петровски|year=2017|isbn=|location=Скопје|pages=}}</ref> * [[Михаил Радичоски]] — македонски револуционер од [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref name=":2" /> * [[Петко Стојанов Стојаноски]] — македонски револуционер од [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref name=":3">{{Наведена книга|title=Илинденски сведоштва. том IV, дел I.|author=Јасмина Дамјановска|author2=Ленина Жила|publisher= Државен архив на Република Македонија|author3=Филип Петровски|year=2017|isbn=|location=Скопје|pages=}}</ref> * [[Танаско Стојанов Стојаноски]] — македонски револуционер од [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref name=":3" /> * [[Миле Трпчески]] — македонски револуционер од [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref name=":3" /> * [[Таса Богоевска|Таса Исак Богоевска]] — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] * [[Љуба Бошеска|Љуба Јованова Бошеска]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Мара Гулевска|Мара Дамјановска Гулевска]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Ника Груевска]] — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] * [[Алтана Дамјаноска]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Наумка Димовска]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Будимка Дојчиноска]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Петкана Карадакоска]] — учесник во НОВ на Македонија '''Потекло од Збажди''' Таткото на познатиот македонски пијанист [[Симон Трпчески]], Ѓоко, потекнува од селото Збажди. Поради тоа, првиот албум на Трпчески снимен во Македонија, бил посветен на ова село. <!--== Култура и спорт ==--> == Иселеништво == Иселеништвото од ова село било масовно, така селото е пред целосно изумирање. Постари иселеници до 1950 година има во [[Ресен]], [[Битола]], [[Охрид]], [[Белчишта]], [[Волино]], [[Царев Двор]]. А надвор од Македонија во [[Србија]] ([[Јабука]], [[Белград]], [[Суботица]], [[Нови Сад]]), [[Бугарија]] ([[Ботевград]]), [[Хрватска]] ([[Сплит]], [[Копривница]]), [[Германија]], [[Австрија]], [[Аргентина]], [[Чешка]].<ref name=":0" /> Иселувањето продолжило и после 1960-тите помасовно. Во тој период населението се иселувало во [[Охрид]] и [[Струга]], а помалку во [[Скопје]]. == Наводи == {{наводи|2}} == Поврзано == * [[Малесија]] * [[Општина Струга]] * [[Струга]] == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Zbaždi}} {{Општина Струга}} [[Категорија:Збажди| ]] [[Категорија:Села во Македонија]] [[Категорија:Струшки села]] [[Категорија:Села во Општина Струга]] 11vadi9civd8wvlacqhjx2gr7yqbhep 0 12085 5579481 5407158 2026-06-21T10:00:26Z Forbidden History 89259 /* Личности */ 5579481 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | слика= | име=Присовјани | општина=[[Општина Струга|Струга]] | регион= [[Малесија]] | население=3 | поштенски број= | надморска височина=1053 | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=19 | lat_sec=50 | lon_dir=E | lon_deg=20 | lon_min=41 | lon_sec=3 | мрежно место= | карта = Присовјани во Општина Струга.svg }} '''Присовјани''' — село во [[Општина Струга]], во областа [[Малесија]], во околината на градот [[Струга]]. == Географија и местоположба == Селото се наоѓа во областа [[Малесија]], во западните падини на планината [[Караорман]]. Оддалечено е 23 километри северно од [[Струга]]. Поедини места во атарот на селото ги носат следните имиња. Распаѓе, Гола, Краста, Фурка, Рамни Камен, Горни Ливаѓе, Рамна Ливада, и др.<ref name=":1" /> Соседни села на Присовјани се. [[Мислодежда]] и [[Брчево]] од југ. [[Глобочица]] од исток, [[Црвена Вода (Охридско)|Црвена Вода]] и [[Песочани]] од запад, [[Збажди]] од север. == Историја == Во XIX век селото било дел од Охридската каза на [[Отоманско Царство|Отоманското Царство]]. == Стопанство == == Население == {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom |1948|382 |1953|350 |1961|288 |1971|222 |1981|33 |1991|19 |1994|13 |2002|11 |2021|3 }} Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика|Македонија, Етнографија и статистика]]“) од 1900 година, во Присовјани живееле 800 жители, сите [[Македонци]].<ref name=":0">[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_36.htm Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 253.]</ref> Според егзархискиот секретар [[Димитар Мишев]], („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во 1905 година во Присовјани имало 480 [[Македонци]], под врховенството на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]].<ref name="D.M.Brancoff 1905">D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, рр. 162-163.</ref> На Етнографската карта на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]] од 1901 г. ''Присони'' е претставено како чисто македонско село во Охридската каза на Битолскиот санџак со 60 куќи.<ref>{{Битолски Вилает|30}}</ref> Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото имало 300 [[Македонци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_38_38-41_ELBASAN_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> Според пописот на населението на Македонија од 2002 година, селото има 11 жители, сите Македонци.<ref>[http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf Попис на населението, домаќинствата и становите во Република Македонија, 2002 - Книга X]</ref> Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 3 жители, сите 3 лица без податоци.<ref>{{Попис2021белешка}}</ref> {{Пописи|480|480|382|350|288|222|33|19|13|11|3}} === Родови === Присовјани е чисто македонско село. Според истражувањата во периодот од 1948 до 1950 година, родови во селото биле: * '''Доселеници:''' ''Грковци (39 к.)'' се делат на ''Треновци, Трајковци, Спасевци, Марковци, Мојсовци, Неловци, Кузмановци, Вељановци, Таневци, Ристовци, Петковци и Симоновци''. Потекнуваат од предокот Никола кој се доселил од некое место во [[Тракија]]. Во старото место бил заробен од турски бег и донесен овде. Овде се оженил со некоја девојка од [[Дримкол]], или од селото [[Елевци]] и така го основал родот. Времето кога е доселен основачот на родот е во XVIII век; ''Шуминовци (22 к.)'' се делат на ''Петковци, Котевци, Лечовци, Ќитовци, Иловци, Трпчевци и Милошовци''. Потекнуваат од предокот Митре кој бил исто така заробен од турски бег и донесен во селото. Тој бил однекаде од [[Шумадија]] во [[Србија]]. Овде се оженил со девојка од селото [[Тучепи]] во [[Голо Брдо]] и така го основал родот; ''Петревци (2 к.), Чукевци или Стрезовци (1 к.) и Митревци (1 к.)'' за ови три рода присовјанци велат дека се посебни родови. ''Митревци'' се доселени од сега раселеното село [[Славила]] кај [[Селци]]. А другите два рода се со непознато потекло.<ref name=":1">{{Наведена книга|title=Малесија. |last=Русиќ|first= Бранислав|publisher=Годишен зборник на Филозофскиот факултет на универзитетот во Скопје. Историско-филолошки оддел. кн. 6|others=|year=1953|isbn=|location=|pages=}}</ref> == Галерија == Галерија од фотографии на Присовјани<gallery> File:Присовјани, Малесија 12.jpg| File:Присовјани, Малесија 09.jpg| File:Присовјани, Малесија 06.jpg| File:Присовјани, Малесија 03.jpg| File:Присовјани, Малесија 11.jpg| File:Присовјани, Малесија 07.jpg| File:Присовјани, Малесија 05.jpg| File:Присовјани, Малесија 10.jpg| File:Присовјани, Малесија 08.jpg| File:Присовјани, Малесија 04.jpg| File:Присовјани, Малесија 01.jpg| File:Присовјани, Малесија 13.jpg| File:Присовјани, Малесија 02.jpg| </gallery> == Општествени установи == [[Податотека:Sveti nikola prisovjani 2016.jpg|мини|Црквата „Св. Никола“.]] ;Цркви * [[Црква „Св. Никола“ - Присовјани|Црква „Св. Никола“]] * [[Црква „Св. Атанасиј“ - Присовјани|Црква „Св. Атанасиј“]] * [[Црква „Св. Богородица“ - Присовјани|Црква „Св. Богородица“]] == Самоуправа и политика == == Културни и природни знаменитости == ;Археолошки наоѓалишта<ref>[[Димче Коцо|Коцо, Димче]] (1996). ''Археолошка карта на Република Македонија''. стр. 397, Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069</ref> *[[Кула (Присовјани)|Кула — градиште]] — утврдена населба од доцноантичкото време; *[[Металица (Присовјани)|Металица]] — средновековна населба; *[[Селишта (Присовјани)|Селишта]] — средновековна црква; *[[На Црков (Присовјани)|На Црков]] — некропола од доцниот среден век. == Редовни настани == == Личности == ;<nowiki>Родени во Присовјани:</nowiki> * [[Тасе Христов]], македонски револуционер * [[Цветко Христов]], македонски револуционер * [[Дојчин Христов]], македонски револуционер * [[Таса Карамачоска]] (1923-) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] * [[Јован Котески]] (1932 - 2001), македонски писател == Култура и спорт == == Иселеништво == Од родовите се знае за следните иселеници до 1950-тите. * '''Од Грковци се иселени во:''' [[Софија]] (четири семејства од 1895 година), [[Австрија]] (четири семејства од 1906 година), [[Унгарија]] (две семејства од 1908 година), [[Чешка]] (две семејства од 1908 година), [[Грко Поле]] (од 1918 година, таму познати како ''Малесорци или Ристовци''), [[Охрид]] (осум семејства од периодот помеѓу 1920 и 1923 година), [[Белград]] (две семејства од 1921 година), [[Скопје]] (две семејства од 1923 година), [[Пожаревац]] (едно семејство од 1933 година), [[Збажди]] (на имот на роднина од 1946 година) и во [[Битола]] (едно семејство од 1946 година). * '''Савевци (биле посебен род) се иселиле во:''' [[Јабука]] (едно семејство од 1946 година, двајца браќа). * '''Петревци се иселени во:''' [[Струга]] (едно семејство од 1946 година). * '''Чукевци се иселени во:''' [[Нови Сад]] (две семејства од 1936 година). * '''Шуминовци се иселени во:''' [[Белград]] (две семејства од 1880 година), [[Нови Сад]] (едно семејство од 1890 година), [[Германија]] (три семејства од пред 1903 година, во [[Лајпциг]] и [[Ерфурт]]), [[Софија]] (три семејства од после 1903 година), и во [[Мороишта]] (од 1925 и 1948 година, познати како ''Трпчевци).'' ''Вељановци'' се иселиле во [[Безово]] во [[Дримкол|Дебарски Дримкол]]. Во Присовјани припаѓале на родот ''Грковци''.<ref name=":1" /> Денес селото е пред целосно изумирање. Иселувањата продолжиле и после 1950та година. Претежно во блиските градови [[Охрид]] и [[Струга]]. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр-авто}} {{Општина Струга}} [[Категорија:Села во Македонија]] [[Категорија:Струшки села]] [[Категорија:Села во Општина Струга]] [[Категорија:Присовјани| ]] 788kp7bhmp998xdf2rh69fg1tqxjgp7 3 34591 5579344 5576508 2026-06-20T12:24:46Z Gurther 105215 /* Гласање за избрана статија */ Одговор 5579344 wikitext text/x-wiki {{Архиви| [[/Архива1]]<br /> [[/Архива2]]<br /> [[/Архива3]]<br /> [[/Архива4]]<br /> [[/Архива5]]<br /> [[/Архива6]]<br /> [[/Архива7]]<br /> [[/Архива8]]<br /> [[/Архива9]]<br /> [[/Архива10]]<br /> [[/Архива11]]<br /> [[/Архива12]] }} == Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! == Hi everyone, We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there. The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]''). If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''. [[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 13:17, 29 мај 2025 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Question from [[User:Blblb3333|Blblb3333]] (10:53, 18 јуни 2025) == test --[[User:Blblb3333|Blblb3333]] <small>([[User talk:Blblb3333|разговор]])</small> 10:53, 18 јуни 2025 (CEST) == Growth features - Mentorship and Community updates == ​Hi everyone, Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page). You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''. CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''. We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed. If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 14:29, 16 јули 2025 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Question from [[User:JovanGJ17|JovanGJ17]] (14:49, 16 јули 2025) == Како да напавам страница за новинарот Драган Ѓорговски? Станува збор за татко ми, направив неколку обиди, но не излегува ништо. Станува збор за новинар во пензија со награда за животно дело од ЗНМ, кој низ годините со својата работа бил во центарот на речиси сите случувања од распадот на поранешна Југославија и создавањето на независна Македонија до денеска --[[User:JovanGJ17|JovanGJ17]] <small>([[User talk:JovanGJ17|разговор]])</small> 14:49, 16 јули 2025 (CEST) == Question from [[User:Кристијан Поповски|Кристијан Поповски]] (23:20, 22 јули 2025) == Здраво, здраво. Штотуку објавив за Македонска студентска организација во Словенија. Би ми значело ваш фидбек и помош да ја скоцкаме за да ги следи правилата на Википедија, со оглед на тоа дека сум нов во оваа дејност. Благодарам многу! :) --[[User:Кристијан Поповски|Кристијан Поповски]] <small>([[User talk:Кристијан Поповски|разговор]])</small> 23:20, 22 јули 2025 (CEST) :Ќе ја видам утре, а сега на кратко колку што видов, една забелешка: на Википедија на македонски јазик не користиме Северна, туку само Македонија. Можеш тоа да го смениш. Поздрав. [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 23:28, 22 јули 2025 (CEST) == Пролет 2025 == Здраво, Виолетова, Оно што е напишано за статии кое су помалку од 20 не е по правило, тоа не е пишувало во целиот текот на натпреварот. Јас сум работел на тие статии и несум награден а по збирот на бодови сум освоил второ место. Големо разочарување. Поздрав. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 11:54, 3 август 2025 (CEST) :Здраво [[Корисник:Marco Mitrovich|Марко]], :Некои натпревари имаат жири комисија што решава и става оценки, така и Пролет 2025, каде јас не сум член. Би требало на некој од членовите на комисијата да се обратиш со прашање. Поздрав [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:13, 3 август 2025 (CEST) == Викисредба (23 септември 2025) == Добар ден Виолетова, ве поканувам на петата викисредба од оваа тековна година што ќе се одржи на 23 септември во „Daily Food & Wine“ во Скопје. Повеќе информации околу викисредбата имате на следната [[Википедија:Викисредба (23 септември 2025)|врска]] (исто така и местоположба на угостителскиот објект на Google Maps). Се надевам ќе ни ја збогатите средбата со вашето присуство. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 18:57, 21 септември 2025 (CEST) == Козјак (езеро) == Зошто ја вративте мојата измена? Погледнете како изгледа инфокутијата сега! [[User:MBi|MBi]] <small>([[User talk:MBi|разговор]])</small> 20:18, 25 октомври 2025 (CEST) : Кај мене се појави дека сте ги избришале метрите и километрите, затоа ја вратив вашата измена. Ќе видам сега за што велите како изгледа кутијата. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:29, 25 октомври 2025 (CEST) == Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" == Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you. The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session. The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''. If you have any questions, please contact me. --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 14:45, 19 ноември 2025 (CET) (on behalf of the CEE Hub) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 --> == Викисредба (9 февруари 2026) == Добар ден Виолетова, ве поканувам на втората викисредба од оваа тековна година што ќе се одржи на 9 февруари во „Daily Food & Wine“ во Скопје. Повеќе информации околу викисредбата имате на следната [[Википедија:Викисредба (9 февруари 2026)|врска]] (исто така и местоположба на угостителскиот објект на ''Google Maps''). Се надевам ќе ни ја збогатите средбата со вашето присуство. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 09:40, 2 февруари 2026 (CET) == Мета-дијалектика == Почитувана и драга колешка Виолетова, може ли некој да ја суреди оваа статија [[Мета-дијалектика]] со цел да нема досадни жолти шаблони. (Ако треба можам да изнаредим уште 100 референци, но ако нема добра воља...се ќе остане како и досега). Голем поздрав, [[User:SMK-WMC|SMK-WMC]] <small>([[User talk:SMK-WMC|разговор]])</small> 22:55, 3 февруари 2026 (CET) == Question from [[User:DarenSharen|DarenSharen]] (22:32, 8 февруари 2026) == Здраво, штотуку ги создадов моите 2 први статии https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%97%D0%B8%D0%BA%D0%BE (за Зико и за Тривела). Може ли да замолам да ги проверите дали се ок? --[[User:DarenSharen|DarenSharen]] <small>([[User talk:DarenSharen|разговор]])</small> 22:32, 8 февруари 2026 (CET) == Question about the public domain status of Vidoe_Smilevski.jpg == Здраво! The article on Vidoe Smilevski is currently nominated as a Did You Know hook on the English Wikipedia. It can be published with the [https://en.wikipedia.org/wiki/File:Vidoe_Smilevski.jpg file Vidoe_Smilevski.jpg from Commons], but we're unsure where its status as Public Domain comes from. Where can we confirm that it was published before 1971? Since you're the original uploader, maybe you can help) Thank you! [[User:Barbalalaika|Barbalalaika]] <small>([[User talk:Barbalalaika|разговор]])</small> 23:16, 25 февруари 2026 (CET) :Hi [[User:Barbalalaika|Barbalalaika]], The photo was given with those info from the file of Vidoe Smilevski which curently keeps in the State Archive of the Republic of Macedonia. I believed what the employees in the Archive wrote in the file and said about the photo: that the photo is in public domain. I can try to find link or something else with the proof. Regards, -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:56, 26 февруари 2026 (CET) ::Thank you for the quick reply! If the State Archive of the Republic of Macedonia said so, I think it is fine to use the photo. But if you have some time to find a proof I can show, it woulod be appreciated) [[User:Barbalalaika|Barbalalaika]] <small>([[User talk:Barbalalaika|разговор]])</small> 10:25, 26 февруари 2026 (CET) :::Hi [[Корисник:Barbalalaika|Barbalalaika]], :::I got the answer at the Archive that the archivists who worked on the file containing the photo made that assessment. There is no link or other proof we can use on Wiki for the photo. Regrads, - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:25, 27 февруари 2026 (CET) ::::That's all right, thank you so much for the quick reply and have a nice day! [[User:Barbalalaika|Barbalalaika]] <small>([[User talk:Barbalalaika|разговор]])</small> 10:00, 27 февруари 2026 (CET) :::::@[[Корисник:Barbalalaika|Barbalalaika]] и @[[Корисник:Виолетова|Виолетова]] не те разбирам! [[User:Куйгорож|Куйгорож]] <small>([[User talk:Куйгорож|разговор]])</small> 10:15, 7 март 2026 (CET) == Question from [[User:Куйгорож|Куйгорож]] (10:31, 7 март 2026) == Здраво, каде можам да најдам 2 шаблони <nowiki>{{Бришење}}</nowiki> {{{Јавна сопственост}}} --[[User:Куйгорож|Куйгорож]] <small>([[User talk:Куйгорож|разговор]])</small> 10:31, 7 март 2026 (CET) :[[Предлошка:Јавна сопственост]] - овде има повеќе опции. :За брзо бришење, колку што гледам веќе го знаеш шаблонот. :-Поздрав[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:55, 7 март 2026 (CET) ::@[[Корисник:Виолетова|Виолетова]] ова е за вас со[[Предлошка:Јавна сопственост]]: [[User:Куйгорож|Куйгорож]] <small>([[User talk:Куйгорож|разговор]])</small> 12:05, 7 март 2026 (CET) :::Не те разбирам, ти бараше , не јас. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:07, 7 март 2026 (CET) == Question from [[User:Коробар|Коробар]] (09:13, 22 март 2026) == Ми треба помош со уредување. Не знам од која причина ја избришале страната за Вук Митевски. Јас не сум „уредувач“ на страници, но можам значително да придонесам на македонската Википедија. Ви благодарам --[[User:Коробар|Коробар]] <small>([[User talk:Коробар|разговор]])</small> 09:13, 22 март 2026 (CET) :Здраво [[User:Коробар|Коробар]], убаво што сакате да придонесете, за тоа ви е потребно да почитувате одредени правила за уредување на енциклопедијата. Колку што можам да видам, страницата за Вук Митевски била избришана затоа што прво презимето било со мала буква, а забелешката е: „уредување на неискусен уредувач“. Повеќе информации за тоа како се создава статија, може да најдете на [[Помош:Нагледен уредник/Кориснички прирачник|корисничкиот прирачник]], [[Википедија:Прирачник за стилот|препораките за стилот на пишување]], како и на [[Википедија:Почетен курс|почетниот курс]]. За сè што ви треба, слободно обратете ми се за помош поврзана со Википедија. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 13:40, 22 март 2026 (CET) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 22:06, 28 април 2026 (CEST) </div> <!-- Пораката ја испрати Корисник:Keegan (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 --> == Курукан Фуга == Здраво @[[Корисник:Виолетова|Виолетова]] што се случи со страницата што ја уредував? [[User:IvanKonev123|IvanKonev123]] <small>([[User talk:IvanKonev123|разговор]])</small> 16:05, 5 јуни 2026 (CEST) :Тука е страницата [[Курукан Фуга]]. Некој друг пробал да ја уредува од ново, и тоа го отповикав, а твоето уредување си стои. п.с. Можеш да видиш во историја на уредувањата. - Поздрав [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 16:12, 5 јуни 2026 (CEST) == Гласање за избрана статија == Добар ден, доколку можете ве молам гласајте во [[Википедија:Кандидати за избрана статија/Александар Мартулков|мојата номинација на Александар Мартулков за избрана статија]]. Ви благодарам, поздрав. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 12:22, 13 јуни 2026 (CEST) :Го поставив гласањето горе на сајтнотис, да видат повеќемина. Мејл ти пратив преку Википедија, провери. Поздрав [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 17:04, 13 јуни 2026 (CEST) ::Добар ден [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], гласањето завршило вчера. Ако можете ве молам тргнете го гласањето на сајтнотис. Ви благодарам, поздрав. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 14:24, 20 јуни 2026 (CEST) kms5e1ie300zstt69xb4qc3rh6ya5hg 0 38275 5579545 5161827 2026-06-21T11:50:38Z ~2026-36120-14 134377 /* */ о 5579545 wikitext text/x-wiki '''Македонски месеци''' — поим за дванаесетте [[Месец|месеци]] во годината, кои денес во [[Македонија]] се прифатени и се нарекуваат со стандардните меѓународни именски форми кои водат потекло од латинските имиња на месеците, имаат свои '''[[македонски]] имиња''' кои во денешниот говор се [[архаизам|архаизирани]] и најчесто се користат во официјалните работи и изданија (верски календари) на [[МПЦ|Македонската православна црква]] како и во некои рурални региони во [[Македонија]]. Потеклото на '''македонските имиња на месеците''' во основа е поврзано со природните циклуси или земјоделските работи кои се случуваат или вршат во периодот на соодветниот месец. За некои исти месеци се познати и повеќе различни имиња, употребувани во различни региони во [[Македонија]]. Денешните современи имиња на месеците најпрвин почнале да се употребуваат кон крајот на XIX век најчесто со завршеток на -ја како на пример ''јануарија'', ''февруарија'', ''септемврија'', ''декемврија'' итн. Нивното наполно прифаќање и навлегување во секојдневниот говор настанало со процесот на масовно образување на населението во училиштата. == Македонски називи на месеците == [[Податотека:С. Тајмиште 17.jpg|мини|десно|Снежник (декември) е така наречен по тоа што во овој месец почнува да паѓа [[снег]]. На сликата: пат во с. [[Тајмиште]], [[Кичевско]].]] {| class="wikitable" ! Бр. || Стандардно име || Изворно име&nbsp;&nbsp;&nbsp;|| Опис |- | 1. || јануари || коложег|| ''месец на горењето дрва'' |- | 2. || февруари || сечко|| ''месец на мразот'' |- | 3. || март || цутар||''месец на цветањето'' |- | 4. || април || тревен|| ''месец на тревата'' |- | 5. || мај || косар|| ''месец на косењето трева'' |- | 6. || јуни || жетвар|| ''месец на жетвата'' |- | 7. || јули || златец|| ''златен месец'' |- | 8. || август || житар|| ''месец на житото'' |- | 9. || септември || гроздобер|| ''месец на берењето грозје'' |- | 10. || октомври || листопад|| ''месец на паѓањето листови'' |- | 11. || ноември || студен|| ''студен месец'' |- | 12. || декември || снежник|| ''месец на снегот'' |} ==Народни имиња за месеците во разни предели во Македонија== Во [[Гевгелија|гевгелиско]], С. Тановиќ, ги забележал народните имиња за месеците кои во првиот дел соодеветствуаат со горе наведените, а разлика има во имињата на мај - ''црешар'', јуни - ''житвар'', јули - ''билјар'', август - ''прабражденски'', септември - ''бугуројчин'' (или ''груздобер''), октомври - ''митровски'' или ''касим'', ноември - ''листупад'' и декември - ''гулемијут месиц'' или ''бужикјов''. <ref name="RL355"/> Народните имиња за месеците во [[Валандово|валандовското село]] [[Пирава]] се следниве: ''коложег'' - јануари, ''сечко'' - февруари, ''летник'' - март, ''тревен'' - април, ''цутник'' - мај, ''црвеник'' - јули, ''горешник'' - јули, ''гумнар'' - август, ''гроздобер'' - септември, ''листокап'' - октомври, ''снежен'' - ноември, ''студен'' - декември.<ref name="RL356"/> Во пределот [[Бошава|Бошавија]], во подножјето на планината [[Кожуф|Koжуф]] во [[Кавадарци|кавадаречко]] забележани се имиња како и интересни објаснувања на имињата. За месецот ноември се користело името ''алистоп'', за декември ''андреја'' при што се верувало дека тогаш почнува зимата, а [[Апостол Андреја]] фрлал едри снегулки. За месецот јануари се користело името ''коложег'' со објаснување дека тоа бил најлошиот месец во зимата и дека ''треба каде и да си, во коложег дома да си. Кола дрва да имаш и кола брашно''.<ref name="RL356"/> Исто така забележано е и предание дека името на месецот коложег дошло поради големиот студ во тој месец при што луѓето немале со што да се згреат, па морале да ги горат и своите дрвени (запрежни) коли. Во [[Македонци|македонскиот етнички предел]] [[Голо Брдо]] во [[Албанија]] за одредени месеци се користат следниве имиња и форми: ''коложек'' или ''колоџек'' за [[јануари]], ''черешнар'' или ''црешнар'' за [[јуни]], ''жетвар'' за [[јули]], ''дорвар'' или ''дрвар'' за [[ноември]] и ''јôдре'' за [[декември]].<ref name="RL 121"/> ==Народно пресметување на времетраењето на месеците== Според истражувањата на етнолозите и антрополозите, времетраењето на месеците во народната култура на [[Македонци]]те, најчесто се пресметувало и одредувало според одредени празнични дениови, нарекувани ''меџници'' или ''синори''. Тоа се големите христијански празници кои ги има во секој месец од годината. Времетраењето на месеците во народното живеење на [[Македонци]]те изгледало вака: *јануари - од [[Вртолом]] до [[Василиј Велики#%D0%A7%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%9A%D0%B5 %D0%BD%D0%B0 %D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D1%82|Василица]] *коложег - од [[Василиј Велики#%D0%A7%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%9A%D0%B5 %D0%BD%D0%B0 %D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D1%82|Василица]] до [[Свети Трифун]] *сечко - од [[Свети Трифун]] до [[Летник]] *марта - од [[Летник]] до [[Благовец]] *април - од [[Благовец]] до [[Еремија]] *мај - од [[Еремија]] или [[Ѓурѓовден]] до [[Духовден]] или до Петрови поклади (започнувањето на петровденските пости)<ref name="RL 359"/> *јуни - од [[Духовден]] или Петровденски поклади до [[Иванден]] *јули - од [[Илинден]] до [[Голема Богородица]] *август - од [[Голема Богородица]] до [[Крстовден]] *септември - од [[Крстовден]] до [[Петковден]] *октомври - од [[Петковден]] до [[Митровден]] *ноември - од [[Митровден]] до [[Света Богородица Пречиста|Пречиста]] *декември - од [[Света Богородица Пречиста|Пречиста]] до [[Света Ана]] или [[Свети Игнатиј Антиохиски|Свети Игнат]]<ref name="RL 360"/> Според ваквото времетраење на месеците, може да се забележи дека годината има 13 месеци, што всушност се поклопува со бројот на месечевите мени во текот на една година. Ова пак укажува дека луѓето во минатото ги одредувале месеците и се ориентирале според бројот на промени на месечината во една година. ==Литература== {{наводи|refs= <ref name="RL355">Ристески С. Љупчо. „Категориите простор и време во народната култура на Македонците“. „Матица“, Скопје, 2005. стр.355</ref> <ref name="RL356">Ристески С. Љупчо. „Категориите простор и време во народната култура на Македонците“. „Матица“, Скопје, 2005. стр.356. </ref> <ref name="RL 121">Будимовски К. Драгослав. „Македонците во Албанија“. „Студентски збор“, Скопје, 1980. стр.121.</ref> <ref name="RL 359">Запис од теренските истражувања во Порече на полскиот етноантрополог Јозеф Обрембски во книгата на Ристески С. Љупчо. „Категориите простор и време во народната култура на Македонците“. „Матица“, Скопје, 2005. стр.359.</ref> <ref name="RL 360">Ристески С. Љупчо. „Категориите простор и време во народната култура на Македонците“. „Матица“, Скопје, 2005. стр.360.</ref> }} [[Категорија:Календари]] [[Категорија:Месеци]] [[Категорија:Македонска култура|Месеци]] [[Категорија:Македонски јазик|Месеци]] kc7gxcso90foqbke7j75lz817lfbtcv 0 41682 5579442 5526441 2026-06-21T08:39:42Z Boris Cheshlarov 47849 Додадени врски 5579442 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name = Лазар Китаноски |honorific-suffix = |image = |imagesize = 250px |office2 = [[Министер за одбрана на Република Македонија|Министер за одбрана]] |term_start2 = [[29 мај]] [[1997]] |term_end2 = [[1 декември]] [[1998]] |predecessor2 = [[Благоја Ханџиски]] |successor2 = [[Никола Кљусев]] |birth_date = {{роден на|25 |април|1948}} |birth_place = {{роден во|Охрид|}}, [[НР Македонија]], [[ФНРЈ]] |death_date = {{починал на|19 |мај|2011}} (воз. 63) |death_place = {{починал во|Скопје|}}, [[Македонија]] |nationality = [[Македонија|Македонец]] |ethnicity = [[Македонци|Македонец]] |party = [[СДСМ]] |spouse = |children = |alma_mater = [[Универзитет „Св. Кирил и Методиј“]] |profession = |religion = [[Православие|Православен христијанин]] |website = }} '''Лазар Китаноски''' ([[25 април]] [[1948]] во [[Охрид]] - [[19 мај]] [[2011]] во [[Скопје]]) — македонски [[правник]], универзитетски [[професор]] и [[Министер за обрана на Република Македонија|Министер за одбрана]] на [[Република Македонија]] (1997-1998). Основното, средното образование и Правниот факултет ги завршил во [[Скопје]]. Во [[1975]] бил избран за помлад асистент на предметот социологија на Правниот факултет во Скопје. Во [[1981]] година магистрирал на Институтот за социолошки и политичко-правни истражувања од областа на социолошките науки. Темата на магистерскиот труд е од областа на структуралната социологија со наслов „Социолошкиот аспект во сфаќањата на [[Карл Маркс]] и [[Фридрих Енгелс]] за поделбата на трудот“. После магистрирањето својот интерес го насочува кон социолошко-политиколошката област. Докторирал на Правниот факултет во Скопје во [[1995]] година со одбрана на темата: „Социолошките аспекти на политичките процеси во Македонија и функционирањето на моделот на парламентарната демократија“. Бил член на редакцијата на списанието „Дијалог“, секретар на Здружението за социологија на Република Македонија и еден од основачите на Форумот за човекови права на Македонија. Во текот на својот научен развој, неговиот придонес особено е насочен и забележлив во областа на теоретската социологија и прашањата на факторите на глобалната структура. Ги истражува теориите и односите помеѓу глобалната структура и правно-политичкиот потсистем. Следна област на интерес е феноменот на политичкиот систем и функционирањето на парламентарната демократија во Република Македонија. Покрај многубројни текстови автор е и на две книги: Класиците на марксизмот за поделба на трудот и Поделба на власта (законодавна и политичко-извршна). Неговата педагошка и наставна дејност на Правниот Факултет во Скопје се остварува преку предавања по предметите: [[социологија на право]]то, [[политичка социологија]] и [[политички партии]] и интересни групи. Китаноски почина во [[Скопје]] на 19 мај 2011 година.<ref>[http://www.dnevnik.com.mk/default.asp?ItemID=7C454C87AD24C648B598289767194616 Почина поранешниот министер за одбрана Лазар Китаноски] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110522031354/http://www.dnevnik.com.mk/default.asp?ItemID=7C454C87AD24C648B598289767194616 |date=2011-05-22 }}, ''Дневник'', 20 мај 2011</ref> == Почитичка кариера == Д-р Китановски беше член на [[СДСМ]] од неговото основање, директор на [[Агенција за разузнавање на Република Македонија|Агенцијата за разузнавање]]<ref>[http://www.a1.com.mk/vesti/default.aspx?VestID=37110 www.a1.com.mk]</ref>, и поранешен Министер за одбрана на Република Македонија. == Наводи == {{наводи}} {{Мин-Одбр-Мак}} {{Состав на Владата на Македонија (2002)}} {{Состав на Владата на Македонија (1994)}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Китановски, Лазар}} [[Категорија:Македонски правници]] [[Категорија:Југословенски правници]] [[Категорија:Македонски универзитетски професори]] [[Категорија:Министри за одбрана на Република Македонија]] [[Категорија:Состав на Владата на Република Македонија од 1994]] [[Категорија:Политичари од СДСМ]] [[Категорија:Апсолвенти на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] [[Категорија:Доктори на Правниот факултет „Јустинијан I“ - Скопје]] 1wc9f9dyocrl44c0hsoeaqldzqutz1w 0 60616 5579464 5413205 2026-06-21T09:33:51Z Andrew012p 85224 /* Филмографија */ 5579464 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за глумец |name=Орландо Блум<br />''Orlando Bloom'' | image = Orlando Bloom at Venice Festival.jpg | caption = Орландо Блум на Филмскиот фестивал во Венеција на 4 септември 2005. | birthname = Орладно Џонатан Бланчард Блум | birthdate = [[13 јануари]] [[1977]] | birthplace = [[Кантербери]], [[Кент]], [[Англија]] | occupation = глумец | yearsactive = 1994–денес }} '''Орландно Џонатан Бланчард Блум''' ([[англиски јазик|англиски]]: ''Orlando Jonathan Blanchard Bloom''<ref name="elflady">{{Наведена мрежна страница|last=Adolph|first=Anthony|title=The Curious Ancestry of Orlando Bloom|publisher=Family History Monthly|date=2005-02-18|url=http://www.genesreunited.co.uk/genesreunited.asp?wci=grstatic&type=bloom|format=|accessdate=2007-05-24}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://elflady.com/legolasgreenleaf/print/05mar/images/familyhistory_05mar_01.jpg |title=архивски примерок |accessdate=23 март 2010 |archive-date=2012-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120220054058/http://elflady.com/legolasgreenleaf/print/05mar/images/familyhistory_05mar_01.jpg }}</ref>, {{роден на|13|јануари|1977}}, {{роден во|Кантербери|Англија}}) или само како '''Орландо Блум''' е [[Англија|англиски]] глумец. Својата кариера ја започнал уште во [[1994]] година, но својот светски успех го забележал во [[2001]] година со улогата ''[[Леголас]]'' во филмот [[Господарот на прстените (филмски серијал)|Господар на престените]]<ref name="teenhollywood">{{наведени вести|last=Jones|first=Alison|coauthors=|title=Celebrity Interview: Where There's a Will...|pages=|publisher=TeenHollywood.com|date=2007-05-23|url=asp?r=149902|accessdate=2007-05-24}}</ref> и со улогата на ''[[Вил Тарнер]]'' во филмот [[Пиратите од Карибите (филмски серијал)|Пиратите од Карибите]]. Покрај овие филмови, тој зел учество и во големите филмски проекти како [[Троја (филм)|Троја]] и [[Небесно кралство (филм)|Небесното кралство]]. Својата кариера Блум ја започнал во [[Театар на Војводата од Јорк|Театарот на Војводата од Јорк]]. На [[12 октомври]] [[2009]] година Орландо Блум станал амбасадор на добра волја на [[УНИЦЕФ]]. == Ран живот == Орландо Блум е роден во [[Кантербери]] во [[Англија]]. Неговата мајка [[Соња Констанс Џозефин]] е родена во [[Калкута]], [[Индија]], ќерка на Бети Констанс Џозефин Вокер и Франсис Џон Коупланд. Преку неговата мајка, Орландо Блум е братучед со познатиот фотограф [[Себастијан Коупланд]].<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://environment.uk.msn.com/photos/gallery.aspx?cp-documentid=8306308&imageindex=4 |title=Sebastian Copeland (known as Baste) - MSN Environment UK<!-- Bot generated title --> |accessdate=23 март 2010 |archive-date=2008-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080602012639/http://environment.uk.msn.com/photos/gallery.aspx?cp-documentid=8306308 |url-status=dead }}</ref> За време на неговото детство, на Блум му било соопштувано дека негов татко бил Хери Блум, но на неговата 13. возраст, девет години по смртта на Херу Блум, му било соопштено дека всушност негов биолошки татко бил Колин Стоун, семеен пријател. Орландо бил именуван по композиторот [[Орландо Гибонс]] и има една сестра, Саманта Блум. == Филмографија == {|class="wikitable" style="font-size: 90%;" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- align="center" ! style="background:#B0C4DE;" | година ! style="background:#B0C4DE;" | филм ! style="background:#B0C4DE;" | улога ! style="background:#B0C4DE;" | забелешки |- |1994-1996 |''[[Несреќен случај (ТВ серија)|Несреќен случај]]'' |екстра/Ноел Харисон/пациент |ТВ, 3 епизоди |- |1997 |''[[Вајлди (филм)|Вајлди]]'' |Рентбој | |- |2000 |''[[Убиства во Мидсамер (филм)|Убиства во Мидсамер]]'' |Питер Дринкватер |ТВ, 1 епизода |- |rowspan="2"|2001 |''[[Господар на прстените: Дружината на прстенот]]'' |[[Леголас]] | |- |''[[Падот на црниот сокол (филм)|Падот на црниот сокол]]'' |Тод Блекбрн | |- |2002 |''[[Господар на прстените: Двете кули]]'' |[[Леголас]] | |- |rowspan="3"|2003 |''[[Нед Кели (филм од 2003)|Нед Кели]]'' |Џозеф Брн | |- |''[[Пиратите од Карибите: Проклетството на Црниот бисер]]'' |[[Вил Тарнер]] | |- |''[[Господар на прстените: Враќањето на кралот]]'' |[[Леголас]] | |- |rowspan="3"|2004 |''[[Дете од калциум]]'' |Џими Конели | |- |''[[Троја (филм)|Троја]]'' |Парис | |- |''[[Хавен (филм)|Хавен]]'' |Шај | |- |rowspan="2"|2005 |''[[Небесно кралство (филм)|Небесно кралство]]'' |Балиен Де Ибелин | |- |''[[Елизабеттаун (филм)|Елизабеттаун]]'' |Дру Бејлор | |- |rowspan="2"|2006 |''[[Пиратите од Карибите: Ковчегот на мртовецот]]'' |[[Вил Тарнер]] | |- |''[[Статисти (ТВ серија)|Статисти]]'' |Баристер |ТВ, 1 епизода |- |rowspan="2"|2007 |''[[Пиратите од Карибите: На крајот на светот]]'' |[[Вил Тарнер]] | |- |''[[Еверест: искачување за мир]]'' |раскажувач |документарен филм |- |2009 |''[[Њујорк, те сакам]]'' |Дејвид | |- |rowspan=3|2010 |''[[Sympathy for Delicious]]'' |Стејн | |- |''[[Главна улица (филм)|Главна улица]]'' |Нерис Паркер |пост-продукција |- |''[[Крст (филм од 2010)|Крст]]'' | |во снимање |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Orlando Bloom}} {{wikiquote|Orlando Bloom}} * {{imdb|0089217}} * {{people.com}} * [http://www.independentfilm.com/films/videogalleryfilms/orlando-bloom-frank-e-flowers-haven-movie-interview.shtml Разговор со Орландо Блум за independentfilm.com] {{Нормативна контрола}} {{DEFAULTSORT:Блум, Орландо}} [[Категорија:Англиски глумци]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Англиски филмски глумци]] p5iahe0pk3fi1e0cseymwww29rn8hjf 4 65867 5579390 5012453 2026-06-20T16:17:20Z Gurther 105215 5579390 wikitext text/x-wiki {{ВПМАКЕДОНИЈА тема}} {{ВПМАКЕДОНИЈА навигација}} '''ВикиПроектот Македонија''' содржи збир на статии кои на учесниците во проектот им овозможуваат полесна координација во уредувањето на нови статии поврзани со Македонија, проширување на постоечките, како и одржување и категоризирање на истите. Доколку сакате да се вклучите во работата на проектот слободно додадете го Вашето име во листата на учесници, а доколку имате нешто да предложите или изјавите користете ја страницата за разговор. ==Учесници== [[Податотека:Nuvola apps kdmconfig.png|35px]] Ако сакате да се приклучите на проектот, слободно додадете го вашето име на листата на '''[[Википедија:ВикиПроект Македонија/Учесници|учесници]]'''! --[[User:Ilija.milcinoski|Ilija.milcinoski]] <small>([[User talk:Ilija.milcinoski|разговор]])</small> 12:55, 19 јуни 2011 (CEST) Исто така, учесниците и другите википедијанци кои сакаат да покажат поддршка за овој проект, можат слободно да ја додадат предлошката {{tl|Корисник ВикиПроект Македонија}} на нивните кориснички страници. --[[User:МартинПетковски|МартинПетковски]] <small>([[User talk:МартинПетковски|разговор]])</small> 15:20, 25 јули 2012 (CEST) Maxim Stoyalov [[User:DENAMAX|DENAMAX]] <small>([[User talk:DENAMAX|разговор]])</small> 22:38, 13 мај 2017 (CEST) ==Цели== Основни цели кон кои се стремат учесниците во овој ВикиПроект се: *создавање на квалитетни статии за Македонија; *одржување, проширување и редизајнирање на статии; *следење на тековните настани поврзани со Македонија; *создавање на нови портали поврзани со Македонија ио одржување на постоечките; (Видете:'''[[Википедија:ВикиПроект Портали|ВикиПроект Портали]]''') *категоризирање на статиите во категории и *создавање на нови предлошки, додавање на поврзувачки врски со другите статии и сл. кои на читателот му овозможуваат полесно да стигне до потребните информации. ==Организација на работа== Организацијата на работата во рамките на ВикиПроектот Македонија им овозможува на учесниците во овој проект преку конкретна поделба на најзначајните работи поврзани со Македонија да одлучат во што може да придонесат најмногу во постигнувањето на целите на проектот. ===Географија на Македонија=== ====Пријавени доброволци==== ---- Во рамки на одделот Географија на Македонија предвидено е остварување на следниве цели: *создавање и одржување на статии : **за градовите и селата во Македонија; (за градовите [[Википедија:ВикиПроект Македонија/Градови|тука]], за селата [[Википедија:ВикиПроект Македонија/Села|тука]]) **за реки, планини, котлини, низини, езера, хидроцентрали, термоцентрали и сл. **за етничката припадност на населението и нивните основни одлики. **за климата, релјефот, почвите и развојот на земјоделството; **индустрија во Македонија; **природни богатства, рудници и прирудни убавини; **туризмот во Македонија и неговиот развој. *уредување на нови портали: ** за градовите во Македонија; *категоризирање на статиите и создавање на нови предлошки. ===Историја на Македонија=== ====Пријавени доброволци==== ---- Во одделот Историја на Македонија е предвидено: *создавање и одржување на статии за? **историски настани; **историски личности; **историски појави; **историски извори; **историски документи; **општествени промени; **археологија на Македонија. (Видете:'''[[Википедија:Проект:Археомак 2.0]]''') *уредување на нови портали: **запоранешните македонски држави и држави на територијата на Македонија; *категоризација на статиите и создавање на нови предлошки; *уредување на нови портали: **запоранешните македонски држави и држави на територијата на Македонија; За олеснување во организацијата на работата во рамките на оваа оддел добро е за пример да се има следнава поделба од историјата на Македонија: #'''Македонија во праисторијата''' #'''Создавање, развој и пропаѓање на античката македонска држава''' #'''Македонија под римска власт''' #'''Македонија во рамките на Византија за време на населувањето на Словените''' #'''Создавање, развој и пропаѓање на Самоиловата држава''' #'''Македонските средновековни држави''' #'''Македонија под турска власт''' #'''Востанијата на поробениот македонски наррод(од Карпошово до Илинденско)''' #'''Македонија за време на Балканските војни''' #'''Македонија во време на Прва светска војна''' #'''Македонија меѓу двете светски војни''' #'''Македонија во време на Втора светска војна''' #'''Создавање на современата македонска држава во рамките на СФРЈ''' #'''Македонија од изгласување на независноста (08.09.1991) до денес''' ===Македонски јазик и литература=== ====Пријавени доброволци==== #[[User:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] ---- Во рамките на оваа оддел предвидено е следново: *создавање и одржување на статии за: **употреба на македонскиот јазик во историјата; **писменоста на Македонците во историјата; **црковнословенизам; **македонски народен јазик; *македонски литературен јазик и негова кодификација; македонскиот меѓу светските јазици денес, негова афирмација и одржување на македонски сѐмакедонски средби; **македонски писатели; **македонски дела; **појавата и развојот на литературните правци во Македонија во историјата; *уредувае на портали: **за македонскиот јазик; **македонската литература и сл. *категоризирање на статиите и создавање на нови предлошки. ===Културата и уметноста во Македонија=== ====Пријавени доброволци==== #[[User:Public|Public]] ---- Основни цели во рамките на оваа оддел се: *создавање и одржување на статии за: **макеонски културни здруеженија; **македонски музеи; **македонски културни споменици; **македонски уметници: ***писатели; ***музичари; ***ликовни уметници; ***вајари; ***научници; ***критичари; ***академици; **македонски научници; **македонски културни работници во странство. *уредување на портал, категоризирање на статии и создавање на нови предлошки. ===Институции=== ====Пријавени доброволци==== #[[User:Идеологист|Идеологист]] ---- Во одделот институции основни цели кои учесниците се очекува да ги остварат се: *создавање на статии поврзани со: **Собрание на РМ; **Влада на РМ; **министерства; **економски институции; **социјални институции; **здравствени институции; **образовни институции; **спортски институции и др. *категоризирање на статии и создавање на нови предлошки. ===Образование во Македонија=== ====Пријавени доброволци==== ---- Цели: *создавање и одржување на статии поврзани со: **образовниот систем во Македонија; **образовни институции; *уредување на портал, категоризирање на статии и создавање на нови предлошки. ===Вера=== ====Пријавени доброволци==== ---- Цели: *создавање и одржување на статии за: **религии во Македонија и нивни обележја и начин на обележување во Македонија; **верски објекти; **празници и начин на празнување; *уредување на портали, категоризирање и создавање нови предлошки. ===Македонски спорт=== ====Пријавени доброволци==== ---- Одделот македонски спорт се стреми кон: *создавање и уредување на статии за: **спортот во Македонија; **спортски зданија во Македонија; **македонски спортисти; **македонски клубови **репрезантацијата на големите натпреварувања *уредување на нови портал, категоризирање на статии и создавање на нови предлошки. ==Предлошки== Во рамките на ВикиПроектот Македонија постојат три предлошки за наградување на корисници што се залагаат и се трудат за унапредување и подобрување на статии поврзани со Македонија. Тие награди за национална гордост се: '''*Официјална награда на ВикиПроект Македонија:''' {{Македонска ѕвезда}} ::''Видете: [[Предлошка:Македонска ѕвезда]]'' '''*Награди со македонските етнички симболи:''' {{Македонска ѕвезда- старо знаме}} ::''Видете: [[Предлошка:Македонска ѕвезда- старо знаме]]'' {{Македонска ѕвезда- лав}} ::''Видете:[[Предлошка:Македонска ѕвезда- лав]]'' ==Никулци== *'''{{tl|Македонија-никулец}}''' - се додава општо на статии поврзани со Македонија. *'''{{tl|Македонија-гео-никулец}}''' - се додава општо на статии поврзани со географија на Македонија. *'''{{tl|Македонија-село-никулец}}''' - се додава на статии за македонски села. *'''{{tl|Македонија-град-никулец}}''' - се додава на статии за македонски градови *'''{{tl|Битола-никулец}}''' - се додава на статии поврзани со Битола. *'''{{tl|Куманово-никулец}}''' - се додава општо на статии поврзани со Куманово. *'''{{tl|Скопје-никулец}}''' - се додава на статии поврзани со Скопје. *'''{{tl|Струмица-никулец}}''' - се додава на статии поврзани со Струмица. *'''{{tl|Тетово-никулец}}''' - се додава на статии поврзани со Тетово. *'''{{tl|Кочани-никулец}}''' - се додава на статии поврзани со Кочани. *'''{{tl|Македонија-ист-никулец}}''' - се додава на статии поврзани со историја на Македонија. *'''{{tl|Македонија-училиште-никулец}}''' - се додава на статии поврзани со училишта во Македонија. *'''{{tl|Македонија-биог-никулец}}''' - се додава општо на статии поврзани со Македонци. *'''{{tl|Македонија-глумец-никулец}}''' - се додава на статии за македонски глумци. *'''{{tl|Македонија-музичар-никулец}}''' - се додава на статии за македонски музичари. *'''{{tl|Македонија-писател-никулец}}''' - се додава на статии за македонски писатели. *'''{{tl|Македонија-политичар-никулец}}''' - се додава на статии за македонски политичари. *'''{{tl|Македонија-спортист-никулец}}''' - се додава општо на статии за македонски спортисти. *'''{{tl|Македонија-фудбалер-никулец}}''' - се додава на статии за македонски фудбалери. Организација на Македонската држава [[Категорија:ВикиПроект Македонија| ]] [[Категорија:Македонија|/]] [[Категорија:ВикиПроекти|Македонија]] 76t3n3mtxtt2e5gtn63mqj7zj093ajk 10 65872 5579391 4082617 2026-06-20T16:17:58Z Gurther 105215 5579391 wikitext text/x-wiki {| class="editlink noprint plainlinksneverexpand" cellpadding="0" cellspacing="0" style="float: right; clear: right; border: 1px solid black; border-collapse: collapse; margin: 0em 0em 1em 1em; background:yellow; font-size: 90%" ! style="background: white; padding: 5px; text-align: center; font-size: 115%; border-bottom: 1px solid black; " | {| cellpadding="0" cellspacing="0" width="100%" style="background: transparent; " | [[Слика:Coat of arms of North Macedonia.svg|50п]] | style="font-size: 120%" | [[Википедија:ВикиПроект Македонија|ВикиПроект Македонија]] |} |- | {| cellpadding="3" cellspacing="0" width="100%" style="background: gold;" |- style="background: red; " ! colspan="2" style="text-align: left; border-top: 1px solid black; border-bottom: 1px dotted dimgray " | Основни информации ({{Tnavbar|ВПМАКЕДОНИЈА навигација|mini=1|nodiv=1}}) |- | [[Википедија:ВикиПроект Македонија|Главна&nbsp;страница]] | style="text-align: right;" | [{{SERVER}}{{localurl:Разговор за Википедија:ВикиПроект Македонија|action=edit&section=new}} +]&nbsp;[[Разговор за Википедија:ВикиПроект Вести|разговор]] |- | &emsp;→ [[Разговор за Википедија:ВикиПроект Македонија/Индекс на архиви|Архиви&nbsp;на&nbsp;разговори]] | |- |'''[[Предлошка:Македонија]]''' | style="text-align: right;" | [[Разговор за Предлошка:Македонија|разговор]] |- | &emsp;→ [[Википедија:ВикиПроект Македонија/Нови статии|Нови&nbsp;статии]] | style="text-align: right;" | [[Разговор за Википедија:ВикиПроект Македонија/Нови статии|разговор]] |- | &emsp;→ [[Википедија:ВикиПроект Македонија/Барања|Барања]] | style="text-align: right;" | [[Разговор за Википедија:ВикиПроект Македонија/Барања|разговор]] |} |- | {| class="collapsible collapsed" cellpadding="3" cellspacing="0" width="100%" style="background: #ccccff;" |- style="background: red; " ! colspan="2" style="text-align: left; border-top: 1px solid black; " | [[Википедија:ВикиПроект Македонија#Организација на проектот|Организација]] |- | [[Википедија:ВикиПроект Македонија/Координатори|Координатори]] | style="text-align: right;" | [[Разговор за Википедија:ВикиПроект Македонија/Координатори|разговор]] |- | [[Википедија:ВикиПроект Македонија/Учесници/Листа на членови|Учесници]] | style="text-align: right;" | [[Разговор за Википедија:ВикиПроект Вести/Учесници|разговор]] |- | [[:Категорија:ВикиПроект Македонија|Категорија на проектот]] | style="text-align: right;" | [[Разговор за категорија:ВикиПроект Македонија|разговор]] |} |- | {| class="collapsible collapsed" cellpadding="3" cellspacing="0" width="100%" style="background: #ccccff;" |- style="background: red; " ! colspan="2" style="text-align: left; border-top: 1px solid black; " | [[:Категорија:ВикиПроект Македонија:Предлошки|Предлошки]] |- | [[Шредлошка:Македонија]] |} |} <noinclude>[[Категорија:ВикиПроект Македонија:Предлошки]] </noinclude> {{#ifeq: {{NAMESPACE}}|Википедија|<includeonly>[[Категорија:ВикиПроект Македонија]]</includeonly>}} 7b8xf6bm54snuudccoueiguvktfehzc 4 119348 5579345 5472520 2026-06-20T12:28:43Z Gurther 105215 5579345 wikitext text/x-wiki == Тековни номинации == <!--Ве молиме да не ја оставате оваа табела полна со сите номинации. Доколку забележете повеќе од десетина изгласани номинации, Ве молиме истите префрлете ги во архивата за соодветната година.--> <center> {| class="wikitable" style="text-align:center; background:transparent" ! # ! Статија ! Состојба ! Вкупно гласови ! {{за}}/{{против}}/{{воздржан}} ! Седмица на објавување ! Објавена? |- |'''11''' |''[[Википедија:Кандидати за избрана статија/Ќосем (султана)|Ќосем (султана)]]'' |{{ок}} Избрана |'''6''' |'''6/0/0''' |[[Википедија:Избрана статија/2025/17|#17 (21.4.25 - 27.4.25)]] |[[Слика:Check_mark.svg]] |- |'''12''' |''[[Википедија:Кандидати за избрана статија/Фране Петриќ|Фране Петриќ]]'' |{{ок}} Избрана |'''7''' |'''7/0/0''' |[[Википедија:Избрана статија/2025/16|#16 (14.4.25 - 20.4.25)]] |[[Слика:Check_mark.svg]] |- |'''13''' |''[[Википедија:Кандидати за избрана статија/Стегосаурус|Стегосаурус]]'' |{{ок}} Избрана |'''6''' |'''6/0/0''' |[[Википедија:Избрана статија/2025/18|#18 (28.4.25 - 4.5.25)]] |[[Слика:Check_mark.svg]] |- |'''14''' |''[[Википедија:Кандидати за избрана статија/Проширен периоден систем|Проширен периоден систем]]'' |{{ок}} Избрана |'''4''' |'''4/0/0''' |[[Википедија:Избрана статија/2025/19|#19 (5.5.25 - 11.5.25)]] |[[Слика:Check_mark.svg]] |- |'''15''' |''[[Википедија:Кандидати за избрана статија/Ија (месечина)|Ија (месечина)]]'' |{{ок}} Избрана |'''5''' |'''5/0/0''' |[[Википедија:Избрана статија/2025/20|#20 (12.5.25 - 18.5.25)]] |[[Слика:Check_mark.svg]] |- |'''16''' |''[[Википедија:Кандидати за избрана статија/Сауроподи|Сауроподи]]'' |{{ок}} Избрана |'''3''' |'''3/0/0''' |[[Википедија:Избрана статија/2025/21|#21 (19.5.25 - 25.5.25)]] |[[Слика:Check_mark.svg]] |- |'''17''' |''[[Википедија:Кандидати за избрана статија/Гама-изблик|Гама-изблик]]'' |{{ок}} Избрана |'''5''' |'''5/0/0''' |[[Википедија:Избрана статија/2025/24|#24 (9.6.25 - 15.6.25)]] |[[Слика:Check_mark.svg]] |- |'''18''' |''[[Википедија:Кандидати за избрана статија/Исламизација на Албанија|Исламизација на Албанија]]'' |{{ок}} Избрана |'''5''' |'''5/0/0''' |[[Википедија:Избрана статија/2025/23|#23 (2.6.25 - 8.6.25)]] |[[Слика:Check_mark.svg]] |- |'''19''' |''[[Википедија:Кандидати за избрана статија/Нагорнокарабашка војна (2020)|Нагорнокарабашка војна]]'' |{{повлечено}} Повлечена |'''8''' |'''7/1/0''' |/ |/ |- |'''20''' |''[[Википедија:Кандидати за избрана статија/Фјодор Достоевски|Фјодор Достоевски]]'' |{{повлечено}} Повлечена |'''5''' |'''5/0/0''' |/ |/ |- |'''21''' |''[[Википедија:Кандидати за избрана статија/Насилство врз жените|Насилство врз жените]]'' |{{повлечено}} Повлечена |'''4''' |'''3/0/1''' |/ |/ |- |'''22''' |''[[Википедија:Кандидати за избрана статија/Босанска војна|Босанска војна]]'' |{{повлечено}} Повлечена |'''5''' |'''5/0/0''' |/ |/ |- |'''23''' |''[[Википедија:Кандидати за избрана статија/Сафавидско Царство|Сафавидско царство]]'' |{{повлечено}} Повлечена |'''6''' |'''5/1/0''' |/ |/ |- |'''24''' |''[[Википедија:Кандидати за избрана статија/Дегустација на виски|Дегустација на виски]]'' |{{Икс}} Не е избрана |'''3''' |'''0/3/0''' |/ |/ |- |'''25''' |''[[Википедија:Кандидати за избрана статија/Александар Мартулков|Александар Мартулков]]'' |{{ок}} Избрана |'''7''' |'''7/0/0''' |/ |/ |- |} </center> eqx6ltub2t3il7f2ppw7i7agb9j9ein 0 144351 5579365 5471314 2026-06-20T13:50:35Z Buli 2648 5579365 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=октомври 2009}} '''Александар Грличков''' (Штип, 18.01.1923 – Струга, 26.07.1989) бил претседател на владата на [[СР Македонија]]. == Биографија == Основно и средно образование завршил во родниот град (1941). Студирал на Универзитетот „Св. Климент Охридски” во Софија. Поради учеството во НОБ од 1942 г. често бил затворан, па морал да ги напушти студиите. По Ослободувањето, и покрај функциите што ги имал (директор на Заводот за планирање, министер за финансии, потпретседател и претседател на Извршниот совет на СРМ), го завршил Економскиот факултет во Белград. Во 1965 г. бил именуван најпрвин за член, а подоцна за потпретседател на Сојузниот извршен совет, задолжен да ги имплементира идеите на стопанската реформа. Во 1954 г. е избран за доцент, во 1960 г. за вонреден професор на Економскиот факултет на Скопскиот универзитет по предметот стопанско планирање во Југославија. Кога по 1965 г. заедно со семејството се преселува во Белград, избран е на Факултетот за политички науки на Белградскиот универзитет за редовен професор по предметот меѓународни економски односи. Предавал на постдипломските студии на Загрепското свеучилиште, како и на Правниот факултет на Универзитетот во Скопје. Бил надворешен соработник на Институтот за општествени науки и на Институтот за политички студии на Факултетот за политички науки во Белград, на Институтот за економски студии на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј” во Скопје и на Економскиот институт во Белград. Бил претседател на Советот на интернационалната трибина „Социјализмот во светот” (Цавтат), претседател на Советот на списанието „Економска политика”, уредник на „Популарната енциклопедија” на БИГЗ, на „Економската енциклопедија”, како и главен и одговорен уредник на сп. „Социјализам”. Неговите дела се преведени на повеќе странски јазици, меѓу кои и на кинески. Во економијата се залагал за пазарно стопанство, а во политиката за политички плурализам и против еднопартискиот монопол.{{Македонија-никулец}} {{Претседатели на СР Македонија}} {{Претседател на Собранието на Социјалистичка Република Македонија}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Грличков, Александар}} [[Категорија:Претседатели на Владата на СР Македонија]] [[Категорија:Починати во Струга]] efz19hxh66aso8ct2vvkd5e68y2sjyc 5579366 5579365 2026-06-20T13:51:58Z Buli 2648 /* Биографија */ 5579366 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=октомври 2009}} '''Александар Грличков''' (Штип, 18.01.1923 – Струга, 26.07.1989) бил претседател на владата на [[СР Македонија]]. == Биографија == Основно и средно образование завршил во родниот град (1941). Студирал на [[Софиски универзитет „Св. Климент Охридски“|Универзитетот „Св. Климент Охридски”]] во Софија. Поради учеството во НОБ од 1942 г. често бил затворан, па морал да ги напушти студиите. По Ослободувањето, и покрај функциите што ги имал (директор на Заводот за планирање, министер за финансии, потпретседател и претседател на Извршниот совет на СРМ), го завршил Економскиот факултет во Белград. Во 1965 г. бил именуван најпрвин за член, а подоцна за потпретседател на Сојузниот извршен совет, задолжен да ги имплементира идеите на стопанската реформа. Во 1954 г. е избран за доцент, во 1960 г. за вонреден професор на Економскиот факултет на Скопскиот универзитет по предметот стопанско планирање во Југославија. Кога по 1965 г. заедно со семејството се преселува во Белград, избран е на Факултетот за политички науки на Белградскиот универзитет за редовен професор по предметот меѓународни економски односи. Предавал на постдипломските студии на Загрепското свеучилиште, како и на Правниот факултет на Универзитетот во Скопје. Бил надворешен соработник на Институтот за општествени науки и на Институтот за политички студии на Факултетот за политички науки во Белград, на Институтот за економски студии на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј” во Скопје и на Економскиот институт во Белград. Бил претседател на Советот на интернационалната трибина „Социјализмот во светот” (Цавтат), претседател на Советот на списанието „Економска политика”, уредник на „Популарната енциклопедија” на БИГЗ, на „Економската енциклопедија”, како и главен и одговорен уредник на сп. „Социјализам”. Неговите дела се преведени на повеќе странски јазици, меѓу кои и на кинески. Во економијата се залагал за пазарно стопанство, а во политиката за политички плурализам и против еднопартискиот монопол.{{Македонија-никулец}} {{Претседатели на СР Македонија}} {{Претседател на Собранието на Социјалистичка Република Македонија}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Грличков, Александар}} [[Категорија:Претседатели на Владата на СР Македонија]] [[Категорија:Починати во Струга]] p9q181tql5jgd1wt9vq14fgxk3xnx4i 5579367 5579366 2026-06-20T13:53:46Z Buli 2648 5579367 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=октомври 2009}} [[Податотека:Aleksandar Grlićkov.jpg|мини|239x239пкс|Александар Грличков]] '''Александар Грличков''' (Штип, 18.01.1923 – Струга, 26.07.1989) бил претседател на владата на [[СР Македонија]]. == Биографија == Основно и средно образование завршил во родниот град (1941). Студирал на [[Софиски универзитет „Св. Климент Охридски“|Универзитетот „Св. Климент Охридски”]] во Софија. Поради учеството во НОБ од 1942 г. често бил затворан, па морал да ги напушти студиите. По Ослободувањето, и покрај функциите што ги имал (директор на Заводот за планирање, министер за финансии, потпретседател и претседател на Извршниот совет на СРМ), го завршил Економскиот факултет во Белград. Во 1965 г. бил именуван најпрвин за член, а подоцна за потпретседател на Сојузниот извршен совет, задолжен да ги имплементира идеите на стопанската реформа. Во 1954 г. е избран за доцент, во 1960 г. за вонреден професор на Економскиот факултет на Скопскиот универзитет по предметот стопанско планирање во Југославија. Кога по 1965 г. заедно со семејството се преселува во Белград, избран е на Факултетот за политички науки на Белградскиот универзитет за редовен професор по предметот меѓународни економски односи. Предавал на постдипломските студии на Загрепското свеучилиште, како и на Правниот факултет на Универзитетот во Скопје. Бил надворешен соработник на Институтот за општествени науки и на Институтот за политички студии на Факултетот за политички науки во Белград, на Институтот за економски студии на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј” во Скопје и на Економскиот институт во Белград. Бил претседател на Советот на интернационалната трибина „Социјализмот во светот” (Цавтат), претседател на Советот на списанието „Економска политика”, уредник на „Популарната енциклопедија” на БИГЗ, на „Економската енциклопедија”, како и главен и одговорен уредник на сп. „Социјализам”. Неговите дела се преведени на повеќе странски јазици, меѓу кои и на кинески. Во економијата се залагал за пазарно стопанство, а во политиката за политички плурализам и против еднопартискиот монопол.{{Македонија-никулец}} {{Претседатели на СР Македонија}} {{Претседател на Собранието на Социјалистичка Република Македонија}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Грличков, Александар}} [[Категорија:Претседатели на Владата на СР Македонија]] [[Категорија:Починати во Струга]] 6e5xp401i8ncwk8r9uqw9kahwafa2lx 5579369 5579367 2026-06-20T13:54:28Z Buli 2648 /* Биографија */ 5579369 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=октомври 2009}} [[Податотека:Aleksandar Grlićkov.jpg|мини|239x239пкс|Александар Грличков]] '''Александар Грличков''' (Штип, 18.01.1923 – Струга, 26.07.1989) бил претседател на владата на [[СР Македонија]]. == Биографија == Основно и средно образование завршил во родниот град (1941). Студирал на [[Софиски универзитет „Св. Климент Охридски“|Универзитетот „Св. Климент Охридски”]] во Софија. Поради учеството во НОБ од 1942 г. често бил затворан, па морал да ги напушти студиите. По Ослободувањето, и покрај функциите што ги имал (директор на Заводот за планирање, министер за финансии, потпретседател и претседател на Извршниот совет на СРМ), го завршил Економскиот факултет во Белград. Во 1965 г. бил именуван најпрвин за член, а подоцна за потпретседател на Сојузниот извршен совет, задолжен да ги имплементира идеите на стопанската реформа. Во 1954 г. е избран за доцент, во 1960 г. за вонреден професор на Економскиот факултет на Скопскиот универзитет по предметот стопанско планирање во Југославија. Кога по 1965 г. заедно со семејството се преселува во Белград, избран е на Факултетот за политички науки на Белградскиот универзитет за редовен професор по предметот меѓународни економски односи. Предавал на постдипломските студии на Загрепското свеучилиште, како и на Правниот факултет на Универзитетот во Скопје. Бил надворешен соработник на Институтот за општествени науки и на Институтот за политички студии на Факултетот за политички науки во Белград, на Институтот за економски студии на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј” во Скопје и на Економскиот институт во Белград. Бил претседател на Советот на интернационалната трибина „Социјализмот во светот” (Цавтат), претседател на Советот на списанието „Економска политика”, уредник на „Популарната енциклопедија” на БИГЗ, на „Економската енциклопедија”, како и главен и одговорен уредник на сп. „Социјализам”. Неговите дела се преведени на повеќе странски јазици, меѓу кои и на кинески. Во економијата се залагал за пазарно стопанство, а во политиката за политички плурализам и против еднопартискиот монопол.{{Македонија-никулец}} {{Претседатели на СР Македонија}} {{Претседател на Собранието на Социјалистичка Република Македонија}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Грличков, Александар}} [[Категорија:Претседатели на Владата на СР Македонија]] [[Категорија:Починати во Струга]] 2jvudph5omq8erlw0b7nfne11brlii0 5579429 5579369 2026-06-20T21:23:54Z Buli 2648 5579429 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=октомври 2009}} {{Infobox officeholder | name = Александар Грличков | image = Aleksandar Grlićkov.jpg | image_size = | alt = | caption = | office = Претседател на Извршниот совет на Социјалистичка Република Македонија | status = | term_start = 1961 | term_end = 1965 | predecessor = [[Љупчо Арсов]] | successor = [[Никола Минчев]] | birth_date = 18 јануари 1923 | birth_place = [[Штип]], [[Кралство СХС]] | death_date = 26 јули 1989 | death_place = [[Струга]], [[СР Македонија]], [[СФР Југославија]] | party = | spouse = | children = | alma_mater = | profession = | signature = | footnotes = }} '''Александар Грличков''' (Штип, 18.01.1923 – Струга, 26.07.1989) бил претседател на владата на [[СР Македонија]]. == Биографија == Основно и средно образование завршил во родниот град (1941). Студирал на [[Софиски универзитет „Св. Климент Охридски“|Универзитетот „Св. Климент Охридски”]] во Софија. Поради учеството во НОБ од 1942 г. често бил затворан, па морал да ги напушти студиите. По Ослободувањето, и покрај функциите што ги имал (директор на Заводот за планирање, министер за финансии, потпретседател и претседател на Извршниот совет на СРМ), го завршил Економскиот факултет во Белград. Во 1965 г. бил именуван најпрвин за член, а подоцна за потпретседател на Сојузниот извршен совет, задолжен да ги имплементира идеите на стопанската реформа. Во 1954 г. е избран за доцент, во 1960 г. за вонреден професор на Економскиот факултет на Скопскиот универзитет по предметот стопанско планирање во Југославија. Кога по 1965 г. заедно со семејството се преселува во Белград, избран е на Факултетот за политички науки на Белградскиот универзитет за редовен професор по предметот меѓународни економски односи. Предавал на постдипломските студии на Загрепското свеучилиште, како и на Правниот факултет на Универзитетот во Скопје. Бил надворешен соработник на Институтот за општествени науки и на Институтот за политички студии на Факултетот за политички науки во Белград, на Институтот за економски студии на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј” во Скопје и на Економскиот институт во Белград. Бил претседател на Советот на интернационалната трибина „Социјализмот во светот” (Цавтат), претседател на Советот на списанието „Економска политика”, уредник на „Популарната енциклопедија” на БИГЗ, на „Економската енциклопедија”, како и главен и одговорен уредник на сп. „Социјализам”. Неговите дела се преведени на повеќе странски јазици, меѓу кои и на кинески. Во економијата се залагал за пазарно стопанство, а во политиката за политички плурализам и против еднопартискиот монопол.{{Македонија-никулец}} {{Претседатели на СР Македонија}} {{Претседател на Собранието на Социјалистичка Република Македонија}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Грличков, Александар}} [[Категорија:Претседатели на Владата на СР Македонија]] [[Категорија:Починати во Струга]] d2jswdx9m4cqz6gnqf6l0noaeb6idtx 5579430 5579429 2026-06-20T21:26:10Z Buli 2648 5579430 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=октомври 2009}} {{Infobox officeholder | name = Александар Грличков | image = Aleksandar Grlićkov.jpg | image_size = | alt = | caption = | office = Претседател на Извршниот совет на Социјалистичка Република Македонија | status = | term_start = 1961 | term_end = 1965 | predecessor = [[Љупчо Арсов]] | successor = [[Никола Минчев]] | birth_date = {{починал на и возраст|df=yes|1989|07|26|1923|01|18}} | birth_place = [[Штип]], [[Кралство СХС]] | death_date = 26 јули 1989 | death_place = [[Струга]], [[СР Македонија]], [[СФР Југославија]] | party = | spouse = | children = | alma_mater = | profession = | signature = | footnotes = }} '''Александар Грличков''' (Штип, 18.01.1923 – Струга, 26.07.1989) бил претседател на владата на [[СР Македонија]]. == Биографија == Основно и средно образование завршил во родниот град (1941). Студирал на [[Софиски универзитет „Св. Климент Охридски“|Универзитетот „Св. Климент Охридски”]] во Софија. Поради учеството во НОБ од 1942 г. често бил затворан, па морал да ги напушти студиите. По Ослободувањето, и покрај функциите што ги имал (директор на Заводот за планирање, министер за финансии, потпретседател и претседател на Извршниот совет на СРМ), го завршил Економскиот факултет во Белград. Во 1965 г. бил именуван најпрвин за член, а подоцна за потпретседател на Сојузниот извршен совет, задолжен да ги имплементира идеите на стопанската реформа. Во 1954 г. е избран за доцент, во 1960 г. за вонреден професор на Економскиот факултет на Скопскиот универзитет по предметот стопанско планирање во Југославија. Кога по 1965 г. заедно со семејството се преселува во Белград, избран е на Факултетот за политички науки на Белградскиот универзитет за редовен професор по предметот меѓународни економски односи. Предавал на постдипломските студии на Загрепското свеучилиште, како и на Правниот факултет на Универзитетот во Скопје. Бил надворешен соработник на Институтот за општествени науки и на Институтот за политички студии на Факултетот за политички науки во Белград, на Институтот за економски студии на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј” во Скопје и на Економскиот институт во Белград. Бил претседател на Советот на интернационалната трибина „Социјализмот во светот” (Цавтат), претседател на Советот на списанието „Економска политика”, уредник на „Популарната енциклопедија” на БИГЗ, на „Економската енциклопедија”, како и главен и одговорен уредник на сп. „Социјализам”. Неговите дела се преведени на повеќе странски јазици, меѓу кои и на кинески. Во економијата се залагал за пазарно стопанство, а во политиката за политички плурализам и против еднопартискиот монопол.{{Македонија-никулец}} {{Претседатели на СР Македонија}} {{Претседател на Собранието на Социјалистичка Република Македонија}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Грличков, Александар}} [[Категорија:Претседатели на Владата на СР Македонија]] [[Категорија:Починати во Струга]] rxs5t1ccw21vr8z6tvmogkcfmhbequg 5579431 5579430 2026-06-20T21:26:59Z Buli 2648 5579431 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=октомври 2009}} {{Infobox officeholder | name = Александар Грличков | image = Aleksandar Grlićkov.jpg | image_size = | alt = | caption = | office = Претседател на Извршниот совет на Социјалистичка Република Македонија | status = | term_start = 1961 | term_end = 1965 | predecessor = [[Љупчо Арсов]] | successor = [[Никола Минчев]] | birth_date = 18 јануари 1923 | birth_place = [[Штип]], [[Кралство СХС]] | death_date = {{починал на и возраст|df=yes|1989|07|26|1923|01|18}} | death_place = [[Струга]], [[СР Македонија]], [[СФР Југославија]] | party = | spouse = | children = | alma_mater = | profession = | signature = | footnotes = }} '''Александар Грличков''' (Штип, 18.01.1923 – Струга, 26.07.1989) бил претседател на владата на [[СР Македонија]]. == Биографија == Основно и средно образование завршил во родниот град (1941). Студирал на [[Софиски универзитет „Св. Климент Охридски“|Универзитетот „Св. Климент Охридски”]] во Софија. Поради учеството во НОБ од 1942 г. често бил затворан, па морал да ги напушти студиите. По Ослободувањето, и покрај функциите што ги имал (директор на Заводот за планирање, министер за финансии, потпретседател и претседател на Извршниот совет на СРМ), го завршил Економскиот факултет во Белград. Во 1965 г. бил именуван најпрвин за член, а подоцна за потпретседател на Сојузниот извршен совет, задолжен да ги имплементира идеите на стопанската реформа. Во 1954 г. е избран за доцент, во 1960 г. за вонреден професор на Економскиот факултет на Скопскиот универзитет по предметот стопанско планирање во Југославија. Кога по 1965 г. заедно со семејството се преселува во Белград, избран е на Факултетот за политички науки на Белградскиот универзитет за редовен професор по предметот меѓународни економски односи. Предавал на постдипломските студии на Загрепското свеучилиште, како и на Правниот факултет на Универзитетот во Скопје. Бил надворешен соработник на Институтот за општествени науки и на Институтот за политички студии на Факултетот за политички науки во Белград, на Институтот за економски студии на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј” во Скопје и на Економскиот институт во Белград. Бил претседател на Советот на интернационалната трибина „Социјализмот во светот” (Цавтат), претседател на Советот на списанието „Економска политика”, уредник на „Популарната енциклопедија” на БИГЗ, на „Економската енциклопедија”, како и главен и одговорен уредник на сп. „Социјализам”. Неговите дела се преведени на повеќе странски јазици, меѓу кои и на кинески. Во економијата се залагал за пазарно стопанство, а во политиката за политички плурализам и против еднопартискиот монопол.{{Македонија-никулец}} {{Претседатели на СР Македонија}} {{Претседател на Собранието на Социјалистичка Република Македонија}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Грличков, Александар}} [[Категорија:Претседатели на Владата на СР Македонија]] [[Категорија:Починати во Струга]] gtack5o80tmzvzugrd04np7xfwf7gyj 0 173411 5579522 5550513 2026-06-21T11:00:37Z Forbidden History 89259 /* Личности */ 5579522 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Место во Грција |name = Смрдеш |name_local = Κρυσταλλοπηγή |image_map = {{ПолКарта | Егејска Македонија Преспа | ширина = | опис = <center>Местоположба на Смрдеш во општината [[Преспа (општина)|Преспа]] и областа Западна Македонија</center> | релјефна = | натпис = Смрдеш | натпис_гол = | положба = | позадина = | бележник = | бележник_гол = | врска = | ГШ_степ = 40 | ГШ_мин = 38 | ГШ_сек = 12 | ГШ_прав = N | ГД_степ = 21 | ГД_мин = 5 | ГД_сек = 0 | ГД_прав = E }} |periph = [[Западна Македонија (Грција)|Западна Македонија]] |periphunit = [[Лерин (округ)|Лерин]] |municipality = [[Преспа (општина)|Преспа]] |municunit = Смрдеш |population = 111 |population_as_of = 2021 |area_community = |lat_deg = 40 |lat_min = 38.20 |lon_deg = 21 |lon_min = 05.00 |postal_code = |area_code = |licence = |image_skyline = Smardesh-Church.jpg |caption_skyline = Црквата „[[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Смрдеш|Св. Ѓорѓи]]“ во Смрдеш |elevation = 1.130 }} [[Податотека:Smurdesh - Repatsev family 1st decade of 20th c..jpg|мини|десно|250п|Семејство од Смрдеш во првата деценија на XX век]] '''Смрдеш''' ({{langx|el|Κρυσταλλοπηγή}}, ''Кристалопиги''; до 1927 г. ''Σμαρδέσι'', ''Смардеси''<ref>[http://pandektis.ekt.gr/pandektis/handle/10442/170757 Μετονομασίες των Οικισμών της Ελλάδας. Σμαρδέσι - Κρυσταλλοπηγή]</ref>) — [[село]] во [[Костурско]], [[Егејска Македонија]], денес во општината [[Преспа (општина)|Преспа]] на [[Лерин (округ)|Леринскиот округ]] во [[Западна Македонија (Грција)|Западна Македонија]], [[Грција]]. Населението брои 111 жители (2021). == Географија и местоположба == Селото Смрдеш се наоѓа 51 км југозападно од [[Лерин]] и 38 км северозападно од [[Костур (град)|Костур]], во подножјето на планината [[Орлово]] во состав [[Корбец]], во областа [[Корешта]]. Лежи на надморска височина од 1.130 м. Три километри од селото се наоѓа границата со Албанија и граничниот премин Смрдеш-[[Капештица]]. Селото е смстено на каменливиот и гол терен на Смрдешкиот Проод == Историја == === Османлиско време === Селото важи за многу старо. Според преданијата, населението на Смрдеш е доселено од [[Девол (округ)|Девол]] (денес во Албанија), за да го избегнат малтретирањето од исламизираните Албанци и да ја зачуваат верата.<ref name="НМЕМ">{{НМЕМ|дел= I |глава= |страници= 175-176}}</ref> Селото изворно се наоѓало во месноста Селиштето, но подоцна е изградено на друго место поради епидемија на [[чума]]. Се смета дека местото го добило името по минералниот извор Смрдлива Вода.<ref name="НМЕМ" /> Смрдеш првпат се споменува во документите од [[1530]] г. како ''Исмирдеш'' со 53 домаќинства<ref>harun Yeni, Demography and settlement in Paşa sancaği sol-kol region according to muhasebe-i vilayet-i rumeli defteri dated 1530 [1530 tarihli Muhasebe-i Vilayet-i Rumeli defteri'ne göre Paşa Sancağı sol-kol bölgesinde demografi ve yerleşim], Ankara, 2006, стр. 118.</ref> Кон крајот на [[XIX век]] Смрдеш било прилично големо македонско село со незначителено малку [[гркомани]] кои ја воделе месната црква. Во „[[Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника]]“ се вели дека во [[1873]] г. Смрдеш (Smrdesh) било село во Костурската каза со 460 домаќинства и вкупно 1.300 жители [[Македонци]].<ref name="БИМ">{{БИМ}}</ref><ref>„Македония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г.“ Македонски научен институт, София, 1995, стр. 106-107.</ref> Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) во [[1900]] г. Смрдеш имал 1.780 жители [[Македонци]].<ref name="БИМ" /><ref>[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_43.htm Кънчов, Васил. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, стр. 265.]</ref> На Етнографската карта на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]] од 1901 г. Смрдеш се води како чисто македонско село во Костурската каза на Горичкиот санџак со 295 куќи.<ref>{{Битолски Вилает|98}}</ref> Во селото работеле две [[странски пропаганди во Македонија|странски пропаганди]] — [[грчка пропаганда во Македонија|грчката]] и [[бугарска пропаганда во Македонија|бугарската]]. Според грчки податоци (поради тоа, сомнителни) во селото имало 190 семејства под врховенството на [[Цариградска патријаршија|Цариградската патријаршија]] и 180 семејства под [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]]. Бугарската пропаганда стекнала апсолутна превласт, така што во 1903 г. целото село преминало под врховенството на Бугарската егзархија, како и останатите [[Костурско|костурски]] села. Според податоци на егзархискиот секретар [[Димитар Мишев]] („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во [[1905]] г. селото имало 2.360 жители, сите под егзархијата.<ref>Brancoff, D.M. La Macédoine et sa Population Chrétienne, Paris, 1905, pp. 180-181.</ref> === Илинденски период === [[Податотека:Smrdesh or Kristalopigi village.jpg|мини|десно|250п|Стари куќи во Смрдеш]] Почнувајќи од 1900 г. жителите на селото, заедно со оние на [[Д’мбени]], играле водечка улога во борбите на [[Македонска револуционерна организација|Македонската револуционерна организација]]. На 8 кон 9 мај 1903 г. на селото е извршен ѕверски напад од турската војска поради тоа што во него населението ја криеле четата на [[Борис Сарафов]]. Во нападот се убиени 87 жители (45 мажи, 36 жени и 6 деца), запалени се 300 куќи, 2 училишта и 19 дуќани. Притоа ранети се уште 50 луѓе и 35 жени се [[силување|силувани]]. Без покрив останале 1.500 жители. Истата година селската учителка Викторија Михајлова од Прилеп го извезла знамето на Косинската чета<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://strumski.com/read_pdf.php?id=170 |title=Милетич, Любомир. Борбата въ Костурско и Охридско (до 1904 г.). По спомени на Иван Попов, Смиле Войданов, Деян Димитров и Никола Митрев, Македонски научен институт, София,1926, стр. 39. |accessdate=2016-03-13 |archive-date=2013-12-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131212174846/http://strumski.com/read_pdf.php?id=170 |url-status=dead }}</ref>. За време на [[Илинденско востание|Илинденското востание]], селото е повторно ограбено, многу жители се погубени, а на други им се исечени ушите.<ref>Македония и Одринско (1893-1903). Мемоар на Вътрешната организация, 1904, с. 203</ref> Во 1903 г. во куќата на Иљо Истанин, револуционерот [[Лаки Поповски]] направил бомболеарница и склад, која по опожарувањето на селото ја преместил во Д’мбени<ref>[http://www.promacedonia.org/bmark/vch/vch_1903_mart.htm Чекаларов, Васил. Дневник 1901-1903 г., Съставители Ива Бурилкова, Цочо Билярски, ИК „Синева” София, 2001, Библиотека „Българска памет“, стр. 203, 207, 232, 234.]</ref>. Првиот бран на иселување на населението во [[САД]], [[Канада]] и [[Австралија]] се случил по 1903 г.<ref name="НМЕМ" /> поради големото обездомување и страшните насилства врз населението. Во 1906 г. во [[Медисон (Илиноис)|Медисон]], [[Илиноис]] доселнениците од Смрдеш основале добротворно и просветно друштво, наречено „Пандо Кљашев“<ref>Трайков, Веселин. История на българската емиграция в Северна Америка, София 1993, с. 148</ref>. На почетокот на април 1908 г. властите извршиле рација на селото, вршејќи насилства и мачења.<ref>Одрински глас, брой 15, 20 април 1908, стр. 4.</ref> Според [[Георги Трајчев]], во 1911/1912 г. во Смрдеш имало 209 куќи со 989 жители и работело училиште со 3 учители.<ref>Трайчев, Георги. Български селища в днешна Албания, во: Отецъ Паисий, 15-31 юли 1929 година, стр. 212.</ref> Според Георги Константинов Бистрицки, пред Првата балканска војна Смдреш имал 350 куќи, сите македонски.<ref name="БИМ" /><ref>Бистрицки, Българско Костурско, Ксанти, 1919, стр. 6.</ref> За време на [[Прва балканска војна|Првата балканска војна]], доста жители се регрутирани за борба на бугарска страна.<ref>„Македоно-одринското опълчение 1912-1913 г. Личен състав“, Главно управление на архивите, 2006, стр. 879.</ref> === Припојување кон Грција === [[Податотека:Smyrdesh church of St. George.jpg|дясно|мини|250п|Црквата „Св. Ѓорѓи“ за време на Првата светска војна.]] Со [[Букурешки договор (1913)|Букурешкиот договор]] во 1913 г. селото е припоено кон грчката држава, кога имало 1.488 жители.<ref name="НМЕМ" /> Во неговиот патописен попис од 1917-18&nbsp;г. [[Боривое Милоевиќ]] го завел Смрдеш како село со 240 македонски куќи.<ref name="НМЕМ" /> По [[Прва светска војна|Првата светска војна]] доста жители на Смрдеш се иселиле во [[Бугарија]] и во градот [[Лерин]]. Така, во 1920 г. населението се свело на 780 жители.<ref name="НМЕМ" /> Во 1927 г. грчката власт го преименувала селото во Кристалопиги, а во 1928 г. повторно се намалило, овојпат на 598 жители.<ref name="НМЕМ" /> == Втора светска и Граѓанска војна == Населението на Смрдеш зело масовно учество во антифашистичките борби од 1940 до 1949 г.<ref name="НМЕМ" /> Селото дало значајни жртви во [[НОБ во Егејска Македонија|Втората светска војна]], за подоцна, за време на [[Грчка граѓанска војна|Граѓанска војна]] во 1949 г. да биде срамнето со земја<ref name="НМЕМ" /> од грчката монархистичка власт. Поради ова, сите жители се иселиле во [[Р. Македонија]] и [[Источен блок|источноевропските земји]], па така во 1951 г. е заведено како напуштено.<ref name="НМЕМ" /> Преселници имало и во Лерин и [[Костур (град)|Костур]].<ref name="НМЕМ" /> Подоцна, грчките власти тука населиле номадски [[Власи|влашки]] семејства од [[Теспротија]] и околината на [[Превеза]], кои се населиле и во соседните напуштени македонски села како [[В’мбел]], [[Косинец]] и [[Д’мбени]]. Така, во 1993 г. селото е заведено како чисто влашко.<ref>[http://strates.revues.org/document381.html Riki Van Boeschoten. "Usage des langues minoritaires dans les départements de Florina et d’Aridea (Macédoine)"]</ref> == Население == {{Пописи-ЕМ|624|0|364|309|265|213|573|314|111}} == Самоуправа и политика == Селото припаѓа на општинската единица Смрдеш со седиште во истоименото село, која припаѓа на поголемата општина [[Преспа (општина)|Преспа]], во округот [[Лерин (округ)|Лерин]]. Воедно, селото е дел од општинскиот оддел Смрдеш, каде е единственото населено место. == Цркви == Во селото има четири цркви: * „Свети Бессребреници“ (мошне стара) * „Свети Димитрија“ (1870) * „[[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Смрдеш|Св. Ѓорѓи]]“ (1890) * „Успение на Пресвета Богородица“ (1970) == Стопанство == == Личности == * [[Васил Чакаларов]] (1874-1913) — војвода на [[МРО]] * [[Стерјо Стерјовски]] (1876-1905) — војвода на [[МРО]] * [[Пандо Кљашев]] (1882-1907) — војвода на [[МРО]] * [[Гаврил Константинович]], роден Гаврил Костадинов Тасев (1881-1918) — македонски лекар, национален деец и учесник во [[Октомвриска револуција|Октомвриската револуција]] * [[Лазо Ковачевски]] — првоборец * [[Атанас Коровешов]] (1918-1945) — комунистички деец, ракводител на [[НОФ]] * [[Ламбро Чолаков]] (? - 13. 1. 2001) — македонски национален деец, член на Главниот одбор на НОФ за Егејскиот дел на Македонија и секретар на Окружниот одбор на НОФ за Костурско и Преспанско. *[[Филип Трпов Караџа]] — македонски револуционер од [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref>{{Наведена книга|title=Илинденски сведоштва. том II, дел II.|author=Јасмина Дамјановска|author2=Ленина Жила|author3=Филип Петровски|publisher=Државен архив на Република Македонија|others=|year=2016|isbn=|location=|pages=}}</ref> *[[Јанула Ралева]] (1927-?) — македонски партизан, борец во [[грчката граѓанска војна]] и членка на групата [[Костурчанки]]. *[[Кула Каранџовска|Кула Андонова Каранџовска]] (1929-?) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] и борец на ДАГ во [[Грчка граѓанска војна|Грчката граѓанска војна]] === Војводи од Смрдеш === <gallery> VassilTchekalaroffBGrevolutionary.jpg|[[Васил Чакаларов]] Pando Kljashev 1.JPG||[[Пандо Кљашев]] Steryo Steryovski Konomladi IMARO.JPG|[[Стерјо Стерјовски]] </gallery> == Наводи == {{рв|Krystallopigi}} {{наводи}} {{Преспа (општина)}} [[Категорија:Смрдеш| ]] il81hkpf0t1jsfra9v08ez69xhgdk37 0 174002 5579402 5574123 2026-06-20T18:04:19Z SpectralWiz 106165 5579402 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Место во Грција|name=Кримин|name_local=Κριμήνι|city_flag=|city_seal=|nickname=|image_map={{ПолКарта | Егејска Македонија Горуша | ширина = | опис = <center>Местоположба на Кримин во општината [[Горуша (општина)|Горуша]] и областа [[Западна Македонија (Грција)|Западна Македонија]]</center> | релјефна = | натпис = Кримин | натпис_гол = | положба = | позадина = | бележник = | бележник_гол = | врска = | ГШ_степ = 40 | ГШ_мин = 12 | ГШ_сек = 48 | ГШ_прав = N | ГД_степ = 21 | ГД_мин = 17 | ГД_сек = 3 | ГД_прав = E }}|map_caption=Местоположба во областа|lat_deg=40|lat_min=13|lon_deg=21|lon_min=17|elevation_min=|elevation=730|elevation_max=|periph=[[Западна Македонија (Грција)|Западна Македонија]]|periphunit=[[Кожани (округ)|Кожански]]|prefec=|municipality=[[Горуша (општина)|Горуша]]|municunit=[[Цотил]]|established_c=|established_m=|districts=|mayor=|party=|since=|population_as_of=2021|population=40|area=|population_metro=|area_metro=|population_urban=|area_urban=|population_village=|area_village=|pop_municipality=|area_municipality=|pop_municunit=|area_municunit=|pop_community=|area_community=|postal_code=|area_code=|licence=|website=|image_skyline=Krimini-kozanis-Plateia.jpg|caption_skyline=Поглед на сретселото со црквата „[[Црква „Св. Евстатиј“ - Кримин|Св. Евстатиј]]“ и [[Криминска чешма|старата чешма]]}}'''Кримин''' ({{langx|el|Κριμήνι}}, ''Кримини''; книжевно: ''Κριμήνιον'', ''Криминион'') — село во [[Населичко]], [[Егејска Македонија]], денес во општината [[Горуша (општина)|Горуша]] на [[Кожани (округ)|Кожанскиот округ]] во областа [[Западна Македонија (Грција)|Западна Македонија]], [[Грција]]. Населението брои 40 жители (2021), сочинето од погрчени [[Македонци]].<ref>{{Наведена книга|title=Стара Србија и Македонија|last=Гопчевић|first=Спиридон|publisher=Парна штампарија Д. Димитријевића|year=1890|location=Београд|pages=145}}</ref> == Потекло и значење на името == Името на селото е изведено од зборот [[кремен]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.geocities.com/arh_art/is4.html|title=Павел Иванович. Първомайсторът от българския юг|last=Тулешков|first=Николай|archive-url=https://web.archive.org/web/20080402110646/http://www.geocities.com/arh_art/is4.html|archive-date=2 април 2008|accessdate=20 јуни 2026}}</ref><ref>{{Наведена книга|url=https://macedonia.kroraina.com/en/mv/mv_3_23a.htm#53|title=Die Slaven in Griechenland|last=Vasmer|first=Max|publisher=Zentral Antiquariat der Deutschen Demokratischen Republik|year=1970|location=Leipzig|pages=183}}</ref> == Географија и местоположба == Селото се наоѓа во областа [[Населица]], околу 20 км западно од [[Лапчишта]], над десната страна на [[Праморица]], во југоисточното подножје на [[Горуша]], на надморска височина од 730 м. Околни села се [[Бухорино]] на запад и [[Радовишта (Населичко)|Радовишта]] на југоисток.<ref>{{Генштаб}}</ref><ref name=":0">{{НМЕМ|дел=I|страница=340}}</ref> Кримин традиционално се дели на две маала: Џерџел <small>(Ѕерѕел)</small> и Варош <small>(Вароси)</small>.<ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=http://monopatiatispetras.blogspot.com/2017/10/blog-post.html|title=Κριμήνι Βοΐου, πάθος για ομορφιά|date=2 Οκτωβρίου 2017|work=Μονοπάτια της πέτρας|accessdate=20 јуни 2026}}</ref> == Историја == === Во Отоманското Царство === Според преданието, денешното село настанало при спојувањето на две постари села. Во западните падини на врвот Стар Кримин <small>(Палиокримини)</small>, на многу планинско и недостапно место, кај с. [[Селско]] постоело истоименото село [[Стар Кримин|Кримин]]. Ова село било разрушено од албански разбојници во XVIII век, поради што неговите жители биле принудени да се иселат – во [[Битола]], [[Костур (град)|Костур]], [[Селица]], [[Стихази]] и [[Долос]]. Меѓутоа, повеќето дошле на ова место и го основале новото село Кримин. Второто селиште е Церо, кое се наоѓало недалеку од [[Либохово (Населичко)|Либохово]].<ref name=":1" /> Во периодот од XVII до XIX век, Кримин важел за градителско средиште. Зачувани се голем број цркви изградени од кримински мајстори во [[Егејска Македонија|Јужна Македонија]] и [[Епир (област)|Епир]], но и во [[Москополе]]. Овие мајстори биле и главни градители на храмови во [[Света Гора|светогорските манастири]].<ref>Тулешков, Н. Архитектурното изкуство на старите българи. Том 2, София, 2006.</ref> [[Кримински мост|Криминскиот мост]] на Праморица е изграден во 1802 г. со средства на попот Стерјо со попадијата.<ref name="Γεφύρι Του Κριμηνίου">{{нмс|url=http://petrinagefiria.com/?q=content/γεφύρι-του-κριμηνίου|title=Γεφύρι Του Κριμηνίου|publisher=www.petrinagefiria.com|access-date=20 јуни 2026}}</ref> Крај селото во 1870 г. е подигнат параклисот „[[Црква „Св. Атанасиј“ - Кримин|Св. Атанасиј]]“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tovoion.com/news/%CE%B9%CE%B5%CF%81%CE%BF%CE%B9-%CE%BD%CE%B1%CE%BF%CE%B9-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B5%CE%BE%CF%89%CE%BA%CE%BB%CE%B7%CF%83%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%BF%CF%85-%CE%B1%CE%B8%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CF%83%CE%B9%CE%BF%CF%85-/|title=Ιεροί Ναοί και εξωκλήσια του Αγίου Αθανασίου στο Βόιο|work=Το Βόιον|archive-url=https://web.archive.org/web/20150104100722/http://www.tovoion.com/news/%CE%B9%CE%B5%CF%81%CE%BF%CE%B9-%CE%BD%CE%B1%CE%BF%CE%B9-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B5%CE%BE%CF%89%CE%BA%CE%BB%CE%B7%CF%83%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%BF%CF%85-%CE%B1%CE%B8%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CF%83%CE%B9%CE%BF%CF%85-/|archive-date=4 јануари 2015|accessdate=20 јуни 2026}}</ref> Епирскиот хроничар [[Панајотис Араванитос]] („Етнографска карта на Епир“) го посочува населението на ''Кремени'' (Kremeni) како дел од „гркојазичната област“ Анаселица.<ref>{{cite book|url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ethnographic_map_of_Epirus,_based_on_P._Aravandinos,_1878.jpg|title=Etnographische karte von Epirus|last=Aravandinos|first=P|publisher=D. Reimer|year=[1878]|isbn=|editor=|editor-link=|edition=|location=Berlin|pages=|doi=|quote=|authorlink=|accessdate=|coauthors=|lang-hide=|lang=de}}</ref> Во 1889 г. хрватскиот етнограф [[Стефан Верковиќ]] („Топографическо-этнографическій очеркъ Македоніи“) го завел Кримин како село со 78 домаќинства, 119 брачни парови, 306 мажи и 293 жени, сите [[Македонци]].<ref>{{БИМ}}</ref><ref>{{Веркович|332 - 333}}</ref> За селото напишал: {{Цитатник|На два часа северно од [[Лапчишта|Љапчишта]] се наоѓа христијанското село Кримин, кое се состои од 78 куќи, кои плаќаат 7.980 пјастри данок и 3.400 инание-аскерие. Во селото има едно училиште. Жителите се занимаваат со земјоделие. Во градините се произведува многу овошје и зеленчук.<ref>{{Веркович|182}}</ref>}} Во почетокот на ХХ век Кримин било погрчено македонско село во Населичката Каза на [[Серфиџенски Санџак|Серфиџенскиот]] [[Серфиџенски Санџак|Санџак]]. Според податоците на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) од [[1900]], во Кримин (''Кремени'') живееле 487 жители, сите [[Грци]].<ref>{{МЕС|272}}</ref> На Етнографската карта на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]] од 1901 г. ''Кремени'' е претставено како чисто „грчко“ село во Населичката Каза на Серфиџенскиот Санџак со 90 куќи.<ref>{{Битолски Вилает|75}}</ref> Според статистиката на грчкиот конзулат во [[Еласона]], во 1904 г. во ''Криминион'' (Κριμίνιον) живееле 425 Грци христијани.<ref>{{Спанос|519}}</ref> Селото било под влијание на [[Цариградската патријаршија]]. По податоци на егзархискиот секретар [[Димитар Мишев]] („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во [[1905]] г. во ''Кремене'' имало 450 [[Грци]].<ref>{{Бранков|226-227}}</ref> === Во Грција === По [[Балкански војни|Балканските војни]] во 1913 г. селото е припоено кон [[Грција]] согласно [[Букурешки договор (1913)|Букурешкиот договор]]. Таа година броело 540 жители, кои во 1920 г. се свеле на 309 лица.<ref name=":0" /> За време на [[Граѓанската војна во Грција|Граѓанската војна]] (1946–1949), голем број мештани го напуштиле селото, поради што тоа било заведено со само 109 жители во 1951 г.<ref name=":0" /> == Стопанство == Населението произведува [[жито]], [[тутун]], [[компири]] и други земјоделски производи, а се занимава и со [[сточарство]].<ref name=":0" /> == Население == {{Пописи-ЕМ|255|109|84|60|161|142|90|45|40}} == Културни и природни знаменитости == '''Цркви''' * [[Црква „Св. Евстатиј“ - Кримин|Црква „Св. Евстатиј“]] — главна селска црква; и * [[Црква „Св. Атанасиј“ - Кримин|Црква „Св. Атанасиј“]] — мал параклис јужно од селото. '''Чешми''' * [[Криминска чешма]] — стара чешма на сретселото. == Личности == '''Родени во Кримин''' * [[Аргир Кримински]] — зограф од XIX век; * [[Герман Љамадис]] (1884–1965) — духовник, деец на [[Грчка вооружена пропаганда во Македонија|грчката вооружена пропаганда]]; * Дионисиј (XVIII век) — игумен на [[Зографски манастир|Зографскиот манастир]]; и * [[Павел Јованович]] (XVIII век – по 1842) — архитект, градител на католиконот на [[Рилскиот манастир]]. == Наводи == {{наводи|2}} == Литература == * Φώτη Ι. Παπανικολάου, Ιστορία του Κριμινίου. Θεσσαλονίκη 1959. 8ον, σ. 120, μετά πολλών ολοσελίδων εικόνων υπό Στίλπωνος Π. Κυριακίδου {{Горуша}} [[Категорија:Горуша (општина)]] hzh1m2f9el8fpau91wyu7n4s0agi10e 0 174003 5579383 5574125 2026-06-20T15:17:23Z SpectralWiz 106165 5579383 wikitext text/x-wiki {{другизначења4|село во Населичко|други места со истото име|Лабаница (појаснување)}} {{Инфокутија Место во Грција|name=Лабаница|name_local=Πλακίδα|city_flag=|city_seal=|nickname=|image_map={{ПолКарта | Егејска Македонија Горуша | ширина = | опис = <center>Местоположба на Лабаница во општината [[Горуша (општина)|Горуша]] и областа [[Западна Македонија (Грција)|Западна Македонија]]</center> | релјефна = | натпис = Лабаница | натпис_гол = | положба = | позадина = | бележник = | бележник_гол = | врска = | ГШ_степ = 40 | ГШ_мин = 19 | ГШ_сек = 46 | ГШ_прав = N | ГД_степ = 21 | ГД_мин = 13 | ГД_сек = 20 | ГД_прав = E }}|map_caption=Местоположба во областа|lat_deg=40|lat_min=20|lon_deg=21|lon_min=14|elevation_min=|elevation=820|elevation_max=|periph=[[Западна Македонија (Грција)|Западна Македонија]]|periphunit=[[Кожани (округ)|Кожански]]|prefec=|municipality=[[Горуша (општина)|Горуша]]|municunit=[[Цотил]]|established_c=|established_m=|districts=|mayor=|party=|since=|population_as_of=2021|population=10|area=|population_metro=|area_metro=|population_urban=|area_urban=|population_village=|area_village=|pop_municipality=|area_municipality=|pop_municunit=|area_municunit=|pop_community=|area_community=|postal_code=|area_code=|licence=|website=|image_skyline=|caption_skyline=}} '''Лабаница''' ({{langx|el|Πλακίδα}}, ''Плакида''; до 1927 г. ''Λαμπανίτσα'', ''Ламбаница''<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=http://pandektis.ekt.gr/dspace/handle/10442/168505|title=Πανδέκτης: Lampanitsa -- Plakida|work=pandektis.ekt.gr|accessdate=2023-07-19}}</ref>) — село во [[Населичко]], [[Егејска Македонија]], денес во општината [[Горуша (општина)|Горуша]] на [[Кожани (округ)|Кожанскиот округ]] во областа [[Западна Македонија (Грција)|Западна Македонија]], [[Грција]]. Населението брои 10 жители (2021). == Географија и местоположба == Селото се наоѓа во областа [[Населица]], околу 20 км западно од [[Лапчишта]] и околу 13 км северозападно од [[Цотил]], над реката Катиништа, лева притока на [[Беливод]], на надморска височина од 820 м.<ref name="Ген">{{Генштаб}}</ref><ref>{{НМЕМ|дел=I|страница=340}}</ref> На север граничи со селата [[Лучишта]] и [[Чрчишта (Населичко)|Чрчишта]].<ref name="Ген" /> == Историја == === Во Отоманското Царство === По името на селото се гледа дека првично било [[Македонци|македонско]].<ref>{{Наведена книга|title=Стара Србија и Македонија|last=Гопчевић|first=Спиридон|publisher=Парна штампарија Д. Димитријевића|year=1890|location=Београд|pages=145}}</ref> Во ХІХ век Лабаница веќе било грчко село во Населичката Каза на [[Серфиџенски Санџак|Серфиџенскиот]] [[Серфиџенски Санџак|Санџак]]. Според податоците на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) од [[1900]], во Лабаница живееле 155 жители, сите [[Грци]].<ref>{{МЕС|273}}</ref> На Етнографската карта на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]] од 1901 г. Лабаница е претставена како чисто грчко село во Населичката Каза на Серфиџенскиот Санџак со 31 куќа.<ref>{{Битолски Вилает|76}}</ref> По податоците на секретарот на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]] [[Димитар Мишев]] („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во [[1905]] г. во Лабаница има 155 [[Грци]].<ref>{{Бранков|226-227}}</ref> Според Георгиос Панајотидис, учител во [[Цотилска гимназија|Цотилската гимназија]], Лабаница (''Λαμπανίτσα'') во 1910 г. имало 27 гркојазични семејства.<ref name="Παναγιωτίδης 135">{{наведено списание|last=Παναγιωτίδης|first=Γιώργος Π. Σ|authorlink=|year=1911|title=Τα Καστανοχώρια|url=https://www.scribd.com/doc/245940563/%CE%9C%CE%B1%CE%BA%CE%B5%CE%B4%CE%BF%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CE%BD-%CE%97%CE%BC%CE%B5%CF%81%CE%BF%CE%BB%CF%8C%CE%B3%CE%B9%CE%BF%CE%BD-1911-http-www-projethomere-com?secret_password=Ewibhthe6POIJIKPAxeA|format=|journal=Μακεδονικόν Ημερολόγιον|location=εν Αθήναις|publisher=Τύποις «Αυγής Αθηνών», Θ. Ν. Αποστολοπούλου|volume=Δʹ|issue=|pages=135|doi=|id=|archive-url=https://web.archive.org/web/20201025003748/https://www.scribd.com/doc/245940563/%CE%9C%CE%B1%CE%BA%CE%B5%CE%B4%CE%BF%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CE%BD-%CE%97%CE%BC%CE%B5%CF%81%CE%BF%CE%BB%CF%8C%CE%B3%CE%B9%CE%BF%CE%BD-1911-http-www-projethomere-com?secret_password=Ewibhthe6POIJIKPAxeA|archive-date=25 октомври 2020|accessdate=|langx|coauthors=|month=|hide=1|lang=el|url-status=dead}}</ref> === Во Грција === По [[Балкански војни|Балканските војни]] во 1913 г. селото е припоено кон [[Грција]] согласно [[Букурешки договор (1913)|Букурешкиот договор]], кога броело 171 жител. Нивниот број во 1920 г. се намалил на 137 лица.<ref name=":1">{{НМЕМ|дел=I|страница=346}}</ref> Во 1927 г. името на селото било променето во Плакида (''Πλακίδα'').<ref name=":0" /> {| class="wikitable collapsible uncollapsed" |+Места во заедницата [[Лабаница (Населичко)|Лабаница]] преименувани со службен указ на 6 август 1969 година !Име !Име !Ново име !Ново име<ref name="Περὶ μετονομασίας">{{Државен 147а 1969|1051}}</ref> !Опис<ref name="Ген" /> |- |Ценес |Τσενές |Крија Вриси |Κρύα Βρύση |врв на ЈЗ од Лабаница (910 м) |} == Стопанство == Населението произведува [[жито]], [[тутун]], [[компири]] и други земјоделски производи. а помалку се занимава и со [[сточарство]].<ref name="Ген" /> == Население == {{Пописи-ЕМ|162|147|132|44|30|51|11|10|10}} == Културни и природни знаменитости == '''Цркви''' * [[Црква „Св. Никола“ - Лабаница|Црква „Св. Никола“]] — подигната во 1952 г. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Горуша}} [[Категорија:Горуша (општина)]] 84l5ube9mj2cqne9j736l3pnm8r7rvz 0 174008 5579387 5574133 2026-06-20T15:55:57Z SpectralWiz 106165 5579387 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Место во Грција |name = Лихнадес |name_local = Λικνάδες |image_skyline = |caption_skyline = |image_map = {{ПолКарта | Егејска Македонија Горуша | ширина = | опис = <center>Местоположба на Лихнадес во општината [[Горуша (општина)|Горуша]] и областа [[Западна Македонија (Грција)|Западна Македонија]]</center> | релјефна = | натпис = Лихнадес | натпис_гол = | положба = | позадина = | бележник = | бележник_гол = | врска = | ГШ_степ = 40 | ГШ_мин = 18 | ГШ_сек = 19 | ГШ_прав = N | ГД_степ = 21 | ГД_мин = 12 | ГД_сек = 35 | ГД_прав = E }} | periph = [[Западна Македонија (Грција)|Западна Македонија]] | periphunit = [[Кожани (округ)|Кожански]] |municipality = [[Горуша (општина)|Горуша]] |municunit = Цотил |population = 11 |area_community = |population_as_of = 2021 |lat_deg = 40 |lat_min = 18 |lon_deg = 21 |lon_min = 13 |postal_code = |area_code = |licence = |elevation = 730 }} '''Лихнадес''' или '''Лихнади<ref>{{cite book|url=http://promacedonia.org/bmark/vch/index.htm|title=Дневник 1901 – 1903 г.|last=Чекаларов|first=Васил|publisher=ИК „Синева“|year=2001|isbn=954-9983-11-0|editor=|editor-link=|edition=|location=София|pages=243|doi=|authorlink=Васил Чекаларов|coauthors=}}</ref>''' ({{langx|el|Λικνάδες}}, ''Ликнадес'') — село во [[Населичко]], [[Егејска Македонија]], денес во општината [[Горуша (општина)|Горуша]] на [[Кожани (округ)|Кожанскиот округ]] во областа [[Западна Македонија (Грција)|Западна Македонија]], [[Грција]]. Населението брои 11 жители (2021). == Географија и местоположба == Селото се наоѓа во областа [[Населица]], околу 20 км западно од [[Лапчишта]] и југозападно од [[Рупишта]], на левата страна на реката [[Беливод]], на надморска височина од 730 м.<ref name="Ген">{{Генштаб}}</ref><ref name=":0">{{НМЕМ|дел=I|страница=341-342}}</ref> == Историја == === Антика === Непосредно западно од Лихнадес, на врвот на ридот Сопотура, кој се издига во свиокот на притока на реката [[Беливод]], се наоѓаат урнатините на акропола на [[Лихнадески антички град|древномакедонски град]], еден од најважните во областа [[Елимеја]]. Различни археолошки наоди, меѓу кои остатоци од светилишта, живеалишта и други, од [[хеленистичко]] и [[римско време]] се откриени и во околните месности Копација, Карагација, Калогерос или Пигадија, Бахчедија и други.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kozanilife.gr/2020/07/01/%CF%84%CE%B5%CE%AF%CF%87%CE%B7-%CF%86%CF%81%CE%BF%CF%8D%CF%81%CE%B9%CE%B1-%CE%BA%CE%AC%CF%83%CF%84%CF%81%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B1%CE%BA%CF%81%CE%BF%CF%80%CF%8C%CE%BB%CE%B5%CE%B9%CF%82-%CF%83/|title=Τείχη, φρούρια, κάστρα και ακροπόλεις στο Βόιο Κοζάνης – Του Σταύρου Π. Καπλάνογλου|date=1 јули 2020|work=Kozani Life|accessdate=20 јуни 2026}}</ref> Во близина на селото е откриена и [[Лихнадеска гробница|македонска гробница]], веројатно од IV век п.н.е.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tovoion.com/news/%CE%B9%CE%B5%CF%81%CE%BF%CE%AF-%CE%BD%CE%B1%CE%BF%CE%AF-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B1%CE%B3%CE%AF%CE%B1%CF%82-%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%B1%CF%83%CE%BA%CE%B5%CF%85%CE%AE%CF%82-%CF%83%CF%84%CE%BF-%CE%B2%CF%8C%CE%B9%CE%BF/?utm_source=copy&utm_medium=paste&utm_campaign=copypaste&utm_content=http%3A%2F%2Fwww.tovoion.com%2Fnews%2F%CE%B9%CE%B5%CF%81%CE%BF%CE%AF-%CE%BD%CE%B1%CE%BF%CE%AF-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B1%CE%B3%CE%AF%CE%B1%CF%82-%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%B1%CF%83%CE%BA%CE%B5%CF%85%CE%AE%CF%82-%CF%83%CF%84%CE%BF-%CE%B2%CF%8C%CE%B9%CE%BF%2F|title=Ιεροί Ναοί της Αγίας Παρασκευής στο Βόιο|work=Το Βόιον|archive-url=https://web.archive.org/web/20150711042400/http://www.tovoion.com/news/%CE%B9%CE%B5%CF%81%CE%BF%CE%AF-%CE%BD%CE%B1%CE%BF%CE%AF-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B1%CE%B3%CE%AF%CE%B1%CF%82-%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%B1%CF%83%CE%BA%CE%B5%CF%85%CE%AE%CF%82-%CF%83%CF%84%CE%BF-%CE%B2%CF%8C%CE%B9%CE%BF/?utm_source=copy&utm_medium=paste&utm_campaign=copypaste&utm_content=http%3A%2F%2Fwww.tovoion.com%2Fnews%2F%CE%B9%CE%B5%CF%81%CE%BF%CE%AF-%CE%BD%CE%B1%CE%BF%CE%AF-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B1%CE%B3%CE%AF%CE%B1%CF%82-%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%B1%CF%83%CE%BA%CE%B5%CF%85%CE%AE%CF%82-%CF%83%CF%84%CE%BF-%CE%B2%CF%8C%CE%B9%CE%BF%2F|archive-date=11 јули 2015|accessdate=20 јуни 2026}}</ref> === Во Отоманското Царство === Селото е споменато во Забрдскиот кодик од 1534 г. заедно со селата [[Пиљур]], [[Пигадица]], [[Мислегошти]] и [[Цакнохор]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://myvoio.com/%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%BD%CE%AC%CE%B4%CE%B5%CF%82-%CE%BC%CE%B9%CE%B1-%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B1%CE%AF%CE%B1-%CE%BD%CE%B5%CE%BA%CF%81%CF%8C%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE%B7-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B4%CF%85%CF%84/|title=Λικνάδες- μια αρχαία νεκρόπολη της Δυτικής Μακεδονίας|work=Το Βόιον|accessdate=20 јуни 2026}}</ref> Во ХІХ век Лихнадес било грчко село во Населичката Каза на [[Серфиџенски Санџак|Серфиџенскиот]] [[Серфиџенски Санџак|Санџак]]. Според податоците на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) од [[1900]], во Лихнадес живееле 150 жители, сите [[Грци]].<ref>{{МЕС|272}}</ref> На Етнографската карта на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]] од 1901 г. Лихнадес е претставено како чисто грчко село од мешана вероисповед (муслиманска и православна) во Населичката Каза на Серфиџенскиот Санџак со 50 куќи.<ref>{{Битолски Вилает|77}}</ref> Според статистиката на грчкиот конзулат во [[Еласона]], во 1904 г. во ''Ликнадес'' (Λικνάδες) живееле 25 [[Валахади]] и Грци христијани.<ref>{{Спанос|514}}</ref> Според Георгиос Панајотидис, учител во [[Цотилска гимназија|Цотилската гимназија]], Лихнадес (''Λιχνάδες'') е дел од [[Костенарија|Костенаријата]] и во 1910 г. имало 25 „гркојазични“ семејства – 17 христијански и 8 муслимански. Во селото работело грчка градинка со 1 учителка и 20 момчиња и 12 девојчиња.<ref name="Παναγιωτίδης 135">{{наведено списание|last=Παναγιωτίδης|first=Γιώργος Π. Σ|authorlink=|year=1911|title=Τα Καστανοχώρια|url=https://www.scribd.com/doc/245940563/%CE%9C%CE%B1%CE%BA%CE%B5%CE%B4%CE%BF%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CE%BD-%CE%97%CE%BC%CE%B5%CF%81%CE%BF%CE%BB%CF%8C%CE%B3%CE%B9%CE%BF%CE%BD-1911-http-www-projethomere-com?secret_password=Ewibhthe6POIJIKPAxeA|format=|journal=Μακεδονικόν Ημερολόγιον|location=εν Αθήναις|publisher=Τύποις «Αυγής Αθηνών», Θ. Ν. Αποστολοπούλου|volume=Δʹ|issue=|pages=134-135|doi=|id=|archive-url=https://web.archive.org/web/20201025003748/https://www.scribd.com/doc/245940563/%CE%9C%CE%B1%CE%BA%CE%B5%CE%B4%CE%BF%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CE%BD-%CE%97%CE%BC%CE%B5%CF%81%CE%BF%CE%BB%CF%8C%CE%B3%CE%B9%CE%BF%CE%BD-1911-http-www-projethomere-com?secret_password=Ewibhthe6POIJIKPAxeA|archive-date=25 октомври 2020|accessdate=|langx|coauthors=|month=|hide=1|lang=el|url-status=dead}}</ref> На етничката карта на Костурското братство од 1912 г. ''Линадес'' е означено како грчко село.<ref>{{Костурско братство}}</ref> === Во Грција === По [[Балкански војни|Балканските војни]] во 1913 г. селото е припоено кон [[Грција]] согласно [[Букурешки договор (1913)|Букурешкиот договор]]. Таа година броело 148 жители, кои во 1920 г. се свеле на 131 лице.<ref name=":0" /> == Стопанство == Населението произведува [[жито]], [[тутун]], [[компири]] и други земјоделски производи. а помалку се занимава и со [[сточарство]].<ref name=":0" /> == Население == {{Пописи-ЕМ|371{{efn|Во оваа бројка е пресметан и бројот на жители во [[Сирочани]]|name="Пописи"}}|134|120|81|62|48|50|16|11}} == Културни и природни знаменитости == '''Археолошки наоѓалишта''' * [[Лихнадески антички град]] — древен град во близина на селото; и * [[Лихнадеска гробница]] — гробница од IV век п.н.е. '''Цркви''' * [[Црква „Св. Петка“ - Лихнадес|Црква „Св. Петка“]] — главна селска црква. == Наводи == {{наводи}}'''Забелешки''' <references group="б" responsive="1"></references> {{Горуша}} [[Категорија:Горуша (општина)]] kltnzooieudb4oh2vvv54qvhhd1xvk9 0 176293 5579443 5548962 2026-06-21T08:41:04Z ~2026-36093-43 134373 /* */ 5579443 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за книга | name = Македонија. Етнографија и статистика | title_orig = Македония. Етнография и статистика | image = [[Податотека:Macedonia_ethnography_and_statistics.jpg|mini|250px]] | image_caption = корица на книгата | author = [[Васил Иванов К’нчов]] | country = [[Бугарија]] | language = [[бугарски јазик|бугарски]] | publisher = Државна печатница - Софија | release_date = 1900 }} [[Податотека:Kanchov_Macedonia_Map.jpg|мини|десно|Етничка карта на Македонија од книгата на К’нчов]] '''„Македонија. Етнографија и статистика“'''<ref>[http://www.promacedonia.org/vk/index.html Кънчов, Васил. „Македония. Етнография и статистика“. Софија, 1900.]</ref> е [[книга]] на бугарскиот географ и политичар [[Васил К’нчов]]. Отпечатена е на бугарски јазик во [[1900]] година во [[Софија]] и претставува прва целосна [[статистика]] на населението на Македонија објавена во Бугарија. Издавач е [[Бугарска академија на науките|Бугарската академија на науките]]. Книгата е преведена и на [[француски јазик]] од [[Леон Ламуш]]. Васил К’нчов долги години работел и предавал во Бугарска [[Солунска машка гимназија „Св. Кирил и Методиј“|Солунската машка гимназија „Св. Кирил и Методиј“]] во [[Солун]] и во [[Сер]], а од [[1894]] до [[1897]] година бил главен училиштен инспектор на егзархиските училишта во Македонија. Патувајќи како инспектор, собирал информации на терен за населените места, за етничкиот и религиозен состав на населението, па користејќи и други дотогаш објавени студии и патописи за Македонија, ги објавил во оваа книга. Во првиот дел од книгата К’нчов дава општи белешки за населението на [[Балканскиот Полуостров]], историски осврт на етничката состојба и промените во етничкиот состав на [[Македонија (регион)|Македонија]] во текот на историјата. Потоа пренесува неколку карти со негови коментари во врска со етнографските карти и описи на [[Франсоа Пуквил]], [[Ами Буе]], [[Август Гризебах]], [[Павел Шафарик]], [[Јосиф Милер]], [[Виктор Григорович]], [[Јохан Георг фон Хан]], [[Гиом Лежан]], [[Џорџина Макензи]] и [[Аделина Урби]], [[Густав Вајганд]], [[Хајнрих Киперт]] и други. Во вториот дел наречен „Статистика“ дава подробен опис на сите населени места во Македонија по [[каза|кази]], на нивното население, етничкиот состав и религиозната припадност. Целото словенско население на Македонија К’нчов го именува како бугарско. == Етничка припадност == К’нчов смета дека [[Бугари]]те претставуваат главен локален елемент во Македонија.<ref>[http://www.promacedonia.org/vk/vk_1_b1.htm Кънчов, Васил. Македония. Етнография и статистика, Софија, 1900, с. 18.]</ref> На второ место според него се [[Турци]]те, а потоа се [[Грци]]те и [[Македонски Албанци|Арнаутите]], кои главно ги населуваат јужните и западните покраини на земјата.<ref>[http://www.promacedonia.org/vk/vk_1_b.htm Кънчов, Васил. Македония. Етнография и статистика, Софија, 1900, с. 17.]</ref> Во неговата книга „[[Орохидрографија на Македонија]]“, К’нчов пишува дека Бугарите и Куцовласите самите себе се нарекуваат Македонци, а така ги нарекуваат и околните народи.<ref>„Месните бугари и куцовласи, кои живет во пределите на Македонија '''се нарекуваат самите Македонци и околните народи ги нарекуваат така'''. Турците и арнаутите не се кажуваат Македонци, но запрашани од каде се, одговараат: од Македонија.” цитат од книгата “Орохидрография на Македония” - Васил Кънчов, Пловдив, Печатница Хр. Г. Данов, 1911 г.</ref> === Етничка припадност по вилаети === Според К’нчов, етничката припадност на населението во Македонија по [[вилает]]и е следната:<ref>[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_b.htm Кънчов, Васил. Македония. Етнография и статистика, Софија, 1900, с. 281-283.]</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center;" |- ! Вилает !! Бугари Хр. !! Бугари Мусл. !! Турци !! Черкези !! Грци Хр. !! Грци Мусл. !! Арнаути Хр. !! Арнаути Мусл. !! Власи !! Евреи !! Цигани !! Разни !! Вкупно |- | [[Солунски вилает]] || 454.180 || 97.620 || 311.103 || 1.987 || 153.821 || 920 || 61 || 1.150 || 28.949 || 59.940 || 34.098 || 20.710 || 1.164.539 |- | [[Косовски Вилает|Скопски вилает]]|| 244.197 || 13.114 || 94.140 || 350 || 50 || / || 1.024 || 52.482 || 3.130 || 1.630 || 9.091 || 800 || 420.008 |- | [[Битолски вилает]] || 333.856 || 36.069 || 89.421 || 500 || 56.908 || 13.453 || 7.425 || 62.069 || 45.188 || 6.270 || 11.368 || 500 || 663.027 |- | '''Вкупно во Македонија || 1.032.233 || 146.803 || 494.664 ||2.837 || 210.779 || 14.373 || 8.510 || 115.701 || 77.267 || 67.840 || 54.557 || 22.010 || 2.247.574''' |} Во проценти, етничката припадност по вилаети според К’нчов е: {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center;" |- ! Вилает !! Бугари Хр. !! Бугари Мусл. !! Турци !! Черкези !! Грци Хр. !! Грци Мусл. !! Арнаути Хр. !! Арнаути Мусл. !! Власи !! Евреи !! Цигани !! Разни !! Вкупно |- | Солунски вилает || 39,00 || 8,38 || 26,71 || 0,17 || 13,21 || 0,08 || 0,01 || 0,10 || 2,49 || 5,15 || 2,93 || 1,78 || 100 |- | Скопски вилает || 58,14 || 3,12 || 22,41 || 0,08 || 0,01 || / || 0,24 || 12,50 || 0,75 || 0,39 || 2,16 || 0,19 || 100 |- | Битолски вилает || 50,35 || 5,44 || 13,49 || 0,08 || 8,58 || 2,03 || 1,12 || 9,36 || 6,82 || 0,95 || 1,71 || 0,08 || 100 |- | '''Вкупно во Македонија || 45,93 || 6,53 || 22,01 || 0,13 || 9,38 || 0,64 || 0,38 || 5,15 || 3,44 || 3,02 || 2,43 || 0,98 || 100''' |} === Етничка припадност по кази === Според К’нчов, етничката припадност на населението во Македонија по [[Каза|кази]] е следната:<ref>[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_b.htm Кънчов, Васил. Македония. Етнография и статистика, Софија, 1900, с. 281-283.] Во овој преглед на К’нчов недостигаат податоците од Серската каза, кои се придодадени во оваа табела од статистичките податоци на К’нчов за Серската каза.</ref> {{sticky header}} {| class="wikitable sortable sticky-header" style="width:100%; text-align:center;" |- ! Каза !! Бугари Хр. !! Бугари Мусл. !! Турци !! Черкези !! Грци Хр. !! Грци Мусл. !! Арнаути Хр. !! Арнаути Мусл. !! Власи !! Евреи !! Цигани !! Разни !! Вкупно |- | '''Солунски вилает || 454.180 || 97.620 || 311.103 || 1.987 || 153.821 || 920 || 61 || 1.150 || 28.949 || 59.940 || 34.098 || 20.710 || 1.164.539''' |- | Солунска || 27.164 || / || 31.978 || / || 33.761 (+3.000)<ref>Дополнителната бројка е за две села населени со Грци, кои К’нчов не ги вклучил во пресметките.</ref> || / || / || / || / || 55.000 || 3.553 || 8.500 || 159.956 |- | Берска || 6.267 || / || 7.800 || / || 14.976 || / || / || / || 7.890 || 500 || 1.700 || / || 38.633 |- | Ениџе-Вардарска || 24.789 || 12.170 || 9.485 || 40 || 25 || / || / || / || 274 || 90 || 1.827 || 60 || 48.760 |- | Воденска || 25.839 || 7.940 || 8.098 || / || / || / || / || / || 430 || / || 873 || / || 43.180 |- | Гевгелиска || 20.643 || 14.900 || 187 || / || / || / || / || / || 9.430 || 655 || 3.500 ||/ |49.315 |- | Тиквеш || 26.575 || 17.961 || 2.076 || / || / || / || 24 || / || 122 || / || 535 || / || 47.293 |- | Велешка || 35.734 || 1.900 || 15.110 || / || / || / || / || 1.150 || 500 || / || 710 || / || 55.104 |- | Струмичка || 23.602 || / || 14.930 || / || / || / || / || / || / || 700 || 1.650 || / || 40.882 |- | Дојранска || 9.618 || 1.270 || 17.492 || / || / || / || / || / || / || 160 || 1.048 || / || 29.588 |- | Кукушка || 21.468 || / || 19.928 || / || / || / || / || / || / || / || 1.782 || / || 43.178 |- | Лагадинска || 10.150 || / || 20.081 || / || 9.070 || / || / || / || / || 150 || 1.025 || / || 40.476 |- | Касандра || / || / || 4.083 || / || 30.359 || / || / || / || / || / || / || / || 34.442 |- | Света гора || 1.100 || / || / || / || 4.500 || / || / || / || 250 || / || / || 4.060 || 9.910 |- | Серска || 40.316 || 220 || 28.220 || 1.060 || 28.665 || / || / || / || 1.800 || 2.500 || 4.563 || 340 || 107.684 |- | З'хна || 16.290 || / || 6.260 || / || 14.005 || / || 37 || / || 710 || / || 1.205 || 3.900 || 42.407 |- | Демир-Хисарска || 30.890 || 1.150 || 14.690 || 650 || 350 || / || / || / || 2.165 || / || 1.575 || / || 51.470 |- | Петричка || 27.773 || 865 || 11.310 || / || / || / || / || / || 40 || / || 1.100 || / || 41.088 |- | Мелничка || 16.998 || 700 || 5.551 || / || 2.650 || / || / || / || 1.150 || / || 1.222 || / || 28.271 |- | Горно-Џумајска || 21.282 || 3.900 || 4.575 || / || 60 || / || / || / || 1.130 || 180 || 351 || / || 31.478 |- | Разлог || 23.100 || 8.870 || 80 || / || / || / || / || / || 650 || / || 650 || / || 33.350 |- | Неврокопска || 35.310 || 26.962 || 12.500 || / || / || 620 || / || / || 988 || 110 || 1.155 || / || 77.645 |- | Драмска || 9.092 || 10.502 || 26.450 || 50 || 4.600 || / || / || / || 127 || 150 || 3.613 || 150 || 55.877 |- | Правишка || / || 500 || 9.050 || / || 6.900 || 300 || / || / || / || / || 1.616 || / || 18.366 |- | Кавалска || / || 2.710 || 12.370 || / || 3.700 || / || / || / || / || 400 || 1.085 || 200 || 20.465 |- | Сари-Шабанска || 180 || / || 14.586 || / || 200 || / || / || / || 150 || / || 605 || / || 15.721 |- | '''Скопски вилает || 244.197 || 13.114 || 94.140 || 350 || 50 || / || 1.024 || 52.482 || 3.130 || 1.630 || 9.091 || 800 || 420.008''' |- | Скопска || 34.862 || 2.455 || 17.024 || 30 || 50 || / || 150 || 9.032 || 450 || 800 || 2.469 || 800 || 68.122 |- | Тетовска || 31.897 || 1.554 || 15.680 || / || / || / || 874 || 27.793 || 50 || / || 1.661 || / || 79.509 |- | Кумановска || 34.191 || 500 || 6.150 || 300 || / || / || / || 6.166 || 50 || 30 || 1.034 || / || 48.321 |- | Прешовска || 27.678 || / || / || / || / || / || / || 9.446 || / || / || / || / || 37.124 |- | Кратовска || 19.385 || / || 3.805 || / || / || / || / || / || 340 || / || 320 || / || 23.850 |- | Криво-Паланечка || 24.162 || / || 2.500 || / || / || / || / || / || 220 || / || 690 || / || 27.572 |- | Кочанска || 20.736 || / || 11.820 || 20 || / || / || / || 45 || 2.020 || / || 1.402 || / || 36.043 |- | Малешево || 19.751 || 8.605 || 425 || / || / || / || / || / || / || / || 485 || / || 29.266 |- | Штипска || 22.492 || / || 25.675 || / || / || / || / || / || / || 800 || 640 || / || 49.670 |- | Радовишка || 9.043 || / || 11.061 || / || / || / || / || / || / || / || 390 || / || 20.494 |- | '''Битолски вилает || 333.856 || 36.069 || 89.421 || 500 || 56.908 || 13.453 || 7.425 || 62.069 || 45.188 || 6.270 || 11.368 || 500 || 663.027''' |- | Битолска || 88.811 || 2.446 || 14.370 || 200 || / || / || 650 || 12.346 || 22.995 || 5.500 || 3.245 || 500 || 151.063 |- | Прилепска || 57.213 || 1.740 || 8.150 || / || / || / || / || 3.525 || 745 || / || 1.773 || / || 73.146 |- | Леринска || 37.781 || / || 11.410 || 300 || / || / || 2.344 || 2.000 || 3.424 || 20 || 2.746 || / || 60.025 |- | Охридска || 41.208 || 3.026 || 6.000 || / || / || / || 300 || 6.991 || 1.960 || / || 820 || / || 60.305 |- | Кичевска || 25.476 || 7.660 || / || / || / || / || / || 6.190 || / || / || 264 || / || 39.590 |- | Дебарска || 15.438 || 10.292 || 3.380 || / || / || / || / || 23.695 || / || / || 700 || / || 53.505 |- | Река || 12.015 || 6.565 || / || / || / || / || 3.221 || 3.738 || / || / || / || / || 25.539 |- | Костурска || 46.783 || 4.340 || 3.925 || / || 9.415 || 175 || 910 || 3.434 || 4.280 || 750 || 1.010 || / || 75.022 |- | Калјарска || 7.916 || / || 27.155 || / || 1.800 || / || / || / || 1.730 || / || / || / || 38.601 |- | Анаселичка || 1.215 || / || / || / || 23.203 || 7.267 || / || / || 534 || / || 340 || / || 32.559 |- | Гревенска || / || / || 500 || / || 13.717 || 4.871 || / || 150 || 9.220 || / || 270 || / || 28.728 |- | Кожанска || / || / || 14.531 || / || 8.773 || 1.140 || / || / || 300 || / || 200 || / || 24.944 |- | '''Вкупно во Македонија || 1.032.233 || 146.803 || 494.664 ||2.837 || 210.779 || 14.373 || 8.510 || 115.701 || 77.267 || 67.840 || 54.557 || 22.010 || 2.247.574''' |} Во проценти етничката припадност на населението по кази е следната: {{sticky header}} {| class="wikitable sortable sticky-header" style="width:100%; text-align:center;" |- ! Каза !! Бугари Хр. !! Бугари Мусл. !! Турци !! Черкези !! Грци Хр. !! Грци Мусл. !! Арнаути Хр. !! Арнаути Мусл. !! Власи !! Евреи !! Цигани !! Разни !! Вкупно |- | '''Солунски вилает || 39,00 || 8,38 || 26,71 || 0,17 || 13,21 || 0,08 || 0,01 || 0,10 || 2,49 || 5,15 || 2,93 || 1,78 || 100''' |- | Солунска || 16,98 || / || 19,99 || / || 21,10 || / || / || / || / || 34,38 || 2,22 || 5,31 || 100 |- | Берска || 16,22 || / || 20,19 || / || 38,76 || / || / || / || 20,42 || 1,29 || 4,40 || / || 100 |- | Ениџе-Вардарска || 50,84 || 24,96 || 19,45 || 0,08 || 0,05 || / || / || / || 0,56 || 0,18 || 3,75 || 0,12 || 100 |- | Воденска || 59,84 || 18,39 || 18,75 || / || / || / || / || / || 1,00 || / || 2,02 || / || 100 |- | Гевгелиска || 41,86 || / || 30,21 || 0,38 || / || / || / || / || 19,12 || / || 1,33 || 7,10 || 100 |- | Тиквеш || 56,19 || 37,98 || 4,39 || / || / || / || 0,05 || / || 0,26 || / || 1,13 || / || 100 |- | Велешка || 64,85 || 3,45 || 27,42 || / || / || / || / || 2,09 || 0,91 || / || 1,29 || / || 100 |- | Струмичка || 57,73 || / || 36,52 || / || / || / || / || / || / || 1,71 || 4,04 || / || 100 |- | Дојранска || 32,51 || 4,29 || 59,12 || / || / || / || / || / || / || 0,54 || 3,54 || / || 100 |- | Кукушка || 49,72 || / || 46,15 || / || / || / || / || / || / || / || 4,13 || / || 100 |- | Лагадинска || 25,08 || / || 49,61 || / || 22,41 || / || / || / || / || 0,37 || 2,53 || / || 100 |- | Касандра || / || / || 11,85 || / || 88,15 || / || / || / || / || / || / || / || 100 |- | Света гора || 11,10 || / || / || / || 45,41 || / || / || / || 2,52 || / || / || 40,97 || 100 |- | Серска || 37,43 || 0,20 || 26,21 || 0,98 || 26,62 || / || / || / || 1,67 || 2,32 || 4,24 || 0,32 || 100 |- | З'хна || 38,41 || / || 14,76 || / || 33,03 || / || 0,09 || / || 1,67 || / || 2,84 || 9,20 || 100 |- | Демир-Хисарска || 60,02 || 2,23 || 28,54 || 1,26 || 0,68 || / || / || / || 4,21 || / || 3,06 || / || 100 |- | Петричка || 67,59 || 2,11 || 27,53 || / || / || / || / || / || 0,10 || / || 2,68 || / || 100 |- | Мелничка || 60,13 || 2,48 || 19,63 || / || 9,37 || / || / || / || 4,07 || / || 4,32 || / || 100 |- | Горно-Џумајска || 67,61 || 12,39 || 14,53 || / || 0,19 || / || / || / || 3,59 || 0,57 || 1,12 || / || 100 |- | Разлог || 69,27 || 26,60 || 0,24 || / || / || / || / || / || 1,95 || / || 1,95 || / || 100 |- | Неврокопска || 45,48 || 34,72 || 16,10 || / || / || 0,80 || / || / || 1,27 || 0,14 || 1,49 || / || 100 |- | Драмска || 16,27 || 18,79 || 47,34 || 0,09 || 8,23 || / || / || / || 0,23 || 0,27 || 6,47 || 0,27 || 100 |- | Правишка || / || 2,72 || 49,28 || / || 37,57 || 1,63 || / || / || / || / || 8,80 || / || 100 |- | Кавалска || / || 13,24 || 60,44 || / || 18,08 || / || / || / || / || 1,95 || 5,30 || 0,98 || 100 |- | Сари-Шабанска || 1,14 || / || 92,78 || / || 1,27 || / || / || / || 0,95 || / || 3,85 || / || 100 |- | '''Скопски вилает || 58,14 || 3,12 || 22,41 || 0,08 || 0,01 || / || 0,24 || 12,50 || 0,75 || 0,39 || 2,16 || 0,19 || 100''' |- | Скопска || 51,18 || 3,60 || 24,99 || 0,04 || 0,07 || / || 0,22 || 13,26 || 0,66 || 1,17 || 3,62 || 1,17 || 100 |- | Тетовска || 40,12 || 1,95 || 19,72 || / || / || / || 1,10 || 34,96 || 0,06 || / || 2,09 || / || 100 |- | Кумановска || 70,76 || 1,03 || 12,73 || 0,62 || / || / || / || 12,76 || 0,10 || 0,06 || 2,14 || / || 100 |- | Прешовска || 74,56 || / || / || / || / || / || / || 25,44 || / || / || / || / || 100 |- | Кратовска || 81,28 || / || 15,95 || / || / || / || / || / || 1,43 || / || 1,34 || / || 100 |- | Криво-Паланечка || 87,63 || / || 9,07 || / || / || / || / || / || 0,80 || / || 2,50 || / || 100 |- | Кочанска || 57,53 || / || 32,79 || 0,06 || / || / || / || 0,12 || 5,60 || / || 3,89 || / || 100 |- | Малешево || 67,49 || 29,40 || 1,45 || / || / || / || / || / || / || / || 1,66 || / || 100 |- | Штипска || 45,28 || / || 51,69 || / || / || / || / || / || / || 1,61 || 1,29 || / || 100 |- | Радовишка || 44,13 || / || 53,97 || / || / || / || / || / || / || / || 1,90 || / || 100 |- | '''Битолски вилает || 50,35 || 5,44 || 13,49 || 0,08 || 8,58 || 2,03 || 1,12 || 9,36 || 6,82 || 0,95 || 1,71 || 0,08 || 100''' |- | Битолска || 58,79 || 1,62 || 9,51 || 0,13 || / || / || 0,43 || 8,17 || 15,22 || 3,64 || 2,15 || 0,33 || 100 |- | Прилепска || 78,22 || 2,38 || 11,14 || / || / || / || / || 4,82 || 1,02 || / || 2,42 || / || 100 |- | Леринска || 62,94 || / || 19,01 || 0,50 || / || / || 3,91 || 3,33 || 5,70 || 0,03 || 4,57 || / || 100 |- | Охридска || 68,33 || 5,02 || 9,95 || / || / || / || 0,50 || 11,59 || 3,25 || / || 1,36 || / || 100 |- | Кичевска || 64,35 || 19,35 || / || / || / || / || / || 15,64 || / || / || 0,67 || / || 100 |- | Дебарска || 28,85 || 19,24 || 6,32 || / || / || / || / || 44,29 || / || / || 1,31 || / || 100 |- | Река || 47,05 || 25,71 || / || / || / || / || 12,61 || 14,64 || / || / || / || / || 100 |- | Костурска || 62,36 || 5,78 || 5,23 || / || 12,55 || 0,23 || 1,21 || 4,58 || 5,70 || 1,00 || 1,35 || / || 100 |- | Калјарска || 20,51 || / || 70,35 || / || 4,66 || / || / || / || 4,48 || / || / || / || 100 |- | Анаселичка || 3,73 || / || / || / || 71,26 || 22,32 || / || / || 1,64 || / || 1,04 || / || 100 |- | Гревенска || / || / || 1,74 || / || 47,75 || 16,96 || / || 0,52 || 32,09 || / || 0,94 || / || 100 |- | Кожанска ||/ || / || 58,25 || / || 35,17 || 4,57 || / || / || 1,20 || / || 0,80 || / || 100 |- | '''Вкупно во Македонија || 45,93 || 6,53 || 22,01 || 0,13 || 9,38 || 0,64 || 0,38 || 5,15 || 3,44 || 3,02 || 2,43 || 0,98 || 100''' |} === Етничка припадност по градови === {{sticky header}} {| class="wikitable sortable sticky-header" style="width:100%; text-align:center;" |- !Град!! Бугари Хр. !! Бугари Мусл. !! Турци !! Черкези !! Грци Хр. !! Грци Мусл. !! Арнаути Хр. !! Арнаути Мусл. !! Власи !! Евреи !! Цигани !! Разни !! Вкупно |- |[[Солун]] |10.000 |/ |26.000 |/ |16.000 |/ |/ |/ |/ |'''55.000''' |2.500 |8.500 |118.000 |- |[[Битола]]||10.000|| / ||'''10.500'''|| / ||/|| / || / ||1.500||7.000||5.500||2.000||500||37.000 |- |[[Скопје]]||13.000||/||'''15.000'''||30||50||/||150||/||450||800||1.920||500||31.900 |- |[[Сер]]||2.200||/||'''11.500'''||400||11.000|| / || / || / || / ||2.500||500||/||28.100 |- |[[Прилеп]]||'''16.900'''||/||6.200|| / || / || / || / || / ||480|| / ||960|| / ||24.520 |- |[[Штип]] |'''10.900''' |/ |8.700 |/ |/ |/ |/ |/ |/ |800 |500 |/ |20.900 |- |[[Велес]]||'''12.000'''|| / ||6.600||/|| / || / || / || / ||500||/||600||/||19.700 |- |[[Тетово]] |8.500 |/ |'''9.000''' |/ |/ |/ |/ |500 |/ |/ |1.200 |/ |19.200 |- |[[Дебар]] |4.500 |/ |/ |/ |/ |/ |/ |'''10.500''' |/ |/ |500 |/ |15.500 |- |[[Охрид]] |'''8.000''' |/ |5.000 |/ |/ |/ |300 |500 |460 |/ |600 |/ |14.860 |- |[[Куманово]] |'''7.700''' |/ |5.800 |/ |/ |/ |/ |600 |50 |30 |350 |/ |14.530 |- |[[Воден]] |'''7.000''' |/ |4.000 |/ |/ |/ |/ |/ |30 |/ |40 |/ |11.070 |- |[[Бер]]||350||/||'''6.500'''|| / ||2.000|| / ||/|| / ||300||500||850|| / ||10.500 |- |[[Струмица]] |'''6.200''' |/ |3.100 |/ |/ |/ |/ |/ |/ |700 |160 |/ |10.160 |- |[[Лерин]] |2.820 |/ |'''5.000''' |/ |/ |/ |100 |200 |84 |20 |1.600 |/ |9.824 |- |[[Пазар (град)|Ениџе-Вардар]] |4.000 |/ |'''5.100''' |/ |25 |/ |/ |/ |24 |90 |30 |60 |9.599 |- |[[Кавала]] |/ |/ |'''5.000''' |/ |3.500 |/ |/ |/ |/ |400 |400 |400 |9.500 |- |[[Крушево]]||'''4.950'''||/||/|| / || / || / ||400||/||4.000|| / ||/|| / ||9.350 |- |[[Драма (град)|Драма]] |350 |/ |'''6.300''' |50 |1.500 |/ |/ |/ |300 |150 |240 |150 |9.040 |- |[[Кукуш]] |'''7.000''' |/ |750 |/ |/ |/ |/ |/ |/ |/ |/ |/ |7.750 |- |[[Петрич]] |2.450 |/ |'''4.600''' |/ |/ |/ |/ |/ |40 |/ |100 |/ |7.190 |- |[[Дојран]] |'''4.000''' |/ |2.300 |/ |/ |/ |/ |/ |/ |160 |320 |/ |6.780 |- |[[Банско (град)|Банско]] |'''6.500''' |/ |/ |/ |/ |/ |/ |/ |/ |/ |/ |/ |6.500 |- |[[Горна Џумаја]] |1.250 |/ |'''4.500''' |/ |60 |/ |/ |/ |250 |180 |200 |/ |6.440 |- |[[Радовиш]] |2.030 |/ |'''4.000''' |/ |/ |/ |/ |/ |/ |/ |200 |/ |6.230 |- |[[Неврокоп]] |850 |/ |'''5.000''' |/ |/ |/ |/ |/ |190 |110 |65 |/ |6.215 |- |[[Костур (град)|Костур]] |300 |/ |1.600 |/ |'''3.000''' |/ |300 |/ |/ |750 |240 |/ |6.190 |- |[[Негуш]] |1.500 |/ |800 |/ |'''3.500''' |/ |/ |/ |300 |/ |/ |/ |6.100 |- |[[Кожани]] |/ |/ |'''3.000''' |/ |2.800 |/ |/ |/ |300 |/ |/ |/ |6.100 |- |[[Кочани]] |'''2.800''' |/ |2.600 |/ |/ |/ |/ |40 |150 |/ |360 |/ |5.950 |- |[[Валовишта|Валовиште]] |1.200 |/ |'''3.300''' |450 |350 |/ |/ |/ |120 |/ |420 |/ |5.840 |- |[[Кавадарци]]||1.940||'''3.000'''||/|| / || / || / || / || / ||32||/||120|| / ||5.092 |- |[[Мехомија|Разлог]] |'''3.200''' |1.460 |80 |/ |/ |/ |/ |/ |30 |/ |200 |/ |4.960 |- |[[Кичево]]||1.200||'''3.560'''||/|| / || / || / || / || / || / ||/||84|| / ||4.844 |- |[[Струга]] |'''3.000''' |/ |1.000 |/ |/ |/ |/ |350 |/ |/ |220 |/ |4.570 |- |[[Кратово]] |1.900 |/ |'''2.500''' |/ |/ |/ |/ |/ |/ |/ |100 |/ |4.500 |- |[[Ресен]]||'''2.400'''||800||30|| / || / || / || / ||300||570|| / ||350|| / ||4.450 |- |[[Крива Паланка]] |1.500 |/ |'''2.500''' |/ |/ |/ |/ |/ |20 |/ |320 |/ |4.340 |- |[[Мелник]] |500 |/ |950 |/ |'''2.650''' |/ |/ |/ |30 |/ |200 |/ |4.330 |- |[[Гевгелија]]||'''3.000'''|| / ||650||175||/|| / || / || / ||120||/||230|| / ||4.175 |- |[[Пехчево]] |700 |'''3.300''' |/ |/ |/ |/ |/ |/ |/ |/ |70 |/ |4.070 |- |[[Гостивар]] |310 |/ |'''3.100''' |/ |/ |/ |/ |100 |25 |/ |200 |/ |3.735 |- |[[Правишта]] |/ |/ |'''1.250''' |/ |1.100 |/ |/ |/ |/ |/ |1.200 |/ |3.550 |- |[[Гуменџе]] |'''3.150''' |/ |/ |/ |/ |/ |/ |/ |/ |/ |/ |/ |3.150 |- |[[Кајлари|Кајлар]] |/ |/ |'''3.000''' |/ |/ |/ |/ |/ |/ |/ |/ |/ |3.000 |- |[[Берово]] |'''2.300''' |600 |/ |/ |/ |/ |/ |/ |/ |/ |40 |/ |2.940 |- |[[Лагадина|Лагадин]] |'''1.500''' |/ |525 |/ |/ |/ |/ |/ |/ |150 |250 |/ |2.425 |- |[[Неготино]]||'''1.925'''||320||/|| / ||/|| / || / || / ||90|| / ||60|| / ||2.395 |- |[[Гребен (град)|Гребен]] |/ |/ |500 |/ |'''600''' |200 |/ |/ |150 |/ |100 |/ |1.550 |- |'''Вкупно''' |'''187.775''' |'''13.040''' |'''187.835''' |'''1.105''' |'''48.135''' |'''200''' |'''1.250''' |'''14.590''' |'''16.095''' |'''67.840''' |'''20.599''' |'''10.110''' |'''568.574''' |} {{Pie chart | caption = Градското население во Македонија според К’нчов | label1 = Турци | value1 = 33 | color1 = #9F00C5 | label2 = Бугари христијани | value2 = 33 | color2 = Beige | label3 = Евреи | value3 = 12 | color3 = Green | label4 = Грци христијани | value4 = 8 | color4 = #BA55D3 | label5 = Цигани | value5 = 4 | color5 = Gold | label6 = Други <small>(Бугари и Грци муслимани, Черкези, Арнаути, Власи)</small> | value6 = 8 | color6 = LightGray | label7 = Разни | value7 = 2 | color7 = Gray }} Според некои статистики во периодот кога се спороведувал пописот на територијата на етнографска [[Македонија (регион)|Македонија]] имало 49 градови. Најголем град во Македонија бил [[Солун]], додека втор по големина бил [[Битола]] (најголем во [[Вардарска Македонија]]), а како најмал се наведува градот [[Гребен (град)|Гребен]]. Од етнички аспект, [[Македонци]]те (според К’нчов '[[Бугари]]') биле мнозинство во 23 града, со тоа што во три од нив, [[Кичево]], [[Пехчево]] и [[Кавадарци]] доминирале [[Македонци муслимани|Македонците муслимани]]. [[Турци]]те сочинувале повеќе од половина од населението во 20 града, потоа [[Грци]]те во 4, а [[Албанци]]те и [[Евреи]]те во по еден град. Може да се забележи дека во 1900 година, главни и речиси подеднакво застапени етнички групи во македонските градови биле [[Македонци]]те (200.815) и [[Турци]]те (187.835), кои заедно живееле во 35 градови. Воопшто немало [[Македонци]] во [[Кавала]], [[Кожани]], [[Правишта]], [[Кајлари|Кајлар]] и [[Гребен (град)|Гребен]], додека не биле запишани [[Турци]] во градовите [[Дебар]], [[Крушево]], [[Кавадарци]], [[Кичево]], [[Пехчево]], [[Гуменџе]], [[Берово]] и [[Неготино]]. Во најголем број [[Македонци]]те биле запишани во [[Прилеп]] (16.900 ж.), [[Албанци]]те во [[Дебар]], [[Македонски Власи|Власите]] во [[Битола]], а [[Евреи]]те, [[Турци]]те, [[Грци]]те и [[Македонски Роми|Ромите]] во [[Солун]]. Од вкупно 2.247.574 жители, бројот на градското население изнесувал 568.574 жители или 25.2 %, додека поголемиот дел или 1.679.000 жители, односно 74,8 % припаѓале на селското население. === Етничка припадност по кази согласно поделбата на Македонија од 1913 и 1919 година === Ако се земе предвид поделбата на Македонија која настанала по [[Балканските војни]] и [[Првата светска војна]], односно поделбата на Вардарска, Егејска и Пиринска Македонија, етничката припадност на населението според податоците по кази на К’нчов би била следната:<ref>Во Егејска Македонија се вклучени следните кази: Солунска, Берска, Ениџе-Вардарска, Воденска, Кукушка, Лагадинска, Касандра, Света гора, Серска, З'хна, Демир-Хисарска, Драмска, Правишка, Кавалска, Сари-Шабанска, Леринска, Костурска, Калјарска, Анаселичка, Гревенска и Кожанска. Во Вардарска Македонија се вклучени следните кази: Гевгелиска, Тиквеш, Велешка, Струмичка, Дојранска, Скопска, Тетовска, Кумановска, Прешовска, Кратовска, Криво-Паланечка, Кочанска, Малешево, Штипска, Радовишка, Битолска, Прилепска, Охридска, Кичевска, Дебарска и Река. Во Пиринска Македонија се вклучени следните кази: Петричка, Мелничка, Горно-Џумајска, Разлог и Неврокопска.</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center;" |- ! !! Бугари Хр. !! Бугари Мусл. !! Турци !! Черкези !! Грци Хр. !! Грци Мусл. !! Арнаути Хр. !! Арнаути Мусл. !! Власи !! Евреи !! Цигани !! Разни !! Вкупно |- | [[Егејска Македонија]] || 307.240 || 39.532 || 270.600 || 2.100 || 208.019 || 13.753 || 3.291 || 5.584 || 33.284 || 59.560 || 29.588 || 17.210 || 989.761 |- | [[Вардарска Македонија]] || 600.530 || 65.974 || 190.548 || 737 || 50 || / || 5.219 || 110.117 || 38.882 || 7.990 || 20.491 || 4.800 || 1.045.301 |- | [[Пиринска Македонија]] || 124.463 || 41.297 || 34.016 || / || 2.710 || 620 || / || / || 3.958 || 290 || 4.478 || / || 211.832 |- | '''Вкупно во Македонија || 1.032.233 || 146.803 || 494.664 ||2.837 || 210.779 || 14.373 || 8.510 || 115.701 || 77.267 || 67.840 || 54.557 || 22.010 || 2.247.574''' |} Во проценти етничката припадност на населениeто би била: {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center;" |- ! !! Бугари Хр. !! Бугари Мусл. !! Турци !! Черкези !! Грци Хр. !! Грци Мусл. !! Арнаути Хр. !! Арнаути Мусл. !! Власи !! Евреи !! Цигани !! Разни !! Вкупно |- | [[Егејска Македонија]] || 31,04 || 3,99 || 27,34 || 0,21 || 21,02 || 1,39 || 0,33 || 0,56 || 3,36 || 6,02 || 2,99 || 1,74 || 100 |- | [[Вардарска Македонија]] || 57,45 || 6,31 || 18,23 || 0,07 || / || / || 0,50 || 10,53 || 3,72 || 0,76 || 1,96 || 0,46 || 100 |- | [[Пиринска Македонија]] || 58,76 || 19,50 || 16,06 || / || 1,28 || 0,29 || / || / || 1,87 || 0,14 || 2,11 || / || 100 |- | '''Вкупно во Македонија || 45,93 || 6,53 || 22,01 || 0,13 || 9,38 || 0,64 || 0,38 || 5,15 || 3,44 || 3,02 || 2,43 || 0,98 || 100''' |} == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Книги од 1900 година]] [[Категорија:Бугарски книги]] [[Категорија:Книги за Македонија]] [[Категорија:Демографија на Македонија]] [[Категорија:Бугарска пропаганда во Македонија]] 1vn943xr415ysu47y274txlfuos87v6 8 198455 5579347 5576506 2026-06-20T12:58:52Z Виолетова 1975 5579347 wikitext text/x-wiki <div style="background:white;color:black;" class="notheme"><!-- НЕ СТАВАЈТЕ ПОТТОЧКИ (ЅВЕЗДИЧКИ), ТУКУ САМО ПИШЕТЕ ГО ТЕКСТОТ ОСТАВАЈЌИ ПО ЕДЕН ПРАЗЕН РЕД АКО ИМА ПОВЕЌЕ ОД ЕДНА ОБЈАВА--> <!-- Трајна објава за Википедија на Facebook --> [[Податотека:F icon.svg|лево|25п]] Следете ја Википедија на македонски јазик на '''<span class="plainlinks">[https://www.facebook.com/mk.wikipedia Facebook]</span>'''! {{-}} <!-- Известување за викисредби или други настани --> <!-- Известување за дискусии и гласања --> <!-- Известување за кандидати за/ревизија на избрани статии --> <!-- Известување за избор на јубилејна статија --> <!-- Објава за уредувачки денови или викенди --> {{#ifexist:Википедија:Уредувачки денови 2026/{{#time: j|+1 hours}} {{#time: F|+1 hours}}|{{:Википедија:Уредувачки денови 2026/{{#time: j|+1 hours}} {{#time: F|+1 hours}}}}|{{#ifexist:Википедија:Уредувачки викенди 2026/{{#time: j|+1 hours}} {{#time: F|+1 hours}}|{{:Википедија:Уредувачки викенди 2026/{{#time: j|+1 hours}} {{#time: F|+1 hours}}}}|}}}} {{-}} <!-- Објава за уредувачки натпревари или седмици --> {{-}} <!-- Објава за други натпревари --> jd6l6apgk8lqm2dod0rx5dosldlj92u 0 209122 5579458 5501029 2026-06-21T09:30:04Z Forbidden History 89259 Дополнување со навод 5579458 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Елпида Караманди | портрет = Елпида Караманди.jpg | px = 150px | опис = народна хероина | роден-дата = 1 јануари 1920 | роден-место = {{родена во|Лерин}}, [[Кралство Грција]] | починал-дата = {{починала на и возраст|df=yes|1942|05|03|1920|01|01}} | починал-место = [[Лавци (Битолско)|Лавци]], [[Царство Бугарија]] | наставка =а }} '''Елпида (Пида) Ставрева Караманди''' ([[Лерин]], {{рн|1|јануари|1920}} - [[Лавци]], [[Битолско]], {{пн|3|мај|1942}})<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Жените на Македонија во НОВ 1941-1945|last=Весковиќ-Вангели|first=д-р. Вера|last2=Јовановиќ|first2=Марија|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1976|isbn=|location=[[Скопје]]|pages=1100}}</ref> — македонска комунистка, учесничка во [[НОБ]] и [[народна хероина]] од [[Македонски Власи|влашка]] [[народност]]. == Животопис == [[Податотека:Stiv Naumov na izlet za Gjurgjovden.jpg|thumb|left|300п|Елпида Караманди на излет за Ѓурѓовден, 1938. Десно од неа е [[Стив Наумов]]]] [[Податотека:Elpida Karamandi (Bukovsko groblje - Bitola).jpg|лево|мини|Гробот на Караманди во Буковските гробишта во Битола]] Родена е во [[Македонски Власи|влашко]] семејство во [[Лерин]], [[Егејска Македонија|Егејскиот дел]] на [[Македонија (регион)|Македонија]]. Се преселила во [[Битола]] откако мајка ѝ се премажила. Елпида во Битола завршила [[гимназија]]. Од нејзините школски другари/ки од битолската гимназија потекнуваат револуционери како што бил и [[Стефан Наумов - Стив]]. Уште во гимназијата била политички активна, се истакнувала во книжевната дружина, на излети, во читање и растурање летоци, во судирите со реакционерната група на [[Љотиќевци]]те. Во [[1938]] година Елпида Караманди заминала на студии во [[Белград]] и се приклучила кон напредното студенско движење. Меѓу напредните студенти/ки имало многу ученици на битолската гимназија, која таа ги познавала и одржувала врски со нив.<ref name=":0" /> Во [[1939]] година таа била примена во [[СКОЈ]], после што работела поинтензивно. Била вешта во регрутирањето на нови активисти од редовите на младината.<ref name=":0" /> ==Учество во НОБ== По капитулацијата на [[Кралство Југославија]], таа работела на подготовките за вооружена борба. Во [[КПЈ]] била примена во јуни [[1941]] година. Револуционерните задачи станувале тешки, опасни и барале максимална посветеност. Караманди раководи со групите во градот, ги извршувала задачите на [[СКОЈ]] и посебно по партиска линија. Нејзината партиска активност ја забележала окупаторската полиција при што ја уапсиле.<ref name=":0" /> Во полицијата таа храбро се држи и ништо не признава. Пуштена била од затвор, но знаела дека полицијата ја следи, па затоа по совет на Месниот комитет на [[КПЈ]] за [[Битола]] таа се повлекла во илегала.<ref name=":0" /> Во јануари 1942 година станала членка на Покраинскиот комитет на СКОЈ за Македонија. Како илегалка не можела да развива голема активност и се подготвувала за на пролет да оди со партизаните. На [[22 април]] [[1942]] година пристапила кон [[Битолски партизански одред „Пелистер“|Битолскиот партизански одред „Пелистер“]], но веќе на [[3 мај]] [[1942]] година одредот бил опколен од бугарска војска и полиција. Во повеќечасовната борба Елпида покажала извонредна храброст. Еден митралески рафал тешко ја ранил. Потполно немоќна да изврши самоубиство била фатена од полицијата. Храбро го поднела мачењето при што умрела.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.sojuznaborcibitola.org.mk/1942.htm |title=Настани 1942 година |accessdate=2011-10-18 |archive-date=2011-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722215929/http://sojuznaborcibitola.org.mk/1942.htm |url-status=dead }}</ref> Била фатена и жива врзана за една запрежна кола, со која била влечена низ битолските села додека не починала.<ref name=":0" /> За Народен херој на Југославија е прогласена на [[11 октомври]] [[1951]] година.<ref>„Народни херои од Македонија“, Наша книга, Скопје, 1973, стр. 173</ref> Нејзината смрт е опеана во познатата народна песна „Таму ле, мајко, близу Битола“, напишана од [[Ајри Демировски]] (1950).<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://pesna.org/song.php?id=510 |title=„Таму ле мајко близу Битола“, текст и музика |accessdate=2015-06-10 |archive-date=2018-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180721193808/http://pesna.org/song.php?id=510 |url-status=dead }}</ref><ref>Томе Саздов, ''Грива тресе, бисер рони'' (епска народна поезија). Скопје: Заштита, 1970, стр. 131-134-135.</ref> Исто така, песна за Елпида Караманди има испеано и [[Сашка Петковска]].<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=nMyUaPIyJn8 Сашка Петковска - Песна за Елпида Караманди]</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Elpida Karamandi}} * [http://www.znaci.net/00001/10_116.htm Narodni heroji Jugoslavije] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110523040824/http://www.znaci.net/00001/10_116.htm |date=2011-05-23 }} * [http://www.bitolatourist.info/index.php?option=com_content&view=article&id=114%3A-xepoj&catid=41%3A2010-04-08-22-59-20&Itemid=91&lang=mk Битола турист инфо] {{Народни херои на Македонија}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Караманди, Елпида}} [[Категорија:Народни херои на Југославија од Македонија]] [[Категорија:Македонски партизани]] [[Категорија:Македонски Власи]] [[Категорија:Народни херои на Југославија]] [[Категорија:Жртви на Бугарската окупација на Македонија во Втората светска војна]] [[Категорија:Македонски општественици]] [[Категорија:Починати во Лавци (Битолско)]] aa5rzp72l4dp81yyqr68w0x4wxq8wyn 0 753489 5579394 5261636 2026-06-20T16:20:27Z Gurther 105215 5579394 wikitext text/x-wiki {{самонаведување|За предлошката што става врски со bibcode, видете [[Предлошка:bibcode]].}} '''Bibcode''' — назнака во употреба кај разни [[астрономија|астрономски]] податочни системи за укажување на наводи од стручна литература. Предвиден е за употреба во [[SIMBAD]] и [[NED]], но сега се користи пошироко, како во [[Систем на астрофизички податоци|Системот на астрофизички податоци]] на [[НАСА]] (ADS)<ref name=a>[http://cdsweb.u-strasbg.fr/simbad/refcode/refcode-paper.html Обичајни правила за кодирање на библиографските наводи во NED и SIMBAD] објавено во ''Information & On-Line Data in Astronomy'', Kluwer Academic Publishers, 1995. ISBN 0-7923-3659-3.</ref><ref name=b>[http://adsabs.harvard.edu/abs_doc/help_pages/data.html Податоците на ADS] - NASA ADS. пристапено на 5 ноември 2007.</ref>. Кодот има утврдена должина од 19 знаци, од обликот <center><tt>YYYYJJJJJVVVVMPPPPA </tt> ,</center> каде YYYY е четвороцифрена година на наводот, JJJJJ е код на делото што го содржи наводот. Кога станува збор за стручно списание, VVVV е бројот, M е делот на списанието кајшто се наоѓа наводот (на пр. L за делот со писма), PPPP е почетната страница, а A е првата буква од презимето на првиот автор. Точките (.) служат за пополнување на неискористени полиња за да се добие потребната должина, и тоа десно за кодот на делото, а лево за бројот и страницата.<ref name=a /><ref name=b /> Еве некои примери: {| | Bibcode | &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; | Навод |- | <tt>[http://adsabs.harvard.edu/abs/1974AJ.....79..819H 1974AJ.....79..819H]</tt> | &nbsp; | {{наведено списание |last=Heintz |first=W. D. |year=1974 |title=Astrometric study of four visual binaries |journal=The Astronomical Journal |volume=79 |pages=819–825 |doi=10.1086/111614 }} |- | <tt>[http://adsabs.harvard.edu/abs/1924MNRAS..84..308E 1924MNRAS..84..308E]</tt> | &nbsp; | {{наведено списание |last=Eddington |first=A. S. |year=1924 |title=On the relation between the masses and luminosities of the stars |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=84 |pages=308–332 |doi= }} |- | <tt>[http://adsabs.harvard.edu/abs/1970ApJ...161L..77K 1970ApJ...161L..77K]</tt> | &nbsp; | {{наведено списание |last1=Kemp |first1=J. C. |last2=Swedlund |first2=J. B. |last3=Landstreet |first3=J. D. |last4=Angel |first4=J. R. P. |year=1970 |title=Discovery of circularly polarized light from a white dwarf |journal=[[Astrophysical Journal|The Astrophysical Journal Letters]] |volume=161 |pages=L77–L79 |doi=10.1086/180574 }} |- |} == Поврзано == * [[Назнака за дигитални објекти]] == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Индексирање]] [[Категорија:Назнаки]] [[Категорија:Електронски документи]] jn1fbwonpis72u93w8q4ek7rm0m3ief 0 763368 5579381 5436897 2026-06-20T15:04:06Z Andrew012p 85224 5579381 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Mојот сосед Тоторо | image =Мојот сосед Тоторо плакат.png | caption = Македонскиот плакат | director = [[Хајао Мијазаки]] | producer = Јасујоши Токума | writer = [[Хајао Мијазаки]] | starring = Чика Сакамото<br />Норико Хидака<br />Хитоши Такаги | music = [[Џо Хисаиши]] | cinematography = Хисао Шираи | editing = Такеши Сејама | distributor = Тохо | released = {{film date|1988|04|16}} | runtime = 86 минути | country = [[Јапонија]] | language = [[Јапонски јазик|јапонски]] | budget = }}'''''Мојот сосед Тоторо''''' ({{langx|ja|となりのトトロ}}, {{langx|en|My Neighbor Totoro}}) — фантастичен [[Јапонија|јапонски]] филм од [[1988]] година напишан и режиран од [[Хајао Мијазаки]] во производство на [[студио Гибли]]. Филмот го следи животот на двете мали ќерки на еден професор и нивното другарување со пријателски настроените шумски духови во земјоделска [[Јапонија]]. Филмот ги освоил наградите Animage Anime Grand Prix и Mainichi Film Award за најдобар филм на 1988 година. Необичајното суштество Тоторо по овој филм станало заштитен знак на студио Гибли. Мијазаки изјавил дека приказнава всушност темели на неговото детство, кога му се разболела мајката и морала да оди во болница. Заедно со „[[Патување со душите]]“ се наоѓа на топ 50 списокот на филмови што секое дете треба да ги погледа. Музиката за ''Мојот сосед Тоторо'' како и за останатите филмови на Мијазаки е компонирана од [[Џо Хисаиши]]. ==Кратка содржина== Ова е приказна за тоа како две девојчиња, Меи и Сацуки, се сретнале со духовите чувари на шумата. Заради болестта на мајката семејството се преселува на село и двете девојчиња постепено почнуваат да го откриват Новиот Свет ним непознат — селската куќа, дворот и соседството. Куќата е толку стара што наскоро би распаднала. Дури и во неа има духови - мали купчиња прашина наречени сусуватари. Додека мајката е болна, сета работа дома паѓа на најстарата ќерка Сацуки. Помалата и немирна сестра Меи заследува малечок шумски дух кој, не сакајќи, ја одведува кај поголем дух, а потоа и кај огромниот Тоторо — чуварот на шумата кој живее во близина. На девојчињата им дава дава мал подарок од бамбусови лисја во кој се наоѓаат семиња. Заедно ги посадуваат семињата во градината, а ноќе Тоторо им помага да раснат и пораснат во огромни дрва. Еден ден од болницата соопштуват дека мајката не ќе може да си дојде дома за време на викендот. Вознемирената Меи се отправува сама на пат во посета на мајка си, но го згрешува патот. Тоторо и помага да се најде со постарата си сестра. Катбус ги носи девојчињата во болницата Ситикоку кај мајка им, каде увидуваат дека со неа е сè во ред. == Улоги == * Сацуки Кусакабе — Норико Хидака; * Меи Кусакабе — Чика Сакамото; * Тацуо Кусакабе — Шигесато Итои; * Јасуко Кусакабе — Суми Шимамото; * Тоторо — Хикоши Такаги; * Катбус — Наоко Тацука; * Бабичка — Тани Китабајаши; * Канта Окаги — Тошијуки Амагаса; ==Интересни факти== *Тоторо се појавува како плишена играчка во филмот Toy Story 3 на студио Pixar. *Тоторо е присутен во X и XII епизода од XI сезона на [[Саут Парк]] е иста сцена како сцената кога Меи се запознава со Тоторо. *Во еден од другите филмови на Мијазаки Поњо е сцена каде што Лиза ја пее основната мелодија „Тоторо“. *Протагонистот од серијата „[[Самурај Џек|Самурај Џек“]] во XXXIII епизода се сретнува со Тоторо - премногу прејателско суштество кое се вмешува во секој негов потег. == Надворешни врски == * [http://www.ghibli.jp/// Официјална страница] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110718072802/http://www.ghibli.jp/ |date=2011-07-18 }} * [http://www.imdb.com/title/tt0096283/ Интернет-база на филмови] * [http://www.animenewsnetwork.com/encyclopedia/anime.php?id=534 Енциклопедијата на Anime News Network] {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Филмови на јапонски јазик]] okf4k7yuxcndmus5mrj6xfj6gg2gyks 0 873045 5579426 4764974 2026-06-20T21:12:49Z ~2026-36028-63 134366 /* Клевета */ деинкриминација на институт 5579426 wikitext text/x-wiki {{внимание}} {{викификација}} {{без извори}} [[Податотека:European Court of Human Rights Court room.jpg|мини|300п|Судница во Европскиот суд за човекови права]] '''Кривично дело''' во правната јурисдикција е граѓанско зло. Јурисдикцијата на кривичното дело се занимава со ситуации каде човечкото однесување неправедно предизвикало некој да претрпи загуба или повреда. Кривичното дело немора да биде секогаш илегален акт но предизвикува болка и затоа правото дозволува секој што е повреден да си ја наплати загубата. Јурисдикцијата на кривичното дело се разликува од кривичното право, кое се занимава со ситуации каде дејствата на еден човек предизвикуваат повреда општо на општеството. Тужбено барање во кривичното дело може да биде поднесено од некој кој претрпел загуба. Кривичните случаи обично се поднесени од државата, иако приватни тужби се можни. Кривичното дело исто така се разликува од правичноста, во која поднесувачот се жали на прекршување на некое право. Некој што направил акт на кривично дело се нарекува деликвент. Еквивалентот на кривично дело во јурисдикцијата на граѓанското право е деликт. Кривичното дело може да се дефинира и како лична повреда; или како “граѓанска акција, освен прекршок на договор”. Човекот кој претрпел повреда преку кривично дело е задолжен да прими “оштета”, обично парична компензација, од човекот или луѓето одговорни – или задолжени – за повредите. Правото во областа на кривичното дело определува што е легална повреда и, оттаму, дали човекот може да се смета одговорен за повредата што ја предизвикал. Правната повреда не е ограничена на физичка поврда. Тие може исто така да вклучуват емоционална, економска или повреда на репутацијата како и нарушување на приватноста, имотот или уставните права. Оттаму кривичното дело содржи такви различни области како сообраќајни несреќи, неправедно затворање, клевета, производна одговорност ( за неисправни потрошувачки производи), кршење на авторските права и меѓудругото загадување на животната средина ( отровни кривични дела). Во поголем дел од светот на непишаното право, најеминентната кривична одговорност е невниманието. Ако повредената страна може да докаже дека човечкот за кој се верува дека извршил повреда дејствувал невнимателно – што значи, без разумно дејствување да избегне да ги повреди другите – јурисдикцијата на кривично дело ќе дозволи компензација. Сепак, јурисдикцијата на кривично дело исто така признава меѓународни кривични дела, каде човекот намерно дејствувал на начин што го повредува другиот, и “јасна одговорност” или quasi tort која дозволува надомест под одредени околности без потребата од докажување на невниманието. == Потекло на поимот == Според Вебстер, потеклото на зборот е од Средновековен Англиски, повреда е од Англо-Француски, од Средновековен латински е tortum, од Латински, среден род од tortus – расипан,крив, од минато време на torquere. Првата употреба на терминот е од 1586 година. Категории на кривични дела Кривичните дела може да бидат поделени на неколку начини. Еден таков начин на поделба е оној на: небрежност, намерни кривични дела и quasi – кривични дела. Стандардното дејство во кривичното дело е небрежноста. Кривичното дело од небрежност обезбедува последица на дејство кое води до оштета, или олеснување, во секој случај создаден за да ги штети законските права, вклучувајќи ги оние на лична безбедност, имот и во некои случаи недопирливи економски интереси. Невнимателните дејства вклучуваат барања кои доаѓаат примарно од сообраќајни несреќи и несреќи на лична повреда од различни видови, вклучувајќи медицинска небрежност, работна небрежност итн. Случаите на производна одговорност, како оние кои вклучуваат гаранции, исто така можат да се сметаат како небрежни дејствија но постои често значајно прикривање на додатна законска содржина. Намерни кривични дела вклучуваат меѓу другото, одредени кривични дела кои се создаваат од окупирање или користење на земја. Кривичното дело на невоља, на пример, вклучува јасна одговорност за соседот кој се меша со радоста на другиот на неговиот имот. Бесправното влегување на туѓ имот дозволува сопственикот да тужи за влез од страна на човек ( на неговата структура, како надвисната зграда) на неговата земја. Неколку намерни кривични дела не вклучуваат земја. Примерите вклучуваат неправедно затворање, кривично дело на незаконско апсење или притворање на некој, и клевета ( во некои јурисдикции се делат на писмена и усна клевета ) каде неточна информација е презентирана и ја оштетува репутацијата на обвинителот. Во некои случаи развојот на правото на кривично дело ги охрабри правниците да создаваат алтернативни решенија во споровите. На пример, во некои области, законите за компензација на работниците се издигнаа како законски одговор на судските пресуди ограничувајќи го опсегот до кој работниците можат да ги тужат своите работодавци во однос на повредите претрпени за време на работењето. Во други случаи,правнато објаснување довело до развој на нови случаи на дејства надвор од традиционалното непишани кривични дела. Овие се слободно групирани во quasi-кривични дела или кривични дела на одговорност. ==Небрежност== Небрежноста е кривично дело кое зависи на постоењето на кршење на должноста направена од еден човек кон друг. Еден многу познат случај е Доногхју против Стивенсон, каде г-ѓа Доногхју испила дел од пијалак кој содржел разложен полжав, додека била во бар во Пејсли, Шкотска и поднела тужба дека пијалакот ја разболел. Полжавот не бил видлив, како што и шишето со пиво во кое се содржел било непроѕирно. Ни пријателот кој го купил шишето за неа, нити пак продавачот не биде свесни за постоењето на полжавот. Производителот бил г-дин Стивенсон, кој г-ѓа Доногхју го тужела за штета поради небрежност. Таа не можела да го тужи г-дин Стивенсон за штета поради прекршување на договор бидејќи не постоел договор меѓу нив. Најголемиот број од членовите на Горниот Дом се согласиле ( 3:2) дека г-ѓа Донагхју има валидно барање, но не се согласиле зошто таква тужба треба да постои. Лорд Мекмилан сметал дека ова треба да се третира како нов случај на производствена одговорност. Лорд Аткин сметал дека законот треба да препознае единствен принцип каде ние им должиме одговорност на разумна грижа на нашите соседи. Тој ја цитирал Библијата како поддршка на својот аргумент, конкретно општиот принцип дека “љуби го ближниот”. Небрежноста е прекршок на правна одговорност да се преземе грижа која резултира со штета на обвинителот. Оваа дефиниција на небрежност може да се подели во 4 дела што обвинителот мора да ги докаже за да утврди небрежност. Правната тежина на обезбедување на овие елементи му припаѓа на обвинителот. Елементите за утврдување на небрежност се: * На обвинителот му се должи должност за грижа * Постои запоставеност или прекршок на таа одговорност * Деликвентот директно предизвикал повреда ( но за дејствијата на обвинителот, обвинетиот претрпел повреда) * Обвинителот претрпел штета како резултат на тоа прекршување * Штетата не била премногу далечна, постои непосредна последица. ==Должност за грижа== Првиот елемент на небрежноста е правна должност за грижа. Ова се однесува на врската меѓу обвинетиот и обвинителот, која мора да биде таква за да постои обврска кај обвинетиот да преземе соодветна грижа за да избегне предизвикување на повреда на обвинителот во сите околности на случајот. Постојат 2 начини во кои должноста за грижа може да биде воспоставена: * Обвиетиот и обвинителот се во “посебна врска”; или * Надвор од овие врски, според принципите развиени според обичајното право. Постојат бројни ситуации во кои судот го препознава постоењето на должност за грижа. Овие обично се јавуваат како резултат на некои видови на посебни врски меѓу страните. Примерите вклучуваат еден корисник на пат до друг, работодавец до работник, производител до потрошувач, доктор до пациент и адвокат до клиент. ==Запоставенот или прекршок на таа должност== Запоставеност на должност општо се однесува на неуспехот да се задоволат правилата на нечија работа, што ќе варира во зависност од вклучените задачи. Тоа е неуспех или одбивање да се извршат доделените должности на задоволувачки начин. Запоставеност на должност на дел од вработениот може да биде причина за дисциплинарна акција, која ќе биде во завиност од работодавецот. Тоа може да се однесува како науспех на член на организацијата да се покорува на административните правила на неговиот устав или подзаконски акти или извршување на должностите соодветни за функцијата за која е назначен. ==Повреда директно предизвикана од деликвентот== Небрежниот акт на деликвентот мора да биде поврзан со претрпените повреди. Штета како резултат на тоа прекршување Непосредна последица ==Статутни кривични дела== Статутното кривично дело е како секое други, во кое наметнува должности на приватни или државни страни, сепак тие се создадени од законодавната власт, а не од судовите. Еден пример за заштита на потрошувачот, со Директивата за производна одговорност во ЕУ, каде бизнисите прават неисправни производи што ги повредуваат луѓето мора да платат за било која предизвикана штета. Одговорноста за лош или производ што не работи е јасна во најголемиот дел на јурисдикции. Теоријата на ширење на ризик обезбедува поддршка за овој пристап. Откако производителите се “најевтините избегнувачи на трошок”, бидејќи имаат големи шанси да избегнат проблеми, има смисла фактот да им се даде мотив да се штитат од неисправни производи. Друг пример е одговорноста на корисникот, на кој се гледа како целосни комплексен и нелогечен, така што многу јурисдикции ги заменија правилата на обичајното право за одговорност на корисникот со статутни кривични дела. Статутните кривични дела исто така се шират низ здравствените и безбедносните закони на работното место и здравјето и безбедноста во производството на храна. Таквите кривични дела обично се групирани во со quasi – кривични дела. ==Невоља== Правно, поимот “невоља” традиционлано се употребува на три начини: (1) да ги објасни дејствијата или условите што се штетни или ги нервираат другите ( пример – предизвикување на инцидент, куп ѓубре или задимен оџак); (2) да ја опише штетата предизвикана од претходо-споменати активности или услови ( пример – гласна врева или неблагопријатна арома); и (3) да опишат правна одговорност што се добива со комбинација од двете. Законот за невоља бил создаден за да спречи такви досадни активности или однесувања кога тие безпричински ги попречуваат правата на други приватни сопственици ( пример – приватна невоља) или правата на широката јавност ( пример јавна невоља). Кривичното дело невоља дозволува барателот ( формално обвинителот) да тужи за најголем број дејства што се мешаат со нивната употреба и уживање на нивната земја. Добар пример за ова е случајот на Џонс против Пауел. Една пиварница предизвикала смрлива пареа која навлегла на имотот на комшијата, оштетувајќи ги неговите хартии. Бидејќи тој бил земјопоседник, комшијата тужел за невоља за оваа штета. Но, Вајлок Џ, зборувајќи за Судот на Кралската Клупа, рекол дека доводот на вода бил загаден, тоа било поважно отколку тоа што документите на комшијата биле ризикувани. Тој рекол: “подобро е што тие треба да бидат уништени отколку заедничкото добро да пати во потреба на добар пијалак”. Денес, плеткањето со имотот на комшијата не изгледа толку љубезно. Невољата се справува со сите видови на работи што би предизвикале неприлики додека земјопоседникот ужива во својата земја. Заменик за невоља познат како одлуката во Риландс против Флечер, каде брана упадна во сноп од јагленокот. Значи, опасно бегање од некоја опасност, вклучувајќи вода, оган или животни означува јасна одговорност во невоља. Ова беше случај каде хемикалиите од фабриката протекоа низ подот во водената маса, загадувајќи ги водните резервоари на Источна Англија. Слободните пазарни еколози би сакале да го прошират кривичнител дела на барања на штета до загадување ( пример – кривични дела на загадување) и еколошка заштита. ==Клевета== Клеветата е валкање на нечија репутација; има два вида: усна и писмена клевета. Усна клевета е изречена клевета и писмена клевета е испечатена или емитувана клевета. Сепак, двете ги делат истите црти: прават вистинско тврдење за кое не постои доказ. Клеветата не влијае или не го спречува гласното изразување на мислења, но ги окупира истите области како правата на слобода на говорот во првиот амандман на Уставот на САД, или член 10 од Европската конвенција за човекови права. Во однос на клеветата, во САД се дејствија за проневерување на јавност, нарушување на приватноста и обелоденување. Злоупотребата на процесот и злонамерно обвинување често се класифицирани како кривични дела за непочитување. Сепак од 2012 година во Р.С.М., тоа инкриминирано дело се деинкриминира и стана дел од граѓанската материја, значи денес доколку некој сака да поведе спор, постапка итн. по претходна повреда на овој институт ќе биде тужба за надомест на нематеријална штета од областа на граѓанската одговорност за навреда и КЛЕВЕТА пред граѓански суд согласно закон за граѓанска одговорност за навреда и клевета. (Важно!!! Оваа важи во Република Северна Македонија) ==Намерни кривични дела== Намерните кривични дела се акти со умисла што се разумно изведени да предизвикаат повреда на поединецот. Намерните кривични дела имаат неколку поткатегории, вклучувајќи кривични дела против човекот, вклучувајќи напад, телесна повреда, неправедно затворање, намерно нанесување болка или емоционален стрес и измама. Имотните кривични дела вклучуваат некои намерни попречувања со имотните права на барателот ( тужителот). Тие често признани вклучуваат бесправно влегување на туѓа земја, бесправно влегување на имот ( лична сопственост) и преобразување. ==Економски кривични дела== Економските кривични дела ги штитат луѓето од попречување со нивната трговија или бизнис. Областа вклучува доктрина на спречување на трговија која во голема мера беше преплавена во XX век од статутни интервенции на колективното работно право и модерните закони против монопол на цени.Често било коментирано отсуството на некои обединети принципи кои ги повлекуваат заедно различните делови на економската одговорност на кривичното дело. Низ неодамнешните развои на обичајното право, започнувајќи со Хедли Бурн против Хелер во 1964, жртва не небрежно погрешно прикажување може да надомести штети за јасна економска загуба предизвикана од погрешно потпирање на исказот. Погрешно прикажување е кривично дело како што е потврдено во Бриџ Љ. во Ховард Марин и Дреадинг Ко. Лтд. против А. Одген & Синовите. Соременото конкурентско право е важен метод во регулирањето на управувањето со бизнисите во пазарната економија. Голем заменик на статутните кривични дела, исто така наречен “закон против монопол”, особено во САД, член 101 и 102 од Договорот за работење на ЕУ, како и актите Клејтон и Шерман во САД, кои создадоа должност за преземачите, корпорациите и бизнисите да не ја искривуваат конкурентноста на пазарот. Картелите се забранети на двете страни на Атлантскиот Океан. Така и злоупотреба на пазарната моќ од монополите ( единствени производители на пазарот) или на суштинските намалувања на конкурентноста низ здружување, преземање, аквизиција или концентрација на претпријатија. Голем проблем во ЕУ е дали ќе го следат пристапот на САД за приватни штети да преземат акции да го спречат анти-конкурентската политика. ''Одговорност,одбрана и лек'' ==Индиректна одговорност== Зборот “индиректна” е изведен од латинскиот збор за “промена” или “изменување” или “место” и во кривичното дело се однесува на идејата, еден човек да биде одговорен за повреда предизвикана од друг, како последица на некоја правно релевантна врска. Пример може да биде родител и дете, или работодавец и работник. Може да го тужите работодавецот за штета на вас од страна на нивниот работник, која била предизвикана “во делокругот на работата”. Ова е изведено од латински и во превод значи “шефот е одговорен за постапките на своите вработени”. На пример, ако продавач истури течност за чистење на подот, и вие се сопнете и паднете, претрпувајќи повреди, може да го тужите вработениот кои всушност ја истурил течноста, или да го тужите работодавецот. Во гореспоменатиот случај , втората опција е попрактична бидејќи е поверојатно тие да имаат повеќе пари. Законот вели вака “откако вашиот работник го повреди барателот за време на неговото вработување, вие имате одговорност за тоа, затоашто вие имате контрола да го вработите и отпуштите, и да го намалите ризикот од тоа повторно да се случи.” Постои голема академска дебата околу тоа дали индиректната одговорност е оправдана или нема оправдана основа да се бара обвинет, или дали е добро формирана на теоријата за алокација на ефикасен ризик. ==Одбрани== Успешна одбрана го ослободува обвинетиот од целосна или делумна одговорност за штета. На страна од доказот дека не постои прекршок на должноста, има три основни одбрани во одговорноста на кривичното дело. ==Согласност== Вообичаено, друг не може да има друга одговорност за дејствија за кои еден е согласен. Ова е често сумирано во фразата “volenti non fit injuria” ( Латински: никаква повреда не е направена за човек што признава). Ова се случува кога тужителот јасно или индиректно се согласува со ризикот од загуба или штета. На пример. ако посетител на натпревар на хокеј на мраз е повреден кога играчот ја удира топката во вообичаена игра, предизвикувајќи да летне надвор од рингот и да го удри посетителот, тоа е предвидлив настан и посетителот се смета дека го прифатил ризикот од повреда со купување на билет. Незначајно поограничена одбрана може да се појави кога обвинетиот бил предупреден, независно дали тоа било направено со јавно известување, знак или на друг начин од страна на тужителот дека постои опасност од повреда. Опсегот до кој обвинетиот може да се ослони на известувањето и да ја исклучи или намали одговорноста варира од земја до земја. Ова е политичко прашање дали обвинетите треба не само да предупредуваат за познатата опасност туку и да преземат активни чекори да го заградат местото и да земат други разумни мерки за заштита за да ја спречат познатата несреќа од случување на оние кои се смета дека се изложени на ризик. ==Соучесничка невоља== Ова може да биде олеснителна одбрана или во САД се нарекува апсолутна одбрана. Кога користиме олеснителна одбрана во САД често е позната како споредбена небрежност. Под споредбена небрежност обвинителот/тужителот се намалени со процентот на придонес направен од обвинителот за претрпената загуба или штета. Сепак, во оценувањето на судирот меѓу двете возила, судот не смее само да установи дека двајцата возачи биле небрежни, туку исто така мора да го измери придонесот направен од секој возач изразен процентуално, така што вината меѓу возачите е 20% установена за тужителот , а 80% за обвинетиот. Судот тогаш ќе ги измери штетите за претрпената загуба или штета, и тогаш ќе ја намали сумата исплатена на тужителот за 20%. Додека соучесничката невоља задржува значителна улога, зголемен е бројот на јурисдикции, особено во САД, кои се развивааат во однос на режимот на соучесничка невоља. Сите, освен 4 земји на САД не го следат статутски создадениот режим на споредбена небрежност. Соучесничката невоља е широко критикувана дека е премногу драконска, во однос на тоа дека тужителот лија вина е компаративно помала не може ништо да надомести од далеку понеодговорниот обинет. Споредбената небрежност исто така е критикувана, откако дозволи обвинителот кој е необмислено 95% небрежен да надомести 5% од штетата од страна на обвинетиот, и честопати повеќе кога поротата се чувствува сочувствителна. Еконономистите понатаму ја критикуваа споредбената небрежност, откако под Learned Hand Rule не ги добиваат оптималните нивоа на претпазливост. Во одговор, многу места сега имаат 50% правило каде обвинителот не добива ништо ако обвинителот учествува во вината со повеќе од 50%. ==Незаконитост== Од нечесна причина, не се создава дејство ( лат.Ex turpi causa non oritur actio) е незаконска одбрана. Ако тужителот е вклучен во нечесна работа во времето кога се случила небрежноста, ова може да се изземе или да ја намали одговорноста на обвинетиот. Сепак, ако крадец е вербално предизвикан од сопственикот на имотот и претрпил повреда кога скокнал од прозорот на вториот кат за да избегне да биде фатен, нема причина за дејство против сопственикот на имотот иако повредата немало да биде претрпена ако не била интервенцијата на сопственикот. ==Лекови== Главниот лек против загуба во кривично дело е компензација на “штета” или пари. Во ограничен број на случаи, правото што ги разгледува кривичните дела ќе толерира само-помош како разумна сила за да се избрка престаникот. Ова е одбрана против кривичното дело нанесување на телесна повреда. Понатаму, во случај на продолжување, или дури кога повредата е само закана, судот понекогаш ќе издаде судска забрана. Ова означува наредба, за нешто како спречување на повторувањето на закана или повреда. Обично судските забрани нема се издавање на позитивни моралности на деликвентите, но некои австралиски јурисдикции може да направат ред за одредена цел да се осигураат дека обвинетиот има законски задолженија, особено во однос на случаи на невоља. [[Категорија:Право]] 759xxrexoc0yc91kn70bpvxff3htfp7 5579428 5579426 2026-06-20T21:18:40Z ~2026-36028-63 134366 /* Клевета */ 5579428 wikitext text/x-wiki {{внимание}} {{викификација}} {{без извори}} [[Податотека:European Court of Human Rights Court room.jpg|мини|300п|Судница во Европскиот суд за човекови права]] '''Кривично дело''' во правната јурисдикција е граѓанско зло. Јурисдикцијата на кривичното дело се занимава со ситуации каде човечкото однесување неправедно предизвикало некој да претрпи загуба или повреда. Кривичното дело немора да биде секогаш илегален акт но предизвикува болка и затоа правото дозволува секој што е повреден да си ја наплати загубата. Јурисдикцијата на кривичното дело се разликува од кривичното право, кое се занимава со ситуации каде дејствата на еден човек предизвикуваат повреда општо на општеството. Тужбено барање во кривичното дело може да биде поднесено од некој кој претрпел загуба. Кривичните случаи обично се поднесени од државата, иако приватни тужби се можни. Кривичното дело исто така се разликува од правичноста, во која поднесувачот се жали на прекршување на некое право. Некој што направил акт на кривично дело се нарекува деликвент. Еквивалентот на кривично дело во јурисдикцијата на граѓанското право е деликт. Кривичното дело може да се дефинира и како лична повреда; или како “граѓанска акција, освен прекршок на договор”. Човекот кој претрпел повреда преку кривично дело е задолжен да прими “оштета”, обично парична компензација, од човекот или луѓето одговорни – или задолжени – за повредите. Правото во областа на кривичното дело определува што е легална повреда и, оттаму, дали човекот може да се смета одговорен за повредата што ја предизвикал. Правната повреда не е ограничена на физичка поврда. Тие може исто така да вклучуват емоционална, економска или повреда на репутацијата како и нарушување на приватноста, имотот или уставните права. Оттаму кривичното дело содржи такви различни области како сообраќајни несреќи, неправедно затворање, клевета, производна одговорност ( за неисправни потрошувачки производи), кршење на авторските права и меѓудругото загадување на животната средина ( отровни кривични дела). Во поголем дел од светот на непишаното право, најеминентната кривична одговорност е невниманието. Ако повредената страна може да докаже дека човечкот за кој се верува дека извршил повреда дејствувал невнимателно – што значи, без разумно дејствување да избегне да ги повреди другите – јурисдикцијата на кривично дело ќе дозволи компензација. Сепак, јурисдикцијата на кривично дело исто така признава меѓународни кривични дела, каде човекот намерно дејствувал на начин што го повредува другиот, и “јасна одговорност” или quasi tort која дозволува надомест под одредени околности без потребата од докажување на невниманието. == Потекло на поимот == Според Вебстер, потеклото на зборот е од Средновековен Англиски, повреда е од Англо-Француски, од Средновековен латински е tortum, од Латински, среден род од tortus – расипан,крив, од минато време на torquere. Првата употреба на терминот е од 1586 година. Категории на кривични дела Кривичните дела може да бидат поделени на неколку начини. Еден таков начин на поделба е оној на: небрежност, намерни кривични дела и quasi – кривични дела. Стандардното дејство во кривичното дело е небрежноста. Кривичното дело од небрежност обезбедува последица на дејство кое води до оштета, или олеснување, во секој случај создаден за да ги штети законските права, вклучувајќи ги оние на лична безбедност, имот и во некои случаи недопирливи економски интереси. Невнимателните дејства вклучуваат барања кои доаѓаат примарно од сообраќајни несреќи и несреќи на лична повреда од различни видови, вклучувајќи медицинска небрежност, работна небрежност итн. Случаите на производна одговорност, како оние кои вклучуваат гаранции, исто така можат да се сметаат како небрежни дејствија но постои често значајно прикривање на додатна законска содржина. Намерни кривични дела вклучуваат меѓу другото, одредени кривични дела кои се создаваат од окупирање или користење на земја. Кривичното дело на невоља, на пример, вклучува јасна одговорност за соседот кој се меша со радоста на другиот на неговиот имот. Бесправното влегување на туѓ имот дозволува сопственикот да тужи за влез од страна на човек ( на неговата структура, како надвисната зграда) на неговата земја. Неколку намерни кривични дела не вклучуваат земја. Примерите вклучуваат неправедно затворање, кривично дело на незаконско апсење или притворање на некој, и клевета ( во некои јурисдикции се делат на писмена и усна клевета ) каде неточна информација е презентирана и ја оштетува репутацијата на обвинителот. Во некои случаи развојот на правото на кривично дело ги охрабри правниците да создаваат алтернативни решенија во споровите. На пример, во некои области, законите за компензација на работниците се издигнаа како законски одговор на судските пресуди ограничувајќи го опсегот до кој работниците можат да ги тужат своите работодавци во однос на повредите претрпени за време на работењето. Во други случаи,правнато објаснување довело до развој на нови случаи на дејства надвор од традиционалното непишани кривични дела. Овие се слободно групирани во quasi-кривични дела или кривични дела на одговорност. ==Небрежност== Небрежноста е кривично дело кое зависи на постоењето на кршење на должноста направена од еден човек кон друг. Еден многу познат случај е Доногхју против Стивенсон, каде г-ѓа Доногхју испила дел од пијалак кој содржел разложен полжав, додека била во бар во Пејсли, Шкотска и поднела тужба дека пијалакот ја разболел. Полжавот не бил видлив, како што и шишето со пиво во кое се содржел било непроѕирно. Ни пријателот кој го купил шишето за неа, нити пак продавачот не биде свесни за постоењето на полжавот. Производителот бил г-дин Стивенсон, кој г-ѓа Доногхју го тужела за штета поради небрежност. Таа не можела да го тужи г-дин Стивенсон за штета поради прекршување на договор бидејќи не постоел договор меѓу нив. Најголемиот број од членовите на Горниот Дом се согласиле ( 3:2) дека г-ѓа Донагхју има валидно барање, но не се согласиле зошто таква тужба треба да постои. Лорд Мекмилан сметал дека ова треба да се третира како нов случај на производствена одговорност. Лорд Аткин сметал дека законот треба да препознае единствен принцип каде ние им должиме одговорност на разумна грижа на нашите соседи. Тој ја цитирал Библијата како поддршка на својот аргумент, конкретно општиот принцип дека “љуби го ближниот”. Небрежноста е прекршок на правна одговорност да се преземе грижа која резултира со штета на обвинителот. Оваа дефиниција на небрежност може да се подели во 4 дела што обвинителот мора да ги докаже за да утврди небрежност. Правната тежина на обезбедување на овие елементи му припаѓа на обвинителот. Елементите за утврдување на небрежност се: * На обвинителот му се должи должност за грижа * Постои запоставеност или прекршок на таа одговорност * Деликвентот директно предизвикал повреда ( но за дејствијата на обвинителот, обвинетиот претрпел повреда) * Обвинителот претрпел штета како резултат на тоа прекршување * Штетата не била премногу далечна, постои непосредна последица. ==Должност за грижа== Првиот елемент на небрежноста е правна должност за грижа. Ова се однесува на врската меѓу обвинетиот и обвинителот, која мора да биде таква за да постои обврска кај обвинетиот да преземе соодветна грижа за да избегне предизвикување на повреда на обвинителот во сите околности на случајот. Постојат 2 начини во кои должноста за грижа може да биде воспоставена: * Обвиетиот и обвинителот се во “посебна врска”; или * Надвор од овие врски, според принципите развиени според обичајното право. Постојат бројни ситуации во кои судот го препознава постоењето на должност за грижа. Овие обично се јавуваат како резултат на некои видови на посебни врски меѓу страните. Примерите вклучуваат еден корисник на пат до друг, работодавец до работник, производител до потрошувач, доктор до пациент и адвокат до клиент. ==Запоставенот или прекршок на таа должност== Запоставеност на должност општо се однесува на неуспехот да се задоволат правилата на нечија работа, што ќе варира во зависност од вклучените задачи. Тоа е неуспех или одбивање да се извршат доделените должности на задоволувачки начин. Запоставеност на должност на дел од вработениот може да биде причина за дисциплинарна акција, која ќе биде во завиност од работодавецот. Тоа може да се однесува како науспех на член на организацијата да се покорува на административните правила на неговиот устав или подзаконски акти или извршување на должностите соодветни за функцијата за која е назначен. ==Повреда директно предизвикана од деликвентот== Небрежниот акт на деликвентот мора да биде поврзан со претрпените повреди. Штета како резултат на тоа прекршување Непосредна последица ==Статутни кривични дела== Статутното кривично дело е како секое други, во кое наметнува должности на приватни или државни страни, сепак тие се создадени од законодавната власт, а не од судовите. Еден пример за заштита на потрошувачот, со Директивата за производна одговорност во ЕУ, каде бизнисите прават неисправни производи што ги повредуваат луѓето мора да платат за било која предизвикана штета. Одговорноста за лош или производ што не работи е јасна во најголемиот дел на јурисдикции. Теоријата на ширење на ризик обезбедува поддршка за овој пристап. Откако производителите се “најевтините избегнувачи на трошок”, бидејќи имаат големи шанси да избегнат проблеми, има смисла фактот да им се даде мотив да се штитат од неисправни производи. Друг пример е одговорноста на корисникот, на кој се гледа како целосни комплексен и нелогечен, така што многу јурисдикции ги заменија правилата на обичајното право за одговорност на корисникот со статутни кривични дела. Статутните кривични дела исто така се шират низ здравствените и безбедносните закони на работното место и здравјето и безбедноста во производството на храна. Таквите кривични дела обично се групирани во со quasi – кривични дела. ==Невоља== Правно, поимот “невоља” традиционлано се употребува на три начини: (1) да ги објасни дејствијата или условите што се штетни или ги нервираат другите ( пример – предизвикување на инцидент, куп ѓубре или задимен оџак); (2) да ја опише штетата предизвикана од претходо-споменати активности или услови ( пример – гласна врева или неблагопријатна арома); и (3) да опишат правна одговорност што се добива со комбинација од двете. Законот за невоља бил создаден за да спречи такви досадни активности или однесувања кога тие безпричински ги попречуваат правата на други приватни сопственици ( пример – приватна невоља) или правата на широката јавност ( пример јавна невоља). Кривичното дело невоља дозволува барателот ( формално обвинителот) да тужи за најголем број дејства што се мешаат со нивната употреба и уживање на нивната земја. Добар пример за ова е случајот на Џонс против Пауел. Една пиварница предизвикала смрлива пареа која навлегла на имотот на комшијата, оштетувајќи ги неговите хартии. Бидејќи тој бил земјопоседник, комшијата тужел за невоља за оваа штета. Но, Вајлок Џ, зборувајќи за Судот на Кралската Клупа, рекол дека доводот на вода бил загаден, тоа било поважно отколку тоа што документите на комшијата биле ризикувани. Тој рекол: “подобро е што тие треба да бидат уништени отколку заедничкото добро да пати во потреба на добар пијалак”. Денес, плеткањето со имотот на комшијата не изгледа толку љубезно. Невољата се справува со сите видови на работи што би предизвикале неприлики додека земјопоседникот ужива во својата земја. Заменик за невоља познат како одлуката во Риландс против Флечер, каде брана упадна во сноп од јагленокот. Значи, опасно бегање од некоја опасност, вклучувајќи вода, оган или животни означува јасна одговорност во невоља. Ова беше случај каде хемикалиите од фабриката протекоа низ подот во водената маса, загадувајќи ги водните резервоари на Источна Англија. Слободните пазарни еколози би сакале да го прошират кривичнител дела на барања на штета до загадување ( пример – кривични дела на загадување) и еколошка заштита. ==Клевета== Клеветата е валкање на нечија репутација; има два вида: усна и писмена клевета. Усна клевета е изречена клевета и писмена клевета е испечатена или емитувана клевета. Сепак, двете ги делат истите црти: прават вистинско тврдење за кое не постои доказ. Клеветата не влијае или не го спречува гласното изразување на мислења, но ги окупира истите области како правата на слобода на говорот во првиот амандман на Уставот на САД, или член 10 од Европската конвенција за човекови права. Во однос на клеветата, во САД се дејствија за проневерување на јавност, нарушување на приватноста и обелоденување. Злоупотребата на процесот и злонамерно обвинување често се класифицирани како кривични дела за непочитување. ==Намерни кривични дела== Намерните кривични дела се акти со умисла што се разумно изведени да предизвикаат повреда на поединецот. Намерните кривични дела имаат неколку поткатегории, вклучувајќи кривични дела против човекот, вклучувајќи напад, телесна повреда, неправедно затворање, намерно нанесување болка или емоционален стрес и измама. Имотните кривични дела вклучуваат некои намерни попречувања со имотните права на барателот ( тужителот). Тие често признани вклучуваат бесправно влегување на туѓа земја, бесправно влегување на имот ( лична сопственост) и преобразување. ==Економски кривични дела== Економските кривични дела ги штитат луѓето од попречување со нивната трговија или бизнис. Областа вклучува доктрина на спречување на трговија која во голема мера беше преплавена во XX век од статутни интервенции на колективното работно право и модерните закони против монопол на цени.Често било коментирано отсуството на некои обединети принципи кои ги повлекуваат заедно различните делови на економската одговорност на кривичното дело. Низ неодамнешните развои на обичајното право, започнувајќи со Хедли Бурн против Хелер во 1964, жртва не небрежно погрешно прикажување може да надомести штети за јасна економска загуба предизвикана од погрешно потпирање на исказот. Погрешно прикажување е кривично дело како што е потврдено во Бриџ Љ. во Ховард Марин и Дреадинг Ко. Лтд. против А. Одген & Синовите. Соременото конкурентско право е важен метод во регулирањето на управувањето со бизнисите во пазарната економија. Голем заменик на статутните кривични дела, исто така наречен “закон против монопол”, особено во САД, член 101 и 102 од Договорот за работење на ЕУ, како и актите Клејтон и Шерман во САД, кои создадоа должност за преземачите, корпорациите и бизнисите да не ја искривуваат конкурентноста на пазарот. Картелите се забранети на двете страни на Атлантскиот Океан. Така и злоупотреба на пазарната моќ од монополите ( единствени производители на пазарот) или на суштинските намалувања на конкурентноста низ здружување, преземање, аквизиција или концентрација на претпријатија. Голем проблем во ЕУ е дали ќе го следат пристапот на САД за приватни штети да преземат акции да го спречат анти-конкурентската политика. ''Одговорност,одбрана и лек'' ==Индиректна одговорност== Зборот “индиректна” е изведен од латинскиот збор за “промена” или “изменување” или “место” и во кривичното дело се однесува на идејата, еден човек да биде одговорен за повреда предизвикана од друг, како последица на некоја правно релевантна врска. Пример може да биде родител и дете, или работодавец и работник. Може да го тужите работодавецот за штета на вас од страна на нивниот работник, која била предизвикана “во делокругот на работата”. Ова е изведено од латински и во превод значи “шефот е одговорен за постапките на своите вработени”. На пример, ако продавач истури течност за чистење на подот, и вие се сопнете и паднете, претрпувајќи повреди, може да го тужите вработениот кои всушност ја истурил течноста, или да го тужите работодавецот. Во гореспоменатиот случај , втората опција е попрактична бидејќи е поверојатно тие да имаат повеќе пари. Законот вели вака “откако вашиот работник го повреди барателот за време на неговото вработување, вие имате одговорност за тоа, затоашто вие имате контрола да го вработите и отпуштите, и да го намалите ризикот од тоа повторно да се случи.” Постои голема академска дебата околу тоа дали индиректната одговорност е оправдана или нема оправдана основа да се бара обвинет, или дали е добро формирана на теоријата за алокација на ефикасен ризик. ==Одбрани== Успешна одбрана го ослободува обвинетиот од целосна или делумна одговорност за штета. На страна од доказот дека не постои прекршок на должноста, има три основни одбрани во одговорноста на кривичното дело. ==Согласност== Вообичаено, друг не може да има друга одговорност за дејствија за кои еден е согласен. Ова е често сумирано во фразата “volenti non fit injuria” ( Латински: никаква повреда не е направена за човек што признава). Ова се случува кога тужителот јасно или индиректно се согласува со ризикот од загуба или штета. На пример. ако посетител на натпревар на хокеј на мраз е повреден кога играчот ја удира топката во вообичаена игра, предизвикувајќи да летне надвор од рингот и да го удри посетителот, тоа е предвидлив настан и посетителот се смета дека го прифатил ризикот од повреда со купување на билет. Незначајно поограничена одбрана може да се појави кога обвинетиот бил предупреден, независно дали тоа било направено со јавно известување, знак или на друг начин од страна на тужителот дека постои опасност од повреда. Опсегот до кој обвинетиот може да се ослони на известувањето и да ја исклучи или намали одговорноста варира од земја до земја. Ова е политичко прашање дали обвинетите треба не само да предупредуваат за познатата опасност туку и да преземат активни чекори да го заградат местото и да земат други разумни мерки за заштита за да ја спречат познатата несреќа од случување на оние кои се смета дека се изложени на ризик. ==Соучесничка невоља== Ова може да биде олеснителна одбрана или во САД се нарекува апсолутна одбрана. Кога користиме олеснителна одбрана во САД често е позната како споредбена небрежност. Под споредбена небрежност обвинителот/тужителот се намалени со процентот на придонес направен од обвинителот за претрпената загуба или штета. Сепак, во оценувањето на судирот меѓу двете возила, судот не смее само да установи дека двајцата возачи биле небрежни, туку исто така мора да го измери придонесот направен од секој возач изразен процентуално, така што вината меѓу возачите е 20% установена за тужителот , а 80% за обвинетиот. Судот тогаш ќе ги измери штетите за претрпената загуба или штета, и тогаш ќе ја намали сумата исплатена на тужителот за 20%. Додека соучесничката невоља задржува значителна улога, зголемен е бројот на јурисдикции, особено во САД, кои се развивааат во однос на режимот на соучесничка невоља. Сите, освен 4 земји на САД не го следат статутски создадениот режим на споредбена небрежност. Соучесничката невоља е широко критикувана дека е премногу драконска, во однос на тоа дека тужителот лија вина е компаративно помала не може ништо да надомести од далеку понеодговорниот обинет. Споредбената небрежност исто така е критикувана, откако дозволи обвинителот кој е необмислено 95% небрежен да надомести 5% од штетата од страна на обвинетиот, и честопати повеќе кога поротата се чувствува сочувствителна. Еконономистите понатаму ја критикуваа споредбената небрежност, откако под Learned Hand Rule не ги добиваат оптималните нивоа на претпазливост. Во одговор, многу места сега имаат 50% правило каде обвинителот не добива ништо ако обвинителот учествува во вината со повеќе од 50%. ==Незаконитост== Од нечесна причина, не се создава дејство ( лат.Ex turpi causa non oritur actio) е незаконска одбрана. Ако тужителот е вклучен во нечесна работа во времето кога се случила небрежноста, ова може да се изземе или да ја намали одговорноста на обвинетиот. Сепак, ако крадец е вербално предизвикан од сопственикот на имотот и претрпил повреда кога скокнал од прозорот на вториот кат за да избегне да биде фатен, нема причина за дејство против сопственикот на имотот иако повредата немало да биде претрпена ако не била интервенцијата на сопственикот. ==Лекови== Главниот лек против загуба во кривично дело е компензација на “штета” или пари. Во ограничен број на случаи, правото што ги разгледува кривичните дела ќе толерира само-помош како разумна сила за да се избрка престаникот. Ова е одбрана против кривичното дело нанесување на телесна повреда. Понатаму, во случај на продолжување, или дури кога повредата е само закана, судот понекогаш ќе издаде судска забрана. Ова означува наредба, за нешто како спречување на повторувањето на закана или повреда. Обично судските забрани нема се издавање на позитивни моралности на деликвентите, но некои австралиски јурисдикции може да направат ред за одредена цел да се осигураат дека обвинетиот има законски задолженија, особено во однос на случаи на невоља. [[Категорија:Право]] szcu6qbaqip4k3n67xrkzemd77t0vnr 0 1009424 5579434 5264818 2026-06-21T01:11:11Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5579434 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 0465 DSS.jpg |соѕвездие=[[Тукан (соѕвездие)|Тукан]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=1 ч 15 м 42,7 с |деклинација=- 73° 19' 27" |положбен агол= |вид на објект= [[расеано ѕвездено јато]] |морфолошки вид=OCL |привиден сјај В=11,5 |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии=2' х ' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џејмс Данлоп]] |датум на откривање=[[1 август]] [[1826]] |алтернативни ознаки=ESO 29-SC40, in SMC }} '''NGC 465''' — [[расеано ѕвездено јато]] во соѕвездието [[Тукан (соѕвездие)|Тукан]], заведено во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 465 се споменува и како ESO 29-SC40, in SMC . == Откривање == Објектот е откриен на [[1 август]] [[1826]] година од страна на [[Џејмс Данлоп]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 9&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 465 е од видот OCL.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 11,5 ''m'', оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 465 има привидни димензии од 2' х '.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 1 ч 15 м 42,7 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 73° 19' 27". == Други поделби == Проучување на NGC 465 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 461; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 9142. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1-500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Тукан (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Dreyer, J.L.E., ibid. Errata on pages 237, 281-283, and 366-378. (158,28) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC465 Прегледувач на длабокото небо — NGC 465]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC465 Поправени информации за NGC 465] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%20465 NGC 465] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20465 NGC 465] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240721051828/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20465 |date=2024-07-21 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Тукан (соѕвездие)]] [[Категорија:ESO-објекти]] [[Категорија:Расеани ѕвездени јата]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1826 година]] 22ejqutv5d41lozjs16j4biwcxr7zx9 0 1044515 5579433 5264557 2026-06-20T23:39:45Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5579433 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Девица (соѕвездие)|Девица]] |епоха=Ј2000.0 |слика= SDSS NGC 4598.jpg |ректасцензија=12 ч 40 м 11,9 с |деклинација=+8° 23' 0"" |положбен агол=114 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SB0 |привиден сјај В=12,7 |привиден сјај Ч=13,7 |површински сјај=13,1 |привидни димензии=1,4' x 1,1' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[15 април]] [[1784]] |алтернативни ознаки=UGC 7829, MCG 2-32-171, CGCG 70-207, VCC 1827 }} '''NGC 4598''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Девица (соѕвездие)|Девица]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4598 се споменува и како UGC 7829, MCG 2-32-171, CGCG 70-207, VCC 1827. == Откривање == Објектот е откриен на [[15 април]] [[1784]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 4598 е од видот SB0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,7 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,7 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,1 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 4598 има привидни димензии од 1,4' х 1,1'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 12 ч 40 м 11,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +8° 23' 0"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 114°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 4598 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 42427. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 194; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 875. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1563. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (4501-5000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Девица (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC4598 Прегледувач на длабокото небо — NGC 4598]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC4598 Поправени информации за NGC 4598] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%204598 NGC 4598] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%204598 NGC 4598] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240731233038/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%204598 |date=2024-07-31 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Девица (соѕвездие)]] [[Категорија:Девица (галактичко јато)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1784 година]] [[Категорија:Пречкести леќести галаксии]] [[Категорија:UGC-објекти]] [[Категорија:Откритија на Вилијам Хершел]] diy6spo6058trxhrn1xcqlhvo49mjn0 0 1044622 5579435 5265019 2026-06-21T02:20:27Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5579435 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Девица (соѕвездие)|Девица]] |епоха=Ј2000.0 |слика= N4691s.jpg |ректасцензија=12 ч 48 м 13,4 с |деклинација=-3° 19' 57"" |положбен агол=85 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SB0-a |привиден сјај В=11,1 |привиден сјај Ч=11,7 |површински сјај=13 |привидни димензии=2,7' x 2,5' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[17 април]] [[1784]] |алтернативни ознаки=MCG 0-33-13, UGCA 299, CGCG 15-23, IRAS 12456-0303 }} '''NGC 4691''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Девица (соѕвездие)|Девица]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4691 се споменува и како MCG 0-33-13, UGCA 299, CGCG 15-23, IRAS 12456-0303. == Откривање == Објектот е откриен на [[17 април]] [[1784]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 4691 е од видот SB0-a.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 11,1 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 11,7 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 4691 има привидни димензии од 2,7' х 2,5'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 12 ч 48 м 13,4 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -3° 19' 57"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 85°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 4691 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 43238. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 239; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 4952. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1578. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (4501-5000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Девица (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC4691 Прегледувач на длабокото небо — NGC 4691]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC4691 Поправени информации за NGC 4691] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%204691 NGC 4691] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%204691 NGC 4691] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240818153929/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%204691 |date=2024-08-18 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Девица (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1784 година]] ri0muxsg3gcsb5n3c30dtac7ywgacku 0 1053917 5579393 5421133 2026-06-20T16:19:46Z Gurther 105215 5579393 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Gemeinsame Normdatei 2012 Opera.png|мини|250п|Екранска снимка на GND]] '''Обединетата нормативна податотека''' ({{langx|de|Gemeinsame Normdatei}}, крат. '''GND''') — меѓународна [[нормативна податотека]] во која се организирани лични имиња, [[предметна определница|предметни определници]] и здруженија од разни [[библиотечен каталог|библиотечни каталози]]. Наменета е првенствено за [[документација]] во [[библиотека|библиотеки]] и [[архив]]и. Со неа раководи [[Германска национална библиотека|Германската национална библиотека]] (DNB) во соработка со разни библиотечни мрежи. Правата на GND се водат под лиценцата [[Криејтив комонс]] [[CC0|Нула]] (CC0).<ref>[http://www.dnb.de/EN/Service/DigitaleDienste/LinkedData/linkeddata_node.html Услуга за поврзани податоци на Германската национална библиотека] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130507111511/http://www.dnb.de/EN/Service/DigitaleDienste/LinkedData/linkeddata_node.html |date=2013-05-07 }} {{en}}</ref> == Видови на единици во GND == Обединетата нормативна податотека е пуштена во април 2012 и ги здружува содржините на следниве нормативни податотеки (сега укинати): * [[Нормативна податотека на лични имиња]] (''Personennamendatei''; PND) * [[Обединета нормативна податотека на здруженија]] (''Gemeinsame Körperschaftsdatei''; GKD) * [[Нормативна податотека на клучни зборови]] (''Schlagwortnormdatei''; SWD) * Податотека на единствени наслови на Германскиот музички архив (''Einheitssachtitel-Datei des Deutschen Musikarchivs''; DMA-EST) На нејзиното започнување ([[5 април]] [[2012]]), GND содржи 9.493.860 податотеки, од кои 2.650.000 се однесуваат на лични имиња. Постојат шест вида на единици во GND:<ref>[http://www.dnb.de/SharedDocs/Downloads/DE/DNB/standardisierung/inhaltserschliessung/entitaetencodierung.pdf?__blob=publicationFile Entitätencodierung: Vergaberichtlinien]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (кратки списоци: стара и нова верзија)</ref> {| class="wikitable" |- ! Вид !! Германски (официјално) !! Превод |- class="hintergrundfarbe5" | '''p''' || Person (individualisiert) || личност (поединец) |- class="hintergrundfarbe5" | '''n''' || Name (nicht individualisiert) || личност (име) |- | '''k''' || Körperschaft || здружение |- | '''v''' || Veranstaltung || настан |- | '''w''' || Werk || дело |- | '''s''' || Sachbegriff || поим |- | '''g''' || Geografikum || место |} == Поврзано == * [[Виртуелна меѓународна нормативна податотека]] (VIAF) * [[Контролен број на Конгресната библиотека]] (LCCN) * [[LIBRIS]] - нормативна податотека на Кралската библиотека на Шведска * [[Нормативна контрола]] * [[Предлошка:Нормативна контрола]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Википодатоци-својство|P227}} * [http://www.dnb.de/EN/Standardisierung/Normdaten/GND/gnd_node.html Информации за Обединетата нормативна податотека (GND)] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130116092733/http://www.dnb.de/EN/Standardisierung/Normdaten/GND/gnd_node.html |date=2013-01-16 }} {{en}} * [http://swb.bsz-bw.de/DB=2.104/SET=4/TTL=1/LNG=EN/START_WELCOME?retrace=0 Пребарување преку OGND] {{en}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Библиотечна каталогизација и класификација]] [[Категорија:Назнаки]] lqf3pszi98ve6ti6sxdklavd2vfiqt0 8 1069188 5579350 5576505 2026-06-20T12:59:16Z Виолетова 1975 5579350 wikitext text/x-wiki <div style="background:white;color:black;" class="notheme"><!-- НЕ СТАВАЈТЕ ПОТТОЧКИ (ЅВЕЗДИЧКИ), ТУКУ САМО ПИШЕТЕ ГО ТЕКСТОТ ОСТАВАЈЌИ ПО ЕДЕН ПРАЗЕН РЕД АКО ИМА ПОВЕЌЕ ОД ЕДНА ОБЈАВА--> <!-- Трајна објава за Википедија на Facebook --> [[Податотека:F icon.svg|лево|25п]] Следете ја Википедија на македонски јазик на '''<span class="plainlinks">[https://www.facebook.com/mk.wikipedia Facebook]</span>'''! {{-}} <!-- Известување за викисредби или други настани --> <!-- Известување за дискусии и гласања --> <!-- Известување за кандидати за/ревизија на избрани статии --> <!-- Известување за избор на јубилејна статија --> <!-- Објава за уредувачки денови или викенди --> {{#ifexist:Википедија:Уредувачки денови 2026/{{#time: j|+1 hours}} {{#time: F|+1 hours}}|{{:Википедија:Уредувачки денови 2026/{{#time: j|+1 hours}} {{#time: F|+1 hours}}}}|{{#ifexist:Википедија:Уредувачки викенди 2026/{{#time: j|+1 hours}} {{#time: F|+1 hours}}|{{:Википедија:Уредувачки викенди 2026/{{#time: j|+1 hours}} {{#time: F|+1 hours}}}}|}}}} {{-}} <!-- Објава за уредувачки натпревари или седмици --> {{-}} <!-- Објава за други натпревари --> jd6l6apgk8lqm2dod0rx5dosldlj92u 0 1073172 5579397 4597588 2026-06-20T17:14:06Z TodorJ 134351 трансформацијата на институтот во и по 2013 5579397 wikitext text/x-wiki {{внимание}} == Историја == Институтот за историја и археологија (ИНИСА) е формиран на 10 септември 2008 година со одлука на Сенатот на Универзитетот „Гоце Делчев“ во Штип. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://scholar.ugd.edu.mk/ljuben-tevdovski/institute-of-history-and-archaeology|title=Institute of History and Archaeology|work=scholar.ugd.edu.mk|language=mk|accessdate=2026-06-20}}</ref> Прв раководител на ИНИСА бил проф. д-р [[Кирил Цацков]], а м-р [[Александар Донски]]<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://inisa.ugd.edu.mk/index.php?option=com_content&view=article&id=2&Itemid=2 |title=Официјална страница на ИНИСА – „За ИНИСА“ |accessdate=2013-03-28 |archive-date=2010-10-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101009073354/http://inisa.ugd.edu.mk/index.php?option=com_content&view=article&id=2&Itemid=2 |url-status=dead }}</ref>. Првично основан како независен научно-образовен институт, посебна единица на УГД, од 2013 година се приклучува во составот на Факултетот за образовни науки. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://scholar.ugd.edu.mk/ljuben-tevdovski/institute-of-history-and-archaeology|title=Institute of History and Archaeology|work=scholar.ugd.edu.mk|language=mk|accessdate=2026-06-20}}</ref> == За ИНИСА == Институтот за историја и археологија (ИНИСА) претставува еден од двата македонски институти на кои се изучува археологијата и кои нудат додипломски и постдипломаски студии во оваа научна дисциплина. Тој се вбројува помеѓу најважните македонски центри за проучување на историјата, археологијата, културното наследство и музеологијата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://scholar.ugd.edu.mk/ljuben-tevdovski/institute-of-history-and-archaeology|title=Institute of History and Archaeology|work=scholar.ugd.edu.mk|language=mk|accessdate=2026-06-20}}</ref> Раководител на Институтот за историја и археологија (ИНИСА) е македонскиот археолог, класичар и дипломат Проф. д-р Љубен Тевдовски.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://scholar.ugd.edu.mk/ljuben-tevdovski/eng|title=PROFESSOR LJUBEN TEVDOVSKI, PHD|work=scholar.ugd.edu.mk|language=mk|accessdate=2026-06-20}}</ref> ИНИСА има за цел да врши научна, истражувачка, образовна и апликативна работа од областа на историјата и археологијата на [[Македонија]] и да ги презентира резултатите пред научните институции и сите заинтересирани субјекти за историските и археолошките вистини, како во нашата држава, така и надвор од неа. Својата активност ИНИСА ќе ја реализира преку истражувачки проекти, истражувања од областа на политичките, економските, културно-просветните и духовните вредности на македонскиот народ и на припадниците на сите етникуми во [[Македонија]] како заедничка татковина. ИНИСА се залага и за промовирање на мулти-културата на овие простори. ИНИСА исто така го развива и критичкото мислење, како и формирањето на етичките, естетските, патриотските и моралните вредности и развивањето на чувство за припадност кон својата држава. За резултатите и плановите поврзани со активностите на ИНИСА јавноста ќе биде запознавана преку: книги, соопштенија, прес-конференции, интернет и други облици на комуницирање со јавноста<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://inisa.ugd.edu.mk/index.php?option=com_content&view=article&id=3&Itemid=3 |title=Официјална страница на ИНИСА – „Цели и задачи“ |accessdate=2013-03-28 |archive-date=2011-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110521094012/http://inisa.ugd.edu.mk/index.php?option=com_content&view=article&id=3&Itemid=3 |url-status=dead }}</ref>. == Активности == Дел од активностите со кои се истакнува ИНИСА се: проекти, радио емисии и зборници<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://inisa.ugd.edu.mk/ |title=Официјална страница на ИНИСА |accessdate=2013-03-28 |archive-date=2012-07-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120710013230/http://inisa.ugd.edu.mk/ |url-status=dead }}</ref>. ИНИСА издава и меѓународно научно списание Преглед на Институтот за историја и археологија (РИХА). == За РИХА == Меѓународното научно списание Преглед на институтот за историја и археологија (Review of the Institute of History and Archaeology – RIHA) ја прослави првата деценија од своето постоење во 2020 година. Првиот број на списанието под името Годишен зборник е издаден во 2010 година.<ref>https://js.ugd.edu.mk/index.php/riha/issue/view/3</ref> Списанието издава научни трудови и рецензии на македонски и англиски јазик од областите: историја, археологија, класични студии, етнологија, антропологија и музеологија. Меѓународниот уредувачки одбор на списанието е формиран во 2016 година, а главен и одговорен уредник на РИХА е проф. д-р Љубен Тевдовски.<ref>https://js.ugd.edu.mk/index.php/riha/about</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == *[http://www.ugd.edu.mk Официјална страница на Универзитетот „Гоце Делчев“] *[http://inisa.ugd.edu.mk Официјална страница на ИНИСА] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120710013230/http://inisa.ugd.edu.mk/ |date=2012-07-10 }} *[https://js.ugd.edu.mk/index.php/riha/about Официјална страница на РИХА, ИНИСА] [[Категорија:Центри при Универзитет „Гоце Делчев“]] 8mq2lh34xvn5flnp1rk0aec700mlivz 5579421 5579397 2026-06-20T21:04:38Z TodorJ 134351 прескокнат збор при промена 5579421 wikitext text/x-wiki {{внимание}} == Историја == Институтот за историја и археологија (ИНИСА) е формиран на 10 септември 2008 година со одлука на Сенатот на Универзитетот „Гоце Делчев“ во Штип. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://scholar.ugd.edu.mk/ljuben-tevdovski/institute-of-history-and-archaeology|title=Institute of History and Archaeology|work=scholar.ugd.edu.mk|language=mk|accessdate=2026-06-20}}</ref> Прв раководител на ИНИСА бил проф. д-р [[Кирил Цацков]], а референт м-р [[Александар Донски]]<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://inisa.ugd.edu.mk/index.php?option=com_content&view=article&id=2&Itemid=2 |title=Официјална страница на ИНИСА – „За ИНИСА“ |accessdate=2013-03-28 |archive-date=2010-10-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101009073354/http://inisa.ugd.edu.mk/index.php?option=com_content&view=article&id=2&Itemid=2 |url-status=dead }}</ref>. Првично основан како независен научно-образовен институт, посебна единица на УГД, од 2013 година се приклучува во составот на Факултетот за образовни науки. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://scholar.ugd.edu.mk/ljuben-tevdovski/institute-of-history-and-archaeology|title=Institute of History and Archaeology|work=scholar.ugd.edu.mk|language=mk|accessdate=2026-06-20}}</ref> == За ИНИСА == Институтот за историја и археологија (ИНИСА) претставува еден од двата македонски институти на кои се изучува археологијата и кои нудат додипломски и постдипломаски студии во оваа научна дисциплина. Тој се вбројува помеѓу најважните македонски центри за проучување на историјата, археологијата, културното наследство и музеологијата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://scholar.ugd.edu.mk/ljuben-tevdovski/institute-of-history-and-archaeology|title=Institute of History and Archaeology|work=scholar.ugd.edu.mk|language=mk|accessdate=2026-06-20}}</ref> Раководител на Институтот за историја и археологија (ИНИСА) е македонскиот археолог, класичар и дипломат Проф. д-р Љубен Тевдовски.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://scholar.ugd.edu.mk/ljuben-tevdovski/eng|title=PROFESSOR LJUBEN TEVDOVSKI, PHD|work=scholar.ugd.edu.mk|language=mk|accessdate=2026-06-20}}</ref> ИНИСА има за цел да врши научна, истражувачка, образовна и апликативна работа од областа на историјата и археологијата на [[Македонија]] и да ги презентира резултатите пред научните институции и сите заинтересирани субјекти за историските и археолошките вистини, како во нашата држава, така и надвор од неа. Својата активност ИНИСА ќе ја реализира преку истражувачки проекти, истражувања од областа на политичките, економските, културно-просветните и духовните вредности на македонскиот народ и на припадниците на сите етникуми во [[Македонија]] како заедничка татковина. ИНИСА се залага и за промовирање на мулти-културата на овие простори. ИНИСА исто така го развива и критичкото мислење, како и формирањето на етичките, естетските, патриотските и моралните вредности и развивањето на чувство за припадност кон својата држава. За резултатите и плановите поврзани со активностите на ИНИСА јавноста ќе биде запознавана преку: книги, соопштенија, прес-конференции, интернет и други облици на комуницирање со јавноста<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://inisa.ugd.edu.mk/index.php?option=com_content&view=article&id=3&Itemid=3 |title=Официјална страница на ИНИСА – „Цели и задачи“ |accessdate=2013-03-28 |archive-date=2011-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110521094012/http://inisa.ugd.edu.mk/index.php?option=com_content&view=article&id=3&Itemid=3 |url-status=dead }}</ref>. == Активности == Дел од активностите со кои се истакнува ИНИСА се: проекти, радио емисии и зборници<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://inisa.ugd.edu.mk/ |title=Официјална страница на ИНИСА |accessdate=2013-03-28 |archive-date=2012-07-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120710013230/http://inisa.ugd.edu.mk/ |url-status=dead }}</ref>. ИНИСА издава и меѓународно научно списание Преглед на Институтот за историја и археологија (РИХА). == За РИХА == Меѓународното научно списание Преглед на институтот за историја и археологија (Review of the Institute of History and Archaeology – RIHA) ја прослави првата деценија од своето постоење во 2020 година. Првиот број на списанието под името Годишен зборник е издаден во 2010 година.<ref>https://js.ugd.edu.mk/index.php/riha/issue/view/3</ref> Списанието издава научни трудови и рецензии на македонски и англиски јазик од областите: историја, археологија, класични студии, етнологија, антропологија и музеологија. Меѓународниот уредувачки одбор на списанието е формиран во 2016 година, а главен и одговорен уредник на РИХА е проф. д-р Љубен Тевдовски.<ref>https://js.ugd.edu.mk/index.php/riha/about</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == *[http://www.ugd.edu.mk Официјална страница на Универзитетот „Гоце Делчев“] *[http://inisa.ugd.edu.mk Официјална страница на ИНИСА] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120710013230/http://inisa.ugd.edu.mk/ |date=2012-07-10 }} *[https://js.ugd.edu.mk/index.php/riha/about Официјална страница на РИХА, ИНИСА] [[Категорија:Центри при Универзитет „Гоце Делчев“]] 89lzqwcgg5c1w367y72nya4n59jipml 0 1076541 5579404 4292255 2026-06-20T18:37:26Z Dandarmkd 31127 5579404 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Мост | name = Мост на уметноста | native_name = | native_name_lang = mk | image = Most na Umetnosta.jpg | carries = пешаци | crosses = [[Вардар]] | cost = 2,5 милиони евра | ren_cost = | locale = | location_town = [[Скопје]] | location_country = [[Македонија]] | designer = Коста и Викторија Мангаровски | length = 83 м | width = 9,2 / 12 м | antenna_spire = | roof = | top_floor = | other_dimensions = | floor_count = | floor_area = | seating_type = | seating_capacity = | elevator_count = | main_contractor = | architect = | architecture_firm = | structural_engineer = | services_engineer = | civil_engineer = | other_designers = | quantity_surveyor = | awards = | designations = | ren_architect = | ren_firm = | ren_str_engineer = | ren_serv_engineer = | ren_civ_engineer = | ren_oth_designers = | ren_qty_surveyor = | ren_awards = | parking = | url = | embedded = | references = }} '''Мост на уметноста''' — пешачки [[мост|мост]] преку реката [[Вардар]], во средиштето на [[Скопје]]. На него се поставени многу статуи на познати [[уметник|уметници]]. Сместен е помеѓу [[Мост „Слобода“ (Скопје)|мостот „Слобода“]] и мостот „[[Око (мост)|Око]]“. Мостот бил изграден во склоп на поголемиот проект „[[Скопје 2014]]“, и неговата изградба чинела 2,3 милиони [[евро|евра]].<ref>[http://skopje2014.prizma.birn.eu.com/mk/Most-na-umetnosta Скопје 2014 под лупа], „Призма“</ref> На мостот има вкупно 27 [[вајарство|скулптури]], по 13 на секоја страна и една во средината. Долг е 83 [[метри]] и широк 9,2&nbsp;м, со тоа што средишниот дел се проширува до 12&nbsp;м. == Статуи на мостот == {| |<gallery mode=packed heights=165> Податотека:Vojdan Černodrinski na Mostot na umetnosta (3).JPG|[[Војдан Чернодрински]] Податотека:Živko Čingo na Mostot na umetnosta (1).JPG|[[Живко Чинго]] Податотека:Džinot na Mostot na umetnosta (2).JPG|[[Јордан Хаџи Константинов-Џинот]] Податотека:Stefan Gajdov na Mostot na umetnosta (1).JPG|[[Стефан Гајдов]] Податотека:Adem Gajtani na Mostot na umetnosta (1).JPG|[[Адем Гајтани]] Податотека:Vasil Iljoski na Mostot na umetnosta (1).JPG|[[Васил Иљоски]] Податотека:Slavko Janevski na Mostot na umetnosta (1).JPG|[[Славко Јаневски]] Податотека:Blaže Koneski na Mostot na umetnosta (1).JPG|[[Блаже Конески]] Податотека:Dimitar Kondovski na Mostot na umetnosta (1).JPG|[[Димитар Кондовски]] Податотека:Lazar Ličenoski na Mostot na umetnosta (2).JPG|[[Лазар Личеноски]] Податотека:Nikola Martinoski na Mostot na umetnosta (1).JPG|[[Никола Мартиноски]] Податотека:Споменик - Браќата Миладиновци 1.JPG|[[Браќа Миладиновци]] Податотека:Petar Mazev na Mostot na umetnosta (2).JPG|[[Петар Мазев]] Податотека:Vančo Nikoleski na Mostot na umetnosta (1).JPG|[[Ванчо Николески]] Податотека:Vlastimir Nikolovski na Mostot na umetnosta (1).JPG|[[Властимир Николовски]] Податотека:Dimitar Pandilov na Mostot na umetnosta (2).JPG|[[Димитар Пандилов]] Податотека:Murteza Peza na Mostot na umetnosta (2).JPG|[[Муртеза Пеза]] Податотека:Stale Popov na Mostot na umetnosta (1).JPG|[[Стале Попов]] Податотека:Toše Proeski na Mostot na umetnosta (4).JPG|[[Тоше Проески]] Податотека:Trajko Prokopiev na Mostot na umetnosta (1).JPG|[[Трајко Прокопиев]] Податотека:Grigor Prličev na Mostot na umetnosta (2).JPG|[[Григор Прличев]] Податотека:Petre Prličko na Mostot na umetnosta (1).JPG|[[Петре Прличко]] Податотека:Kočo Racin na Mostot na umetnosta (1).JPG|[[Кочо Рацин]] Податотека:Todor Skalovski na Mostot na umetnosta (1).JPG|[[Тодор Скаловски]] Податотека:Aco Šopov na Mostot na umetnosta (3).JPG|[[Ацо Шопов]] Податотека:Nikola Vapcarov na Mostot na umetnosta (1).JPG|[[Никола Вапцаров]] Податотека:Nedžati Zekirija na Mostot na umetnosta (1).JPG|[[Неџати Зекирија]] </gallery> |} == Поврзано == * [[Око (мост)]] * [[Камен мост]] * [[Мост Гоце Делчев]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{ризница-врска|Bridge of Arts (Skopje)}} {{Скопје-никулец}} {{Идејни урбанистички проекти за Скопје}} [[Категорија:Мостови во Скопје|Уметноста]] [[Категорија:Знаменитости во Скопје]] [[Категорија:Македонската архитектура во 2014 година]] h6l2yp1idtwweonm1bngyxd9kwri83v 0 1122251 5579389 5578623 2026-06-20T16:11:17Z Aleksandar.markoski 134274 5579389 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Славе Николовски-Катин | портрет = | px = 225 | опис = | родено-име = Славе Грежловски | роден-dата = {{датум|19|8|1941}} | роден-место = Наколец, Долна Преспа, [[Кралство Југославија]] (денес [[Северна Македонија]]) | националност = Македонец | народност = | познат = иселеничка проблематика, публицистика и преведување | занимање = новинар, публицист, преведувач, уредник, општественик | lbl1 = Надимак | data1 = Славе Катин }} '''Славе Николовски – Катин''' (познат како '''Славе Катин'''; роден на 19 август 1941) е македонски новинар, публицист, преведувач, уредник и општественик. == Биографија == Славе Николовски-Катин е роден на 19 август 1941 година во куќа која во тој период ја заплискувале брановите на Преспанското Езеро, во непосредна близина на старата населба Наколец во Долна Преспа. Раѓањето му се случило точно на почетокот на Втората светска војна. Неколку месеци по раѓањето, семејството се преселило во Љубојно, родното место на неговата мајка Сандра. Таму го поминал поголемиот дел од детството и младоста, а во Љубојно се враќа речиси во текот на целиот живот. Во селото има лична библиотека со околу 4.000 книги. До завршувањето на осумгодишното училиште во Љубојно и средното образование во Скопје го носел презимето на мајка му – '''Грежловски'''. Потоа продолжил со презимето на биолошкиот татко Ристо Барџевски (руски офицер) – '''Николич'''. Надимакот „'''Катин'''“ го добил по баба му Ката. === Образование === * Основно и осумгодишно училиште „Димитар Влахов“ во Љубојно * Средно техничко училиште, геодетски отсек „Здравко Цветковски“ во Скопје * Две години Геодезија на Вишата геодетска школа во Белград * Специјализиран Институт за англиски јазик и литература во Торонто, Канада * Дипломиран на Катедрата за англиски јазик и книжевност на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје (1974) === Професионална кариера === По средното образование две години работел како геометар во Општина Ресен. Во 1966 година заминал за Канада, каде престојувал четири години. Таму работел како геодет, студирал англиски јазик и литература и активно се вклучил во македонската заедница. Во 1968 година бил избран за генерален секретар на Црковната управа на Македонската православна соборна црква „Свети Климент Охридски“ во Торонто. Во 1970 година се вратил во Македонија преку Матицата на иселениците. Работел во Хидробиолошкиот завод во Охрид (1974–1978) како координатор и стручен преведувач за проектот со Смитсоновата фондација. Потоа продолжил во Матицата на иселениците, РК ССРНМ, а од 1991 до 1998 година бил потпретседател на Републичката комисија за односи со верските заедници. Во 1999 година повторно се вратил во Матицата / Агенцијата за иселеништво. Во 2001 година отишол во предвремена пензија за да се посвети целосно на издаваштвото и иселеничката проблематика. Како главен и одговорен уредник на книгоиздателството „Македонска искра“ уредил и објавил неколку стотици наслови. === Меѓународни активности === Како функционер на Владата на Република Македонија, имал официјални посети и разговори кај поглаварите на Романската, Украинската, Руската и Српската православна црква, во Цариградската патријаршија во Истанбул и во Ватикан во Рим. Бил член на делегацијата на Владата на Република Македонија за погребот на Мајка Тереза во Калкута, Индија. Многупати патувал со делегации на Македонската православна црква – Охридска архиепископија во Канада, САД, Австралија, бројни европски земји, Турција и Израел. Учествувал на околу 60–70 симпозиуми, конференции и трибини во Македонија и низ светот, каде презентирал трудови поврзани со културата, јазикот, религијата и иселеништвото. == Публицистички опус == === Книги и публицистички дела === * ''English-Macedonian Limnological Dictionary'' (1986) * ''Македонски холокауст'' (1990) * ''Македонските православни црковни општини во Австралија, Канада и САД'' (1991) * ''Во Австралија како дома'' (1992) * ''Македонскиот иселенички печат'' (1993) * ''Печалбарски копнеж'' (1993) * ''Македонски иселенички паноптикум'' (1996) * ''Иселенички хоризонти'' (1999) * ''Моите патувања низ светот'' (2001) * ''Македонците во САД и Канада'' (2002, на македонски и англиски) * ''Илинден 1903-2003 и македонските иселеници'' (2003) * ''По патеките на Евлија Челебија'' (2005, на турски) * ''Иселеничка вртелешка'' (2008) * ''Љубовни приказни'' (2011, на англиски) * ''Светот на дланка'' (2014) * ''Македонците во светот'' (2017) * ''Macedonians in the World'' (2018, на англиски) * ''Преспанска разгледница'' (2020) * ''Избор на трудови'' (2023) * ''Selected Papers for Macedonia'' (2024) * ''Патувања околу светот'' (2025) * ''Познати личности во иселеништвото'' (2026, на македонски и англиски) === Монографии === * ''Атанас Близнаков'' (2000, 2017) * ''Андреа Бранов'' (2001) * ''Семејството Јановски'' (2002) * ''Гога Печенковски'' (2004) * ''Светле (Стив) Стамевски'' (2005) * ''Митрополитот Кирил'' (2007) * ''Ѓорѓи (Џорџ) Томов'' (2007) * ''Бошко Рајчовски–Пелистерски'' (2008) * ''Петар Стаматов'' (2010) * ''Ѓорѓија–Џорџ Атанасоски'' (2010) * ''Есма Реџепова-Теодосиевска'' (2015) * ''Илинден во Љубојно и Преспа'' (2013) * ''Израел и Македонија'' (2017) * ''Македонски иселенички меридијани'' (2017) * ''Монографија за семејството Видиновски'' (2019) * ''Монографија Стив Пљакас'' (2019) * ''Огледало'' (2023) * ''Монографија Благоја Механџиски-Зегин'' (2025) * ''Монографија Гојко Јаковлески'' (2015) * ''Славе Катин – живот и дела'' (2025) === Коавторски дела === * ''Придонесот на Македонија во светската цивилизација'' (2004) со Антоније Шкокљев-Дончо * ''Од Панонија до Егеј'' (2007) со Антоније Шкокљев-Дончо * ''Македонија во античко време'' (2010) со Антоније Шкокљев-Дончо и Ристо Стефов * ''Балканот и Македонија'' (2014) со Антоније Шкокљев-Дончо и Ристо Стефов * ''Праисторија на Централниот Балкан'' (2019) со Антоније Шкокљев-Дончо * ''Во чест на Свети Кирил и Методиј'' (1994) со Вера Стојчевска-Антиќ * ''Ореолот на Дева Марија и Света Богородица Сливничка во Преспа'' (2007) со Вера Стојчевска-Антиќ * ''40 поклоненија пред гробот на свети Кирил во Рим'' (2008) со Вера Стојчевска-Антиќ и епископ Климент * ''Македонски вознес'' (1994) со Фиданка Танаскова * ''Поетски иселенички меридијани'' (1995) со Фиданка Танаскова * ''Илинден 1903 во Хамбург'' (1997) со Фиданка Танаскова * ''Силјан Мицевски'' (2015) со Георги Лумбуровски * ''Александар Македонски'' (2019) со Георги Бранов === Лексикографски изданија === * ''An English-Macedonian Bio-technical Dictionary'' (1994) * ''English-Macedonian Veterinary Dictionary'' (1996) * ''Библиски речник'' (1997) * ''Македонски стопански речник'' (1990) * ''Водич низ компјутерската терминологија'' (2000) * ''Ајде да учиме англиски и германски'' (1997) * ''Ајде да учиме англиски и француски'' (1997) * ''Ајде да учиме македонски, англиски и турски'' (1997) * ''Ајде да учиме македонски, англиски и влашки'' (1997) * ''Ајде да учиме македонски, англиски и албански'' (1997) * ''Ајде да учиме македонски, англиски и ромски'' (1997) == Награди и признанија == * Награда „Крсте Петков Мисирков“ (1991) * Признание за животно дело на Љубанските илинденски иселенички средби (2021) * Повелба за животно дело (2022) * Глобална награда за животно достигнување од „Обединетата македонска дијаспора“ (2022) == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == [[Категорија:Новинари од Македонија]] [[Категорија:Писатели од Македонија]] [[Категорија:Преведувачи од Македонија]] [[Категорија:Родени во 1941 година]] [[Категорија:Живи личности]] 24xgqr8csgfugmpys8943b3hru3t8w5 5579392 5579389 2026-06-20T16:19:04Z Aleksandar.markoski 134274 5579392 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Славе Николовски-Катин | портрет = | px = 225 | опис = | родено-име = Славе Грежловски <gallery> Славе катин.jpg| </gallery> | роден-dата = {{датум|19|8|1941}} | роден-место = Наколец, Долна Преспа, [[Кралство Југославија]] (денес [[Северна Македонија]]) | националност = Македонец | народност = | познат = иселеничка проблематика, публицистика и преведување | занимање = новинар, публицист, преведувач, уредник, општественик | lbl1 = Надимак | data1 = Славе Катин }} '''Славе Николовски – Катин''' (познат како '''Славе Катин'''; роден на 19 август 1941) е македонски новинар, публицист, преведувач, уредник и општественик. == Биографија == Славе Николовски-Катин е роден на 19 август 1941 година во куќа која во тој период ја заплискувале брановите на Преспанското Езеро, во непосредна близина на старата населба Наколец во Долна Преспа. Раѓањето му се случило точно на почетокот на Втората светска војна. Неколку месеци по раѓањето, семејството се преселило во Љубојно, родното место на неговата мајка Сандра. Таму го поминал поголемиот дел од детството и младоста, а во Љубојно се враќа речиси во текот на целиот живот. Во селото има лична библиотека со околу 4.000 книги. До завршувањето на осумгодишното училиште во Љубојно и средното образование во Скопје го носел презимето на мајка му – '''Грежловски'''. Потоа продолжил со презимето на биолошкиот татко Ристо Барџевски (руски офицер) – '''Николич'''. Надимакот „'''Катин'''“ го добил по баба му Ката. === Образование === * Основно и осумгодишно училиште „Димитар Влахов“ во Љубојно * Средно техничко училиште, геодетски отсек „Здравко Цветковски“ во Скопје * Две години Геодезија на Вишата геодетска школа во Белград * Специјализиран Институт за англиски јазик и литература во Торонто, Канада * Дипломиран на Катедрата за англиски јазик и книжевност на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје (1974) === Професионална кариера === По средното образование две години работел како геометар во Општина Ресен. Во 1966 година заминал за Канада, каде престојувал четири години. Таму работел како геодет, студирал англиски јазик и литература и активно се вклучил во македонската заедница. Во 1968 година бил избран за генерален секретар на Црковната управа на Македонската православна соборна црква „Свети Климент Охридски“ во Торонто. Во 1970 година се вратил во Македонија преку Матицата на иселениците. Работел во Хидробиолошкиот завод во Охрид (1974–1978) како координатор и стручен преведувач за проектот со Смитсоновата фондација. Потоа продолжил во Матицата на иселениците, РК ССРНМ, а од 1991 до 1998 година бил потпретседател на Републичката комисија за односи со верските заедници. Во 1999 година повторно се вратил во Матицата / Агенцијата за иселеништво. Во 2001 година отишол во предвремена пензија за да се посвети целосно на издаваштвото и иселеничката проблематика. Како главен и одговорен уредник на книгоиздателството „Македонска искра“ уредил и објавил неколку стотици наслови. === Меѓународни активности === Како функционер на Владата на Република Македонија, имал официјални посети и разговори кај поглаварите на Романската, Украинската, Руската и Српската православна црква, во Цариградската патријаршија во Истанбул и во Ватикан во Рим. Бил член на делегацијата на Владата на Република Македонија за погребот на Мајка Тереза во Калкута, Индија. Многупати патувал со делегации на Македонската православна црква – Охридска архиепископија во Канада, САД, Австралија, бројни европски земји, Турција и Израел. Учествувал на околу 60–70 симпозиуми, конференции и трибини во Македонија и низ светот, каде презентирал трудови поврзани со културата, јазикот, религијата и иселеништвото. == Публицистички опус == === Книги и публицистички дела === * ''English-Macedonian Limnological Dictionary'' (1986) * ''Македонски холокауст'' (1990) * ''Македонските православни црковни општини во Австралија, Канада и САД'' (1991) * ''Во Австралија како дома'' (1992) * ''Македонскиот иселенички печат'' (1993) * ''Печалбарски копнеж'' (1993) * ''Македонски иселенички паноптикум'' (1996) * ''Иселенички хоризонти'' (1999) * ''Моите патувања низ светот'' (2001) * ''Македонците во САД и Канада'' (2002, на македонски и англиски) * ''Илинден 1903-2003 и македонските иселеници'' (2003) * ''По патеките на Евлија Челебија'' (2005, на турски) * ''Иселеничка вртелешка'' (2008) * ''Љубовни приказни'' (2011, на англиски) * ''Светот на дланка'' (2014) * ''Македонците во светот'' (2017) * ''Macedonians in the World'' (2018, на англиски) * ''Преспанска разгледница'' (2020) * ''Избор на трудови'' (2023) * ''Selected Papers for Macedonia'' (2024) * ''Патувања околу светот'' (2025) * ''Познати личности во иселеништвото'' (2026, на македонски и англиски) === Монографии === * ''Атанас Близнаков'' (2000, 2017) * ''Андреа Бранов'' (2001) * ''Семејството Јановски'' (2002) * ''Гога Печенковски'' (2004) * ''Светле (Стив) Стамевски'' (2005) * ''Митрополитот Кирил'' (2007) * ''Ѓорѓи (Џорџ) Томов'' (2007) * ''Бошко Рајчовски–Пелистерски'' (2008) * ''Петар Стаматов'' (2010) * ''Ѓорѓија–Џорџ Атанасоски'' (2010) * ''Есма Реџепова-Теодосиевска'' (2015) * ''Илинден во Љубојно и Преспа'' (2013) * ''Израел и Македонија'' (2017) * ''Македонски иселенички меридијани'' (2017) * ''Монографија за семејството Видиновски'' (2019) * ''Монографија Стив Пљакас'' (2019) * ''Огледало'' (2023) * ''Монографија Благоја Механџиски-Зегин'' (2025) * ''Монографија Гојко Јаковлески'' (2015) * ''Славе Катин – живот и дела'' (2025) === Коавторски дела === * ''Придонесот на Македонија во светската цивилизација'' (2004) со Антоније Шкокљев-Дончо * ''Од Панонија до Егеј'' (2007) со Антоније Шкокљев-Дончо * ''Македонија во античко време'' (2010) со Антоније Шкокљев-Дончо и Ристо Стефов * ''Балканот и Македонија'' (2014) со Антоније Шкокљев-Дончо и Ристо Стефов * ''Праисторија на Централниот Балкан'' (2019) со Антоније Шкокљев-Дончо * ''Во чест на Свети Кирил и Методиј'' (1994) со Вера Стојчевска-Антиќ * ''Ореолот на Дева Марија и Света Богородица Сливничка во Преспа'' (2007) со Вера Стојчевска-Антиќ * ''40 поклоненија пред гробот на свети Кирил во Рим'' (2008) со Вера Стојчевска-Антиќ и епископ Климент * ''Македонски вознес'' (1994) со Фиданка Танаскова * ''Поетски иселенички меридијани'' (1995) со Фиданка Танаскова * ''Илинден 1903 во Хамбург'' (1997) со Фиданка Танаскова * ''Силјан Мицевски'' (2015) со Георги Лумбуровски * ''Александар Македонски'' (2019) со Георги Бранов === Лексикографски изданија === * ''An English-Macedonian Bio-technical Dictionary'' (1994) * ''English-Macedonian Veterinary Dictionary'' (1996) * ''Библиски речник'' (1997) * ''Македонски стопански речник'' (1990) * ''Водич низ компјутерската терминологија'' (2000) * ''Ајде да учиме англиски и германски'' (1997) * ''Ајде да учиме англиски и француски'' (1997) * ''Ајде да учиме македонски, англиски и турски'' (1997) * ''Ајде да учиме македонски, англиски и влашки'' (1997) * ''Ајде да учиме македонски, англиски и албански'' (1997) * ''Ајде да учиме македонски, англиски и ромски'' (1997) == Награди и признанија == * Награда „Крсте Петков Мисирков“ (1991) * Признание за животно дело на Љубанските илинденски иселенички средби (2021) * Повелба за животно дело (2022) * Глобална награда за животно достигнување од „Обединетата македонска дијаспора“ (2022) == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == [[Категорија:Новинари од Македонија]] [[Категорија:Писатели од Македонија]] [[Категорија:Преведувачи од Македонија]] [[Категорија:Родени во 1941 година]] [[Категорија:Живи личности]] m4yzltm96e7xtd5pzh0m703mlwlncw9 5579395 5579392 2026-06-20T17:02:37Z Aleksandar.markoski 134274 5579395 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Славе Николовски-Катин | портрет = Славе катин.jpg | px = 225 | опис = | родено-име = Славе Грежловски <gallery> </gallery> | роден-dата = {{датум|19|8|1941}} | роден-место = Наколец, Долна Преспа, [[Кралство Југославија]] (денес [[Северна Македонија]]) | националност = Македонец | народност = | познат = иселеничка проблематика, публицистика и преведување | занимање = новинар, публицист, преведувач, уредник, општественик | lbl1 = Надимак | data1 = Славе Катин |image_size=}} '''Славе Николовски – Катин''' (познат како '''Славе Катин'''; роден на 19 август 1941) е македонски новинар, публицист, преведувач, уредник и општественик. == Биографија == Славе Николовски-Катин е роден на 19 август 1941 година во куќа која во тој период ја заплискувале брановите на Преспанското Езеро, во непосредна близина на старата населба Наколец во Долна Преспа. Раѓањето му се случило точно на почетокот на Втората светска војна. Неколку месеци по раѓањето, семејството се преселило во Љубојно, родното место на неговата мајка Сандра. Таму го поминал поголемиот дел од детството и младоста, а во Љубојно се враќа речиси во текот на целиот живот. Во селото има лична библиотека со околу 4.000 книги. До завршувањето на осумгодишното училиште во Љубојно и средното образование во Скопје го носел презимето на мајка му – '''Грежловски'''. Потоа продолжил со презимето на биолошкиот татко Ристо Барџевски (руски офицер) – '''Николич'''. Надимакот „'''Катин'''“ го добил по баба му Ката. === Образование === * Основно и осумгодишно училиште „Димитар Влахов“ во Љубојно * Средно техничко училиште, геодетски отсек „Здравко Цветковски“ во Скопје * Две години Геодезија на Вишата геодетска школа во Белград * Специјализиран Институт за англиски јазик и литература во Торонто, Канада * Дипломиран на Катедрата за англиски јазик и книжевност на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје (1974) === Професионална кариера === По средното образование две години работел како геометар во Општина Ресен. Во 1966 година заминал за Канада, каде престојувал четири години. Таму работел како геодет, студирал англиски јазик и литература и активно се вклучил во македонската заедница. Во 1968 година бил избран за генерален секретар на Црковната управа на Македонската православна соборна црква „Свети Климент Охридски“ во Торонто. Во 1970 година се вратил во Македонија преку Матицата на иселениците. Работел во Хидробиолошкиот завод во Охрид (1974–1978) како координатор и стручен преведувач за проектот со Смитсоновата фондација. Потоа продолжил во Матицата на иселениците, РК ССРНМ, а од 1991 до 1998 година бил потпретседател на Републичката комисија за односи со верските заедници. Во 1999 година повторно се вратил во Матицата / Агенцијата за иселеништво. Во 2001 година отишол во предвремена пензија за да се посвети целосно на издаваштвото и иселеничката проблематика. Како главен и одговорен уредник на книгоиздателството „Македонска искра“ уредил и објавил неколку стотици наслови. === Меѓународни активности === Како функционер на Владата на Република Македонија, имал официјални посети и разговори кај поглаварите на Романската, Украинската, Руската и Српската православна црква, во Цариградската патријаршија во Истанбул и во Ватикан во Рим. Бил член на делегацијата на Владата на Република Македонија за погребот на Мајка Тереза во Калкута, Индија. Многупати патувал со делегации на Македонската православна црква – Охридска архиепископија во Канада, САД, Австралија, бројни европски земји, Турција и Израел. Учествувал на околу 60–70 симпозиуми, конференции и трибини во Македонија и низ светот, каде презентирал трудови поврзани со културата, јазикот, религијата и иселеништвото. == Публицистички опус == === Книги и публицистички дела === * ''English-Macedonian Limnological Dictionary'' (1986) * ''Македонски холокауст'' (1990) * ''Македонските православни црковни општини во Австралија, Канада и САД'' (1991) * ''Во Австралија како дома'' (1992) * ''Македонскиот иселенички печат'' (1993) * ''Печалбарски копнеж'' (1993) * ''Македонски иселенички паноптикум'' (1996) * ''Иселенички хоризонти'' (1999) * ''Моите патувања низ светот'' (2001) * ''Македонците во САД и Канада'' (2002, на македонски и англиски) * ''Илинден 1903-2003 и македонските иселеници'' (2003) * ''По патеките на Евлија Челебија'' (2005, на турски) * ''Иселеничка вртелешка'' (2008) * ''Љубовни приказни'' (2011, на англиски) * ''Светот на дланка'' (2014) * ''Македонците во светот'' (2017) * ''Macedonians in the World'' (2018, на англиски) * ''Преспанска разгледница'' (2020) * ''Избор на трудови'' (2023) * ''Selected Papers for Macedonia'' (2024) * ''Патувања околу светот'' (2025) * ''Познати личности во иселеништвото'' (2026, на македонски и англиски) === Монографии === * ''Атанас Близнаков'' (2000, 2017) * ''Андреа Бранов'' (2001) * ''Семејството Јановски'' (2002) * ''Гога Печенковски'' (2004) * ''Светле (Стив) Стамевски'' (2005) * ''Митрополитот Кирил'' (2007) * ''Ѓорѓи (Џорџ) Томов'' (2007) * ''Бошко Рајчовски–Пелистерски'' (2008) * ''Петар Стаматов'' (2010) * ''Ѓорѓија–Џорџ Атанасоски'' (2010) * ''Есма Реџепова-Теодосиевска'' (2015) * ''Илинден во Љубојно и Преспа'' (2013) * ''Израел и Македонија'' (2017) * ''Македонски иселенички меридијани'' (2017) * ''Монографија за семејството Видиновски'' (2019) * ''Монографија Стив Пљакас'' (2019) * ''Огледало'' (2023) * ''Монографија Благоја Механџиски-Зегин'' (2025) * ''Монографија Гојко Јаковлески'' (2015) * ''Славе Катин – живот и дела'' (2025) === Коавторски дела === * ''Придонесот на Македонија во светската цивилизација'' (2004) со Антоније Шкокљев-Дончо * ''Од Панонија до Егеј'' (2007) со Антоније Шкокљев-Дончо * ''Македонија во античко време'' (2010) со Антоније Шкокљев-Дончо и Ристо Стефов * ''Балканот и Македонија'' (2014) со Антоније Шкокљев-Дончо и Ристо Стефов * ''Праисторија на Централниот Балкан'' (2019) со Антоније Шкокљев-Дончо * ''Во чест на Свети Кирил и Методиј'' (1994) со Вера Стојчевска-Антиќ * ''Ореолот на Дева Марија и Света Богородица Сливничка во Преспа'' (2007) со Вера Стојчевска-Антиќ * ''40 поклоненија пред гробот на свети Кирил во Рим'' (2008) со Вера Стојчевска-Антиќ и епископ Климент * ''Македонски вознес'' (1994) со Фиданка Танаскова * ''Поетски иселенички меридијани'' (1995) со Фиданка Танаскова * ''Илинден 1903 во Хамбург'' (1997) со Фиданка Танаскова * ''Силјан Мицевски'' (2015) со Георги Лумбуровски * ''Александар Македонски'' (2019) со Георги Бранов === Лексикографски изданија === * ''An English-Macedonian Bio-technical Dictionary'' (1994) * ''English-Macedonian Veterinary Dictionary'' (1996) * ''Библиски речник'' (1997) * ''Македонски стопански речник'' (1990) * ''Водич низ компјутерската терминологија'' (2000) * ''Ајде да учиме англиски и германски'' (1997) * ''Ајде да учиме англиски и француски'' (1997) * ''Ајде да учиме македонски, англиски и турски'' (1997) * ''Ајде да учиме македонски, англиски и влашки'' (1997) * ''Ајде да учиме македонски, англиски и албански'' (1997) * ''Ајде да учиме македонски, англиски и ромски'' (1997) == Награди и признанија == * Награда „Крсте Петков Мисирков“ (1991) * Признание за животно дело на Љубанските илинденски иселенички средби (2021) * Повелба за животно дело (2022) * Глобална награда за животно достигнување од „Обединетата македонска дијаспора“ (2022) == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == [[Категорија:Новинари од Македонија]] [[Категорија:Писатели од Македонија]] [[Категорија:Преведувачи од Македонија]] [[Категорија:Родени во 1941 година]] [[Категорија:Живи личности]] 1wq9yaall9hy646oc31hatcd0wftti0 5579399 5579395 2026-06-20T17:36:55Z Aleksandar.markoski 134274 5579399 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Славе Николовски-Катин | портрет = Славе катин.jpg | px = 225 | опис = | родено-име = Славе Грежловски <gallery> </gallery> | роден-dата = {{датум|19|8|1941}} | роден-место = Наколец, Долна Преспа, [[Кралство Југославија]] (денес [[Северна Македонија]]) | националност = Македонец | народност = | познат = иселеничка проблематика, публицистика и преведување | занимање = новинар, публицист, преведувач, уредник, општественик | lbl1 = Надимак | data1 = Славе Катин |image_size=}} '''Славе Николовски – Катин''' (познат како '''Славе Катин'''; роден на 19 август 1941) е македонски новинар, публицист, преведувач, уредник и општественик. == Биографија == Славе Николовски-Катин е роден на 19 август 1941 година во куќа која во тој период ја заплискувале брановите на Преспанското Езеро, во непосредна близина на старата населба Наколец во Долна Преспа. Раѓањето му се случило точно на почетокот на Втората светска војна. Неколку месеци по раѓањето, семејството се преселило во Љубојно, родното место на неговата мајка Сандра. Таму го поминал поголемиот дел од детството и младоста, а во Љубојно се враќа речиси во текот на целиот живот. Во селото има лична библиотека со околу 4.000 книги. До завршувањето на осумгодишното училиште во Љубојно и средното образование во Скопје го носел презимето на мајка му – '''Грежловски'''. Потоа продолжил со презимето на биолошкиот татко Ристо Барџевски (руски офицер) – '''Николич'''. Надимакот „'''Катин'''“ го добил по баба му Ката. === Образование === * Основно и осумгодишно училиште „Димитар Влахов“ во Љубојно * Средно техничко училиште, геодетски отсек „Здравко Цветковски“ во Скопје * Две години Геодезија на Вишата геодетска школа во Белград * Специјализиран Институт за англиски јазик и литература во Торонто, Канада * Дипломиран на Катедрата за англиски јазик и книжевност на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје (1974) === Професионална кариера === По средното образование две години работел како геометар во Општина Ресен. Во 1966 година заминал за Канада, каде престојувал четири години. Таму работел како геодет, студирал англиски јазик и литература и активно се вклучил во македонската заедница. Во 1968 година бил избран за генерален секретар на Црковната управа на Македонската православна соборна црква „Свети Климент Охридски“ во Торонто. Во 1970 година се вратил во Македонија преку Матицата на иселениците. Работел во Хидробиолошкиот завод во Охрид (1974–1978) како координатор и стручен преведувач за проектот со Смитсоновата фондација. Потоа продолжил во Матицата на иселениците, РК ССРНМ, а од 1991 до 1998 година бил потпретседател на Републичката комисија за односи со верските заедници. Во 1999 година повторно се вратил во Матицата / Агенцијата за иселеништво. Во 2001 година отишол во предвремена пензија за да се посвети целосно на издаваштвото и иселеничката проблематика. Како главен и одговорен уредник на книгоиздателството „Македонска искра“ уредил и објавил неколку стотици наслови. === Меѓународни активности === Како функционер на Владата на Република Македонија, имал официјални посети и разговори кај поглаварите на Романската, Украинската, Руската и Српската православна црква, во Цариградската патријаршија во Истанбул и во Ватикан во Рим. Бил член на делегацијата на Владата на Република Македонија за погребот на Мајка Тереза во Калкута, Индија. Многупати патувал со делегации на Македонската православна црква – Охридска архиепископија во Канада, САД, Австралија, бројни европски земји, Турција и Израел. Учествувал на околу 60–70 симпозиуми, конференции и трибини во Македонија и низ светот, каде презентирал трудови поврзани со културата, јазикот, религијата и иселеништвото. == Публицистички опус == Многу од неговите дела се достапни **бесплатно како PDF** во библиотеката [Pollitecon Publications Free Ebooks](https://www.pollitecon.com/html/ebooks/Index.htm) под името на авторот '''NIKOLOVSKI'', како и на неговата веб страна [http://www.slavekatin.com www.slavekatin.com] === Книги и публицистички дела === * ''English-Macedonian Limnological Dictionary'' (1986) * ''Македонски холокауст'' (1990) * ''Македонските православни црковни општини во Австралија, Канада и САД'' (1991) * ''Во Австралија како дома'' (1992) * ''Македонскиот иселенички печат'' (1993) * ''Печалбарски копнеж'' (1993) * ''Македонски иселенички паноптикум'' (1996) * ''Иселенички хоризонти'' (1999) * ''Моите патувања низ светот'' (2001) * ''Македонците во САД и Канада'' (2002, на македонски и англиски) * ''Илинден 1903-2003 и македонските иселеници'' (2003) * ''По патеките на Евлија Челебија'' (2005, на турски) * ''Иселеничка вртелешка'' (2008) * ''Љубовни приказни'' (2011, на англиски) * ''Светот на дланка'' (2014) * ''Македонците во светот'' (2017) * ''Macedonians in the World'' (2018, на англиски) * ''Преспанска разгледница'' (2020) * ''Избор на трудови'' (2023) * ''Selected Papers for Macedonia'' (2024) * ''Патувања околу светот'' (2025) * ''Познати личности во иселеништвото'' (2026, на македонски и англиски) === Монографии === * ''Атанас Близнаков'' (2000, 2017) * ''Андреа Бранов'' (2001) * ''Семејството Јановски'' (2002) * ''Гога Печенковски'' (2004) * ''Светле (Стив) Стамевски'' (2005) * ''Митрополитот Кирил'' (2007) * ''Ѓорѓи (Џорџ) Томов'' (2007) * ''Бошко Рајчовски–Пелистерски'' (2008) * ''Петар Стаматов'' (2010) * ''Ѓорѓија–Џорџ Атанасоски'' (2010) * ''Есма Реџепова-Теодосиевска'' (2015) * ''Илинден во Љубојно и Преспа'' (2013) * ''Израел и Македонија'' (2017) * ''Македонски иселенички меридијани'' (2017) * ''Монографија за семејството Видиновски'' (2019) * ''Монографија Стив Пљакас'' (2019) * ''Огледало'' (2023) * ''Монографија Благоја Механџиски-Зегин'' (2025) * ''Монографија Гојко Јаковлески'' (2015) * ''Славе Катин – живот и дела'' (2025) === Коавторски дела === * ''Придонесот на Македонија во светската цивилизација'' (2004) со Антоније Шкокљев-Дончо * ''Од Панонија до Егеј'' (2007) со Антоније Шкокљев-Дончо * ''Македонија во античко време'' (2010) со Антоније Шкокљев-Дончо и Ристо Стефов * ''Балканот и Македонија'' (2014) со Антоније Шкокљев-Дончо и Ристо Стефов * ''Праисторија на Централниот Балкан'' (2019) со Антоније Шкокљев-Дончо * ''Во чест на Свети Кирил и Методиј'' (1994) со Вера Стојчевска-Антиќ * ''Ореолот на Дева Марија и Света Богородица Сливничка во Преспа'' (2007) со Вера Стојчевска-Антиќ * ''40 поклоненија пред гробот на свети Кирил во Рим'' (2008) со Вера Стојчевска-Антиќ и епископ Климент * ''Македонски вознес'' (1994) со Фиданка Танаскова * ''Поетски иселенички меридијани'' (1995) со Фиданка Танаскова * ''Илинден 1903 во Хамбург'' (1997) со Фиданка Танаскова * ''Силјан Мицевски'' (2015) со Георги Лумбуровски * ''Александар Македонски'' (2019) со Георги Бранов === Лексикографски изданија === * ''An English-Macedonian Bio-technical Dictionary'' (1994) * ''English-Macedonian Veterinary Dictionary'' (1996) * ''Библиски речник'' (1997) * ''Македонски стопански речник'' (1990) * ''Водич низ компјутерската терминологија'' (2000) * ''Ајде да учиме англиски и германски'' (1997) * ''Ајде да учиме англиски и француски'' (1997) * ''Ајде да учиме македонски, англиски и турски'' (1997) * ''Ајде да учиме македонски, англиски и влашки'' (1997) * ''Ајде да учиме македонски, англиски и албански'' (1997) * ''Ајде да учиме македонски, англиски и ромски'' (1997) == Награди и признанија == * Награда „Крсте Петков Мисирков“ (1991) * Признание за животно дело на Љубанските илинденски иселенички средби (2021) * Повелба за животно дело (2022) * Глобална награда за животно достигнување од „Обединетата македонска дијаспора“ (2022) == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == [[Категорија:Новинари од Македонија]] [[Категорија:Писатели од Македонија]] [[Категорија:Преведувачи од Македонија]] [[Категорија:Родени во 1941 година]] [[Категорија:Живи личности]] 7v18jr4iusnoy6zgj2dfs5ak4ejizky 0 1125240 5579542 5398104 2026-06-21T11:42:56Z Forbidden History 89259 Додаден навод и слика 5579542 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност|име=Маца Карбева|image_name=Maca Karbeva.jpg|роден-дата=20 август 1919|роден-место=[[Фојница]], Велешко|наставка=а|народност=[[Македонка]]}} '''Маца Карбева''' ({{родена во|Фојница}}, {{родена на|20|август|1919}}) — работничка, борка во [[НОБ]] и делегатка на [[Првото заседание на АСНОМ]] и носител на [[Партизанска споменица 1941]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Жените на Македонија во НОВ 1941-1945|last=Весковиќ-Вангели|first=д-р. Вера|last2=Јовановиќ|first2=Марија|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1976|isbn=|location=[[Скопје]]|pages=1101}}</ref> == Учество во НОБ == [[Податотека:Partizanska spomenica 1941, eksponat u muzeju u Beloj Crkvi.jpg|лево|мини|192x192пкс|Маца Карбева е носител на Партизанска споменица 1941.]] На напредното работничко движење во Велес му се придружува во времето на [[Кралството Југославија]]. Членка е на [[СКОЈ]] од [[1937]], а на [[КПЈ]] од јуни [[1940]].<ref name=":0" /> Активно учествува во НОД од април 1941. До декември 1941 живеела легално, а потоа преминала во илегалство. Како член на Месниот комитет на [[КПЈ]] во Велес, работела на организирање на вооружената борба. Во 1942 била член на ПК СКОЈ. Како илегалка работела во [[Велес]], [[Скопје]] и други места. Во Скопје е член на [[МК КПЈ]] од јуни до крајот на септември 1942. Таа е една од организаторките на НОД во Велес и Велешко. На 26 септември 1942 била затворена и задржана во полиција 20 денови. Потоа била интернирана на 6 месеци во село [[Мугла]], Девинска околија – Бугарија. По враќањето од интернација, од мај 1943 работела во Тиквеш на организирање на вооруженото востание како член на Третиот Областен комитет на КПМ. Во 1944 била член на [[Првиот Областен комитет]]. Била делегат на [[Првото заседание на АСНОМ]]. Носител е на [[Партизанска споменица 1941]] и повеќе одликувања.<ref name=":0" /> == Прва организирана прослава на 8 март == Во [[1937]] година заедно со [[Вера Андова]], [[Нада Бутникошарева]] и [[Румена Хаџи Панзова]] ја организира првата прослава на 8 март, [[Меѓународен ден на жената|Меѓународниот ден на жената]].<ref>[http://www.veles.gov.mk/veles3/index.php/velesguide/-mainmenu-41/-i-mainmenu-52?showall=&start=3 Општина Велес]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Наводи == {{наводи}} {{македонија-биог-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Карбева, Маца}} [[Категорија:Македонски комунисти]] [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Делегати на Првото заседание на АСНОМ]] [[Категорија:Носители на Партизанска споменица од 1941]] [[Категорија:Луѓе од Велес]] [[Категорија:Делегати на Второто заседание на АСНОМ]] mfdfx8p7n40zrygfmak0ssjubm1z91g 5579543 5579542 2026-06-21T11:45:23Z Forbidden History 89259 5579543 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност|име=Маца Карбева|image_name=Maca Karbeva.jpg|роден-дата=20 август 1919|роден-место=[[Војница]], Велешко|наставка=а|народност=[[Македонка]]}} '''Маца Карбева''' ({{родена во|Војница}}, {{родена на|20|август|1919}}) — работничка, борка во [[НОБ]] и делегатка на [[Првото заседание на АСНОМ]] и носител на [[Партизанска споменица 1941]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Жените на Македонија во НОВ 1941-1945|last=Весковиќ-Вангели|first=д-р. Вера|last2=Јовановиќ|first2=Марија|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1976|isbn=|location=[[Скопје]]|pages=1101}}</ref> == Учество во НОБ == [[Податотека:Partizanska spomenica 1941, eksponat u muzeju u Beloj Crkvi.jpg|лево|мини|192x192пкс|Маца Карбева е носител на Партизанска споменица 1941.]] На напредното работничко движење во Велес му се придружува во времето на [[Кралството Југославија]]. Членка е на [[СКОЈ]] од [[1937]], а на [[КПЈ]] од јуни [[1940]].<ref name=":0" /> Активно учествува во НОД од април 1941. До декември 1941 живеела легално, а потоа преминала во илегалство. Како член на Месниот комитет на [[КПЈ]] во Велес, работела на организирање на вооружената борба. Во 1942 била член на ПК СКОЈ. Како илегалка работела во [[Велес]], [[Скопје]] и други места. Во Скопје е член на [[МК КПЈ]] од јуни до крајот на септември 1942. Таа е една од организаторките на НОД во Велес и Велешко. На 26 септември 1942 била затворена и задржана во полиција 20 денови. Потоа била интернирана на 6 месеци во село [[Мугла]], Девинска околија – Бугарија. По враќањето од интернација, од мај 1943 работела во Тиквеш на организирање на вооруженото востание како член на Третиот Областен комитет на КПМ. Во 1944 била член на [[Првиот Областен комитет]]. Била делегат на [[Првото заседание на АСНОМ]]. Носител е на [[Партизанска споменица 1941]] и повеќе одликувања.<ref name=":0" /> == Прва организирана прослава на 8 март == Во [[1937]] година заедно со [[Вера Андова]], [[Нада Бутникошарева]] и [[Румена Хаџи Панзова]] ја организира првата прослава на 8 март, [[Меѓународен ден на жената|Меѓународниот ден на жената]].<ref>[http://www.veles.gov.mk/veles3/index.php/velesguide/-mainmenu-41/-i-mainmenu-52?showall=&start=3 Општина Велес]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Наводи == {{наводи}} {{македонија-биог-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Карбева, Маца}} [[Категорија:Македонски комунисти]] [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Делегати на Првото заседание на АСНОМ]] [[Категорија:Носители на Партизанска споменица од 1941]] [[Категорија:Луѓе од Велес]] [[Категорија:Делегати на Второто заседание на АСНОМ]] 0th34lrbyuzvs8szg0qhh6cqgpkuaev 5579547 5579543 2026-06-21T11:54:15Z Forbidden History 89259 5579547 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност|име=Маца Карбева|image_name=Maca Karbeva.jpg|роден-дата=20 август 1919|роден-место=[[Војница]], Велешко|наставка=а|народност=[[Македонка]]|мајка=[[Тона Карбева]]}} '''Маца Карбева''' ({{родена во|Војница}}, {{родена на|20|август|1919}}) — работничка, борка во [[НОБ]] и делегатка на [[Првото заседание на АСНОМ]] и носител на [[Партизанска споменица 1941]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Жените на Македонија во НОВ 1941-1945|last=Весковиќ-Вангели|first=д-р. Вера|last2=Јовановиќ|first2=Марија|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1976|isbn=|location=[[Скопје]]|pages=1101}}</ref> == Учество во НОБ == [[Податотека:Partizanska spomenica 1941, eksponat u muzeju u Beloj Crkvi.jpg|лево|мини|192x192пкс|Маца Карбева е носител на Партизанска споменица 1941.]] На напредното работничко движење во Велес му се придружува во времето на [[Кралството Југославија]]. Членка е на [[СКОЈ]] од [[1937]], а на [[КПЈ]] од јуни [[1940]].<ref name=":0" /> Активно учествува во НОД од април 1941. До декември 1941 живеела легално, а потоа преминала во илегалство. Како член на Месниот комитет на [[КПЈ]] во Велес, работела на организирање на вооружената борба. Во 1942 била член на ПК СКОЈ. Како илегалка работела во [[Велес]], [[Скопје]] и други места. Во Скопје е член на [[МК КПЈ]] од јуни до крајот на септември 1942. Таа е една од организаторките на НОД во Велес и Велешко. На 26 септември 1942 била затворена и задржана во полиција 20 денови. Потоа била интернирана на 6 месеци во село [[Мугла]], Девинска околија – Бугарија. По враќањето од интернација, од мај 1943 работела во Тиквеш на организирање на вооруженото востание како член на Третиот Областен комитет на КПМ. Во 1944 била член на [[Првиот Областен комитет]]. Била делегат на [[Првото заседание на АСНОМ]]. Носител е на [[Партизанска споменица 1941]] и повеќе одликувања.<ref name=":0" /> == Прва организирана прослава на 8 март == Во [[1937]] година заедно со [[Вера Андова]], [[Нада Бутникошарева]] и [[Румена Хаџи Панзова]] ја организира првата прослава на 8 март, [[Меѓународен ден на жената|Меѓународниот ден на жената]].<ref>[http://www.veles.gov.mk/veles3/index.php/velesguide/-mainmenu-41/-i-mainmenu-52?showall=&start=3 Општина Велес]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Наводи == {{наводи}} {{македонија-биог-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Карбева, Маца}} [[Категорија:Македонски комунисти]] [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Делегати на Првото заседание на АСНОМ]] [[Категорија:Носители на Партизанска споменица од 1941]] [[Категорија:Луѓе од Велес]] [[Категорија:Делегати на Второто заседание на АСНОМ]] 2qv0sttyvsi3k9s7k5m6qod7iyp01mb 0 1166021 5579525 5208201 2026-06-21T11:04:18Z Forbidden History 89259 /* Личности */ 5579525 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | име = Перово | слика = Викиекспедиција Преспа 249.jpg | големина на слика = 300п | опис = Куќи во селото | општина = {{општинскигрб|Општина Ресен}} | регион = {{грб|Пелагониски Регион}} | област = [[Горна Преспа]] | население = 111 | година = 2002 | поштенски број = 7315 | повикувачки број = 047 | надморска височина = 852 | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=00 | lat_sec=51 | lon_dir=E | lon_deg=20 | lon_min=59 | lon_sec=21 | слава = Атанасовден Летен | мрежно место = | карта = Долно Перово во Општина Ресен.svg }} '''Перово''' — село во [[Општина Ресен]], во областа [[Горна Преспа]], во околината на градот [[Ресен]], сместено во близина на брегот на [[Преспанско Езеро|Големото Преспанско Езеро]]. Селото Перово е една административна единица, иако понекогаш се сретнуваат посебно означени неговите два дела Горно и Долно Перово. == Потекло на името == Во врска со името на селото, [[Влоѓимјеж Пјанка]] пишува дека е посесивно, образувано со помош на наставката „-ово“ и потекнува од личното име Перо. Подоцна биле додадени и атрибутите Горно и Долно. Ова е истоветно и со преданието на перовчани, кое говори дека секогаш постоеле двајца браќа Перо и Отеш, кои први се населиле во месностите Перово (се мисли на Старо Перово) и [[Отешево]], кои подоцна биле наречени по нив.<ref name="книга" /> Постои уште едно предание дека Перово води потекло од некогашното истоимено село, кое се наоѓало на јужната страна на Големото Преспанско Езеро, во месноста Кула (денес во [[Грција]]), за кое се вели дека исчезнало за време на отоманскиот период.<ref name="книга" /> == Географија и местоположба == [[Податотека:Викиекспедиција Преспа 246.jpg|мини|300п|лево|Улица во селото]] Селото се наоѓа во средишниот дел на територијата на [[Општина Ресен]], а непосредно до северниот брег на [[Преспанско Езеро|Големото Преспанско Езеро]].<ref name="енциклопедија">{{наведена книга|last=Панов|first=Митко|title= Енциклопедија на селата во Република Македонија|url= https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf|accessdate=29 мај 2020|year=1998|publisher=Патрија|location=Скопје|language=македонски|page=108}}</ref> Селото е рамничарско, сместено на надморска височина од 854 метри. Од градот [[Ресен]] е оддалечено околу 10 километри.<ref name="енциклопедија" /> Перово се наоѓа во јужниот дел на [[Ресенско Поле|Ресенското Поле]], на околу еден километар северно од брегот на езерото, на дел од просторот помеѓу [[Дрменска Река|Дрменска]] и [[Стипонска Река]], на две одделни места (Горно и Долно Перово).<ref name="книга">{{наведена книга|last=Јовановски|first=Владо|authorlink=Владо Јовановски|title=Населбите во Преспа|url= https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f8/%D0%9D%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B8%D1%82%D0%B5_%D0%B2%D0%BE_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%BF%D0%B0.pdf|accessdate=29 мај 2020|year=2005|publisher=[[Ѓурѓа (Издавачка куќа)|Ѓурѓа]]|location=Скопје|language=македонски|isbn=9789989920554|pages=222–227}}</ref> Во годините на [[Прва светска војна|Првата светска војна]], најверојатно 1917 година, како последица на големата поплава од езерото, селото било евакуирано во соседното [[Дрмени]], а по повлекувањето на водата, некои жители подигнале свои нови живеалишта во Горно Перово,<ref name="книга" /> поради што се појавило одвојувањето на Горно и Долно Перово. Селото и претходно било преместувано. Така, се споменува просторот околу [[Црква „Св. Атанасиј“ - Перово|црквата „Св. Атанасиј“]], на околу 300 метри јужно од денешната местоположба на Долно Перово, на која сѐ уште постојат остатоци од темелите на куќите.<ref name="книга" /> Перово се граничи со следниве села: со [[Дрмени]] и [[Лавци (Ресенско)|Лавци]] на север, со [[Езерани]] на исток, со самото [[Преспанско Езеро]] на југ и на запад со селата [[Прељубје]] и [[Покрвеник]].<ref name="книга" /> Месности во атарот на селото се следниве: Бранејнца, Бучало, Вича, Вршица, Горна Лапа, Горно Перово, Долно Перово, Кучебан, Коланов Даб, Канали, Коначе, Лолици, Над Куќи, Оморица, Под Лозја, Патиште (во Езерото), Слатина, Стојаноа Ливада, Стипонка, Солејнца, Шајкојца и други.<ref name="книга" /> Перово е село од релативно собран тип, поставено на две локации со меѓусебна оддалеченост од околу еден километар, со околу 70 куќи (50 во Долно и 20 во Горно Перово). Скоро сите стари куќи се обновени, а се градат и нови современи и поголеми, внатре современо опремени. Околу куќите постојат разновидно оградени дворни места во кои се изградени стопански и други објекти (гаражи, магацини, летни кујни и др.) и парцели на зеленчукови, овошни и цветни градини.<ref name="книга" /> Оддалеченоста меѓу двете локации на селото Долно и Горно Перово постепено се намалува со изградбата на новите куќи. Самото Долно Перово може да се каже дека е поделено на две маала, Горно и Долно Маало.<ref name="книга" /> Селото добило електрична енергија и систем за наводнување во 1960 година, телевизиски прием во 1965 година, асфалтен пат во 1980 година, а со телефонски приклучоци во 1987 година.<ref name="книга" /> == Историја == [[Податотека:Викиекспедиција Преспа 247.jpg|мини|300п|десно|Стари и нови куќи во селото]] Перово е старо христијанско село во кое секогаш живееле православни [[Македонци]]. Под различен облик на денешното име (Перево, Ново Перово, Горно Перово и Долно Перово) неговото постоење е забележано во повеќе извори од различни периоди. Најрано е споменато во турските пописни дефтери од 1519 година.<ref name="книга" /> Тогаш била забележана населба со 49 семејства. Во [[XIX век]], Перово се наоѓало во [[Битолска каза|Битолската каза]], нахија Горна Преспа, во [[Отоманско Царство|Отоманското Царство]]. До 1912 година, Перово било под турска власт, но не било беговски чифлик. Во текот на подготовките за [[Илинденско востание|Илинденското востание]] учествувало со своја востаничка чета од 50 востаници, раководена од некој Стефан од [[Кривени]]. Во текот на востанието загинале 4 жители, а селото било ограбено и изгорено (85 куќи).<ref name="книга" /> Во [[Прва балканска војна|Првата балканска војна]] (ноември 1912 г.), селото се нашло под српска власт, а во текот на [[Прва светска војна|Првата светска војна]] (октомври 1915 г.) под бугарска окупација. Подоцна, со поместувањето на фронтот, низ селото поминале и војските на [[Антанта]]та. Во текот на војната, перовчани биле мобилизирани во војските на спротивставените страни.<ref name="книга" /> Во 1917 година, во селото се појавило [[тифус]] од кој умреле повеќе луѓе.<ref name="книга" /> По завршувањето на Првата светска војна, Перово повторно се нашло под српска власт. Во периодот помеѓу двете светски војни, Перово било во состав на општината Стење.<ref name="книга" /> Во [[Втора светска војна|Втората светска војна]] селото паднало под окупација на фашистичка [[Италија]] (мај 1941 година), со што се нашло во составот на т.н. [[Голема Албанија]]. По капитулацијата на Италија (8 септември 1943 година) паднало под окупација на фашистичка [[Бугарија]], под која останало до ослободувањето на 5 септември 1944 година.<ref name="книга" /> == Стопанство == [[Податотека:Викиекспедиција Преспа 248.jpg|мини|300п|десно|Поглед на селото]] Атарот е мал и зафаќа простор од {{км2|4}}. На него преовладува обработливото земјиште на површина 208 [[хектар]]и, пасиштата заземаат 41 хектар, додека шумско земјиште нема.<ref name="енциклопедија" /> Селото, во основа, има полјоделска функција.<ref name="енциклопедија" /> Во 1948 година во селото се создала рибарската задруга „Шаран“, во која биле зачленети риболовците од селото. Мештаните се занимавале со полјоделство, сточарство и риболов. До 1960-тите години најмногу се сеело жито (пченица, јачмен, овес и пченка), се саделе градинарски култури (пипер, домати, лук, кромид, праз, компири, грав, бостан и друго) и се одгледувал тутун. Денес, преовладува овоштарството, односно одгледувањето јаболка. Сточарството е целосно замрено, а порано се одгледувале овци, волови, биволи, коњи, свињи и друго.<ref name="книга" /> Перовчани се познати по правењето коци (ловишта за риби) и „кочини“ (коци) за правење плафони.<ref name="книга" /> Доста се одело и на печалба.<ref name="книга" /> == Население == {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom |1948|410 |1953|434 |1961|428 |1971|351 |1981|331 |1991|209 |1994|213 |2002|175 |2021|111 }} Во делото „[[Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника]]“ се вели дека во 1873 г. Перово било село со 72 домаќинства и 198 жители.<ref name="етнографија">„Македония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г.“ Македонски научен институт, София, 1995, стр. 86-87.</ref> Според статистиката на бугарскиот етнограф [[Васил К’нчов]] ([[Македонија. Етнографија и статистика|„Македонија, етнографија и статистика“]]) од 1900 година во селото имало 590 [[Македонци]].<ref name=":1">[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_42.htm Кънчов, Васил. „Македония. Етнография и статистика“. София, 1900. стр. 241.]</ref> Според секретарот на Бугарската егзархија [[Димитар Мишев]], („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во 1905 година во Перово имало 600 [[Македонци]] под врховенството на егзархијата.<ref name=":2">Brancoff, D.M. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, рp. 170-171.</ref> На Етнографската карта на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]] од 1901 г. Перово се води како чисто македонско село во Битолската каза на Битолскиот санџак со 105 куќи.<ref>{{Битолски Вилает|15}}</ref> Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото се делело на Горно Перово, кое имало 150 жители и Долно Перово, кое имало 200 жители, сите [[Македонци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_39_39-41_BITOLJ_(MONASTIR)_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> Во 1961 година селото броело 428 жители, додека во 1994 година бројот се намалил на 213 жители, македонско население.<ref name="енциклопедија" /> Според пописот од 2002 година, во селото Перово живееле 175 жители, сите [[Македонци]].<ref name="попис">{{нмс|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија|date=2002 |publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=29 мај 2020}}</ref> Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 111 жители, од кои 103 [[Македонци]], 3 [[Македонски Албанци|Албанци]] и 5 лица без податоци.<ref>{{Попис2021белешка}}</ref> {{Пописи|590|600|410|434|428|351|331|209|213|175|111}} === Родови === Долно Перово е македонско село. Родови во селото се: ''Ајгаровци'', ''Блатковци (Грковци)'', ''Голицовци'', ''Гуновци'', ''Гроздановци'', ''Гронџевци'', ''Гребановци'', ''Ѓуровци'', ''Јанкуловци'', ''Јосифовци'', ''Каљунџиовци'', ''Кевиловци'', ''Калиовци'', ''Коцкаровци'', ''Климевци'', ''Каровци'', ''Коњановци'', ''Кардевци'', ''Луловци'', ''Лиговци'', ''Лижевци'', ''Мушевци'', ''Мелеловци'', ''Мицкаловци'', ''Милошевци'', ''Мотлевци'', ''Нунушовци'', ''Нонкуловци'', ''Печенковци'', ''Пшковци'', ''Поповци'', ''Ромбевци'', ''Римановци'', ''Рауковци'', ''Стојчевци'', ''Србиновци'', ''Цакуловци'', ''Царовци'', ''Циревци'', ''Чавкаловци'', ''Чачевци'' и ''Шутиновци''.<ref name="книга" /> Според истражувањата на Бранислав Русиќ во 1949 година, родови во селото се:<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Преспанска област|last=Русиќ|first=Бранислав|publisher=Архивски Фонд на МАНУ, к-2, АЕ 87|others=|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref> * '''Староседелци и непознато потекло:''' ''Рацковци'' со ''Шапковци'' (1 к.), ''Поповци'' со ''Царовци'', ''Печенковци'', ''Блатковци'' и ''Поповци'' (28 к.), ''Ќевиловци'' (3 к.), ''Голицовци'' (2 к.), ''Мушевци'' (1 к.), ''Луловци'' (7 к.), ''Мицкаловци'' со ''Марковци'', ''Шундовци'', ''Гребаковци'' и Џакуловци'' (3 к.) и ''Иванковци'' (14 к.). * '''Доселеници:''' ''Џуровци'' (6 к.), доселени се од некое место Џура (?). == Општествени установи == * Поранешно основно училиште Училиштето во селото започнало со работа во 1875 година, најпрвин во самата црква. Со своја прва училишна зграда селото се здобило во 1925 година, но поради поплавата во 1948 година зградата била напуштена. Подоцна, како училиште се користела куќата на учителот, а подоцна било изградено новото училиште во 1953 година.<ref name="книга" /> Денес, училиштето повеќе не работи. * Селски дом == Самоуправа и политика == Селото влегува во рамките на [[Општина Ресен]], една од малкуте општини кои не биле изменети со новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото било во рамките на некогашната Општина Ресен. Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Ресен. Во периодот од 1955 до 1965 година, селото било дел од некогашната Општина Ресен. Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Царев Двор, во која покрај селото Перово, се наоѓале и селата Волкодери, Горно Дупени, Дрмени, Евла, Коњско, Лавци, Лескоец, Отешево, Покрвеник, Прељубје, Стење, Стипино, Царев Двор и Шурленци. Во периодот 1950-1952 година, селото било дел од некогашната Општина Царев Двор, во која влегувале селата Горно Перово, Долно Перово, Дрмени и Царев Двор. === Избирачко место === Во селото постои избирачкото место бр. 1664 според [[Државна изборна комисија на Македонија|Државната изборна комисија]], сместено во просториите на селскиот дом.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|title=Описи на ИМ|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20230817210325/https://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|archive-date=2023-08-17|dead-url=|accessdate=30 мај 2020|url-status=dead}}</ref> На [[Македонски претседателски избори (2019)|претседателските избори во 2019 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 190 гласачи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/64/1962|title=Претседателски избори 2019|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613181745/https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/64/1962|archive-date=2020-06-13|dead-url=|accessdate=30 мај 2020|url-status=dead}}</ref> == Културни и природни знаменитости == [[Податотека:Викиекспедиција Преспа 240.jpg|мини|300п|десно|Главната селска црква „Св. Атанасиј“]] ;Цркви<ref name="верски објекти">{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}</ref> * [[Црква „Св. Атанасиј“ - Перово|Црква „Св. Атанасиј“]] — главна селска црква, изградена и осветена во 1867 година ;Реки * [[Дрменска Река]] — се влева во езерото источно од црквата * [[Стипонска Река]] — се влева во езерото западно од селото * [[Прељупска Река]] — се влева во езерото западно од селото == Редовни настани == ;Селска слава * Свети Атанасиј Летен == Личности == ;Родени или потекло од Перово * [[Вана Караполеска]] (р. 1910-) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] * [[Илија Чавкаловски]] (р. 1941) — истражувач и географ * [[Зоран Коњановски]] (р. 1967) — политичар * [[Елена Џајковска]] — универзитетска професорка == Иселеништво == Иселеници од селото има во [[Ресен]], [[Битола]], [[Северна Америка]] (околу 10 семејство), [[Јужна Америка]], [[Бугарија]] и [[Куба]] (две семејства).<ref name=":0" /> == Култура и спорт == * [[ФК Рибар]], кој се натпреварува во општинската лига и кој беше првак на општинската лига во ресен во 1972 година и повторно 1981 година. <!--== Иселеништво ==--> == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Dolno Perovo|Перово}} {{Општина Ресен}} [[Категорија:Перово| ]] [[Категорија:Села во Македонија]] [[Категорија:Ресенски села]] [[Категорија:Села во Општина Ресен]] r6nzh9o4r1j286oxguav552uw7x3je7 0 1171767 5579463 5495748 2026-06-21T09:31:53Z Andrew012p 85224 5579463 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Пиратите од Карибите: Проклетството на Црниот бисер|editing=Крег Вуд<br />Стивен Ривкин<br />Артур Шмит|budget=350 милиони долари<ref>{{cite web |url=http://www.efilmcritic.com/feature.php?feature=17 |title=eFilmCritic – Director, Vincenzo Natali – ''Cube'' |last=Kornits |first=Dov |date=8 May 1999 |work=eFilmcritic.com |access-date=17 September 2012 |archive-date=29 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130529011039/http://www.efilmcritic.com/feature.php?feature=17 |url-status=live }}</ref>|language={{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }}|country={{САД}}|runtime=143 минути<ref>{{cite web|title=Pirates of the Caribbean - The Curse of the Black Pearl |url=https://www.bbfc.co.uk/release/pirates-of-the-caribbean-the-curse-of-the-black-pearl-film-qxnzzxq6vlgtnzgymzu2 |publisher=[[British Board of Film Classification]] |date=July 10, 2003 |access-date=February 7, 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151018064950/http://bbfc.co.uk/releases/pirates-caribbean-curse-black-pearl-2003-0 |archive-date=October 18, 2015 }}</ref>|released=9 јули 2003 г. (САД)|distributor=[[Buena Vista Pictures Distribution]]|studio={{Plainlist| * [[Walt Disney Pictures]] * [[Jerry Bruckheimer Films]] }}|cinematography=[[Дариуш Волски]]|image=Пиратите од Карибите Проклетството на Црниот бисер плакат (МКД).jpg|music=[[Клаус Баделт]]|starring=[[Џони Деп]]<br /> [[Орландо Блум]]<br /> [[Кира Најтли]]<br />[[Џефри Раш]]<br /> [[Џек Давенпорт]] <br /> [[Џонатан Прајс]]|writer='''Приказна:'''<br />[[Тед Елиот]]<br />[[Тери Росио]]<br />[[Стуарт Бити]]<br />[[Џеј Волперт]]<br />'''Сценарио:'''<br />[[Тед Елиот]] <br />[[Тери Росио]]|producer=[[Џери Брукхајмер]]|director=[[Гор Вербински]]|caption=Плакатот на македонски јазик|alt=|gross=654,3 милиони долари|followed_by=''[[Пиратите од Карибите: Ковчегот на мртовецот]]''}}'''''Пиратите од Карибите: Проклетството на Црниот бисер''''' ([[англиски]]: ''Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl'') — американски [[филм]] од 2003 година, во [[режија]] на Гор Вербински. Главните улоги во филмот ги толкуваат: [[Џони Деп]], [[Џефри Раш]], [[Орландо Блум]], [[Кира Најтли]], [[Џек Девенпорт]] и [[Џонатан Прајс]].<ref>[http://www.imdb.com/title/tt0325980/ IMDb, Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl (2003) (пристапено на 3.2.2017)]</ref> Во [[2004]] година, филмот бил номиниран за наградата „[[Оскар]]“ во пет категории, а истата година ја освоил наградата на [[БАФТА]] во категоријата за најдобра шминка. Исто така, Џони Деп ја освоил наградата на МТВ (''MTV Movie Awards'') за најдобар глумец. Вкупно, филмот освоил 31 награда, а имал 93 номинации за разни награди.<ref>[http://www.imdb.com/title/tt0325980/awards?ref_=tt_awd IMDb, Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl (2003) Awards (пристапено на 3.2.2017)]</ref> ==Содржина== [[Пирати]]те предводени од [[капетан]]от [[Џек Спароу]] украле ковчег со златници од времето на [[Ацтеки]]те и поради тоа биле проколнати така што се претвораат во чудовишта. Од проклетството се спасил само Џек Спароу (го игра [[Џони Деп|Деп]]), благодарение на тоа што неговиот прв помошник, Барбоса (го глуми Раш), организирал бунт на [[Брод (пловило)|бродот]] „Црниот [[бисер]]“, оставајќи го Спароу на еден пуст [[остров]]. Пиратите мораат да го најдат синот на пиратот Вилијам Тарнер, кој го поседува последниот златник од ковчегот и чија крв може да го тргне проклетството. Затоа, тие напаѓаат една англиска тврдина и притоа, наместо синот на пиратот, ковачот Вил Тарнер (го игра Блум), по грешка ја заробуваат ќерката на гувернерот на тврдината, Елизабет (ја игра Најтли). Истовремено, во тврдината е затворен Спароу, но него го ослободува ковачот Тарнер, со цел да го однесе на островот каде се кријат пиратите. Спароу и Тарнер успеваат да украдат брод, а потоа наоѓаат и [[Морнар|морнари]] и одат на островот. Таму, пиратите пролеваат [[крв]] од Елизабет, но не успеваат да ја поништат магијата. Тарнер ја спасува саканата девојка, но го остава Спароу на милоста на пиратите. За кратко време, пиратите повторно го заробуваат бродот на кој се наоѓаат Тарнер, Елизабет и морнарите при што ги оставаат Елизабет и Спароу на пуст остров. <br /> Сепак, таму пристигнува брод на англиската [[морнарица]] и Елизабет и Спароу се спасени. Тогаш, Елизабет бара од капетанот на бродот, Норингтон (го игра Девенпорт) да тргне во потрага по Тарнер, ветувајќи дека ќе се омажи за него. Така, англиската војска оди на островот каде се кријат пиратите на Барбоса. Таму, Спароу со лукавство успева да украде еден златник од проклетото богатство, со што станува бесмртен, а потоа го убива Барбоса, додека англиската [[војска]] ги убива останатите пирати. Кога се враќаат во тврдината, Спароу е осуден на смртна казна, но од самата бесилка го спасува Тарнер. Спароу успева да избега, а Елизабет признава дека го сака Тарнер, откажувајќи ја [[Свршувачка|свршувачката]] со Норингтон.<ref>[http://www.imdb.com/title/tt0325980/ IMDb, Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl (2003) (пристапено на 3.2.2017)]</ref> == Улоги == {{список со глумци}} |- |[[Џони Деп]] |капетан [[Џек Спароу]] |- |[[Орландо Блум]] |Вилијам „Вил“ Тарнер |- |[[Кира Најтли]] |Елизабет Свон |- |[[Џефри Раш]] |капетан Хектор Барбоса |- |[[Џек Давенпорт]] |[[комодор]] Џејмс Норингтон |- |[[Џонатан Прајс]] |гувернер Ведерби Свон |- |[[Кевин Макнали]] |Џошами Гибс |- |[[Зои Салдана]] |Анамарија |- |[[Ли Аренберг]] |Пинтел |- |[[Макензи Кук]] |Рагети |- |[[Дејвид Бејли]] |Котон |} == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови од 2003 година]] [[Категорија:Филмови со Џони Деп]] [[Категорија:Филмови со Кира Најтли]] [[Категорија:Филмови со Орландо Блум]] [[Категорија:Филмови со Џефри Раш]] [[Категорија:Пиратите од Карибите]] [[Категорија:Акциони филмови]] [[Категорија:Филмови за пирати]] [[Категорија:Филмови на Гор Вербински]] [[Категорија:Американски фантастични филмови]] [[Категорија:Американски акциони филмови]] ouoe4zn7bjvrxwv5f9wkz989mkcqnqt 0 1174092 5579436 5579301 2026-06-21T03:23:52Z Bjankuloski06 332 5579436 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Место во Грција |name = Горна Нушка |name_local = Μέταλλα |image_skyline = |caption_skyline = |city_flag = |city_seal = |nickname = |image_map = {{ПолКарта | Егејска Македонија Довишта | ширина = | опис = <center>Местоположба на Горна Нушка во [[Довишта (општина)|Општина Довишта]] и областа [[Централна Македонија (Грција)|Централна Македонија]]</center> | релјефна = | натпис = Горна Нушка | натпис_гол = | положба = | позадина = | бележник = | бележник_гол = | врска = | ГШ_степ = 41| ГШ_мин = 4| ГШ_прав = N | ГД_степ = 23 | ГД_мин = 44| ГД_прав = E }} |map_caption = Местоположба во областа |lat_deg = 41 |lat_min = 4 |lon_deg = 23 |lon_min = 44 |elevation_min = |elevation = 371 |elevation_max = |periph = [[Централна Македонија (Грција)|Централна Македонија]] |periphunit = [[Сер (округ)|Серски округ]] |prefec = |municipality = [[Довишта (општина)|Довишта]] |municunit = Довишта |established_c = |established_m = |districts = |mayor = |party = |since = |population_as_of = 2021 |population = 93 |area = |population_metro = |area_metro = |population_urban = |area_urban = |population_village = |area_village = |pop_municipality = |area_municipality = |pop_municunit = |area_municunit = |pop_community = |area_community = |postal_code = |area_code = |licence = |website = }} '''Горна Нушка''' ({{langx|el|Μέταλλα}}, ''Метала''; до 1934 г. ''Άνω Δαφνούδι'', ''Ано Дафнуди'';<ref>{{нмс | url = https://pandektis.ekt.gr/pandektis/handle/10442/169872 | title = Μετονομασίες των Οικισμών της Ελλάδας | access-date = 12 април 2021 | publsiher = Πανδέκτης: Name Changes of Settlements in Greece}}</ref> до 1927 г. ''Άνω Νούσκα'', ''Ано Нуска''<ref>{{нмс | url = https://pandektis.ekt.gr/pandektis/handle/10442/172498 | title = Μετονομασίες των Οικισμών της Ελλάδας | access-date = 12 април 2021 | publisher = Πανδέκτης: Name Changes of Settlements in Greece = }}</ref>) — село во [[Серско]], [[Егејска Македонија]], денес во општината [[Довишта (општина)|Довишта]] на [[Сер (округ)|Серскиот Округ]] во [[Централна Македонија (Грција)|Централна Македонија]], Грција. == Географија и местоположба == Селото се наоѓа на 31 километри источно од градот [[Сер]] и на 4 километри источно од [[Довишта]]. Селото се наоѓа на надморска височина од 371 метри. == Историја== ===Отоманско Царство=== Селото во текот на [[XIX век]] се наоѓало во [[Серска каза|Серската каза]] во составот на [[Отоманското Царство]]. Во „[[Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника]]“ се вели дека во [[1873]] г. селото се состоело од 42 семејства со 110 жители [[Грци]]<ref>Македония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г., Македонски научен институт, София, 1995, стр. 124.</ref> Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) во [[1900]] година, селото имало 240 жители [[Гагаузи]]<ref>[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_10.htm Кънчов, Васил. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, стр. 177.]</ref>. Според податоците на секретарот на егзархијата [[Димитар Мишев (публицист)|Димитар Мишев]] ''(„[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“)'' во [[1905]] година во селото живееле 115 [[Грци]]<ref>Brancoff, D.M. La Macédoine et sa Population Chrétienne, Paris, 1905, pp. 200-201.</ref>. ===Грција=== По крајот на [[Балканските војни]], селото било вклучено во составот на [[Грција]]. На пописот од [[1913]] година биле евидентирани 85 жители, додека на пописот од 1920 година во селото биле евидентирани 7 жители<ref name="НМЕМ" /> Според [[Договор од Лозана (1923)|Лозанскиот договор]] потпишан помеѓу [[Турција]] и [[Грција]], во селото било населено грчко население од [[Турција]] додека муслиманското население ги напуштило своите домови. == Демографија == Во [[1928]] година селото броело 229 жители, додека во [[1940]] година селото броело 396 жители. Селото според пописот од [[1951]] година броело 313 жители, на пописот од [[1961]] година во селото живееле 229 жители, во [[1971]] година имало 119 жители, во [[1981]] година имало 120 жители, додека во [[1991]] година имало 182 жители.<ref name="НМЕМ">{{НМЕМ|дел= II |глава= |страници=65}}</ref> Денеска, населението на селото е 275 жители според пописот од [[2001]] година. {{Пописи-ЕМ|396|313|229|119|120|182|275|130|93}} == Знаменитости == * [[Црква „Успение на Пресвета Богородица“ - Горна Нушка|Црква „Успение на Пресвета Богородица“]] од 1953 г. == Наводи == {{наводи|2}} {{Довишта}} [[Категорија:Довишта]] gjhz96d9odr8kvbvzb2lje7qz2temrv 0 1181482 5579460 5495751 2026-06-21T09:31:13Z Andrew012p 85224 5579460 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Пиратите од Карибите: Одмаздата на Салазар|editing=Роџер Бартон<br />Ли Фолсом Бојд|budget=230 — 320 милиони долари|language={{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }}|country={{САД}}|runtime=129 минути<ref>{{cite web|url=https://www.bbfc.co.uk/release/pirates-of-the-caribbean-salazars-revenge-q29sbgvjdglvbjpwwc0zotaxnja |title=''Pirates of the Caribbean: Salazar's Revenge'' |publisher=[[Британски одбор за филмска класификација]]}}</ref>|released=26 мај 2017 г. (САД)<br>25 мај 2017 г. (Македонија)|distributor=[[Walt Disney Studios Motion Pictures|Walt Disney Studios<br/>Motion Pictures]]|studio={{Plain list| * [[Walt Disney Pictures]] * [[Jerry Bruckheimer Films]] }}|cinematography=Пол Камерон|image=Пиратите од Карибите Одмаздата на Салазар плакат (МКД).jpg|music=[[Џоф Занели]]|starring=[[Џони Деп]]<br />[[Хавиер Бардем]]<br />[[Брентон Твејтс]]<br />[[Каја Скоделарио]]<br />[[Кевин Макнали]]<br />[[Џефри Раш]]|writer=Џеф Нејтансон|producer=[[Џери Брукхајмер]]|director=[[Јоаким Ренинг]]<br />[[Еспен Сандберг]]|caption=Плакатот на македонски јазик|alt=|gross=795,9 милиони долари|followed_by=|preceded_by=''[[Пиратите од Карибите: Во непознати води]]''}}'''''Пиратите од Карибите: Одмаздата на Салазар''''' ([[англиски]]: ''Pirates of the Caribbean: Salazar's Revenge''), се сретнува и како '''''Пиратите од Карибите: Мртвите не раскажуваат приказни''''' (англ. ''Pirates of the Caribbean: Dead Men Tell No Tales'') — американски [[филм]] од 2017 година, во [[режија]] на Јоаким Ронинг и Еспен Сандберг. Главните улоги ги играат: [[Џони Деп]], [[Џефри Раш]], [[Хавиер Бардем]], Брентон Твејтс, [[Каја Скоделарио]], Кевин Макнали, [[Орландо Блум]], [[Кира Најтли]], итн. Филмот претставува петти дел од серијалот „[[Пиратите од Карибите (филмски серијал)|Пиратите од Карибите]]“. Премиерата на филмот во [[Соединети Американски Држави|САД]] била на [[26 мај]] [[2017]] г., а во [[Македонија]] на [[25 мај]] истата година. ==Содржина== Карина Смит (ја игра Скоделарио), одгледана во сиропиталиште, наследила од својот татко тетратка со тајна карта, со помош на која се стигнува до [[остров]]от каде се наоѓа тризабецот на [[Посејдон]]. Истовремено, младото момче Хенри Тарнер (го игра Твејтс), синот на Вил Тарнер, го ослободува капетанот [[Џек Спароу]] (го игра [[Џони Деп|Деп]]) од [[затвор]]от, со цел да ја тргне [[Магија|магијата]] што го разделува од татко му. Истовремено, еден [[призрачен брод]], предводен од капетанот Салазар (го игра [[Хавиер Бардем|Бардем]]) го заробува бродот на капетанот Хектор Барбоса (го игра [[Џефри Раш|Раш]]), а за да си го спаси животот, Барбоса му ветува дека ќе го одведе до Џек Спароу. Капетанот Салазар упорно го бара Спароу, кој во младоста му избегал, исмејувајќи го. Капетанот Салазар успева да го стигне Џек Спароу, но тој се спасува благодарејќи на тоа што морнарите духови не смеат да стапнат на копно. Капетанот Барбоса ги заробува Спароу, Хенри Тарнер и Карина Смит, а таа го носи неговиот брод до островот, но нив ги следи капетанот Салазар. На крајот од филмот, во борбата меѓу морнарите духови, екипажот на Барбоса и екипажот на Џек Спароу, кога се чини дека сè е загубено, Барбоса свесно се жртвува себеси и го повлекува Салазар во длабочините, со цел да ја спаси Карина, која е неговата ќерка. Хенри останува заедно со Карина, а истовремено, тој ги среќава своите родители, Вил Тарнер (го игра [[Орландо Блум|Блум]]) и Елизабет Свон (ја игра [[Кира Најтли|Најтли]]).<ref>[http://www.imdb.com/title/tt1790809/ IMDb, Pirates of the Caribbean: Dead Men Tell No Tales (2017) (пристапено на 30.9.2017)]</ref> == Улоги == {{список со глумци}} |- |[[Џони Деп]] |капетан [[Џек Спароу]] |- |[[Хавиер Бардем]] |капетан Армандо Салазар |- |[[Брентон Твејтс]] |Хенри Тарнер |- |[[Каја Скоделарио]] |Карина Смит / Барбоса |- |[[Кевин Макнали]] |Џошами Гибс |- |[[Џефри Раш]] |капетан Хектор Барбоса |- |[[Стивен Грем]] |Скрам |- |[[Орландо Блум]] |Вилијам „Вил” Тарнер |- |[[Кира Најтли]] |Елизабет Свон-Тарнер |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Official website|http://pirates.disney.com/pirates-of-the-caribbean-dead-men-tell-no-tales}} {{IMDb title|1790809|Pirates of the Caribbean: Dead Men Tell No Tales}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови од 2017 година]] [[Категорија:Филмови со Џони Деп]] [[Категорија:Филмови со Хавиер Бардем]] [[Категорија:Филмови со Орландо Блум]] [[Категорија:Филмови со Кира Најтли]] [[Категорија:Филмови со Џефри Раш]] [[Категорија:Пиратите од Карибите]] [[Категорија:Акциони филмови]] [[Категорија:Филмови за пирати]] [[Категорија:Американски фантастични филмови]] [[Категорија:Американски акциони филмови]] pd669jzi13by6ielwbq646zmxwkdjm8 0 1184001 5579450 5004973 2026-06-21T09:14:53Z Andrew012p 85224 /* По Втората светска војна */ 5579450 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Ezra Pound 1963.jpg|мини|десно|300px|исправено|Езра Паунд во 1963 година]] '''Езра Вестон Лумис Паунд''' ({{роден на|30|октомври|1985}} - {{починат на|1|ноември|1972}}) бил американски поет и критичар и исто така бил голема фигура во раниот модернистички период. Неговиот придонес започнал со тоа што го развил [[имажинизам|имажинизмот]]. Негови попознати дела се „Рипостес“ (1912), „Хју Селвин Мауберли“ (1920) и неговата недовршена епика „The Cantos“ (1917-1969). Паунд работел во Лондон на почетокот на дваесеттиот век како странски уредник на повеќе американски литературни списанија. Гневен на колежот предизвикан од [[Првата светска војна]], тој изгубил верба во Англија и го обвинувал капитализмот.<ref>''The Pisan Cantos'' (80.665–67), Sieburth (2003), xiii</ref> ==Животопис== Езра Паунд се родил во [[Хејли (Ајдахо)|Хејли]] како единствено дете во семејството на Изабел и Хомер Паунд. Во 1887 година, мајка му, која не била среќна во Хејли, се преселила во Њујорк и го повела Езра со себе, кој тогаш имал година и пол.<ref name ="Cockram238">Cockram (2005), 238</ref> Хомер ги следел, и во 1893 сите заедно се преселиле во [[Винкот (Пенсилванија)|Винкот]].<ref name=Moodyxiii>Moody (2007), xiii–13</ref> Учел во неколку училишта, од кои некои биле раководени од [[квекери]].<ref>Moody (2007), xiii</ref> На 7 ноември 1896 година, кога имал 11 години, за првпат му била објавена хумористична поезија, напишана за [[Вилијам Џенингс Брајан]], кој тогаш изгубил на претседателските избори во САД: „Има еден млад човек од запад, / Направи што можеше за она што мислеше дека е најдобро; / Но на изборите кои се случија, / Се најде себеси удавен, / а документите ќе ви го раскажат останатото.“<ref>Rachewiltz, Moody and Moody (2011), x</ref> Од 1897 до 1900 година паунд учел во воено училиште, каде го изучил латинскиот јазик. Учениците носеле униформи во стилот на униформите од [[Американска граѓанска војна|Американската граѓанска војна]]. Првото патување на Паунд преку океанот било во средина на 1898 година, на свои тринаесет години, кога со мајка му и тетка му бил на тримесечно патување низ Европа.<ref>Moody (2007), 8–9</ref> По основното училиште, учел една година во средното училиште „Челтенхам Тауншип“, а потоа во 1901 година, бил примен на колеџот за либерални уметности при универзитетот во Пенсилванија.<ref>Moody (2007), 14; for Cheltenham Township High School, see McDonald (2005), 91, and Stock (1970), 11</ref> Паунд ја сретнал Хилда Дулитл (позната под поетскиот псевдоним [[Х.Д.]]) во Пенсилванија, во 1901 година, и таа била неговата прва љубов.<ref>Nadel (2004), 18; Barnstone (1998), 202</ref> Во 1911 година, таа заминала со Езра Паунд во Лондон, и се вклучила во движењето имажизам. Меѓу 1905 и 1907 Езра Паунд напишал многу поеми за неа, од кои 25 ги објавил како книга со наслов ''Книгата за Хилда''.<ref>Doolittle (1979), 67–68; ''Hilda's Book'' is in the [[Houghton Library]] at Harvard; see [https://web.archive.org/web/20040607154442/http://loa.org/volume.jsp?RequestID=201&section=notes "Poems and Translations"], Library of America.</ref> Во 1908 година Паунд ја побарал раката на Хилда од нејзиниот татко, но тој не ја дал ќерката.<ref>Nadel (2004), 31</ref> Езра Паунд го завршил факултетот во 1905 година, а подоцна магистрирал. За време на докторските студии, Паунд заминал во Европа со парите за школарина,<ref>Moody (2007), 19, 27–28</ref> и времето го минувал во различни библиотеки во Мадрид. Го напуштил учењето без да докторира.<ref>Moody (2007), 29–31</ref> Во 1907 година Паунд предавал романски јазици на колеџот „Вабаш“ во [[Крофордсвил (Индијана)|Крофордсвил]], конзервативен град во [[Индијана]] што тој го нарекувал „шестиот круг на пеколот“. И колеџот бил конзервативен, а Езра Паунд правел сè што ги лутело неговите претпоставени. Во 1908 година го избркале од работа, па Паунд заминал за Европа.<ref>Moody (2007), 60–62; Wilhelm (1985), 177; Carpenter (1988), 80; Nadel (2004), 30</ref> ==Кариера== Езра Паунд пристигнал на [[Гибралтар]] на 23 март 1908 година, каде неколку недели работел како туристички водич за Американци. Кон крајот на април, се преселил во [[Венеција]].<ref>Moody (2007), 62, 63; for the bakery, Tytell (1987), 35</ref> Во јули 1908 година самиот ја издал својата прва книга поезија, ''[[A Lume Spento]]''. Критиката за оваа поетска книга која била објавена во ''Лондон ивнинг стандард'' книгата ја нарекла „дива, апсолутно поетска, оригинална, имагинативна, страсна и духовна“.<ref>Eliot (1917), 5</ref> Насловот бил земен од ''[[Чистилиште (Божествена комедија)|Чистилиште]]'' на [[Данте Алигиери]], каде се алудира на смртта на [[Манфред, кралот на Сицилија]], а книгата била посветена на неговиот пријател, уметникот од Филаделфија, [[Вилијам Брук Смит]], кој во тоа време починал од [[туберкулоза]].<ref>Zinnes (1980), xi; for information about Brooke Smith, see Carpenter (1988), 91, 95</ref> [[Податотека:48 Langham Street, London W1.jpg|thumb|alt=photograph|upright|Куќата на Лангам стрит 48, Лондон, каде живеел Езра Паунд]] Во август 1908 година, Паунд се преселил во Лондон со само три фунти во џеб, каде живеел во наредните 12 години, на улицата „Лангам стрит“, блиску до [[Британски музеј|Британскиот музеј]].<ref>Stock (1970), 53–54</ref> Во Лондон, Паунд ја дал на продажва својата книга поезија, и до октомври 1908 година бил познат во литературниот круг. Во декември ја издал својата втора зборка, ''A Quinzaine for This Yule'', и скоро потоа се вработил како предавач во вечерните часови на Вестминстерскиот универзитет во текот на два месеца, во јануари и февруари 1909 година.<ref>Wilhelm (2008), 5–11</ref> Деновите ги минувал во Британскиот музеј, а потоа ручал во „Виена кафе“ на [[Окфорд стрит]].<ref>Wilhelm (2008), 7</ref> Во јануари 1909 година, Паунд се запознал со [[Оливија Шекспир]] во литературен салон, и со нејзината ќерка [[Дороти Шекспир|Дороти]], која му станала сопруга во 1914 година. Преку Оливија се запознал со [[Вилијам Батлер Јејтс]], кого го сметал за најголемиот жив поет, и со кого станале пријатели, иако Јејтс бил постар 20 години.<ref>Tytell (1987), 46</ref> [[Податотека:DorothyPound.jpg|thumb|left|alt=photograph|upright|[[Дороти Шекспир]], фотографија од 1909 година]] Езра Паунд се запознал со многу уметници кои живееле во Лондон, меѓу кои и поетот Томас Ернест Хјум. Американската наследничка Маргарет Кравенс (1881–1912) му станала добротворка, и по познанството од кратко време му дала голема сума на пари со цел тој да се насочи на творењето.<ref>Moody (2007), 124–125</ref> Во јуни 1909 година неговата збирка ''Personae'' станала првиот комерцијален успех на Паунд. Сепак, поетот [[Руперт Брук]] не бил импресиониран од стихозбирката, и велел дека Паунд паднал под влијание на [[Волт Витман]].<ref>Moody (2007), 93</ref> Во септември таа година, објавил 27 поеми,<ref>Wilson, Peter. [http://www.litencyc.com/php/sworks.php?rec=true&UID=5224 "Exultations"], ''The Literary Encyclopedia'', 20 April 2004.</ref> а во јуни 1910 година ја објавил првата книга со книжевни критики.<ref>Stock (1970), 70, 81–89</ref> Во август 1911 година, почнал да пишува неделни колумни во весникот ''Њу ејџ''.<ref>Elek, Jon. [http://www.litencyc.com/php/sworks.php?rec=true&UID=6100 "Canzoni"], ''The Literary Encyclopedia'', 8 March 2005. Orage was referred to in ''The Cantos'' refers to T. S. Eliot): "But the lot of 'em, / Yeats, Possum and Wyndham / had no ground beneath 'em. / Orage had." See Wilhelm (2008), 83, citing Canto 98/685.</ref> ===Имажинизам=== Во текот на 1912 и 1913 година Паунд често седел во просторот за печатење на Британскиот музеј каде ги проучувал јапонските слики [[укијо-е]], некои со запишани ''вака'' стихови, поетски жанр чии строги правила придонеле кон техниката на имажинистите.<ref>Arrowsmith (2011), 103–164; also see Arrowsmith (2011), 27–42, 118, and Dennis (2000), 101</ref><ref name ="Arrowsmith lecture">Arrowsmith, Rupert Richard (March 2012). [http://vimeo.com/arrowsmith/cosmopolitanism-and-modernism "Cosmopolitanism and Modernism"]</ref> Во тој период работел на поеми во кои сакал да избега од дотогашната употребена техника, а исто така работел заедно со поетот [[Ричaрд Алдингтон]] и [[Хилда Дулитл]] на идеи во врска со јазикот. Тројцата едно попладне решиле да започнат „движење“ во поезијата, што го нарекле ''имажинизам'', со цел борба против апстракција, романтизам, реторика, инверзија на редот на зборовите и преголема употреба на придавките. ''Репости'' е збирка објавена во октомври 1912 година, со која Паунд се свртел кон минимализмот. Збирката содржела пет поеми од Хјум, како и превод на старата англиска поема од 18 век ''Морнарот''.<ref>For the original text of ''The Seafarer'', see [http://www.anglo-saxons.net/hwaet/?do=get&type=text&id=Sfr "The Seafarer"], Anglo-Saxons.net; for Pound's interpretation, see Pound, Ezra. [https://web.archive.org/web/20110501085717/http://rpo.library.utoronto.ca/poem/1664.html "The Seafarer"], Representative Poetry Online, University of Toronto.</ref> Научниците биле вознемирени поради неговите преводи од латински, италијански, француски и кинески јазик, нешто поради грешките, но и поради тоа што преводите не биле пренесени во културниот контекст. Неговиот превод на ''Морнарот'' добил многу негативни критики во 1919 година.<ref name=Alexander1979p62>Alexander (1979), 62</ref> Иако Паунд не знаел кинески, неговите преводи на кинеска поезија некои ги сметале за најдобри. Во август 1912 година, Паунд почнал редовно да објавува во списанието ''Поезија'', каде испраќал свои песни, како и од [[Џејмс Џојс]], [[Роберт Фрост]], [[Дејвид Херберт Лоренс]], [[Јејтс]], [[Х.Д.]] и [[Ричард Алдингтон]], при што собрал материјал за антологијата од 64 страници, ''Имажистите'' (1914). Така ова движење почнало да го привлекува вниманието на кртичарите.<ref>Stock (1970), 143–147; Tytell (1987), 97</ref> Списанието ''Егоистот'' се декларирало дека објавува дела од „кубизам, футуризам, имажинизам, и од сите форми на модерната уметност“, во што Паунд видел можност да го прошири имажинизмот во сликарството, и тоа го нарекол [[вортицизам]]. Сфаќањето за имажинизмот на Хилда и Ричард Алдингтон почнало да се разликува од тоа на Езра Паунд, што резултирало со невклучување на поезијата на Паунд во антологијата на поетите имажинисти финансирана од [[Ејми Ловел]]. Во јули 1914 година, Езра Паунд објавил дека движењето е мртво, и побарал од поетите да не се нарекуваат имажинисти. Тие не се согласиле, бидејќи не верувале дека движењето било на Паунд. ===Прва светска војна=== [[Податотека:Hieratic Head of Ezra Pound 01 (brightened).jpg|thumb|upright|Паунд ја нарачал оваа скулптура од [[Анри Годе-Бжеска]] во 1913 година]] Меѓу 1914 и 1916 година, Паунд соработувал со Џејмс Џојс на неговиот роман ''[[Портрет на уметникот во младоста]]'', помагајќи му да го издаде како книга. До 1917 година, Паунд редовно соработувал со три книжевни списанија. Војната длабоко го погодила, посебно смртта на вајарот Бжеска, од кого две години претходно нарачал скулптура. Наредната година објавил мемоари за Годе-Бжеска. Во есента 1917 година, неговата депресија се влошила. Некаде во тој период Хјум бил убиен при бомбардирање во Фландрија. Во 1918 година, по прележан грип, Паунд решил да престане да пишува за списанието ''Мал преглед'', поради обемната работа, откако му го одбиле барањето за покачување на хонорарот, со што би си платил некој да му пишува на машина за пишување.<ref name="m342">Moody (2007), 342</ref> Во 1919 година објавил збирка есеи од текстовите што ги објавувал во ''Мал преглед'', а во мартовското издание на ''Поезија'' објавил поеми од серијалот Проперциј, што биле преводи на поезијата на староримскиот поет [[Секст Проперциј]]. Во својата збирка од 1921 година ги вклучил овие поеми, нарекувајќи ги ''Пофалба на Секст Проперциј''. ==Париз (1921–1924)== Во јануари 1921 година, Паунд се преселил во Париз, каде се дружел со [[Марсел Дишан]], [[Тристан Цара]], [[Фернан Леже]] и други [[дадаизам|дадаисти]] и [[Надреализам|надреалисти]], како и со [[Базил Бантинг]], [[Ернест Хемингвеј]], [[Хедли Ричардсон]].<ref name="Meyers 1985 70 74">Meyers (1985), 70–74</ref> Таа година ја објавил книгата ''Поеми 1918–1921''. Во 1922 година, [[Т. С. Елиот]] му го испратил ракописот на својата поема ''[[Пуста земја]]'', и потоа дошол во Париз за да работат заедно на средување на поемата.<ref>Bornstein (1999), 33–34</ref> Хемингвеј исто така го замолил Паунд да ги прегледа неговите кратки раскази. Во Париз во 1922 година, Паунд се запознал со американската виолинистка Олга Раџ, со која потоа бил во долга љубовна врска, која траела 50 години, а на која неговата сопруга Дороти замижувала. ==Италија (1924–1945)== Езра и Дороти Паунд решиле да се преселат во Италија, во малото место [[Рапало]], најмногу заради влошеното здравје на Езра во Париз.<ref name=Tytell191>Tytell (1987), 191–193</ref> Во тој период живееле од парите што ги заработувала Дороти.<ref>Tytell (1987), 225</ref> Олга Раџ, која била бремена од Езра, ги следела во Италија, и во јули 1925 година ја родила ќерката, Мери, која веднаш ја дала во германско семејство да ја одгледуваат за 200 лири месечно.<ref>Tytell (1987), 198</ref> Кога Дороти дознала за детето, го оставила Езра. Во декември 1925 година, Дороти заминала на долго патување низ Египет, и кога се вратила во март 1926 година, била бремена.<ref>Carpenter (1988), 450–451</ref> Во септември 1926 година, Хемингвеј ја однел Дороти во болница, каде го родила синот Омар Паунд. Иако детето не било негово, Езра се потпишал како татко, а на неговите родители им напишал писмо во кое се пофалил дека „пристигна следната генерација“.<ref>Carpenter (1988), 452–453</ref> Дороти синот го испратила кај мајка ѝ во Лондон, која го одгледала. Во 1925 година, книжевното списание ''Овој квартал'' го посветило првото издание на Езра Паунд, заедно со пофалбите за него напишани од Хемингвеј и Џојс. Во март 1927 година, тој започнал да издава свое книжвно списание ''Прогонство'', но биле објавени само четири броја. Езра Паунд се восхитувал на идеите на [[фашизам|фашизмот]].<ref>Preda (2005), 90</ref> На 30 јануари се сретнал со [[Бенито Мусолини]], и покрај противењето на Хемингвеј. Во април 1939 година, отпатувал во САД, во обид да ја спречи Америка да се вклучи во [[Втората светска војна]]. Давал интервјуа и одговарал на прашања за Мусолини, заминал и во Вашингтон, каде се сретнал со сенатори и конгресмени. Во јуни 1939 година добил почесен докторат од колеџот Хамилтон, а потоа се вратил во Италија, каде започнал да пишува [[Антисемитизам|антисемитистички]] материјали за италијанските весници. Се вовлекол во политиката, пишувал илјадници писма годишно, и своите идеи ги изнесол во стотици статии, како и во емисии на радио. Сепак, италијанската влада се соменвала дека е двоен шпион, иако ги критикувал САД, Рузвелт, неговото семејство и Евреите. Неговите радио емисии се слушале и во САД, и поради нив, бил обвинет за предавство „во отсуство“. Во своја одбрана му напишал долго писмо на генералот Френсис Бидл, правдајќи се со слобода на говор.<ref>Tytell (1987), 268–270</ref> Продолжил да снима емисии и да пишува, сега под псевдоним, сè до април 1945 година, кога бил уапсен.<ref>Gill (2005), 115–116</ref> [[Податотека:Ezra Pound 1945 May 26 mug shot.jpg|мини|Езра Паунд, 26 мај 1945]] За време на војната, Олга го изгубила станот, и се преселила во мала куќа со ќерката Мери, а Езра и Дороти биле протерани од куќата во која живееле, па се преселиле кај Олга.<ref>Tytell (1987), 262</ref> За време на капитулацијата на Италија, Паунд бил во Рим, а потоа се вратил во Рапало. Четири дена откако бил убиен Мусолини, на 3 мај 1945 година, партизаните влегле во домот барајќи го Паунд, но набрзо го пуштиле. Езра Паунд со Олга самите се пријавиле кај американските трупи во блискиот град [[Лавања]],<ref>Sieburth (2003), [https://books.google.com/books?id=TubCKx3F6UQC&pg=PR36 xxxvi]</ref> од каде бил испратен во Џенова, и испрашуван од ФБИ агент. Паунд понудил помош при преговорите за мир со Јапонија, и побарал да зборува на радио за мир со Јапонија, американско управување на Италија и попустливост кон Германија, но ова му било одбиено.<ref name = Sieburthix>Sieburth (2003), ix–xiv</ref> ==По Втората светска војна== На 8 мај, денот кога Германија капитулирала, Паунд изјавил дека Хитлер бил „светец како Јованка Орлеанка“, а дека Мусолини имал „несовршен карактер“.<ref>Sieburth Stock (1970), 408; Sieburth (2003b), xi</ref> На 24 мај бил испратен во центаро за дисциплинирање на американската војска во Пиза, каде бил сместен во челичен кафез.<ref>Stock (1970), 408</ref> Таму поминал три недели, кога поради здравствени причини го преместиле. На 14 и 15 јуни бил прегледан од психијатар, кој пронашол симптоми на менталено нарушување. Поради тоа го сместиле во шатор, каде му било дозволено да чита и да пишува. На 15 ноември 1945 година, Паунд бил префрлен во САД, каде на 25 истиот месец бил обвинет за предавство. Бил испратен во болницата „Света Елизабета“, а во јуни наредната година Дороти била прогласена за негов старател. Наредните 12 години Езра Паунд ги поминал во психијатриската болница, каде работел на преводи на делата на [[Софокле]], Трахињанки и Електра, како и на своите песни. На 30 јули 1948 година биле објавени неговите песни ''Пизански стихови'', а наредната година ја добил нововоспоставената награда Болингенска награда за поезија. Иако Паунд не зборувал јавно за својот антисемитски став, сепак во болницата не разговарал со луѓе кои имале еврејски имиња, а посетителите ги терал да ја прочитаат книгата ''[[Протоколи на сионските мудреци]]'' (1903), фалсификат во кој се зборувало за еврејски план за доминација во светот. Се спијателил со Џон Каспер, крајно десен активист и член на [[Ку-клукс-клан]]. Неговите пријатели од литературниот свет се обидувале да најдат начин да го извадат од болницата. Хемингвеј неколкупати давал изјави дека е „време да се ослободат поетите“, а во 1957 година неколку списанија започнале кампања за ослободување на Паунд. Конечно, во април 1958 година, Паунд бил ослободен.<ref name=Tytell325>Tytell (1987), 325–326</ref><ref>{{Наведена книга |first=Thurman |last= Arnold |title= Fair Fights and Foul: A Dissenting Lawyer's Life |publisher=Harcourt, Brace & World, Inc. |year=1965|place=New York|pages=236–242 |edition=1}}</ref> ==Италија (1958–1972)== [[Податотека:poundgrave.jpg|thumb|десно|Гробот на Езра Паунд]] Во јули 1958 година, Паунд заминал за Неапол, каде бил фотографиран како прави фашистички поздрав пред новинарите, на кои им изјавил дека цела Америка е лудница.<ref name="NYT58">[https://select.nytimes.com/mem/archive/pdf?res=FA0E12FF3C5F117B93C2A8178CD85F4C8585F9 "Pound, in Italy, Gives Fascist Salute; Calls United States an 'Insane Asylum'"], ''The New York Times'', 10 July 1958.</ref> Кон средината на 1960 година, нагло ослабел и бил сместен во една [[болница]] блиску до Мерано. Дороти не можела повеќе да се грижи за него, и го оставила со Олга. Во 1962 година, Паунд присуствувал на неофашистичка парада. Пред неговата смрт, во 1972 година, било предложено да му биде доделена наградата на Американската академија на науките и уметностите, но поради големите спротивставувања, оваа идеја не била остварена. Паунд починал на 1 ноември 1972 година, и бил закопан блиску до [[Сергеј Дјагилев]] и [[Игор Стравински]], на гробиштата на островот [[Сан Микеле]].<ref>Tytell (1987), 339; [https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1972/11/02/79477128.pdf "Ezra Pound Dies in Venice at Age of 87"], ''The New York Times'', 2 November 1972.</ref> Дороти починала во [[Англија]], следната година, а Олга во 1996 година и била закопана до Езра Паунд. ==Значење и влијание== * Езра Паунд е опеан во песната „Јас сум никој“ на полскиот поет [[Тадеуш Ружевич]].<ref>Tadeuš Ruževič, ''Izabrane pesme''. Beograd: Treći trg / Čigoja štampa, 2013, стр. 132-137.</ref> == Наводи == {{наводи|3}} == Надворешни врски == {{CommonsCat|Ezra Pound}} *[http://www.lib.udel.edu/ud/spec/exhibits/pound/translation.htm Езра Паунд во своето време и потоа] *[http://voyager.library.uvic.ca/vwebv/holdingsInfo?bibId=2021173 Збирките на Езра Паунд] {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Паунд, Езра}} [[Категорија:Родени во 1885 година]] [[Категорија:Починати во 1972 година]] [[Категорија:Американски поети]] [[Категорија:Апсолвенти на Пенсилванискиот универзитет]] [[Категорија:Книжевни теоретичари]] [[Категорија:Историчари на филозофијата]] 3illugu7djmoehla518l1vzpp6mvfl6 0 1186017 5579377 5076382 2026-06-20T14:16:02Z CommonsDelinker 746 Бришење на "[[Слика:AUG_A1_508mm_04.jpg|AUG_A1_508mm_04.jpg]]", беше избришана од [[c:Главна страница|Заедничката ризница]] од страна на [[c:User:Krd|Krd]] поради: No ticket permission since 20 May 2026. 5579377 wikitext text/x-wiki [[Податотека:M4A1-CQBR.png|мини|М4 карабина]] '''Автоматска пушка''', '''автомат''' или '''јуришна пушка''' — автоматско оружје со голема внатрешна моќ, голем капацитет и мала тежина. Дејствува единачно или автоматски. Кај некои модели освен овие два начини на дејствување, има и трет: краток рафал. Автоматска пушки се првпат употребени за време на [[Втората светска војна]],<ref name="auto">Firearms: The Life Story of a Technology. by Roger Pauly. Greenwood Publishing Group. 2004. page 145 & 146</ref><ref name="Shurkin, M.">https://www.theatlantic.com/technology/archive/2016/06/a-brief-history-of-the-assault-rifle/489428/ The Atlantic. A Brief History of the Assault Rifle.</ref> а до крајот на 20 век, станале стандардно оружје за повеќето армии во светот.<ref name="Shurkin, M." /> Автоматска пушка денес претставува вообичаено [[пешадија|пешадиско]] оружје. Користи таканаречена средна муниција од мал калибар и голема почетна брзина, која има поголемо барутно полнење од [[пиштол]]ското, но помало од [[митралез]]ите. Битната одлика на сите автоматски пушки e начинот на држење, кој е сличен на пиштолот, што овозможува подобра контрола на оружјето и поголема стабилност при рафалното пукање. Обично автоматските пушките имаат голем капацитет, од 25 до 35 куршуми. == Примери == [[АК-47]] ([[Русија]]) и [[М16]] ([[САД]]) се најпознати примери на автоматски пушки.<ref name="Shurkin, M." /> Од другите, познати се [[FN F2000]], [[HK G36]], [[FAMAS]], [[Штаер АУГ]], [[SIG SG 550]], [[FN FNC]], [[ИМИ Галил]], [[AK-74]] и други. == Наводи == {{наводи}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Автоматски пушки| ]] [[Категорија:Пушки]] [[Категорија:Германски пронајдоци]] j0t51tpqf7b76hy6iaffte1llctmjq8 0 1186764 5579385 5563575 2026-06-20T15:39:27Z Aprilija50.A.D 119801 /* Филмографија */ 5579385 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Јелена Јованова Периќ | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на и возраст|1984|10|21|df = yes}} | роден-место = [[Бања Лука]], [[СР Босна и Херцеговина]], [[СФРЈ]] | починал-дата = | починал-место = | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонка]] | народност = [[Македонци|Македонка]] | познат = по улогите во:<br>[[Преспав]]<br>[[На терапија (телевизиска серија)|На терапија]] | наставка =а | занимање = [[глумица]] | сопружник = [[Стјепан Периќ]] | татко = | мајка = | родители = | деца = 2 }} '''Јелена Јованова Периќ''' ([[Бања Лука]], {{роден на|21|октомври|1984}}) — [[Македонија|македонска]] театарска, филмска и телевизиска [[глумица]]. Таа е една од најталентираните и најнаградувани македонски глумици од помладата генерација. == Биографија== === Рани години и образование === Јелена Јованова е родена во [[Бања Лука]] на 21 октомври 1984 година. Нејзиниот татко е [[Македонци|Македонец]] од [[Штип]], а мајка ѝ е [[Срби]]нка од [[Приедор]]. Таа има постар брат кој работи како [[новинар]]. Нејзините родители се запознале и долго време пред нејзиното раѓање живееле во [[Загреб]], каде што е роден нејзиниот брат, но подоцна решиле да се преселат во [[Штип]]. Покажала големи склоности кон уметноста уште на рани години, а започнала со глума во средношколските денови.<ref name="imdb">[http://www.imdb.com/name/nm4096341/bio?ref_=nm_ov_bio_sm Jelena Jovanova - Biography]. [[Семрежна филмска база на податоци]].</ref> Во 2002 година ја добила наградата за надежен млад глумец во [[Македонија]] на [[Драмски аматерски фестивал|Драмскиот аматерски фестивал]] во [[Кочани]] за улогата на Кристина во „''Дупло дно''“ од [[Горан Стефановски]]. Се запишала на [[Факултет за драмски уметности - Скопје|Факултетот за драмски уметности]] во [[Универзитет „Св. Кирил и Методиј“|Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“]], каде што дипломирала на отсекот за глумечка игра во класата на [[професор]]от [[Владо Цветановски]] во 2007 година.<ref name="мнт">„[https://mnt.mk/mk/za-mnt/mnt/akteri/jelena-jovanova-2 Јелена Јованова] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200610121212/https://mnt.mk/mk/za-mnt/mnt/akteri/jelena-jovanova-2 |date=2020-06-10 }}“. ''[[Македонски народен театар]]''.</ref> === Театарска кариера === Јелена првите театарски улоги ги добила уште како студент, а во тој период особено се прославила како Бисера во „Демонот од Дебар маало“ од Горан Стефановски.<ref>З., Ц.. „[http://www.mactheatre.edu.mk/tekst.asp?lang=mac&tekst=61&str=32 Смеа и тага за Демонот од Дебар маало] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200805213254/http://www.mactheatre.edu.mk/tekst.asp?lang=mac&tekst=61&str=32 |date=2020-08-05 }}“. ''Институт за театрологија''. 27 ноември 2006.</ref> Оттогаш, одиграла бројни улоги во театарски претстави поставени во [[Народен театар - Штип|Народниот театар во Штип]], [[Драмски театар - Скопје|Драмскиот театар во Скопје]] и [[Македонски народен театар|Македонскиот народен театар]].<ref name="imdb"/> Меѓу позначајните се издвојуваат оние на Хани во „[[Кој се плаши од Вирџинија Вулф?]]“ од [[Едвард Олби]];<ref>„[https://mnt.mk/mk/arhiva-na-pretstavi/koj-se-plashi-od-virdjinija-vulf-16-03-2012 Кој се плаши од Вирџинија Вулф?] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200812070703/https://mnt.mk/mk/arhiva-na-pretstavi/koj-se-plashi-od-virdjinija-vulf-16-03-2012 |date=2020-08-12 }}“. ''[[Македонски народен театар|МНТ]]''.</ref><ref>Ј., Љ.. „[https://www.slobodnaevropa.mk/a/24515769.html Кој се плаши од Вирџинија Вулф? во МНТ]“. ''Радио Слободна Европа''. 14 март 2012.</ref> на Хасанагница во театарската адаптација од [[Љубомир Симовиќ]] на [[Хасанагиница (песна)|истоимената епска песна]];<ref>Ј., Љ.. „[https://www.slobodnaevropa.mk/a/24599418.html „Хасанагиница“ го возбуди градот под Исарот]“. ''Радио Слободна Европа''. 31 мај 2012.</ref> како и на Рокси Харт во мјузиклот „Чикаго“ од [[Фред Еб]] и [[Боб Фоси]],<ref>„[https://mnt.mk/mk/arhiva-na-pretstavi/chikago Чикаго] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200804175118/https://mnt.mk/mk/arhiva-na-pretstavi/chikago |date=2020-08-04 }}“. ''[[Македонски народен театар|МНТ]]''.</ref> којшто го означил враќањето на овој жанр на театарското поприште во Македонија.<ref>„[https://www.mkd.mk/kultura/teatar-i-film/chikago-go-vrakja-mjuziklot-kako-zhanr-na-scenata-na-makedonskiot-naroden „Чикаго“ го враќа мјузиклот како жанр на сцената на Македонскиот народен театар] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200605031731/https://www.mkd.mk/kultura/teatar-i-film/chikago-go-vrakja-mjuziklot-kako-zhanr-na-scenata-na-makedonskiot-naroden |date=2020-06-05 }}“. ''МКД''. 29 декември 2015.</ref> Од 2009 година работи во Македонскиот народен театар.<ref name="мнт"/> === Филм и телевизија === Во филмската уметност, Јелена се пробила со улогата на Јасмина во ирскиот филм номиниран за [[Оскар за најдобар странски филм]] „[[Како да ме нема]]“ во режија на Хуанита Вилсон од 2010 година,<ref>C., D.. „[https://www.irishtimes.com/culture/film/as-if-i-m-not-there-1.563570 As if I'm not there]“. ''The Irish Times''. 4 март 2011.</ref> а веќе следната година ја добила улогата на Есма во режисерскиот првенец на [[Анџелина Џоли]] „[[Во земјата на крвта и медот]]“ и со тоа станала најмлада глумица од Македонија која настапила во холивудски филм.<ref name="imdb"/> Подоцна, се појавила во главната улога на Јована во првиот македонски филмски мјузикл „Црно и бело“,<ref>„[https://makfax.com.mk/kultura/%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%B5%D1%80%D0%B0-%D0%BD%D0%B0-%D0%BF%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BE%D1%82-%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8-%D0%BC%D1%98%D1%83%D0%B7%D0%B8%D0%BA/ Премиера на првиот македонски мјузикл на 18 јуни во кино „Фросина“]“. ''[[Макфакс]]''. 15 јуни 2019.</ref> го толкувала ликот на Вера во шпанскиот филм „El desentierro“,<ref>Ѓ., С.. „[https://www.fakulteti.mk/news/17-09-16/akterkata_jelena_jovanova_kje_ja_tolkuva_glavnata_uloga_vo_shpanski_film Глумицата Јелена Јованова ќе ја толкува главната улога во шпански филм]“. ''Факултети''. 16 септември 2017.</ref> а во ликот на Светлана глумела во српскиот детски филм „Ловци на вештерки“.<ref>Ѓ., С.. „[https://www.fakulteti.mk/news/17102018/jelena-jovanova-premierno-vo-detskiot-film-lovci-na-veshterki-od-vecherva-vo-sinepleks Јелена Јованова премиерно во детскиот филм „Ловци на вештерки“ од вечерва во „Синеплекс“]“. ''Факултети''. 17 октомври 2018.</ref> Телевизиската кариера ја започнала со надсинхронизација на цртани филмови, телевизиски и радиски реклами.<ref name="мнт"/> Во периодот од 2008 до 2012 година била водителка на телевизиската емисија за [[автомобил]]и „Високи Октани“. Во 2013 година зела учество во првата сезона од македонското издание на реалното шоу „[[Танц со ѕвездите]]“, каде што настапила заедно со Христијан Димитровски.<ref>„[https://www.mkd.mk/92613/zabava/jelena-jovanova Јелена Јованова: Балансот на техниката за танц со водство на страста е гаранција за успех!] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200605041942/https://www.mkd.mk/92613/zabava/jelena-jovanova |date=2020-06-05 }}“. ''МКД''. 24 јануари 2013.</ref> Претстојниот период го посветила на глума во телевизиски серии. На самите почетоци ја добила главната улога на Марина во хрватската серија „[[Тајни (телевизиска серија)|Тајни]]“.<ref>„[https://www.mkd.mk/zabava/domashna/jelena-jovanova-e-glaven-lik-vo-nova-hrvatska-serija Јелена Јованова е главен лик во нова хрватска серија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200814073132/https://www.mkd.mk/zabava/domashna/jelena-jovanova-e-glaven-lik-vo-nova-hrvatska-serija |date=2020-08-14 }}“. ''МКД''. 24 јуни 2013.</ref> Потоа, преку ликот на Милена се појавила и во првата македонска серија снимена според странска лиценца „[[На терапија (телевизиска серија)|На терапија]]“.<ref>„[https://www.mkd.mk/kultura/teatar-i-film/terapija-na-tv-so-novata-serija-na-terapija Терапија на ТВ, со новата серија „На терапија“] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200824081537/https://www.mkd.mk/kultura/teatar-i-film/terapija-na-tv-so-novata-serija-na-terapija |date=2020-08-24 }}“. ''МКД''. 29 јули 2017.</ref> Особена популарност стекнала со улогата на Јелена во македонската ситуациска комедија „[[Преспав]]“.<ref>„[https://nezavisen.mk/se-snima-chetvrtata-sezona-od-prespav-100-epizodi-od-najuspeshnata-tv-serija/ Се снима четвртата сезона од „Преспав“ – 100 епизоди од најуспешната ТВ серија]“. ''Независен''. 25 октомври 2019.</ref> Остварила учество на филмските фестивали во [[Сараево]], [[Торонто]] и [[Каиро]], како и на работилници со театарските работници [[Ненси Бишоп]], [[Леон Лучев]] и Александра Кочова.<ref name="мнт"/> == Личен живот == Во брак е со хрватскиот глумец [[Стјепан Периќ]] од 2015 година, со кого се запознала за време на снимањето на серијата „Тајни“.<ref>„[https://press24.mk/makedonskata-akterka-se-omazhi-vo-zagreb Македонската глумица се омажи во Загреб] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200608130627/https://press24.mk/makedonskata-akterka-se-omazhi-vo-zagreb |date=2020-06-08 }}“. ''Прес24''. 11 ноември 2015.</ref> Со него има два сина — Јаков, роден во јуни 2020 година,<ref>„[https://mms.mk/145444/глумицата-јелена-јованова-стана-мајк/ Глумицата Јелена Јованова стана мајка, се роди Јаков]{{Мртва_врска|date=April 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}“. ''ММС''. 10 јуни 2020.</ref> и Тома, роден во септември 2024 година.<ref>„[https://mms.mk/371702/ Глумицата Јелена Јованова по втор пат стана мајка, се роди Тома]“. ''ММС''. 17 јануари 2024.</ref> Живее во Загреб и работи во [[Скопје]], па постојано е на релација меѓу [[Хрватска]] и [[Македонија]].<ref>Т., К.. [https://www.stylist.mk/jelena-jovanova-na-terapija/ ЈЕЛЕНА ЈОВАНОВА „НА ТЕРАПИЈА“: Може ако почнам прва, ќе се помрднат работите]. ''Stylist.mk''. 19 септември 2017.</ref> == Театрографија == * Меги — „Сцени од животот“ од Овен мек Каферти, р. Филип ле Моан, МНТ, 2004; * Мери — „Лекција“ од Ежен Јонеско, р. Перо Данилов, Народен театар - Штип, 2005; * Дулчинеа — „Дон Кихот“ од Мигел де Сервантес, р. Дејан Пројковски, Народен театар - Штип, 2005; * Филомена — „Метаморфозис“ од Публиј Овидиj Назон, р. Миха Голоб, Народен театар - Штип, 2005; * Бледа — „Збогум Јудо“ од Иренеуш Иридињски, р. Љубиша Георгиевски, Народен театар - Штип, 2006; * Бисера — „Демонот од Дебар маало“ од Горан Стефановски, р. Слободан Унковски, Драмски театар - Скопје, 2006; * Јулија — „Госпоѓица Јулија“ од Август Стриндберг, р. Јован Ристовски, Народен театар - Штип, 2006; * Дебора — „Сексуални перверзии во Чикаго“ од Давид Мамет, р. Нела Витошевиќ, Драмски театар - Скопје, 2007; * Марица — „Сомнително лице“ од Бранислав Нушиќ, р. Синиша Евтимов, МНТ, 2007; * Елена — „Големите очекувања“ од Ана Ристоска, р. Јован Ристовски, МНТ ,2007; * Пациент — „Мара/Сад“ од Петер Вајс, р. Васил Христов, МНТ, 2008; * Петруњела — „Дундо Марое“ од Марин Држиќ, р. Драгана Милошевска-Попова, Дубровнички летни игри, 2008; * Магда — „Вејка на ветрот“ од Коле Чашуле, р. Нела Витошевиќ, МНТ, 2008; * Анка — „Госпоѓа министерка“ од Бранислав Нушиќ, р. Наташа Поплавска, Македонски народен театар, 2009; * Елена — „Троил и Кресида“ од Вилијам Шекспир, р. Љубиша Ристиќ, МНТ, 2010; * Марија — „Тупаница полна со љубов“ од Дејан Дуковски, р. Санди Лопичиќ, МНТ и Берлински фестивал за посебни музички претстави „Open Op“, 2010; * Евдокија — „Буре барут“ од Дејан Дуковски, р. Сашо Миленковски, МНТ, 2010; * Алекс — „Темпирана опера“ од Бертолт Брехт и Ентони Барџис, р. Васил Христов, МНТ, 2010; * Ајрон — „Класен непријател“ од Вилијамс Најдал, р. Васил Христов, Вондерленд театар, 2011; * Милена — „Семејни приказни“ од Србљановиќ, р. Ивана Ангеловска, Вондерленд театар, 2011; * Хани — „Кој се плаши од Вирџинија Вулф“ од Едвард Олби, р. Синиша Евтимов, МНТ, 2012; * Хасанагиница — „Хасанагиница“ од Љубомир Симовиќ, р. Драгана Милошевска-Попова, Народен театар - Штип, 2012; * „Декамерон“ од Џовани Бокачо, р. Боњо Лунгов, МНТ и Театар за деца и младинци - Скопје, 2012; * Рокси Харт — „Чикаго“ од Фред Еб и Боб Фос, р. Наташа Поплавска, МНТ, 2015. == Филмографија == {| border=1 cellspacing=0 cellpadding=3 | '''Година''' | '''Филм''' | '''Улога''' |- | 2006 || [[Тајната книга]] ТВ-филм || Гласот |- | 2009 || [[Мојот живот]] ТВ-филм || Таа |- | 2010 || [[Како да ме нема]] ТВ-филм || Јасмина |- | 2011 || [[Во земјата на крвта и медот]] ТВ-филм || Есма |- | 2012 || [[Скопје ремикс]] ТВ-филм || Паган |- | 2012 || [[Трето полувреме]] ТВ-филм || Еврејска мајка |- | 2013-2014 || [[Тајни]] ТВ-серија || Марина |- | 2015 || [[Скора]] ТВ-филм || Миш |- | 2015 || [[Кај пукнало да пукте]] ТВ-серија || Надалија |- | 2016 || [[Дете (филм)|Дете]] ТВ-филм || Мајка |- | 2016 || [[Устав на Република Хрватска]] ТВ-филм || Полицајка |- | 2016-2023 || [[Преспав (телевизиска серија)|Преспав]] ТВ-серија || Јелена |- | 2017 || [[Инсајдер (телевизиска серија)|Инсајдер]] ТВ-серија || Милена |- | 2017 || [[Железната приказна]] ТВ-филм || Надире |- | 2018 || [[Ловци и вештерки]] ТВ-филм || Светлана |- | 2018 || [[Црно и бело]] ТВ-филм || Јована |- | 2018 || [[Еј]] ТВ-филм || Бани |- | 2019 || [[Помеѓу нас]] ТВ-филм || Леона |- | 2019 || [[Врба (филм од 2019)|Врба]] ТВ-филм || Мелина |- | 2019 || [[Фамилија Марковски (телевизиска серија)|Фамилија Марковски]] ТВ-серија || Ели |- | 2020 || [[Хомо (филм од 2020)|Хомо]] ТВ-филм || Јулија |- | 2022 || [[Еден тон сладолед]] ТВ-филм || Ева |- | 2023 || [[Нешто слатко]] ТВ-филм || Каја |- | 2026 || [[Потврда за живот]] ТВ-филм || Службеничка |} == Награди == * Награда за надежен млад глумец на Драмскиот аматерски фестивал во 2002 година; * Награда за најпопуларна глумица за 2010 година на Златна бубамара на популарноста; * Награда за глумица за 2016 година на Златна бубамара на популарноста; * [[Признание „8 Ноември“]] за 2018 година за постигнување во сферата на културата и развојот на театарската и филмската уметност; * Награда за најдобра глумица на Story Awards во 2019 година; * Награда за ТВ-глумица за 2019 година на Златна бубамара на популарноста. == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == * {{IMDb name|4096341}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Јованова, Јелена}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Глумци од Бања Лука]] [[Категорија:Глумици од Штип]] [[Категорија:Македонски театарски глумци]] [[Категорија:Македонски телевизиски глумци]] [[Категорија:Македонски филмски глумци]] [[Категорија:Глумци во Македонскиот народен театар]] [[Категорија:Апсолвенти на Факултетот за драмски уметности - Скопје]] dvfr2rwsz7mtcr264v0o6i51hae5rv0 5579386 5579385 2026-06-20T15:41:21Z Aprilija50.A.D 119801 /* Филмографија */ 5579386 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Јелена Јованова Периќ | портрет = | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на и возраст|1984|10|21|df = yes}} | роден-место = [[Бања Лука]], [[СР Босна и Херцеговина]], [[СФРЈ]] | починал-дата = | починал-место = | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонка]] | народност = [[Македонци|Македонка]] | познат = по улогите во:<br>[[Преспав]]<br>[[На терапија (телевизиска серија)|На терапија]] | наставка =а | занимање = [[глумица]] | сопружник = [[Стјепан Периќ]] | татко = | мајка = | родители = | деца = 2 }} '''Јелена Јованова Периќ''' ([[Бања Лука]], {{роден на|21|октомври|1984}}) — [[Македонија|македонска]] театарска, филмска и телевизиска [[глумица]]. Таа е една од најталентираните и најнаградувани македонски глумици од помладата генерација. == Биографија== === Рани години и образование === Јелена Јованова е родена во [[Бања Лука]] на 21 октомври 1984 година. Нејзиниот татко е [[Македонци|Македонец]] од [[Штип]], а мајка ѝ е [[Срби]]нка од [[Приедор]]. Таа има постар брат кој работи како [[новинар]]. Нејзините родители се запознале и долго време пред нејзиното раѓање живееле во [[Загреб]], каде што е роден нејзиниот брат, но подоцна решиле да се преселат во [[Штип]]. Покажала големи склоности кон уметноста уште на рани години, а започнала со глума во средношколските денови.<ref name="imdb">[http://www.imdb.com/name/nm4096341/bio?ref_=nm_ov_bio_sm Jelena Jovanova - Biography]. [[Семрежна филмска база на податоци]].</ref> Во 2002 година ја добила наградата за надежен млад глумец во [[Македонија]] на [[Драмски аматерски фестивал|Драмскиот аматерски фестивал]] во [[Кочани]] за улогата на Кристина во „''Дупло дно''“ од [[Горан Стефановски]]. Се запишала на [[Факултет за драмски уметности - Скопје|Факултетот за драмски уметности]] во [[Универзитет „Св. Кирил и Методиј“|Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“]], каде што дипломирала на отсекот за глумечка игра во класата на [[професор]]от [[Владо Цветановски]] во 2007 година.<ref name="мнт">„[https://mnt.mk/mk/za-mnt/mnt/akteri/jelena-jovanova-2 Јелена Јованова] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200610121212/https://mnt.mk/mk/za-mnt/mnt/akteri/jelena-jovanova-2 |date=2020-06-10 }}“. ''[[Македонски народен театар]]''.</ref> === Театарска кариера === Јелена првите театарски улоги ги добила уште како студент, а во тој период особено се прославила како Бисера во „Демонот од Дебар маало“ од Горан Стефановски.<ref>З., Ц.. „[http://www.mactheatre.edu.mk/tekst.asp?lang=mac&tekst=61&str=32 Смеа и тага за Демонот од Дебар маало] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200805213254/http://www.mactheatre.edu.mk/tekst.asp?lang=mac&tekst=61&str=32 |date=2020-08-05 }}“. ''Институт за театрологија''. 27 ноември 2006.</ref> Оттогаш, одиграла бројни улоги во театарски претстави поставени во [[Народен театар - Штип|Народниот театар во Штип]], [[Драмски театар - Скопје|Драмскиот театар во Скопје]] и [[Македонски народен театар|Македонскиот народен театар]].<ref name="imdb"/> Меѓу позначајните се издвојуваат оние на Хани во „[[Кој се плаши од Вирџинија Вулф?]]“ од [[Едвард Олби]];<ref>„[https://mnt.mk/mk/arhiva-na-pretstavi/koj-se-plashi-od-virdjinija-vulf-16-03-2012 Кој се плаши од Вирџинија Вулф?] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200812070703/https://mnt.mk/mk/arhiva-na-pretstavi/koj-se-plashi-od-virdjinija-vulf-16-03-2012 |date=2020-08-12 }}“. ''[[Македонски народен театар|МНТ]]''.</ref><ref>Ј., Љ.. „[https://www.slobodnaevropa.mk/a/24515769.html Кој се плаши од Вирџинија Вулф? во МНТ]“. ''Радио Слободна Европа''. 14 март 2012.</ref> на Хасанагница во театарската адаптација од [[Љубомир Симовиќ]] на [[Хасанагиница (песна)|истоимената епска песна]];<ref>Ј., Љ.. „[https://www.slobodnaevropa.mk/a/24599418.html „Хасанагиница“ го возбуди градот под Исарот]“. ''Радио Слободна Европа''. 31 мај 2012.</ref> како и на Рокси Харт во мјузиклот „Чикаго“ од [[Фред Еб]] и [[Боб Фоси]],<ref>„[https://mnt.mk/mk/arhiva-na-pretstavi/chikago Чикаго] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200804175118/https://mnt.mk/mk/arhiva-na-pretstavi/chikago |date=2020-08-04 }}“. ''[[Македонски народен театар|МНТ]]''.</ref> којшто го означил враќањето на овој жанр на театарското поприште во Македонија.<ref>„[https://www.mkd.mk/kultura/teatar-i-film/chikago-go-vrakja-mjuziklot-kako-zhanr-na-scenata-na-makedonskiot-naroden „Чикаго“ го враќа мјузиклот како жанр на сцената на Македонскиот народен театар] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200605031731/https://www.mkd.mk/kultura/teatar-i-film/chikago-go-vrakja-mjuziklot-kako-zhanr-na-scenata-na-makedonskiot-naroden |date=2020-06-05 }}“. ''МКД''. 29 декември 2015.</ref> Од 2009 година работи во Македонскиот народен театар.<ref name="мнт"/> === Филм и телевизија === Во филмската уметност, Јелена се пробила со улогата на Јасмина во ирскиот филм номиниран за [[Оскар за најдобар странски филм]] „[[Како да ме нема]]“ во режија на Хуанита Вилсон од 2010 година,<ref>C., D.. „[https://www.irishtimes.com/culture/film/as-if-i-m-not-there-1.563570 As if I'm not there]“. ''The Irish Times''. 4 март 2011.</ref> а веќе следната година ја добила улогата на Есма во режисерскиот првенец на [[Анџелина Џоли]] „[[Во земјата на крвта и медот]]“ и со тоа станала најмлада глумица од Македонија која настапила во холивудски филм.<ref name="imdb"/> Подоцна, се појавила во главната улога на Јована во првиот македонски филмски мјузикл „Црно и бело“,<ref>„[https://makfax.com.mk/kultura/%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%B5%D1%80%D0%B0-%D0%BD%D0%B0-%D0%BF%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BE%D1%82-%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8-%D0%BC%D1%98%D1%83%D0%B7%D0%B8%D0%BA/ Премиера на првиот македонски мјузикл на 18 јуни во кино „Фросина“]“. ''[[Макфакс]]''. 15 јуни 2019.</ref> го толкувала ликот на Вера во шпанскиот филм „El desentierro“,<ref>Ѓ., С.. „[https://www.fakulteti.mk/news/17-09-16/akterkata_jelena_jovanova_kje_ja_tolkuva_glavnata_uloga_vo_shpanski_film Глумицата Јелена Јованова ќе ја толкува главната улога во шпански филм]“. ''Факултети''. 16 септември 2017.</ref> а во ликот на Светлана глумела во српскиот детски филм „Ловци на вештерки“.<ref>Ѓ., С.. „[https://www.fakulteti.mk/news/17102018/jelena-jovanova-premierno-vo-detskiot-film-lovci-na-veshterki-od-vecherva-vo-sinepleks Јелена Јованова премиерно во детскиот филм „Ловци на вештерки“ од вечерва во „Синеплекс“]“. ''Факултети''. 17 октомври 2018.</ref> Телевизиската кариера ја започнала со надсинхронизација на цртани филмови, телевизиски и радиски реклами.<ref name="мнт"/> Во периодот од 2008 до 2012 година била водителка на телевизиската емисија за [[автомобил]]и „Високи Октани“. Во 2013 година зела учество во првата сезона од македонското издание на реалното шоу „[[Танц со ѕвездите]]“, каде што настапила заедно со Христијан Димитровски.<ref>„[https://www.mkd.mk/92613/zabava/jelena-jovanova Јелена Јованова: Балансот на техниката за танц со водство на страста е гаранција за успех!] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200605041942/https://www.mkd.mk/92613/zabava/jelena-jovanova |date=2020-06-05 }}“. ''МКД''. 24 јануари 2013.</ref> Претстојниот период го посветила на глума во телевизиски серии. На самите почетоци ја добила главната улога на Марина во хрватската серија „[[Тајни (телевизиска серија)|Тајни]]“.<ref>„[https://www.mkd.mk/zabava/domashna/jelena-jovanova-e-glaven-lik-vo-nova-hrvatska-serija Јелена Јованова е главен лик во нова хрватска серија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200814073132/https://www.mkd.mk/zabava/domashna/jelena-jovanova-e-glaven-lik-vo-nova-hrvatska-serija |date=2020-08-14 }}“. ''МКД''. 24 јуни 2013.</ref> Потоа, преку ликот на Милена се појавила и во првата македонска серија снимена според странска лиценца „[[На терапија (телевизиска серија)|На терапија]]“.<ref>„[https://www.mkd.mk/kultura/teatar-i-film/terapija-na-tv-so-novata-serija-na-terapija Терапија на ТВ, со новата серија „На терапија“] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200824081537/https://www.mkd.mk/kultura/teatar-i-film/terapija-na-tv-so-novata-serija-na-terapija |date=2020-08-24 }}“. ''МКД''. 29 јули 2017.</ref> Особена популарност стекнала со улогата на Јелена во македонската ситуациска комедија „[[Преспав]]“.<ref>„[https://nezavisen.mk/se-snima-chetvrtata-sezona-od-prespav-100-epizodi-od-najuspeshnata-tv-serija/ Се снима четвртата сезона од „Преспав“ – 100 епизоди од најуспешната ТВ серија]“. ''Независен''. 25 октомври 2019.</ref> Остварила учество на филмските фестивали во [[Сараево]], [[Торонто]] и [[Каиро]], како и на работилници со театарските работници [[Ненси Бишоп]], [[Леон Лучев]] и Александра Кочова.<ref name="мнт"/> == Личен живот == Во брак е со хрватскиот глумец [[Стјепан Периќ]] од 2015 година, со кого се запознала за време на снимањето на серијата „Тајни“.<ref>„[https://press24.mk/makedonskata-akterka-se-omazhi-vo-zagreb Македонската глумица се омажи во Загреб] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200608130627/https://press24.mk/makedonskata-akterka-se-omazhi-vo-zagreb |date=2020-06-08 }}“. ''Прес24''. 11 ноември 2015.</ref> Со него има два сина — Јаков, роден во јуни 2020 година,<ref>„[https://mms.mk/145444/глумицата-јелена-јованова-стана-мајк/ Глумицата Јелена Јованова стана мајка, се роди Јаков]{{Мртва_врска|date=April 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}“. ''ММС''. 10 јуни 2020.</ref> и Тома, роден во септември 2024 година.<ref>„[https://mms.mk/371702/ Глумицата Јелена Јованова по втор пат стана мајка, се роди Тома]“. ''ММС''. 17 јануари 2024.</ref> Живее во Загреб и работи во [[Скопје]], па постојано е на релација меѓу [[Хрватска]] и [[Македонија]].<ref>Т., К.. [https://www.stylist.mk/jelena-jovanova-na-terapija/ ЈЕЛЕНА ЈОВАНОВА „НА ТЕРАПИЈА“: Може ако почнам прва, ќе се помрднат работите]. ''Stylist.mk''. 19 септември 2017.</ref> == Театрографија == * Меги — „Сцени од животот“ од Овен мек Каферти, р. Филип ле Моан, МНТ, 2004; * Мери — „Лекција“ од Ежен Јонеско, р. Перо Данилов, Народен театар - Штип, 2005; * Дулчинеа — „Дон Кихот“ од Мигел де Сервантес, р. Дејан Пројковски, Народен театар - Штип, 2005; * Филомена — „Метаморфозис“ од Публиј Овидиj Назон, р. Миха Голоб, Народен театар - Штип, 2005; * Бледа — „Збогум Јудо“ од Иренеуш Иридињски, р. Љубиша Георгиевски, Народен театар - Штип, 2006; * Бисера — „Демонот од Дебар маало“ од Горан Стефановски, р. Слободан Унковски, Драмски театар - Скопје, 2006; * Јулија — „Госпоѓица Јулија“ од Август Стриндберг, р. Јован Ристовски, Народен театар - Штип, 2006; * Дебора — „Сексуални перверзии во Чикаго“ од Давид Мамет, р. Нела Витошевиќ, Драмски театар - Скопје, 2007; * Марица — „Сомнително лице“ од Бранислав Нушиќ, р. Синиша Евтимов, МНТ, 2007; * Елена — „Големите очекувања“ од Ана Ристоска, р. Јован Ристовски, МНТ ,2007; * Пациент — „Мара/Сад“ од Петер Вајс, р. Васил Христов, МНТ, 2008; * Петруњела — „Дундо Марое“ од Марин Држиќ, р. Драгана Милошевска-Попова, Дубровнички летни игри, 2008; * Магда — „Вејка на ветрот“ од Коле Чашуле, р. Нела Витошевиќ, МНТ, 2008; * Анка — „Госпоѓа министерка“ од Бранислав Нушиќ, р. Наташа Поплавска, Македонски народен театар, 2009; * Елена — „Троил и Кресида“ од Вилијам Шекспир, р. Љубиша Ристиќ, МНТ, 2010; * Марија — „Тупаница полна со љубов“ од Дејан Дуковски, р. Санди Лопичиќ, МНТ и Берлински фестивал за посебни музички претстави „Open Op“, 2010; * Евдокија — „Буре барут“ од Дејан Дуковски, р. Сашо Миленковски, МНТ, 2010; * Алекс — „Темпирана опера“ од Бертолт Брехт и Ентони Барџис, р. Васил Христов, МНТ, 2010; * Ајрон — „Класен непријател“ од Вилијамс Најдал, р. Васил Христов, Вондерленд театар, 2011; * Милена — „Семејни приказни“ од Србљановиќ, р. Ивана Ангеловска, Вондерленд театар, 2011; * Хани — „Кој се плаши од Вирџинија Вулф“ од Едвард Олби, р. Синиша Евтимов, МНТ, 2012; * Хасанагиница — „Хасанагиница“ од Љубомир Симовиќ, р. Драгана Милошевска-Попова, Народен театар - Штип, 2012; * „Декамерон“ од Џовани Бокачо, р. Боњо Лунгов, МНТ и Театар за деца и младинци - Скопје, 2012; * Рокси Харт — „Чикаго“ од Фред Еб и Боб Фос, р. Наташа Поплавска, МНТ, 2015. == Филмографија == {| border=1 cellspacing=0 cellpadding=3 | '''Година''' | '''Филм''' | '''Улога''' |- | 2006 || [[Тајната книга]] ТВ-филм || Гласот |- | 2009 || [[Мојот живот]] ТВ-филм || Таа |- | 2010 || [[Како да ме нема]] ТВ-филм || Јасмина |- | 2011 || [[Во земјата на крвта и медот]] ТВ-филм || Есма |- | 2012 || [[Скопје ремикс]] ТВ-филм || Паган |- | 2012 || [[Трето полувреме]] ТВ-филм || Еврејска мајка |- | 2013-2014 || [[Тајни]] ТВ-серија || Марина |- | 2015 || [[Скора]] ТВ-филм || Миш |- | 2015 || [[Кај пукнало да пукте]] ТВ-серија || Надалија |- | 2016 || [[Дете (филм)|Дете]] ТВ-филм || Мајка |- | 2016 || [[Устав на Република Хрватска]] ТВ-филм || Полицајка |- | 2016-2023 || [[Преспав (телевизиска серија)|Преспав]] ТВ-серија || Јелена |- | 2017 || [[Инсајдер (телевизиска серија)|Инсајдер]] ТВ-серија || Милена |- | 2017 || [[Железната приказна]] ТВ-филм || Надире |- | 2018 || [[Ловци и вештерки]] ТВ-филм || Светлана |- | 2018 || [[Црно и бело]] ТВ-филм || Јована |- | 2018 || [[Еј]] ТВ-филм || Бани |- | 2019 || [[Помеѓу нас]] ТВ-филм || Леона |- | 2019 || [[Врба (филм од 2019)|Врба]] ТВ-филм || Мелина |- | 2019 || [[Фамилија Марковски (телевизиска серија)|Фамилија Марковски]] ТВ-серија || Ели |- | 2020 || [[Хомо (филм од 2020)|Хомо]] ТВ-филм || Јулија |- | 2022 || [[Еден тон сладолед]] ТВ-филм || Ева |- | 2023 || [[Нешто слатко]] ТВ-филм || Каја |- | 2026 || [[Потврда за живот]] ТВ-филм || Службеничка |- | 2026 || [[Влез]] ТВ-филм || Весна |} == Награди == * Награда за надежен млад глумец на Драмскиот аматерски фестивал во 2002 година; * Награда за најпопуларна глумица за 2010 година на Златна бубамара на популарноста; * Награда за глумица за 2016 година на Златна бубамара на популарноста; * [[Признание „8 Ноември“]] за 2018 година за постигнување во сферата на културата и развојот на театарската и филмската уметност; * Награда за најдобра глумица на Story Awards во 2019 година; * Награда за ТВ-глумица за 2019 година на Златна бубамара на популарноста. == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == * {{IMDb name|4096341}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Јованова, Јелена}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Глумци од Бања Лука]] [[Категорија:Глумици од Штип]] [[Категорија:Македонски театарски глумци]] [[Категорија:Македонски телевизиски глумци]] [[Категорија:Македонски филмски глумци]] [[Категорија:Глумци во Македонскиот народен театар]] [[Категорија:Апсолвенти на Факултетот за драмски уметности - Скопје]] 92jrffh47y586p7psvkmmphsvm6x7w4 0 1191310 5579534 5564118 2026-06-21T11:15:33Z Виолетова 1975 додадена [[Категорија:Флора на Македонија]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5579534 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Salix alba leaves.jpg|мини|Фотографија од Бела врба]] '''Бела врба''' (''Salix alba'') е листопадно дрво од фамилија на врби (Salicaceae). ==Опис == Белата врба е [[листопадно дрво]], високо до 30 м со широка крошна. Кората е кафеавосива, избраздена. Врвовите на гранките се свиени надолу. Листовите се ланцетасти со заострени врвови и тесно клинасто стеснети во кратка дршка. Лицето на лиската е темнозелено и мазно, опачината е бела со ситни полегнати влакна. Дводомо растение е. Машките и женските цветови се со пупки, реси. Машките цветови се со по два прашника; а кон основата со две нектарии. Во женскиот цвет се толчникот, а подоцна плодот скоро седи. Плодот е чаура со многу ситно семе. Цвета од март до јуни {{никулец}} {{Ризница-врска|Salix alba}} [[Категорија:Листопадни дрвја]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Лековити растенија]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Украсни дрва]] [[Категорија:Флора на Македонија]] 1zr60c2c4xd21gv0l322c4l2wc6ztgw 0 1200515 5579520 5559196 2026-06-21T10:58:23Z Виолетова 1975 5579520 wikitext text/x-wiki {{speciesbox |image = Eruca sativa 1 IP0206101.jpg |genus = Eruca |species = sativa |authority = [[Филип Милер|Mill.]] }} '''Рукола''' ([[науч.]] ''Eruca vesicaria'') е [[едногодишна билка|едногодишна]] [[зељеста билка|зелјеста билка]] од фамилијата [[зелки]]<ref>Марковић В. Рукола. ''Савремени повртар'' '''20''': 52.</ref>, природно [[ареал|распространена]] во областа на [[Средоземно Море|Средоземјето]]. Се одгледува и користи во човековата [[исхрана]] како лиснат [[зеленчук]] од дамнешни времиња. Се одгледува поради листот, остриот пикантнен вкус, богат со витамини. Стимулативно делува на човечкиот организам, особено на органите за варење - [[желудник]] и цревата. Други називи под кои се може да се сретне во земјите на окружувањете се: рига (воообичаен во [[Хрватски јазик|хрватскиот јазик]]), рокула, ругула, ригола и слични локализми,<ref name="Грлић">{{harvnb|Grlić|1986|p=138}}</ref> потоа вризак, гарда, грда и лудимено симе.<ref>{{Наведена книга|last1=Коњевић|first1=Радомир|last2=Татић|first2=Будислав|title=Речник назива биљака|date=2006|publisher=ННК Интернационал|location=Београд|page=77}}</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] pwjbwkpia672vxpig7w8q8ouuaim2rk 0 1206580 5579416 5520443 2026-06-20T19:38:15Z NadyBarbieGirl 63459 /* Видео-спотови */ 5579416 wikitext text/x-wiki {{внимание}} '''Милица Павловиќ''' ([[српски јазик|српски]]: ''Милица Павловић''; 11 август 1991 година) — [[срби|српски]] [[Турбофолк|поп-фолк]] уметник познат за нејзиниот [[танц]] и [[кореографија|кореографии]]. Таа стекнала популарност по натпреварувањето на телевизија со пеење на натпреварот „[[Ѕвездите на Гранд]]“. Таа потпишала на издавачка куќа [[Гранд Продукција]] и објавила неколку поп-фолк и танц синглови меѓу 2012 и 2014 година, кога нејзиниот студиски албум ''Говорот на телото'' бил објавен. Подоцна тоа стана најдобро продаван албум во Србија за таа година. Во декември 2016 година таа го објавила нејзиниот втор студиски албум ''Божица''.  == Живот и кариера == === Почетокот на животот === Павловиќ е родена во [[Швајцарија]], каде што живеел нејзиниот татко. Таа го поминала поголемиот дел од нејзиното детство во Швајцарија откако нејзиниот татко се развел од нејзината мајка.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.zvezdegranda.rs/zvezde-granda-2011/milica-pavlovic-imala-tuzno-detinjstvo|title=Milica Pavlović imala tužno detinjstvo|date=27 November 2011|publisher=Zvezde Granda|accessdate=29 December 2014|archive-date=2016-08-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20160816065613/http://www.zvezdegranda.rs/zvezde-granda-2011/milica-pavlovic-imala-tuzno-detinjstvo|url-status=dead}}</ref> Таа подоцна живеела со баби и и дедо и во [[Горни Буниброд]], во близина на [[Лесковац]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.svet.rs/najnovije-vesti/milica-pavlovic-nastupam-poput-svetskih-zvezda|title=Milica Pavlović: Nastupam poput svetskih zvezda|date=7 June 2012|publisher=Svet|accessdate=29 December 2014|archive-date=2015-01-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20150104015103/http://www.svet.rs/najnovije-vesti/milica-pavlovic-nastupam-poput-svetskih-zvezda|url-status=dead}}</ref> Како студент, таа пеела во училишниот хор и учествувала во разни натпревари. Милица дипломирала на [[Универзитет во Белград|Универзитетот во Белград]]. Таа, исто така, го посетувала музичкото училиште на [[Александра Радовиќ]]. === Кариера === Павловиќ се натпреварувала во сезоната 2011/12 на популарното српско талент шоу „Ѕвездите на Гранд“, каде што таа завршила 8-мо место, но сепак потпишала со издавачка куќа Гранд Продукција.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.svet.rs/svetplus/milica-pavlovic-ima-cime-da-se-pohvali-na-fejsbuku/|title=Milica Pavlović ima čime da se pohvali na Fejsbuku!|date=22 November 2014|publisher=Svet|accessdate=29 December 2014|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304044450/http://www.svet.rs/svetplus/milica-pavlovic-ima-cime-da-se-pohvali-na-fejsbuku/|url-status=dead}}</ref> Нејзиниот деби сингл "Танго" е објавен во 2012 година. Во текот на следните години таа ги објавила сингловите "Пеколен план", "Секси Сењорита" и "Алиби"<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.pulsonline.rs/puls-poznatih/30094/premijera-nova-pesma-milice-pavlovic-alibi-video|title=Premijera: Nova pesma Milice Pavlović "Alibi"|date=2 January 2014|publisher=Puls|accessdate=29 December 2014}}</ref> и во 2014 година нејзиниот деби албум ''Говорот на телото''.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.alo.rs/v-i-p/estrada/milica-predstavlja-novi-album-u-zvezdama-granda/59582|title=ČETVOROSTRUKA PREMIJERA: Milica predstavlja novi album u "Zvezdama Granda"|date=27 June 2014|publisher=Alo!|accessdate=29 December 2014|archive-date=2014-12-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141229090410/http://www.alo.rs/v-i-p/estrada/milica-predstavlja-novi-album-u-zvezdama-granda/59582}}</ref> Во 2016 година таа го објавила нејзиниот втор албум ''Божица''. == Дискографија == === Студиски албуми === * ''[[Говор тела (албум)|Говор тела]]'' (2014) * ''[[Богиња (албум)|Богиња]]'' (2016) * ''[[Заувек (албум)|Заувек]]'' (2018) * ''[[Посесивна]]'' (2022) * ''Лав'' (2023) * ''Милион (мини албум )'' (2024) * ''TBA'' (2026) === Синглови === * "Дојди" (дд 18 август 2010) * "Танго" (30 јуни 2012) * "Чили" (5 октомври 2012) * "Пеколен план" (11 февруари 2013) * "Секси Сењорита" (15 јуни 2013) * "Алиби" (2 јануари 2014) * "Selfie" (14 април 2015) * "Демантирам" (21 август 2015) * "La Fiesta" (14 јануари 2016) * "Љубу, љуби" (12 јуни 2016) * "Опериран од љубов" (27 јули 2017) *"Сум можела" (17 декември 2016 година) * "Me скинуваш" со Аца Лукас (2018) === Видео-спотови === {| class="wikitable" |- ! Спот !! Година !! Режисер |- | ''Паклени план'' || 2013. || Андреј Илиќ |- | '' Sexy señorita '' || 2013. || Code |- | ''Алиби'' || 2014. || Toxic Entertainment |- | ''Доминација'' || 2014. || Visual Infinity |- | ''Милиметар'' || 2014. || Visual Infinity |- | ''Две по две'' || 2014. || Visual Infinity |- | ''Алтер его'' || 2014. || Visual Infinity |- | '' Selfie '' || 2015. || Visual Infinity |- | ''Демантујем'' || 2015. || Visual Infinity |- | '' La fiesta '' || 2016. || Visual Infinity |- | '' Bailando '' || 2016. || daVideo |- | ''Љуби, љуби'' || 2016. || daVideo |- | ''Још се браним ћутањем'' || 2016. || Visual Infinity |- | ''Богиња'' || 2016. || daVideo |- | ''Могла сам'' || 2016. || — |- | ''Двострука игра'' || 2016. || — |- | ''Баја Папаја'' || 2016. || daVideo |- | ''Детектив'' || 2016. || daVideo |- | ''Оперисан од љубави'' || 2017. || Visual Infinity |- | ''Кидаш ме'' || 2018. || NN Media |- | ''Хеј, жено'' || 2018. || NN Media |- | ''Да ме волиш'' || 2018. || Visual Infinity |- | ''Тако ми и треба'' || 2018. || Visual Infinity |- | ''Спаваћица'' || 2018. || NN Media |- | ''Заувек'' || 2018. || Code |- | ''Ово боли'' || 2018. || Дарко Дриновац |- | ''Пацијент'' || 2018. ||Code |- | ''Не сећам се'' || 2018. || NN Media |- | ''Status Quo'' || 2020. || Душан Јауковиќ |- | ''Papi'' || 2020. || NN Media |- | ''Црна јутра'' || 2021. || NN Media |- | ''Око моје'' || 2021. || NN Media |- | ''Дабогда пропао'' || 2021. || NN Media |- | ''Riba de luxe'' || 2023. || — |- | ''Венчање'' || 2023. || Андрија Гркиќ |- | ''Лав'' || 2023. || Андрија Гркиќ |- | ''Кучкетина'' || 2023. || Андрија Гркиќ |- | ''Јаша'' || 2023. || Андрија Гркиќ |- | ''Не зовите ме'' || 2023. || Андрија Гркиќ |- | ''Краљица проклетих'' || 2023. || Андрија Гркиќ |- | ''Илегала'' || 2023. || Андрија Гркиќ |- | ''Лаке ноте'' || 2023. || Андрија Гркиќ |- | ''На земљи Бог'' || 2023. || Андрија Гркиќ |- | ''Дајем годину'' || 2023. ||Андрија Гркиќ |- | ''Они носи ,Праду'' || 2024. ||NN Media |- | ''Господе мој'' || 2024. || Visual Infinity |- | ''Праштај '' || 2024. || NN Media |- | ''Стара игра'' || 2025. || Леонард Фирстнер |- | ''ADHD'' || 2025. || Милица Павловиќ,Немања Новаковиќ |- | ''TBA'' || 2026. || |- | ''TBA'' || 2026. || |- | ''TBA'' || 2026. || |- | ''TBA'' || 2026. || |- | ''TBA'' || 2026. || |- | ''TBA'' || 2026. || |- | ''TBA'' || 2026. || |- | ''TBA'' || 2026. || |- | ''TBA'' || 2026. || |- | ''TBA'' || 2026. || |- | ''TBA'' || 2026. || |- | ''TBA'' || 2026. || |} === Тв верзии === {| class="wikitable" |- ! Песна !! Година !! Режисер |- | ''Љуби, љуби'' || 2016. ||Игор Басоровиќ |- | ''Осумњичена'' || 2019. || |- | ''Заувек ( Medley Performance )'' || 2019. || Пеѓа Марковиќ |- | ''Посесивна бивша'' || 2022. ||Милош Шаровиќ |- | ''15ица'' || 2022. || Милош Шаровиќ |- |'' Не дам кревет'' || 2022. || Милош Шаровиќ |- |'' Нема жене'' || 2022. || Милош Шаровиќ |- | ''Афтер код Милице'' || 2022. || Милош Шаровиќ |- | ''Мала с Хималаја''|| 2022. || Милош Шаровиќ |- | ''Шећеру'' || 2022. || Милош Шаровиќ |- |'' Тачно тако ''|| 2022. || Милош Шаровиќ |- | ''Стриптизете'' || 2022. ||Милош Шаровиќ |- |'' Проверено'' || 2022. || Милош Шаровиќ |- | '' Riba de luxe '' || 2022. || Милош Шаровиќ |- | ''Сузо'' || 2022. || Милош Шаровиќ |- | '' Opening performance (Ami G show) '' || 2022. || NN Media |- | '' Opening performance (Ami G show) '' || 2023. || NN Media |- | ''Intro (Backdrop Video)'' || 2023. || |- | ''La Fiesta Interlude (Backdrop Video)'' || 2023. || |- | ''Crna Jutra Interlude (Backdrop Video)'' || 2023. || |- | ''Таласна дужина'' || 2024. ||XVisual |- | ''Жена'' || 2024. || XVisual |- | ''Кидаш ме'' || 2025. || Алекса Милетиќ |} == Наводи== {{Reflist|30em}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Павловиќ, Милица}} [[Категорија:Родени во 1991 година]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Луѓе од Лесковац]] [[Категорија:Српски турбо-фолк пејачи]] gdxacae124htk2ekuv21wi5vg89owa4 0 1207523 5579432 4646524 2026-06-20T22:26:07Z ~2026-34028-65 134008 /* */ 5579432 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Ракометна репрезентација | Name = Македонија| Badge = Flag of Macedonia.svg| Badge_size = 100px | confederation = CEV | Nickname = Црвено-жолти| Association = [[Одбојкарска федерација на Македонија]] (OФМ) | Coach = [[Никола Матијашевиќ]] | Most caps = | pattern_la1= | pattern_b1=_macedonia1617h | pattern_ra1= |pattern_sh1= _white_stripes_adidas | leftarm1=FF0000 | body1=FF0000 | rightarm1=FF0000 | shorts1=FF0000 | pattern_la2= | pattern_b2=_hummelcorepoly1718y| pattern_ra2= |pattern_sh2= _white_stripes_adidas | leftarm2=FFFF00 | body2=FFFF00 | rightarm2=FFFF00 | shorts2=FFFF00 }} '''Машка одбојкарска репрезентација на Македонија''' е национален одбојкарски тим на [[Македонија|Република Македонија]]. Одбојкарската федерација е основана во 1946 година во рамките на Здружението за физичка култура на Македонија. Таа била еден од основачите на Светската одбојкарска федерација (ФИВБ) (со Белгија, Бразил, Египет, Франција, Холандија, Унгарија, Италија, Полска, Португалија, Романија, Уругвај и САД). На 13 февруари 1949 година македонската одбојкарска федерација станала независна спортска организација. Македонија учествувала на четири европски лиги од ЦЕВ ЕВРОПА, каде што очекувала златен медал, но никогаш не го освоила. == Европска Лига == * 2014 – [[File:Bronze_medal_icon.svg|врска=|алт=3rd, bronze medalist(s)]] 3-то место * До 2015 – [[File:Silver_medal_icon.svg|врска=|алт=2nd, silver medalist(s)]] 2 место * 2016 – [[File:Silver_medal_icon.svg|врска=|алт=2nd, silver medalist(s)]] 2 место * 2017 – [[File:Silver_medal_icon.svg|врска=|алт=2nd, silver medalist(s)]] 2 место * 2018 – 4-то место * 2021 – [[File:Silver_medal_icon.svg|врска=|алт=2nd, silver medalist(s)]] 2 место == Сегашниот тим == {| style="margin-bottom: 10px;" |'''Тренер:''' |Никола Матијашевиќ |- |'''Асистент:''' |Деан Стојанов |} {| class="wikitable sortable" style="font-size: 100%; text-align: center; margin-bottom: 10px;" !Нема. ! style="width:12em" |Име !Позиција ! style="width:8em" |Датум на раѓање |- |1 | align="left" |Дарко Ангеловски |Либеро | align="centre" |1994 |- |2 | align="left" |Ѓорѓи Ѓоргиев |Техничар | align="centre" |1992 |- |3 | align="left" |Ѓоко Јосифов |Среден-блокер | align="centre" |1985 |- |4 | align="left" |<span class="vcard"><span class="fn">[[Никола Ѓорѓиев]]</span></span> ''(капитен)'' |Коректор | align="centre" |1988 |- |5 | align="left" |[[Владо Милев]] |Надвор-spiker | align="centre" |1987 |- |6 | align="left" |Дејвид Стојанов |Техничар | align="centre" |2001 |- |7 | align="left" |Славе Наков |Среден-блокер | align="centre" |1994 |- |8 | align="left" |Александар Љафтов |Надвор-spiker | align="centre" |1990 |- |9 | align="left" |Марјан Урдов |Спротивно | align="centre" |1994 |- |12 | align="left" |Филип Николовски |Надвор-spiker | align="centre" |1997 |- |14 | align="left" |Иван Андонов |Надвор-spiker | align="centre" |1989 |- |15 | align="left" |Филип Маџунков |Среден-блокер | align="centre" |1996 |- |17 | align="left" |Марко Стошиќ Јуниор |Техничар | align="centre" |1993 |- |18 | align="left" |Васе Михаилов |Надвор-spiker | align="centre" |1986 |- |19 | align="left" |Стојан Илиев |Надвор-spiker | align="centre" |1999 |- |20 | align="left" |Ѓорѓи Ѓузелов |Среден-блокер | align="centre" |1999 |- |21 | align="left" |Тино Шулајковски |Среден-блокер | align="centre" |2002 |- |22 | align="left" |Миле Стоилков |Среден-блокер | align="centre" |1999 |} == Надворешни врски == [[Категорија:Репрезентации на Македонија|ОдбојкаЍ]] [[Категорија:Одбојка во Македонија]] qg7qqsmpynbfyznur4l5uh1t2pfxlv7 0 1248306 5579411 5465021 2026-06-20T19:29:35Z NadyBarbieGirl 63459 5579411 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist |name =Андреа |background = solo_singer |image = Andrea performing at the Planeta Summer Tour 2014.jpg |caption = |birth_name =Теодора Руменова Андреева |alias = |birth_date = {{роден на|23|јануари|1987}} |birth_place ={{роден во|Софија}} |origin = [[Бугарија]] |occupation = [[пејачка]] |genre = [[фолк музика|фолк]], [[популарна музика|поп-фолк]], |years_active = 2006 –сѐ уште |instrument = вокал |First_album = |Latest_album = |Notable_albums = |Notable_songs = |label = [[Пајнер мјузик]] |associated_acts = [[Галена]] |website = }}{{Премести|Андреа (бугарска пејачка)}} '''Андреа''', уметничко име на '''Теодора Руменова Андреева''' ({{родена во|Софија}}, {{роден на|23|јануари|1987}}) — бугарска поп-фолк [[пејач]]ка. == Дискографија == === Албуми === * Оган во крвта (Огън в кръвта) (2008) * Мене си ме барал (Мен си търсил) (2009) * Андреа (2010) * Лоша (2012) === Спотови === {| class="wikitable" |- ! Спот !! Година !! Режисер |- | ''Като непознат'' || 2006 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Не съм такава'' || 2006 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Хладна нежност'' || 2007 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Без теб'' || 2007 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Красива лъжа'' || 2007 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Страх'' || 2008 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Фалшиво щастие'' || 2008 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Няма те'' || 2008 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Нямам причина'' || 2008 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Само мой'' || 2008 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Най-велик'' || 2008 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Дай ми всичко'' || 2008 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Избирам теб'' || 2009 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Мен си търсил'' || 2009 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Употребена'' || 2009 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Tyalee'' || 2009 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Bellezza'' || 2009 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Моята порода'' || 2009 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Излъжи ме'' || 2009 || Николај Нанков |- | ''С теб да бъдем пак'' || 2010 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Неблагодарен'' || 2010 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''I wanna'' || 2010 || |- | ''Mine'' || 2010 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Блясък на кристали'' || 2010 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Хайде, опа'' || 2010 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Не ги прави тия работи'' || 2010 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''На екс'' || 2011 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Докрай'' || 2011 || Георги Манов, Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Предай се'' || 2011 || Мартин Макариев |- | ''Champagne'' || 2011 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Едно'' || 2011 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Лоша'' || 2012 || Мартин Макариев |- | ''Пробвай се'' || 2012 || Николај Скерлев |- | ''Only you'' || 2012 || Мартин Макариев |- | ''Искам искам'' || 2012 || Станислав Христов – Стенли |- | ''Лош герой'' || 2013 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Без окови'' || 2013 || Bashmotion |- | ''Никой друг'' || 2013 || Андреа, Bashmotion |- | ''Hayati'' || 2013 || Костадин Крстев – Коко |- | ''Pozovi me/Обади ми се'' || 2013 || Андреј Илиќ |- | ''Няма да съм аз'' || 2013 || Андреа, Јордан Петков |- | ''Zvuk'' || 2013 || Visual Fever |- | ''Пий едно от мене'' || 2013 || Андреа, Јордан Петков |- | ''Chupa song (Chupacabra)'' || 2014 || Јордан Петков |- | ''Най-добрата'' || 2014 || Станислав Христов – Стенли |- | ''Искам нещо от теб'' || 2014 || Станислав Христов – Стенли |- | ''Bésame'' || 2014 || Станислав Христов – Стенли |- | ''Секс за ден'' || 2015 || Станислав Христов — Стенли |- | ''Universal love'' || 2015 || Станислав Христов — Стенли |- | ''Passión'' || 2015 || Станислав Христов — Стенли |- | ''Полудей'' || 2015 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Love is mine'' || 2016 || Edward Aninaru, Станислав Христов, Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Всичко ми взе'' || 2016 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Vitamin'' || 2017 || Станислав Христов — Стенли |- | ''Строго забранено'' || 2017 || Станислав Христов – Стенли |- | ''Heart Beating Hard'' || 2018 || Станислав Христов — Стенли |- | ''Miss California'' || 2018 || Станислав Христов — Стенли |- | ''Amor Peligroso'' || 2019 || Андреа, Ричард Стан |- | ''Soledad'' || 2020 || Станислав Христов — Стенли |- | ''Егоист'' || 2020 || Станислав Христов – Стенли |- | ''Интуиција'' || 2022 || Aren Bayadyan |- | ''In love'' || 2023 || Max Production |- | ''Lights'' || 2023 || |- | ''Džanum'' || 2023 ||Стамбини |- | ''Повече от думи'' || 2023 || Станислав Христов – Стенли |- | ''Miss me when i am gone'' || 2024 || |- | ''Burning my whole'' || 2024 || |- | ''Ma acum •Целуни ме сега '' || 2024 ||Bogdan Boier Bibescu |- | ''Нямам сърце '' || 2024 ||Иван Димитров – Torex |- | ''Peaceful Place'' || 2024 ||Радостин Сјабев – Шошо |- | ''Без коз'' || 2025 ||Иван Димитров – Torex |- | ''Топа'' || 2025 || Станислав Христов – Стенли |- | ''TBA'' || 2026 || |- | ''TBA'' || 2026 || |- | ''TBA'' || 2026 || |} == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски == * [http://andreasite.eu/ Официјален портал на Андреа] * [http://andrea-daily.blogspot.bg/ Фен сайт на Андреа] * [http://andreaofficialsite.blogspot.bg/ Фен сайт на Андреа 2] * [http://www.vmusic.bg/artist/Андреа Профил във Vmusic] * [https://www.facebook.com/OfficialPageAndrea/ Официјален Facebook Профил] * [http://www.youtube.com/user/AndreaProfile?feature=watch Официјален Youtube Канал] * [http://twitter.com/andreamusic_bg Официјален Twitter Профил] * [https://www.instagram.com/andreabulgaria/ Официјален Instagram Профил] * [http://www.vbox7.com/user:andrea_official Официјален Vbox7 канал]{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *dailymotion na Andrea production Bulgaria [[Категорија:Бугарски пејачи]] [[Категорија:Бугарски поп-фолк пејачи]] [[Категорија:Живи луѓе]] c5u8hgk1uqj2kk4ekzffsq4shmzb02a 0 1260131 5579508 5444051 2026-06-21T10:48:36Z Actia Nicopolis 64715 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Seref efendi abdullah.jpg]] → [[File:Photo of unknown man from Constantinople (Abdullah freres).jpg]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · This user uploaded so many wrong summary names. It's unknown man 5579508 wikitext text/x-wiki {{Државна организација на Отоманското Царство}} '''Сенатот на [[Отоманско Царство|Отоманската Империја]]''' ({{Langx|ota|Heyet-i Ayan ,مجلس اعیان}} или ''Меџлис-а Ајан''; {{Langx|tr|Ayan Meclisi}}) — горниот дом на парламентот на [[Отоманското Царство]], [[Генерално собрание на Отоманското Царство|Генералното собрание]]. Неговите членови биле значајни лица во османлиската влада, кои заедно со избраниот Долен дом на [[Парламент на Отоманското Царство|Комората на пратеници или Парламент]] ({{langx|tr|Meclis-i Mebusan}}), го сочинувале [[Генерално собрание на Отоманското Царство|Генералното собрание]]. Создаден е во својата прва инкарнација според [[Отомански устав (1876)|османлискиот устав од 1876 година]], кој сакал да го реформира Отоманското Царство во [[уставна монархија]]. Членовите на Сенатот биле избрани од [[Список на султани на Османлиското Царство|султанот]] и нивниот број бил ограничен на една третина (1/3) од членството на Парламентот. Членовите и претседателот на Сенатот биле назначени да бидат сигурни и реномирани водачи на земјата, и еден сенатор требало да биде стар најмалку 40 години. Понатаму, според 62-та клаузула од [[Отомански устав (1876)|уставот]] од [[Отомански устав (1876)|1876 година]], министрите на владата, [[Валија|гувернерите на провинциите]], воените команданти, [[Кадиаскер|казаскарите]], амбасадорите, [[Православна црква|источните православни]] патријарси, рабините и фериковите на армијата и морнарицата, доколку исполнуваат одредени услови, исто така може да станат членови на Сенатот преку нивните канцеларии. Членовите на двата дома, заедно со владините министри предводени од големиот везир (''де факто'' премиер на [[Отоманското Царство]]), се состанувале еднаш годишно за да разговараат и да состават список на работите што треба да ги донесе [[Список на султани на Османлиското Царство|султанот]] следната година, и да ги разгледаат неговите активности преземени во претходната година. Истиот ден, сенаторите се заколнувале дека ќе останат лојални на уставот, султанот, нацијата и нивните должности. Предлог-законите и буџетите што ги усвојувал Парламентот биле достасувани во Сенатот, каде што биле разгледувани и променувани н по потреба испраќани назад во Парламентот. Сенатот исто така имал моќ да создава и оригинално законодавство. == Прва уставна ера (1876–1878) == [[Податотека:Mussurus_pasha.jpg|десно|мини|311x311пкс| Во 1876–78 година, Костаки Мусурус Паша ''по службена должност'' бил член на краткотрајниот Сенат]] [[Прва уставна ера (Отоманско Царство)|Првиот Сенат]] се состанал во понеделник на [[19 март]] [[1877]] година. Во времето кога Сервер-паша служел како претседател на Сенатот, имало 27 члена. Кога султанот [[Абдул Хамид II]] го распуштил парламентот на [[13 февруари]] [[1878]] година, Сенатот престанал да се состанува, но на неговите членови продолжиле да им се исплаќаат владини плати и нивниот статус на воени и политички лидери останал непроменет. == Втора уставна ера (1908–1920) == [[Податотека:Photo of unknown man from Constantinople (Abdullah freres).jpg|лево|мини|214x214пкс| Шериф Кафер Ефенди, претседател на Одделот за жалби]] По прогласувањето на [[Втора уставна ера (Отоманско Царство)|Втората уставна ера]], биле направени измени и дополнувања на [[Отомански устав (1876)|уставот]] од [[Отомански устав (1876)|1876 година]]. Според овие амандмани, Сенатот започнал да се собира секоја година на почетокот на ноември, да се состанува на задоволство на султанот и да се распушта по четири месеци. Сенатот обично се состанувал по Парламентот. Во вонредни услови, на барање на султанот, или по писмена жалба потпишана од мнозинството од пратениците, целиот парламент можел да се состане порано на заедничката седница на Сенатот и Парламентот и да ја продолжи седницата. На [[17 декември]] [[1908]] година, Сенатот се собрал повторно за прв пат по повеќе од 30 години, неколку негови членови се променил со текот на времето до крајот на [[Прва светска војна|Првата светска војна]] во 1920 година, кога [[Окупација на Цариград|сојузничката окупација на Цариград го]] присилила затворањето на парламентот на [[16 март]] [[1920]] година. ''Де факто'' затворањето се случило на 11 април, кога султанот, под притисок на [[Сојузници во Првата светска војна|сојузниците]] официјално го прогласил парламентот за распуштен. Наследникот на Османлискиот сенат, Сенатот на Републиката е основан по прогласувањето на [[Турција|Турската Република]]. == Наводи == {{наводи}} {{Отоманско Царство}} {{Абдул Хамид II}} [[Категорија:Сенат на Отоманското Царство| ]] azilnzdraywfg0gnan1jc4gq9rgjq7j 0 1278434 5579384 5501795 2026-06-20T15:37:47Z Aprilija50.A.D 119801 /* Филмографија */ 5579384 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Миле Вратеовски | портрет = | опис = | рх = | роден-дата = {{роден на и возраст|df=yes|1981|4|2}} | роден-место = [[Штип]], [[СР Македонија]], [[СФРЈ]] | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = по улогите во: <br>[[Македонски народни приказни]]<br>[[Цимери]]<br>[[Преспав (телевизиска серија) |Преспав]] | занимање = [[глумец]] }} '''Миле Вратеовски'''<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.imdb.com/name/nm7486098/|title=Mile Vrateovski|work=IMDb|language=en-US|accessdate=2023-02-06}}</ref> (р. {{роден на|2|април|1981}} во {{роден во|Штип}}) — [[Македонија|македонски]] театарски, филмски и телевизиски [[глумец]]. Вработен е во [[Народен театар - Штип]]. == Филмографија == Вратеовски ги остварил филмските улоги:<ref>{{нмс| title=Mile Vrateovski | url=https://www.imdb.com/name/nm7486098/ | work= | publisher=IMDb | date= | accessdate=23 јануари 2023}}</ref> {| border=1 cellspacing=0 cellpadding=3 | '''Година''' | '''Филм''' | '''Улога''' |- | 2002 || [[Терсисе екстрасенс]] ТВ-филм || Телохранител |- | 2008-2010 || [[Народни приказни]] ТВ-серија || |- | 2012-2013 || [[Македонски народни приказни]] ТВ-серија || |- | 2014 || [[Среќна Нова 1903 (филм) |Среќна Нова 1903]] ТВ-филм || Џељо Арнаут |- | 2014 || [[Најдолгите три секунди]] ТВ-филм || |- | 2014 || [[Полициска акција]] ТВ-серија || |- | 2014 || [[Приказни од животот]] ТВ-серија || |- | 2014-2015 || [[Македонски приказни]] ТВ-серија || |- | 2015 || [[Цимери]] ТВ-серија || Митко |- | 2017 || [[Инсајдер (телевизиска серија) |Инсајдер]] ТВ-серија || Обезбедувач |- | 2017 || [[Среќа во вреќа (серија) |Среќа во вреќа]] ТВ-серија || Боро |- | 2017 || [[Македонски народни приказни (телевизиска серија) |Македонски народни приказни]] ТВ-серија || |- | 2017-2018 || [[Преспав (телевизиска серија) |Преспав]] ТВ-серија || Полицаец |- | 2018 || [[Болното место на Мара и Жарко]] ТВ-филм || |- | 2018 || [[Година на мајмунот]] ТВ-филм || Работник |- | 2022 || [[Македонски народни приказни]] ТВ-серија || |- | 2022-2023 || [[Бистра вода (серија) |Бистра вода]] ТВ-серија || Директорот на заводот |- | 2025 || [[Утре наутро (филм) |Утре наутро]] ТВ-филм || Затвореник |- | 2025 || [[Диџеј Ахмет]] ТВ-филм || Купувач |- | 2026 || [[Утре наутро (серија) |Утре наутро]] ТВ-серија || Затвореник |- | 2026 || [[Потврда за живот]] ТВ-филм || Шефот |} == Наводи == {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Вратеовски, Миле}} [[Категорија:Глумци од Штип]] [[Категорија:Македонски филмски глумци]] [[Категорија:Македонски театарски глумци]] [[Категорија:Македонски телевизиски глумци]] hsktqn8yjmeq58mevmo1y0bhqeg18vc 0 1298428 5579532 5563789 2026-06-21T11:14:30Z Виолетова 1975 5579532 wikitext text/x-wiki {{внимание}} [[Податотека:Salix_fragilis_002.jpg|мини| Кршлива врба во крајбрежното живеалиште, [[Хесен]], Германија]] '''Кршлива врба''' ([[науч.]] ''Salix fragilis''), со вообичаени имиња '''пукната врба''' и '''кршлива врба''', е хибриден вид [[врба]] роден во [[Европа]] и [[Југозападна Азија|Западна Азија]]. Израснато е во крајбрежните живеалишта, кои обично се наоѓаат покрај реки и потоци, како и во мочуриштата и водните ливадски канали.<ref name="rdm">Meikle, R. D. (1984).</ref><ref name="rushforth">Rushforth, K. (1999).</ref><ref name="usfs">[http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf USFS—United States Forest Service: ''Salix fragilis'' — "Weed of the Week"] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150916142529/http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf |date=2015-09-16 }} . accessed 1.13.2013</ref> Тој е хибрид помеѓу ''Salix euxina'' и ''[[Бела врба|Salix alba]]'' и е многу променлив, со форми што ги поврзуваат двата родители. == Опис == '''Саликс x Фрагилис''' е средно до големо [[Листопадни растенија|листопадно]] [[Дрво (растение)|дрво]], кое брзо расте до {{Convert|10|–|20|m|ft}} (ретко до {{Convert|29|m|ft}} ) висок, со стебло до {{Convert|1|m|ft}} пречник, често со повеќе стебла и неправилна, често навалена круна. Кората е темно сиво-кафеава, грубо пукната кај постарите дрвја. [[Облици на листови|Ланцетните]] [[лист]]ови се светло зелени, 9–15&nbsp;cm долга и 1,5–3&nbsp;cm широк, со ситно назабена маргина; во пролет се многу ситно влакнести, но набргу стануваат без влакна.<ref name="usfs"/> [[Цвет]]овите се произведуваат во [[Реса (ботаника)|мачки]] во рана пролет и се опрашуваат од [[инсекти]]. Тие се дводомни, со машки и женски мачки на одделни дрвја; машките мачки се 4–6 см долги, женските мачки се исто така 4–6&nbsp;cm долги, при што поединечните цветови имаат еден или два [[нектар]]и.<ref name="rdm">Meikle, R. D. (1984).</ref><ref name="rushforth">Rushforth, K. (1999).</ref><ref name="bean4">Bean, W. J. (1980).</ref> Кон крајот на пролетта, овошните капсули ослободуваат многу мали семки со памук. Тие лесно се дистрибуираат со ветер и вода што се движи, а ртат веднаш по контакт со почвата.<ref name="usfs"/> == Таксономија == [[Карл Линеј]] првпат опишал врба како „ ''Salix fragilis'' “ во 1753 година. Подоцна било откриено дека Линеј всушност опишувал вид што го нарекол и ''Salix pentandra'' . Од 1920-тите, ботаничарите го примениле името на Линеј „ ''Salix fragilis'' “ и на чист вид и на неговиот хибрид со ''[[Бела врба|Salix alba]]''. Во 2005 година, било предложено „ ''Salix fragilis'' “ да се зачува за чистиот вид, со хибридот наречен „ ''Salix'' × ''rubens'' “. Алтернативата била да се зачува „ ''Salix fragilis'' “ за хибридот, при што чистиот вид бара ново име. По дискусија, Комитетот за номенклатура за васкуларни растенија донесе одлука во 2009 година да се одбие првиот предлог и да се зачува „ ''Salix fragilis'' “ за хибридот. Ирина В. Белјаева потоа го опишала претходно неименуваниот родителски вид како ''Salix euxina'', и назначила лектотип за хибридот. Лектотипот се покажа со молекуларни докази дека е хибрид помеѓу ''С.&nbsp;Алба'' и ''С.&nbsp;euxina'', чие име е напишано како '''Саликс x Фрагилис''' да го покаже својот хибриден статус. === Сорти === '''Саликс x Фрагилис''' е многу променлив, со форми кои ги поврзуваат двата родители. Некои формално именувани сорти го вклучуваат следново. {{На|2021|August}}, ниту еден не бил прифатен на овој ранг од "Plants of the World Online", третирајќи се како синоними на видот. Клајв А. Стејс предложи некои подобро да се третираат како сорти. * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''decipiens'' <small>WDJKoch</small> ( ''С.''&nbsp;×&nbsp;''decipiens'' <small>Хофм.</small> ) – доделен на ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' од Plants of the World Online и од Belyaeva, но на ''С.''&nbsp;''еуксина'' од Стејс * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''фурката'' <small>Сер. ex Gaudin</small> – машко дрво со релативно широки листови; од култивирано потекло * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''fragilis'' – познати машки и женски дрвја; листови со рамномерни, добро распоредени заби * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''глаука'' <small>Спен.</small> * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''полиандра'' <small>Вим.</small> * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''рубенс'' <small>(Шранк) ПДСел</small> * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''russelliana'' <small>(См.) WDJKoch</small> – Бедфордска врба; женско дрво со долги тесни лисја со малку нерамни заби; од култивирано потекло == Екологија == Растението вообичаено се нарекува кршлива врба бидејќи е многу подложно на оштетување од ветер, мраз и снег.<ref name="usfs"/> Името потекнува и од гранчињата кои се откинуваат многу лесно и чисто во основата со звучна пукнатина. Скршените гранчиња и гранки можат лесно да се вкорени, овозможувајќи му на видот да колонизира нови области бидејќи скршените гранчиња паѓаат во водните патишта и можат да се носат на одредено растојание низводно. Посебно е умешен во колонизирање на нови брегови на брегот на реката формирани по [[Поплава|поплавите]] . Се шири и со цицачи на коренот, проширувајќи се во чисти „шумички“.<ref name="usfs" /> == Одгледување == '''Саликс x Фрагилис''' се одгледува како брзорастечко украсно дрво. Сортата „Руселиана“ (син. ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''russelliana'' ) е убедливо најчестиот клон на кршливата врба во [[Велика Британија (остров)|Велика Британија]] и [[Ирска (остров)|Ирска]], кој многу лесно се размножува со сечи. Тоа е енергично дрво кое обично достигнува {{Convert|20|–|25|m|ft}} висок, со лисја до 15&nbsp;cm долга. Тоа е женски клон.<ref name="rdm">Meikle, R. D. (1984).</ref> == Инвазивни видови == '''Саликс x Фрагилис''' го избегна одгледувањето за да стане [[инвазивен вид]] во различни делови на светот,<ref>[http://www.invasive.org/browse/subinfo.cfm?sub=11590 Invasive.org Salix fragilis (crack willow)] . accessed 1.13.2013</ref> вклучувајќи ги: сите држави и територии во [[Австралија]],<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://keyserver.lucidcentral.org/weeds/data/media/Html/salix_fragilis.htm|title=Salix fragilis}}</ref> [[Нов Зеланд]] ; горната половина на [[Соединети Американски Држави|Соединетите Американски Држави]] ;<ref name="usfs"/><ref>U.S. states with invasive ''S.'' × ''fragilis'' sites include: CN, CO, ID, IL, IN, IO, MA, MI, MN, MO, NB, ND, NJ, OH, OR, NH, NM, NV, NY, PA, RI, SD, UT, VA, VT, WA, WI, WV, and WY.</ref> и [[Јужноафриканска Република|Јужна Африка]] .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.capetowngreenmap.co.za/go-green/plant-indigenous-garden|title=Plant an indigenous garden}}</ref> Во Нов Зеланд е наведен во Националниот договор за растенија за штетници, што значи дека не може да се продава или дистрибуира. Може да ја замени родната разновидност на растителни видови на [[Живеалиште (екологија)|живеалиштето]] со формирање моноспецифични насади.<ref name=":0">{{Наведено списание|last=Griffiths|first=J|last2=Armstrong|first2=H|last3=Innes|first3=R|last4=Terry|first4=J|date=January 2018|title=Can aerial herbicide application control Grey Willow (Salix cinerea L.) and stimulate native plant recovery in New Zealand wetlands?|journal=Ecological Management & Restoration|volume=19|issue=1|pages=49–57|doi=10.1111/emr.12299|issn=1442-7001}}</ref> Бидејќи само машкото растение е присутно во Нов Зеланд, не се формира плод освен ако не се хибридира.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.biosecurity.govt.nz/pests/crack-willow|title=Архивиран примерок|archive-url=https://web.archive.org/web/20160414115537/http://www.biosecurity.govt.nz/pests/crack-willow|archive-date=2016-04-14|accessdate=2013-04-22}}</ref> Распространетоста на видовите е олеснета со фрагментација на стеблото што се носи преку водните патишта. Контролата и управувањето за проектите за обновување на живеалиштата често користат хербициди .<ref name="usfs" /><ref name=":0" /><ref>{{Наведено списание|last=Griffiths|first=James|last2=McAlpine|first2=Kate|date=2017|title=Aerial glyphosate application reduces grey willow (Salix cinerea) canopy cover, increases light availability, and stimulates kahikatea (Dacrycarpus dacrydioides) growth|journal=New Zealand Journal of Ecology|volume=41|issue=2|doi=10.20417/nzjecol.41.22|doi-access=free}}</ref> == Наводи == {{Наводи|refs=<ref name=Bely09>{{Citation |mode=cs1 |last1=Belyaeva |first1=Irina |date=2009 |title=Nomenclature of ''Salix fragilis'' L. and a new species, ''S. euxina'' (Salicaceae) |journal=Taxon |volume=58 |issue=4 |pages=1344–1348 |doi=10.1002/tax.584021 }}</ref> <ref name=Brum09>{{Citation |mode=cs1 |last1=Brummitt |first1=R.K. |date=2009 |title=Report of the Nomenclature Committee for Vascular Plants: 60 |journal=Taxon |volume=58 |issue=1 |pages=280–292 |doi=10.1002/tax.581028 |jstor=27756843 }}</ref> <ref name=ChriJons05>{{Citation |mode=cs1 |last1=Christensen |first1=Knud I. |last2=Jonsell |first2=Bengt |date=2005 |title=(1698) Proposal to conserve the name ''Salix fragilis'' with a conserved type (Salicaceae) |journal=Taxon |volume=54 |issue=2 |pages=555–556 |doi=10.2307/25065400 |jstor=25065400 |name-list-style=amp }}</ref> <ref name=IPNI_777611-1>{{cite web |title=''Salix'' × ''fragilis'' L&period; |work=[[International Plant Names Index|The International Plant Names Index]] |url=https://www.ipni.org/n/777611-1 |access-date=2021-08-07 }}</ref> <ref name=IPNI_77102927-1>{{citation |title=''Salix euxina'' I.V.Belyaeva |work=[[International Plant Names Index|The International Plant Names Index]] |url=http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=77102927-1 |accessdate=2021-08-07}}</ref> <ref name=KuzoBely18>{{Citation |mode=cs1 |last1=Kuzovkina |first1=Yulia A. |last2=Belyaeva |first2=Irina V. |date=July 2018 |title=Name change alert: ''Salix'' × ''fragilis'' L&period; |series=Fact Sheet No 2 |publisher=University of Connecticut |url=http://salix.uconn.edu/NameChanges_16_1000370979.pdf |access-date=2021-08-07 |name-list-style=amp |archive-date=2022-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220406225913/http://www.salix.uconn.edu/NameChanges_16_1000370979.pdf |url-status=dead }}</ref> <ref name=Stac19p348>{{Citation |mode=cs1 |last=Stace |first=Clive A. |year=2019 |contribution=''S.'' × ''fragilis'' |title=New Flora of the British Isles |edition=4th |publication-place=Middlewood Green, Suffolk |publisher=C & M Floristics |isbn=978-1-5272-2630-2 |page=348 }}</ref> <ref name=POWO_777611-1>{{cite web |title=''Salix'' × ''fragilis'' L&period; |work=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew|url=http://www.plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:777611-1 |access-date=2021-08-07 }}</ref>}} == Надворешни врски == * [http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf USFS - Шумска служба на Соединетите Американски Држави: ''Salix fragilis'' - „Пиреј на неделата“] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150916142529/http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf |date=2015-09-16 }} * [http://www.invasive.org/browse/subinfo.cfm?sub=11590 Центар за инвазивни видови и екосистемско здравје-Invasive.org] — ''галерија на фотографии'' . [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Украсни дрва]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Флора на Македонија]] f69rbdaf6zjr79i9fcqmn9iio0gyw6o 0 1300141 5579541 5564723 2026-06-21T11:39:47Z Виолетова 1975 додадена [[Категорија:Флора на Македонија]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5579541 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox}} {| class="infobox biota" style="text-align: left; width: 200px; font-size: 100%" ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |Црвена боровинка |- | colspan="2" style="text-align: center" | |- | colspan="2" style="text-align: center; font-size: 88%" |''Vaccinium vitis-idaea'' var. ''vitis-idaea'' in [[Cladonia rangiferina|reindeer lichen]] |- style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" ! colspan="2" |<div style="text-align: center">[[Conservation status]]</div> |- | colspan="2" |<div style="text-align: center">[[File:Status_TNC_G5.svg|врска=|алт=|безрамка]]<br /><br />Secure <small>&nbsp;([[NatureServe conservation status|NatureServe]])</small></div> |- ! colspan="2" style="min-width:15em; text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |[[Taxonomy (biology)|Scientific classification]] <span class="plainlinks" style="font-size:smaller; float:right; padding-right:0.4em; margin-left:-3em;">[[File:Red_Pencil_Icon.png|врска=Template:Taxonomy/Vaccinium|edit]]</span> |- |Kingdom: |[[Plant]]ae |- |''Clade'': |[[Vascular plant|Tracheophytes]] |- |''Clade'': |[[Flowering plant|Angiosperms]] |- |''Clade'': |[[Eudicots]] |- |''Clade'': |[[Asterids]] |- |Order: |[[Ericales]] |- |Family: |[[Ericaceae]] |- |Genus: |''[[Vaccinium]]'' |- |Species: |<div class="species" style="display:inline">'''''V.&nbsp;vitis-idaea'''''</div> |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |[[Binomial nomenclature|Binomial name]] |- | colspan="2" style="text-align: center" |'''<span class="binomial">''Vaccinium vitis-idaea''</span>'''<br /><br /><div style="font-size: 85%;">[[Carl Linnaeus|L.]] 1753</div> |- style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |Синоними<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2457314 |title=The Plant List, ''Vaccinium vitis-idaea'' L. |accessdate=2022-05-06 |archive-date=2019-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191223010011/http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2457314 |url-status=dead }}</ref> |- | colspan="2" style="text-align: left" | <div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="text-align: center; font-size: 95%;"> <div style="line-height: 1.6em; font-weight: bold; font-size: 100%; text-align: left;"><div><small>Synonymy</small></div></div> * ''Myrtillus exigua'' <small>Bubani</small> * ''Rhodococcum vitis-idaea'' <small>Avrorin</small> * ''Vaccinium jesoense'' <small>Miq.</small> * ''Vitis-idaea punctata'' <small>Moench</small> * ''Vitis-idaea punctifolia'' <small>Gray</small> * ''Rhodococcum minus'' <small>(Lodd., G.Lodd.</small> <small>& W.Lodd.) Avrorin</small> * ''Vaccinium vitis-idaea'' var. ''minus'' <small>Lodd., G.Lodd.</small> <small>& W.Lodd.</small> * ''Vitis-idaea punctata'' var. ''minor'' <small>(Lodd., G.Lodd.</small> <small>& W.Lodd.) Moldenke</small> </div> |} '''''Vaccinium vitis-idaea''''', '''бобинка''', '''еребица''', '''планинска брусница''' или '''каурина''', е мала [[Зимзелено растение|зимзелена]] грмушка од фамилијата [[Вресови|Ericaceae]], која дава плодови за јадење.Потекнува од [[Тајга|бореалната шума]] и арктичката тундра низ северната полутопка, од Европа и Азија до Северна Америка. Боровинките се берат во дивината и се користат за правење на различни јадења во Северна [[Балтоскандија]],<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sweden.se/eng/Home/Lifestyle/Food-drink/Reading/10-things-to-know-about-Swedens-food-culture/|title=10 things to know about Sweden's food culture|last=Åkerström|first=Lola Akinmade|work=10 July 2012|publisher=Sweden.se|archive-url=http://webarchive.loc.gov/all/20120712193126/http%3A//www.sweden.se/eng/Home/Lifestyle/Food%2Ddrink/Reading/10%2Dthings%2Dto%2Dknow%2Dabout%2DSwedens%2Dfood%2Dculture/|archive-date=2012-07-12|accessdate=26 August 2013}}</ref> [[Русија]], [[Канада]] и [[Алјаска]] . Комерцијалното одгледување се врши во северозападниот дел на Тихиот Океан на САД<ref>"Economic Evaluation of Lingonberry Production in Oregon" "Oregon State University Extension Service" Dec 2003</ref> и во многу други региони во светот.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=b5IgBAAAQBAJ&pg=PA103|title=Культура брусники обыкновенной (Vaccinium vitis-idaea L.): проблемы и перспективы|last=Морозов|first=Олег|date=5 September 2017|publisher=Litres|isbn=9785457626317|access-date=1 April 2018|via=Google Books}}</ref> == Имиња == ''Vaccinium vitis-idaea'' е најчесто познат на англиски како 'lingonberry' или 'cowberry'.<ref name="stang">{{Наведена книга|url=http://www.hort.purdue.edu/newcrop/proceedings1990/v1-321.html|title=Advances in new crops|last=Elden J. Stang|last2=Gavin G. Weis|last3=John Klueh|publisher=Timber Press|year=1990|editor-last=J. Janick|pages=321–323|chapter=Lingonberry: Potential New Fruit for the Northern United States|editor-last2=J.E. Simon}}</ref><ref name="Gray's Manual of Botany">Gray's Manual of Botany: [[Asa Gray]]</ref><ref name="Flora">Interactive Flora of Northwest Europe: [http://ip30.eti.uva.nl/BIS/flora.php?selected=beschrijving&menuentry=soorten&id=2451 ''Vaccinium vitis-idaea'']{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва врска|date=July 2018}}</ref> Името 'lingonberry' потекнува од шведското име {{Јаз|sv|lingon}} за видот, и е изведен од нордискиот {{Јаз|non|lyngr}} , или Хедер. Името на [[Биномна номенклатура|родот]] ''Vaccinium'' е [[Класичен латински јазик|класично латинско]] име за растение, веројатно боровинка или [[зумбул]], и може да потекнува од латинскиот {{Јаз|la|bacca}} , „Бери“.<ref>{{Наведена книга|title=Plants and their names : a concise dictionary|last=Hyam|first=R.|last2=Pankhurst|first2=R.J.|publisher=Oxford University Press|year=1995|isbn=978-0-19-866189-4|location=Oxford}} p. 515.</ref><ref>{{Наведена книга|title=Dictionary of Plant Names|last=Coombes|first=Allen J.|publisher=Hamlyn Books|year=1994|isbn=978-0-600-58187-1|location=London}} p. 187.</ref> Специфичното име е изведено од латинскиот {{Јаз|la|vitis}} ('лоза') и {{Јаз|la|idaea}} , женската форма на {{Јаз|la|idaeus}} (буквалното „од планината Ида “, што се користи во однос на малините ''Rubus idaeus'' ).<ref name="bo">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.botanical-online.com/english/raspberry.htm|title=Raspberries|date=19 January 2019|publisher=Botanical-online}}</ref> Постојат најмалку 25 други вообичаени англиски имиња на ''Vaccinium vitis-idaea'' ширум светот, вклучувајќи ги:<ref name="stang"/> {| | * лисицата * препелица * мечкино грозје * бобари * планинска брусница * црвена курва | * ниска брусница * пума * планинска боровинка * еребица <ref name="Hall">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=i33BWgxbvXgC&pg=PA47|title=Dictionary of American Regional English|last=Hall|first=Joan Houston|publisher=Harvard University Press|year=2002|isbn=0-674-00884-7|page=47|access-date=2007-11-16}}</ref> (во [[Њуфаундленд]] и островот Кејп Бретон ) * црвенило (во Лабрадор и долниот северен брег на [[Квебек]] ) |} == Опис == [[Податотека:Vaccinium_vitisidaea_flower.jpg|мини|Цвеќиња и млади ластари]] ''Vaccinium vitis-idaea'' се шири преку [[Ризом|подземни стебла]] за да формира густи клонални колонии . Од подземните стебла растат тенки и кршливи [[корен]]и . Стеблата се заоблени во пресек и растат од 10 до 40 сантиметри во висина. Листовите растат наизменично и се овални, 5-30 милиметри долго, со малку брановидна маргина, а понекогаш и со засечен врв. [[Податотека:Vaccinium_vitis-idaea_(flowering).jpg|мини|Цвеќиња]] [[Цвет]]овите се ѕвонести, бели до бледо розови, 3-8 милиметри долго, и се произведува во почетокот на летото. Плодот е црвена [[бобинка]] 6-10 милиметри во пречник, со кисел вкус, зрее кон крајот на летото до есента.<ref name="FNA">Flora of North America: [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=200016732 ''Vaccinium vitis-idaea'']</ref> Иако се горчливи во почетокот на сезоната, тие засладуваат ако се остават на гранката во текот на зимата.<ref>{{Наведена книга|title=The Audubon Society Field Guide to North American Wildflowers, Eastern Region|last=Niering|first=William A.|last2=Olmstead|first2=Nancy C.|publisher=Knopf|year=1985|isbn=0-394-50432-1|page=510|author-link=William Niering|orig-year=1979}}</ref> == Статус на заштита во САД == Растението е загрозено во [[Мичиген]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://plants.usda.gov/core/profile?symbol=vavi|title=Plants Profile for Vaccinium vitis-idaea (ligonberry)|last=<!--Not stated-->|work=plants.usda.gov|accessdate=7 January 2018}}</ref> Подвидот ''минус'' е наведен како вид на посебна грижа и се верува дека е истребен во [[Конектикат]].<ref>[http://www.ct.gov/deep/lib/deep/wildlife/pdf_files/nongame/ets15.pdf "Connecticut's Endangered, Threatened and Special Concern Species 2015"]. State of Connecticut Department of Energy and Environmental Protection Bureau of Natural Resources. Retrieved 7 January 2017. (Note: This list is newer than the one used by plants.usda.gov and is more up-to-date.)</ref> == Екологија == ''Vaccinium vitis-idaea'' ги чува лисјата цела зима дури и во најстудените години, невообичаено за [[Скриеносеменици|широколисното растение]], иако во своето природно живеалиште обично е заштитено од силен студ со снежна покривка. Исклучително е издржлив, толерира температури до -40 С или пониско, но слабо расте каде што летата се топли. Почвите сиромашни со хранливи материи се толерираат, но не и алкалните почви . == Сорти == [[Податотека:Vaccinium_vitis-idaea_var_minus_Denali_AK.jpg|мини|''Vaccinium vitis-idaea'' var. ''минус'']] Постојат две регионални сорти или [[подвид]]ови на ''V. vitis-idaea'', една во Евроазија и една во Северна Америка, кои се разликуваат по големината на листот: * ''V. vitis-idaea'' var. ''vitis-idaea'' L.—syn. ''V. vitis-idaea'' subsp. ''vitis-idaea''. ''cowberry''. Eurasia. Листовите се 10-30мм должина. * ''V. vitis-idaea'' var. ''minus'' Lodd.—syn. ''V. vitis-idaea'' subsp. ''minus'' (Lodd.) Hultén. ''lingonberry''. North America. Листовите се 10-30мм должина. == Одгледување == Боровинките комерцијално се одгледува во [[Холандија]] и други земји од 1960-тите.<ref name="Rozāne">{{Наведени вести|url=https://eng.lsm.lv/article/society/environment/plant-wonders-healthy-lingonberries-can-be-grown-in-the-garden-too.a385290/|title=Plant wonders: Healthy lingonberries can be grown in the garden, too|last=Rozāne|first=Keita|date=24 May 2021|work=eng.lsm.lv|access-date=26 May 2021|publisher=[[Public Broadcasting of Latvia]]}}</ref> [[Елисавета Петровна|Царицата Елизабета]] наредила да се засади бобинки низ целиот Петерхоф во 1745 година <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.spbvedomosti.ru/print.htm?id=10302229@SV_Articles|title=Санкт-Петербургские Ведомости - Рынок - Моченый шедевр|work=spbvedomosti.ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20140906205305/http://www.spbvedomosti.ru/print.htm?id=10302229@SV_Articles|archive-date=2014-09-06}}</ref> Некои сорти се одгледуваат поради нивната украсна, а не кулинарска вредност. Во Обединетото Кралство, Групацијата Корале ја доби наградата за градинарски заслуги на Кралското хортикултурно друштво .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rhs.org.uk/Plants/100988/Vaccinium-vitis-idaea-Koralle-Group/Details|title=RHS Plant Selector Vaccinium vitis-idaea Koralle Group AGM / RHS Gardening|publisher=Apps.rhs.org.uk|accessdate=2021-03-16}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rhs.org.uk/plants/pdfs/agm-lists/agm-ornamentals.pdf|title=AGM Plants - Ornamental|date=July 2017|publisher=Royal Horticultural Society|page=106|accessdate=5 February 2019}}</ref> == Кулинарска употреба == [[Податотека:LingonberryJam.jpeg|лево|мини| Џем од боровинки на тост]] [[Податотека:Mustamakkara2019.jpg|мини| Џем од боровинки со ''мустамакара'', традиционална храна во [[Тампере]], [[Финска]]]] Бобинките собрани во дивината се популарно овошје во северна, Средна и Источна Европа, особено во нордиските земји, балтичките земји, централна и северна Европа.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.swedishepa.se/Enjoying-nature/The-Right-of-Public-Access/This-is-allowed/Picking-flowers-berries-mushrooms-etc/|title=Picking flowers, berries, mushrooms, etc.|work=The Swedish Environmental Protection Agency|publisher=Naturvårdsverket|archive-url=https://web.archive.org/web/20160313201841/http://www.swedishepa.se/Enjoying-nature/The-Right-of-Public-Access/This-is-allowed/Picking-flowers-berries-mushrooms-etc/|archive-date=2016-03-13|accessdate=13 March 2016}}</ref> Бобинките се прилично курви, па често се готват и засладуваат пред јадење во форма на џем од бобинки, компот, сок, смути или сируп. Суровото овошје, исто така, често едноставно се пасира со шеќер, кој ги зачувува повеќето од нивните хранливи материи и вкус. Оваа мешавина може да се чува на собна температура во затворени, но не нужно затворени садови, но во оваа состојба најдобро се чуваат замрзнати. Овошјето кое се служи на овој начин или како компот често ги придружува јадењата од дивечот и црниот дроб. Во [[Шведска]], [[Финска]] и [[Норвешка]], шницлите од [[ирвас]]и и елен традиционално се служат со сос од сос и сос. Конзервираното овошје најчесто се јаде со ќофтиња, како и со палачинки од компири. Традиционален шведски десерт е {{Јаз|sv|lingonpäron}} (буквално „лингонбери круши“), составени од свежи [[Круша|круши]] кои се излупени, варени и конзервирани во {{Јаз|sv|lingondricka}} ( сок од лингонбери ) и најчесто се јаде за време на Божиќ. Ова било многу вообичаено во старите времиња, бидејќи бил лесен и вкусен начин за зачувување на крушите. Во [[Шведска]] и [[Русија]], кога [[шеќер]]от сè уште беше луксузен производ, бобинките обично се чуваа едноставно со ставање цели во шишиња со вода. Ова беше познато како {{Јаз|sv|vattlingon}} (наводени лингонбери); постапката ги зачувала до следната сезона. Ова беше и домашен лек против [[скорбут]]. Овој традиционален руски безалкохолен пијалак, познат како „ вода од бобинки “, го спомнува [[Александар Сергеевич Пушкин|Александар Пушкин]] во ''[[Евгениј Онегин|Јуџин Онегин]]'' . Во руската народна медицина, водата од лингон се користела како благ лаксатив. Традиционално финско јадење е пржениот ирвас ( {{Јаз|fi|poronkäristys}} ) со пире од компири и бобинки од страна, сурови, одмрзнати или како џем. Во Финска, шлаг пудинг од гриз со вкус на бобинки ( {{Јаз|fi|puolukkapuuro}} ) е исто така популарен. Во [[Полска]], бобинките често се мешаат со [[Круша|круши]] за да се создаде сос кој се служи со живина или дивеч. Бобинките може да се користат и за замена на црвените рибизли кога се создава сос од Камберленд. [[Податотека:Vaccinium_vitis-idaea_L..jpg|мини|Илустрација од 19 век]] Бобинките се исто така популарни како диво набрано овошје во источна Канада, на пример во [[Њуфаундленд и Лабрадор]] и Кејп Бретон, каде што се локално познати како еребици или црвени бобинки, и на копното на Нова Шкотска, каде што се познати како лисици. Во овој регион тие се инкорпорирани во џемови, сирупи и печива, како што се пити, пити и мафини. Во Шведска, бобинките често се продаваат како џем и сок и како клучна состојка во јадењата. Тие се користат за правење ликер од бобинки од Лилехамер; и, во источноевропските земји, се продава [[вотка]] од лингонбери, а вотката со сок од или морс е популарен коктел. Бобинките се важна храна за мечките и лисиците, како и за многу птици што јадат овошје. Гасениците на молците- ''носици Coleophora glitzella'', ''Coleophora idaeella'' и ''Coleophora vitisella'' се задолжителни хранителки на листовите ''V. vitis-idaea'' . === Во домородната северноамериканска кујна === Домородците од Алјаска ги мешаат бобинките со пулпа од шипка и шеќер за да направат џем, ги готват бобинките како сос и ги чуваат бобинките за понатамошна употреба.<ref>Heller, Christine A., 1953, Edible and Poisonous Plants of Alaska, University of Alaska, page 109</ref> Дакелите ги користат бобинките за да направат џем.<ref>Carrier Linguistic Committee, 1973, Plants of Carrier Country, Fort St. James, BC. Carrier Linguistic Committee, page 76</ref> Којуконот ги замрзнува бобинките за зимска употреба.<ref>Nelson, Richard K., 1983, Make Prayers to the Raven--A Koyukon View of the Northern Forest, Chicago. The University of Chicago Press, page 55</ref> Инуитите разредете го и засладете го сокот за да направите пијалак, замрзнете ги и чувајте ги бобинките за пролет, а бобинките користете ги за правење џемови и желеа.<ref>Porsild, A.E., 1953, Edible Plants of the Arctic, Arctic 6:15-34, page 22 Note: The source simply lists "Eskimo" rather than a specific group.</ref> Ињупијатите ги користат бобинките за да направат два различни десерти, едниот каде бобинките се матат со замрзнати рибини јајца и се јадат, а сировите бобинки ги матат со конзервирано млеко и масло од печат. Тие, исто така, прават јадење од бобинки кое се готви со јајца од риба, риба (белвица, овчарка или штука ) и маснотии .<ref>Jones, Anore, 1983, Nauriat Niginaqtuat = Plants That We Eat, Kotzebue, Alaska. Maniilaq Association Traditional Nutrition Program, page 86</ref> Горниот Танана ги вари бобинките со шеќер и брашно за да се згуснат; јадете ги суровите бобинки, или обични или мешајќи ги со шеќер, маснотии или комбинација од двете; испржете ги во маснотии со шеќер или сушени рибини јајца; и направете ги во пити, џем и желе. Тие исто така ги чуваат бобинките сами или во маснотии и ги чуваат во корпа од бреза во подземен кеш или ги замрзнуваат.<ref name="Kari, Priscilla Russe 1985, page 9">Kari, Priscilla Russe, 1985, Upper Tanana Ethnobotany, Anchorage. Alaska Historical Commission, page 9</ref> ==== Употреба на ''минус'' подвидови ==== Народот [[Антикости]] го користи овошјето за правење џемови и желеа.<ref>Rousseau, Jacques, 1946, Notes Sur L'ethnobotanique D'anticosti, Archives de Folklore 1:60-71, page 68</ref> Нинитауак Кри ги складираат бобинките така што ги замрзнува надвор во текот на зимата, измешајте ги бобинките со варени рибини јајца, џигер, воздушни меури и маснотии и јадете ги, јадете ги бобинките сурови како закуска и динстајте ги со риба или месо.<ref name="Leighton, Anna L. 1985, page 64">Leighton, Anna L., 1985, Wild Plant Use by the Woods Cree (Nihithawak) of East-Central Saskatchewan, Ottawa. National Museums of Canada. Mercury Series, page 64</ref> Ињупијатите од островот Нелсон ги јадат бобинки,<ref>Ager, Thomas A. and Lynn Price Ager, 1980, Ethnobotany of The Eskimos of Nelson Island, Alaska, Arctic Anthropology 27:26-48, page 37</ref> како и Ињупијатите од Северното Берингово Море и Арктичките региони на Алјаска,<ref>Anderson, J. P., 1939, Plants Used by the Eskimo of the Northern Bering Sea and Arctic Regions of Alaska, American Journal of Botany 26:714-16, page 715</ref> како и Инувијалуит .<ref name="Wilson, Michael R. 1978, page 183">Wilson, Michael R., 1978, Notes on Ethnobotany in Inuktitut, The Western Canadian Journal of Anthropology 8:180-196, page 183</ref> Народот Хаида, првата нација Хесквиахт, Вуикинуксв и Цимшиан сите ги користат бобинките како храна.<ref>Compton, Brian Douglas, 1993, Upper North Wakashan and Southern Tsimshian Ethnobotany: The Knowledge and Usage of Plants..., Ph.D. Dissertation, University of British Columbia, page 101</ref> === Хранливи својства === [[Податотека:Tyttebær.jpg|мини|Зрели јазли]] Бобинките содржат многу органски киселини, [[витамин Ц]], [[витамин А]] (како [[бета каротин]]), витамини од групата Б (Б₁, Б₂, Б₃) и елементите калиум, калциум, магнезиум и фосфор.<ref name="foodcomp">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.foodcomp.dk/v7/fcdb_details.asp?FoodId=0326|title=Lingonberry, raw - Nutrition Information and Facts|date=2009-01-13|work=Department of Nutrition, National Food Institute - Technical University of Denmark|accessdate=2015-09-17|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304024638/http://www.foodcomp.dk/v7/fcdb_details.asp?FoodId=0326|url-status=dead}}</ref> == Традиционална медицина == Во традиционалната медицина, ''V. vitis-idaea'' се користеше како аперитив и адстрингентно.<ref name="jad">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/duke/ethnobot.pl?ethnobot.taxon=Vaccinium%20vitis-idaea|title=''Vaccinium vitis-idaea'' (Ericaceae)|last=James A. Duke|publisher=Dr. Duke's Phytochemical and Ethnobotanical Databases|archive-url=https://web.archive.org/web/20090120082334/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/duke/ethnobot.pl?ethnobot.taxon=Vaccinium%20vitis-idaea|archive-date=January 20, 2009|accessdate=May 22, 2011}}</ref> Горниот Танана ги јадеше бобинките или го користеше нивниот сок за лекување на помали респираторни нарушувања.<ref name="Kari, Priscilla Russe 1985, page 9"/> == Други употреби == Нинитауак Кри ги користат бобинките од подвидот ''минус'' за да ги обои рипчињата и ги ставаат цврстите, зрели бобинки на врвка за да ги носат како ѓердан.<ref name="Leighton, Anna L. 1985, page 64"/> Западно-канадските Инуити го користат подвидот ''минус'' како додаток или замена за тутун.<ref name="Wilson, Michael R. 1978, page 183"/> == Сродни видови == ''Vaccinium vitis-idaea'' се разликува од сродните [[Брусница|боровинки]] по тоа што имаат бели цветови со ливчиња кои делумно ги опфаќаат стомачните и стигмата, наместо розови цветови со ливчиња рефлексирани наназад и позаоблени, помалку круши бобинки. Хибридите помеѓу ''Vaccinium vitis-idaea'' и ''Vaccinium myrtillus'', наречени ''Vaccinium × intermedium'' Ruthe, повремено се среќаваат во Европа. == Наводи == [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Приземни растенија]] [[Категорија:Таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Бобинки]] [[Категорија:Планински растенија]] [[Категорија:Боровинки (род)]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Флора на Македонија]] ht7wwnlgscpmvdk1m9lul7c0v94iil6 0 1303628 5579437 5425216 2026-06-21T03:33:32Z Bjankuloski06 332 5579437 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Црква | icon = | icon_width = | icon_alt = | name = Свети Димитриј | fullname = | other name = | native_name = Αγίου Δημητρίου | native_name_lang = el | image = Saint Demetrius Church in Neos Skopos.jpg | image_size = | alt = | caption = Поглед на црквата | pushpin map = | pushpin label position = | pushpin map alt = | pushpin mapsize = | relief = | map caption = | coordinates = {{coord|41|1|28.0|N|23|36|38.1|E|type:landmark_region:GR|display=inline,title}} | osgraw = <!-- TEXT --> | osgridref = <!-- {{gbmappingsmall| TEXT}} --> | location = [[Тумбица]], [[Серско]] | country = [[Егејска Македонија]], [[Грција]] | denomination = [[Цариградска патријаршија]] | previous denomination = | tradition = | religious institute = <!-- Can be substituted with 'religious order'--> | churchmanship = | membership = | attendance = | website = <!-- {{URL| example.com}} --> | former name = | bull date = | founded date = <!-- {{start date|YYYY|MM|DD|df=y}} - but see note below --> | founder = | dedication = | dedicated date = | consecrated date = | cult = | relics = | events = | past bishop = | people = | status = | functional status = | heritage designation = | designated date = | architect = | architectural type = трикорабна базилика | style = | years built = | groundbreaking = | completed date = 1930 | construction cost = | closed date = | demolished date = | capacity = | length = <!-- {{convert| }} --> | width = <!-- {{convert| }} --> | width nave = <!-- {{convert| }} --> | height = <!-- {{convert| }} --> | diameter = <!-- {{convert| }} --> | other dimensions = | floor count = | floor area = <!-- {{convert| }} --> | dome quantity = | dome height outer = <!-- {{convert| }} --> | dome height inner = <!-- {{convert| }} --> | dome dia outer = <!-- {{convert| }} --> | dome dia inner = <!-- {{convert| }} --> | spire quantity = | spire height = <!-- {{convert| }} --> | materials = | bells = | bells hung = | bell weight = <!-- {{long ton|0| }} --> | parish = | benefice = | deanery = | archdeaconry = | episcopalarea = Серско | archdiocese = | metropolis = | diocese = [[Серско-нигритска епархија|Серско-нигритска]] | province = | presbytery = | synod = | circuit = | district = | division = | subdivision = | archbishop = | bishop = | auxiliary bishop = | cardinal protector = | abbot = | prior = | subprior = | exarch = | provost-rector = | provost = | viceprovost = | rector = | vicar = | dean = | subdean = | archpriest = | precentor = | succentor = | chancellor = | canonchancellor = | canon = | canonpastor = | canonmissioner = | canontreasurer = | prebendary = | priestincharge = | priest = | asstpriest = | honpriest = | curate = | asstcurate = | nonstipendiaryminister = | minister = | assistant = | seniorpastor = | pastor = | chaplain = | archdeacon = | deacon = | deaconess = | reader = | student intern = | organistdom = | director = | organist = | organscholar = | chapterclerk = | laychapter = | warden = | verger = | businessmgr = | liturgycoord = | reledu = | rcia = | youthmin = | flowerguild = | musicgroup = | parishadmin = | serversguild = | sacristan = | logo = | logosize = | logolink = | logoalt = | embedded = }} '''Свети Димитриј''' ({{langx|el|Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου}}) — [[црква (градба)|црква]] во селото [[Тумбица]], [[Серско]], [[Егејска Македонија]]. Влегува во состав на [[Серско-нигритска епархија|Серско-нигритската епархија]] на [[Цариградска патријаршија|Цариградската патријаршија]]. Има улога на парохиски храм.<ref name="Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης">{{нмс | url = https://www.imsn.gr/ιεροσ-ναοσ-αγιου-δημητριου-νεου-σκοπο/ | title = Ιερός Ναός Ἁγίου Δημητρίου | access-date = 16 октомври 2019 | publisher = Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης }}</ref> == Историја == [[Податотека:Saint Demetrius Church in Neos Skopos, Mosaec above the Entrance.jpg|мини|лево|180п|Мозаик на Свети Димитриј над влезот.]] Црквата се наоѓа во центарот на селото. Изградена е во [[1930]] г. Осветена е во 1950 г. од митрополитот Константин Серско-нигритски. Градбата претставува сводеста [[базилика]] без купола со две [[камбанарија|камбанарии]] на запад. Внатрешноста е [[живопис]]ана во 1971 г. од серскиот зограф [[Георги Златанов]] (Георгиос Златанис).<ref name="Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης"/> Во парохијата влегуваат и храмовите „Св. Неделя“, „Св. Јован Претеча“, „Св. Илија“ и „Св. Лазар“.<ref name="Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης"/> == Поврзано == * [[Серско-нигритска епархија]] == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Цркви во Довишта (општина)|Димитриј, Тумбица]] [[Категорија:Цркви во Серско-нигритската епархија|Димитриј, Тумбица]] [[Категорија:Појавено во 1930 година]] 5n2doxmtx35hsna9xmnkftzssf15c0i 5579438 5579437 2026-06-21T03:33:50Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Црква „Св. Димитриј“ - Тумбишта]] на [[Црква „Св. Димитриј“ - Тумбица]] 5579437 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Црква | icon = | icon_width = | icon_alt = | name = Свети Димитриј | fullname = | other name = | native_name = Αγίου Δημητρίου | native_name_lang = el | image = Saint Demetrius Church in Neos Skopos.jpg | image_size = | alt = | caption = Поглед на црквата | pushpin map = | pushpin label position = | pushpin map alt = | pushpin mapsize = | relief = | map caption = | coordinates = {{coord|41|1|28.0|N|23|36|38.1|E|type:landmark_region:GR|display=inline,title}} | osgraw = <!-- TEXT --> | osgridref = <!-- {{gbmappingsmall| TEXT}} --> | location = [[Тумбица]], [[Серско]] | country = [[Егејска Македонија]], [[Грција]] | denomination = [[Цариградска патријаршија]] | previous denomination = | tradition = | religious institute = <!-- Can be substituted with 'religious order'--> | churchmanship = | membership = | attendance = | website = <!-- {{URL| example.com}} --> | former name = | bull date = | founded date = <!-- {{start date|YYYY|MM|DD|df=y}} - but see note below --> | founder = | dedication = | dedicated date = | consecrated date = | cult = | relics = | events = | past bishop = | people = | status = | functional status = | heritage designation = | designated date = | architect = | architectural type = трикорабна базилика | style = | years built = | groundbreaking = | completed date = 1930 | construction cost = | closed date = | demolished date = | capacity = | length = <!-- {{convert| }} --> | width = <!-- {{convert| }} --> | width nave = <!-- {{convert| }} --> | height = <!-- {{convert| }} --> | diameter = <!-- {{convert| }} --> | other dimensions = | floor count = | floor area = <!-- {{convert| }} --> | dome quantity = | dome height outer = <!-- {{convert| }} --> | dome height inner = <!-- {{convert| }} --> | dome dia outer = <!-- {{convert| }} --> | dome dia inner = <!-- {{convert| }} --> | spire quantity = | spire height = <!-- {{convert| }} --> | materials = | bells = | bells hung = | bell weight = <!-- {{long ton|0| }} --> | parish = | benefice = | deanery = | archdeaconry = | episcopalarea = Серско | archdiocese = | metropolis = | diocese = [[Серско-нигритска епархија|Серско-нигритска]] | province = | presbytery = | synod = | circuit = | district = | division = | subdivision = | archbishop = | bishop = | auxiliary bishop = | cardinal protector = | abbot = | prior = | subprior = | exarch = | provost-rector = | provost = | viceprovost = | rector = | vicar = | dean = | subdean = | archpriest = | precentor = | succentor = | chancellor = | canonchancellor = | canon = | canonpastor = | canonmissioner = | canontreasurer = | prebendary = | priestincharge = | priest = | asstpriest = | honpriest = | curate = | asstcurate = | nonstipendiaryminister = | minister = | assistant = | seniorpastor = | pastor = | chaplain = | archdeacon = | deacon = | deaconess = | reader = | student intern = | organistdom = | director = | organist = | organscholar = | chapterclerk = | laychapter = | warden = | verger = | businessmgr = | liturgycoord = | reledu = | rcia = | youthmin = | flowerguild = | musicgroup = | parishadmin = | serversguild = | sacristan = | logo = | logosize = | logolink = | logoalt = | embedded = }} '''Свети Димитриј''' ({{langx|el|Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου}}) — [[црква (градба)|црква]] во селото [[Тумбица]], [[Серско]], [[Егејска Македонија]]. Влегува во состав на [[Серско-нигритска епархија|Серско-нигритската епархија]] на [[Цариградска патријаршија|Цариградската патријаршија]]. Има улога на парохиски храм.<ref name="Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης">{{нмс | url = https://www.imsn.gr/ιεροσ-ναοσ-αγιου-δημητριου-νεου-σκοπο/ | title = Ιερός Ναός Ἁγίου Δημητρίου | access-date = 16 октомври 2019 | publisher = Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης }}</ref> == Историја == [[Податотека:Saint Demetrius Church in Neos Skopos, Mosaec above the Entrance.jpg|мини|лево|180п|Мозаик на Свети Димитриј над влезот.]] Црквата се наоѓа во центарот на селото. Изградена е во [[1930]] г. Осветена е во 1950 г. од митрополитот Константин Серско-нигритски. Градбата претставува сводеста [[базилика]] без купола со две [[камбанарија|камбанарии]] на запад. Внатрешноста е [[живопис]]ана во 1971 г. од серскиот зограф [[Георги Златанов]] (Георгиос Златанис).<ref name="Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης"/> Во парохијата влегуваат и храмовите „Св. Неделя“, „Св. Јован Претеча“, „Св. Илија“ и „Св. Лазар“.<ref name="Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης"/> == Поврзано == * [[Серско-нигритска епархија]] == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Цркви во Довишта (општина)|Димитриј, Тумбица]] [[Категорија:Цркви во Серско-нигритската епархија|Димитриј, Тумбица]] [[Категорија:Појавено во 1930 година]] 5n2doxmtx35hsna9xmnkftzssf15c0i 0 1319033 5579380 5468292 2026-06-20T15:02:12Z CommonsDelinker 746 Замена на [[File:Master_of_the_bardi_saint_francis_._St._Francis_and_scenes_from_his_life_13_cent_Santa_croce.jpg]] со [[File:Master_of_San_Francesco_Bardi,_St._Francis_and_scenes_from_his_life.jpg]] (од страна на [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker] 5579380 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Светец|name=Францис од Асизи|birth_date=Џовани ди Пјетро ди Бернардоне 1181 или 1182 година|death_date=3 октомври 1226 година (на возраст од приближно 44 години)|birth_place=Асизи, Војводството Сполето, Светото Римско Царство|death_place=Асизи, Умбрија, Папска Држава|venerated_in=католичка црква Англиканска причест Лутеранството Стара католичка црква|feast_day=4 октомври|image=Philip Fruytiers - St. Francis of Assisi.jpg}} [[Податотека:S.Francesco_speco.jpg|мини|Најстариот преживеан приказ на Свети Франциск е [[Фрескопис|фреска]] во близина на влезот на бенедиктинската опатија Субијако, насликана помеѓу март 1228 и март 1229 година. Тој е прикажан без [[стигма]]та, но сликата е религиозна слика, а не портрет.{{Sfn|Brooke|2006}}]] '''Џовани ди Пјетро ди Бернардоне''', ОФМ, попознат како '''Франциск Асишки ({{langx|la|Franciscus Assisiensis}} )''' — 3 октомври 1226){{Efn|Latin: Franciscus Assisiensis}} — италијански [[Мистицизам|мистик]] и [[Римокатоличка црква|католик]] што ги основал Францисканците. Тој бил инспириран да води живот во сиромаштија како патувачки проповедник. Една од најпочитуваните фигури во [[христијанство]]то,{{Sfn|Delio|2013}} {{Sfn|Brady|Cunningham|2020}} тој бил канонизиран од [[Папа Григориј IX|папата Григориј IX]] на 16 јули 1228 година. Тој обично е прикажан во наметка со јаже како појас. Во 1219 година, тој отиде во Египет во обид да го преобрати султанот Ал-Камил и да стави крај на конфликтот во [[Петта крстоносна војна|Петтата крстоносна војна]].{{Sfn|Tolan|2009}} Во 1223 година, тој ја организирал првата сцена на Христовото раѓање во живо како дел од годишната [[Божиќ]]на прослава во Гречио. Според христијанската традиција, во 1224 година тој ја добил [[стигма]]та за време на појавувањето на [[Серафим|серафички]] ангел во религиозна екстаза.<ref name="ODCC Francis"/> Тој го основал машкиот Ред на мали браќа, женскиот Ред на Св. Клара, Третиот ред на Свети Франциск и старателството на Светата земја. Откако неговата заедница била овластена од папата, тој сè повеќе се повлекувал од надворешните работи. Франциск е поврзан со покровителство на животните и животната [[Животна средина|средина]]. Стана вообичаено црквите да одржуваат церемонии за благословување на животните на неговиот празник на 4 октомври. Тој е познат по посветеноста на [[Евхаристија]]та.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://franciscanfriars.com/vocations/stfrancis/|title=St. Francis of Assisi – Franciscan Friars of the Renewal|publisher=Franciscanfriars.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20191215105319/http://franciscanfriars.com/vocations/stfrancis/|archive-date=15 December 2019|accessdate=24 October 2012}}</ref> Заедно со Катерина од Сиена, тој бил прогласен [[Светец заштитник|за заштитник]] на [[Италија]]. == Биографија == === Ран живот === Франциск Асишки е роден кон крајот на 1181 година, едно од неколкуте деца на татко [[Италијанци|Италијанец]], Пјетро ди Бернардоне деи Морикони, просперитетен трговец со свила и [[французи]]нка мајка, Пика де Бурлемон, за која малку се знае освен дека била благородничка по потекло од [[Прованса]].<ref name="Lives">{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/livesofsaintshis00omer/page/529|title=The Lives of the Saints|last=Englebert|first=Omer|publisher=Barnes & Noble|year=1951|isbn=978-1-56619-516-4|location=New York|page=[https://archive.org/details/livesofsaintshis00omer/page/529 529]}}</ref> Пјетро бил во Франција на дело кога Франциск се родил во [[Асизи]], а Пика го [[Крштевање|крстил]] Џовани.<ref name="dukemag">{{Наведено списание|last=Dagger|first=Jacob|date=November–December 2006|title=Blessing All Creatures, Great and Small|url=https://alumni.duke.edu/magazine/articles/blessing-all-creatures-great-and-small|journal=Duke Magazine|access-date=1 December 2019}}</ref> По враќањето во Асизи, Пјетро почнал да го нарекува својот син Франциск („Слободен човек“, „Французин“), веројатно во чест на неговиот комерцијален успех и ентузијазам.<ref name="Chesterton">{{Наведена книга|title=St. Francis of Assisi|last=Chesterton|first=Gilbert Keith|publisher=Image Books|year=1924|edition=14|location=[[Garden City, New York]]|page=158|author-link=G. K. Chesterton}}</ref> Задоволство од неговите родители, Франциск живеел живот со висок дух типичен за богат млад човек.<ref name="ODCC Francis"/> Како млад, Франциск станал приврзаник на [[трубадур]]и и бил фасциниран со сè што е трансалпско.<ref name="Chesterton"/> Тој бил убав, духовит, галантен и носел секогаш убава облека. Тој раскошно трошел пари. Иако многу [[Хагиографија|хагиографи]] забележуваат за неговата светла облека, богатите пријатели и љубовта кон задоволствата,<ref name="Lives"/> неговите прикази на разочарување кон светот што го опкружува се појавиле прилично рано во неговиот живот, како што е прикажано во „приказната за просјакот“. Во таа приказна, тој продавал ткаенина и кадифе на пазарот во името на својот татко, кај него дошол просјак и побарал [[милостина]]. По завршувањето на неговата работа, Франциск ја напуштил својата стока и трчал по просјакот. Кога го нашол, Франциск му дал на човекот сè што имал во џебовите. Неговите пријатели го исмевале за неговиот добротворен гест; го искарал и татко му во бес.<ref name="chest41">Chesterton (1924), pp.&nbsp;40–41</ref> Околу 1202 година, тој се приклучил на воената експедиција против [[Перуџа]] и бил фатен како затвореник во Колестрада. Тој поминал една година како заробеник<ref name="Bonaventure">{{Наведена книга|title=The Life of St. Francis of Assisi (from the Legenda Sancti Francisci)|last=St. Bonaventure|last2=Cardinal Manning|publisher=TAN Books & Publishers|year=1867|isbn=978-0-89555-343-0|edition=1988|location=[[Rockford, Illinois]]|page=190|author-link=Bonaventure|author-link2=Henry Edward Manning}}</ref> за време на која болест го натерала повторно да го процени својот живот. Меѓутоа, по неговото враќање во Асизи во 1203 година, Франциск се вратил на својот безгрижен живот. Во 1205 година, Франциск заминал за [[Апулија]] за да се пријави во војската на Валтер III, грофот Бриен. Чудна визија го натерала да се врати во Асизи и да го изгуби интересот за световниот живот.<ref name="ODCC Francis">{{Наведена книга|title=The Oxford dictionary of the Christian church|publisher=Oxford University Press|year=2005|isbn=0199566712|editor-last=Cross|editor-first=F. L.|location=New York|chapter=Francis of Assisi}}</ref> Според [[Хагиографија|хагиографските]] извештаи, потоа почнал да ги избегнува спортовите и гозбите на своите поранешни придружници. Еден пријател го прашал дали размислува да се ожени, на што тој одговорил: „Да, со поубава невеста од која било кој од вас некогаш видел“, значи неговата „Дама сиромаштија“. На аџилак во Рим, тој им се придружил на сиромашните во просење во базиликата Свети Петар.<ref name="ODCC Francis"/> Поминал некое време на осамени места, барајќи од Бог духовно просветлување. Тој рекол дека имал мистична визија за Исус Христос во напуштената селска капела во Сан Дамјано, веднаш надвор од Асизи, во која иконата на Распнатиот Христос му рекла: „Франциск, Франциск, оди и поправи ја мојата црква која, како што можеш да видиш., паѓа во урнатини“. Тој го сфатил ова како разурната црква во која моментално се молел, и затоа продал малку ткаенина од продавницата на неговиот татко за да му помогне на свештеникот таму.<ref name="chest54">Chesterton (1924), pp.&nbsp;54–56</ref> Кога свештеникот одбил да ги прифати незаконски стекнатите добивки, огорчен Франциск ги фрлил монетите на подот. За да го избегне гневот на својот татко, Франциск се криел во пештера во близина на Сан Дамијано околу еден месец. Кога се вратил во градот, гладен и валкан, татко му го одвлекол дома, го претепал, врзал и го заклучил во мало складиште. Ослободен од неговата мајка за време на отсуството на Бернардоне, Франциск веднаш се вратил во Сан Дамјано, каде што нашол засолниште кај свештеникот што служел, но набрзо бил наведен пред градските конзули од неговиот татко. Неговиот татко, незадоволен и со тоа што го вратил расфрланото злато од Сан Дамјано, се обидел и да го принуди својот син да се откаже од своето наследство по пат на реституција. Во екот на правната постапка пред бискупот од Асизи, Франциск се откажал од својот татко и неговото [[Сопственост|наследство]]. Некои извештаи велат дека тој се соблекол гол во знак на ова одрекување, а епископот го покрил со сопствената наметка.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.shrinesf.org/life-of-st-francis.html|title=Life of St. Francis|last=de la Riva|first=Fr. John|date=2011|work=St. Francis of Assisi National Shrine|accessdate=11 June 2019|archive-date=2021-04-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210420105658/http://shrinesf.org/life-of-st-francis.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://justus.anglican.org/resources/bio/258.html|title=Francis of Assisi, Friar|last=Kiefer|first=James E.|date=1999|work=Biographical sketches of memorable Christians of the past|accessdate=11 June 2019}}</ref> [[Податотека:Casa-de-sao-francisco.jpg|мини|Куќата во која живеел Франциск од Асизи кога бил млад]] [[Податотека:Sassetta 001.jpg|мини|Свети Франциск се откажува од својот земен татко.]] Следните неколку месеци, Франциск талкал како просјак по ридовите зад Асизи. Извесно време поминал во соседниот манастир работејќи како скулар. Потоа отишол во Губио, каде што еден пријател му дал како милостина наметка, појас и стап на аџија. Враќајќи се во Асизи, тој го поминал градот и молел за камења за обновување на Свети Дамијано. Ги носел во старата капела, сам ги поставил и така долго време успеал да ја обнови. Во текот на две години, тој го прифатил животот на покајник, за време на кој обновил неколку уништени капели во селата околу Асизи, меѓу кои и Сан Пјетро во Спина и малата капела на Света Марија на Ангелите во рамнината веднаш под градот.<ref name="cefa">{{КатЕнци}}</ref> Ова подоцна станало негово омилено живеалиште.<ref name="chest54"/> Постепенено, тој одел да негува [[Лепра|лепрозни]], во лазарските куќи во близина на [[Асизи]]. === Основање на фрањевските редови === ==== Малолетници ==== Едно утро во февруари 1208 година, Франциск учествувал на миса во капелата Света Марија на Ангелите, во близина на која дотогаш си изградил колиба. Евангелието на тоа време било „Отставување на дванаесетте“ од Книгата на Матеј. Учениците требало да појдат и да објават дека Царството Божјо е близу. Франциск бил инспириран да се посвети на животот во сиромаштија. Откако се здобил со груба волнена туника, фустан што го носеле најсиромашните умбриски селани, го врзал околу себе со јаже и тргнал наоколу да ги поттикнува луѓето од селата на покајание, братска љубов и мир. Франциск не им проповедал на обичните луѓе, бидејќи тој немал дозвола за пропагирање.{{Sfn|Brady|Cunningham|2020}} Неговиот пример ги привлекло другите. Во рок од една година Франциск имал единаесет следбеници. Браќата живееле едноставен живот во напуштената лазарска куќа на Риво Торто во близина на Асизи; но тие поминале голем дел од своето време талкајќи низ планинските области на [[Умбрија]], оставајќи длабок впечаток врз своите слушатели со нивните искрени опомени. [[Податотека:Legend_of_St._Francis_by_Giotto.jpg|лево|мини| [[Папа Инокентиј III|Папата Инокентиј III]] ги одобрува статутите на Редот на Францисканците, од Џото, 1295–1300]] Во 1209 година тој составил едноставно правило за своите следбеници („браќа“), ''Регула примитива'' или „Примитивно правило“, кое доаѓало од стихови во Библијата. Правилото било „да се следи учењето на нашиот Господ Исус Христос и да се оди по неговите стапки“. Потоа водел единаесет следбеници во Рим за да побараат дозвола од [[Папа Инокентиј III|папата Инокентиј III]] да основаат нов религиозен ред.<ref name="chest107">Chesterton (1924), pp.&nbsp;107–108</ref> По влегувањето во Рим, браќата се сретнале со епископот Гвидо од Асизи, кој бил во друштво со Џовани ди Сан Паоло, кардинал бискуп од Сабина. Кардиналот, кој бил исповедник на папата Инокентиј III, веднаш сочувствувал со Франциск и се согласил да го претстави Франциск пред папата. По неколку дена, папата се согласил да ја прими групата неформално, додавајќи дека кога Бог ќе ја зголеми групата во благодат и број, тие би можеле да се вратат на официјална аудиенција. Групата била со [[постриг]].<ref name="Francis of Assisi and His World">Galli (2002), pp.&nbsp;74–80</ref> Ова било делумно важно затоа што со тоа го препознаваат црковниот авторитет и ги спречувало неговите следбеници од обвинувања за ерес, како што им се случило на Валдензијците децении порано. Иако голем број советници на папата сметале дека начинот на живот предложен од Франциск е небезбеден и непрактичен, по сонот во кој го видел Франциск како ја држи [[Базилика Свети Јован Латерански|Латеранската базилика]], тој одлучил да го одобри барањето на Франциск. Ова се случило, според традицијата, на 16 април 1210 година и го сочинувало официјалното основање на Францисканскиот ред.{{Sfn|Brady|Cunningham|2020}} Групата, потоа „Помалите браќа“ (''Редот на малите браќа,'' исто така познат како ''Францискански ред'' или ''Серафички ред''), биле центрирани во Порзиункола и проповедале прво во Умбрија, пред да се прошират низ Италија.{{Sfn|Brady|Cunningham|2020}} Франциск подоцна бил ракоположен за ѓакон, но не и за свештеник. ==== Сиромашните Кларас и трет ред ==== Оттогаш, новиот поредок брзо се зголемил. Слушајќи го Франциск како проповеда во црквата [[Катедрала Сан Руфино|Сан Руфино]] во Асизи во 1211 година, младата благородничка [[Клара Асишка|Клара од Асизи]] се обидела да живее како нив. Нејзиниот братучед Руфино исто така се обидел да се придружи. Ноќта на [[Цветници]], 28 март 1212 година, Клара тајно ја напуштила палатата на своето семејство. Франциск ја примил во Порзиункола и со тоа го основал Орденот на сиромашните Кларисинки.<ref name="chest110">Chesterton (1924), pp.&nbsp;110–111</ref> Тој ѝ дал на Клара облека слична на неговата, пред да ја смести неа, нејзината помлада сестра Катерина и другите млади жени во блискиот манастир на бенедиктински калуѓерки додека да им обезбеди соодветен манастир. Подоцна ги префрлил во Сан Дамјано,{{Sfn|Brady|Cunningham|2020}} во неколку мали колиби или ќелии. Ова бил првиот манастир од Вториот францискански ред, сега познат како Сиромашните Кларисинки. За оние кои не можеле да ги напуштат своите работи, Франциск подоцна го формирал Третиот ред на браќата и сестрите на покајание, братство составено или од мирјани или свештени лица, чии членови ниту се повлекле од светот, ниту зеле религиозни завети. Наместо тоа, тие ги применувале принципите на францисканскиот живот во нивниот секојдневен живот.{{Sfn|Brady|Cunningham|2020}} Наскоро, Третиот ред - сега наречен Световен фрањевски ред - се зголемил и надвор од Италија.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://secularfranciscansusa.org|title=Secular Franciscan Order|work=Secular Franciscan Order US|accessdate=January 13, 2021}}</ref> === Патувања === Решен да им го донесе Евангелието на сите народи и да дозволи Бог да ги преобрати, Франциск во неколку наврати се обидел да ја однесе својата порака од Италија. Кон крајот на пролетта 1212 година, тој тргнал кон Ерусалим, но бил спречен од невреме на [[Далмација|далматинскиот]] брег, поради што бил принуден да се врати во Италија. На 8 мај 1213 година, му била дадена употребата на планината Ла Верна (Алверна) како подарок од грофот Орландо ди Чиуси, кој ја опишал како „извонредно погодна за секој што сака да се покае на место оддалечено од човештвото“.<ref>Fioretti quoted in: St. Francis, ''The Little Flowers, Legends, and Lauds'', trans. N. Wydenbruck, ed. Otto Karrer (London: [[Sheed and Ward]], 1979) 244.</ref> Планината станала едно од неговите омилени места за молитва.<ref name="chest130">Chesterton (1924), p. 130</ref> Истата година, Франциск отпловил за [[Мароко]], но болеста го принудила да го прекине патувањето додека бил во Шпанија. Во 1219 година, придружуван од фратарот Илуминат од Арце и надевајќи се дека ќе го преобрати султанот од Египет или ќе биде маченик во обидот, Франциск отишол во [[Египет]] за време на [[Петта крстоносна војна|Петтата крстоносна војна]] каде крстоносната војска била логорувана повеќе од една година опсадувајќи го заградениот град [[Дамиета]]. Султанот, ал-Камил, внук на [[Саладин]], го наследил својот татко како султан на Египет во 1218 година и бил сместен спротиводно од Дамиета. На 29 август 1219 година, христијаните започнале крвав и залуден напад врз градот, по што двете страни се согласиле на прекин на огнот кој траел четири недели.<ref>Runciman, Steven. ''History of the Crusades, vol. 3: The Kingdom of Acre and the Later Crusades'', Cambridge University Press (1951, paperback 1987), pp. 151–161.</ref> Веројатно за време на овој прекин Франциск и неговиот придружник ги преминале муслиманските линии и биле изведени пред султанот, останувајќи во неговиот логор неколку дена.{{Sfn|Tolan|2009}} Извештаите не даваат информации за тоа што се случило за време на средбата, освен тоа што султанот го примил Франциск љубезно и дека Франциск им проповедал на муслиманите. Тој се вратил неповреден.{{Efn|e.g., Jacques de Vitry, Letter 6 February or March 1220 and ''Historia orientalis'' (c. 1223–1225) cap. XXII; Tommaso da Celano, ''Vita prima'' (1228), §57: the relevant passages are quoted in an English translation in {{harvnb|Tolan|2009|pp=19–}} and {{harvnb|Tolan|2009|p=54}} respectively.}} Ниту еден познат арапски извор не ја спомнува посетата.{{Sfn|Tolan|2009}} [[Податотека:Leprosy_in_La_Franceschina.jpg|мини|Франциск и други кои лекуваат жртви на лепра или сипаници]] На таков инцидент се алудира во сцена од циклусот на фрескоживописот од крајот на 13 век, припишана на Џото, во горната базилика во Асизи.{{Efn|e.g., Chesterton, ''Saint Francis'', Hodder & Stoughton (1924) chapter 8. {{harvnb|Tolan|2009|p=126}} discusses the incident as recounted by Bonaventure, an incident which does not extend to a fire actually being lit.}} Според некои доцни извори, султанот му дал дозвола на Францис да ги посети светите места во Светата земја, па дури и да проповеда таму. Сè што може безбедно да се тврди е дека Франциск и неговиот придружник го напуштиле логорот на крстоносците за [[Ако (Израел)|Ако]], од каде што тргнале за Италија во втората половина на 1220 година. Повикувајќи се на проповедта на Бонавентура од 1267 година, подоцнежните извори известуваат дека султанот тајно го преобратил или прифатил крштевањето во смртна постела како резултат на средбата со Франциск.{{Efn|For grants of various permissions and privileges to Francis as attributed by later sources, see, e.g., {{harvnb|Tolan|2009|pp=258–263}}. The first mention of the Sultan's conversion occurs in a sermon delivered by Bonaventure on 4 October 1267. See {{harvnb|Tolan|2009|p=168}}}} Поради овие настани во [[Ерусалим]], Францисканците се присутни во [[Света земја|Светата земја]] речиси непрекинато од 1217 година. Тие добиле отстапки од султанот Мамелук во 1333 година во однос на одредени свети места во [[Базилика на Светиот гроб|Ерусалим]] и [[Витлеем]], и (што се однесува до Католичката црква) јурисдикторни привилегии од [[Папа Климент VI|папата Климент VI]] во 1342 година. === Реорганизација на Францисканскиот ред === [[Податотека:Francis_preaching_the_birds.fresco._master_of_st_francis._Assisi.jpg|лево|мини| Свети Франциск им проповеда на птиците надвор од Бевања (Господар на Свети Франциск ).]] Растечкиот ред на браќата бил поделен на провинции ; групите биле испратени во [[Франција]], [[Германија]], [[Унгарија]] и [[Шпанија]] и на исток. Откако добил дојава за мачеништвото на пет браќа во [[Мароко]], Франциск се вратил во [[Италија]] преку [[Венеција]].<ref name="b162">Bonaventure (1867), p.&nbsp;162</ref> Кардиналот [[Папа Григориј IX|Уголино ди Конти]] тогаш бил номиниран од папата за заштитник на редот. Друга причина за враќањето на Франциск во Италија било тоа што Францисканскиот ред пораснал со невидена брзина во споредба со претходните религиозни редови, но неговата организациска софистицираност не била во чекор со овој раст и имало малку повеќе да управува со него од примерот и едноставното правило на Франциск. За да го реши овој проблем, Франциск подготвил ново и подетално Правило, „Прво правило“ или „Правило без [[Була|папски бик]] “ ([[Среден век|средновековен]] [[Папа|папски]] [[документ]]), кој повторно ја потврдува посветеноста на сиромаштијата и апостолскиот живот. Сепак, тој вовел и поголема институционална структура, иако тоа никогаш не било официјално одобрено од папата.{{Sfn|Brady|Cunningham|2020}} На 29 септември 1220 година, Франциск му го предал управувањето со наредбата на брат Петар Катани во Порзиункола, но Петар умрел само пет месеци подоцна. [[Податотека:Honorius_III_approving_the_Rule_of_St._Francis,_Bartolome_del_Castro,_c._1500_(Philadelphia_Museum_of_Art).jpg|лево|мини| ''[[Папа Хонориј III|Хонориј III]] Одобрување на владеењето на Свети Франциск Асишки'', Бартоломе дел Кастро, околу 1500 г. (Музеј на уметност во Филаделфија)]] Брат Петар бил наследен од брат Илија како [[викар]] на Франциск. Две години подоцна, Франциск го изменил „Првото правило“, создавајќи го „Второто правило“ или „Правило со бик“, кое било одобрено од папата Хонориј III на 29 ноември 1223 година. Како официјално правило на наредбата, ги повикува монасите „да го почитуваат Светото Евангелие на нашиот Господ Исус Христос, живеејќи во послушност без ништо наше и во целомудрие“. Освен тоа, поставил прописи за дисциплина, проповедање и влегување во редот. Откако правилото било одобрено од папата, Франциск се повеќе се повлекувал од надворешните работи.{{Sfn|Brady|Cunningham|2020}} Во текот на 1221 и 1222 година, тој ја преминал Италија, најпрво на југ до [[Катанија]] во Сицилија, а потоа на север до [[Болоња]].<ref>{{Наведена книга|title=Sicilian Visitors Volume 2|last=Ruggeri|first=Francesco Rocco|year=2018|isbn=978-1-387-97789-5}}</ref> === Стигмата, последните денови и светоста === [[Податотека:Cigoli,_san_francesco.jpg|мини| Франциск ја сметал својата [[стигма]] како дел од ''имитирањето на Христос''.<ref name="Goff">Le Goff, Jacques. ''Saint Francis of Assisi'', 2003 {{ISBN|0-415-28473-2}} p. 44</ref><ref name="Miles160">Miles, Margaret Ruth. ''The Word made flesh: a history of Christian thought'', 2004 {{ISBN|978-1-4051-0846-1}} pp. 160–161</ref> Циголи, 1699 година]] Додека се молел на планината Верна, за време на четириесетдневниот пост како подготовка за Михаилмас (29 септември), се вели дека Франциск имал видение на или околу 13 септември 1224 година, празникот [[Крстовден]], поради што добил [[стигма]]. Брат Лео, кој бил со Франциск во тоа време, оставил јасен и едноставен приказ на настанот, првиот дефинитивен приказ за феноменот на стигмата. „Одеднаш видел видение на серафим, шесткрилен ангел на крст. Овој ангел му го дал дарот на петте Христови рани.<ref name="chest131">Chesterton (1924), p. 131</ref> Страдајќи од овие стигми и од [[трахома]], Франциск добил нега во неколку градови ([[Сиена]], Кортона, Ночера), но безуспешно. На крајот, тој бил вратен во една колиба до Порзиункола. Тука ги поминал своите последни денови диктирајќи го својот духовен тестамент. Тој умрел вечерта во саботата, 3 октомври 1226 година, пеејќи го Псалмот. На 16 јули 1228 година, тој бил прогласен за светец од папата [[Папа Григориј IX|Григориј IX]] (поранешниот кардинал Уголино ди Конти, пријател на Францис и кардинал заштитник на редот). Следниот ден, папата го поставил камен-темелникот на базиликата Свети Франциск во Асизи. Франциск бил погребан на 25 мај 1230 година, под Долната базилика, но неговиот гроб набрзо бил скриен по наредба на брат Илија, за да се заштити од сараценските напаѓачи. Неговото гробно место останало непознато сè додека не бил повторно откриен во 1818 година. Потоа, Пасквал Бели за остатоците изградил крипта во Долната базилика. Тој бил преуреден помеѓу 1927 и 1930 година во сегашната форма од Уго Тарчи. Во 1978 година, посмртните останки на Франциск биле испитани и потврдени од комисија на научници назначена од [[Папа Павле VI|папата Павле VI]] и ставени во стаклена урна во античката камена гробница.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.keytoumbria.com/Assisi/S_Francesco_Crypt.html|title=Key to Umbria: Assisi|work=www.keytoumbria.com|accessdate=2021-05-09}}</ref> [[Податотека:Francis_wolf.JPG|десно|мини| Свети Франциск разговара со волкот од Губио (Карл Вајдемајер, 1911)]] Франциск тргнал да го имитира Христос и буквално да ја изврши неговата работа. Ова е важно за разбирање на карактерот на Франциск, неговиот афинитет кон Евхаристијата и почитта кон свештениците кои ја извршиле тајната.{{Sfn|Brady|Cunningham|2020}} Тој проповедал: „Вашиот Бог е од вашето тело, Тој живее во вашиот најблизок ближен, во секој човек“.<ref>{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/worldofgiottoc1200eime|title=The World of Giotto: c. 1267–1337|last=Eimerl|first=Sarel|publisher=Time-Life Books|others=et al|year=1967|isbn=0-900658-15-0|page=[https://archive.org/details/worldofgiottoc1200eime/page/15 15]|url-access=registration}}</ref> Тој и неговите следбеници ја славеле, па дури и ја почитувале сиромаштијата, која била толку централно за неговиот лик што во неговото последно напишано дело, Заветот, тој рекол дека апсолутната лична и корпоративна сиромаштија е суштинскиот начин на живот за членовите на неговиот ред.{{Sfn|Brady|Cunningham|2020}} Тој верувал дека самата природа е огледало на Бога. Тој ги нарекол сите суштества свои „браќа“ и „сестри“, па дури и им проповедал на птиците.<ref name="b78">Bonaventure (1867), pp.&nbsp;78–85</ref><ref name=":0">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=rR25UQD0E6YC&pg=PT1|title=The Little Flowers of St. Francis of Assisi|last=Brunforte|first=Ugolino|publisher=[[Christian Classics Ethereal Library|CCEL]]|year=1958|isbn=978-1-61025212-6|location=[[Calvin College]]|author-link=Ugolino Brunforte}}</ref> и наводно убедил волк во Губио да престане да напаѓа некои локални жители доколку се согласат да го нахранат волкот. Неговото длабоко чувство за братство под Бога ги прегрнало другите и тој изјавил дека „се смета себеси за пријател на Христос ако не ги цени оние за кои Христос умре“.{{Sfn|Brady|Cunningham|2020}} Посетата на Франциск на Египет и обидот за зближување со муслиманскиот свет имале далекусежни последици, одамна по неговата смрт, бидејќи по падот на [[Ерусалимско Кралство|Кралството на крстоносците]], на Францисканците, од сите католици, ќе им биде дозволено да останат во Светата земја и да бидат признати како „ Чувари на Светата земја “ во име на [[Римокатоличка црква|Католичката црква]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://terrasanta.edu.jo/en.aspx?id=3|title=Custody of the Holy Land|work=terrasanta.edu.jo|accessdate=2021-05-09|archive-date=2021-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210928160912/https://terrasanta.edu.jo/en.aspx?id=3|url-status=dead}}</ref> Во Гречио во близина на Асизи, околу 1220 година, Франциск го прославил Божиќ со поставување на првиот познат ''преспио'' или ''јасли'' ( сцена на Рождество ).<ref name="b178">Bonaventure (1867), p. 178</ref> Неговите слики за раѓањето ја рефлектираат сцената во традиционалните слики. Тој користел вистински животни за да создаде жива сцена за да можат верниците да размислуваат за раѓањето на детето Исус на директен начин, користејќи ги сетилата, особено видот.<ref name="b178" /> И Томас од Селано и Бонавентура, биографи на Франциск, раскажуваат како тој користел само јасли наполнети со слама (корито за хранење) поставено помеѓу вистински вол и [[магаре]].<ref name="b178" /> Според Томас, тоа било прекрасно со својата едноставност, а јаслите делувале како олтар за Божиќната миса.  [[Податотека:St_Francis_Statue_2.JPG|лево|мини| Градинарска статуа на Францис од Асизи со птици]] Франциск ја проповедал христијанската доктрина дека светот е создаден добар и убав од Бога, но има потреба од откуп поради човечкиот грев. Како што некој што го видел Бог како се одразува во природата, „Свети Франциск бил голем љубител на Божјото создание. . .“<ref>{{Наведено списание|last=Warner OFM|first=Keith|date=April 2010|title=St. Francis: Patron of ecology|url=https://www.uscatholic.org/church/2010/09/st-francis-patron-ecology|journal=U.S. Catholic|volume=75|issue=4|page=25}}</ref> Во Сонцето му се заблагодарува на Бога за братот Сонце, сестрата Месечина, брат Ветер, Водата, Огнот и Земјата, а сето тоа го сметал за фалба на Бога.<ref>{{Наведена книга|title=St. Francis and the Song of Brotherhood and Sisterhood|last=Doyle|first=Eric|date=1996|publisher=Franciscan Institute|isbn=978-1576590034}}</ref> Многу од приказните кои го опкружуваат животот на Франциск велат дека тој имал голема љубов кон животните и околината.<ref name="b78"/> „Фиорети“ („Мали цветови“) е збирка на [[Легенда|легенди]] и фолклор што се појавиле по неговата смрт. Еден извештај опишува како еден ден, додека Франциск патувал со некои придружници, се случиле на место на патот каде што птиците ги исполнувале дрвјата од двете страни. Франциск им рекол на своите придружници „да ме чекаат додека одам да им проповедам на моите сестри птиците“.<ref name="b78" /> Птиците го опколиле, заинтригирани од моќта на неговиот глас, а ниту една од нив не одлеталс. Тој често е прикажан со птица, обично во рака.<ref name=":0"/> Друга легенда од ''Фиорети'' кажува дека во градот Губио, каде што Франциск живеел некое време, се наоѓал волк „застрашувачки и жесток, кој ги напаѓал луѓето, но и животните“. Франциск се искачил во ридовите и кога го нашол волкот, го крстил и му заповедал на волкот да дојде кај него и да не повредува никого. Потоа Франциск го одвел волкот во градот и опкружен со изненадени граѓани склучил пакт меѓу нив и волкот. Бидејќи волкот „направил зло од глад“, жителите на градот требало редовно да го хранат волкот. За возврат, волкот повеќе не би ги пленел нив или нивните стада. На овој начин Губио бил ослободен од заканата на предаторот.<ref>{{Наведена книга|url=http://www.ewtn.com/library/MARY/flowers1.htm|title=The Little Flowers of Saint Francis|year=1926|editor-last=Hudleston|editor-first=Roger|access-date=19 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20190705232048/http://www.ewtn.com/library/mary/flowers1.htm|archive-date=5 July 2019}}</ref> На 29 ноември 1979 година, [[Јован Павле II|папата Јован Павле Втори]] го прогласи Франциск за заштитник на екологијата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://francis35.org/pdf/papal_declaration.en.pdf|title=Inter Sanctos (Apostolic Letter AAS 71)|last=Pope John Paul II|authorlink=Pope John Paul II|date=29 November 1979|archive-url=https://web.archive.org/web/20140809222858/http://francis35.org/pdf/papal_declaration.en.pdf|archive-date=9 August 2014|accessdate=7 August 2014}}</ref> На 28 март 1982 година, Јован Павле Втори рече дека љубовта и грижата на Франциск за создавањето е предизвик за современите католици и потсетување „да не се однесуваат како дисидентски предатори кога е во прашање природата, туку да ја преземат одговорноста за тоа, внимавајќи се за да сè останува здраво и интегрирано, за да им понудиме пријатна и пријателска средина дури и на оние што нè наследуваат“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.vatican.va/content/john-paul-ii/it/angelus/1982/documents/hf_jp-ii_ang_19820328.html|title=Angelus|last=Pope John Paul II|date=28 March 1982|accessdate=9 June 2020}}</ref> Истиот Папа по повод Светскиот ден на мирот, 1 јануари 1990 година, напишал дека Франциск „го поканил целото создание – животните, растенијата, природните сили, дури и братот Сонце и сестрата Месечина – да му оддадат чест и пофалба на Господа. Кутриот човек од Асизи ни дава впечатливо сведоштво дека кога сме во мир со Бог, подобро можеме да се посветиме на градењето на тој мир со целото создание, кое е неразделно од мирот меѓу сите народи.“<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/messages/peace/documents/hf_jp-ii_mes_19891208_xxiii-world-day-for-peace_en.html|title=World Day of Peace 1990|last=Pope John Paul II|authorlink=Pope John Paul II|date=8 December 1989|accessdate=24 October 2012}}</ref> Во 2015 година, [[Папа Франциск|папата Франциск]] го објавил своето енциклично писмоза еколошката криза и „грижата за нашиот заеднички дом, кој го земал своето име од Светилиштето на сонцето што го составил Франциск од Асизи. Тој го претставува Франциск како „пример пар екселанс за грижа за ранливите и за интегрална екологија која се живее радосно и автентично“.<ref>[https://www.vatican.va/content/francesco/en/encyclicals/documents/papa-francesco_20150524_enciclica-laudato-si.html Pope Francis, "Laudato Si': On care for our common home", Libreria Editrice Vaticana.]</ref> Ова го инспирирало раѓањето на движењето Лаудато Си, глобална мрежа од речиси 1000 организации кои ја промовираат пораката на Лаудато Си и францисканскиот пристап кон екологијата.<ref>[https://www.ncronline.org/earthbeat/politics/global-catholic-climate-group-rebrands-laudato-si-movement "Global Catholic climate group rebrands as Laudato Si' Movement", National Catholic Reporter, August 2, 2021.]</ref> Популарна практика е на неговиот празник, 4 октомври, луѓето да ги носат своите миленици и други животни во црква за благослов.<ref>[https://www.earthday.org/patron-saint-animals-ecology/ Pappas, William. "The Patron Saint of Animals and Ecology", Earthday.org, October 6, 2016]</ref> === Ден на празникот === [[Податотека:Tomb_of_Saint_Francis_-_Basilica_di_San_Francesco_-_Assisi_2016.jpg|мини| Последното почивалиште на Франциск во [[Асизи]]]] Празникот на Франциск се одбележува на 4 октомври. Секундарниот празник во чест на [[стигма]]та што ја примил Франциск, прославен на 17 септември, бил вметнат во Општиот римски календар во 1585 година (подоцна од Тридентинскиот календар ) и потиснат во 1604 година, но бил обновен во 1615 година. Во Новиот Римски Мисал од 1969 година, повторно бил отстранет од Генералниот календар, како нешто како дуплирање на главниот празник на 4 октомври, и оставен на календарите на одредени локалитети и на Францисканскиот ред.<ref>Calendarium Romanum (Libreria Editrice Vaticana), p. 139</ref> Меѓутоа, каде и да се користи тридентинскиот мисал, празникот Стигмата останува во Општиот календар.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.newliturgicalmovement.org/2018/09/the-stigmata-of-saint-francis-appearing.html|title=The Stigmata of Saint Francis, Appearing and Disappearing in the Liturgy|accessdate=2021-05-09}}</ref> Франциск е почестен со Малиот фестивал во Црквата на Англија,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.churchofengland.org/prayer-and-worship/worship-texts-and-resources/common-worship/churchs-year/calendar|title=The Calendar|work=The Church of England|language=en|accessdate=2021-04-09}}</ref> Англиканската црква во Канада, Епископската црква САД, Старите католички цркви, Евангелистичката лутеранска црква во Америка и другите цркви и верски заедници на [[4 октомври]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://stfranciscrockett.com/st-francis-of-assisi|title=St. Francis of Assisi|work=St. Francis of Tejas Church|language=en|accessdate=2021-02-02}}</ref><ref>{{Наведена книга|title=St. Francis of Assisi: The Legend and the Life|last=Robinson|first=Michael|publisher=A&C Black|year=1999|isbn=0-225-66736-3|location=Great Britain|pages=267}}</ref> === Папско име === На 13 март 2013 година, по неговиот избор за папа, [[Аргентина|аргентинскиот]] надбискуп и кардинал Хорхе Марио Бергољо го избрал Франциск за негово папско име во чест на Франциск од Асизи, станувајќи [[папа Франциск]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.vatican.va/holy_father/francesco/speeches/2013/march/documents/papa-francesco_20130316_rappresentanti-media_en.html|title=Audience to Representatives of the Communications Media|last=Pope Francis|authorlink=Pope Francis|date=16 March 2013|accessdate=9 August 2014}}</ref><ref name="Marotta 2016">{{Наведена книга|title=Handbook of Global Contemporary Christianity: Movements, Institutions, and Allegiance|last=Marotta|first=Giulia|publisher=[[Brill Publishers]]|year=2016|isbn=978-90-04-26539-4|editor-last=Hunt|editor-first=Stephen J.|editor-link=Stephen J. Hunt|series=Brill Handbooks on Contemporary Religion|volume=12|location=[[Leiden]]|pages=165–184|chapter=Revolutionary Monasticism?: Franciscanism and Ecclesiastical Hierarchy as a Hermeneutic Dilemma of Contemporary Catholicism|doi=10.1163/9789004310780_009|issn=1874-6691}}</ref> На својата прва аудиенција на 16 март 2013 година, папата Франциск им рекол на новинарите дека го избрал името во чест на Франциск од Асизи и го направил тоа затоа што бил особено загрижен за благосостојбата на сиромашните.<ref name="Marotta 2016"/><ref name="Pope Francis explains decision to take St Francis of Assisi">{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/2013/mar/16/pope-francis-st-francis-assisi|title=Pope Francis explains decision to take St Francis of Assisi's name|date=16 March 2013|work=The Guardian|archive-url=https://web.archive.org/web/20130317092441/http://www.guardian.co.uk/world/2013/mar/16/pope-francis-st-francis-assisi|archive-date=17 March 2013|location=London}}</ref><ref name="Fracis">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.news.va/en/news/new-pope-francis-visits-st-mary-major-collects-sui|title=New Pope Francis visits St. Mary Major, collects suitcases and pays bill at hotel|date=14 March 2013|publisher=[[News.va]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130317025225/http://www.news.va/en/news/new-pope-francis-visits-st-mary-major-collects-sui|archive-date=17 March 2013|accessdate=4 January 2017}}</ref><ref>Michael Martinez, [http://www.cnn.com/2013/03/13/world/pope-name/index.html?hpt=hp_t1 CNN Vatican analyst: Pope Francis' name choice 'precedent shattering'], [[CNN]] (13 March 2013). Retrieved 13 March 2013.</ref> Папата раскажал дека кардиналот Клаудио Хумс му рекол: „Не заборавај на сиромашните“, веднаш по изборите; тоа го натерало Бергољо да помисли на Франциск.<ref>Laura Smith-Spark et al. : [https://web.archive.org/web/20130317035923/http://edition.cnn.com/2013/03/16/world/europe/vatican-new-pope/index.html?hpt=hp_t1 Pope Francis explains name, calls for church 'for the poor'] CNN,16 March 2013</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-21812545|title=Pope Francis wants 'poor Church for the poor'|date=16 March 2013|work=BBC News|access-date=16 March 2013|publisher=BBC}}</ref> Ова е прв пат папа да го земе неговото име.{{Efn|On the day of his election, the Vatican clarified that his official papal name was "Francis", not "Francis I". A Vatican spokesman said that the name would become Francis I if and when there is a Francis II.<ref name="Fracis"/><ref name="Vatican: It">{{Cite news |last=Alpert |first=Emily |date=13 March 2013 |title=Vatican: It's Pope Francis, not Pope Francis I |work=Los Angeles Times |url=http://articles.latimes.com/2013/mar/13/world/la-fg-wn-vatican-pope-francis-name-20130313 |url-status=dead |access-date=4 January 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130315094438/http://www.latimes.com/news/world/worldnow/la-fg-wn-vatican-pope-francis-name-20130313,0,1309501.story |archive-date=15 March 2013}}</ref>}} === Покровителство === [[Податотека:Our_Lady_of_Perpetual_Help_Catholic_Church_(Grove_City,_Ohio)_-_St._Francis_of_Assisi_relic.jpg|десно|мини|313x313пкс| [[Мошти]]те на Франциск од Асизи]] На 18 јуни 1939 година, [[Папа Пиј XII|папата Пиј XII]] го именувал Франциск за заеднички [[светец заштитник]] на Италија заедно со Катерина Сиена со апостолското писмо.<ref>[[Pope Pius XII]] (18 June 1939). "Licet Commissa" (Apostolic Letter AAS 31, pp. 256–257)</ref> Папата Пиј, исто така, ги спомнал двајцата светци во пофалниот говор што го говорел на 5 мај 1949 година, во црквата [[Црква Санта Марија сопра Минерва|Санта Марија Сопра Минерва]]. Франциск е покровител на животните и екологијата. Како таков, тој е светец заштитник на Движењето Лаудато Си', мрежа која ја промовира францисканската еколошка парадигма како што е наведено во енцикликата Лаудато Си'.<ref>[https://laudatosimovement.org/who-we-are/ Laudato Si' Movement, "Who we are", retrieved March 2, 2023]</ref> Тој исто така се смета за покровител против умирањето сам; против оган; покровител на Францисканскиот ред и католичката акција;<ref name="cns">[https://www.catholicsun.org/2018/10/04/feast-of-st-francis-of-assisi/ "Feast of St. Francis of Assisi", Catholic News Service, October 4, 2018]</ref> на семејства, мир и игла.<ref name="newman">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.newmanconnection.com/faith/saint/saint-francis-of-assisi |title="Saint Francis of Assisi", Newman Connection |accessdate=2023-03-31 |archive-date=2021-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211026214439/http://www.newmanconnection.com/faith/saint/saint-francis-of-assisi |url-status=dead }}</ref> и голем број верски конгрегации.<ref name="cns" /> Тој е покровител на многу цркви и други локации низ светот, меѓу кои: Италија;<ref name="newman"/> Сан Паул ил-Бакар, Малта; Фрајзинг, Германија; Ланкастер, Англија; Котапурам, Индија; Генерал Триас, Филипини; [[Сан Франциско|Сан Франциск, Калифорнија]];<ref name="newman" /> [[Санта Фе (Ново Мексико)|Санта Фе, Ново Мексико]]; [[Колорадо]]; Салина, Канзас; Метухен, Њу Џерси; и Квибдо, Колумбија. === Надвор од католицизмот === ==== Протестантство ==== Од 19 век се појавиле неколку протестантски групи кои се стремат да се придржуваат до учењата на свети Франциск.<ref>{{Наведено списание|last=Heimann|first=Mary|date=May 2017|title=The secularisation of St Francis of Assisi|journal=British Catholic History|language=en|volume=33|issue=3|pages=401–420|doi=10.1017/bch.2017.4|issn=2055-7973|doi-access=free}}</ref> Еден од резултатите на Оксфордското движење во Англиканската црква во текот на 19 век било повторното воспоставување на религиозни редови, вклучително и дел од францисканската инспирација. Главните англикански заедници во францисканската традиција се Заедницата на Свети Франциск (жени, основана 1905 г.), Редот основан во САД во рамките на англиканската светска заедница е редот на Кларас во Сиетл (Епархија на Олимпија), основан од Сиетл, Малите сестри на Св. Клара.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.stclarelittlesisters.org/|title=The Little Sisters of St. Clare|archive-url=https://web.archive.org/web/20100902173451/http://www.stclarelittlesisters.org/|archive-date=2 September 2010|accessdate=16 April 2019}}</ref> Исто така, постојат некои мали францискански заедници во рамките на европското протестантство и Старата католичка црква . Постојат некои францискански редови во лутеранските цркви,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.lutheranfranciscans.org|title=Order of Lutheran Franciscans|publisher=Lutheranfranciscans.org|accessdate=20 June 2015}}</ref> вклучувајќи го Редот на лутеранските францисканци, Евангелистичкото сестринство на Марија и Евангеличе канан Францискус-Брудершафт (Канаански францискански браќа).<ref>{{Наведена книга|title=The Cambridge Companion to Francis of Assisi|last=Robson|first=Michael J. P.|publisher=Cambridge University Press|year=2011|isbn=9780511978128}}</ref> Англиканската црква ја задржа католичката традиција на благословување животни на или во близина на празникот на Франциск на 4 октомври, а од неодамна лутеранските и другите протестантски цркви ја усвоија оваа практика.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.sanjuanweeklypr.com/pdf/ediciones-pasadas/Oct-3-19.pdf|title=Animals to be blessed Saturday at Episcopal Cathedral|last=Bliss|first=Peggy Ann|date=3 October 2019|work=The San Juan Daily Star|access-date=6 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191007024646/http://www.sanjuanweeklypr.com/pdf/ediciones-pasadas/Oct-3-19.pdf|archive-date=7 October 2019|page=20}}</ref> ==== Православни цркви ==== Празникот на Франциск се слави во [[Православие|православната христијанска]] монашка заедница во Кембриџ, Њујорк.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://newskete.org/events#cedf0dc2-8e10-4c59-a72c-a3a3517beb29|title=Events, New Skete Monastery|work=newskete.org|accessdate=2023-03-31|archive-date=2021-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20211119133924/https://newskete.org/events#cedf0dc2-8e10-4c59-a72c-a3a3517beb29|url-status=dead}}</ref> ==== Други религии ==== Надвор од христијанството, други поединци и движења се под влијание на примерот и учењата на Франциск. Тие го вклучуваат популарниот филозоф [[Екхарт Толе]], кој има направено видеа за духовноста на Франциск.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eckharttollenow.com/new-home-video/?shortcode=7ti9fq|title=St Francis of Assisi – What is Perfect Joy!|work=Eckhart Tolle Now|accessdate=26 June 2019|archive-date=2021-12-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20211228213536/https://members.eckharttolle.com/wp-login.php?mepr-unauth-page=1743&redirect_to=%2F|url-status=dead}}</ref> Меѓурелигиската духовна заедница на Сканда Вале во Велс, исто така, зема инспирација од примерот на Франциск и се моделира како меѓуверски францискански ред.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.skandavale.org/faq/|title=Skanda Vale – Frequently asked questions|work=Skanda Vale|accessdate=14 November 2018}}</ref> === Главни списи === * ''Canticum Fratris Solis'' или ''Laudes Creaturarum''; Сонцето на сонцето * Молитва пред Распетието, 1205 година (сочувана во оригиналниот умбриски дијалект, како и во современ латински превод) * ''Regula non bullata'', претходното правило, 1221 година * ''Regula bullata'', Подоцнежното правило, 1223 година * ''Завет'', 1226 година * ''опомени'' За целосен список, видете го ''Францисканското искуство'' <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.christusrex.org/www1/ofm/fra/FRAwr02.html|title=Writings of St. Francis – Part 2|archive-url=https://web.archive.org/web/20130128093924/http://www.christusrex.org/www1/ofm/fra/FRAwr02.html|archive-date=28 January 2013|accessdate=17 January 2013}}</ref> Франциск се смета за првиот италијански поет од некои книжевни критичари.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=3uq0bObScHMC|title=The Cambridge History of Italian Literature|publisher=Cambridge University Press|year=1999|isbn=978-0-52166622-0|editor-last=Brand|editor-first=Peter|chapter=2 – Poetry. Francis of Assisi (pp. 5ff.)|access-date=31 December 2015|editor-last2=Pertile|editor-first2=Lino|editor-link2=Lino Pertile|chapter-url=https://books.google.com/books?id=3uq0bObScHMC&pg=PA5}}</ref> Тој верувал дека обичните луѓе треба да можат да му се молат на Бога на својот јазик, и често пишувал на дијалект на Умбрија наместо на латински.<ref name="Francis">{{Наведена книга|url=http://www.catholic-forum.com/saints/stf01010.htm|title=St. Francis|last=Chesterton|first=G.K.|publisher=Image|year=1987|isbn=0-385-02900-4|pages=160 p|archive-url=https://web.archive.org/web/20130812043401/http://www.catholic-forum.com/saints/stf01010.htm|archive-date=12 August 2013}}</ref> Анонимната молитва од 20 век „ Направи ме инструмент на твојот мир“ нашироко му се припишува на Францис, но нема докази за тоа.<ref>{{Наведена книга|title=La prière pour la paix attribuée à saint François: une énigme à résoudre|last=Renoux|first=Christian|publisher=Editions franciscaines|year=2001|isbn=2-85020-096-4|location=Paris}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.franciscan-archive.org/franciscana/peace.html|title=The Origin of the Peace Prayer of St. Francis|last=Renoux|first=Christian|accessdate=9 August 2014}}</ref> == Во уметноста == Францисканскиот ред ја промовирал посветеноста на животот на Франциск од неговото канонизирање па наваму. Тие нарачале многу дела за фрањевските цркви, покажувајќи го или со свети фигури или епизоди од неговиот живот. Постојат големи рани циклуси [[Фрескопис|на фрескопис]] во базиликата Сан Франциск д'Асизи, чии делови се прикажани погоре. Има безброј прикази од седумнаесеттиот и осумнаесеттиот век на Свети Францис Асишки и музички ангел во црквите и музеите низ западна Европа. Насловите на овие прикази се многу различни, понекогаш опишувајќи го Франциск како „утешен“, „утешен“, во „екстаза“ или „занес“; присуството на музичкиот ангел може или не може да се спомене.<ref>{{Наведено списание|last=Roberts|first=Holly|date=2020|title=The Musical Rapture of Saint Francis of Assisi: Hagiographic Adaptations and Iconographic Influences|journal=Music in Art: International Journal for Music Iconography|volume=45|issue=1–2|pages=72–86|issn=1522-7464}}</ref><gallery> Податотека:Master of San Francesco Bardi, St. Francis and scenes from his life.jpg|Свети Франциск и сцени од неговиот живот, 13 век Податотека:Saint Francis of Assisi Receiving the Stigmata.jpg|Свети Франциск Асишки примајќи ја стигмата, Јан ван Ејк, в. 1430–1432, верзија на Торино Податотека:Domenico Veneziano - The Stigmatization of St Francis (predella 1) - WGA06432.jpg|alt= Податотека:Giovanni Bellini - Saint Francis in the Desert - Google Art Project.jpg|Свети Франциск во пустината Џовани Белини, в. 1480 година Податотека:Carlo Crivelli - Saint Francis Collecting the Blood of Christ - Google Art Project.jpg|Свети Франциск со Крвта Христова, Карло Кривели, в. 1500 Податотека:El Greco - Saint Francis Receiving the Stigmata - Google Art Project.jpg|alt= Податотека:Ribalta-san francisco-prado.jpg|alt= Податотека:Francisco de Zurbarán 053.jpg|Свети Франциск во медитација, Франциск де Сурбаран, 1639 година Податотека:Saint Francis of Assisi by Jusepe de Ribera.jpg|Свети Франциск Асишки во молитва, Јузепе де Рибера, 1639 година Податотека:Saint Francis of Assisi in Ecstasy-Caravaggio (c.1595).jpg|Свети Франциск Асишки во екстази, Караваџо, в. 1595 година Податотека:Josep Benlliure Gil19.jpg|Франциск Асишки го посетува својот манастир додека е далеку, во огнена кочија, Хосе Бенлиур и Гил (1855–1937) </gallery> == Медиуми == [[Податотека:Assisi_San_Francesco_BW_2.JPG|мини|Базилика Свети Франциск, Асизи]] [[Податотека:Chania_-_Katholische_Kirche_-_Innenhof.jpg|мини| Статуа на Свети Франциск пред католичката црква во [[Хања]].]] === Филмови === * ''Цветовите на Свети Францис'', филм од 1950 година во режија на Роберто Роселини и косценарист на [[Федерико Фелини]]. Франциск го играше Назарио Џерарди, вистински францискански фраер од манастирот [[Ночера Инфериоре]]. * ''[[Франческо Асишки (филм од 1961)|Франческо Асишки]]'', филм од 1961 година во режија на Мајкл Куртиз, заснован на романот ''Радосен просјак'' од Луис де Вол, со Бредфорд Дилман како Франциск. Долорес Харт, која ја игра [[Клара Асишка|Клара]], подоцна стана бенедиктинска калуѓерка. * ''Франциск од Асизи'', телевизиски филм од 1966 година, режиран од Лилијана Кавани, со Лу Кастел како Франциск. * ''[[Јастребите и врапчињата (филм)|Јастребите и врапчињата]]'', филм од 1966 година во режија на [[Пјер Паоло Пазолини]] * ''Брат Сонце, сестра Месечина'', филм од 1972 година на Франко Зефирели, со Греам Фокнер во улогата на Франциск. * ''Франциск'', филм од 1989 година на Лилијана Кавани, со контемплативно темпо, ја следи еволуцијата на Францис Асишки од син на богат човек во религиозен хуманитарец, и на крајот во полноправна самоизмачена светица. Франциск го игра [[Мики Рурк]]. * ''Свети Франциск'', филм од 2002 година во режија на Микеле Соави, со Раул Бова како Францис. * ''Клара и Франциск'', филм од 2007 година во режија на Фабрицио Коста, со Мери Петруоло и Еторе Баси во главните улоги * ''Султанот и светецот'', филм од 2016 година во режија на Александар Кронемер, со Александар Мекферсон во главната улога * ''Во потрага по Свети Франциск Асишки'',<ref>[https://www.greenappleent.com/project/in-search-of-francis-of-assisi/ ''In Search of Saint Francis of Assisi''] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210928160352/https://www.greenappleent.com/project/in-search-of-francis-of-assisi/ |date=2021-09-28 }}, Green Apple Entertainment. Retrieved 20 December 2019.</ref> документарен филм со францискански монаси и други * ''Писмото: Порака за нашата Земја'', филм од 2022 година на Николас Браун, кој ја раскажува приказната за Свети Франциск.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://variety.com/2022/digital/global/youtube-doc-the-letter-a-message-for-our-earth-featuring-pope-francis-1235392482/|title=Pope Francis YouTube Doc 'The Letter: A Message For Our Earth' Launches From Vatican City – Trailer|date=2022-10-04|work=Variety|language=en-US|accessdate=2022-11-25}}</ref> === Музика (избор) === * [[Франц Лист]]: ** ''Cantico del sol di Francesco d'Assisi'', S.4 (свето хорско дело, 1862, 1880–81; верзии на Прелудиумот за пијано, S. 498c, 499, 499a; верзија на прелудиум за оргули, S. 665, 760; верзија на Хосана за орган и бас тромбон, S.677) ** ''Сент Франсоа д'Асиз: La Prédication aux oiseaux'', бр. 1 од ''Deux Légendes'', S.175 (пијано, 1862–63) * Габриел Пјерне: ''Свети Франсоа д'Асиз'' (ораториум, 1912) * Вилијам Хенри Дрејпер: ''Сите суштества на нашиот Бог и крал'' (химна парафраза на ''Canticle of the Sun'', објавена 1919 година) * Марио Кастелнуово-Тедеско: ''Фиорети'' (глас и оркестар, 1920) * Џан Франциск Малипиеро: ''Сан Франциск д'Асизи'' (солисти, хор и оркестар, 1920–21) * Херман Сутер: ''Ле Лауди'' (Пофалби) или ''Ле Лауди од Сан Франциск д'Асизи'', базиран на ''кантикулата на сонцето'', ([[ораториум]], 1923) * [[Паул Хиндемит]]:''Nobilissima Visione'' (балет 1938) * Франсис Пуленк: ''Quatre petites prières de St. François d'Assise'' (машки хор, 1948) * Сет Бингам: ''The Canticle of the Sun'' (кантата за хор од мешани гласови со soli ad lib. и придружба за орган или оркестар, 1949 година) * Вилијам Волтон: ''Кантико дел сол'' (хор, 1973-74) * [[Оливие Месијан|Оливие Месијаен]]: ''Свети Франсоа д'Асиз'' (опера, 1975–83) * Питер Јансенс: ''Франц фон Асизи'', ''Музикшпил'' (Музичка претстава, текст: Вилхелм Вилмс, 1978) * [[Џон Мајкл Телбот|Џон Мајкл Талбот]]: ''Трубадор на големиот крал'' (1981), двојна ЛП компонирана во чест на 800-тиот роденден на Свети Франциск од Асизи. * [[Карлхајнц Штокхаузен]]: ''Luzifers Abschied'' (1982), сцена 4 од операта ''Samstag aus Licht'' * Либи Ларсен: ''Ќе пеам и ќе подигнам псалм'' (SATB хор и оргули, 1995) * [[Софија Губајдулина]]: ''Соненгесанг'' (соло виолончело, камерен хор и перкусии, 1997 година) * Анџело Брандуарди: ''L'infinitamente piccolo'' (албум, 2000) * Луис Нилсон: ''Свети Франциск им проповеда на птиците'' (камерен концерт за виолина, 2005) * Питер Рулејн (композитор) / Хелмут Шлегел (либрето): ''Laudato si''' ( [[ораториум]], 2016) === Книги за Франциск (избор) === За него се напишани и стотици книги. Следниве предлози се од фрањевскиот монах Конрад Харкинс (1935–2020), директор на Францисканскиот институт на Универзитетот Сент Бонавентура.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.christianitytoday.com/history/issues/issue-42/francis-of-assisi-recommended-resources.html|title=Francis of Assisi: Recommended Resources|last=Harkins|first=Conrad|date=1994|work=Christianity Today|archive-url=https://perma-archives.org/warc/20210411040422/https://www.christianitytoday.com/history/issues/issue-42/francis-of-assisi-recommended-resources.html|archive-date=11 April 2021|accessdate=11 April 2021}}</ref> * Пол Сабатиер, Животот на свети Франциск Асишки (Скрибнер, 1905). * Јоханес Јургенсен, Свети Франциск од Асизи: биографија (преведено од Т. О'Конор Слоун; Лонгманс, 1912 година). * Арналдо Фортини, Франциск од Асизи (превод Хелен Моак, Crossroad, 1981). * Никос Казанџакис, Свети Франциск (Ο Φτωχούλης του Θεού, на грчки; 1954) * Џон Мурман, Свети Франциск од Асизи (SPCK, 1963) * Џон Мурман, Духовноста на Свети Франциск од Асизи (Наш неделен посетител, 1977). * Ерик Дојл, Свети Францис и песната на братството (Seabury, 1981). * Раул Мансели, Свети Франциск од Асизи (превод Пол Дуган; Францискански, 1988). === Друго === * Во песната на Рубен Дарио „Причините на волкот“ Свети Франциск скротува страшен волк само за да открие дека човечкото срце има помрачни желби од оние на ѕверот. * Во „''[[Браќа Карамазови]]''“ на [[Фјодор Михајлович Достоевски|Фјодор Достоевски]], Иван Карамазов се повикува на името „Паттер Серафикус“, епитет што се применува на свети Франциск, за да го опише духовниот водич на Аљоша Зосима. Референцата се наоѓа во Гетеовиот ''Фауст'', Дел 2, Акт 5, редови 11,918-25.<ref>{{Наведено списание|last=Медведев|first=Александр|date=2015|title="Сердце милующее": образы праведников в творчестве Ф. М. Достоевского и св. Франциск Ассизский|url=https://www.academia.edu/25350873|journal=Известия Уральского федерального университета. Серия 2: Гуманитарные науки.|volume=№2 (139)|pages=222–233|access-date=11 July 2019|via=www.academia.edu}}</ref> * Во ''Мон Сент Мишел и Шартр'', поглавјето на Хенри Адамс за „Мистиците“ опширно дискутира за Франциск. * ''Пријателскиот свет на Франциск'' - христијанска анимирана серија директно-видео од 1996-1997 година, продуцирана од студиото Лирик, која се однесуваше на Франциск и неговите пријатели животни што зборуваат додека ја обновуваат црквата Сан Дамијано.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.markbernthal.com/markbernthal-com/Mark_Bernthal_-_TV-VIDEOS.html|title=Mark Bernthal|work=www.markbernthal.com|format=Video}}</ref> * Рич Малинс го напиша мјузиклот ''Canticle of the Plains'', заедно со Мич Меквикер. Објавен во 1997 година, беше заснован на животот на свети Франциск од Асизи, но раскажан како вестерн приказна. * Романот „''Помошник“'' (1957) на [[Бернард Маламуд]] го прикажува главниот лик, Френк Алпин, кој го прикажува животот на Свети Францис во средината на 20 век во Бруклин, Њујорк. === Молитви === * Светилка на сонцето, молитва од Франциск * Малата канцеларија на страста, составена од Франциск * Молитва на Свети Франциск, молитва честопати погрешно му се припишува на Франциск == Белешки == {{Белешки}} == Наводи == {{Наводи|refs=<ref name="franciscanmedia.org">{{Cite web |title=Saint Francis of Assisi |url=https://www.franciscanmedia.org/saint-francis-of-assisi/ |access-date=20 March 2019 |website=Franciscan Media}}</ref>}} === Општи референци === *  Брејди, Игнатиј Чарлс; Канингем, Лоренс (29 септември 2020 година). „Свети Франциск Асишки“. Енциклопедија Британика. Encyclopædia Britannica, Inc. преземено на 5 октомври 2020 година.. * Брук, Розалинд Б. (2006). Сликата на Свети Франциск: Одговори на светоста во тринаесеттиот век. Кембриџ: University Press. * Делио, Илија (20 март 2013 година). „Франциск од Асизи, мистик на природата“. Вашингтон пост. * Scripta Leonis, Rufini et Angeli Sociorum S. Francisci: The Writings of Leo, Rufino and Angelo Companions of St. Francis, оригинален ракопис, 1246 година, составен од брат Лео и други придружници (1970, 1990, препечатени со корекции), Оксфорд: Окс Универзитетскиот печат, уреден од Розалинд Б. Брук, на латински и англиски, <nowiki>ISBN 0-19-822214-9</nowiki>, кој содржи сведоштва снимени од интимни, долгогодишни придружници на Свети Франциск. * Францис од Асизи, Малите цвеќиња (Фиорети), Лондон, 2012. limovia.net <nowiki>ISBN 978-1-78336-013-0</nowiki>. * Бонавентура; Кардинал Менинг (1867). Животот на Свети Франциск Асишки (од Legenda Sancti Francisci) (1988 ed.). Рокфорд, Илиноис: TAN Books & Publishers <nowiki>ISBN 978-0-89555-343-0</nowiki>. * Честертон, Гилберт Кит (1924). Свети Францис Асишки (14-то издание). Градина Сити, Њујорк: Книги со слики. * Енглеберт, Омер (1951). Житијата на светците. Њујорк: Барнс и Нобл. * Karrer, Otto, ed., St. Francis, The Little Flowers, Legends, and Lauds, превод. Н. Вајденбрук, (Лондон: Шид и Вард, 1979). * Tolan, John V. (2009). Свети Франциск и султанот: љубопитна историја на средба меѓу христијаните и муслиманите. Оксфорд: Универзитетски печат. <nowiki>ISBN 978-0-19-923972-6</nowiki>. == Литература == *  Акочела, Џоан (14 јануари 2013 година). „Богат, сиромав човек: радикалните визии на Свети Франциск“. Њујоркер. Vol. 88, бр. 43. стр. 72–77. Преземено на 23 јануари 2015 година.. * Бонавентура, Свети Кардинал (1910). Мали цветови на Свети Франциск од Асизи. J.M. Дент; Њујорк: Е.П. Датон. * Брејди, Кетлин (2021). Франциск и Клара: Борбите на светците од Асизи. Лодвин Прес, Њујорк. <nowiki>ISBN 978-1737549826</nowiki>. * Малите цветови [Фиорети] на Свети Францис (Превод Рафаел Браун), Даблдеј, 1998. <nowiki>ISBN 978-0-385-07544-2</nowiki>. * Валери Мартин, Спасението: Сцени од животот на Свети Францис, Њујорк: Алфред А. Нопф, 2001. <nowiki>ISBN 0-375-40983-1</nowiki>. * Џовани Морело и Лоренс Б. Кантер, уредници, Ризницата на Свети Францис од Асизи, Електа, Милано, 1999 година. * О'Рајли, Бернард (1897). „Изреки на брат Гилс, еден од првите ученици на свети Франциск Асишки“. . Прекрасни бисери на католичката вистина. Хенри Сфар и Ко. * Пол Мојсеј, Светецот и султанот: Крстоносните војни, Исламот и Мисијата на мирот на Францис од Асизи, Њујорк: Даблдеј, 2009 година. * Доналд Спото, неволниот светец: Животот на Францис од Асизи, Њујорк: Викиншки компас, 2002. <nowiki>ISBN 0-670-03128-3</nowiki>. * Андре Ваучес, Франциск од Асизи: Животот и задгробниот живот на средновековниот светец, Универзитетот Јеил, 2012. <nowiki>ISBN 978-0-30017894-4</nowiki>. == Надворешни врски == * [https://www.britannica.com/EBchecked/topic/216793/Saint-Francis-of-Assisi „Свети Франциск Асишки“], ''[[Енциклопедија Британика|Encyclopædia Britannica]]'' онлајн * [http://www.bartleby.com/210/10/041.html „Свети Франциск Асизиски, исповедник“], ''Батлерови животи на светците'' * [http://franciscan-archive.org/ Францисканската архива] * [http://www.catholic.org/saints/saint.php?saint_id=50 Свети Франциск од Асизи – католички светци и ангели] * [http://www.christianiconography.info/goldenLegend/francis.htm Еве го следи животот на свети Франциск] од преводот на Какстон на Златната легенда * [http://www.stpetersbasilica.info/Exterior/Colonnades/Saints/St%20Francis%20of%20Assisi-19/StFrancisofAssisi.htm Статуа на колонада на плоштадот Свети Петар] * [http://www.stpetersbasilica.info/Statues/Founders/FrancisofAssisi/Francis%20of%20Assisi.htm Основачка статуа во базиликата Свети Петар] [[Категорија:Англикански светци]] [[Категорија:Христијани од Петтата крстоносна војна]] [[Категорија:Средновековни италијански светци]] [[Категорија:Римокатолички светци од Италија]] [[Категорија:Испосници]] [[Категорија:Христијански светци од 13 век]] [[Категорија:Христијански светци од 12 век]] [[Категорија:Починати во 1226 година]] [[Категорија:Родени во 1180-тите]] [[Категорија:Италијански католици]] 208axi1f0pbffdw6gtz2qbmdiukusoq 0 1337689 5579359 5431483 2026-06-20T13:22:31Z Carsten Steger 96141 Aerial image of the Palace of Caserta inserted. 5579359 wikitext text/x-wiki {{Infobox historic building|name=Кралска палата во Казерта|native_name=Reggia di Caserta|native_name_lang=it|former_names=|alternate_names=Palazzo Reale di Caserta|status=|image=Aerial image of the Palace of Caserta (view from the south).jpg|image_alt=|caption=Поглед од воздух на палатата и паркот.|map_type=|map_alt=|map_caption=|altitude=|building_type=Палата|architectural_style=Доцен барок и рана неокласична архитектура|structural_system=|cost=|client=|owner=|current_tenants=|landlord=|location=[[Казерта]], Италија|address=Вијале Духет, 81100 Казерта, Италија|coordinates=<!--{{coord|41.0732|14.3269|region:IT|display=inline,title}}-->|groundbreaking_date=|start_date=1752|completion_date=|completed_date=|opened_date=|floor_area=околу {{Convert | 138,000 | m2 | sigfig = 3}}<ref name="Ottavio Ragone 2022">Source of datas: "La reggia della Meraviglia", curated by Ottavio Ragone, Conchita Sannino e Antonio Ferrara, Guida Editori, 2022, pag. 19: "una superficie di 138 mila mq nei cinque piani fuori terra e 45.000 mq nei due interrati".</ref>|size=247 × 184 × 36 метри (42 метри вклучувајќи го и покривот)|website={{URL|reggiadicaserta.cultura.gov.it}}|references=|rooms=1,200|embedded={{Infobox UNESCO World Heritage Site | child = yes | part_of = Кралска палата од 18 век во Казерта со паркот, [[Аквадукт на Ванвители]] и комплексот [[Сан Леучио]] | criteria = {{UNESCO WHS type|(i), (ii), (iii), (iv)}}(i), (ii), (iii), (iv) | ID = 549rev | year = 1997 | extension = | area = {{convert|87.37|ha|sqmi|abbr=on}} | buffer_zone = {{convert|110.76|ha|sqmi|abbr=on}} | embedded = | coordinates = {{coord|41|4|24|N|14|19|35|E|region:IT|display=inline,title|format=dms}} | locmapin = Italy | map_caption = Местоположба во Италија }}}} '''Кралската палата во Казерта''' ({{langx|it|'''Reggia di Caserta'''}}) — поранешна кралска резиденција во [[Казерта]], јужна Италија, изградена од Куќата на Бурбоните-Две Сицилии како нивна главна резиденција како [[Неаполско Кралство|кралеви на Неапол]]. Таа е најголемата палата подигната во [[Европа]] во текот на 18 век.<ref name="auto">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reggiadicasertaunofficial.it/it/reggia/il-palazzo/|title=Il Palazzo|work=Reggia di Caserta Unoffical|language=it}}</ref> Во 1997 година, палатата била прогласена за [[Светско наследство на УНЕСКО|светско наследство]] [[УНЕСКО|на УНЕСКО]]; нејзината номинација ја опишал како „''лебедова песна на спектакуларната уметност на [[барок]]от, од која ги усвои сите карактеристики потребни за создавање на илузии на повеќенасочен простор''“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://whc.unesco.org/en/list/549/|title=18th-Century Royal Palace at Caserta with the Park, the Aqueduct of Vanvitelli, and the San Leucio Complex|last=|first=|work=|publisher=UNESCO World Heritage|language=en|accessdate=2023-04-06}}</ref> Кралската палата Казерта е најголемата поранешна кралска резиденција во светот,<ref name="auto" /><ref name="Dictionnaire amoureux de Versailles">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=qTdlAQAAQBAJ|title=Dictionnaire amoureux de Versailles|last=FERRAND|first=Franck|date=October 24, 2013|publisher=Place des éditeurs|isbn=9782259222679|via=Google Books}}</ref> со волумен од над 2 милиони [[Кубен метар|m ³]] <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://issuu.com/caponeeditore/docs/reggiadicaserta|title=Royal Palace of Caserta guide, page 6, box: "I numeri della Reggia di Caserta"|date=January 13, 2013}}</ref> и зафаќа површина од 47.000 [[Квадратен метар|m ²]] <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.reggiadicaserta.beniculturali.it/index.php/guida-alla-reggia.html|title=CampaniaBeniCulturali - Reggia di Caserta|date=March 29, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20141019204401/http://www.reggiadicaserta.beniculturali.it/index.php/guida-alla-reggia.html|archive-date=2014-10-19}}</ref> и површина од 138.000 квадратни метри во распоредени во пет ката од зградата.<ref name="Ottavio Ragone 2022">Source of datas: "La reggia della Meraviglia", curated by Ottavio Ragone, Conchita Sannino e Antonio Ferrara, Guida Editori, 2022, pag. 19: "una superficie di 138 mila mq nei cinque piani fuori terra e 45.000 mq nei due interrati".</ref> == Историја == [[Податотека:Mappa_Reggia_di_Caserta.png|лево|мини|344x344пкс| Карта]] [[Податотека:Campania_Caserta2_tango7174.jpg|мини|Главната фасада на палатата]] [[Податотека:Campania_Caserta3_tango7174.jpg|мини|Големото скалило на честа]] [[Податотека:Campania_Caserta6_tango7174.jpg|мини|Собата на престолот]] [[Податотека:Campania_Caserta10_tango7174.jpg|мини|Дијана и каскада]] Изградбата на палатата започнала во 1751 година за [[Карло III (Шпанија)|Карло VII Неаполски]] (Карло III од Шпанија), кој тесно соработувал со неговиот архитект Лујџи Ванвители. Кога Карло го видел грандиозниот модел на Ванвители за Казерта, го исполниле емоциите „''погодно да му го скине срцето од градите''“. На крајот, Карло никогаш не спиел во Реџија, бидејќи абдицирал во 1759 година за да стане крал на [[Шпанија]] . Проектот бил спроведен само до делумно за третиот син и наследник на Карло, Фердинанд IV од Неапол. Политичкиот и социјалниот модел за палатата на Ванвители бил [[Версај (дворец)|Версај]], кој, иако неверојатно различен по својата разновидност и диспозиција, решавал слични проблеми на собирање и обезбедување на кралот, дворот и владата во огромна зграда со социјална структура на мал град, соочување со барокен поглед на многу подредена природа, ''la nature forcée'' .<ref>[[Siegfried Giedion]] (1941) ''Space, Time and Architecture'' pp 133ff.</ref> Ова бил дел од целиот концепт на палатата кога Марио Џофредо првпат го предложил во 1750 година. Според Џорџ Л. Херси, предлогот предвидувал палата „''кој бил виртуелен град, во кој не се сместени само дворот и кралот, туку и сите главни политички и културни елити на кралствата Неапол и Сицилија - универзитет, музеј, библиотека, кабинетски бироа, воени високи команди и така натаму''“.<ref>{{Наведена книга|title=Architecture and Geometry in the Age of the Baroque|last=Hersey|first=George|publisher=University of Chicago Press|year=2001|isbn=0226327841|location=Chicago|pages=119}}</ref> Населението на Казерта Векија било преместено 10 километри да обезбеди работна сила поблиску до палатата. Фабриката за свила во Сан Леучио била претворена како павилјон во огромниот парк. Друга од примарните цели на кралот била да има прекрасен нов кралски двор и административен центар за кралството на место заштитено од морски напади и оддалечено од градот [[Неапол]] кој е склонет кон постојани бунтови и е затрупан. Во палатата биле сместени воени касарни за да му обезбедат соодветна заштита на кралот. Од 1923 до 1943 година, во палатата се наоѓала Академика Аеронаутика, Италијанската академија на воздухопловните сили. Од 1943 година, за време на сојузничката инвазија, кралската палата служела како штаб на сојузничките сили за Врховниот командант на сојузничките сили во областа на Медитеранот; Сер Мејтланд Вилсон, а подоцна и Сер Харолд Александар. Во април 1945 година, палатата била место на потпишување на безусловното предавање на германските сили во Италија. Договорот опфатил меѓу 600.000 и 900.000 војници долж Италијанскиот фронт, вклучително и војници во делови од Австрија. Првото судење на [[Сојузници во Втората светска војна|сојузниците]] за воени злосторства се одржало во палатата во 1945 година; Германскиот генерал Антон Достлер бил осуден на смрт и погубен во близина, во [[Аверса]].<ref>{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/lastherowildbill00brow|title=The last hero: Wild Bill Donovan|last=Anthony Cave Brown|publisher=Vintage Books|year=1984|url-access=registration}}</ref> Во левиот лак зад фасадата, биле изградени сет од бараки. За време на [[Втора светска војна|Втората светска војна]], војниците на Петтата армија на САД се опоравиле овде во „''центар за одмор''“. Палатата продолжила како штаб на сојузничките сили во 1946 година под британскиот генерал Сер Вилијам Дути Морган и во 1947 година под американскиот генерал-полковник Џон Ч.Л. Ли, и секој од нив служел како врховен командант на сојузничките сили, Медитеранскиот театар за операции, работел на обезбедување оружје и убојни средства, обновување на инфраструктурата низ целиот регион, враќање на бегалците и исхрана на стотици илјади луѓе. Театарот бил распуштен во септември 1947 година. Италијанската влада вложила големи напори да ја обнови зградата и да ги врати или замени украсите во склад со оригиналните парчиња Во 1998 година, палатата била место за снимање на ''[[Војна на ѕвездите Епизода 1: Фантомската закана]]'', особено како внатрешноста на палатата Набу. Се користела како локација четири дена откако била затворена за посетители. Сцени со експлозии биле снимени на реплики во студиото Leavesden за да се избегне оштетување на вистинската палата. == Распоред на палатата == Палатата има пет ката; 1.200 соби, меѓу кои дваесетина државни станови; 1.742 прозорци; 34 скали; 1.026 камини; голема библиотека; и театар по моделот на Театро Сан Карло од [[Неапол]]. Исто така била планирана и монументална авенија која требало да се протега на 20 километри меѓу палатата и Неапол, но никогаш не била реализирана.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=XcD9AgAAQBAJ|title=Naples: Includes Pompeii, Vesuvius & Herculaneum Footprint Focus Guides|last=Bruno|first=Nick|publisher=Footprint Travel Guides|year=2013|isbn=978-1908206947|pages=53}}</ref> Палатата има правоаголен план, со димензии 247 × 184 метри, а четирите страни се поврзани со два [[Ортогоналност|ортогонални]] краци, формирајќи четири внатрешни дворови. Дури и без површината на внатрешните дворови, Казерта е убедливо најголемата кралска палата што произлегува од еден оригинален проект во светот во однос на волуменот, со повеќе од 2 милиони кубични метри .<ref name="La Reggia di Caserta">{{Наведена книга|url=https://issuu.com/caponeeditore/docs/reggiadicaserta|title=La Reggia di Caserta|last=Guiotto|first=Gianluigi|date=June 2009|work=Issuu|isbn=9788883491238|access-date=2023-12-02|archive-date=2021-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20211026184832/https://issuu.com/caponeeditore/docs/reggiadicaserta|url-status=dead}}</ref> Површината е 138.000 квадратни метри.<ref name="Ottavio Ragone 2022">Source of datas: "La reggia della Meraviglia", curated by Ottavio Ragone, Conchita Sannino e Antonio Ferrara, Guida Editori, 2022, pag. 19: "una superficie di 138 mila mq nei cinque piani fuori terra e 45.000 mq nei due interrati".</ref> Зад фасадите на соодветните сегментни опсези на доградби што го опкружуваат џиновското предворие, се појавил метеж од згради за да се олесни секојдневниот бизнис. Палатата опфаќа четири дворови кои го карактеризираат она што научниците го опишуваат како добро пропорционален ентериер кој предизвикува монотоно достоинство единствено во своето време.<ref>{{Наведена книга|title=History of Architecture|last=Hamlin|first=A.D.F.|publisher=Biblo & Tannen Publishers|year=1897|isbn=0819628735|pages=309}}</ref> Од сите кралски резиденции инспирирани од [[Версај (дворец)|Версајската палата]], Реџија од Казерта е онаа која има најголема сличност со оригиналниот модел: непрекинат балустриран хоризонт и благ прекин што го обезбедуваат павилјоните во долгата, малку монотона фасада. Како и во Версај, бил потребен голем аквадукт за да се донесе вода за чудесните водени изложби. Како и неговиот француски претходник, палатата била наменета да ја прикаже моќта и величественоста на апсолутната бурбонска монархија. Солецизам во Казерта е тоа што над ''пијано реалното'', подот на кралот, се наоѓа уште еден кат со еднаква величественост. Енфиладите на ''салоните'' во доцниот [[барок]] биле срцето и седиштето на владата, како и прикажување на националното богатство. Казерта обезбедила кралско засолниште од прашината и фракциите на главниот град, исто како што Версај го ослободил Луј XIV од Париз. Кралската палата има повеќе од 40 монументални соби целосно украсени со фрески кога, за споредба, Версај брои само 22 монументални соби. == Парк == Градината, типичен пример за барокното проширување на формалните глетки, се протега на 120 хектари, делумно на ридски терен. Исто така е инспирирана од паркот [[Версај (дворец)|Версај]]. Паркот започнува од задната фасада на палатата, опкружен со долга уличка со вештачки фонтани и каскади. Има ботаничка градина наречена „''Англиска градина''“ во горниот дел дизајнирана во 1780-тите од Карло Ванвители и ботаничарот, расадник и дизајнер роден во Германија, Џон Графер, обучен во [[Лондон]] и препорачан на Сер Вилијам Хамилтон од Сер. [[Џозеф Бенкс]] .<ref>Alice M. Coats, "Forgotten Gardeners, II: John Graefer" ''The Garden History Society Newsletter'' No. 16 (February 1972), pp. 4–7.</ref> Тоа е ран континентален пример на [[англиска градина]] во слаткиот натуралистички вкус на [[Кејпабилити Браун]]. Фонтаните и каскадите, од кои секоја пополнува ''васка'' (слив), со архитектура и хидраулика од Лујџи Ванвители во интервали по широк прав канал што тече до хоризонтот, им се спротивставуваа на оние во палатата Петерхоф надвор од [[Санкт Петербург]]. Тие вклучуваат: * Фонтана на [[Дијана]] и [[Актеон]] (скулптури на Паоло Персико, Анџело Марија Брунели и Томазо Солари); * Фонтана на [[Венера (божица)|Венера]] и [[Адонис]] (1770–80); * Фонтана на [[делфин]]ите (1773–80); * Фонтаната на Еолус; * Фонтаната на [[Церера]] . Многу фигури од класичната антика биле моделирани од Гаетано Саломон за градините на Реџија и изведени од големи работилници. == Светско наследство на УНЕСКО == Палатата била наведена како [[светско наследство на УНЕСКО]] во 1997 година. Според образложението, палатата, „''иако фрлена во истиот калап како и другите кралски установи од 18 век, е исклучителна за широкиот дизајн на нејзиниот дизајн, инкорпорирајќи не само импозантна палата и парк, туку и голем дел од околниот природен пејзаж и амбициозен нов град поставен според правилата за урбанистичко планирање на своето време''“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://whc.unesco.org/en/list/549/|title=18th-Century Royal Palace at Caserta with the Park, the Aqueduct of Vanvitelli, and the San Leucio Complex|work=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Дополнителна литература == * {{Наведена книга|title=Italian Gardens - A Cultural History|last=Attlee, Helena|publisher=Frances Lincoln|year=2006|isbn=978-0-7112-3392-8|location=London|pages=240 pages|type=paperback}} * Hersey, George. ''Architecture, Poetry, and Number in the Royal Palace at Caserta'', (Cambridge: MIT Press) 1983. Caserta interpreted through the Neapolitan philosopher [[Џамбатиста Вико|Giambattista Vico]] == Надворешни врски == * {{Матична|https://reggiadicaserta.cultura.gov.it}} * [https://www.reggiadicasertaunofficial.it/home-en/ The reference website about the Palace of Caserta] (hours, history, halls, park, the attractions in the Province, etc.) - Italian/English language [[Категорија:Национални музеи на Италија]] [[Категорија:Светско наследство во Италија]] [[Категорија:Координати на Википодатоците]] [[Категорија:Врамена карта без назнака за OSM-однос на Википодатоците]] op8mh38nq6kh5lpy2ylmtmbsl7z0u88 0 1338361 5579328 5431578 2026-06-20T12:09:53Z Andrew012p 85224 Andrew012p ја премести страницата [[Седум години во Тибет (филм)]] на [[Седум години на Тибет (филм)]] 5431578 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Седум години во Тибет|image=Седум години во Тибет плакат.png|alt=|caption=Плакатот на македонски|director=[[Жан-Жак Ано]]|producer=* Жан-Жак Ано * Иен Смит * Џон Х. Вилијамс|screenplay=[[Беки Џонстон]]|based_on={{based on|''[[Седум години во тибет (книга)|Седум години во Тибет]]''|[[Хајнрих Харер]]}}|starring=* [[Бред Пит]] * [[Дејвид Тјулис]] * [[Бредли Дерил Вонг|Би-Ди Вонг]] * [[Макото Ивамацу]]|music=[[Џон Вилијамс]]|cinematography=Роберт Фрес|editing=[[Ноел Боасон]]|studio={{Plainlist| * [[TriStar Pictures]] * [[Mandalay Entertainment]] }}|distributor={{Plainlist| * [[Sony Pictures Releasing]] (САД) * [[Summit Entertainment]] (меѓународно)<ref>{{cite web|title=Mandalay on road with Summit|website=Variety|first=Dana|last=Harris|date=17 December 2001|access-date=19 October 2021|url=https://variety.com/2001/film/news/mandalay-on-road-with-summit-1117857477/}}</ref> }}|released=[[13 септември]] [[1997]] г. (Меѓународен кинофестивал во Торонто)<br> [[10 октомври]] [[1997]] г. (САД)|runtime=136 минути<!--Театарско време: 135:47--><ref>{{cite web | url=https://bbfc.co.uk/releases/seven-years-tibet-1997 | title=''SEVEN YEARS IN TIBET'' (PG) | work=[[British Board of Film Classification]] | date=October 21, 1997 | access-date=January 3, 2015 | archive-date=January 4, 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150104080833/http://bbfc.co.uk/releases/seven-years-tibet-1997 | url-status=live }}</ref>|country={{САД}}<ref>{{Cite web |url=http://www.tcm.com/tcmdb/title/328901/Seven-Years-in-Tibet/ |title=Seven Years in Tibet (1997) - Overview - TCM.com |access-date=October 6, 2015 |archive-date=October 6, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151006083442/http://www.tcm.com/tcmdb/title/328901/Seven-Years-in-Tibet/ |url-status=live }}</ref>|language={{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }}|budget=70 милиони долари|gross=131,5 милиони долари}}{{Закосен наслов}}'''Седум години во Тибет''' ({{langx|en|Seven Years in Tibet}}) — американски [[Биографски филм|животописен]] воен драмски [[филм]] од [[1997]] г. во режија на [[Жан-Жак Ано]]. Се заснова на мемоарите на австрискиот планинар и офицер на [[Шуцштафел|СС]], [[Хајнрих Харер]], од книгата „[[Седум години во Тибет (книга)|Седум години во Тибет]]“ од 1952 г. за неговиот живот во [[Тибет]], животот на тибетското општество и [[Тенцин Ѓацо|XIV далај-лама]] помеѓу 1939 и 1951 г. Филмот ја зачувува само општата последователност на настаните, а измислени се многу подробности. Во филмот играат [[Бред Пит]] и [[Дејвид Тјулис]], а музиката ја компонирал [[Џон Вилијамс]].<ref>{{cite news|url=http://www.tibet.ca/en/newsroom/wtn/archive/old?y=1999&m=6&p=10_1|title=Director Secretly Filmed In Tibet|last=Nesselson|first=Lisa|date=10 June 1999|work=[[World Tibet Network News]]|access-date=4 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20110108012435/http://www.tibet.ca/en/newsroom/wtn/archive/old?y=1999&m=6&p=10_1|archive-date=8 January 2011|publisher=Canada Tibet Committee}}</ref> == Содржина == {{Разоткривање}}Австрија е [[Аншлус|припоена]] од [[Трет Рајх|Нацистичка Германија]], 1939 г. Планинарот [[Хајнрих Харер]] ([[Бред Пит]]) ја остава својата бремена сопруга за да му се придружи на Петер Ауфшнајтер (Дејвид Тјулис) во групата што се обидува да го искачи врвот [[Нанга Парбат]] во [[Британска Индија]] (денешен [[Пакистан]]). Кога избувнува [[Втора светска војна|Втората светска војна]] во 1939 г., властите ги апсат како германски државјани и ги интервјуираат во затворски логор во [[Дерадун]] во подножјето на [[Хималаи]]те, во современата индиска држава [[Утараканд]]. За тоа време, жената на Харер, Ингрид (Ингеборга Дапкунаит), раѓа син, кој тој не го гледа. Во 1944 г., Харер и Ауфшнајтер бегаат од затворот и се преселуваат во [[Тибет]]. Меѓутоа, во Тибет, кој е во самоизолација од надворешниот свет, мештаните одбиваат да им помогнат на странците на секој можен начин. И покрај ова, јунаците успеваат да стигнат до главниот град на Тибет, [[Ласа]]. Таму стануваат гости на тибетскиот дипломат Кунго Царонг (Макото Ивамацу). Високопоставениот тибетски чиновник, {{Меѓујазична врска|Нгапо Нгаванг Џјигме|en|Ngawang Jigme|}} (Би-Ди Вонг), ги поддржува двајцата странци, подарувајќи им костуми во западен стил по нарачка. Ауфшнајтер се вљубува во шивачката Пема Лаки (Лакпа Цамчо) и се жени за неа. Харер одлучува да остане самец за да може да се сосредоточи на својата нова геодетска работа и не сака да доживее друга неуспешна врска. По некое време, и на двајцата им е доделена работа: тибетската влада одлучува да го искористи нивното инженерско знаење за свои цели. Во 1945 г., Харер, откако дознава за крајот на војната, планира да се врати во [[Австрија]]. Меѓутоа, тој добива писмо од неговиот син Ролф во кое го отфрла Харер како негов татко, а тоа го спречува да го напушти Тибет. Набргу потоа, Харер е поканет во [[Потала|дворецот Потала]] и станува наставник на сѐ уште младиот [[Тенцин Ѓацо|XIV далај-лама]] (Џјамјанг Џјамцо Вангчук) за светската [[географија]], наука и западната култура. Харер и далај-ламата стануваат пријатели. Во меѓувреме, политичките односи со [[Народна Република Кина|Кина]] се влошуваат бидејќи генералите на Мао прават планови за упад на Тибет. Нгаванг Џјигме ја води тибетската војска во пограничниот град Чамдо за да ја спречи напреднатата Народноослободителна војска. Сепак, тој на крајот попушта и ги разнесува тибетските резерви на убојни средства по едностраната битка кај Чамдо. За време на потпишувањето на договорот, Кунго Царонг му кажува на Харер дека ако Џjигме не ги уништел резервите на оружје, тибетските герилци можеби ќе ги држеле планинските премини со месеци или дури со години — доволно долго за да побараат помош од други народи. Тој исто така тврди дека за Тибетанците предавањето е како смртна казна. Кога Кинезите го окупираат Тибет, Харер го осудува Нгаванг Џјигме дека ја предал неговата земја, изјавувајќи дека нивното пријателство е завршено. Во лутина, Харер дополнително го понижува високопоставениот чиновник со тоа што му ја враќа облеката што му ја подарил Нгаванг Џјигме, што е сериозна навреда за тибетската култура, и ја фрла на земја пред да замине. Харер се обидува да го убеди далај-ламата да побегне, но тој одбива, не сакајќи да го напушти својот народ. Далај-ламата го охрабрува Харер да се врати во Австрија и да стане татко на својот син. По [[Крунисување|церемонијата за устоличување]], во која далај-ламата е службено устоличен како духовен и временски водач на Тибет, Харер се враќа во Австрија во 1951 г. Синот на Харер, по име Ролф, првично одбива да се сретне со својот татко, но Харер ја остава зад себе музичката кутија што му ја дал далај-ламата, а тоа го буди интересот на момчето. Години подоцна, Харер и Ролф (веќе тинејџер), откако ја воспоставиле својата врска, заедно се искачуваат на еден од врвовите, поставувајќи го знамето на Тибет на него. Филмот завршува со екранска приказна за судбината на Тибетанците под власта на кинеските освојувачи. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{commons||}}{{IMDb title|0120102|Seven Years in Tibet}} * {{rotten-tomatoes|1079716-seven_years_in_tibet|Seven Years in Tibet}} {{mojo title|sevenyearsintibet|Seven Years in Tibet}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Филмови]] [[Категорија:Филмови од 1997 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Биографски филмови]] g4ghkgr2ja1j8gbpthb0zeupebeygmd 5579334 5579328 2026-06-20T12:11:31Z Andrew012p 85224 5579334 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Седум години на Тибет | image = Седум години во Тибет плакат.png | alt = | caption = Плакатот на македонски | director = [[Жан-Жак Ано]] | producer = * Жан-Жак Ано * Иен Смит * Џон Х. Вилијамс | screenplay = [[Беки Џонстон]] | based_on = {{based on|''[[Седум години во тибет (книга)|Седум години во Тибет]]''|[[Хајнрих Харер]]}} | starring = * [[Бред Пит]] * [[Дејвид Тјулис]] * [[Бредли Дерил Вонг|Би-Ди Вонг]] * [[Макото Ивамацу]] | music = [[Џон Вилијамс]] | cinematography = Роберт Фрес | editing = [[Ноел Боасон]] | studio = {{Plainlist| * [[TriStar Pictures]] * [[Mandalay Entertainment]] }} | distributor = {{Plainlist| * [[Sony Pictures Releasing]] (САД) * [[Summit Entertainment]] (меѓународно)<ref>{{cite web|title=Mandalay on road with Summit|website=Variety|first=Dana|last=Harris|date=17 December 2001|access-date=19 October 2021|url=https://variety.com/2001/film/news/mandalay-on-road-with-summit-1117857477/}}</ref> }} | released = [[13 септември]] [[1997]] г. (Меѓународен кинофестивал во Торонто)<br> [[10 октомври]] [[1997]] г. (САД) | runtime = 136 минути<!--Театарско време: 135:47--><ref>{{cite web | url=https://bbfc.co.uk/releases/seven-years-tibet-1997 | title=''SEVEN YEARS IN TIBET'' (PG) | work=[[British Board of Film Classification]] | date=October 21, 1997 | access-date=January 3, 2015 | archive-date=January 4, 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150104080833/http://bbfc.co.uk/releases/seven-years-tibet-1997 | url-status=live }}</ref> | country = {{САД}}<ref>{{Cite web |url=http://www.tcm.com/tcmdb/title/328901/Seven-Years-in-Tibet/ |title=Seven Years in Tibet (1997) - Overview - TCM.com |access-date=October 6, 2015 |archive-date=October 6, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151006083442/http://www.tcm.com/tcmdb/title/328901/Seven-Years-in-Tibet/ |url-status=live }}</ref> | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = 70 милиони долари | gross = 131,5 милиони долари }}'''''Седум години на Тибет''''' ({{langx|en|Seven Years in Tibet}}) — американски [[Биографски филм|животописен]] воен драмски [[филм]] од [[1997]] г. во режија на [[Жан-Жак Ано]]. Се заснова на мемоарите на австрискиот планинар и офицер на [[Шуцштафел|СС]], [[Хајнрих Харер]], од книгата „[[Седум години на Тибет (книга)|Седум години на Тибет]]“ од 1952 г. за неговиот живот на [[Тибет]], животот на тибетското општество и [[Тенцин Ѓацо|XIV далај-лама]] помеѓу 1939 и 1951 г. Филмот ја зачувува само општата последователност на настаните, а измислени се многу подробности. Во филмот играат [[Бред Пит]] и [[Дејвид Тјулис]], а музиката ја компонирал [[Џон Вилијамс]].<ref>{{cite news|url=http://www.tibet.ca/en/newsroom/wtn/archive/old?y=1999&m=6&p=10_1|title=Director Secretly Filmed In Tibet|last=Nesselson|first=Lisa|date=10 June 1999|work=[[World Tibet Network News]]|access-date=4 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20110108012435/http://www.tibet.ca/en/newsroom/wtn/archive/old?y=1999&m=6&p=10_1|archive-date=8 January 2011|publisher=Canada Tibet Committee}}</ref> == Содржина == {{Разоткривање}}Австрија е [[Аншлус|припоена]] од [[Трет Рајх|Нацистичка Германија]], 1939 г. Планинарот [[Хајнрих Харер]] ([[Бред Пит]]) ја остава својата бремена сопруга за да му се придружи на Петер Ауфшнајтер (Дејвид Тјулис) во групата што се обидува да го искачи врвот [[Нанга Парбат]] во [[Британска Индија]] (денешен [[Пакистан]]). Кога избувнува [[Втора светска војна|Втората светска војна]] во 1939 г., властите ги апсат како германски државјани и ги интервјуираат во затворски логор во [[Дерадун]] во подножјето на [[Хималаи]]те, во современата индиска држава [[Утараканд]]. За тоа време, жената на Харер, Ингрид (Ингеборга Дапкунаит), раѓа син, кој тој не го гледа. Во 1944 г., Харер и Ауфшнајтер бегаат од затворот и се преселуваат на [[Тибет]]. Меѓутоа, на Тибет, кој е во самоизолација од надворешниот свет, мештаните одбиваат да им помогнат на странците на секој можен начин. И покрај ова, јунаците успеваат да стигнат до главниот град на Тибет, [[Ласа]]. Таму стануваат гости на тибетскиот дипломат Кунго Царонг (Макото Ивамацу). Високопоставениот тибетски чиновник, {{Меѓујазична врска|Нгапо Нгаванг Џјигме|en|Ngawang Jigme|}} (Би-Ди Вонг), ги поддржува двајцата странци, подарувајќи им костуми во западен стил по нарачка. Ауфшнајтер се вљубува во шивачката Пема Лаки (Лакпа Цамчо) и се жени за неа. Харер одлучува да остане самец за да може да се сосредоточи на својата нова геодетска работа и не сака да доживее друга неуспешна врска. По некое време, и на двајцата им е доделена работа: тибетската влада одлучува да го искористи нивното инженерско знаење за свои цели. Во 1945 г., Харер, откако дознава за крајот на војната, планира да се врати во [[Австрија]]. Меѓутоа, тој добива писмо од неговиот син Ролф во кое го отфрла Харер како негов татко, а тоа го спречува да го напушти Тибет. Набргу потоа, Харер е поканет во [[Потала|дворецот Потала]] и станува наставник на сѐ уште младиот [[Тенцин Ѓацо|XIV далај-лама]] (Џјамјанг Џјамцо Вангчук) за светската [[географија]], наука и западната култура. Харер и далај-ламата стануваат пријатели. Во меѓувреме, политичките односи со [[Народна Република Кина|Кина]] се влошуваат бидејќи генералите на Мао прават планови за упад на Тибет. Нгаванг Џјигме ја води тибетската војска во пограничниот град Чамдо за да ја спречи напреднатата Народноослободителна војска. Сепак, тој на крајот попушта и ги разнесува тибетските резерви на убојни средства по едностраната битка кај Чамдо. За време на потпишувањето на договорот, Кунго Царонг му кажува на Харер дека ако Џjигме не ги уништел резервите на оружје, тибетските герилци можеби ќе ги држеле планинските премини со месеци или дури со години — доволно долго за да побараат помош од други народи. Тој исто така тврди дека за Тибетанците предавањето е како смртна казна. Кога Кинезите го окупираат Тибет, Харер го осудува Нгаванг Џјигме дека ја предал неговата земја, изјавувајќи дека нивното пријателство е завршено. Во лутина, Харер дополнително го понижува високопоставениот чиновник со тоа што му ја враќа облеката што му ја подарил Нгаванг Џјигме, што е сериозна навреда за тибетската култура, и ја фрла на земја пред да замине. Харер се обидува да го убеди далај-ламата да побегне, но тој одбива, не сакајќи да го напушти својот народ. Далај-ламата го охрабрува Харер да се врати во Австрија и да стане татко на својот син. По [[Крунисување|церемонијата за устоличување]], во која далај-ламата е службено устоличен како духовен и временски водач на Тибет, Харер се враќа во Австрија во 1951 г. Синот на Харер, по име Ролф, првично одбива да се сретне со својот татко, но Харер ја остава зад себе музичката кутија што му ја дал далај-ламата, а тоа го буди интересот на момчето. Години подоцна, Харер и Ролф (веќе тинејџер), откако ја воспоставиле својата врска, заедно се искачуваат на еден од врвовите, поставувајќи го знамето на Тибет на него. Филмот завршува со екранска приказна за судбината на Тибетанците под власта на кинеските освојувачи. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{commons||}}{{IMDb title|0120102|Seven Years in Tibet}} * {{rotten-tomatoes|1079716-seven_years_in_tibet|Seven Years in Tibet}} {{mojo title|sevenyearsintibet|Seven Years in Tibet}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Филмови]] [[Категорија:Филмови од 1997 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Биографски филмови]] buxtkjcbad8it717njl5nqv9fik73d7 5579336 5579334 2026-06-20T12:13:04Z Andrew012p 85224 5579336 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Седум години на Тибет | image = Seven years in tibet movie.webp | alt = | caption = Плакатот на филмот | director = [[Жан-Жак Ано]] | producer = * Жан-Жак Ано * Иен Смит * Џон Х. Вилијамс | screenplay = [[Беки Џонстон]] | based_on = {{based on|''[[Седум години во тибет (книга)|Седум години во Тибет]]''|[[Хајнрих Харер]]}} | starring = * [[Бред Пит]] * [[Дејвид Тјулис]] * [[Бредли Дерил Вонг|Би-Ди Вонг]] * [[Макото Ивамацу]] | music = [[Џон Вилијамс]] | cinematography = Роберт Фрес | editing = [[Ноел Боасон]] | studio = {{Plainlist| * [[TriStar Pictures]] * [[Mandalay Entertainment]] }} | distributor = {{Plainlist| * [[Sony Pictures Releasing]] (САД) * [[Summit Entertainment]] (меѓународно)<ref>{{cite web|title=Mandalay on road with Summit|website=Variety|first=Dana|last=Harris|date=17 December 2001|access-date=19 October 2021|url=https://variety.com/2001/film/news/mandalay-on-road-with-summit-1117857477/}}</ref> }} | released = [[13 септември]] [[1997]] г. (Меѓународен кинофестивал во Торонто)<br> [[10 октомври]] [[1997]] г. (САД) | runtime = 136 минути<!--Театарско време: 135:47--><ref>{{cite web | url=https://bbfc.co.uk/releases/seven-years-tibet-1997 | title=''SEVEN YEARS IN TIBET'' (PG) | work=[[British Board of Film Classification]] | date=October 21, 1997 | access-date=January 3, 2015 | archive-date=January 4, 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150104080833/http://bbfc.co.uk/releases/seven-years-tibet-1997 | url-status=live }}</ref> | country = {{САД}}<ref>{{Cite web |url=http://www.tcm.com/tcmdb/title/328901/Seven-Years-in-Tibet/ |title=Seven Years in Tibet (1997) - Overview - TCM.com |access-date=October 6, 2015 |archive-date=October 6, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151006083442/http://www.tcm.com/tcmdb/title/328901/Seven-Years-in-Tibet/ |url-status=live }}</ref> | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = 70 милиони долари | gross = 131,5 милиони долари }}'''''Седум години на Тибет''''' ({{langx|en|Seven Years in Tibet}}) — американски [[Биографски филм|животописен]] воен драмски [[филм]] од [[1997]] г. во режија на [[Жан-Жак Ано]]. Се заснова на мемоарите на австрискиот планинар и офицер на [[Шуцштафел|СС]], [[Хајнрих Харер]], од книгата „[[Седум години на Тибет (книга)|Седум години на Тибет]]“ од 1952 г. за неговиот живот на [[Тибет]], животот на тибетското општество и [[Тенцин Ѓацо|XIV далај-лама]] помеѓу 1939 и 1951 г. Филмот ја зачувува само општата последователност на настаните, а измислени се многу подробности. Во филмот играат [[Бред Пит]] и [[Дејвид Тјулис]], а музиката ја компонирал [[Џон Вилијамс]].<ref>{{cite news|url=http://www.tibet.ca/en/newsroom/wtn/archive/old?y=1999&m=6&p=10_1|title=Director Secretly Filmed In Tibet|last=Nesselson|first=Lisa|date=10 June 1999|work=[[World Tibet Network News]]|access-date=4 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20110108012435/http://www.tibet.ca/en/newsroom/wtn/archive/old?y=1999&m=6&p=10_1|archive-date=8 January 2011|publisher=Canada Tibet Committee}}</ref> == Содржина == {{Разоткривање}}Австрија е [[Аншлус|припоена]] од [[Трет Рајх|Нацистичка Германија]], 1939 г. Планинарот [[Хајнрих Харер]] ([[Бред Пит]]) ја остава својата бремена сопруга за да му се придружи на Петер Ауфшнајтер (Дејвид Тјулис) во групата што се обидува да го искачи врвот [[Нанга Парбат]] во [[Британска Индија]] (денешен [[Пакистан]]). Кога избувнува [[Втора светска војна|Втората светска војна]] во 1939 г., властите ги апсат како германски државјани и ги интервјуираат во затворски логор во [[Дерадун]] во подножјето на [[Хималаи]]те, во современата индиска држава [[Утараканд]]. За тоа време, жената на Харер, Ингрид (Ингеборга Дапкунаит), раѓа син, кој тој не го гледа. Во 1944 г., Харер и Ауфшнајтер бегаат од затворот и се преселуваат на [[Тибет]]. Меѓутоа, на Тибет, кој е во самоизолација од надворешниот свет, мештаните одбиваат да им помогнат на странците на секој можен начин. И покрај ова, јунаците успеваат да стигнат до главниот град на Тибет, [[Ласа]]. Таму стануваат гости на тибетскиот дипломат Кунго Царонг (Макото Ивамацу). Високопоставениот тибетски чиновник, {{Меѓујазична врска|Нгапо Нгаванг Џјигме|en|Ngawang Jigme|}} (Би-Ди Вонг), ги поддржува двајцата странци, подарувајќи им костуми во западен стил по нарачка. Ауфшнајтер се вљубува во шивачката Пема Лаки (Лакпа Цамчо) и се жени за неа. Харер одлучува да остане самец за да може да се сосредоточи на својата нова геодетска работа и не сака да доживее друга неуспешна врска. По некое време, и на двајцата им е доделена работа: тибетската влада одлучува да го искористи нивното инженерско знаење за свои цели. Во 1945 г., Харер, откако дознава за крајот на војната, планира да се врати во [[Австрија]]. Меѓутоа, тој добива писмо од неговиот син Ролф во кое го отфрла Харер како негов татко, а тоа го спречува да го напушти Тибет. Набргу потоа, Харер е поканет во [[Потала|дворецот Потала]] и станува наставник на сѐ уште младиот [[Тенцин Ѓацо|XIV далај-лама]] (Џјамјанг Џјамцо Вангчук) за светската [[географија]], наука и западната култура. Харер и далај-ламата стануваат пријатели. Во меѓувреме, политичките односи со [[Народна Република Кина|Кина]] се влошуваат бидејќи генералите на Мао прават планови за упад на Тибет. Нгаванг Џјигме ја води тибетската војска во пограничниот град Чамдо за да ја спречи напреднатата Народноослободителна војска. Сепак, тој на крајот попушта и ги разнесува тибетските резерви на убојни средства по едностраната битка кај Чамдо. За време на потпишувањето на договорот, Кунго Царонг му кажува на Харер дека ако Џjигме не ги уништел резервите на оружје, тибетските герилци можеби ќе ги држеле планинските премини со месеци или дури со години — доволно долго за да побараат помош од други народи. Тој исто така тврди дека за Тибетанците предавањето е како смртна казна. Кога Кинезите го окупираат Тибет, Харер го осудува Нгаванг Џјигме дека ја предал неговата земја, изјавувајќи дека нивното пријателство е завршено. Во лутина, Харер дополнително го понижува високопоставениот чиновник со тоа што му ја враќа облеката што му ја подарил Нгаванг Џјигме, што е сериозна навреда за тибетската култура, и ја фрла на земја пред да замине. Харер се обидува да го убеди далај-ламата да побегне, но тој одбива, не сакајќи да го напушти својот народ. Далај-ламата го охрабрува Харер да се врати во Австрија и да стане татко на својот син. По [[Крунисување|церемонијата за устоличување]], во која далај-ламата е службено устоличен како духовен и временски водач на Тибет, Харер се враќа во Австрија во 1951 г. Синот на Харер, по име Ролф, првично одбива да се сретне со својот татко, но Харер ја остава зад себе музичката кутија што му ја дал далај-ламата, а тоа го буди интересот на момчето. Години подоцна, Харер и Ролф (веќе тинејџер), откако ја воспоставиле својата врска, заедно се искачуваат на еден од врвовите, поставувајќи го знамето на Тибет на него. Филмот завршува со екранска приказна за судбината на Тибетанците под власта на кинеските освојувачи. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{commons||}}{{IMDb title|0120102|Seven Years in Tibet}} * {{rotten-tomatoes|1079716-seven_years_in_tibet|Seven Years in Tibet}} {{mojo title|sevenyearsintibet|Seven Years in Tibet}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Филмови]] [[Категорија:Филмови од 1997 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Биографски филмови]] ih147w52jnes5y6bkqj2fohf5gukrw2 5579337 5579336 2026-06-20T12:15:06Z Andrew012p 85224 5579337 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Седум години на Тибет | image = Seven years in tibet movie.webp | alt = | caption = Плакатот на филмот | director = [[Жан-Жак Ано]] | producer = * Жан-Жак Ано * Иен Смит * Џон Х. Вилијамс | screenplay = [[Беки Џонстон]] | based_on = {{based on|''[[Седум години во тибет (книга)|Седум години во Тибет]]''|[[Хајнрих Харер]]}} | starring = * [[Бред Пит]] * [[Дејвид Тјулис]] * [[Бредли Дерил Вонг|Би-Ди Вонг]] * [[Макото Ивамацу]] | music = [[Џон Вилијамс]] | cinematography = Роберт Фрес | editing = [[Ноел Боасон]] | studio = {{Plainlist| * [[TriStar Pictures]] * [[Mandalay Entertainment]] }} | distributor = {{Plainlist| * [[Sony Pictures Releasing]] (САД) * [[Summit Entertainment]] (меѓународно)<ref>{{cite web|title=Mandalay on road with Summit|website=Variety|first=Dana|last=Harris|date=17 December 2001|access-date=19 October 2021|url=https://variety.com/2001/film/news/mandalay-on-road-with-summit-1117857477/}}</ref> }} | released = [[13 септември]] [[1997]] г. (Меѓународен кинофестивал во Торонто)<br> [[10 октомври]] [[1997]] г. (САД) | runtime = 136 минути<!--Театарско време: 135:47--><ref>{{cite web | url=https://bbfc.co.uk/releases/seven-years-tibet-1997 | title=''SEVEN YEARS IN TIBET'' (PG) | work=[[British Board of Film Classification]] | date=October 21, 1997 | access-date=January 3, 2015 | archive-date=January 4, 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150104080833/http://bbfc.co.uk/releases/seven-years-tibet-1997 | url-status=live }}</ref> | country = {{САД}}<ref>{{Cite web |url=http://www.tcm.com/tcmdb/title/328901/Seven-Years-in-Tibet/ |title=Seven Years in Tibet (1997) - Overview - TCM.com |access-date=October 6, 2015 |archive-date=October 6, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151006083442/http://www.tcm.com/tcmdb/title/328901/Seven-Years-in-Tibet/ |url-status=live }}</ref> | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = 70 милиони долари | gross = 131,5 милиони долари }}'''''Седум години на Тибет''''' ({{langx|en|Seven Years in Tibet}}) — американски [[Биографски филм|животописен]] воен драмски [[филм]] од [[1997]] г. во режија на [[Жан-Жак Ано]]. Се заснова на мемоарите на австрискиот планинар и офицер на [[Шуцштафел|СС]], [[Хајнрих Харер]], од книгата „[[Седум години на Тибет (книга)|Седум години на Тибет]]“ од 1952 г. за неговиот живот на [[Тибет]], животот на тибетското општество и [[Тенцин Ѓацо|XIV далај-лама]] помеѓу 1939 и 1951 г. Филмот ја зачувува само општата последователност на настаните, а измислени се многу подробности. Во филмот играат [[Бред Пит]] и [[Дејвид Тјулис]], а музиката ја компонирал [[Џон Вилијамс]].<ref>{{cite news|url=http://www.tibet.ca/en/newsroom/wtn/archive/old?y=1999&m=6&p=10_1|title=Director Secretly Filmed In Tibet|last=Nesselson|first=Lisa|date=10 June 1999|work=[[World Tibet Network News]]|access-date=4 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20110108012435/http://www.tibet.ca/en/newsroom/wtn/archive/old?y=1999&m=6&p=10_1|archive-date=8 January 2011|publisher=Canada Tibet Committee}}</ref> == Содржина == {{Разоткривање}}Австрија е [[Аншлус|припоена]] од [[Трет Рајх|Нацистичка Германија]], 1939 г. Планинарот [[Хајнрих Харер]] ([[Бред Пит]]) ја остава својата бремена сопруга за да му се придружи на Петер Ауфшнајтер (Дејвид Тјулис) во групата што се обидува да го искачи врвот [[Нанга Парбат]] во [[Британска Индија]] (денешен [[Пакистан]]). Кога избувнува [[Втора светска војна|Втората светска војна]] во 1939 г., властите ги апсат како германски државјани и ги интервјуираат во затворски логор во [[Дерадун]] во подножјето на [[Хималаи]]те, во современата индиска држава [[Утараканд]]. За тоа време, жената на Харер, Ингрид (Ингеборга Дапкунаит), раѓа син, кој тој не го гледа. Во 1944 г., Харер и Ауфшнајтер бегаат од затворот и се преселуваат на [[Тибет]]. Меѓутоа, на Тибет, кој е во самоизолација од надворешниот свет, мештаните одбиваат да им помогнат на странците на секој можен начин. И покрај ова, јунаците успеваат да стигнат до главниот град на Тибет, [[Ласа]]. Таму стануваат гости на тибетскиот дипломат Кунго Царонг (Макото Ивамацу). Високопоставениот тибетски чиновник, {{Меѓујазична врска|Нгапо Нгаванг Џјигме|en|Ngawang Jigme|}} (Би-Ди Вонг), ги поддржува двајцата странци, подарувајќи им костуми во западен стил по нарачка. Ауфшнајтер се вљубува во шивачката Пема Лаки (Лакпа Цамчо) и се жени за неа. Харер одлучува да остане самец за да може да се сосредоточи на својата нова геодетска работа и не сака да доживее друга неуспешна врска. По некое време, и на двајцата им е доделена работа: тибетската влада одлучува да го искористи нивното инженерско знаење за свои цели. Во 1945 г., Харер, откако дознава за крајот на војната, планира да се врати во [[Австрија]]. Меѓутоа, тој добива писмо од неговиот син Ролф во кое го отфрла Харер како негов татко, а тоа го спречува да го напушти Тибет. Набргу потоа, Харер е поканет во [[Потала|дворецот Потала]] и станува наставник на сѐ уште младиот [[Тенцин Ѓацо|XIV далај-лама]] (Џјамјанг Џјамцо Вангчук) за светската [[географија]], наука и западната култура. Харер и далај-ламата стануваат пријатели. Во меѓувреме, политичките односи со [[Народна Република Кина|Кина]] се влошуваат бидејќи генералите на Мао прават планови за упад на Тибет. Нгаванг Џјигме ја води тибетската војска во пограничниот град Чамдо за да ја спречи напреднатата Народноослободителна војска. Сепак, тој на крајот попушта и ги разнесува тибетските резерви на убојни средства по едностраната битка кај Чамдо. За време на потпишувањето на договорот, Кунго Царонг му кажува на Харер дека ако Џjигме не ги уништел резервите на оружје, тибетските герилци можеби ќе ги држеле планинските премини со месеци или дури со години — доволно долго за да побараат помош од други народи. Тој исто така тврди дека за Тибетанците предавањето е како смртна казна. Кога Кинезите го окупираат Тибет, Харер го осудува Нгаванг Џјигме дека ја предал неговата земја, изјавувајќи дека нивното пријателство е завршено. Во лутина, Харер дополнително го понижува високопоставениот чиновник со тоа што му ја враќа облеката што му ја подарил Нгаванг Џјигме, што е сериозна навреда за тибетската култура, и ја фрла на земја пред да замине. Харер се обидува да го убеди далај-ламата да побегне, но тој одбива, не сакајќи да го напушти својот народ. Далај-ламата го охрабрува Харер да се врати во Австрија и да стане татко на својот син. По [[Крунисување|церемонијата за устоличување]], во која далај-ламата е службено устоличен како духовен и временски водач на Тибет, Харер се враќа во Австрија во 1951 г. Синот на Харер, по име Ролф, првично одбива да се сретне со својот татко, но Харер ја остава зад себе музичката кутија што му ја дал далај-ламата, а тоа го буди интересот на момчето. Години подоцна, Харер и Ролф (веќе тинејџер), откако ја воспоставиле својата врска, заедно се искачуваат на еден од врвовите, поставувајќи го знамето на Тибет на него. Филмот завршува со екранска приказна за судбината на Тибетанците под власта на кинеските освојувачи. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{commons||}}{{IMDb title|0120102|Seven Years in Tibet}} * {{rotten-tomatoes|1079716-seven_years_in_tibet|Seven Years in Tibet}} {{mojo title|sevenyearsintibet|Seven Years in Tibet}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Филмови од 1997 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Американски биографски филмови]] keffsct2i0w5x11ivex6rg4axqjlvlp 1 1338362 5579330 5119362 2026-06-20T12:09:53Z Andrew012p 85224 Andrew012p ја премести страницата [[Разговор:Седум години во Тибет (филм)]] на [[Разговор:Седум години на Тибет (филм)]] 5119362 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1356665 5579469 5530249 2026-06-21T09:36:57Z Andrew012p 85224 5579469 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Terrifier 3|image=Ужасител 3 плакат.png|caption=Неофицијалниот плакат на македонски јазик|alt=|director=[[Дејмиен Леоне]]|producer={{Plainlist| * Дејмиен Леоне *Фил Фалконе * Стивен Дела Сала * Џејсон Ливи * Мајкл Ливи * Џорџ Стјубер }}|writer=Дејмиен Леоне|starring={{Plainlist| * [[Дејвид Хауард Торнтон]] * [[Лорен Лавера]] * [[Елиот Фалам]] * [[Саманта Скафиди]] }}|music=Пол Вајли|cinematography=Џорџ Стјубер|editing=Дејмиен Леоне|studio=Dark Age Cinema|distributor=[[Cineverse]]|released=19 септември 2024 г. (Fantastic Fest)<br>11 октомври 2024 г. (САД)<br>10 октомври 2024 г. (Македонија)|runtime=125 минути<ref>{{Cite web |date=September 19, 2024|title=''Terrifier 3'' (18) |url=https://www.bbfc.co.uk/release/terrifier-3-q29sbgvjdglvbjpwwc0xmdizmdy4|access-date=September 19, 2024 |website=[[British Board of Film Classification]]}}</ref>|country={{САД}}|language={{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }}|budget=2 милиони долари|preceded_by=''[[Terrifier 2]]''|gross=87,5 милиони долари<ref name="BOM">{{Cite web |title=Terrifier 3 |url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt27911000/?ref_=bo_se_r_1/ |access-date=November 20, 2024 |website=Box Office Mojo}}</ref><ref name="NUM">{{Cite web |title=Terrifier 3 (2024) - Financial Information |url=https://www.the-numbers.com/movie/Terrifier-3-(2024) |access-date=November 18, 2024 |website=The Numbers}}</ref>}}'''''Terrifier 3''''' ([[Транскрипција (лингвистика)|се чита]]: ''Терифаер 3''),<ref>Официјално филмот на македонски е оставен во оригинал на англиски.</ref> неофицијално '''''Ужасител 3'''''<ref>Неофицијално филмот е познат како '''''Ужасител 3''''', но од македонскиот дистрибутер е оставен во оригинал '''''Terrifier 3'''''.</ref> — американски [[Божиќ|божиќен]] [[Слешер (жанр)|слешер]] на Дејмиен Леоне, продолжение на филмот „[[Terrifier 2]]“ (2022). Лорен Лавера, Елиот Фалам, Дејвид Хауард Торнтон и Саманта Скафиди се вратиле на своите улоги од претходните два филма. Заплетот сè уште се сосредоточува на кловнот Арт; „Ужасител 3“ е четврти филм со негово учество (вклучувајќи ја и киноантологијата „Ноќ на сите светци“) и трет филм во истоимената кинофраншиза. Светската премиера се одржала на [[19 септември]] [[2024]] г. на фестивалот Fantastic Fest. Филмот се појавил во американските кина на [[11 октомври]] 2024 г., а на македонските на [[10 октомври]] истата година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kinoverzum.mk/film/terrifier-3/|title=Terrifier 3 {{!}} Киноверзум МК|language=mk-MK|accessdate=2024-10-06}}</ref> == Содржина == Откако го преживеале колежот на кловнот Арт на [[Ноќ на вештерките|Ноќта на вештерките]], Сиена и нејзиниот брат се борат да ги обноват своите уништени животи. Како што се наближува празничната сезона, тие се обидуваат да го прифатат [[Божиќ|божиќниот]] дух и да ги остават ужасите од минатото зад себе. Меѓутоа, токму кога ќе помислат дека се безбедни, Арт се враќа, решен да ја претвори нивната празнична веселба во нов кошмар.<ref>{{cite news|url=https://hollywoodlife.com/feature/terrifier-3-release-date-5325889/|title='Terrifier 3' Release Date: When to Watch the Controversial Horror Movie}}</ref> == Улоги == {| class="wikitable" !Глумец !Улога |- |[[Дејвид Хауард Торнтон]] |кловнот Арт |- |[[Лорен Лавера]] |Сиена Шо |- |[[Елиот Фалам]] |Џонатан Шо |- |[[Саманта Скафиди]] |Викторија „Вики“ Хејз |- |[[Крис Џерико]] |Берк |- |[[Даниел Робак]] |[[Дедо Мраз]] |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://terrifier3.com/ Матична страница] {{IMDb title}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Филмови од 2024 година]] [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови за демони]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] m8pwe4ezrqx6l92q80hbvwm4wlgg07g 0 1361839 5579457 5485532 2026-06-21T09:29:27Z Andrew012p 85224 5579457 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Кловнови убијци од вселената|editing=Кристофер Рот|budget=1,8 милиони долари<ref>{{cite web|url=https://dreadcentral.com/news/54547/exclusive-the-chiodo-brothers-talk-killer-klowns-movie-making-and-more/|title=Exclusive: The Chiodo Brothers Talk Killer Klowns, Movie Making, and More!|last=Buckley|first=Heather|work=[[Dread Central]]|date=July 3, 2014|access-date=September 11, 2015|archive-date=January 9, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160109181320/http://www.dreadcentral.com/news/54547/exclusive-the-chiodo-brothers-talk-killer-klowns-movie-making-and-more/|url-status=live}}</ref>|language={{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }}|country={{САД}}|runtime=88 минути<ref name=afi>{{cite web|title=Killer Klowns from Outer Space (1988)|url=http://catalog.afi.com/Catalog/MovieDetails/58814|publisher=[[American Film Institute]]|access-date=April 20, 2018|archive-date=April 21, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180421030713/http://catalog.afi.com/Catalog/MovieDetails/58814|url-status=live}}</ref>|released=27 мај 1988 г.|distributor=Trans World Entertainmen|studio=Chiodo Bros.|cinematography=Алфред Тејлор|image=Killer Klowns from Outer Space (1988) poster.jpg.jpg|music=Џон Масан|starring=[[Грант Крамер]]<br />[[Сузан Снајдер]]<br />[[Џон Ален Нелсон]]<br />[[Ројал Дејно]]<br />[[Џон Вернон]]|writer={{plainlist| * Чарлс Чиодо * Стивен Чиодо }}|producer={{plainlist| * Стивен Чиодо * [[Чарлс Чиодо]] * [[Едвард Чиодо]] }}|director=[[Стивен Чиодо]]|caption=Плакатот на филмот|alt=|gross=745 долари<ref>{{cite web |url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt0095444/?ref_=bo_se_r_1 |title=Killer Klowns from Outer Space |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=21 February 2024}}</ref><ref>{{Cite web |title=''Killer Klowns from Outer Space'' (1988) - Financial Information |url=https://the-numbers.com/movie/Killer-Klowns-from-Outer-Space#tab=summary |access-date=2024-02-21 |website=[[The Numbers (website)|The Numbers]]}}</ref>|followed_by=}}'''''Кловнови убијци од вселената''''' ({{langx|en|Killer Klowns From Outer Space}}) — американски [[Научна фантастика|научнофантастичен]] комичен [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] од 1988 г., напишан, режиран и произведен од браќата Чиодо. Со Грант Крамер, Сузан Снајдер, Џон Ален Нелсон и Џон Вернон во главните улоги, тој останува единствениот филм на браќата Чиодо и како сценаристи и режисери. Познати по нивната стручност за практични ефекти и шминка, браќата исто така ги разработиле препознатливите визуелни елементи на филмот. Приказната следи група злобни вонземјани што личат на [[кловн]]ови, кои се спуштаат во едно мало гратче, заробувајќи, убивајќи и собирајќи ги неговите жители за прехрана. == Содржина == Заљубен пар — младичот Мајк и девојката Деби, кои се на [[паркиралиште]] надвор од градот, забележуваат [[метеорит]] како лета по небото и судејќи по траекторијата на неговиот пад, решаваат дека тој ќе падне во шума. Водени од љубопитноста, младежите се упатуваат во шумата, сакајќи да го видат паднатиот метеорит. Откако стигнуваат до местото на несреќата, парот не наоѓа метеорит, но е изненаден кога гледа голем циркуски шатор што блеска со разнобојни светла. Мајк и Деби влегуваат во шаторот и гледаат големи кожурци направени од розова памучна волна, во кои откриваат човечки тела користени како храна од вонземјанските кловнови. Откако одвај бегаат од циркускиот шатор на кловновите, Мајк и Деби се упатуваат кон полициската управа во нивното зафрлено гратче за да пријават што се случило. Во полициската управа, парот се среќава со поранешното момче на Деби, Дејв, и постариот офицер Кертис Муни, кого тие се обидуваат да го убедат да оди и да го види местото на слетување на циркускиот шатор. Меѓутоа, вонземјанските кловнови веќе ја следеле патеката на Мајк и Деби и дошле до градот, каде што почнале да ги надополнуваат хранителните залихи. == Улоги == {| class="wikitable" !Глумец !Улога |- |[[Грант Крамер]] |Мајк Тобако |- |[[Сузан Снајдер]] |Деби Стоун |- |[[Џон Ален Нелсон]] |офицерот Дејв Хансон |- |[[Џон Вернон]] |офицерот Кертис Муни |- |Мајкл С. Сигел |Рич Теренци |- |Питер Ликаси |Пол Теренци |- |[[Ројал Дејно]] |земјоделецот Џин Грин |- |[[Чарлс Чиодо]] |Џоџо Кловнзила |- |[[Кристофер Титус]] |Боб Макрид |- |Клер Бартл |малото девојче |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|Killer Klowns from Outer Space}} * [http://www.chiodobros.com/ Матична страница] {{IMDb title|0095444}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови од 1988 година]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] [[Категорија:Американски научнофантастични филмови]] [[Категорија:Американски комедии]] tcs66lt9xu7ynodo8wpdihj3u3i7xtc 0 1364175 5579472 5457218 2026-06-21T09:38:08Z Andrew012p 85224 5579472 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Вселенски војници|editing=[[Марк Голдблат]]<br>Керолин Рос|budget=100 — 110 милиони долари|language={{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }}|country={{САД}}|runtime=129 минути|released=7 ноември 1997 г. (САД)|distributor=Sony Pictures Releasing|studio={{plainlist| * [[TriStar Pictures]] * [[Touchstone Pictures]] }}|cinematography=[[Јост Вакано]]|image=Starship Troopers - movie poster.jpg|music=[[Базил Поледорис]]|starring={{plainlist| * [[Каспер ван Дин]] * [[Дина Мајер]] * [[Дениз Ричардс]] * [[Џејк Бјуси]] * [[Нил Патрик Харис]] * [[Патрик Малдун]] * [[Мајкл Ајронсајд]] }}|writer=[[Едвард Нојмајер]]|producer=[[Џон Дејвисон]]<br>[[Алан Маршал]]|director=[[Пол Верховен]]|caption=Плакатот на филмот|alt=|gross=121 милион долари|followed_by=}}'''''Вселенски војници''''' ({{langx|en|Starship Troopers}}) — американски [[Научна фантастика|научнофантастичен]] [[филм]] од 1997 г. во режија на Пол Верховен, заснован на истоимениот роман на Роберт Хајнлајн. Во филмот глумат Каспер ван Дин и [[Дениз Ричардс]].<ref>{{Cite web|url=http://www.cbsnews.com/news/last-call-for-these-movies-and-shows-on-netflix-plus-whats-new/|title=Last call for these movies and shows on Netflix, plus what’s new|archive-url=https://web.archive.org/web/20161018202544/https://www.cbsnews.com/news/last-call-for-these-movies-and-shows-on-netflix-plus-whats-new/|archive-date=2016-10-18|access-date=2016-10-18|deadlink=no}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.latimes.com/business/realestate/hot-property/la-fi-hotprop-casper-van-dien-malibu-home-sale-20160913-snap-story.html|title='Starship Troopers' actor Casper Van Dien parts ways with Malibu home|archive-url=https://web.archive.org/web/20161028150052/http://www.latimes.com/business/realestate/hot-property/la-fi-hotprop-casper-van-dien-malibu-home-sale-20160913-snap-story.html|archive-date=2016-10-28|access-date=2016-10-18|deadlink=no}}</ref> Филмот, кој припаѓа на жанрот воена научна фантастика, опишува вселенска војна меѓу Земјаните и инсектосличните вонземјани — „Арахнидите“. Неговиот главен лик, Џони Рико, се приклучува во редовите на „Вселенските војници“, и, учествувајќи во битки со Арахниди на други планети, се издигнува од редов во офицер. Иако филмот ги позајмува имињата на ликовите и голем број сижетни точки од романот, неговото целокупно настроение се разликува од книжевниот извор: додека некои критичари го обвиниле романот на Хајнлајн дека промовира [[милитаризам]], па дури и фашистичка идеологија, филмот, според планот на Верховен, требало да биде сатиричен и антивоен. Буџетот на филмот бил од 100 до 110 милиони долари, а заработил 55 милиони долари во [[Соединети Американски Држави|САД]] и 121 милион долари ширум светот. == Содржина == Во далечната иднина, средношколците се охрабруваат да станат граѓани со приклучување во војска. Она што не го знаат е дека наскоро ќе бидат вклучени во целосна војна против планетата од вонземјански [[инсекти]]. Борбата е за да се осигура безбедноста на човештвото. == Улоги == {{список со глумци}} |- |[[Каспер ван Дин]] |Џони Рико |- |[[Дениз Ричардс]] |Кармен Ибанес |- |[[Мајкл Ајронсајд]] |Џин Расчак |- |[[Дина Мајер]] |Дизи Флорес |- |[[Нил Патрик Харис]] |Карл Џенкинс |- |[[Џејк Бјуси]] |Ејс Леви |- |[[Патрик Малдун]] |Зандер Баркалоу |- |[[Кленси Браун]] |наредник Зим |- |[[Маршал Бел]] |генерал Овен |- |[[Кристофер Кари]] |Бил |- |[[Сет Гилијам]] |Шугар Воткинс |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|0120201}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови од 1997 година]] [[Категорија:Американски младешки филмови]] [[Категорија:Американски сатирични филмови]] [[Категорија:Американски научнофантастични филмови]] [[Категорија:Американски акциони филмови]] [[Категорија:Американски научнофантастични авантуристички филмови]] f0i35k23qj7eozu94tmsna1snfbn203 0 1364652 5579471 5457264 2026-06-21T09:37:51Z Andrew012p 85224 5579471 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Коскена томахавка|editing=Грег Даурија<br />Фред Раскин|budget=1,8 милиони долари<ref name="Guardian">{{Cite web |last=Godfrey |first=Alex |date=February 15, 2016 |title=Best Western: Why Bone Tomahawk Became a Gunslinging Cult Hit |url=https://www.theguardian.com/film/2016/feb/15/craig-zahler-on-bone-tomahawk |access-date=November 11, 2019 |website=The Guardian |archive-date=July 11, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210711024254/https://www.theguardian.com/film/2016/feb/15/craig-zahler-on-bone-tomahawk |url-status=live }}</ref>|language={{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] }}|country={{САД}}|runtime=132 минути<ref>{{cite web | url=https://bbfc.co.uk/releases/bone-tomahawk-film | title=''BONE TOMAHAWK'' (18) | work=[[British Board of Film Classification]] | date=October 7, 2015 | access-date=March 3, 2016}}</ref>|released=23 октомври 2015 г. (САД)|distributor=[[RLJE Films|RLJ Entertainment]]|studio={{Plainlist| * Caliber Media Company * The Fyzz Facility }}|cinematography=Бенџи Бакши|image=Bone Tomahawk poster.jpg|music=Џеф Хериот<br />С. Крег Залер|starring={{plainlist| * [[Курт Расел]] * [[Патрик Вилсон]] * [[Метју Фокс (глумец)|Метју Фокс]] * [[Лили Симонс]] * [[Ричард Џенкинс]] * [[Еван Џонигкајт]] * [[Кетрин Морис]] * [[Сид Хејг]] * [[Дејвид Аркет]] * [[Фред Меламед]] }}|writer=С. Крег Залер|producer=Џек Хелер<br />Далас Сониер|director=[[С. Крег Залер]]|caption=Плакатот на филмот|alt=|gross=475.846 долари<ref name="numbers">{{Cite web |title=Bone Tomahawk (2015) – Financial Information |url=https://www.the-numbers.com/movie/Bone-Tomahawk |access-date=May 4, 2018 |website=The Numbers |archive-date=November 12, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112022132/https://www.the-numbers.com/movie/Bone-Tomahawk |url-status=live }}</ref>|followed_by=}}'''''Коскена томахавка''''' ({{langx|en|Bone Tomahawk}}) — американски [[вестерн]] [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] во режија на С. Крег Залер. Филмот го означува режисерското деби на Залер, кој го напишал и сценариото и музиката. Во филмот играат [[Курт Расел]], [[Патрик Вилсон]], [[Метју Фокс (глумец)|Метју Фокс]] и Ричард Џенкинс. Премиерата на филмот во [[Соединети Американски Држави|САД]] се одржала на [[23 октомври]] [[2015]] г. == Содржина == Сомнителен странец е застрелан во ногата и затворен од [[шериф]]от. Непознато за него и за жителите на градот, странецот и неговиот партнер навредиле човекојадско племе. Подоцна, странецот, заменик-шериф и лекарка, која се грижела за ранетиот странец, се грабнати од дивите племенски припадници. Шерифот оди во спасувачка мисија заедно со неговиот резервен заменик, револверист и [[сопруг]]от на лекарката. Пред да заминат на оваа мисија, сите тие се предупредени за дивите племеници. == Улоги == {{список со глумци}} |- |[[Курт Расел]] |[[шериф]] Френклин Хант |- |[[Патрик Вилсон]] |Артур О'Двајер |- |[[Метју Фокс (глумец)|Метју Фокс]] |Џон Брудер |- |[[Ричард Џенкинс]] |заменик-шериф Чикори |- |[[Лили Симонс]] |Саманта О'Двајер |- |[[Еван Џонигкајт]] |заменик-шериф Ник |- |[[Дејвид Аркет]] |Первис |- |[[Сид Хејг]] |Бади |- |[[Џино Сеџерс]] |човекојадецот со вепарските заби |- |[[Фред Меламед]] |Кларенс |- |[[Кетрин Морис]] |Лорна Хант |- |[[Шон Јанг]] |госпоѓа Портер |- |[[Еди Спирс]] |човекојадецот со [[томахавка]]та |- |[[Џејмс Толкан]] |пијанистот |- |[[Ро Лејба]] |човекојадецот со волчи череп |- |[[Мајкл Паре]] |господин Волингтон |- |[[Џејмисон Њуландер]] |градоначалникот |- |[[Зан Макларнон]] |професорот |- |[[Џеј Таваре]] |острозабиот човекојадец |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|2494362}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Филмови од 2015 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Американски вестерни]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] pf6gwpa0ui2yr8ku4besr29452336ok 0 1366584 5579470 5491644 2026-06-21T09:37:21Z Andrew012p 85224 5579470 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Емилија Перес|editing=Жилиет Велфлинг|budget=26 милиони долари<ref>{{Cite news |last=Cessac |first=Marjorie |date=18 мај 2024 |title=Cannes 2024 : les maisons de luxe défilent dans les budgets des films |url=https://www.lemonde.fr/culture/article/2024/05/18/cannes-2024-les-maisons-de-luxe-defilent-dans-les-budgets-des-films_6234032_3246.html |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20240518195122/https://www.lemonde.fr/culture/article/2024/05/18/cannes-2024-les-maisons-de-luxe-defilent-dans-les-budgets-des-films_6234032_3246.html |archive-date=18 May 2024 |newspaper=[[Le Monde]] |language=fr |quote=Emilia Perez bénéficie d'un budget de 25 millions d'euros |trans-quote=Emilia Perez benefits from a budget of 25 millions euros}}{{cbignore}}</ref>|language={{Plainlist| * [[шпански]] * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }}|country={{знамеикона|Франција}} [[Франција]]|runtime=132 минути|released=18 мај 2024 г. (Кански кинофестивал)<br>21 август 2024 г. (Франција)<br>9 јануари 2025 г. (Македонија)|distributor=Pathé Distribution|studio={{Plainlist| * [[Why Not Productions]] * Page 114 * [[Pathé]] * [[France 2 Cinéma]] * [[Saint Laurent Productions]] }}|cinematography=[[Пол Гиљом]]|image=Емилија Перес плакат (МКД).jpg|music={{Plainlist| * Клеман Дукол * Камиј }}|starring={{plainlist| * [[Зои Салдана]] * [[Карла Софија Гаскон]] * [[Селена Гомес]] * [[Адријана Пас]] * [[Марк Иванир]] * [[Едгар Рамирес]] }}|writer=Жак Одијар|producer={{Plainlist| * Жак Одијар * Паскал Кошто * Валери Шерман * Ентони Вакарело }}|director=[[Жак Одијар]]|caption=Плакатот на македонски јазик|alt=|gross=15,4 милиони долари|followed_by=}}'''''Емилија Перес'''''<ref>„Перез“ е погрешно. Според Правописот од 2017 година, буквата „z“ од шпански се транскрибира како „с“ на македонски јазик.</ref> ({{langx|es|Emilia Pérez}}) — француска крими-[[комедија]] од 2024 г. во [[Режисер|режија]] на [[Жак Одијар]], заснована на неговото сопствено [[сценарио]]. Во филмот играат Карла Софија Гаскон, [[Зои Салдана]], [[Селена Гомес]], Адријана Пас и Едгар Рамирес. Премиерно бил прикажан во мај 2024 г. на [[Кански филмски фестивал|Канскиот]] [[Кански филмски фестивал|кинофестивал]], каде што ја освоил наградата на жирито, а глумиците (Гаскон, Гомес, Пас и [[Зои Салдана|Салдана]]) ја освоиле наградата за најдобра женска улога. Филмот бил предложен за 10 [[Награди Златен глобус|„Златни глобуси“]], освојувајќи четири: за најдобар филм — [[мјузикл]] или [[комедија]], за најдобра споредна глумица во [[игран филм]], за најдобар филм на странски јазик и за најдобра песна. Добил и 13 номинации за наградите „[[Оскар]]“, поставувајќи рекорд за најмногу номинации на филм надвор од англиското говорно подрачје. Исто така, филмот освоил две награди [[БАФТА]]: за најдобра споредна глумица и за најдобар неанглојазичен филм. Премиерата на филмот во [[Франција]] се одржала на [[21 август]] [[2024]] година, а во [[Македонија]] на [[9 јануари]] [[2025]] година.<ref>[https://www.rts.rs/tv/rts1/5657872/emilija-perez.html РТС, Емилија Перез (пристапено на 2.3.2025]</ref> == Содржина == Преквалификувана и потценета, Рита е [[адвокат]]ка во голема фирма, чиј интерес е да ги брани најголемите злосторници наместо да ги изведе пред лицето на правдата. Еден ден, таа добива неверојатна понуда: водачот на [[наркокартел]]от, Манитас, ја ангажира за да му помогне да се повлече од бизнисот и да го спроведе планот што тајно го подготвувал со години — да стане жената за која отсекогаш сонувал... == Улоги == {| class="wikitable" !Глумец !Улога |- |[[Зои Салдана]] |Рита Мора Кастро |- |[[Карла Софија Гаскон]] |Емилија Перес / Хуан „Манитас“ дел Монте |- |[[Селена Гомес]] |Џеси дел Монте |- |[[Адријана Пас]] |Епифанија Флорес |- |[[Едгар Рамирес]] |Густаво Брун |- |[[Марк Иванир]] |д-р Васерман |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title}} [[Категорија:Филмови од 2024 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови на шпански јазик]] [[Категорија:Француски филмови]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Мексико]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Лондон]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Швајцарија]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Бангкок]] [[Категорија:Филмови поврзани со убиства]] [[Категорија:Трилери]] [[Категорија:Филмови на Жак Одијар]] [[Категорија:Филмови со Марк Иванир]] [[Категорија:Филмови со Зои Салдана]] [[Категорија:Филмови со Селена Гомес]] [[Категорија:Филмови со Карла Софија Гаскон]] [[Категорија:Филмови со Адријана Пас]] [[Категорија:Филмови со Едгар Рамирес]] fsno5u5xpsygcuq9xe0uqgzrhpt5xlc 0 1367182 5579467 5530245 2026-06-21T09:36:31Z Andrew012p 85224 5579467 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Terrifier 2|editing=Дејмиен Леоне|budget=250.000 долари<ref name="Collider">{{cite web|url=https://collider.com/terrifier-2-extended-theatrical-run/|title=Fan Demand Brings Brutal Slasher 'Terrifier 2' Back to Theaters This Weekend|website=Collider|date=13 октомври 2022|access-date=October 18, 2022|archive-date=17 ноември 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117042134/https://collider.com/terrifier-2-extended-theatrical-run/|url-status=live}}</ref><ref name=Sharf-Oct22>{{cite web |url=https://variety.com/2022/film/news/terrifier-2-viewers-vomit-pass-out-director-says-surreal-1235407675/ |title='Terrifier 2' Is Making Moviegoers Vomit and Pass Out, but Its Director Says: 'I Don't Want People Getting Hurt. It's Surreal' |author=Zack Sharf |website=Variety |date=18 октомври 2022 |access-date=19 октомври 2022 |archive-date=18 октомври 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221018224933/https://variety.com/2022/film/news/terrifier-2-viewers-vomit-pass-out-director-says-surreal-1235407675/ |url-status=live }}</ref>|language={{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }}|country={{САД}}|runtime=138 минути<ref>{{cite web |title=''Terrifier 2'' (18) |url=https://www.bbfc.co.uk/release/terrifier-2-q29sbgvjdglvbjpwwc0xmda3nda1 |website=[[Британски одбор за филмска класификација]] |date=12 септември 2022 |access-date=16 јуни 2023 |archive-date=16 јуни 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230616082705/https://www.bbfc.co.uk/release/terrifier-2-q29sbgvjdglvbjpwwc0xmda3nda1 |url-status=live }}</ref>|released=6 октомври 2022 г. (САД)<br>10 ноември 2022 г. (Македонија)|distributor={{Plainlist| * [[Cineverse|Cinedigm]] * [[Iconic Events Releasing]] }}|studio={{Plainlist| * Screambox * [[Bloody Disgusting]] * Dark Age Cinema * Fuzz on the Lens Productions }}|cinematography=Џорџ Стјубер|image=Terrifier 2 плакат (МКД).jpg|music=Ростислав Вајншток<br>Пол Вајли|starring={{plainlist| * [[Лорен Лавера]] * Елиот Фалам * Сара Војт * Кејли Хајман * Кејси Хартнет * [[Дејвид Хауард Торнтон]] }}|writer=Дејмиен Леоне|producer=Фил Фалконе|director=[[Дејмиен Леоне]]|caption=Плакатот на македонски јазик|alt=|gross=15,7 милиони долари<ref>{{Cite web |title=Terrifier 2 |url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt10403420/ |access-date=3 ноември 2023 |website=Box Office Mojo |archive-date=14 ноември 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231114012010/https://www.boxofficemojo.com/title/tt10403420/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=Terrifier 2 (2022) - Financial Information |url=https://www.the-numbers.com/movie/Terrifier-2-(2022) |access-date=3 ноември 2023 |website=The Numbers |archive-date=28 октомври 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221028223747/https://www.the-numbers.com/movie/Terrifier-2-(2022) |url-status=live }}</ref>|followed_by=''[[Terrifier 3]]''|preceded_by=''[[Terrifier]]''}}'''''Terrifier 2''''' ([[Транскрипција (лингвистика)|се чита]]: ''Терифаер 2''), во неофицијални преводи '''''Ужасител 2''''' — американски натприроден [[Слешер (жанр)|слешер]] објавен во американските кина на [[6 октомври]] [[2022]] г. Режисер, сценарист, монтажер и продуцент е Дејмиен Леоне. Тоа е продолжение на филмот ''[[Terrifier]]'' (2016); втор филм од истоимената франшиза и третиот долгометражен филм со кловнот Арт. Главните улоги ги толкуваат глумците од предисторијата: Дејвид Хауард Торнтон и Саманта Скафиди, кои ги толкувале и улогите на кловнот Арт и Викторија Хејз, соодветно; Покрај нив, во филмот играат и Лорен Лавера, Елиот Фалам, Сара Војт, Кејли Хајман и Кејси Хартнет. Заплетот го следи Арт, кој воскреснал од мртвите, додека ја гони тинејџерката Сиена Шо на [[Ноќ на вештерките|Ноќта на вештерките]]; Во еден миг, Сиена сфаќа дека само таа може да го убие. Во [[Македонија]] премиерата била на [[10 ноември]] 2022 г.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kinoverzum.mk/film/terrifier-2/|title=Terrifier 2 {{!}} Киноверзум МК|language=mk-MK|accessdate=2025-03-09}}</ref> Насловот на филмот официјално бил оставен во оригинал од македонските дистрибутери. Во превод ''Terrifier'' значи „застрашувач, ужасител“. Во октомври [[2024]] г. излегол третиот дел, ''[[Terrifier 3]]''. == Содржина == Поминало точно една година од злогласениот колеж во округот Мајлс. Сериски убиец, морничавиот кловн Арт се враќа токму на време за [[Ноќ на вештерките|Ноќта на вештерките]]. Воден од демонско видение, Арт овој пат цели на тинејџерка и нејзиниот помал брат. Како што се замаглуваат границите помеѓу стварноста и невидениот кошмар и расте бројот на тела, братот и сестрата откриваат мрачна семејна тајна што може да ги спаси и да стави крај на владеењето на ужасот на Арт. == Улоги == {{Список со глумци}} |- |[[Лорен Лавера]] |Сиена Шо |- |[[Дејвид Хауард Торнтон]] |кловнот Арт |- |Елиот Фалам |Џонатан Шо |- |Сара Војт |Барбара Шо |- |Кејли Хајман |Брук |- |Кејси Хартнет |Али |- |Чарли Макелвин |Џеф |- |Амели Маклејн |бледото девојче |- |Џонатан Дејвис |Рики |- |[[Саманта Скафиди]] |Викторија Хејз |- |[[Крис Џерико]] |Адам Берк |- |Недим Јахиќ |Травис Брајант |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|10403420}} [[Категорија:Американски филмови]] __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Филмови од 2022 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови за демони]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] m3sl0gvbzn3rmpzb8tk8pfusf4hsade 0 1367242 5579468 5530247 2026-06-21T09:36:46Z Andrew012p 85224 5579468 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Terrifier|editing=Дејмиен Леоне|budget=35.000 — 55.000 долари<ref>{{cite web |last=Moreau |first=Jordan |date=October 28, 2022 |title='Terrifier 2' Director Reveals Sequel Plans, a Dismembered Penis Scene That Went Too Far and Using Raw Meat for Intestines |url=https://variety.com/2022/film/news/terrifier-2-sequel-ending-deleted-penis-scene-1235416008/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |access-date=October 28, 2022 |archive-date=October 28, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221028163141/https://variety.com/2022/film/news/terrifier-2-sequel-ending-deleted-penis-scene-1235416008/ |url-status=live }}</ref><ref name="DL">{{cite web |last=Wiseman |first=Andreas |date=12 декември 2023 |title=''Terrifier 3'': Director Damien Leone & Star Lauren LaVera Lift The Lid On Next Installment In Breakout Horror Franchise & What Could Come After |url=https://deadline.com/2023/12/terrifier-chris-jericho-lauren-lavera-damien-leone-casting-filming-1235664387/ |website=[[Deadline Hollywood]] |access-date=12 декември 2023 |archive-date=12 декември 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231212161908/https://deadline.com/2023/12/terrifier-chris-jericho-lauren-lavera-damien-leone-casting-filming-1235664387/ |url-status=live }}</ref>|language={{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] }}|country={{САД}}|runtime=85 минути<ref>{{Cite web |date=July 23, 2024|title=''Terrifier'' (18) |url=https://www.bbfc.co.uk/release/terrifier-q29sbgvjdglvbjpwwc0ymza1ntm|access-date=23 јули 2024 |website=[[Британски одбор за филмска класификација]]}}</ref>|released=15 октомври 2016 г. (Telluride Horror Show)<br>15 март 2018 г. (САД)|distributor=[[Epic Pictures Group|Epic Pictures Releasing]]|studio={{Plainlist| * [[Dread Central]] * Dark Age Cinema }}|cinematography=Џорџ Стјубер|image=Terrifier movie poster.jpg|music=Пол Вајли|starring={{plainlist| * [[Џена Канел]] * [[Саманта Скафиди]] * Кетрин Коркоран * [[Дејвид Хауард Торнтон]] }}|writer=Дејмиен Леоне|producer={{plainlist| * Фил Фалконе * Дејмиен Леоне * Џорџ Стјубер }}|director=[[Дејмиен Леоне]]|caption=Плакатот на филмот|alt=|gross=421.798 долари<ref name=BOM>{{Cite web |title=Terrifier |url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt4281724/ |access-date=2 август 2023 |website=Box Office Mojo |archive-date=October 10, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231010131831/https://www.boxofficemojo.com/title/tt4281724/ |url-status=live }}</ref><ref name=NUM>{{Cite web |title=Terrifier (2018) - Financial Information |url=https://www.the-numbers.com/movie/Terrifier-(2018) |access-date=2 август 2023 |website=The Numbers |archive-date=2 декември 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231202093807/https://www.the-numbers.com/movie/Terrifier-(2018) |url-status=live }}</ref>|followed_by=''[[Terrifier 2]]''}}'''''Terrifier''''' ([[Транскрипција (лингвистика)|се чита]]: ''Терифаер'') — американски нискобуџетен [[Слешер (жанр)|слешер]] од 2016 г.<ref name="SplatterFranchise_SF">{{cite web|url=https://www.slashfilm.com/1187893/damien-leone-is-writing-terrifier-3-and-then-hopes-to-work-with-sam-raimi/|title=Damien Leone Is Writing Terrifier 3, And Then Hopes To Work With Sam Raimi|author=Bilodeau, Matthew|date=3 февруари 2023|work=Slash Film|archive-url=https://web.archive.org/web/20230416223702/https://www.slashfilm.com/1187893/damien-leone-is-writing-terrifier-3-and-then-hopes-to-work-with-sam-raimi/|archive-date=16 април 2023|accessdate=9 октомври 2023|url-status=live}}</ref><ref name="Splatter.franchise_Insider">{{Cite web|url=https://www.insider.com/terrifier-2-director-reacts-to-reports-of-viewers-vomiting-fainting-2022-10|title={{-'}}Terrifier 2' director reacts to reports of viewers vomiting, fainting|author=Pauline Villegas|date=15 октомври 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20230813113010/https://www.insider.com/terrifier-2-director-reacts-to-reports-of-viewers-vomiting-fainting-2022-10|archive-date=13 август 2023|website=Insider|access-date=9 октомври 2023|url-status=live}}</ref><ref name="Splatter.franchise_USAT">{{Cite news|url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/movies/2022/10/16/terrifier-2-fans-vomiting-fainting-over-graphic-violence/10519066002/|title=Terrifier 2 has fans vomiting. Here's why the 'brutal' clown slasher movie is so hard to watch.|last=Сегара|first=Едвард|newspaper=USA TODAY|access-date=9 октомври 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20221017145457/https://www.usatoday.com/story/entertainment/movies/2022/10/16/terrifier-2-fans-vomiting-fainting-over-graphic-violence/10519066002/|archive-date=17 октомври 2022|url-status=live}}</ref> [[Филм|Филмот]] бил режиран од Дејмиен Леоне, кој го отелотворил кловнот Арт, како и во неговите кусометражни филмови ''The Ninth Circle'' (2008) и истоимениот ''Terrifier'' (2011) и филмот ''All Hallows' Eve'' (2013). Во филмот играат Џена Канел, Саманта Скафиди, Кетрин Коркоран и Дејвид Хауард Торнтон. Главното опкружување на филмот е трошна станбена зграда што делува како лавиринт низ кој јунакињите, Тара Хејз и нејзината сестра Викторија, мораат да се движат додека се борат со кловнот Арт. Премиерата на филмот била на Telluride Horror Show на [[15 октомври]] [[2016]] г., а во [[Соединети Американски Држави|САД]] на [[15 март]] [[2018]] г. Продолжението, насловено [[Terrifier 2|''Terrifier 2'']] било објавено во 2022 г. Во 2024 г. излегол третиот дел, [[Terrifier 3|''Terrifier'' ''3'']]. == Содржина == Манијак по име кловнот Арт тероризира две пријателки на [[Ноќ на вештерките|Ноќта на вештерките]] и секој што ќе му се најде на патот. == Улоги == {| class="wikitable" !Глумец !Улога |- |[[Џена Канел]] |Тара Хејз |- |[[Саманта Скафиди]] |Викторија Хејз |- |[[Дејвид Хауард Торнтон]] |кловнот Арт |- |Кетрин Коркоран |Дон Емерсон |- |Пуја Мохсени |жената со мачката |- |Мет Макалистер |Мајк |- |Кејти Магвајер |Моника Браун |- |Ерик Замора |Рамон |- |Кори Дувал |Сет Болтон |- |Мајкл Ливи |Вил |- |Џино Кафарели |Стив |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|4281724}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Филмови од 2016 година]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] [[Категорија:Филмови за демони]] k2fal5qmqc00dryvfaopewb6o0lnuqb 0 1367949 5579466 5508515 2026-06-21T09:36:08Z Andrew012p 85224 5579466 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Снежана|editing=[[Марк Сангер]]<br>[[Сара Брошар]]|budget=240 — 270&nbsp;милиони долари<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/carolinereid/2024/11/14/disney-reveals-snow-white-remake-is-set-to-blow-its-budget/|title=Disney Reveals 'Snow White' Remake Is Set To Blow Its Budget|date=14 ноември 2024|first=Caroline|last=Reid|website=[[Forbes]]|access-date=14 ноември 2024|archive-date=1 март 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250301021523/https://www.forbes.com/sites/carolinereid/2024/11/14/disney-reveals-snow-white-remake-is-set-to-blow-its-budget/|url-status=live}}</ref>|language={{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }}|country={{САД}}|runtime=109 минути|released=21 март 2025 г. (САД)<br>27 март 2025 г. (Македонија)|distributor=[[Walt Disney Studios Motion Pictures|Walt Disney Studios<br />Motion Pictures]]|studio={{Plainlist| * [[Walt Disney Pictures]] * Marc Platt Productions }}|cinematography=[[Менди Вокер]]|image=Снежана плакат (МКД) 2025.jpg|music={{Plainlist| * Лари Мори и Френк Черчил (песни)<ref name="Peters, Mitchell-2024">{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/music-news/snow-white-trailer-rachel-zegler-gal-gadot-video-1235750741/|magazine=Billboard|title='Snow White' Trailer Featuring Rachel Zegler & Gal Gadot Debuts at D23: Watch|author=Peters, Mitchell|date=10 август 2024|accessdate=10 август 2024}}</ref> * Џеф Мороу (музика)<ref name="Peters, Mitchell-2024" /> * Пасек и Пол (нови песни)<ref name="profile" /> }}|starring={{plainlist| * [[Рејчел Зеглер]] * [[Гал Гадот]] }}|writer={{plainlist| * Ерин Кресида Вилсон }}|producer={{Plainlist| * Марк Плат * Џаред Лебоф<ref name="profile">{{Cite press release |date=August 9, 2024 |title=''Snow White'' Project Profile 7.29.24 |url=https://dam.gettyimages.com/thewaltdisneystudios/snowwhite/#!asset/4t9zsg5xrmpcf9wj7mkr96v9 |access-date=10 август 2024 |publisher=[[The Walt Disney Studios]]}}</ref> }}|director=[[Марк Веб]]|caption=Плакатот на македонски јазик|alt=|gross=168,6 милиони долари<ref name=NUM>{{Cite web |title= Disney’s Snow White – Financial Information |url=https://www.the-numbers.com/movie/Disneys-Snow-White-(2025)#tab=summary|website=The Numbers |access-date=23 март 2025}}</ref><ref name=BOX>{{cite web|title=Snow White|url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt6208148/?ref_=bo_se_r_1|website=Box Office Mojo |access-date=23 март 2025}}</ref>|followed_by=}}'''''Снежана''''' ({{langx|en|Snow White}}) — американски музички фантастичен [[филм]] во режија на Марк Веб и сценарио на Ерин Кресида Вилсон.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://directories.wga.org/project/1222507/snow-white/|title=Snow White|work=|accessdate=2025-03-23}}</ref> Филмот е преработка на анимираниот филм „[[Снежана и седумте џуџиња (филм од 1937)|Снежана и седумте џуџиња]]“, заснован на [[Снежана (бајка)|истоимената бајка]] на [[Браќа Грим|браќата Грим]]. Во филмот играат [[Рејчел Зеглер]] како Снежана и [[Гал Гадот]] како Злобната Кралица. Плановите за преработка на „Снежана и седумте џуџиња“ биле потврдени во октомври 2016 г., а Вилсон бил најавен како сценарист. Веб влегол во преговори за режија на филмот во мај 2019 г. и се приклучил на филмот како режисер во септември 2019 г. Снимањето првенствено се одвивало во Pinewood Studios во [[Англија]] од март до јули 2022 г., а дополнителното снимање се одвивало во јуни 2024 г. Филмот предизвикал спорови, со критики насочени кон промената на расата, промената на заплетот, јавната критика на Зеглер кон изворниот филм и нетрадиционалната ориентација на седумте џуџиња. Премиерата на филмот во [[Соединети Американски Држави|САД]] била на [[21 март]] [[2025]] г., а во [[Македонија]] премиерата првенствено требала на биде на [[20 март]], но поради седумдневната жалост по повод [[Пожар во ноќен клуб во Кочани|пожарот во Кочани]], се префрлила на [[27 март]] истата година. == Содржина == Принцеза ги здружува силите со седум џуџиња за да го ослободи своето кралство од нејзината сурова маќеа, Злобната Кралица. == Улоги == {{список со глумци}} |- |[[Рејчел Зеглер]] |Снежана |- |[[Гал Гадот]] |Злобната Кралица |- |[[Ендру Бернап]] |Џонатан |- |[[Ансу Кабија]] |Ловецот |- |[[Дуџона Гифт]] |Мејпл |- |[[Мартин Клеба]] |Лутко |- |[[Џејсон Кравиц]] |Кивавко |- |[[Ендру Барт Фелдман]] |Глупавко |- |[[Џорџ Салазар]] |Среќко |- |[[Титус Берџес]] |Срамежливко |- |[[Џереми Свифт]] |Паметко |- |Енди Гротелушен |Спанко |- |Колин Мајкл Кармајкл |Фарно |- |[[Патрик Пејџ]] |Волшебното Огледало |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Official|https://movies.disney.com/snow-white-2025}} {{IMDb title}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Филмови од 2025 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на Disney]] [[Категорија:Американски музички филмови]] [[Категорија:Американски фантастични филмови]] f0znx7sz7zav9c3yxn4kr0wodcexdkg 0 1368783 5579465 5482450 2026-06-21T09:35:53Z Andrew012p 85224 5579465 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Американски психопат|editing=Ендру Маркус|budget=7 милиони долари|language={{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }}|country={{САД}}<br>{{знамеикона|Канада}} [[Канада]]|runtime=102 минути|released=14 април 2000 г. (САД и Канада)|distributor=[[Lionsgate Studios|Lions Gate Films]]|studio={{Plainlist| * Edward R. Pressman Productions * Muse Productions }}|cinematography=[[Анджеј Секула]]|image=American-psycho-poster-0.jpg|music=[[Џон Кејл]]|starring={{plainlist| * [[Кристијан Бејл]] * [[Вилем Дефо]] }}|writer={{plainlist| * Мери Харон * [[Гиневер Тернер]] }}|producer={{plainlist| *[[Едвард Р. Пресман]] * [[Крис Хенли]] * Кристијан Холзи Соломон }}|director=[[Мери Харон]]|caption=Плакатот на филмот|alt=|gross=34&nbsp;милиони долари<ref name="BOM">{{cite Box Office Mojo |title=American Psycho (2000) |id=0144084 |access-date=September 18, 2009}}</ref>|followed_by=''[[Американски психопат 2]]''}}'''''Американски психопат''''' ({{langx|en|American Psycho}}) — американски сатиричен [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] од 2000 г. заснован на истоимениот роман на [[Брет Истон Елис]]. Улогата на Патрик Бејтман ја толкувал [[Кристијан Бејл]].<ref name="Movieline: Ellis">{{cite web|url=http://movieline.com/2010/05/18/bret-easton-ellis-on-american-psycho-christian-bale-and-his-problem-with-women-directors/|title=Bret Easton Ellis on American Psycho, Christian Bale, and His Problem with Women Directors|last1=|first1=|date=18 мај 2010|pages=1–3|website=Movieline|access-date=10 април 2022}}</ref><ref>{{cite news|url=https://variety.com/1997/voices/columns/fast-talkers-can-t-hold-a-candle-to-pressman-1117859584/|title=Fast-talkers can't hold a candle to Pressman|author=Питер Барт|date=12 мај 1997|work=Variety|access-date=24 февруари 2015}}</ref> == Содржина == {{Разоткривање}}Во 1989 г., 27-годишниот инвестициски банкар Патрик Бејтман живее раскошен и наизглед совршен живот во [[Њујорк (град)|Њујорк]], зад чија фасада се крие длабока емоционална празнина и садистички нагон. Завидувајќи му на својот колега Пол Ален, Бејтман го убива и лажира неговото патување во [[Лондон]]. Паралелно со тоа, врши жестоки убиства на бездомници, проститутки и случајни минувачи, воден од внатрешен мрак и неконтролирана агресија. Тој ја поканува својата секретарка Џин во својот стан, но во последен миг се откажува од намерата да ја убие. Обидот да го задуши колегата Луис Карутерс пропаѓа на необичен начин — Луис го доживува тоа како љубовна исповед. Во меѓувреме, детективот Кимбал го истражува исчезнувањето на Ален, но наидува на сведоштва според кои тој сѐ уште е жив. Како што паранојата и душевната нестабилност растат, Бејтман целосно ја губи контролата — убива на улица, уништува полициско возило, и во состојба на паника му се исповеда на својот адвокат, признавајќи десетици убиства. Но адвокатот неговото признание го смета за болна шега, тврдејќи дека неодамна лично го видел Пол Ален. Бејтман сѐ повеќе тоне во неизвесност — не знае дали неговите злосторства навистина се случиле или се само производ на неговата болна психа. Сфаќа дека, независно од вистината, неговите дела ќе останат отфрлени или неказнети. „Моето признание не значеше ништо.“ == Улоги == {| class="wikitable" !Глумец !Улога |- |[[Кристијан Бејл]] |Патрик Бејтман |- |[[Вилем Дефо]] |Доналд Кимбал |- |[[Џаред Лето]] |Пол Ален |- |[[Џош Лукас]] |Крег Макдермот |- |[[Саманта Матис]] |Кортни Ролинсон |- |[[Клои Севињи]] |Џин |- |[[Кара Симор]] |Кристи |- |[[Мет Рос]] |Луис Карутерс |- |[[Џастин Теру]] |Тимоти Брајс |- |[[Рис Витерспун]] |Евелин Вилијамс |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://www.lionsgate.com/movies/american-psycho Матична страница] {{IMDb title}} [[Категорија:Филмови од 2000 година]] [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Канадски филмови]] [[Категорија:Филмови на Lions Gate Entertainment]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Њујорк]] [[Категорија:Американски психолошки трилери]] [[Категорија:Американски сатирични филмови]] fnrbpro4wpik46gw612imvlsfxxkcnb 0 1368859 5579462 5495747 2026-06-21T09:31:34Z Andrew012p 85224 5579462 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Пиратите од Карибите: Ковчегот на мртовецот|editing=Крег Вуд<br />Стивен Ривкин|budget=225 милиони долари|language={{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }}|country={{САД}}|runtime=151 минута<ref>{{cite web|title=Pirates of the Caribbean - Dead Man's Chest |url=https://bbfc.co.uk/releases/pirates-caribbean-dead-mans-chest-1 |publisher=[[Британски одбор за филмска класификација]] |date=23 јуни 2006 |access-date=7 февруари 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160306060808/http://bbfc.co.uk/releases/pirates-caribbean-dead-mans-chest-1 |archive-date=6 март 2016 }}</ref>|released=7 јули 2006 г. (САД)|distributor=[[Buena Vista Pictures Distribution]]|studio={{Plain list| * [[Walt Disney Pictures]] * [[Jerry Bruckheimer Films]] }}|cinematography=[[Дариуш Волски]]|image=Пиратите од Карибите Ковчегот на мртовецот плакат (МКД).jpg|music=[[Ханс Цимер]]|starring=[[Џони Деп]]<br />[[Орландо Блум]]<br />[[Кира Најтли]]<br />[[Бил Нај (глумец)|Бил Нај]]<br />[[Стелан Скарсгорд]]<br />[[Џек Давенпорт]]<br />[[Џонатан Прајс]]<br />[[Том Холандер]]|writer=[[Тед Елиот]]<br />[[Тери Росио]]|producer=[[Џери Брукхајмер]]|director=[[Гор Вербински]]|caption=Плакатот на македонски јазик|alt=|gross=1,066 милијарди долари|followed_by=''[[Пиратите од Карибите: На крајот на светот]]''|preceded_by=''[[Пиратите од Карибите: Проклетството на Црниот бисер]]''}}'''''Пиратите од Карибите: Ковчегот на мртовецот''''' ({{langx|en|Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest}}) — американски фантастично-авантуристички филм од 2006 г. и втор филм од серијалот филмови „[[Пиратите од Карибите (филмски серијал)|Пиратите од Карибите]]“ по ''[[Пиратите од Карибите: Проклетството на Црниот бисер]]'', во режија на [[Гор Вербински]] и сценарио на Тери Росио и Тед Елиот. Произведен од Џери Брукхајмер. Во приказната, свадбата на Вил Тарнер ([[Орландо Блум]]) и Елизабет Свон ([[Кира Најтли]]) е прекината од лордот Катлер Бекет ([[Том Холандер]]), кој бара Тарнер да му го донесе компасот на капетанот [[Џек Спароу]] ([[Џони Деп]]) во обид да го најде ковчегот на мртовецот. Спароу се наоѓа себеси врзан со долг кон Дејви Џонс ([[Бил Нај (глумец)|Бил Нај]]). Две продолженија на ''Пиратите од Карибите: Проклетството на'' ''Црниот бисер'' биле замислени во 2004 г., додека Елиот и Росио развиле приказна што ги поврзува двата филма. Снимањето се одвивало од февруари до септември 2005 г. и опфаќало места како Палос Вердес, [[Свети Винцент и Гренадини|Свети Винсент и Гренадини]], [[Доминика]] и [[Бахами]]те, како и сетови изградени од [[Walt Disney Studios]]. Филмот е снимен истовремено со третиот дел од франшизата, ''[[Пиратите од Карибите: На крајот на светот]]''. == Содржина == {{Разоткривање}}Свадбата на Вил Тарнер и Елизабет Свон е прекината од лорд Катлер Бекет од [[Британска источноиндиска компанија|Британската источноиндиска компанија]], кој пристигнува во Порт Ројал со налог за апсење, обвинувајќи ги дека му помогнале на капетанот [[Џек Спароу]] да побегне. Иако и за него бил издаден налог за апсење, [[комодор]]от Џејмс Норингтон си поднел оставка од Кралската морнарица и исчезнал по губењето на својот брод, „Бестрашниот“, кој се потопил во [[ураган]] додека го бркал Џек. Во меѓувреме, на бродот „Црн бисер“, Џек го посетува таткото на Вил, Бил Тарнер (наречен Бутстрап Бил), кој сега е член на екипажот на „[[Летечкиот Холанѓанец]]“, бродот што го води капетан Дејви Џонс. Бил го означува Џек со Црната дамка и го потсетува дека некогаш склучил договор со Џонс, кој го извадил „Бисерот“ од дното на морето во замена за слободата на Џек. Сега, бидејќи не го исполнил долгот, Џек треба да служи на „Холанѓанецот“, инаку [[Кракен]]от ќе го одвлече во скривалиштето на Дејви Џонс. Во меѓувреме, Бекет покажува пиратска повелба за помилување, потпишана од [[Џорџ II|кралот Џорџ]] и наменета за Џек Спароу, и нуди да ги ослободи Вил и Елизабет ако Вил му го донесе [[компас]]от на Џек. Вил го наоѓа Џек и неговиот екипаж на еден [[остров]] и им помага да избегаат од човекојадците. Потоа, Џек ја посетува [[вуду]]-[[Жрец|жрицата]] Тија Далма, која му помага да го најде ковчегот на мртовецот, каде што се наоѓа сѐ уште биечкото срце на Дејви Џонс. Џек сака да го најде [[срце]]то за да се ослободи од својот долг. Вил склучува договор со Џек — ќе го најде клучот од ковчегот во замена за компасот, но Џек го мами и го испраќа на бродот на Џонс наместо себеси. Џонс се согласува да го ослободи Џек ако му донесе уште 99 души. На „Холанѓанецот“, Вил се обединува со својот татко и дознава дека Џонс го чува клучот. Со измама и игра со коцки, Вил го краде клучот и се качува на „Единбуршкиот трговец“. Џонс го повикува Кракенот и го потопува бродот, но Вил успева да избега. Во меѓувреме, таткото на Елизабет, гувернерот Свон, се обидува да ја ослободи од затвор, но самиот тој е уапсен. Елизабет ја краде повелбата од Бекет и заминува за Тортуга, каде ги наоѓа Џек и пијаниот Норингтон. Џек лукаво ја тера Елизабет да го искористи компасот за да го најде ковчегот на Џонс. Сите стигнуваат на Островот на Крстот, каде што е закопан ковчегот. Џек, Вил и Норингтон се впуштаат во борба со мечови — секој сака да го земе срцето за свои цели: Џек за да се ослободи од долг; Вил за да го спаси својот татко; а Норингтон за да се врати во морнарицата. Во хаосот, Норингтон тајно го краде срцето и повелбата и бега, преправајќи се дека го намамува екипажот на Џонс. Џонс и Кракенот го напаѓаат „Црниот бисер“, убивајќи поголем дел од екипажот и уништувајќи ги сите чамци за спасување освен еден. Џек го користи чамецот за да побегне, но се враќа да помогне и го ранува Кракенот со мрежа полна со [[барут]] и [[рум]]. Џек им наредува на преживеаниците да го напуштат бродот, но Елизабет сфаќа дека Кракенот го сака само него. Таа го измамува Џек, заковајќи го со [[синџир]] за јарболот, дозволувајќи им на другите да побегнат, додека Кракенот го влече Џек и „Црниот бисер“ на дното. Дејви Џонс, мислејќи дека долгот е отплатен, го отвора ковчегот, но открива дека срцето недостасува. Норингтон му го предава срцето и повелбата на Бекет, враќајќи се во служба и давајќи ѝ на Британската источноиндиска компанија контрола врз Џонс, „Холанѓанецот“ и Кракенот. Екипажот на Џек се враќа кај Тија Далма, каде што договараат мисија за спасување на Спароу од Крајот на светот. Таа им го претставува капетанот што ќе ги води — воскреснатиот Хектор Барбоса. == Улоги == {{список со глумци}} |- |[[Џони Деп]] |капетан [[Џек Спароу]] |- |[[Орландо Блум]] |Вилијам „Вил“ Тарнер |- |[[Кира Најтли]] |Елизабет Свон |- |[[Бил Нај (глумец)|Бил Нај]] |Дејви Џонс |- |[[Џек Давенпорт]] |Џејмс Норингтон |- |[[Том Холандер]] |лорд Катлер Бекет |- |[[Стелан Скарсгорд]] |„Бутстрап Бил” Тарнер |- |[[Кевин Макнали]] |Џошами Гибс |- |[[Џонатан Прајс]] |гувернер Ведерби Свон |- |[[Наоми Харис]] |[[Калипсо (митологија)|Тија Далма]] |- |[[Ли Аренберг]] |Пинтел |- |[[Макензи Кук]] |Рагети |- |[[Дејвид Бејли]] |Котон |- |[[Џефри Раш]] |капетан Хектор Барбоса |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest}} * {{Official website|http://pirates.disney.com/pirates-of-the-caribbean-dead-mans-chest}} {{IMDb title|0383574}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови од 2006 година]] [[Категорија:Филмови со Џони Деп]] [[Категорија:Американски фантастични филмови]] [[Категорија:Филмови со Орландо Блум]] [[Категорија:Филмови со Кира Најтли]] [[Категорија:Филмови за пирати]] [[Категорија:Американски акциони филмови]] [[Категорија:Филмови за демони]] ns3hxarna808zit0k6vut13buytj705 0 1368913 5579461 5495749 2026-06-21T09:31:25Z Andrew012p 85224 5579461 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Пиратите од Карибите: На крајот на светот|editing=Крег Вуд<br />Стивен Ривкин|budget=300 милиони долари<ref name="BoxOfficeMojo">{{cite web|title=Pirates of the Caribbean: At World's End (2007) |url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=piratesofthecaribbean3.htm |website=Box Office Mojo |access-date=27 март 2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090211185656/http://boxofficemojo.com/movies/?id=piratesofthecaribbean3.htm |archive-date=11 февруари 2009 }}</ref>|language={{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }}|country={{САД}}|runtime=168 минути<ref>{{cite web|title=Pirates of the Caribbean – At World's End |url=https://bbfc.co.uk/releases/pirates-caribbean-worlds-end-2007-0 |publisher=[[Британски одбор за филмска класификација]] |date=9 мај 2007 |access-date=7 февруари 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305113207/http://bbfc.co.uk/releases/pirates-caribbean-worlds-end-2007-0 |archive-date=5 март 2016 }}</ref>|released=25 мај 2007 г. (САД)|distributor=[[Buena Vista Pictures Distribution]]|studio={{Plain list| * [[Walt Disney Pictures]] * [[Jerry Bruckheimer Films]] }}|cinematography=[[Дариуш Волски]]|image=Пиратите од Карибите На крајот на светот (МКД).jpg|music=[[Ханс Цимер]]|starring=[[Џони Деп]]<br />[[Орландо Блум]]<br />[[Кира Најтли]]<br />[[Чоу Јун Фат]]<br />[[Џефри Раш]]<br />[[Бил Нај (глумец)|Бил Нај]]<br />[[Наоми Харис]]<br />[[Том Холандер]]<br />[[Стелан Скарсгорд]]<br />[[Џек Давенпорт]]<br />[[Џонатан Прајс]]|writer=[[Тед Елиот]]<br />[[Тери Росио]]|producer=[[Џери Брукхајмер]]|director=[[Гор Вербински]]|caption=Плакатот на македонски јазик|alt=|gross=963,4 милиони долари|followed_by=''[[Пиратите од Карибите: Во непознати води]]''|preceded_by=''[[Пиратите од Карибите: Ковчегот на мртовецот]]''}}'''''Пиратите од Карибите: На крајот на светот''''' ({{langx|en|Pirates of the Caribbean: At World's End}}) — американски епски фантастичен филм од 2007 г., во режија на [[Гор Вербински]], произведен од Џери Брукхајмер, а напишан од сценаристите Тед Елиот и Тери Росио. Како непосредно продолжение на ''[[Пиратите од Карибите: Ковчегот на мртовецот]]'' (2006), тоа е третото продолжение од серијалот филмови ''[[Пиратите од Карибите (филмски серијал)|Пиратите од Карибите]]''. Настаните се случуваат неколку месеци по ''Ковчегот на мртовецот.'' Приказната започнува со итно пребарување и спасување на капетанот [[Џек Спароу]], заробен на крајот на светот, и свикување на Советот на братството во војната против Британската источноиндиската компанија. Во непријатен сојуз, Вил Тарнер, Елизабет Свон, Хектор Барбоса и екипажот на „Црниот бисер“ го спасуваат Џек и се подготвуваат за битка со лордот Катлер Бекет, кој го управува Дејви Џонс и „[[Летечкиот Холанѓанец]]“. Во 2011 г., било објавено одделно продолжение, ''[[Пиратите од Карибите: Во непознати води]]''. Во 2017 г., било објавено непосредно продолжение на ''На крајот на светот'' — ''[[Пиратите од Карибите: Одмаздата на Салазар]]''. == Содржина == {{Разоткривање}}Сега кога има контрола врз океаните, лорд Катлер Бекет ги погубува сите што се поврзани со пиратството во Порт Ројал и му наредува на Дејви Џонс да ги уништи сите пиратски бродови. Осудените затвореници пеат посебна песна за да ги соберат деветтемина пиратски господари од целиот свет во Заливот на Бродоломите, каде ќе се одржи Советот на братството и ќе се разгледа заканата што ја претставува Бекет. Бидејќи еден од господарите, [[Џек Спароу]], не именувал наследник пред да биде повлечен во скривалиштето на Дејви Џонс, Хектор Барбоса, Вил Тарнер, Елизабет Свон, Тија Далма и преживеаната екипа на „Црниот бисер“ решаваат да го спасат. Во [[Сингапур]], екипажот се среќава со пиратскиот господар Сао Фенг, кој има навигациски карти, и на нив напаѓа Британската источноиндиска компанија. За време на битката, Вил тајно се согласува да му го предаде Џек на Фенг во замена за „Бисерот“, со намера да го искористи за да го спаси татко си од „[[Летечкиот Холанѓанец]]“. Екипажот преминува во Скривалиштето, го спасува Џек и го враќа „Црниот бисер“. За време на пловидбата, тие среќаваат чамци со мртви души, вклучувајќи го и таткото на Елизабет, гувернерот Свон, кој бил погубен од Бекет. Божицата [[Калипсо (митологија)|Калипсо]] му наредила на Дејви Џонс да ги води душите на загинатите на море во задгробниот свет; на секои десет години му било дозволено да се симне на копно и да биде со својата сакана, но кога таа не се појавила, тој ја прекршил должноста и бил проколнат, претворајќи се во чудовиште. Оној што ќе го убие Џонс, прободувајќи му го срцето, ќе мора сам да стане новиот капетан на „Холанѓанецот“. Откако се враќаат во светот на живите, „Бисерот“ застанува на остров за да се снабди со свежа вода, но екипажот е нападнат од луѓето на Сао Фенг и Бекет. Додека Џек тајно преговара со Бекет за својата слобода, Елизабет ја предаваат на Фенг, кој верува дека таа е Калипсо, додека остатокот од екипажот патува кон Заливот на Бродоломите со „Бисерот“. Џек го исфрла Вил од бродот како дел од планот да преземе контрола над „Холанѓанецот“. Сао Фенг ѝ открива на Елизабет дека првиот Совет на братството ја затворил Калипсо во човечко тело откако нејзиниот љубовник Дејви Џонс ја предал; Фенг планира да ја ослободи за да го победи Бекет. За време на нападот на Џонс, Фенг е смртно ранет и ја именува Елизабет за своја наследничка и нов пиратски господар. Елизабет и екипажот се заробени на „Холанѓанецот“, каде што откриваат дека Бутстрап Бил поради проклетството почнува да го губи разумот. Адмирал Џејмс Норингтон ја ослободува Елизабет и нејзината екипа од „Холанѓанецот“, но загинува од раката на Бутстрап Бил. Бекет го спасува Вил и му кажува на Џонс за бегството на Џек од Скривалиштето, дознавајќи истовремено дека Џонс му дозволил на првиот совет да ја зароби Калипсо, која всушност е Тија Далма. „Бисерот“ пристигнува во Заливот на Бродоломите, каде што Барбоса се обидува да го убеди Советот да ја ослободи Калипсо, додека Елизабет бара да му се спротивстават на Бекет. Чуварот на пиратскиот кодекс, капетан Едвард Тиг, таткото на Џек Спароу, му кажува на советот дека војна може да објави само кралот на пиратите, избран од господарите. За да се избегне застојот, при што секој господар гласа за себе, Џек гласа за Елизабет, и со мнозинство од еден глас таа станува првата кралица на пиратите. Елизабет, Џек, Барбоса, Бекет, Џонс и Вил започнуваат преговори, разменувајќи го Вил за Џек. Барбоса ја ослободува Калипсо, но кога Вил ѝ го открива предавството на Џонс, таа исчезнува и создава огромен [[вител|водовртеж]], одбивајќи да помогне на која било страна. „Бисерот“ и „Холанѓанецот“ се борат во водовртежот. За време на битката, Барбоса, како капетан, ги венчава Елизабет и Вил. На „Холанѓанецот“, Џек и Џонс се борат за срцето на Џонс. Откако Џонс смртно го ранува Вил, Џек му помага да го прободе срцето на Џонс со скршен меч, убивајќи го. Џек и Елизабет се спасуваат од „Холанѓанецот“, кој тоне. Кога бродот на Бекет, „Решителниот“, започнува борба со „Бисерот“, од морето се издигнува „Холанѓанецот“, сега под заповедништво на Вил, а неговата екипа е ослободена од проклетството. Двата пиратски брода го уништуваат „Решителниот“, убивајќи го Бекет, додека неговата армада се повлекува, изгубувајќи ја волјата за борба. Бидејќи на Вил му е судено да ги води душите на загинатите по море во задгробниот свет, тој и Елизабет се збогуваат. Вил заминува на „Холанѓанецот“, оставајќи ја Елизабет бремена со неговото срце во ковчегот. Барбоса повторно го краде „Бисерот“ за да го пронајде [[Извор на младоста|Изворот на Младоста]], но открива дека Џек ја украл картата. Џек заминува од Тортуга со мал чамец во потрага по изворот. Во сцената по одјавната шпица, десет години подоцна, Елизабет и нејзиниот син гледаат како Вил се враќа кај нив на „Холанѓанецот“. == Улоги == {{список со глумци}} |- |[[Џони Деп]] |капетан [[Џек Спароу]] |- |[[Џефри Раш]] |капетан Хектор Барбоса |- |[[Орландо Блум]] |Вилијам „Вил“ Тарнер |- |[[Кира Најтли]] |Елизабет Свон |- |[[Џек Давенпорт]] |адмирал Џејмс Норингтон |- |[[Бил Нај (глумец)|Бил Нај]] |Дејви Џонс |- |[[Џонатан Прајс]] |гувернер Ведерби Свон |- |[[Кевин Макнали]] |Џошами Гибс |- |[[Ли Аренберг]] |Пинтел |- |[[Макензи Кук]] |Рагети |- |[[Дејвид Бејли]] |Котон |- |[[Стелан Скарсгорд]] |„Бутстрап Бил” Тарнер |- |[[Том Холандер]] |лорд Катлер Бекет |- |[[Наоми Харис]] |[[Калипсо (митологија)|Тија Далма]] |- |[[Мартин Клеба]] |Марти |- |[[Чоу Јун Фат]] |капетан Сао Фенг |- |[[Гасан Масуд]] |капетан Аманд |- |[[Кит Ричардс]] |капетан Едвард Тиг |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://www.disneyinternational.com/ Матична страница] {{IMDb title|0449088|Pirates of the Caribbean: At World's End}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови од 2007 година]] [[Категорија:Американски фантастични филмови]] [[Категорија:Филмови за пирати]] [[Категорија:Филмови со Џони Деп]] [[Категорија:Филмови со Кира Најтли]] [[Категорија:Филмови со Орландо Блум]] [[Категорија:Американски акциони филмови]] [[Категорија:Филмови за демони]] k7bob9k36fj5jq9a29ztktb3stnkmwp 0 1369771 5579459 5495750 2026-06-21T09:31:01Z Andrew012p 85224 5579459 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Пиратите од Карибите: Во непознати води|editing=Дејвид Бренер<br />Вајат Смит|budget={{Plainlist| * 410,6 милиони долари (бруто) * 378,5 милиони долари (нето)<ref name="expensive">{{cite web|last=Sylt |first=Christian |title=Fourth Pirates Of The Caribbean Is Most Expensive Movie Ever With Costs Of $410 Million |url=https://www.forbes.com/sites/csylt/2014/07/22/fourth-pirates-of-the-caribbean-is-most-expensive-movie-ever-with-costs-of-410-million/ |work=[[Forbes]] |date=July 22, 2014 |access-date=December 7, 2014 |quote=Production costs: $410.6 million; rebate: $32.1 million |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141208004952/http://www.forbes.com/sites/csylt/2014/07/22/fourth-pirates-of-the-caribbean-is-most-expensive-movie-ever-with-costs-of-410-million/ |archive-date=December 8, 2014 }}</ref> }}|language={{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }}|country={{САД}}|runtime=137 минути|released=20 мај 2011 г. (САД)|distributor=[[Walt Disney Studios Motion Pictures|Walt Disney Studios<br />Motion Pictures]]|studio={{Plain list| * [[Walt Disney Pictures]] * [[Jerry Bruckheimer Films]] }}|cinematography=[[Дариуш Волски]]|image=Пиратите од Карибите Во непознати води плакат (МКД).jpg|music=[[Ханс Цимер]]<br />Ерик Витакер|starring=[[Џони Деп]]<br />[[Пенелопе Круз]]<br />[[Ијан Макшејн]]<br />[[Кевин Макнали]]<br />[[Џефри Раш]]|writer=[[Тед Елиот]]<br />[[Тери Росио]]|producer=[[Џери Брукхајмер]]|director=[[Роб Маршал]]|caption=Плакатот на македонски јазик|alt=|gross=1,046 милијарди долари<ref name="mojopotc4">{{cite web|title=Pirates of the Caribbean: On Stranger Tides (2011) |url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=piratesofthecaribbean4.htm |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=August 22, 2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130425015645/http://boxofficemojo.com/movies/?id=piratesofthecaribbean4.htm |archive-date=April 25, 2013 }}</ref>|followed_by=''[[Пиратите од Карибите: Одмаздата на Салазар]]''|preceded_by=''[[Пиратите од Карибите: На крајот на светот]]''}}'''''Пиратите од Карибите: Во непознати води''''' ({{langx|en|Pirates of the Caribbean: On Stranger Tides}}) — фантастичен филм во режија на Роб Маршал и произведен од Џери Брукхајмер и четвртиот дел од серијалот филмови „[[Пиратите од Карибите (филмски серијал)|Пиратите од Карибите]]“. Сценариото е засновано на романот на Тим Пауерс, ''Во непознати води'', но филмот не е адаптација, а од книгата се позајмени само некои заплетни елементи и ликови.<ref name="making">{{cite news|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/making-pirates-caribbean-186743|title=The Making of 'Pirates of the Caribbean'|last=Galloway|first=Stephen|date=May 10, 2011|work=The Hollywood Reporter|access-date=29 јули 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110808044437/http://www.hollywoodreporter.com/news/making-pirates-caribbean-186743|archive-date=8 август 2011|url-status=dead}}</ref> [[Кира Најтли]] и [[Орландо Блум]], кои глумеле во првите три филма од серијата, како и [[Гор Вербински]], режисерот на изворната трилогија, се откажале од проектот. Од глумечката екипа на изворната трилогија, само [[Џони Деп]], [[Џефри Раш]] и [[Кевин Макнали]] се согласиле да се приклучат.<ref name="IGN">{{cite web|url=http://movies.ign.com/dor/objects/859550/pirates-of-the-caribbean-4/videos/pop_jb_pirates4.html|title=Pirates of the Caribbean: On Stranger Tides Movie Interview – Bruckheimer on Pirates of the Caribbean 4|date=May 24, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100704183835/http://movies.ign.com/dor/objects/859550/pirates-of-the-caribbean-4/videos/pop_jb_pirates4.html|archive-date=4 јули 2010|website=IGN|access-date=5 јули 2010|url-status=live}}</ref> == Содржина == {{Разоткривање}}Околу 1750 г., неколку години откако капетан [[Џек Спароу]] ја добил картата на Сао Фенг за да го најде [[Извор на младоста|Изворот на Младоста]] и „Црниот бисер“, кој му го украл Хектор Барбоса, еден бродоломец бил пронајден во океанот и однесен кај кралот [[Фернандо VI (Шпанија)|Фернандо]] во [[Кадис]]. Со себе носел бродски дневник на [[Хуан Понсе де Леон|Понсе де Леон]], кој загинал пред 200 години барајќи го Изворот. Во меѓувреме, Џек го спасува својот прв помошник, Џошами Гибс, од погубување во [[Лондон]], но потоа и самиот е заробен. Гибс ја зема картата на Џек, додека Џек се среќава со кралот [[Џорџ II]], кој му наредува да води експедиција за да го пронајде Изворот пред Шпанската армадa, предводена од кралот Фернандо. Барбоса се приклучува на експедицијата како [[гусар]] со дрвена нога, верувајќи дека „Црниот бисер“ е потонат. Џек успева да избега, а Барбоса потоа го врбува Гибс, кој ја учи картата напамет и ја гори, по што тргнуваат со бродот „Провидение“. Капетан Тиг, таткото на Џек, му открива дека за користење на Изворот е потребен Безбожниот ритуал. Џек дознава и дека некој друг, кој се претставува како Џек Спароу, собира екипаж. Тоа е Анџелика, поранешната љубовница на Џек и ќерка на [[Црнобрад]]иот, која го грабнува и го присилува да служи на бродот „Одмазда на кралицата Ана“. На бродот има и немртви офицери, како и заробениот [[мисионер]] Филип Свифт. Црнобрадиот, кој користи [[вуду]]-магија, сака да го пронајде Изворот за да ја избегне својата проречена смрт од еден човек со дрвена нога. Иако Џек ги поттикнува [[Човек|луѓето]] на бродот да се побунат против немртвиот екипаж, Црнобрадиот ги совладува со својот волшебен меч, што му дава контрола врз бродовите. Анџелика му открива на Џек дека за ритуалот се потребни солза од [[Сирена (митологија)|сирена]] и две сребрени пехари од бродот на Понсе де Леон, „Сантјаго“. Обете пехари се полнат со вода од Изворот, а оној што ќе ја испие водата со солзата, ќе ја добие целата животна сила од другиот. Таа му ја покажува на Џек и колекцијата на Црнобрадиот со минијатурни бродови во шишиња, меѓу кои и „Црниот бисер“. „Одмазда на кралицата Ана“ испловува кон заливот Вајткап, каде што екипажот на Црнобрадиот ја фаќа сирената по име Сирена. Барбоса, Гибс и неколку британски [[морнар]]и продолжуваат пеш откако „Провидение“ е нападнат од сирени. Откако излегува од вода, опашката на Сирена станува нозе, а бидејќи не може да оди, Филип ѝ помага. Кога ја користат нивната [[љубов]] за да извлечат сиренска солза, Сирена е оставена да умре. Црнобрадиот го испраќа Џек по пехарите, земајќи го неговиот волшебен [[компас]]. Џек и Барбоса се среќаваат на „Сантјаго“, но откриваат дека пехарите ги зел шпанскиот крал. Пред да ги вратат, Барбоса му ја открива на Џек вистинската причина што е тука — одмазда за нападот врз „Црниот бисер“, во кој ја загубил ногата. Џек се враќа кај Црнобрадиот, му ги носи пехарите во замена за својот компас, кој потоа го праќа со Гибс. Сите стигнуваат до Изворот на Младоста, каде што настанува битка. Барбоса го прободува Црнобрадиот со [[меч]] намачкан со жабин [[отров]], а Анџелика се сече на истиот меч. Шпанецот ги фрла пехарите во длабоката вода, наредувајќи да се уништи Изворот бидејќи е „богохулство“. Во нередот, Филип ја ослободува Сирена, која му ги дава пехарите на Џек. Тој ги полни со последните капки вода од Изворот, додавајќи ја солзата, и го измамува Црнобрадиот да го испие пехарот без солзата. Анџелика преживува, а Црнобрадиот умира. Сирена му се враќа на повредениот Филип, му простува, и заедно исчезнуваат под вода. Барбоса го презема бродот, екипажот и мечот на Црнобрадиот и се враќа на пиратскиот живот. Џек, пак, ја остава Анџелика на мало островче, изразувајќи ѝ љубов, но и недоверба. Потоа се среќава со Гибс, кој го користи компасот за да го најдат „Одмазда на кралицата Ана“ и да го вратат „Црниот бисер“ од шишето. Додека размислуваат како да го извадат, Џек му вели на Гибс дека е решен да го продолжи животот како пират. Во сцената по одјавната шпица, кукла од Џек Спароу, направена од Црнобрадиот, се исфрла на брегот до Анџелика, која се насмевнува. == Улоги == {{список со глумци}} |- |[[Џони Деп]] |капетан [[Џек Спароу]] |- |[[Џефри Раш]] |капетан Хектор Барбоса |- |[[Пенелопе Круз]] |Анџелика |- |[[Ијан Макшејн]] |[[Црнобрад|Едвард Тич / Црнобрадиот]] |- |[[Кевин Макнали]] |Џошами Гибс |- |[[Сем Клафлин]] |Филип Свифт |- |[[Астрид Берже Фризби]] |Сирена |- |[[Стивен Грем]] |Скрам |- |[[Ричард Грифитс]] |кралот [[Џорџ II]] |- |[[Кит Ричардс]] |капетан Едвард Тиг |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == [[Категорија:Филмови од 2011 година]] [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови со Џони Деп]] [[Категорија:Филмови со Џефри Раш]] [[Категорија:Американски фантастични филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмска музика од Ханс Цимер]] [[Категорија:Филмови за пирати]] [[Категорија:Американски акциони филмови]] qrbhk973o39upa68nuysg9e0sl8d86d 0 1371212 5579448 5367495 2026-06-21T09:05:21Z Andrew012p 85224 5579448 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Streetfotografie punks philipp von ostau.jpg|мини|Девојки облечени во панк-мода (2011)]] '''Андерграунд''' (од [[Англиски јазик|англ]]. ''underground'' — „подземје“, „подземен“) — претставува збир на творечки правци во современата уметност ([[музика]], [[книжевност]], [[филм]], [[ликовна уметност]] и др.) кои ѝ се спротивставуваат на масовната култура, на мејнстрим и на официјалната уметност. Андерграундот опфаќа неформални, независни или од цензура забранети облици и дела на уметноста. Границата меѓу андерграундот и мејнстримот секогаш е нејасна, бидејќи многу уметнички облици и дела што започнале како андерграунд со текот на времето станале популарни и масовно прифатени. За андерграундот е карактеристично отфрлањето на доминантната идеологија, игнорирањето на стилистичките и јазични ограничувања, и неприфаќањето на општоприфатените вредности, норми и социјални и уметнички традиции — честопати придружено со шокантност на јавноста и бунтовнички дух.<ref>Андеграунд // Большой Энциклопедический словарь. — 2000. (руски)</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://glossary.ru/cgi-bin/gl_find.cgi?ph=%25C0%25ED%25E4%25E5%25E3%25F0%25E0%25F3%25ED%25E4&action=%25CF%25EE%25E8%25F1%25EA|title=Отказ.Глоссарий.ru|work=glossary.ru|accessdate=2025-05-11}}</ref> Андерграундот ги отфрла, а често и ги крши општествено прифатените политички, морални и етички ориентации и стереотипи на поведение, внесувајќи нови шеми на поведение во секојдневието. Типични теми на американскиот и европскиот андерграунд се: „сексуалната револуција“, [[Дрога|дрогата]], антирелигиозноста и проблемите на маргинализираните групи. == Современо време == Денес, многу гледишта од андерграундот станале подостапни и комерцијализирани, често губејќи го својот првобитен дух. Нишни музички жанрови, модни стилови и облици на уметност денес широко се пласираат кон публиката од главната струја, што може да ја разреди нивната автентичност. Покрај тоа, лесниот пристап до културни производи преку [[интернет]] уште повеќе ја заматува границата помеѓу андерграундот и главната струја. Како последица на тоа, она што некогаш се сметало за „андерграунд“ сѐ почесто се интегрира во [[Популарна култура|популарната култура]], што води кон губење на исклучителноста и заедништвото што првично ги определувале овие движења. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category-inline}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Супкултури]] [[Категорија:Андерграунд| ]] cq37dkig3jujcuyct9vb4eib8mtnyyp 0 1374132 5579456 5439126 2026-06-21T09:28:19Z Andrew012p 85224 5579456 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Духови од Марс | image = Духови од Марс плакат 2001 (МКД).jpg | alt = | caption = Плакатот на македонски јазик | director = [[Џон Карпентер]] | producer = Сенди Кинг | writer = Џон Карпентер<br />Лари Сулкис | starring = {{Plainlist| * [[Ајс Кјуб]] * [[Наташа Хенстриџ]] * [[Џејсон Стејтам]] * [[Пем Грир]] }} | music = Џон Карпентер | cinematography = Гари Б. Кибе | editing = Пол Варшилка | studio = [[Screen Gems]]<br />Storm King Productions | distributor = [[Sony Pictures Releasing]]<ref>{{cite web|title=John Carpenter's Ghosts of Mars (2001)|work=AFI Catalog of Feature Films|access-date=12 март 2021|url=http://catalog.afi.com/Film/62065-JOHN-CARPENTERSGHOSTSOFMARS?sid=69ec9ee4-c06a-4ec5-ae97-b40f849f3099&sr=15.194245&cp=1&pos=0}}</ref> | released = 24 август 2001 | runtime = 98 минути | country = {{САД}} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = 28 милиони долари | gross = 14 милиони долари }}'''''Духови од Марс''''' ({{langx|en|Ghosts of Mars}}) ― американски акционен филм на ужасите од 2001 г., напишан, режиран и со музика од [[Џон Карпентер]]. Произведен е од Screen Gems и распределен од Sony Pictures Releasing. Главните улоги ги толкуваат [[Наташа Хенстриџ]], [[Ајс Кјуб]], [[Џејсон Стејтам]], Пем Грир, Клеа Дувал и Џоана Касиди. Дејството е сместено на колонизиран [[Марс (планета)|Марс]] во XXII век, а филмот следи екипа од полицајци и осуден злосторник што се борат против жителите на рударска колонија, кои се обземени од духовите на првобитните жители на планетата. == Содржина == 200 години во иднината, марсовска полициска единица е испратена да превезе опасен затвореник од една рударска станица назад пред лицето на правдата. Но кога екипата пристигнува, го наоѓаат градот напуштен, а некои од жителите се обземени од поранешните жители на планетата. == Улоги == {| class="wikitable" !Глумец !Улога |- |[[Наташа Хенстриџ]] |поручник Мелани Балард |- |[[Ајс Кјуб]] |Џејмс „Пустош“ Вилијамс |- |[[Џејсон Стејтам]] |наредник Џерико Батлер |- |[[Пем Грир]] |командантката Хелена Бредок |- |[[Клеа Дувал]] |Башира Кинкејд |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|0228333}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови од 2001 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] [[Категорија:Американски научнофантастични акциони филмови]] 13sa60q8llgpq2mz9rtw7h0a1d5x0rt 0 1375237 5579455 5541348 2026-06-21T09:27:54Z Andrew012p 85224 5579455 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Понтипул | image = Понтипул film poster.jpg | alt = | caption = Плакатот на филмот | director = Брус Макдоналд | producer = Џефри Коглан<br />Амброуз Рош | screenplay = | based_on = ''Pontypool Changes Everything'' од Тони Берџес | starring = [[Стивен Макхати]]<br />Лиза Хоул<br />[[Џорџина Рајли]]<br />[[Хрант Алијанак]] | music = Клод Фоази | cinematography = [[Мирослав Башак]] | editing = Џеремаја Манс | studio = Ponty Up Pictures<br />Shadow Shows | distributor = [[Maple Pictures]] | released = 6 септември 2008 г. (Меѓународен кинофестивал во Торонто)<br>6 март 2009 г. | runtime = 96 минути | country = {{знамеикона|Канада}} [[Канада]] | language = [[англиски]]<br />[[француски]]<br>[[ерменски]] | budget = | gross = 32.118 долари |writer=[[Тони Берџес]]}}'''''Понтипул''''' ({{langx|en|Pontypool}}) — канадски психолошки трилер на ужасите од 2008 г., режиран од Брус Макдоналд и напишан од Тони Берџес, заснован на неговиот роман „Pontypool Changes Everything“ од 1995 г. [[Спиноф]]от „Dreamland“ е објавен во 2019 г. Заклучно со 2023 г., другите два филма од трилогијата на франшизата „Ponty“, „Pontypool Changes“ и „Pontypool Changes Everything“, се во активен развој од 2016 г.<ref name="Disgust1">{{cite web|url=https://bloody-disgusting.com/news/16219/|title=Keep Your Lips Sealed, 'Pontypool' Sequel on the Way!|author=Miska, Brad|author-link=Brad Miska|date=2009-05-15|work=Bloody Disgusting}}</ref><ref name="Disgust2">{{cite web|url=https://bloody-disgusting.com/exclusives/3491532/pontypool-sequel-finally-kind-arrives/|title=[Exclusive] 'Pontypool' Spinoff Coming Soon and Direct Sequel in the Works!|author=Vander Kaay, Chris|date=2018-04-03|work=Bloody Disgusting}}</ref> == Содржина == {{Разоткривање}}Радиоводителот Грант Мејзи вози кон неговата работа во малото гратче Понтипул, [[Онтарио]]. За време на [[виулица]], една жена му чука на прозорецот, повторувајќи нејасен збор. Жената потоа почнува да ги повторува зборовите на Мејзи пред да се оддалечи. Во радиостаницата, Грант, неговата помошничка Лорел-Ен и управителката на станицата, Сидни, добиваат извештај од [[вртолет]]ниот репортер Кен Лони за немири во канцеларијата на д-р Џон Мендес, кои водат до голем број смртни случаи. Откако врската со Кен се прекинува, тие се обидуваат да го потврдат извештајот, но нивните сведоци се прекинуваат пред да се појават во етерот. Потоа, Кен се јавува повторно, велејќи дека се засолнил во силокула. Тој опишува како демонстрантите се обидуваат да се јадат еден со друг или дури самите себеси. Кога еден од демонстрантите ја напаѓа силокулата, повикот на Кен се прекинува со аудиопренос на француски јазик. Лорел-Ен го преведува преносот, кој е упатство да се остане внатре, да не се користат изрази на нежност, бебешки говор, реторички дискурс или англискиот јазик и да не се преведува пораката. Понтипул е прогласен за карантинска зона. Збунет и неверувајќи, Грант се обидува да си замине, но толпа луѓе ја напаѓа станицата. Грант, Сидни и Лорел-Ен се заклучуваат внатре. Како што Лорел-Ен покажува знаци на нестабилност, д-р Мендес пристигнува во радиостаницата преку прозорец и се крие со Грант и Сидни во звукоизолираната кабина. Кен се јавува и, додека е во етер, подлегнува на вирусот. Лорел-Ен почнува да удира со главата во прозорецот на кабината и си го гриза долниот дел од усната. Мендес претпоставува дека вирусот заразил одредени зборови во англискиот јазик. Заразените луѓе потоа бараат друга личност со која ќе се самоубијат. Сидни добива повик од нејзините деца, но слуша како и тие се заразуваат. Надвор од кабината, Лорел-Ен повраќа големо количество крв и умира. Мендес сомнева дека тоа се случило бидејќи не успеала да најде жртва. Толпата потоа упаѓа во радиостаницата, напаѓајќи ја звучната кабина. Сидни снима гласовна снимка од Грант и ја пушта на надворешен звучник за да ја оддалечи толпата. Мендес почнува да го повторува зборот „диши“, но веднаш почнува да зборува [[Ерменски јазик|ерменски]], сфаќајќи дека вирусот е исклучив за англискиот јазик, што го спречува вирусот да го зарази. Како одговор, Грант и Сидни почнуваат да зборуваат француски. Кога снимката престанува да работи, толпата се враќа, но Мендес ги намамува подалеку, спасувајќи ги Сидни и Грант, кои сега се заклучуваат во просторијата за опрема. Додека Грант се обидува да сфати како да го поништи симптомот, Сидни почнува опсесивно да пишува по ѕидовите и вратата и се заразува со зборот „убиј“. Грант ја убедува дека зборот „убиј“ сега значи „бакни“ и нејзините симптоми се смируваат. Надевајќи се дека ќе го спречат вирусот, дуото оди во етер, изведувајќи низа противречни и збунувачки изрази за да им помогнат на нивните заразени слушатели, пренебрегнувајќи ги предупредувањата од властите што се обидуваат да ги тргнат од етер. Додека засилен глас однадвор одбројува од десет, Сидни му се придружува на Грант во кабината и тие се бакнуваат. Се слуша избувнување, а потоа филмот се префрла на црн екран. Преку црниот екран, вестите за понатамошни избувнувања на вирусот претполагаат дека [[карантин]]от не успеал, ширејќи се преку самите вести и на крајот достигнувајќи до [[Англија]], изворот на неговиот целен јазик. Во сцена по одјавната шпица, Сидни и Грант (сега познати како „Лиза Убијката“ и „Џони Мртвоокиот“) го преживуваат вирусот и продолжуваат да зборуваат англиски, одржувајќи систем на импровизирана игра на улоги, додека екранот се менува од црно-бел во боја. == Улоги == {{Список со глумци}} |- |[[Стивен Макхати]] |Грант Мејзи / Џони Мртвоокиот |- |Лиза Хоул |Сидни Брајар / Лиза Убијката |- |[[Џорџина Рајли]] |Лорел-Ен Драмонд |- |[[Хрант Алијанак]] |д-р Мендес |- |[[Рик Робертс]] |Кен Лони |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|1226681}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Канадски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови од 2008 година]] [[Категорија:Филмови за вируси]] 0n10243fxbdga61ed20pbcfu6puwvy4 0 1375287 5579454 5457226 2026-06-21T09:27:13Z Andrew012p 85224 5579454 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Плач | image = The Wailing movie 2016.jpg | caption = Плакатот на филмот | director = [[На Хонг Џин]] | producer = Ким Хо Сунг | writer = На Хонг Џин | based_on = | starring = {{plainlist| * [[Квак До Вон]] * [[Хванг Џунг Мин]] * [[Чун Ву Хи]] * [[Џун Кунимура]] }} | music = Џанг Јонг Гју<br>[[Далпалан]] | cinematography = [[Хонг Кјунг Пјо]] | editing = Ким Сун Мин | studio = Side Mirror<br />[[Fox International Productions]] | distributor = [[20th Century Fox]] | released = 12 мај 2016 г. (Јужна Кореја) | runtime = 156 минути | country = {{знамеикона|Јужна Кореја}} [[Јужна Кореја]] | language = [[корејски]]<br>[[јапонски]] | budget = 8 милиони долари | gross = 51,3 милиони долари | native_name = 곡성 }}'''''Плач''''' ({{Langx|ko|곡성}}, {{langx|en|The Wailing}}) — јужнокорејски [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] од 2016 г., напишан и режиран од На Хонг Џин, со главни улоги: Квак До Вон, Хванг Џунг Мин и Чун Ву Хи. Филмот се сосредоточува на [[полицаец]] што истражува серија таинствени убиства и болести во едно оддалечено корејско село, со цел да ја спаси својата ќерка. Филмот имал и трговски и критички успех.<ref>{{cite web|url=https://www.empireonline.com/movies/reviews/wailing-review/|title=The Wailing|last1=Hughes|first1=David|date=21 November 2016|language=en|website=Empire|access-date=20 декември 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/the-wailing-2016|title=The Wailing movie review & film summary (2016) {{!}} Roger Ebert|last1=Abrams|first1=Simon|language=en|website=rogerebert.com|access-date=20 декември 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://letterboxd.com/film/the-wailing/|title=The Wailing (2016)|language=en|website=Letterboxed|access-date=20 декември 2019}}</ref> == Содржина == Во селцето Коксонг во [[Јужна Кореја]], полицаецот Џонг Ку истражува необични убиства предизвикани од таинствена болест. Неговиот партнер пренесува озборувања дека еден Јапонец, кој живее во осамена куќа во планините, би можел да биде зол дух одговорен за болеста. Џонг Ку одлучува да го посети странецот заедно со својот партнер и еден млад свештеник што зборува јапонски. Таму наоѓаат олтар со глава на коза, слики на ѕидовите од починатите заразени луѓе и стражарско куче што ги напаѓа и им го спречува заминувањето сѐ додека не пристигне странецот. Џонг Ку пронаоѓа една чевла од неговата сакана ќерка, Хјо Џин, во куќата на странецот, и набргу и таа се разболува. Неговата свекрва го повикува шаманот Ил Гванг за да ја спаси нејзината внука, додека една загадочна жена му кажува на Џонг Ку дека странецот е одговорен. Кој би можел да биде демонот што ја носи болеста во Коксонг? == Улоги == {{список со глумци}} |- |[[Квак До Вон]] |Џонг Ку |- |[[Хванг Џунг Мин]] |Ил Гванг |- |[[Ким Хван Хи]] |Хјо Џин |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|tt5215952}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Јужнокорејски филмови]] [[Категорија:Филмови од 2016 година]] [[Категорија:Филмови на корејски јазик]] [[Категорија:Филмови на 20th Century Fox]] [[Категорија:Филмови за демони]] 7383meqii2uhyityodlqniqpms47l6g 0 1376118 5579323 5577468 2026-06-20T12:01:08Z Andrew012p 85224 5579323 wikitext text/x-wiki {{Infobox animanga/Header |image = [[Податотека:Liar Game vol 01.png|230px]] |caption = Корицата на првиот том, со Нао Канзаки (во средина) и Шиничи Акијама (одзади) |genre = [[коцкање]]<ref>{{cite web|script-title=ja:ギャンブル漫画も萌えの時代！美少女ギャンブル漫画|url=https://music-book.jp/comic/news/column/108820|website=music-book.jp|access-date=21 јули 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190629043508/https://music-book.jp/comic/news/column/108820|archive-date=June 29, 2019|language=ja|date=February 26, 2016|url-status=live}}</ref><br>[[психолошки трилер]]<ref>{{cite web|last=Loo|first=Egan|title=Liar Game Manga Made into 2nd TV Drama Season, Film|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2009-04-23/liar-game-manga-made-into-2nd-tv-drama-season-film|website=Anime News Network|access-date=23 јули 2018|date=23 април 2009|archive-date=23 јули 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180723122541/https://www.animenewsnetwork.com/news/2009-04-23/liar-game-manga-made-into-2nd-tv-drama-season-film|url-status=live}}</ref> }} {{Infobox animanga/Print |type = manga |author = [[Шинобу Каитани]] |publisher = [[Shueisha]] | imprint = Young Jump Comics |magazine = [[Weekly Young Jump]] |first = 17 февруари 2005 |last = 22 јануари 2015 |volumes = 19 |volume_list = }} {{Infobox animanga/Video | type = tv series | director = {{ubl|Јузо Сато|Асами Кавано}} | producer = | writer = Тацухико Урахата | music = | studio = [[Madhouse]] | licensee = Remow | network = | network_en = | first = 2026 | last = | episodes = | episode_list = }} {{Infobox animanga/Footer|portal=yes}} {{Закосен наслов}}{{Нихонго-н|'''''Liar Game'''''|ライアーゲーム|Раја гему|Игра на лажговци}} — јапонска [[манга]] напишана и илустрирана од Шинобу Каитани. Била објавувана во серијали во списанието за [[сеинен]]-[[манга]] на [[Shueisha]], ''Weekly Young Jump'', од февруари 2005 до јануари 2015 г. Била адаптирана во јапонска телевизиска серија во 2007 г., со втора сезона што се прикажувала од 2009 до 2010 г. Исто така, била адаптирана и во два [[Игран филм|играни филма]]; ''Liar Game: The Final Stage'' во 2010 г., и ''Liar Game: Reborn'' во 2012 г. Адаптација на јужнокорејска телевизиска серија била прикажувана во 2014 г. Адаптација на [[аниме]]-серија, произведена од [[Madhouse]], се очекува да започне да се прикажува во 2026 г. == Содржина == Една невообичаено наивна студентка по име Нао Канзаки добива пакет што содржи 100 милиони [[Јапонски јен|јени]] (околу 1 милион американски долари) и белешка дека сега е натпреварувачка во Турнирот на лажговците. Во овој измислен турнир, натпреварувачите се охрабруваат да мамат и да лажат за да ги земат парите на другите учесници, при што поразените се принудени да сносат долг пропорционален на нивните загуби. Кога првиот противник на Нао, нејзиниот поранешен учител во кого има доверба, ѝ ги краде парите, таа бара помош од измамник по име Шиничи Акијама. Иако успеваат да го поразат, Нао и Акијама одлучуваат да го откупат неговиот долг и да напредуваат низ различни рунди од Турнирот на лажговците против безмилосни натпреварувачи, истовремено обидувајќи се да ги ослободат своите противници од долгови и да ја поразат организацијата „Игра на лажговци“ однатре. == Ликови == {{нихонго-н|'''Нао Канзаки'''|神崎 直}} — исклучително чесна и на почетокот наивна студентка, станува неволен учесник во Играта на лажговци. Нејзината непоколеблива чесност и емоционална восприемчивост, иако на почетокот се сметаат за слабости, ѝ овозможуваат да ја стекне довербата на натпреварувачите, истовремено развивајќи критичко расудување. И покрај можностите да се повлече, таа опстојува во натпреварот за да ги спаси натпреварувачите што се задолжени. Нејзината единствена семејна врска е нејзиниот неизлечиво болен татко, што ја прави социјално изолирана сѐ додека не создаде длабока врска со соиграчот Акијама, кој ја ублажува нејзината осаменост. Моралната убеденост на Нао дека сите поединци поседуваат суштинска вредност суштински ја обликува нејзината стратегија на игра и нејзината меѓучовечка динамика. {{нихонго-н|'''Шиничи Акијама'''|秋山 深一}} — дипломец по криминалистичка психологија на Универзитетот Теито, станува измамник за да ја уништи шемата за повеќестепен маркетинг што ја довела неговата мајка до самоубиство. По излегувањето од затвор, тој неволно ѝ помага на наивната учесничка Нао Канзаки во Играта на лажговци, веројатно препознавајќи паралели меѓу нејзината ситуација и онаа на неговата [[мајка]]. Влегувајќи како заменски играч во Втората рунда, Акијама се појавува како неофицијален водач до Третата рунда. Тој стратешки ги користи искрените емоционални апели на Нао за да влијае на другите натпреварувачи, додека упорно се обидува да го подмири нејзиниот долг и да ја извлече од опасност. Крајната цел на Акијама останува разоткривање и уништување на самата организација „Игра на лажговци“. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Official website|https://liargame-anime.com/|Матична страница на анимето}} {{In lang|ja}} * {{Anime News Network|manga|8178}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Манги]] [[Категорија:Аниме-серии]] [[Категорија:Манга од 2005 година]] 2z8psbcplzoxn43cx8iazyzx2a45cye 0 1381271 5579398 5487162 2026-06-20T17:27:55Z Marco Mitrovich 114460 5579398 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | name = Василије Костов | image = | caption = | fullname = | birth_date = {{Birth date and age|2008|5|11|df=y}} | birth_place = [[Белград]] | nationality = [[Србија]] | height = {{height|m=1.76}} | currentclub = {{Fb team Crvena Zvezda}} | clubnumber = 22 | position = [[Среден ред (фудбал)|офанзивец]] | youthyears1 = 2021- | youthclubs1 = {{Fb team Crvena Zvezda}} | years1 = 2025- | caps1 = 18 | goals1 = 4 | clubs1 = {{Fb team Crvena Zvezda}} | nationalyears1 = 2022 | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{flagsport|SRB}} Србија 15 | nationalyears2 = 2023-2024 | nationalcaps2 = 3 | nationalgoals2 = 3 | nationalteam2 = {{flagsport|SRB}} Србија 16 | nationalyears3 = 2024- | nationalcaps3 = 9 | nationalgoals3 = 5 | nationalteam3 = {{flagsport|SRB}} Србија 17 | nationalyears4 = 2024- | nationalcaps4 = 9 | nationalgoals4 = 1 | nationalteam4 = {{flagsport|SRB}} Србија 19 | nationalyears5 = 2025- | nationalcaps5 = 3 | nationalgoals5 = 0 | nationalteam5 = {{flagsport|SRB}} [[Фудбалска репрезентација на Србија|Србија]]<ref>[https://www.transfermarkt.com/vasilije-kostov/nationalmannschaft/spieler/1073632/plus/0/verein_id/33183 #22 Vasilije Kostov] transfermarkt.com</ref> }} '''Василије Костов''' (роден на [[11 мај]] [[2008]], [[Белград]]) е [[Србија|српски]] [[фудбалер]] кои игра како офанзивец во среден ред во [[ФК Црвена ѕвезда|Црвена ѕвезда]].<ref>[https://www.national-football-teams.com/player/101370/Vasilije_Kostov.html Vasilije Kostov] national-football-teams.com</ref> Во 2025 година избран е за најдобар млад српски фудбалер.<ref>[https://fss.rs/najperspektivniji-fudbaler-vasilije-kostov/?script=lat NAJPERSPEKTIVNIJI FUDBALER | VASILIJE KOSTOV] fss.rs</ref> Костов е роден во Белград, со потекло од [[Димитровград (Србија)|Димитровград]], од каде е неговиот татко.<ref>[https://nportal.novosti.rs/vest/127911/sport/tajm-aut/poreklo-kostova-roden-u-bg-u-ali-mu-roditelji-nisu-odatle POREKLO KOSTOVA: Rođen u BG-u, ali mu roditelji NISU odatle] nportal.novosti.rs</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://www.soccerway.com/player/kostov-vasilije/vXQji5IJ/ Василије Костов на soccerway.com] {{en}} * {{Transfermarkt|1073632}} * {{WorldFootball.net|vasilije-kostov}} {{en}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Костов, Василије}} [[Категорија:Родени во 2008 година]] [[Категорија:Луѓе од Белград]] [[Категорија:Српски фудбалери]] [[Категорија:Српски фудбалски репрезентативци]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Црвена Ѕвезда]] [[Категорија:Фудбалери во Српска Суперлига]] j9cxys0uw01go0vp7taup039ih8zlkh 5579400 5579398 2026-06-20T17:56:26Z Marco Mitrovich 114460 5579400 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | name = Василије Костов | image = [[Податотека:Vasilije Kostov (cropped).jpg]] | caption = Костов во дресот на Црвена ѕвезда | fullname = | birth_date = {{Birth date and age|2008|5|11|df=y}} | birth_place = [[Белград]] | nationality = [[Србија]] | height = {{height|m=1.76}} | currentclub = {{Fb team Crvena Zvezda}} | clubnumber = 22 | position = [[Среден ред (фудбал)|офанзивец]] | youthyears1 = 2021- | youthclubs1 = {{Fb team Crvena Zvezda}} | years1 = 2025- | caps1 = 18 | goals1 = 4 | clubs1 = {{Fb team Crvena Zvezda}} | nationalyears1 = 2022 | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{flagsport|SRB}} Србија 15 | nationalyears2 = 2023-2024 | nationalcaps2 = 3 | nationalgoals2 = 3 | nationalteam2 = {{flagsport|SRB}} Србија 16 | nationalyears3 = 2024- | nationalcaps3 = 9 | nationalgoals3 = 5 | nationalteam3 = {{flagsport|SRB}} Србија 17 | nationalyears4 = 2024- | nationalcaps4 = 9 | nationalgoals4 = 1 | nationalteam4 = {{flagsport|SRB}} Србија 19 | nationalyears5 = 2025- | nationalcaps5 = 3 | nationalgoals5 = 0 | nationalteam5 = {{flagsport|SRB}} [[Фудбалска репрезентација на Србија|Србија]]<ref>[https://www.transfermarkt.com/vasilije-kostov/nationalmannschaft/spieler/1073632/plus/0/verein_id/33183 #22 Vasilije Kostov] transfermarkt.com</ref> }} '''Василије Костов''' (роден на [[11 мај]] [[2008]], [[Белград]]) е [[Србија|српски]] [[фудбалер]] кои игра како офанзивец во среден ред во [[ФК Црвена ѕвезда|Црвена ѕвезда]].<ref>[https://www.national-football-teams.com/player/101370/Vasilije_Kostov.html Vasilije Kostov] national-football-teams.com</ref> Во 2025 година избран е за најдобар млад српски фудбалер.<ref>[https://fss.rs/najperspektivniji-fudbaler-vasilije-kostov/?script=lat NAJPERSPEKTIVNIJI FUDBALER | VASILIJE KOSTOV] fss.rs</ref> Костов е роден во Белград, со потекло од [[Димитровград (Србија)|Димитровград]], од каде е неговиот татко.<ref>[https://nportal.novosti.rs/vest/127911/sport/tajm-aut/poreklo-kostova-roden-u-bg-u-ali-mu-roditelji-nisu-odatle POREKLO KOSTOVA: Rođen u BG-u, ali mu roditelji NISU odatle] nportal.novosti.rs</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://www.soccerway.com/player/kostov-vasilije/vXQji5IJ/ Василије Костов на soccerway.com] {{en}} * {{Transfermarkt|1073632}} * {{WorldFootball.net|vasilije-kostov}} {{en}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Костов, Василије}} [[Категорија:Родени во 2008 година]] [[Категорија:Луѓе од Белград]] [[Категорија:Српски фудбалери]] [[Категорија:Српски фудбалски репрезентативци]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Црвена Ѕвезда]] [[Категорија:Фудбалери во Српска Суперлига]] 067omft4fre4m6wqybu454c78iwd63r 2 1381335 5579420 5579060 2026-06-20T21:01:24Z Gurther 105215 /* Почеток и развој */ 5579420 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Naredba za ubistvo na Karpos.jpg|мини|336x336пкс|Наредба за убиството на [[Петар Карпош]] — најпознатиот македонски ајдут.]] '''Ајдутското движење во Македонија''' — најдолготрајната вооружена борба од [[македонскиот народ]] против [[Отоманското Царство]]. Траело од [[XV век]] до [[XIX век]] за време на [[Македонската преродба]]. Се појавило како отпор на [[Тимар|тимарскиот систем]] и подоцна [[Чифлиг|чифлигарскиот систем]]. На [[19 јануари]] [[1392|1392 година]] [[Скопје|градот Скопје]] паднал под [[Отоманско Царство|Отоманска окупација]], почнувајќи го [[Турско ропство|петвековното турско ропство]]. Дискриминација спрема [[Христијани|христијанското население]] и даноци за плаќање биле неповолни за [[македонскиот народ]]. Околу крајот на XV век или почеток на [[XVI век]] почнало ајдутското движење. Најстариот изворен податок за ајдутството потекнува од [[1502|1502 година]], каде истакнале дека 6 ајдути биле обесени во [[Скопската каза|Скопската Каза]]. Според Благоја Марковски, пред тоа имало ајдутски активности во [[Дебарско|Дебарскиот регион]] околу [[1478|1478 година]]. == Вовед == [[Отоманската војска]] за прв пат влегла во [[Европа]], поточно [[Балканскиот Полуостров]] кога ја окупирале [[Галиполе]]. Постепено се проширила војската во [[Тракија]] и [[Пловдив]] околу [[1369|1369 година]]. Под водство на Шахин-паша, [[1370|следната година]] ја окупирале [[Стара Планина]] и се запознале со [[Српско Царство|Српското Царство]], тогаш под делокруг на [[Стефан Урош V]]. Со [[Битка кај Марица|Битката кај Марица]] во [[1371|1371 година]], [[Волкашин|Крал Волкашин]] со неговата војска загинале. По борбата било основано [[Прилепско Кралство|Прилепското Кралство]], предводено од [[Крал Марко]]. Во текот на [[1380-ти|1380-тите]] кралството постепено станало [[вазал]] на Отоманската држава. По [[Битката на Косово|Битката кај Косово]], [[Лазар Хребељановиќ]] бил убиен и голем дел од Македонија паднала под турска окупација. На [[19 јануари]] [[1392|1392 година]] [[градот Скопје]] бил освоен, почнувајќи го [[Турско ропство|петвековното турско ропство]]. Околу [[XV век]] Македонија била приклучена во [[Румелиски Пашалак|Румелискиот Пашалак]]. Почнало процесот на [[Исламизацијата во Македонија|исламизација, особено во Западна Македонија]]. [[Битола|Градот Битола]], тогаш познат како ''Монастир'', станало административно седиште на [[Европска Турција|Европскиот дел на Турција]]. Македонскиот народ страдал поради дискриминацијата спрема [[Христијаните]] и данокот за плаќање. Постепено повеќе Македонци, незадоволни со турското ропство, почнале да се вооружуваат. Како резултат на тоа, околу крајот на XV век или почеток на [[XVI век]] почнало ајдутското движење. Самиот поим ајдут произлегува од [[Унгарски|унгарскиот збор]] ''hajduk''. Околу [[XVI век]], [[Кралството Унгарија (1526–1867)|Кралството Унгарија]] го употребиле поимот за да обележат нередовна пешадиска дивизија во нивната војска. Најверојатно за време на Турско-унгарската војна меѓу [[1521]]-[[1526|1526 година]], [[Отоманско Царство|Отоманската администрација]] почнале да го употребуваат зборот. Во турски документи тие биле познати како ''hajdut'' ({{Јаз|2=حیدود}}). Додека [[Словенски народи|словенскиот народ]] во [[Балканот]] ги употребиле зборовите ''ајдут/хайдут/хајдук.'' == Почеток и развој == {{multiple image|width=250|image2=Документ 1 - Мариовска Буна (1688-89)0001.tif||image3=Документ 2 - Мариовска Буна (1688-89)0001.tif||direction=vertical|caption4=Турски [[Ферман|фермани]] за втората Мариовска буна околу [[1688]]-[[1689|1689 година]].|image4=Документ 3 - Мариовска Буна (1688-89)0001.tif}} Најстариот изворен турски документ за ајдутите е извештај од [[Скопската каза|Скопската Каза]] во [[1502|1502 година]].<ref name=":1">{{Наведена книга|title=Историја на македонскиот народ|last=Чепреганов|first=Тодор|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=2008|location=[[Скопје]]|pages=153-154|author-link=Тодор Чепреганов}}</ref> Според извештајот, 6 ајдути биле фатени и обесени. Според Благоја Марковски, пред тоа имало ајдутски активности кај [[Дебарско|Дебарскиот регион]] околу [[1478|1478 година]].<ref name=":2">{{Наведена книга|url=https://www-ceeol-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/search/viewpdf?id=178364|title=Македонија, нејзината војска низ векови и учество на жената во одбранбеното организирање|last=Марковски|first=Благоја|publisher=Списание за општествена теорија и критика „Дијалог“|year=1997|location=[[Скопје]]|pages=89}}</ref> Додека според [[Тодор Чепреганов]], ајдутското движење почнало за време на [[Востание на Скендербег|востанието на Скендеберг]] во [[1443|1443 година]] кај [[Коџаџик]].<ref name=":1" /> Ајдутите биле организирани во дружини, составени најчесто од 20-30 борци, но понекогаш биле до 300 вооружени лица.{{Sfn|ПА I|2009|p=26}} На чело на ајдучката дружина стоел [[војвода]] или ''арамбаша''.{{Sfn|Апостолов|1972|p=127}} Претежно биле [[мажи]] но понекогаш имало и дружини предводени од [[жени]].<ref name=":2" /> Секој арамбаша имал помошник или „десна рака“ — ''бајрактар''. Се собирале на [[Ѓурѓовден]], односно околу [[пролетта]], а се растурале на [[Митровден]], т.е. [[ноември]].{{Sfn|ПА I|2009|p=26}} Во XVI век биле регистрирани првите напади од ајдучките дружини, претежно околу [[Осоговските Планини]] и [[Петрич]].<ref name=":1" /> Меѓу [[1564]]-[[1565|1565 година]] била организирана [[Мариовско-прилепска буна (1564-1565)|Мариовско-прилепската буна]] во [[Западна Македонија]].{{Sfn|ПА II|2009|p=825}} Најпознатиот македонски ајдут од XVI век е [[Доброта војвода|Доброта]] од [[Железница (Пиринско)|село Железница]], [[Пиринска Македонија]]. За време на [[Велигден]] Доброта ги нападнал [[Бег|турските бегови]] во околијата и им ги изгорел куќите. Освен Доброта, [[Чавдар Војвода]] од [[Лакавица (Штипско)|Лакавица]], [[Вардарска Македонија]] дејствувал во [[Штипско|Штипската околија]]. Чавдар е спомнат во песните на [[Русофилија|русофилот]] [[Христо Ботев]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Електронно издание "История на България"|last=Бакалов|first=Георги|last2=Милен Куманов|publisher=Труд, Сирма|year=2003|isbn=954528613X|location=София|language=bg|chapter=Чавдар Войвода (II половина на XVI в.)}}</ref> Истовремено бил активен и Лалуш. Најверојатно роден во штипско село по долината на [[Крива Лакавица|реката Крива Лакавица]]. Пред да формирал дружина, Лалуш дејствувал како бајрактар на Чавдар. Во XVI век, кај [[Прилепско]] и [[Битолско]] бил активен Толе војвода. Основал дружина со 20-30 доброволци од селата [[Пуста Река]], [[Арилево]] и [[Белушино]]. На [[3 ноември]] [[1573|1573 година]] го нападнале [[спахија]] Мехмед.<ref name=":3">{{Наведена книга|url=http://promacedonia.org/eg_sa/eg_sa_c.html|title=Българите през XVI век. По документи от наши и чужди архиви|last=Андреев|first=Стефан|publisher=Издателство на Отечествения фронт|year=1986|location=[[Софија]]|pages=219}}</ref> Ајдутското движење масовно се развило за време на [[XVII век]]. Во [[1618|1618 година]], Отоманската власт открила дека дел од [[Калуѓерка|калуѓерките]] во [[Лесновскиот манастир]] им помогнале на околиските ајдути.{{Sfn|Матковски|1972|p=128-129}} На [[29 мај]] [[1627|1627 година]], ајдутот Нико од [[Ново Село (Негушко)|Ново Село, Берско]] бил поразен од околиските [[Аскерот|аскери]] и убиен.{{Sfn|Апостолски|1969|p=271}} Во [[1634|1634 година]], ајдутска дружина го убиле Јован од [[Могила]].<ref name=":4">{{Наведена книга|title=Диетот - крвнината во Македонија и на Балканскиот Полуостров за време на турското владеење|last=Матковски|first=Александар|publisher=[[МАНУ]]|year=1973|location=[[Скопје]]|pages=108|author-link=Александар Матковски}}</ref> Најпознатите ајдути од првата половина на XVII век биле Петре Дундар од [[Беранци]], Белче од [[Ѓавато (Битолско)|Ѓавато]] и Лошан, [[Влав]] од [[Магарево]]. Дундар дејствувал во [[Леринско]] со чета од 44 доброволци. Околу [[1633|1633 година]], во [[Летница (Косово)|село Летница]], Дундар нападнал турски трговец и лихвар. Поради тоа бил уапсан во [[јануари]] [[1634|1634 година]] и обесен [[1635|следната година]] во [[Битола]].{{Sfn|Апостолски|1969|p=271}} Белче Ѓаватски е познат по организирање на Ѓаватската Буна во [[1639|1639 година]]. Заедно со Митре, Никола, Илија и Голе го ослободиле селото.{{Sfn|ПА I|2009|p=228}} Буната траела меѓу [[1 јули|1]]-[[11 јули]] и завршила со смртта на Белчe.<ref name=":5">{{cite book|url=|title=Отпорот во Македонија во времето на турското владеење|last=Матковски|first=Александар|publisher=[[Мисла (Издавачка куќа)|Мисла]]|year=1983|isbn=|editor=|editor-link=|volume=3|location=[[Скопје]]|pages=76|doi=|quote=|authorlink=Александар Матковски|accessdate=|lang-hide=|lang=}}</ref> [<nowiki/>[[:bg:Дуде_Йованов|Дуде Јованов]]] [<nowiki/>[[:bg:Лошан|Лошан]]] [<nowiki/>[[:bg:Дуде_Загорички|Дуде Загорички]]] [<nowiki/>[[:bg:Тане_Чарлийски|Митан Тане]]] [<nowiki/>[[:bg:Никле_Скоклев|Никле Харамбашијата]]] [<nowiki/>[[:bg:Бабу_войвода|Бабу војвода]]] [<nowiki/>[[:bg:Богдан_войвода_(Якоруда)|Богдан војвода]]] [<nowiki/>[[:bg:Михо_Тръпко|Михо Трпко]]] [<nowiki/>[[:bg:Степан_Янев|Степан Јанев]]] [<nowiki/>[[:bg:Марко_Боищки|Марко Боиштки]]] == Активности во XVIII и XIX век == <ref>[https://www-ceeol-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/search/viewpdf?id=175047 <nowiki>[1]</nowiki>]</ref> [<nowiki/>[[Кузман Капидан (лик)|Кузман Капидан]]] [<nowiki/>[[Сирма Војвода]]] [<nowiki/>[[Корчо-војвода|Корчо Војвода]]] [<nowiki/>[[:bg:Герман_войвода|Герман Војвода]]] [<nowiki/>[[:bg:Сотир_Дамянович|Сотир Дамјановиќ]]] [<nowiki/>[[:bg:Ангел_Гацо|Ангел Гацо]]] [<nowiki/>[[:bg:Кръстьо_Бочар|Крсто Бочар]]] - [<nowiki/>[[:bg:Георги_Боковала|Георги Боковала]]] [<nowiki/>[[Иван Апостолов]]] [<nowiki/>[[:bg:Тодор_Банчев|Тодор Банчев]]] [<nowiki/>[[:bg:Трайчо_Барбаревски|Трајчо Барбервски]]] [<nowiki/>[[:bg:Иван_Богатинов_(Лъки)|Иван Богатинов]]] == Крај на ајдутското движење == == Ајдутски народни песни == == Личности == == Хронологија == {| class="wikitable" |+Хронолошки настани во ајдутското движење на Македонија !Датум !Настан !Навод |- |[[1443|1443 година]] |[[Ајдуци]] од [[Коџаџик]] му помогнале на [[Скендербег]] при [[Востание на Скендербег|неговото востание]]. |<ref name=":1" /> |- |[[1478|1478 година]] |Во [[Дебарско|Дебарскиот регион]] дејствувала ајдутска дружина. |<ref name=":2" /> |- |[[1502|1502 година]] |Шест ајдуци се уапсани и обесени во [[Скопската каза|Скопската Каза]] поради нивните дејности во [[Штипско]]. |{{Sfn|Апостолски|1969|p=270}} |- |[[1564|1564 година]] |Почеток на [[Мариовско-прилепска буна (1564-1565)|Мариовско-прилепска буна]]. |{{Sfn|Матковски|1970|p=87}} |- |[[1565|1565 година]] |Крај на буната. |{{Sfn|Матковски|1970|p=87}} |- |[[3 ноември]] [[1573|1573 година]] |Ајдутската дружина на Толе ја нападнале [[Спахија|спахијата]] Мехмед. |<ref name=":3" /> |- |[[12 ноември]] [[1575|1575 година]] |[[Отоманци|Отоманската власт]] објавиле [[ферман]] против ајдуците. |<ref name=":3" /> |- |[[1579|1579 година]] |Убиен е спахијата Меми од [[Битола]]. |<ref name=":3" /> |- |[[1591|1591 година]] |Сулејман бег во [[Црнобуки|село Црнобуки]] е убиен. |<ref name=":3" /> |- |[[1618|1618 година]] |[[Отоманци|Отоманската власт]] откриле ајдутски активности во [[Лесновскиот манастир]]. |{{Sfn|Матковски|1972|p=128-129}} |- |[[29 мај]] [[1627|1627 година]] |Убиен е ајдутот Нико од [[Ново Село (Негушко)|Ново Село, Берско]] од [[Османлиска војска|околиските аскери]]. |{{Sfn|Апостолски|1969|p=271}} |- |[[1633|1633 година]] |Петре Дундар од [[Беранци]] со чета од 44 души го убиле трговецот Хаџи Хасан во [[Летница (Косово)|Летница]]. |{{Sfn|Апостолски|1969|p=271}} |- |[[јануари]] [[1634|1634 година]] |Осуден е Петре Дундар од Битолскиот [[Шеријат|шеријатски суд]]. |{{Sfn|Апостолски|1969|p=271}} |- |[[1634|1634 година]] |Ајдутска дружина го убиле Јован од [[Могила]]. |<ref name=":4" /> |- |[[1635|1635 година]] |Под наредба од властта, Дундар е обесен. |{{Sfn|Апостолски|1969|p=271}} |- |[[1 јули]] [[1639|1639 година]] |Ајдутот Белче Ѓаватски организирал буна во [[Ѓавато (Битолско)|неговото родно село]]. |{{Sfn|ПА I|2009|p=228}} |- |[[11 јули]] [[1639|1639 година]] |Крај на буната со убиството на Белче. |<ref name=":5" /> |} == Наводи == {{Наводи|3}} == Библиографија == * {{Наведена книга|url=https://rastko.rs/files/books/4c2946e5bc923.pdf|title=Струмица и Струмичко низ историјата|last=Пандевски|first=Манол|publisher=Општински одбор на сојузот на здружението на борците од НОВ|year=1969|location=[[Струмица]]|ref=|author-link=Манол Пандевски}} * {{Наведена книга|url=http://www.promacedonia.org/mak_enc/encyclopaedia_macedonica_1.pdf|title=Македонска енциклопедија, том I|last=[[Македонска енциклопедија#Уредници на тематските области|Повеќе автори]]|publisher=[[МАНУ]]|year=2009|location=[[Скопје]]|ref={{harvid|ПА I|2009}}}} * {{Наведена книга|url=http://www.promacedonia.org/mak_enc/encyclopaedia_macedonica_2.pdf|title=Македонска енциклопедија, том II|last=[[Македонска енциклопедија#Уредници на тематските области|Повеќе автори]]|publisher=[[МАНУ]]|year=2009|location=[[Скопје]]|ref={{harvid|ПА II|2009}}}} * {{Наведена книга|url=https://www.zirm.mk/wp-content/uploads/2022/01/IST-1972.2.09-Matkovski-A.-Podatoci-za-nekoi-ajduti-vo-Makedonija-od-vtorata-polovina-na-XVll-vek.pdf|title=Податоци за некои ајдути од втората половина на XVII век во Македонија|last=Матковски|first=Александар|publisher=Здружение на историчари на Република Македонија|year=1972|location=[[Скопје]]|ref=|author-link=Александар Матковски}} * {{Наведена книга|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ24-25(1972-3)/GZ24-25.11.%20%D0%90%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2,%20%D0%90.%20-%20%D0%9E%D1%81%D0%B2%D1%80%D1%82%20%D0%B2%D1%80%D0%B7%20%D0%B0%D1%98%D0%B4%D1%83%D1%82%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B8%20%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%97%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%BE.pdf|title=Осврт врз ајдутството и арамиството во Злетовско|last=Апостолов|first=Александар|publisher=[[УКИМ]]|year=1972|location=[[Скопје]]|ref=|author-link=}} * {{Наведена книга|url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/54/%D0%A3%D1%88%D1%82%D0%B5_%D0%B5%D0%B4%D0%BD%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D0%91%D1%83%D0%BD%D0%B0_-_%D0%90.%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B80001.pdf|title=Уште една Мариовска Буна (1688/89 година)|last=Матковски|first=Александар|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1970|location=[[Скопје]]|ref=|author-link=Александар Матковски}} * {{Наведена книга|url=http://www.promacedonia.org/imnm1/imnm1_4.htm#3_3|title=Историја на македонскиот народ. Книга прва Од предисториското време до крајот на XVIII век|last=Апостолски|first=Михајло|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1969|location=[[Скопје]]|ref=|author-link=Михајло Апостолски}} * {{Наведена книга|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/016e67bc-7e07-42dc-bf61-1d2b3cf37070/content|title=Карпошевото востание: краток осврт на настаните сврзани за ова востание|last=Томоски|first=Томо|publisher=[[УКИМ]]|year=1965|location=[[Скопје]]|ref=|author-link=Томо Томоски (историчар)}} aulcjof1gw9yeal8btatat0m30fkgjd 0 1381532 5579379 5548437 2026-06-20T14:55:27Z Andrew012p 85224 5579379 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Пресметка со јакузата | image = Пресметка со јакузата ДВД (МКД).jpg | caption = ДВД-издание на македонски јазик | director = [[Кристофер Морисон|Кристофер „Минк“ Морисон]] | producer = {{plainlist| * Френк Хилдебранд * Трејси Стенли-Њуел * [[Стивен Сигал]] }} | screenplay = | story = {{plainlist| * Стивен Сигал * Џо Халпин }} | starring = {{plainlist| * Стивен Сигал * [[Метју Дејвис]] * [[Такао Осава]] * [[Еди Џорџ]] * [[Вилијам Атертон]] * [[Џулиета Маркју]] }} | music = [[Стенли Кларк]] | cinematography = [[Дон Е. Фонтлрој]] | editing = Мајкл Џ. Дати | studio = {{plainlist| * [[Destination Films]] * [[Franchise Pictures]] }} | distributor = [[Sony Pictures Home Entertainment]] | released = 15 февруари 2005 | runtime = 96 минути | country = {{САД}} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * [[јапонски]] * [[кантонски јазик|кантонски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = | gross = 175.563 долари<ref name=mojo>{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/intl/?page=&id=_fINTOTHESUN01|title=Into the Sun|work=Box Office Mojo|access-date=2016-10-21}}</ref> | writer = {{plainlist| * Стивен Сигал * Џо Халпин * [[Тревор Милер]] }} }} '''''Пресметка со јакузата''''' ({{Langx|en|Into the Sun}}, букв. ''Кон сонцето'') — американски акционен филм на режисерот Кристофер Морисон, познат и под псевдонимот Минк (англ. ''mink''). Снимањето се одвивало во [[Јапонија]] и [[Соединети Американски Држави|САД]]. Филмот бил издаден право на ДВД во САД на 15 февруари 2005 г, но во Јапонија, [[Јужна Кореја]] и [[Египет]], исто така, бил ограничено прикажуван во киносалите. Во филмот се слушаат песни во изведба на [[Стивен Сегал|Стивен Сигал]] од неговиот музички албум ''Songs from the Crystal Cave''.<ref>{{cite web|url=https://www.highbeam.com/doc/1G1-108311920.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20181116134102/https://www.highbeam.com/doc/1G1-108311920.html|url-status=dead|archive-date=2018-11-16|title=Franchise pact has 'Sun' ready to shine.(Franchise Pictures acqiures ''Into the Sun'' as a film for Steven Seagal)(Brief Article)|last=Fleming|first=Michael|work=[[Variety (magazine)|Daily Variety]]|date=2003-08-13|access-date=2016-10-21|via=[[HighBeam Research]]|url-access=subscription}}</ref> Филмот бил прикажан и во [[Македонија]], на телевизија. == Содржина == {{Разоткривање}}Атентатот врз токискиот гувернер Такајама предизвикува бран на јавен гнев во [[Токио]], [[Јапонија]]. По добивањето на веста за случката, американското [[Федерално истражно биро|ФИБ]] бара од токиската канцеларија на [[Централна разузнавачка агенција|ЦРА]] да го истражи убиството, верувајќи дека е поврзано со [[Јакуза|јакузата]]. Јапонскиот огранок на ЦРА започнува да истражува под покровителство на Министерството за внатрешна безбедност. Агентот на ЦРА, Травис Хантер, и неговиот новак, агентот на ФИБ, Шон Мак, се назначени да работат на случајот и да ги пронајдат сторителите. За време на нивната работа, Мак се покажува како главно одвлекување на вниманието за Хантер, особено бидејќи не е добро запознаен ниту со постапките на ЦРА, ниту со јапонските обичаи. Хантер, од друга страна, бидејќи е израснат во Јапонија, има силно разбирање за јакузата и нивните таинствени, ексцентрични и злобни начини. Хантер и Мак откриваат план на Курода, шеф на нов огранок на јакуза, за изградба на огромна мрежа за [[наркотрговија]], користејќи ја неговата извозна компанија во сојуз со водачот на кинеската [[Тријада]], Чен. Курода ги убива сите што му стојат на патот. Додека ги прегледува безбедносните снимки од атентатот, Хантер утврдува медалјон околу вратот на атентаторот, што го поврзува Курода како главниот ум зад убиството на гувернерот. Бидејќи на Хантер му било кажано дека Коџима, заменик-водачот на старата школа на јакуза, водена од старешината ојабун Ишикава, е единствениот играч на јакуза што е способен да го победи Курода, Хантер се обраќа кај него за помош. Кога разговараат, Коџима му кажува на Хантер дека новата јакуза се здобила со поголема моќ откако се здружила со Тријадите и е подготвена да ги елиминира сите други банди на јакуза. Потоа, Коџима открива дека тој и Хантер имаат нешто заедничко — трајно да се ослободат од Курода, додавајќи дека ќе биде интересно да се види кој од нив прв ќе го убие. Во меѓувреме, немилосрдната потрага на Хантер по Курода сѐ повеќе ги загрозува оние поврзани со него. Прво, Курода наредува да се убие кумот Ишикава, со што Коџима станува нов водач на огранокот на јакуза на Ишикава. Мак се впушта надвор од своите можности додека истражува и е исто така жестоко убиен. Но кога Курода наредува дивјачки да ја заколат свршеницата на Хантер, Најако, со [[меч]], потрагата на Хантер по Курода станува разорно лична. Здружувајќи се со оперативката на ЦРА Џуел и уметникот за тетоважи Фудомјо, чија [[сопруга]] и мало дете исто така биле убиени од Курода, Хантер тргнува да го собори Курода. До паѓањето на ноќта, Фудомјо и Хантер пристигнуваат во храмот што Курода го користи како свое скривалиште. Еден по еден, тие се пресметуваат со сите членови на групата на Курода, користејќи [[Катана|катани]]. Меи Линг, поранешна ученичка на Хантер и ќерка на неговиот учител, кој бил убиен од Чен, исто така пристигнува навреме за да го спаси Фудомјо, а потоа се здружува со двајцата мажи. Откако Фудомјо преживува стрелба за време на спротивставувањето со Курода, Хантер се појавува и жестоко се бори со Курода, на крајот убивајќи го со пресекување на градите. Потоа го напуштаат скривалиштето на Курода во храмот. Следниот ден, Меи Линг, Фудомјо и Хантер одржуваат спомен-служба за да ѝ оддадат почит на Најако. Истовремено, се одржува церемонија на јакуза за службено назначување на Коџима за наследник на водечката положба. Џуел и нејзината екипа за „професионално чистење“ од ЦРА пристигнуваат во скривалиштето на Курода и брзо премачкуваат речиси сѐ со леплива сина супстанција. Месните власти пристигнуваат набргу потоа за да го истражат местото на настанот, и се збунети од она што го наоѓаат. Тие ги земаат телата на Курода и неговите соработници за обдукција, додека оружјата се собираат за судско-медицинска кривична истрага. Додека главниот инспектор коментира дека сината леплива супстанција ќе ги спречи да земат отпечатоци од прсти, Хантер се враќа во паркот каде што тој и Најако се дружеле, за да тагува и да се сеќава на неа. == Улоги == {{список со глумци}} |- | [[Стивен Сигал]] | Травис Хантер |- | [[Метју Дејвис]] | Шон Мак |- | [[Такао Осава]] | Курода |- | [[Еди Џорџ]] | Џонс |- | [[Вилијам Атертон]] | Блок |- | [[Џулиета Маркју]] | Џуел |- | [[Кен Ло]] | Чен |- | [[Косуке Тојохара]] | Фудомјо |- | [[Акира Терао]] | [[Јакуза|ојабун]] Мацуда |- | Еве Масатох | Коџима |- | [[Пејс Ву]] | Меи Линг |- | [[Чиаки Куријама]] | Ајако |- | Канако Јамагучи | Најако |- | Намихико Омура | Такеши |- | Даиске Хонда | Кавамура |- | Рој Огури | Кенџи |- | Сокју Фуџита | инспекторот Маеда |- | Викром Субсаенг | Чанг Чудонг |- | Шоџи Оки | ојабун Ишикава |- | Дејл Пејн | чуварот на зенскиот храм |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|0358294}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови од 2005 година]] [[Категорија:Американски акциони филмови]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Токио]] __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ 8y5ata0dkxod61kdx56u0tc6417g32k 5579382 5579379 2026-06-20T15:13:56Z Andrew012p 85224 5579382 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Пресметка со јакузата | image = Пресметка со јакузата ДВД (МКД).jpg | caption = ДВД-издание на македонски јазик | director = [[Кристофер Морисон|Кристофер „Минк“ Морисон]] | producer = {{plainlist| * Френк Хилдебранд * Трејси Стенли-Њуел * [[Стивен Сигал]] }} | screenplay = | story = {{plainlist| * Стивен Сигал * Џо Халпин }} | starring = {{plainlist| * Стивен Сигал * [[Метју Дејвис]] * [[Такао Осава]] * [[Еди Џорџ]] * [[Вилијам Атертон]] * [[Џулиета Маркју]] }} | music = [[Стенли Кларк]] | cinematography = [[Дон Е. Фонтлрој]] | editing = Мајкл Џ. Дати | studio = {{plainlist| * [[Destination Films]] * [[Franchise Pictures]] }} | distributor = [[Sony Pictures Home Entertainment]] | released = 15 февруари 2005 | runtime = 96 минути | country = {{САД}} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * [[јапонски]] * [[кантонски јазик|кантонски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = | gross = 175.563 долари<ref name=mojo>{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/intl/?page=&id=_fINTOTHESUN01|title=Into the Sun|work=Box Office Mojo|access-date=2016-10-21}}</ref> | writer = {{plainlist| * Стивен Сигал * Џо Халпин * [[Тревор Милер]] }} }} '''''Пресметка со јакузата''''' ({{Langx|en|Into the Sun}}, букв. ''Кон сонцето'') — американски акционен филм на режисерот Кристофер Морисон, познат и под псевдонимот Минк (англ. ''mink''). Снимањето се одвивало во [[Јапонија]] и [[Соединети Американски Држави|САД]]. Филмот бил издаден право на ДВД во САД на 15 февруари 2005 г, но во Јапонија, [[Јужна Кореја]] и [[Египет]], исто така, бил ограничено прикажуван во киносалите. Во филмот се слушаат песни во изведба на [[Стивен Сегал|Стивен Сигал]] од неговиот музички албум ''Songs from the Crystal Cave''.<ref>{{cite web|url=https://www.highbeam.com/doc/1G1-108311920.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20181116134102/https://www.highbeam.com/doc/1G1-108311920.html|url-status=dead|archive-date=2018-11-16|title=Franchise pact has 'Sun' ready to shine.(Franchise Pictures acqiures ''Into the Sun'' as a film for Steven Seagal)(Brief Article)|last=Fleming|first=Michael|work=[[Variety (magazine)|Daily Variety]]|date=2003-08-13|access-date=2016-10-21|via=[[HighBeam Research]]|url-access=subscription}}</ref> Филмот бил прикажан и во [[Македонија]], на телевизија и неофицијално ДВД-издание. == Содржина == {{Разоткривање}}Атентатот врз токискиот гувернер Такајама предизвикува бран на јавен гнев во [[Токио]], [[Јапонија]]. По добивањето на веста за случката, американското [[Федерално истражно биро|ФИБ]] бара од токиската канцеларија на [[Централна разузнавачка агенција|ЦРА]] да го истражи убиството, верувајќи дека е поврзано со [[Јакуза|јакузата]]. Јапонскиот огранок на ЦРА започнува да истражува под покровителство на Министерството за внатрешна безбедност. Агентот на ЦРА, Травис Хантер, и неговиот новак, агентот на ФИБ, Шон Мак, се назначени да работат на случајот и да ги пронајдат сторителите. За време на нивната работа, Мак се покажува како главно одвлекување на вниманието за Хантер, особено бидејќи не е добро запознаен ниту со постапките на ЦРА, ниту со јапонските обичаи. Хантер, од друга страна, бидејќи е израснат во Јапонија, има силно разбирање за јакузата и нивните таинствени, ексцентрични и злобни начини. Хантер и Мак откриваат план на Курода, шеф на нов огранок на јакуза, за изградба на огромна мрежа за [[наркотрговија]], користејќи ја неговата извозна компанија во сојуз со водачот на кинеската [[Тријада]], Чен. Курода ги убива сите што му стојат на патот. Додека ги прегледува безбедносните снимки од атентатот, Хантер утврдува медалјон околу вратот на атентаторот, што го поврзува Курода како главниот ум зад убиството на гувернерот. Бидејќи на Хантер му било кажано дека Коџима, заменик-водачот на старата школа на јакуза, водена од старешината ојабун Ишикава, е единствениот играч на јакуза што е способен да го победи Курода, Хантер се обраќа кај него за помош. Кога разговараат, Коџима му кажува на Хантер дека новата јакуза се здобила со поголема моќ откако се здружила со Тријадите и е подготвена да ги елиминира сите други банди на јакуза. Потоа, Коџима открива дека тој и Хантер имаат нешто заедничко — трајно да се ослободат од Курода, додавајќи дека ќе биде интересно да се види кој од нив прв ќе го убие. Во меѓувреме, немилосрдната потрага на Хантер по Курода сѐ повеќе ги загрозува оние поврзани со него. Прво, Курода наредува да се убие кумот Ишикава, со што Коџима станува нов водач на огранокот на јакуза на Ишикава. Мак се впушта надвор од своите можности додека истражува и е исто така жестоко убиен. Но кога Курода наредува дивјачки да ја заколат свршеницата на Хантер, Најако, со [[меч]], потрагата на Хантер по Курода станува разорно лична. Здружувајќи се со оперативката на ЦРА Џуел и уметникот за тетоважи Фудомјо, чија [[сопруга]] и мало дете исто така биле убиени од Курода, Хантер тргнува да го собори Курода. До паѓањето на ноќта, Фудомјо и Хантер пристигнуваат во храмот што Курода го користи како свое скривалиште. Еден по еден, тие се пресметуваат со сите членови на групата на Курода, користејќи [[Катана|катани]]. Меи Линг, поранешна ученичка на Хантер и ќерка на неговиот учител, кој бил убиен од Чен, исто така пристигнува навреме за да го спаси Фудомјо, а потоа се здружува со двајцата мажи. Откако Фудомјо преживува стрелба за време на спротивставувањето со Курода, Хантер се појавува и жестоко се бори со Курода, на крајот убивајќи го со пресекување на градите. Потоа го напуштаат скривалиштето на Курода во храмот. Следниот ден, Меи Линг, Фудомјо и Хантер одржуваат спомен-служба за да ѝ оддадат почит на Најако. Истовремено, се одржува церемонија на јакуза за службено назначување на Коџима за наследник на водечката положба. Џуел и нејзината екипа за „професионално чистење“ од ЦРА пристигнуваат во скривалиштето на Курода и брзо премачкуваат речиси сѐ со леплива сина супстанција. Месните власти пристигнуваат набргу потоа за да го истражат местото на настанот, и се збунети од она што го наоѓаат. Тие ги земаат телата на Курода и неговите соработници за обдукција, додека оружјата се собираат за судско-медицинска кривична истрага. Додека главниот инспектор коментира дека сината леплива супстанција ќе ги спречи да земат отпечатоци од прсти, Хантер се враќа во паркот каде што тој и Најако се дружеле, за да тагува и да се сеќава на неа. == Улоги == {{список со глумци}} |- | [[Стивен Сигал]] | Травис Хантер |- | [[Метју Дејвис]] | Шон Мак |- | [[Такао Осава]] | Курода |- | [[Еди Џорџ]] | Џонс |- | [[Вилијам Атертон]] | Блок |- | [[Џулиета Маркју]] | Џуел |- | [[Кен Ло]] | Чен |- | [[Косуке Тојохара]] | Фудомјо |- | [[Акира Терао]] | [[Јакуза|ојабун]] Мацуда |- | Еве Масатох | Коџима |- | [[Пејс Ву]] | Меи Линг |- | [[Чиаки Куријама]] | Ајако |- | Канако Јамагучи | Најако |- | Намихико Омура | Такеши |- | Даиске Хонда | Кавамура |- | Рој Огури | Кенџи |- | Сокју Фуџита | инспекторот Маеда |- | Викром Субсаенг | Чанг Чудонг |- | Шоџи Оки | ојабун Ишикава |- | Дејл Пејн | чуварот на зенскиот храм |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|0358294}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови од 2005 година]] [[Категорија:Американски акциони филмови]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Токио]] __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ ks0bkidtcog62su7ifnyfy8h7t68683 5579396 5579382 2026-06-20T17:03:10Z Andrew012p 85224 /* */ 5579396 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Пресметка со јакузата | image = Пресметка со јакузата ДВД (МКД).jpg | caption = ДВД-издание на македонски јазик | director = [[Кристофер Морисон|Кристофер „Минк“ Морисон]] | producer = {{plainlist| * Френк Хилдебранд * Трејси Стенли-Њуел * [[Стивен Сигал]] }} | screenplay = | story = {{plainlist| * Стивен Сигал * Џо Халпин }} | starring = {{plainlist| * Стивен Сигал * [[Метју Дејвис]] * [[Такао Осава]] * [[Еди Џорџ]] * [[Вилијам Атертон]] * [[Џулиета Маркју]] }} | music = [[Стенли Кларк]] | cinematography = [[Дон Е. Фонтлрој]] | editing = Мајкл Џ. Дати | studio = {{plainlist| * [[Destination Films]] * [[Franchise Pictures]] }} | distributor = [[Sony Pictures Home Entertainment]] | released = 15 февруари 2005 | runtime = 96 минути | country = {{САД}} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * [[јапонски]] * [[кантонски јазик|кантонски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = | gross = 175.563 долари<ref name=mojo>{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/intl/?page=&id=_fINTOTHESUN01|title=Into the Sun|work=Box Office Mojo|access-date=2016-10-21}}</ref> | writer = {{plainlist| * Стивен Сигал * Џо Халпин * [[Тревор Милер]] }} }} '''''Пресметка со јакузата''''' ({{Langx|en|Into the Sun}}, букв. ''Кон сонцето'') — американски акционен филм на режисерот Кристофер Морисон, познат и под псевдонимот Минк (англ. ''mink''). Снимањето се одвивало во [[Јапонија]] и [[Соединети Американски Држави|САД]]. Филмот бил издаден право на ДВД во САД на 15 февруари 2005 г, но во Јапонија, [[Јужна Кореја]] и [[Египет]], исто така, бил ограничено прикажуван во киносалите. Во филмот се слушаат песни во изведба на [[Стивен Сегал|Стивен Сигал]] од неговиот музички албум ''Songs from the Crystal Cave''.<ref>{{cite web|url=https://www.highbeam.com/doc/1G1-108311920.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20181116134102/https://www.highbeam.com/doc/1G1-108311920.html|url-status=dead|archive-date=2018-11-16|title=Franchise pact has 'Sun' ready to shine.(Franchise Pictures acqiures ''Into the Sun'' as a film for Steven Seagal)(Brief Article)|last=Fleming|first=Michael|work=[[Variety (magazine)|Daily Variety]]|date=2003-08-13|access-date=2016-10-21|via=[[HighBeam Research]]|url-access=subscription}}</ref> Филмот бил прикажан и во [[Македонија]], на телевизија. == Содржина == {{Разоткривање}}Атентатот врз токискиот гувернер Такајама предизвикува бран на јавен гнев во [[Токио]], [[Јапонија]]. По добивањето на веста за случката, американското [[Федерално истражно биро|ФИБ]] бара од токиската канцеларија на [[Централна разузнавачка агенција|ЦРА]] да го истражи убиството, верувајќи дека е поврзано со [[Јакуза|јакузата]]. Јапонскиот огранок на ЦРА започнува да истражува под покровителство на Министерството за внатрешна безбедност. Агентот на ЦРА, Травис Хантер, и неговиот новак, агентот на ФИБ, Шон Мак, се назначени да работат на случајот и да ги пронајдат сторителите. За време на нивната работа, Мак се покажува како главно одвлекување на вниманието за Хантер, особено бидејќи не е добро запознаен ниту со постапките на ЦРА, ниту со јапонските обичаи. Хантер, од друга страна, бидејќи е израснат во Јапонија, има силно разбирање за јакузата и нивните таинствени, ексцентрични и злобни начини. Хантер и Мак откриваат план на Курода, шеф на нов огранок на јакуза, за изградба на огромна мрежа за [[наркотрговија]], користејќи ја неговата извозна компанија во сојуз со водачот на кинеската [[Тријада]], Чен. Курода ги убива сите што му стојат на патот. Додека ги прегледува безбедносните снимки од атентатот, Хантер утврдува медалјон околу вратот на атентаторот, што го поврзува Курода како главниот ум зад убиството на гувернерот. Бидејќи на Хантер му било кажано дека Коџима, заменик-водачот на старата школа на јакуза, водена од старешината ојабун Ишикава, е единствениот играч на јакуза што е способен да го победи Курода, Хантер се обраќа кај него за помош. Кога разговараат, Коџима му кажува на Хантер дека новата јакуза се здобила со поголема моќ откако се здружила со Тријадите и е подготвена да ги елиминира сите други банди на јакуза. Потоа, Коџима открива дека тој и Хантер имаат нешто заедничко — трајно да се ослободат од Курода, додавајќи дека ќе биде интересно да се види кој од нив прв ќе го убие. Во меѓувреме, немилосрдната потрага на Хантер по Курода сѐ повеќе ги загрозува оние поврзани со него. Прво, Курода наредува да се убие кумот Ишикава, со што Коџима станува нов водач на огранокот на јакуза на Ишикава. Мак се впушта надвор од своите можности додека истражува и е исто така жестоко убиен. Но кога Курода наредува дивјачки да ја заколат свршеницата на Хантер, Најако, со [[меч]], потрагата на Хантер по Курода станува разорно лична. Здружувајќи се со оперативката на ЦРА Џуел и уметникот за тетоважи Фудомјо, чија [[сопруга]] и мало дете исто така биле убиени од Курода, Хантер тргнува да го собори Курода. До паѓањето на ноќта, Фудомјо и Хантер пристигнуваат во храмот што Курода го користи како свое скривалиште. Еден по еден, тие се пресметуваат со сите членови на групата на Курода, користејќи [[Катана|катани]]. Меи Линг, поранешна ученичка на Хантер и ќерка на неговиот учител, кој бил убиен од Чен, исто така пристигнува навреме за да го спаси Фудомјо, а потоа се здружува со двајцата мажи. Откако Фудомјо преживува стрелба за време на спротивставувањето со Курода, Хантер се појавува и жестоко се бори со Курода, на крајот убивајќи го со пресекување на градите. Потоа го напуштаат скривалиштето на Курода во храмот. Следниот ден, Меи Линг, Фудомјо и Хантер одржуваат спомен-служба за да ѝ оддадат почит на Најако. Истовремено, се одржува церемонија на јакуза за службено назначување на Коџима за наследник на водечката положба. Џуел и нејзината екипа за „професионално чистење“ од ЦРА пристигнуваат во скривалиштето на Курода и брзо премачкуваат речиси сѐ со леплива сина супстанција. Месните власти пристигнуваат набргу потоа за да го истражат местото на настанот, и се збунети од она што го наоѓаат. Тие ги земаат телата на Курода и неговите соработници за обдукција, додека оружјата се собираат за судско-медицинска кривична истрага. Додека главниот инспектор коментира дека сината леплива супстанција ќе ги спречи да земат отпечатоци од прсти, Хантер се враќа во паркот каде што тој и Најако се дружеле, за да тагува и да се сеќава на неа. == Улоги == {{список со глумци}} |- | [[Стивен Сигал]] | Травис Хантер |- | [[Метју Дејвис]] | Шон Мак |- | [[Такао Осава]] | Курода |- | [[Еди Џорџ]] | Џонс |- | [[Вилијам Атертон]] | Блок |- | [[Џулиета Маркју]] | Џуел |- | [[Кен Ло]] | Чен |- | [[Косуке Тојохара]] | Фудомјо |- | [[Акира Терао]] | [[Јакуза|ојабун]] Мацуда |- | Еве Масатох | Коџима |- | [[Пејс Ву]] | Меи Линг |- | [[Чиаки Куријама]] | Ајако |- | Канако Јамагучи | Најако |- | Намихико Омура | Такеши |- | Даиске Хонда | Кавамура |- | Рој Огури | Кенџи |- | Сокју Фуџита | инспекторот Маеда |- | Викром Субсаенг | Чанг Чудонг |- | Шоџи Оки | ојабун Ишикава |- | Дејл Пејн | чуварот на зенскиот храм |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|0358294}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови од 2005 година]] [[Категорија:Американски акциони филмови]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Токио]] __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ 8y5ata0dkxod61kdx56u0tc6417g32k 0 1382729 5579340 5579291 2026-06-20T12:17:44Z Forbidden History 89259 /* Самиот настан */ 5579340 wikitext text/x-wiki '''Антифашистички демонстрации на жените од Велес''' — протест организиран од жеите во градот Велес против насилната мобилилзација на велешани како трудови работници, одржан на 11 мај 1942 година.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Жените на Македонија во НОВ 1941-1945|last=Весковиќ-Вангели|first=д-р. Вера|last2=Јовановиќ|first2=Марија|publisher=Институт за Национална Историја|year=1976|isbn=|location=Скопје|pages=1081-1082}}</ref><ref name=":1">{{Наведена книга|url=https://www.zirm.mk/wp-content/uploads/2021/10/IST-1968.1.08-Veskovikj-Vangeli-V.-Majskata-demonstracija-na-Veleskite-zeni-vo-1942-godina.pdf|title=Мајската демонстрација на велешките жени во 1942 година|last=Васковиќ-Вангели|first=Вера|publisher=Здружение на историчарите на Република Македонија|year=1968|location=Скопје|pages=93-97}}</ref> == Положбата во Македонија == Во виорот на [[Втора светска војна|Втората светска војна]], Македонија била окупирана од војските на [[Трет Рајх|нацистичка Германија]], а потоа поделена меѓу [[Бугарија во Втората светска војна|бугарскиот]] и [[Кралство Италија|италијанскиот освојувач]], станувајќи предмет на безпоштедна експлоатација и терор. Прогресивниот дел на македонското општество и револуционерно воспитаните партиски кадри, меѓу кои имало забележителен број жени, пружиле сериозен отпор на окупаторот, придонесувајќи на тој начин фротнот на ослободителната војна на југословенските народи да биде проширен и на теренот во Македонија. Бројните демонстрации, диверзантските акции и [[Ден на востанието на Македонија|вооруженото востание]] од 11 октомври 1941 година биле најдобра потврда за тоа.<ref name=":1" /> === Акциите во Велес === Револуционерниот Велес го пречекал подготвен за борба бугарскиот окупатор. Набргу таму дошло до диверзантски акции, а во почетокот на есента 1941 година бил формиран и партизански одред во градот, а тоа придонело антиокупаторското расположение во градот да биде силно изразено. Идејно-политичката работа со велешките жени и во 1942 година била во преден план во дејноста на партиската организација. Таа била остварувана преку постоечките читачки и симпатизерски групи во градот, што биле формирани скоро во сите претпријатија и установи, а исто така и во маалските реони. Во својата работа тие го користеле пропагандииот партиски материјал, ги коментирале настаните на светските боишта, ja објаснувале и расправале за ослободителната војна на југословенските народи, и, разбирливо, најмногу се задржувале на ситуацијата во градот и дејствијата на [[Велешки партизански одред „Димитар Влахов“|Велешкиот партизански одред]], како и на мерките што ги преземал окупаторот на ликвидирање на ослободителното движење во Велешко.<ref name=":1" /> == Демонстрациите == Непосреден повод за демонстрацијата дала најавената мобилизација на Велешани за таканаречените трудови дружини, која требало да се изврши кон средината на мај истата година. Основната дел на окупаторот била на таков начин да го собере и да го стави под контрола машкото население од Велес, што, од своја страна, требало да има за последица ликвидирање на илегалното движење во градот и спречување прилив на нови борци во партизанскиот одред. Месниот комитет и Одборот на жените што влегувал во неговиот состав, веднаш извршиле консултирање со активистките во градот, а потоа се пристапило кон организирање демонстрација, што требело да ja изведат велешките жени.<ref name=":1" /> === Припреми за демонстрација === Во текот на припремите за демонстрација посебно внимание им било посветено на жените, чии најблиски морале да заминат во трудовите дружини, зашто не биле опфатени во ослободителното движење на градот. Во организационата работа и во изведувањето на овој значаен настан се истакнала [[Александра Пејкова|Александра — Цана Пејкова]]. Особено залагање во подготовките околу демонстрацијата покажале жените од реонот [[Црна Џамија|„Црна Џамија“]], на чело со старата активистка [[Катарина Капчева|Ката Капчева]].<ref name=":1" /> === Самиот настан === Во утринските часови на 11 мај 1942 година, маса од околу 150—200 жени излегла од тесните велешки улици и се упатила кон Општината, протестирајќи против мобилизацијата. Била составена и делегација од четири повозрасни жени, и тоа: Ката Капчева, [[Пандора Каракостева]], [[Марија Каракостева|Мара Каракостева]] и [[Грозда Кочева]]. Тие се упатиле кај градскиот управител и му ги изнеле причините за демонстрацијата, енергично барајќи да се прекрати со мобилизирањето на Велешани. Но, тој не само што до крај не ги сослушал искажувањата на жените, туку најгрубо ги отстранил и наредил против демонстрантките да интервенира полицијата. И покрај ваквиот развој на Настаните, жените успеале да ja одржат демонстрацијата до пладне и отворено и гласно да му го упатат својот протест на бугарскиот фашистички окупатор.<ref name=":1" /> === Дописи за самиот настан === Бугарскиот окупатор за да прикрие дека има голем револт против нивната мобилизација се потрудил да го задскрие протестот известувајчи дека имало само мал број на жени кои протестирале. Но, во весникот ''„Народен Билтен“'' број 20 од 10 мај 1942 година, е запишано:<ref name=":1" /> {{Цитатник2|„Пред некој ден, кога требеше да тргнат војниците, кои cera се повикани за некоја трудова дружина, преку 200 макји, жени и сестри излегоа на улиците и пред општинската управа, протестирајќи, кажаа јасно и гласно дека тие не одгледувале синови за во војска.”}} Во истиот весник, наредниот број од 17 мај 1942 година, поместен е поопширен напис за демонстрацијата:<ref name=":1" /> {{Цитатник2|Деновиве жените од Велес — Македонки, Турчинки и Цитанки истапија солидарно против мобилизирањето на нивните мажи и деца во бугарската војска, која тајно и маскирано изведува мобилизација во етапи, трупа по трупа, изговарајќи се дека ги праќа на работа. Карактеристично е бестрашното и пожртвовано истапување на велешанките пред бугарската власт и полиција. Една мајка, чиј син бил мобилизиран, пред полицискиот начелник се држела одлично, напаѓајќи ja бугарската власт и зборувајќи меѓу другото и ова: ,,. . . вие, Бугарите, cera сте дојдени и веднаш ни ги зимате нашите деца во вашата војска. Додека не минат три години, најмалку, вие не смеете да ги зимате Македонците во бугарската војска.” Една Циганка, пред општината, го раскринкала пред народот помошникот на кметот, кој и рекол дека за Циганите нема работа, и дека на мобилизираните Цигани не им следуза помош. Циганката извикала: „Еве овој, сестри, ме испади и ми рече дека Циганите немале право на работа и помош!” После извесно време маса жени се затрчале и го ослободиле едно Турче од рацете на полицијата, која сакала да го тепа и уапси.”}} Постојат индикации дека бил сторен обид демонстрацийата да продолжи и наредниот ден. На 12 мај се собрала помала трупа жени, но наскоро се разотищла по домовите.<ref name=":1" /> == Наводи == {{Наводи}} [[Категорија:Македонија во Втората светска војна]] [[Категорија:Историја на Велес]] tp16w19qtmaairrk58dle8e0e30llp4 0 1385426 5579451 5503013 2026-06-21T09:18:28Z CommonsDelinker 746 Замена на [[File:YORAG_1002-1-PCF_(1).jpg]] со [[File:Peter_Atkinson,_architect._YORAG_1002-1-PCF_(1).jpg]] (од страна на [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] поради: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2]]). 5579451 wikitext text/x-wiki  {{Infobox person|name=Питер Аткинсон|image=Peter Atkinson, architect. YORAG 1002-1-PCF (1).jpg|alt=<!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software -->|caption=|birth_name=<!-- only use if different from name -->|birth_date=<!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} for living people supply only the year with {{Birth year and age|YYYY}} unless the exact date is already widely published, as per [[WP:DOB]]. For people who have died, use {{Birth date|YYYY|MM|DD}}. -->|birth_place=|baptised=1780|death_date=13 јануари 1843|death_place=[[Калкута]], [[Индија]]|nationality=|other_names=|occupation=Архитект|years_active=|known_for=Дизајнирање на новиот мост Оус во Јорк|notable_works=}}'''Питер Аткинсон''' (крстен 1780 – 13 јануари 1843) бил англиски [[архитект]]. == Биографија == Аткинсон бил образован во својата професија од својот татко, Питер Аткинсон (1735–1805). Во 1801 година, тој станал партнер, а по смртта на неговиот татко, го презел бизнисот. Метју Филипс (околу 1781–1825) станал негов партнер од 1805 до 1819 година. Поранешниот ученик, Ричард Хеј Шарп (1793–1853), го наследил Филипс до 1827 година, по што синовите на Аткинсон, Џон Боунас и Вилијам Аткинсон, му помагале. Со години Аткинсон бил управител и геодет во корпорацијата на Јорк. Тој изградил многу цркви во служба на црковните комесари. Во последните години од својот живот живеел во странство, а починал во [[Колката|Калкута]] на 13 јануари 1843 година. === Дела === Меѓу зачуваните дела на Аткинсон се: * Ректорат во Мидлтон на Волдс, Јоркшир, околу 1810 година * Советодавна сала во Јорк Гилдхол 1810–1811. * Новиот мост Оузе преку реката Оузе, започнат во 1810 година, завршен во 1820 година. * Новиот мост Фос, кој ги спојува улиците Фосгејт и Волмгејт преку реката Фос во градот Јорк, 1811–1812. <ref>{{Cite ODNB|title=Atkinson, Peter (bap. 1780, d. 1843)}}</ref> * Измени на 33–37 Миклегејт, 1812 <ref name="inventory">{{Наведена книга|url=https://www.british-history.ac.uk/rchme/york/vol3/pp68-96|title=An Inventory of the Historical Monuments in City of York, Volume 3, South West|date=1972|publisher=Her Majesty's Stationery Office|location=London|pages=68&ndash;96|access-date=8 August 2018}}</ref> * Болницата Мидлтон, 1829 година * Куќата Фишергејт, 1837 година, за Томас Лејкок, ЈП и неговата сопруга Елизабет (да не се меша со докторот Томас Лејкок, кој живеел во Јорк во исто време) == Наводи == {{Наводи}} [[Категорија:Починати во 1843 година]] [[Категорија:Родени во 1780 година]] [[Категорија:Британски архитекти]] qnkw59hhmw53cvf52vrk1cr15ufx33s 0 1389669 5579507 5528103 2026-06-21T10:43:43Z Forbidden History 89259 5579507 wikitext text/x-wiki '''Милојка Каранфилова Јовчевска''' ({{Роден на||април|1913|}} во {{роден во|Длабочица (Кумановско)}} — ) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Жените на Македонија во НОВ 1941-1945|last=Весковиќ-Вангели|first=д-р. Вера|last2=Јовановиќ|first2=Марија|publisher=Институт за Национална Историја|year=1976|isbn=|location=Скопје|pages=1088}}</ref> == Животопис == Во [[НОД]] се вклучила, од 1944 година. Заедно со други жени од селото учествувала иа митингот во селото Трговиште, носела муниција од селото [[Длабочица (Кумановско)|Длабочица]] до селото [[Рамно]] и од Китка до Длабочица. Учествувала во собирање и носење храна на партизаните, криела партизани во посебно изградена скривница во нејзината бавча. Работела во Одборот на [[Антифашистички фронт на жените|АФЖ]] во селото.<ref name=":0" /> == Поврзано == * [[Љубица Каранфиловска]] == Наводи == {{Наводи}} {{Македонија-био-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ: Милојка, Јовчевска}} [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Жени во НОБ]] ldr86tspifg6phnavi5ahsh9nkvmhgp 0 1390385 5579363 5578965 2026-06-20T13:45:45Z Carshalton 30527 /* Група Ц */ 5579363 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија меѓународно фудбалско првенство | tourney_name = Светско првенство во фудбал 2026 | year = | other_titles = {{ubl|2026 FIFA World Cup|Copa Mundial de la FIFA 2026|Coupe du Monde de la FIFA 2026}} | image = 2026 FIFA World Cup emblem.webp | size = 150px | country = {{flagsport|CAN}} [[Канада]] | country2 = {{flagsport|MEX}} [[Мексико]] | country3 = {{flagsport|USA}} [[САД]] | dates = 11 јуни – 19 јули | confederations = 6 | num_teams = 48 | venues = 16 | cities = 16 | champion = | count = | second = | third = | fourth = | matches = | goals = | attendance = | top_scorer = | player = | goalkeeper = | young_player = | fair_play = | prevseason = [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] | nextseason = [[Светско првенство во фудбал 2030|''2030'']] }} '''Светско првенство во фудбал 2026''' — 23. [[Светско првенство во фудбал|Светско првенство во фудбал]], меѓународен фудбалски турнир кој се одржува на секој четири години и на кој право на учество имаат сите членки на ФИФА кој ги минале квалификациите. Турнирот ќе се одржи од 11 јуни до 19 јули 2026 година,<ref name="Schedule">{{Наведена мрежна страница|url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf|title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule|date=February 4, 2024|publisher=FIFA|archive-url=https://web.archive.org/web/20240205034420/https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf|archive-date=February 5, 2024|accessdate=February 4, 2024}}</ref> и ќе биде игран во шеснаесет градови домаќини, единаесет во [[Соединети Американски Држави|САД]], три во [[Мексико]] и два во [[Канада]]. Ова, исто така, ќе биде првото издание на Светско првенство во фудбал кое ќе биде одржано во три држави и првото на кое ќе настапуваат 48 репрезентации, по проширувањето од досегашните 32.<ref>{{cite news |date=13. 6. 2018 |title=World Cup 2026: Canada, US & Mexico joint bid wins right to host tournament |publisher=[[BBC]] Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44464913 |url-status=live |access-date=13. 6. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210114150230/https://www.bbc.com/sport/football/44464913 |archive-date=14. 1. 2021}}</ref><ref name="ESPN 2017">{{Cite web |last=Carlise |first=Jeff |date=April 10, 2017 |title=U.S., neighbors launch 2026 World Cup bid |url=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup |archive-date=11. 4. 2017 |publisher=ESPN}}</ref><ref name="48teams">{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026 |publisher=FIFA |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |url-status=dead |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017}}</ref> Овие три држави ја победиле конкурентската кандидатура на [[Мароко]] за време на гласањето на 68-миот Конгрес на ФИФА во [[Москва]]. Ова ќе биде првото првенство по она во [[Светско првенство во фудбал 2002|2002]] година, одржано во [[Јапонија]] и [[Јужна Кореја]] кое ќе има повеќе од еден домаќин. Со претходните домаќинства на турнирите во [[Светско првенство во фудбал 1970|1970]] и [[Светско првенство во фудбал 1986|1986]], Мексико станала првата земја што три пати била домаќин или ко-домаќин на Светското првенство. САД претходно биле организатори на првенството во [[Светско првенство во фудбал 1994|1994]]. Спротивно на тоа, ова ќе биде прв пат Канада да биде домаќин или ко-домаќин. Настанот се вратил во својот традиционален летен распоред на [[Северна полутопка|Северната хемисфера]], откако [[Светско првенство во фудбал 2022|Светското првенство 2022]] во [[Катар]] се одржало во ноември и декември. Како земји домаќини, Канада, [[Фудбалска репрезентација на Мексико|Мексико]] и [[Фудбалска репрезентација на САД|САД]] автоматски се квалификувале. [[Фудбалска репрезентација на Зелен ’Рт|Зелен ’Рт]], [[Фудбалска репрезентација на Курасао|Курасао]], [[Фудбалска репрезентација на Јордан|Јордан]] и [[Фудбалска репрезентација на Узбекистан|Узбекистан]] ќе го имаат своето деби на Светското првенство. [[Фудбалска репрезентација на Аргентина|Аргентина]] е [[Финале на Светското првенство во фудбал 2022|бранител на титулата]], откако ја освоила својата трета титула на Светското првенство 2022. ==Формат и проширување== Идејата за проширување на турнирот се споменувала уште во 2013 година, кога била презентирана од тогашниот претседател на [[УЕФА]], [[Мишел Платини]],<ref>{{Cite news |date=28. 10. 2013 |title=Michel Platini calls for 40-team World Cup starting with Russia 2018 |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |access-date=24. 1. 2015 |archive-date=15. 9. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915093947/https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |date=29. 10. 2013 |title=Michel Platini's World Cup expansion plan unlikely – Fifa |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/24735765 |url-status=live |access-date=24. 1. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140421001646/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/24735765 |archive-date=21. 4. 2014}}</ref> а во 2016 година, ја подржал и претседателот на [[ФИФА]], [[Џани Инфантино]].<ref>{{Cite news |date=30. 3. 2016 |title=Infantino suggests 40-team World Cup finals |work=Independent Online |publisher=[[Independent Online (South Africa)|IOL]] |agency=Reuters |location=Južna Afrika |url=http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161230230628/http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |archive-date=30. 12. 2016}}</ref> Противниците на предлогот тврделе дека бројот на натпревари веќе достигнал неприфатливо ниво,<ref name="auto2">{{Cite news |last=Macguire |first=Eoghan |date=15. 12. 2016 |title=World Cup: Europe's top clubs oppose FIFA's expansion plans |url=https://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161224164833/http://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |archive-date=24. 12. 2016 |publisher=CNN}}</ref> дека проширувањето ќе го ослабне квалитетот на натпреварите<ref name="auto">{{Cite news |date=2. 10. 2016 |title=Low confirms opposition to 40-team World Cup |publisher=sbs.com.au |agency=[[Australian Associated Press]] |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161005031826/http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |archive-date=5. 10. 2016}}</ref><ref name="auto1">{{Cite news |last=Martín |first=Idafe |date=10. 1. 2017 |title=Mundial de 48 equipos: durísimas críticas en Europa |url=https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170112153909/https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |archive-date=12. 1. 2017 |work=[[Clarín (Argentine newspaper)|Clarín]] |language=es}}</ref> и дека одлуката е првенствено политичка, а не спортска. Инфантино бил обвинет дека го искористил ветувањето за поголем број на учесници на Светското првенство како средство за победа на [[Вонреден конгрес на ФИФА во 2016 година|претседателските избори на ФИФА]].<ref>{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Críticas a decisión de la FIFA de jugar el Mundial 2026 con 48 selecciones |language=es |work=[[El Universo]] |agency=[[Agence France-Presse]] |url=http://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170111180321/https://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |archive-date=11. 1. 2017}}</ref> Од ова издание, [[Светско првенство во фудбал|Светското првенство]] е проширено на 48 екипи, 16 повеќе отколку на претходните седум турнири.<ref name="48teams4">{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Екипите ќе бидат поделени во 12 групи од по четири екипи. Првите две екипи од секоја група и осумте најдобри третопласирани екипи ќе се пласираат во осминафиналето, во согласност со одлуката одобрена од [[Совет на ФИФА|Советот на ФИФА]] ​​на 14 март 2023 година.<ref name="IMC">{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|title=FIFA Council approves international match calendars|date=14. 3. 2023|publisher=[[FIFA]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230314155521/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|archive-date=14. 3. 2023|url-status=live|access-date=14. 3. 2023}}</ref> Тоа е првото проширување и првата промена во форматот на Светското првенство од [[Светско првенство во фудбал 1998|1998]].<ref>{{Cite web |date=16. 3. 2024 |title=Success stories from the FIFA World Cup's last expansion |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/celebrating-history-of-32-team-world-cup-1998-2022 |access-date=20. 5. 2026 |website=FIFA}}</ref> Вкупниот број на натпревари се зголемува од 64 на 104, а екипите што ќе стигнат до последните четири натпревари ќе играат по осум натпревари наместо досегашните седум. Турнирот ќе трае 39 дена, седум повеќе од изданијата во [[Светско првенство во фудбал 2014|2014]] и [[Светско првенство во фудбал 2018|2018]].<ref>{{cite news |last=Ingle |first=Sean |url=https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |title=World Cup 2026: four-team groups and 104 game-tournament confirmed by Fifa |work=[[The Guardian]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411173501/https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last=Bushnell |first=Henry |url=https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |title=FIFA scraps ill-fated 2026 World Cup format, but new plan presents other pros and cons |work=[[Yahoo! Sports]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411012544/https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |url-status=live}}</ref> Секој репрезентација и понатаму ќе игра по три натпревари во групната фаза.<ref>{{cite news |last=Ziegler |first=Martyn |url=https://www.thetimes.com/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |title=World Cup will be a week longer — but Fifa scraps three-team group plan |work=[[The Times]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314110957/https://www.thetimes.co.uk/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=Slater |first1=Matt |last2=Ornstein |first2=David |url=https://www.nytimes.com/athletic/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |title=World Cup 2026 format expands again with four-team groups and 104 matches |work=[[The Athletic]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314103434/https://theathletic.com/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |url-status=live}}</ref> Последниот ден од клупските обврски за играчите вклучени во конечните списоци на националните тимови е 24 мај 2026 година; клубовите мора да ги ослободат најдоцна до 25 мај, со исклучок на играчите кои учествуваат во финалето на континенталните клупски натпреварувања до 30 мај. Комбинираниот период за одмор, задолжителниот период за ослободување и времетраењето на турнирот е 56 дена, исто како и во [[Светско првенство во фудбал 2010|2010]], 2014 и 2018 година.<ref name="IMC"/> ===Разгледувани формати на проширување=== Проширувањето на 48 екипи било одобрено на 10 јануари 2017 година, кога првично било одлучено турнирот да има 16 групи од по три екипи и вкупно 80 натпревари. Според тогашниот формат, првите две екипи од секоја група би се пласирале во шеснаесттинафиналето.<ref name="48teams4"/><ref>{{Cite web |last=Conn |first=David |date=10. 1. 2017 |title=Fifa approves Infantino's plan to expand World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110104617/https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |website=The Guardian}}</ref> Во подоцна напуштеното решение, максималниот број на натпревари по тим би останал седум, но секој тим во групата би играл еден натпревар помалку од претходно. Турнирот, сепак би бил завршен во рок од 32 дена.<ref>{{Cite web |date=10. 1. 2017 |title=World Cup: Gianni Infantino defends tournament expansion to 48 teams |url=https://www.bbc.com/sport/football/38577001 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170331171815/http://www.bbc.com/sport/football/38577001 |archive-date=31. 3. 2017 |publisher=BBC Sport}}</ref> Овој формат бил избран во однос на три други предлози, кои предвидувале 40 до 48 национални тимови, 76 до 88 натпревари и еден до четири загарантирани натпревари по учесник.<ref name="heraldlive">{{Cite news |date=7. 10. 2016 |title=New Fifa chief backs 48-team World Cup |publisher=HeraldLIVE |url=http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010112923/http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |archive-date=10. 10. 2016 |quote=It's an idea, just as the World Cup with 40 teams is already on the table with groups of four or five teams.}}</ref><ref name="yahoo">{{Cite news |last=Dunbar |first=Graham |date=23. 12. 2016 |title=FIFA's 5 options for a 2026 World Cup of 48, 40 or 32 teams |url=https://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110142721/http://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |archive-date=10. 1. 2017 |publisher=[[Yahoo! Sports]] |agency=[[Associated Press]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=19. 12. 2016 |title=FIFA World Cup format proposals |url=http://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915094005/https://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |archive-date=15. 9. 2018 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Критичарите предупредиле дека групите од три екипи, во кои две продолжуваат понатаму, значително го зголемуваат ризикот од местење на натпревари.<ref name="guyon">{{Cite journal |last=Guyon |first=Julien |date=30. 4. 2020 |title=Risk of Collusion: Will Groups of 3 Ruin the FIFA World Cup? |journal=Journal of Sports Analytics |volume=6 |issue=4 |pages=259–279 |doi=10.3233/JSA-200414 |doi-access=free |url=https://doi.org/10.3233/JSA-200414 |access-date=2026-06-07 |archive-date=2024-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240803091047/https://doi.org/10.3233/JSA-200414 |url-status=dead }}</ref> Затоа, ФИФА ја разгледала можноста за одлучување на нерешените натпревари во групната фаза преку [[Изведување пенали (фудбал)|изведување пенали]],<ref>{{cite news |date=18. 1. 2017 |title=Penalty shootouts may be used to settle drawn World Cup matches |work=World Soccer |url=http://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |access-date=12. 11. 2020 |archive-date=28. 10. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028040619/https://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |url-status=live}}</ref> но дури и тогаш сè уште би постоел одреден ризик, вклучително и можноста екипата намерно да загуби по изведување на пенали со цел да го елиминира противникот.<ref name="guyon"/> Поради овие приговори, ФИФА продолжила да разгледува други модели на натпреварување, <ref>{{cite news |first=Martyn |last=Ziegler |title=Format for 2026 World Cup could be revamped amid 'collusion' fears, says Fifa vice-president |url=https://www.thetimes.com/sport/football/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |work=[[The Times]] |location=London |date=1. 4. 2022 |access-date=5. 11. 2022 |archive-date=13. 11. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221113124725/https://www.thetimes.co.uk/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |url-status=live}}</ref> за процесот да заврши со објавата во 2023 година, кога било потврдено дека турнирот ќе има 12 групи од по четири репрезентации. ==Стадиони== За време на процесот на кандидатура, 41 град со вкупно 42 постоечки и целосно функционални стадиони со редовни корисници, со исклучок на Монтреал, и два стадиони во изградба, во Лас Вегас и Лос Анџелес, се пријавиле како дел од заедничката кандидатура. Меѓу нив биле три стадиони во три мексикански градови, шест стадиони во шест канадски градови и 35 стадиони во 32 градови во САД.<ref name="bids">{{cite web |title=Forty-one Cities Across Canada, Mexico and the United States Submit Bids to Serve as Host Cities in United Bid for 2026 FIFA World Cup |url=http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170908021347/http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |archive-date=8. 9. 2017 |access-date=7. 9. 2017}}</ref> Во првиот круг испаднале девет стадиони во девет градови. Вториот круг го стеснил изборот за уште девет стадиони во шест градови, додека три града, Чикаго, Минеаполис и Ванкувер, се откажале бидејќи ФИФА не била подготвена да разговара за финансиските детали на организацијата.<ref>{{cite news |last=Carlisle |first=Jeff |title=United States-led World Cup bid cuts list of potential host cities to 23 |url=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |access-date=25. 11. 2021 |publisher=ESPN |date=16. 3. 2018 |archive-date=25. 11. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211125114050/https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |url-status=live}}</ref> Откако [[Монтреал]] се повлекол во јули 2021 година поради недостаток на провинциско финансирање и поддршка за реновирање на [[Олимписки стадион (Монтреал)|Олимпискиот стадион]],<ref>{{cite news |title=Montreal withdraws from host city selection process for 2026 World Cup |url=https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |access-date=6. 7. 2021 |work=Sportsnet |date=6. 7. 2021 |archive-date=16. 8. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816132650/https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |url-status=live}}</ref> Ванкувер повторно се приклучил на процесот како кандидат-домаќин во април 2022 година.<ref name="vancouver_candidatecity">{{cite web |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |title=Update on FIFA World Cup 2026 candidate host city process |publisher=FIFA |date=14. 4. 2022 |access-date=14. 4. 2022 |archive-date=12. 7. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712003456/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |url-status=live}}</ref> Ова го донело конечниот број на кандидати на 24 стадиони, секој во посебен град или метрополитенска област.<ref>{{Cite web |date=26. 1. 2021 |title=FIFA eyes late 2021 to pick 2026 World Cup host cities |url=https://www.cbc.ca/sports/soccer/fifa-sets-late-2021-target-to-pic-2026-world-cup-cities-1.5888162 |access-date=20. 5. 2026 |website=CBC}}</ref> На 16 јуни 2022 година, ФИФА ги објавила 16-те градови домаќини: два во Канада, три во Мексико и 11 во САД.<ref name="bid_cities">{{Cite web |title=United 2026 bid book |url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |access-date=30. 4. 2018 |publisher=united2026.com}}</ref> Избрани биле [[Атланта]], [[Бостон]], [[Далас]], [[Гвадалахара]], [[Хјустон]], [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]], [[Лос Анџелес]], [[Сиудад де Мексико]], [[Мајами]], [[Монтереј]], [[Филаделфија]], [[Њујорк]]/[[Њу Џерзи]], [[Сан Франциско]], [[Сиетл]], [[Торонто]] и [[Ванкувер]].<ref>{{cite news |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |title=FIFA unveils stellar line-up of FIFA World Cup 2026 Host Cities |publisher=FIFA |date=16. 6. 2022 |access-date=16. 6. 2022 |archive-date=16. 6. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616223211/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |url-status=live}}</ref> Осум од 16-те избрани стадиони имаат трајна вештачка трева, која се заменува со трева за турнирот под надзор на ФИФА и истражувачки тим од Универзитетот во Тенеси и Државниот универзитет во Мичиген. Во зависност од климата на поединечниот стадион, за постудени услови ќе се користи или мешавина од 84% ливадска власецка и 16% повеќегодишна 'ржана трева, или бермудска трева за потопли услови.<ref name="utk-fifa">{{cite web |title=Bringing UT's Turfgrass Expertise to FIFA World Cup 26 |url=https://www.utk.edu/turfgrass/ |publisher=UT Knoxville |access-date=25. 4. 2026}}</ref><ref name="tsn-henry-26">{{cite web |last1=Henry |first1=Genevieve |title=MSU Turf Management Program provides grass for World Cup |url=https://statenews.com/article/2026/04/msu-turf-management-program-provides-grass-for-world-cup?ct=content_open&cv=cbox_featured |publisher=The State News |access-date=25. 4. 2026 |date=22. 4. 2026}}</ref><ref name="conv-tr-g-s-b-26">{{cite web |last1=Trey Rogers |first1=John N. |last2=Guevara |first2=Jackie Lyn A. |last3=Sorochan |first3=John |last4=Bearss |first4=Ryan |title=We designed the turf for soccer's biggest World Cup ever – here's how we created the same playing experience across 3 countries |url=https://theconversation.com/we-designed-the-turf-for-soccers-biggest-world-cup-ever-heres-how-we-created-the-same-playing-experience-across-3-countries-279536 |publisher=The Conversation |access-date=25. 4. 2026 |date=20. 4. 2026}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !{{flagsport|MEX}} [[Мексико (град)|Мексико Сити]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Њујорк]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Далас]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Хјустон]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Стадион Ацтека]] | [[Стадион Метлајф]]<br /><small>([[Ист Ратерфорд (Њу Џерзи)|Ист Ратерфорд]])</small> | [[Стадион AT&T]]<br /><small>([[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]])</small> | [[Стадион Ароухед]] | [[Стадион НРГ]] |- | Капацитет: '''87.523''' | Капацитет: '''82.500''' | Капацитет: '''80.000''' | Капацитет: '''76.416''' | Капацитет: '''72.220''' |- | [[File:Soccer_game_at_the_Azteca_Stadium.JPG|250px]] | [[File:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|250px]] | [[File:Cowboys stadium inside view 4.JPG|250px]] | [[File:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|250px]] | [[File:Reliantstadium.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Атланта]]<ref name="bid_cities" /> |colspan=3 rowspan=12| {{location map+|North America|float=center|width=800|caption=Градови домаќини|places= {{location map~|North America|lat=33.755|long=-84.39|label='''[[Атланта]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=42.065278|long= -71.248333|label='''[[Бостон]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=32.775833|long=-96.796667|label='''[[Далас]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=29.762778|long=-95.383056|label='''[[Хјустон]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=39.099722|long=-94.578333|label='''[[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=34.05|long=-118.25|label='''[[Лос Анџелес]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=25.775278|long=-80.208889|label='''[[Мајами]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=40.817097|long=-74.085024|label='''[[Њујорк]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=39.9500|long=-75.1667|label='''[[Филаделфија]]'''|position=left}} {{location map~|North America|lat=37.4032|long=-121.9698|label='''[[Сан Франциско]]'''}} {{location map~|North America|lat=47.5952|long=-122.3316|label='''[[Сиетл]]'''}} {{location map~|North America|lat=43.7|long=-79.4|label='''[[Торонто]]'''|position=left}} {{location map~|North America|lat=49.28|long=-123.12|label='''[[Ванкувер]]'''|position=right}} {{location map~ |North America |lat=19.302911 |long=-99.150442 |label='''[[Мексико (град)|Мексико Сити]]'''|position=right}} {{location map~ |North America |lat=25.722806 |long=-100.312056 |label='''[[Монтереј]]''' |position=left}} {{location map~ |North America |lat=20.681667 |long=-103.462778 |label= '''[[Гвадалахара]]''' |position=left}} }} !{{flagsport|USA}} [[Лос Анџелес]]<ref name="bid_cities" /><ref>{{Cite web|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|title=Los Angeles 2026|access-date=05. 07. 2022|archive-date=29. 06. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=}}</ref> |- | [[Стадион Мерцедес Бенц]] | [[Стадион Соу-Фај]]<br /><small>([[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]])</small> |- | Капацитет: '''71.000''' | Капацитет: '''70.240''' |- | [[File:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|250px]] |[[File:SoFi_Stadium_interior_2021.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Филаделфија]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Сиетл]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Линколн Фајненшел Филд]] | [[Лумен Филд]] |- |Капацитет: '''69.796''' |Капацитет: '''69.000''' |- |[[File:Philly (45).JPG|250px]] | [[File:2022 CONCACAF Champions League Final - View from southeast corner at night.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Сан Франциско]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Бостон]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Стадион Ливајс]] <br /><small>([[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]])</small> | [[Стадион Жилет]]<br /><small>([[Фоксборо]])</small> |- | Капацитет: '''68.500'''<br /> | Капацитет: '''65.878'''<br /> |- | [[File:Entering Levi's Stadium.JPG|250px]] | [[File:Gillette Stadium (Top View).jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Мајами]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|CAN}} [[Ванкувер]]<ref name="vancouver_candidatecity" /> !{{flagsport|MEX}} [[Монтереј]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|MEX}} [[Гвадалахара]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|CAN}} [[Торонто]]<ref name="bid_cities"/> |- | [[Стадион Хард Рок]]<br /><small>([[Мајами Гарденс|Мајами]])</small> | [[БиСи Плејс]] | [[Стадион ББВА]]<br /><small>([[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]])</small> | [[Стадион Акрон]]<br /><small>([[Сапопан]])</small> | [[БМО Филд]] |- | Капацитет: '''64.767''' | Капацитет: '''54.500''' | Капацитет: '''53.500''' | Капацитет: '''49.850''' | Капацитет: '''30.000''' |- | [[File:Hard Rock Stadium 2017 2.jpg|250px]] | [[File:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|250px]] | [[File:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|250px]] | [[File:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho.jpg|300px]] | [[File:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|250px]] |} ==Групна фаза== Првите две екипи од секоја група, како и осумте најдоброрангирани третопласирани екипи се пласираат во шеснаесттинафиналето. {{легенда|#ccffcc|Екипи кои ја поминале групната фаза}} {{легенда|#ffcccc|Испаднати}} ===Група А=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група A}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата А !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|MEX|}} |1||1||0||0||2||0||+2||3 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|KOR}} |1||1||0||0||2||1||+1||3 |- style="background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|CZE|}} |1||0||0||1||1||2||–1||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|RSA|}} |1||0||0||1||0||2||–2||0 |} <section begin=A1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јуни 2026 |време = 13:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Мексико - Јужна Африка|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021443 |екипа2 = {{fb|RSA}} |голови1 = *[[Хулиан Кињонес|Кињонес]] {{goal|{{0}}9}} *[[Раул Хименес|Хименес]] {{goal|67}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Вилтон Сампајо]] }}<section end=A1 /> ---- <section begin=A2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|KOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Јужна Кореја - Чешка|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021441 |екипа2 = {{fb|CZE}} |голови1 = *[[Хванг Ин Бом]] {{goal|67}} *[[О Хјун Гју]] {{goal|80}} |голови2 = *{{goal|59}} [[Ладислав Крејчи (фудбалер 1999)|Крејчи]] |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 44.985 |судија = {{flagsport|EGY}} [[Амин Омар|Амин Мохамед Омар]] }}<section end=A2 /> ---- <section begin=A3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CZE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Чешка - Јужна Африка|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021440 |екипа2 = {{fb|RSA}} |голови1 = *[[Михал Садилек|Садилек]] {{goal|{{0}}6}} |голови2 = *{{goal|83|пен.}} [[Тебохо Мокоена (фудбалер 1997)|Мокоена]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц|Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 67.442 |судија = {{flagsport|USA}} [[Тори Пенсо]] }}<section end=A3 /> ---- <section begin=A4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Мексико - Јужна Кореја|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021442 |екипа2 = {{fb|KOR}} |голови1 = *[[Луис Ромо|Ромо]] {{goal|50}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 45.522 |судија = {{flagsport|URU}} [[Густаво Техера]] }}<section end=A4 /> ---- <section begin=A5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|CZE}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021444 |екипа2 = {{fb|MEX}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = |судија = }}<section end=A5 /> ---- <section begin=A6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|RSA}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021445 |екипа2 = {{fb|KOR}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = |судија = }}<section end=A6 /> ---- ===Група Б=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Б}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Б !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|CAN|}} |1||0||1||0||1||1||0||1 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|BIH}} |1||0||1||0||1||1||0||1 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|QAT|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|SUI|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=B1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 12 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Канада - Босна и Херцеговина|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021449 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Кајл Ларин|Ларин]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Јово Лукиќ|Лукиќ]] |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.002 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Факундо Тељо]] }}<section end=B1 /> ---- <section begin=B2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|QAT}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Катар - Швајцарија|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021447 |екипа2 = {{fb|SUI}} |голови1 = *[[Миро Мухајм|Мухајм]] {{goal|90+4|авт.}} |голови2 = *{{goal|17|пен.}} [[Брил Ембоо|Емболо]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 67.966 |судија = {{flagsport|HON}} [[Саид Мартинес]] }}<section end=B2 /> ---- <section begin=A3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Швајцарија - Босна и Херцеговина|4–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Јохан Манзамби|Манзамби]] {{goal|74}}, {{goal|90}} *[[Рубен Варгас|Варгас]] {{goal|84}} *[[Гранит Џака|Џака]] {{goal|90+7|пен.}} |голови2 = *{{goal|90+3}} [[Ермин Махмиќ|Махмиќ]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.026 |судија = {{flagsport|POR}} [[Жоао Пињеиро (фудбалски судија)|Жоао Пињеиро]] }}<section end=B3 /> ---- <section begin=A4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Канада - Катар|6–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021450 |екипа2 = {{fb|QAT}} |голови1 = *[[Кајл Ларин|Ларин]] {{goal|16}} *[[Џонатан Дејвид|Џ. Дејвид]] {{goal|29}}, {{goal|45+3}}, {{goal|90+2}} *[[Нејтн Салиба|Салиба]] {{goal|64}} *[[Мохамед Манај|Манај]] {{goal|75|авт.}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|CHL}} [[Кристијан Гарај]] }}<section end=B4 /> ---- <section begin=A5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021451 |екипа2 = {{fb|CAN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = |судија = }}<section end=B5 /> ---- <section begin=A6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|BIH}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021448 |екипа2 = {{fb|QAT}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = |судија = }}<section end=B6 /> ---- ===Група Ц=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Ц !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BRA|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|MAR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|HAI|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|SCO|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=C1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Бразил - Мароко|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|32}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end=C1 /> ---- <section begin=C2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|HAI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Хаити - Шкотска|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 |екипа2 = {{fb|SCO}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|28}} [[Џон МакГин|МакГин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|ALG}} [[Мустафа Горбал]] }}<section end=C2 /> ---- <section begin=C3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Шкотска - Мароко|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end=C3 /> ---- <section begin=C4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:30 |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = |судија = }}<section end=C4 /> ---- <section begin=C5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 |екипа2 = {{fb|BRA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=C5 /> ---- <section begin=C6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|MAR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес-Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=C6 /> ---- ===Група Д=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Д}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Д !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|USA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|PAR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|AUS}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=D1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 12 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#САД - Парагвај|4–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = *[[Дамиан Бобадиља|Бобадиља]] {{goal|{{0}}7|авт.}} *[[Фоларин Балогун|Балогун]] {{goal|31}}, {{goal|45+5}} *[[Џовани Рејна|Рејна]] {{goal|90+8}} |голови2 = *{{goal|73}} [[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|NED}} [[Дани Макели]] }}<section end=D1 /> ---- <section begin=D2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|AUS}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Австралија - Турција|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 |екипа2 = {{fb|TUR}} |голови1 = *[[Нестори Иранкунда|Иранкунда]] {{goal|27}} *[[Конор Меткалф|Меткалф]] {{goal|75}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end=D2 /> ---- <section begin=D3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = |судија = }}<section end=D3 /> ---- <section begin=D4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = |судија = }}<section end=D4 /> ---- <section begin=D5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 |екипа2 = {{fb|USA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = |судија = }}<section end=D5 /> ---- <section begin=D6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = |судија = }}<section end=D6 /> ---- ===Група Е=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Е}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата E !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|GER}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CUW}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|CIV}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|ECU}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=E1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Германија - Курасао|7–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/40002146 |екипа2 = {{fb|CUW}} |голови1 = *[[Феликс Нмеча|Нмеча]] {{goal|{{0}}6}} *[[Нико Шлотербек|Шлотербек]] {{goal|38}} *[[Каи Хаверц|Хаверц]] {{goal|45+5|пен.}}, {{goal|88}} *[[Џамал Мусиала|Мусиала]] {{goal|47}} *[[Натаниел Браун (фудбалер)|Браун]] {{goal|68}} *[[Дениз Ундав|Ундав]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Ливано Комененсија|Комененсија]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.021 |судија = {{flagsport|MAR}} [[Џалал Џајед]] }}<section end=E1 /> ---- <section begin=E2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CIV}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Брег на Слоновата Коска - Еквадор|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021467 |екипа2 = {{fb|ECU}} |голови1 = *[[Амад Диало|Диало]] {{goal|90}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.274 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Франсоа Летексје]] }}<section end=E2 /> ---- <section begin=E3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021469 |екипа2 = {{fb|CIV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БМО филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = |судија = }}<section end=E3 /> ---- <section begin=E4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|ECU}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021465 |екипа2 = {{fb|CUW}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = |судија = }}<section end=E4 /> ---- <section begin=E5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|CUW}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021468 |екипа2 = {{fb|CIV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = |судија = }}<section end=E5 /> ---- <section begin=E6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|ECU}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021466 |екипа2 = {{fb|GER}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = |судија = }}<section end=E6 /> ---- ===Група Ф=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата E !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|NED}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|JPN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|SWE}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=F1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Холандија - Јапонија|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021470 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = *[[Вирџил ван Дајк|Ван Дајк]] {{goal|50}} *[[Крисенсио Самервил|Самервил]] {{goal|64}} |голови2 = *{{goal|57}} [[Кеито Накамура|Накамура]] *{{goal|88}} [[Даичи Камада|Камада]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 69,285 |судија = {{flagsport|USA}} [[Исмаил Елфат]] }}<section end=F1 /> ---- <section begin=F2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|SWE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Шведска - Тунис|5–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021474 |екипа2 = {{fb|TUN}} |голови1 = * [[Јасин Ајари|Ајари]] {{goal|{{0}}7}}, {{goal|90+6}} * [[Александер Исак|Исак]] {{goal|30}} * [[Виктор Ѓекереш|Ѓекереш]] {{goal|59}} * [[Матијас Сванберг|Сванберг]] {{goal|84}} |голови2 = * {{goal|43}} [[Омар Рекик|Рекик]] |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 50.987 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Жаел Фалкон]] }}<section end=F2 /> ---- <section begin=F3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021472 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = |судија = }}<section end=F3 /> ---- <section begin=F4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 22:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021475 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = |судија = }}<section end=F4 /> ---- <section begin=E5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|JPN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021471 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = |судија = }}<section end=E5 /> ---- <section begin=F6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021473 |екипа2 = {{fb|NED}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = |судија = }}<section end=F6 /> ---- ===Група Г=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Г}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Г !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BEL}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|EGY}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|IRN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|NZL}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=G1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Белгија - Египет|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021478 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = *[[Мохамед Хани|Хани]] {{goal|66|авт.}} |голови2 = *{{goal|19}} [[Емам Ашур|Ашур]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.775 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Рамон Абати]] }}<section end=G1 /> ---- <section begin=G2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|IRN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Иран - Нов Зеланд|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021476 |екипа2 = {{fb|NZL}} |голови1 = *[[Рамин Резаејан|Резаејан]] {{goal|32}} *[[Мохамад Мохеби|Мохеби]] {{goal|64}} |голови2 = *{{goal|{{0}}7}}, {{goal|54}} [[Елајџа Џаст|Џаст]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.108 |судија = {{flagsport|MEX}} [[Сесар Артуро Рамос|Сесар Артуро]] }}<section end=G2 /> ---- <section begin=G3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021477 |екипа2 = {{fb|IRN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = |судија = }}<section end=G3 /> ---- <section begin=G4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|NZL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021480 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = |судија = }}<section end=G4 /> ---- <section begin=G5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|EGY}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021479 |екипа2 = {{fb|IRN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = |судија = }}<section end=G5 /> ---- <section begin=G6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|NZL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021481 |екипа2 = {{fb|BEL}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = |судија = }}<section end=G6 /> ---- ===Група Х=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Х}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Х !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ESP}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CPV}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|SAU}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|URU}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=H1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Шпанија - Зелен ’Рт|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021482 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 67,640 |судија = {{flagsport|JOR}} [[Адхам Махадмех]] }}<section end=H1 /> ---- <section begin=H2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SAU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Саудиска Арабија - Уругвај|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021486 |екипа2 = {{fb|URU}} |голови1 = *[[Абдулелах Ал-Амри|Ал-Амри]] {{goal|41}} |голови2 = *{{goal|80}} [[Максимилијано Араухо|М. Араухо]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 62.764 |судија = {{flagsport|ITA}} [[Маурицио Маријани]] }}<section end=H2 /> ---- <section begin=H3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021483 |екипа2 = {{fb|SAU}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=H3 /> ---- <section begin=H4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|URU}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021487 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=H4 /> ---- <section begin=H5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|CPV}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021485 |екипа2 = {{fb|SAU}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = |судија = }}<section end=H5 /> ---- <section begin=H6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|URU}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021484 |екипа2 = {{fb|ESP}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = |судија = }}<section end=H6 /> ---- ===Група И=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група И}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата И !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|FRA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|SEN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|IRQ}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|NOR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=I1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Франција - Сенегал|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021490 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|66}}, {{goal|90+6}} *[[Бредли Баркола|Баркола]] {{goal|82}} |голови2 = *{{goal|90+5}} [[Ибрахим Мбаје|Мбаје]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.545 |судија = {{flagsport|IRN}} [[Алиреза Фагани]] }}<section end=I1 /> ---- <section begin=I2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|IRQ}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Ирак - Норвешка|1–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021488 |екипа2 = {{fb|NOR}} |голови1 = *[[Ајмен Хусеин|Хусеин]] {{goal|39}} |голови2 = *{{goal|29}}, {{goal|43}} [[Ерлинг Холанд|Холанд]] *{{goal|76}} [[Лео Естигор|Естигор]] *{{goal|90+5|авт.}} [[Ајмен Хусеин|Хусеин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 63.106 |судија = {{flagsport|GAB}} [[Пјер Ачо]] }}<section end=I2 /> ---- <section begin=I3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 17:00 |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021492 |екипа2 = {{fb|IRQ}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = |судија = }}<section end=I3 /> ---- <section begin=I4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021491 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = |судија = }}<section end=I4 /> ---- <section begin=I5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 15:00 |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021489 |екипа2 = {{fb|FRA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = |судија = }}<section end=I5 /> ---- <section begin=I6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 15:00 |екипа1 = {{fb-rt|SEN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021493 |екипа2 = {{fb|IRQ}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = |судија = }}<section end=I6 /> ---- ===Група Ј=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Ј !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ARG}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|ALG}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|AUT}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|JOR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=J1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Аргентина - Алжир|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021496 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = *[[Лионел Меси|Меси]] {{goal|17}}, {{goal|60}}, {{goal|76}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 69.045 |судија = {{flagsport|POL}} [[Шимон Марцињак]] }}<section end=J1 /> ---- <section begin=J2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|AUT}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Австрија - Јордан|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021498 |екипа2 = {{fb|JOR}} |голови1 = *[[Романо Шмид|Шмид]] {{goal|20}} *[[Јазан Ал-Араб|Ал-Араб]] {{goal|76|авт.}} *[[Марко Арнаутовиќ|Арнаутовиќ]] {{goal|90+12}} |голови2 = *{{goal|50}} [[Али Олван|Олван]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.527 |судија = {{flagsport|MAU}} [[Дахан Беида]] }}<section end=J2 /> ---- <section begin=J3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021494 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = |судија = }}<section end=J3 /> ---- <section begin=J4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|JOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021499 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = |судија = }}<section end=J4 /> ---- <section begin=J5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|ALG}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021497 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = |судија = }}<section end=J5 /> ---- <section begin=J6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|JOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021495 |екипа2 = {{fb|ARG}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = |судија = }}<section end=J6 /> ---- ===Група К=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група К}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата К !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|POR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|COD}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|UZB}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|COL}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=K1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Португалија - ДР Конго|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = *[[Жоао Невеш|Ж. Невеш]] {{goal|{{0}}6}} |голови2 = *{{goal|45+5}} [[Јоан Виса|Виса]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|QAT}} [[Абдулрахман Ал-Џасим]] }}<section end=K1 /> ---- <section begin=K2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|UZB}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Узбекистан - Колумбија|1–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504 |екипа2 = {{fb|COL}} |голови1 = *[[Абосбек Фајзулаев|Фајзулаев]] {{goal|60}} |голови2 = *{{goal|40}} [[Даниел Муњос (фудбалер)|Муњос]] *{{goal|65}} [[Луис Дијас (фудбалер 1997)|Дијас]] *{{goal|90+9}} [[Хаминтон Кампас|Кампас]] |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Антони Тејлор (фудбалски судија)|Антони Тејлор]] }}<section end=K2 /> ---- <section begin=K3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503 |екипа2 = {{fb|UZB}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = |судија = }}<section end=K3 /> ---- <section begin=K4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = |судија = }}<section end=K4 /> ---- <section begin=K5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 19:30 |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505 |екипа2 = {{fb|POR}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=K5 /> ---- <section begin=K6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 19:30 |екипа1 = {{fb-rt|COD}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500 |екипа2 = {{fb|UZB}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=K6 /> ---- ===Група Л=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Л}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Л !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ENG}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CRO}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|GHA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|PAN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=L1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Англија - Хрватска|4–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021507 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = *[[Хари Кејн|Кејн]] {{goal|12|пен.}}, {{goal|42}} *[[Џуд Белингам|Белингам]] {{goal|47}} *[[Маркус Рашфорд|Рашфорд]] {{goal|85}} |голови2 = *{{goal|36}} [[Мартин Батурина|Батурина]] *{{goal|45+5}} [[Петар Муса|Муса]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.389 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Клеман Тирпен]] }}<section end=L1 /> ---- <section begin=L2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|GHA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Гана - Панама|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021510 |екипа2 = {{fb|PAN}} |голови1 = *[[Кејлеб Јиренки|Јиренки]] {{goal|90+5}} |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 42.942 |судија = {{flagsport|SWE}} [[Глен Ниберг]] }}<section end=L2 /> ---- <section begin=L3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021506 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = |судија = }}<section end=L3 /> ---- <section begin=L4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = |судија = }}<section end=L4 /> ---- <section begin=L5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 17:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021508 |екипа2 = {{fb|ENG}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = |судија = }}<section end=L5 /> ---- <section begin=L6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 17:00 |екипа1 = {{fb-rt|CRO}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021509 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = |судија = }}<section end=L6 /> ---- === Поредок на третопласираните === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |- !width=7%|{{Tooltip|Поз.|Позиции}} !width=7%|{{Tooltip|Група|Група}} !width=27%|Репрезентација !width=7%|{{Tooltip|Нат|Одиграни натпревари}} !width=7%|{{Tooltip|Поб|Победи}} !width=7%|{{Tooltip|Нер|Нерешени}} !width=7%|{{Tooltip|Пор|Порази}} !width=7%|{{Tooltip|ДГ|Постигнати голови}} !width=7%|{{Tooltip|ПГ|Примени голови}} !width=7%|{{Tooltip|ГР|Гол-разлика}} !width=10%|{{Tooltip|Бод|Бодови}} |- style="background:#ccffcc;" |1.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група A|А]]''' || style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |2.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б|Б]]''' || style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |3.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц|Ц]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |4.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д|Д]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |5.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е|Е]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |6.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф|Ф]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |7.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г|Г]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |8.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х|Х]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |9.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група И|И]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |10.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј|Ј]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |11.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група К|К]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |12.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л|Л]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |} == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.fifa.com/worldcup/fifaworldcup2026/ FIFA World Cup 2026], FIFA.com {{Светско првенство во фудбал 2026}} {{ФИФА Светско Првенство}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал|2026]] ouh37udkuz1c3m1ntlyxgy3c3owldj7 5579364 5579363 2026-06-20T13:49:08Z Carshalton 30527 /* Група Ц */ 5579364 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија меѓународно фудбалско првенство | tourney_name = Светско првенство во фудбал 2026 | year = | other_titles = {{ubl|2026 FIFA World Cup|Copa Mundial de la FIFA 2026|Coupe du Monde de la FIFA 2026}} | image = 2026 FIFA World Cup emblem.webp | size = 150px | country = {{flagsport|CAN}} [[Канада]] | country2 = {{flagsport|MEX}} [[Мексико]] | country3 = {{flagsport|USA}} [[САД]] | dates = 11 јуни – 19 јули | confederations = 6 | num_teams = 48 | venues = 16 | cities = 16 | champion = | count = | second = | third = | fourth = | matches = | goals = | attendance = | top_scorer = | player = | goalkeeper = | young_player = | fair_play = | prevseason = [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] | nextseason = [[Светско првенство во фудбал 2030|''2030'']] }} '''Светско првенство во фудбал 2026''' — 23. [[Светско првенство во фудбал|Светско првенство во фудбал]], меѓународен фудбалски турнир кој се одржува на секој четири години и на кој право на учество имаат сите членки на ФИФА кој ги минале квалификациите. Турнирот ќе се одржи од 11 јуни до 19 јули 2026 година,<ref name="Schedule">{{Наведена мрежна страница|url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf|title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule|date=February 4, 2024|publisher=FIFA|archive-url=https://web.archive.org/web/20240205034420/https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf|archive-date=February 5, 2024|accessdate=February 4, 2024}}</ref> и ќе биде игран во шеснаесет градови домаќини, единаесет во [[Соединети Американски Држави|САД]], три во [[Мексико]] и два во [[Канада]]. Ова, исто така, ќе биде првото издание на Светско првенство во фудбал кое ќе биде одржано во три држави и првото на кое ќе настапуваат 48 репрезентации, по проширувањето од досегашните 32.<ref>{{cite news |date=13. 6. 2018 |title=World Cup 2026: Canada, US & Mexico joint bid wins right to host tournament |publisher=[[BBC]] Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44464913 |url-status=live |access-date=13. 6. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210114150230/https://www.bbc.com/sport/football/44464913 |archive-date=14. 1. 2021}}</ref><ref name="ESPN 2017">{{Cite web |last=Carlise |first=Jeff |date=April 10, 2017 |title=U.S., neighbors launch 2026 World Cup bid |url=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup |archive-date=11. 4. 2017 |publisher=ESPN}}</ref><ref name="48teams">{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026 |publisher=FIFA |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |url-status=dead |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017}}</ref> Овие три држави ја победиле конкурентската кандидатура на [[Мароко]] за време на гласањето на 68-миот Конгрес на ФИФА во [[Москва]]. Ова ќе биде првото првенство по она во [[Светско првенство во фудбал 2002|2002]] година, одржано во [[Јапонија]] и [[Јужна Кореја]] кое ќе има повеќе од еден домаќин. Со претходните домаќинства на турнирите во [[Светско првенство во фудбал 1970|1970]] и [[Светско првенство во фудбал 1986|1986]], Мексико станала првата земја што три пати била домаќин или ко-домаќин на Светското првенство. САД претходно биле организатори на првенството во [[Светско првенство во фудбал 1994|1994]]. Спротивно на тоа, ова ќе биде прв пат Канада да биде домаќин или ко-домаќин. Настанот се вратил во својот традиционален летен распоред на [[Северна полутопка|Северната хемисфера]], откако [[Светско првенство во фудбал 2022|Светското првенство 2022]] во [[Катар]] се одржало во ноември и декември. Како земји домаќини, Канада, [[Фудбалска репрезентација на Мексико|Мексико]] и [[Фудбалска репрезентација на САД|САД]] автоматски се квалификувале. [[Фудбалска репрезентација на Зелен ’Рт|Зелен ’Рт]], [[Фудбалска репрезентација на Курасао|Курасао]], [[Фудбалска репрезентација на Јордан|Јордан]] и [[Фудбалска репрезентација на Узбекистан|Узбекистан]] ќе го имаат своето деби на Светското првенство. [[Фудбалска репрезентација на Аргентина|Аргентина]] е [[Финале на Светското првенство во фудбал 2022|бранител на титулата]], откако ја освоила својата трета титула на Светското првенство 2022. ==Формат и проширување== Идејата за проширување на турнирот се споменувала уште во 2013 година, кога била презентирана од тогашниот претседател на [[УЕФА]], [[Мишел Платини]],<ref>{{Cite news |date=28. 10. 2013 |title=Michel Platini calls for 40-team World Cup starting with Russia 2018 |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |access-date=24. 1. 2015 |archive-date=15. 9. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915093947/https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |date=29. 10. 2013 |title=Michel Platini's World Cup expansion plan unlikely – Fifa |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/24735765 |url-status=live |access-date=24. 1. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140421001646/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/24735765 |archive-date=21. 4. 2014}}</ref> а во 2016 година, ја подржал и претседателот на [[ФИФА]], [[Џани Инфантино]].<ref>{{Cite news |date=30. 3. 2016 |title=Infantino suggests 40-team World Cup finals |work=Independent Online |publisher=[[Independent Online (South Africa)|IOL]] |agency=Reuters |location=Južna Afrika |url=http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161230230628/http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |archive-date=30. 12. 2016}}</ref> Противниците на предлогот тврделе дека бројот на натпревари веќе достигнал неприфатливо ниво,<ref name="auto2">{{Cite news |last=Macguire |first=Eoghan |date=15. 12. 2016 |title=World Cup: Europe's top clubs oppose FIFA's expansion plans |url=https://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161224164833/http://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |archive-date=24. 12. 2016 |publisher=CNN}}</ref> дека проширувањето ќе го ослабне квалитетот на натпреварите<ref name="auto">{{Cite news |date=2. 10. 2016 |title=Low confirms opposition to 40-team World Cup |publisher=sbs.com.au |agency=[[Australian Associated Press]] |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161005031826/http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |archive-date=5. 10. 2016}}</ref><ref name="auto1">{{Cite news |last=Martín |first=Idafe |date=10. 1. 2017 |title=Mundial de 48 equipos: durísimas críticas en Europa |url=https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170112153909/https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |archive-date=12. 1. 2017 |work=[[Clarín (Argentine newspaper)|Clarín]] |language=es}}</ref> и дека одлуката е првенствено политичка, а не спортска. Инфантино бил обвинет дека го искористил ветувањето за поголем број на учесници на Светското првенство како средство за победа на [[Вонреден конгрес на ФИФА во 2016 година|претседателските избори на ФИФА]].<ref>{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Críticas a decisión de la FIFA de jugar el Mundial 2026 con 48 selecciones |language=es |work=[[El Universo]] |agency=[[Agence France-Presse]] |url=http://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170111180321/https://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |archive-date=11. 1. 2017}}</ref> Од ова издание, [[Светско првенство во фудбал|Светското првенство]] е проширено на 48 екипи, 16 повеќе отколку на претходните седум турнири.<ref name="48teams4">{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Екипите ќе бидат поделени во 12 групи од по четири екипи. Првите две екипи од секоја група и осумте најдобри третопласирани екипи ќе се пласираат во осминафиналето, во согласност со одлуката одобрена од [[Совет на ФИФА|Советот на ФИФА]] ​​на 14 март 2023 година.<ref name="IMC">{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|title=FIFA Council approves international match calendars|date=14. 3. 2023|publisher=[[FIFA]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230314155521/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|archive-date=14. 3. 2023|url-status=live|access-date=14. 3. 2023}}</ref> Тоа е првото проширување и првата промена во форматот на Светското првенство од [[Светско првенство во фудбал 1998|1998]].<ref>{{Cite web |date=16. 3. 2024 |title=Success stories from the FIFA World Cup's last expansion |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/celebrating-history-of-32-team-world-cup-1998-2022 |access-date=20. 5. 2026 |website=FIFA}}</ref> Вкупниот број на натпревари се зголемува од 64 на 104, а екипите што ќе стигнат до последните четири натпревари ќе играат по осум натпревари наместо досегашните седум. Турнирот ќе трае 39 дена, седум повеќе од изданијата во [[Светско првенство во фудбал 2014|2014]] и [[Светско првенство во фудбал 2018|2018]].<ref>{{cite news |last=Ingle |first=Sean |url=https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |title=World Cup 2026: four-team groups and 104 game-tournament confirmed by Fifa |work=[[The Guardian]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411173501/https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last=Bushnell |first=Henry |url=https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |title=FIFA scraps ill-fated 2026 World Cup format, but new plan presents other pros and cons |work=[[Yahoo! Sports]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411012544/https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |url-status=live}}</ref> Секој репрезентација и понатаму ќе игра по три натпревари во групната фаза.<ref>{{cite news |last=Ziegler |first=Martyn |url=https://www.thetimes.com/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |title=World Cup will be a week longer — but Fifa scraps three-team group plan |work=[[The Times]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314110957/https://www.thetimes.co.uk/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=Slater |first1=Matt |last2=Ornstein |first2=David |url=https://www.nytimes.com/athletic/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |title=World Cup 2026 format expands again with four-team groups and 104 matches |work=[[The Athletic]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314103434/https://theathletic.com/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |url-status=live}}</ref> Последниот ден од клупските обврски за играчите вклучени во конечните списоци на националните тимови е 24 мај 2026 година; клубовите мора да ги ослободат најдоцна до 25 мај, со исклучок на играчите кои учествуваат во финалето на континенталните клупски натпреварувања до 30 мај. Комбинираниот период за одмор, задолжителниот период за ослободување и времетраењето на турнирот е 56 дена, исто како и во [[Светско првенство во фудбал 2010|2010]], 2014 и 2018 година.<ref name="IMC"/> ===Разгледувани формати на проширување=== Проширувањето на 48 екипи било одобрено на 10 јануари 2017 година, кога првично било одлучено турнирот да има 16 групи од по три екипи и вкупно 80 натпревари. Според тогашниот формат, првите две екипи од секоја група би се пласирале во шеснаесттинафиналето.<ref name="48teams4"/><ref>{{Cite web |last=Conn |first=David |date=10. 1. 2017 |title=Fifa approves Infantino's plan to expand World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110104617/https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |website=The Guardian}}</ref> Во подоцна напуштеното решение, максималниот број на натпревари по тим би останал седум, но секој тим во групата би играл еден натпревар помалку од претходно. Турнирот, сепак би бил завршен во рок од 32 дена.<ref>{{Cite web |date=10. 1. 2017 |title=World Cup: Gianni Infantino defends tournament expansion to 48 teams |url=https://www.bbc.com/sport/football/38577001 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170331171815/http://www.bbc.com/sport/football/38577001 |archive-date=31. 3. 2017 |publisher=BBC Sport}}</ref> Овој формат бил избран во однос на три други предлози, кои предвидувале 40 до 48 национални тимови, 76 до 88 натпревари и еден до четири загарантирани натпревари по учесник.<ref name="heraldlive">{{Cite news |date=7. 10. 2016 |title=New Fifa chief backs 48-team World Cup |publisher=HeraldLIVE |url=http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010112923/http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |archive-date=10. 10. 2016 |quote=It's an idea, just as the World Cup with 40 teams is already on the table with groups of four or five teams.}}</ref><ref name="yahoo">{{Cite news |last=Dunbar |first=Graham |date=23. 12. 2016 |title=FIFA's 5 options for a 2026 World Cup of 48, 40 or 32 teams |url=https://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110142721/http://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |archive-date=10. 1. 2017 |publisher=[[Yahoo! Sports]] |agency=[[Associated Press]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=19. 12. 2016 |title=FIFA World Cup format proposals |url=http://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915094005/https://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |archive-date=15. 9. 2018 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Критичарите предупредиле дека групите од три екипи, во кои две продолжуваат понатаму, значително го зголемуваат ризикот од местење на натпревари.<ref name="guyon">{{Cite journal |last=Guyon |first=Julien |date=30. 4. 2020 |title=Risk of Collusion: Will Groups of 3 Ruin the FIFA World Cup? |journal=Journal of Sports Analytics |volume=6 |issue=4 |pages=259–279 |doi=10.3233/JSA-200414 |doi-access=free |url=https://doi.org/10.3233/JSA-200414 |access-date=2026-06-07 |archive-date=2024-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240803091047/https://doi.org/10.3233/JSA-200414 |url-status=dead }}</ref> Затоа, ФИФА ја разгледала можноста за одлучување на нерешените натпревари во групната фаза преку [[Изведување пенали (фудбал)|изведување пенали]],<ref>{{cite news |date=18. 1. 2017 |title=Penalty shootouts may be used to settle drawn World Cup matches |work=World Soccer |url=http://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |access-date=12. 11. 2020 |archive-date=28. 10. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028040619/https://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |url-status=live}}</ref> но дури и тогаш сè уште би постоел одреден ризик, вклучително и можноста екипата намерно да загуби по изведување на пенали со цел да го елиминира противникот.<ref name="guyon"/> Поради овие приговори, ФИФА продолжила да разгледува други модели на натпреварување, <ref>{{cite news |first=Martyn |last=Ziegler |title=Format for 2026 World Cup could be revamped amid 'collusion' fears, says Fifa vice-president |url=https://www.thetimes.com/sport/football/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |work=[[The Times]] |location=London |date=1. 4. 2022 |access-date=5. 11. 2022 |archive-date=13. 11. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221113124725/https://www.thetimes.co.uk/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |url-status=live}}</ref> за процесот да заврши со објавата во 2023 година, кога било потврдено дека турнирот ќе има 12 групи од по четири репрезентации. ==Стадиони== За време на процесот на кандидатура, 41 град со вкупно 42 постоечки и целосно функционални стадиони со редовни корисници, со исклучок на Монтреал, и два стадиони во изградба, во Лас Вегас и Лос Анџелес, се пријавиле како дел од заедничката кандидатура. Меѓу нив биле три стадиони во три мексикански градови, шест стадиони во шест канадски градови и 35 стадиони во 32 градови во САД.<ref name="bids">{{cite web |title=Forty-one Cities Across Canada, Mexico and the United States Submit Bids to Serve as Host Cities in United Bid for 2026 FIFA World Cup |url=http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170908021347/http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |archive-date=8. 9. 2017 |access-date=7. 9. 2017}}</ref> Во првиот круг испаднале девет стадиони во девет градови. Вториот круг го стеснил изборот за уште девет стадиони во шест градови, додека три града, Чикаго, Минеаполис и Ванкувер, се откажале бидејќи ФИФА не била подготвена да разговара за финансиските детали на организацијата.<ref>{{cite news |last=Carlisle |first=Jeff |title=United States-led World Cup bid cuts list of potential host cities to 23 |url=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |access-date=25. 11. 2021 |publisher=ESPN |date=16. 3. 2018 |archive-date=25. 11. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211125114050/https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |url-status=live}}</ref> Откако [[Монтреал]] се повлекол во јули 2021 година поради недостаток на провинциско финансирање и поддршка за реновирање на [[Олимписки стадион (Монтреал)|Олимпискиот стадион]],<ref>{{cite news |title=Montreal withdraws from host city selection process for 2026 World Cup |url=https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |access-date=6. 7. 2021 |work=Sportsnet |date=6. 7. 2021 |archive-date=16. 8. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816132650/https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |url-status=live}}</ref> Ванкувер повторно се приклучил на процесот како кандидат-домаќин во април 2022 година.<ref name="vancouver_candidatecity">{{cite web |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |title=Update on FIFA World Cup 2026 candidate host city process |publisher=FIFA |date=14. 4. 2022 |access-date=14. 4. 2022 |archive-date=12. 7. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712003456/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |url-status=live}}</ref> Ова го донело конечниот број на кандидати на 24 стадиони, секој во посебен град или метрополитенска област.<ref>{{Cite web |date=26. 1. 2021 |title=FIFA eyes late 2021 to pick 2026 World Cup host cities |url=https://www.cbc.ca/sports/soccer/fifa-sets-late-2021-target-to-pic-2026-world-cup-cities-1.5888162 |access-date=20. 5. 2026 |website=CBC}}</ref> На 16 јуни 2022 година, ФИФА ги објавила 16-те градови домаќини: два во Канада, три во Мексико и 11 во САД.<ref name="bid_cities">{{Cite web |title=United 2026 bid book |url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |access-date=30. 4. 2018 |publisher=united2026.com}}</ref> Избрани биле [[Атланта]], [[Бостон]], [[Далас]], [[Гвадалахара]], [[Хјустон]], [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]], [[Лос Анџелес]], [[Сиудад де Мексико]], [[Мајами]], [[Монтереј]], [[Филаделфија]], [[Њујорк]]/[[Њу Џерзи]], [[Сан Франциско]], [[Сиетл]], [[Торонто]] и [[Ванкувер]].<ref>{{cite news |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |title=FIFA unveils stellar line-up of FIFA World Cup 2026 Host Cities |publisher=FIFA |date=16. 6. 2022 |access-date=16. 6. 2022 |archive-date=16. 6. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616223211/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |url-status=live}}</ref> Осум од 16-те избрани стадиони имаат трајна вештачка трева, која се заменува со трева за турнирот под надзор на ФИФА и истражувачки тим од Универзитетот во Тенеси и Државниот универзитет во Мичиген. Во зависност од климата на поединечниот стадион, за постудени услови ќе се користи или мешавина од 84% ливадска власецка и 16% повеќегодишна 'ржана трева, или бермудска трева за потопли услови.<ref name="utk-fifa">{{cite web |title=Bringing UT's Turfgrass Expertise to FIFA World Cup 26 |url=https://www.utk.edu/turfgrass/ |publisher=UT Knoxville |access-date=25. 4. 2026}}</ref><ref name="tsn-henry-26">{{cite web |last1=Henry |first1=Genevieve |title=MSU Turf Management Program provides grass for World Cup |url=https://statenews.com/article/2026/04/msu-turf-management-program-provides-grass-for-world-cup?ct=content_open&cv=cbox_featured |publisher=The State News |access-date=25. 4. 2026 |date=22. 4. 2026}}</ref><ref name="conv-tr-g-s-b-26">{{cite web |last1=Trey Rogers |first1=John N. |last2=Guevara |first2=Jackie Lyn A. |last3=Sorochan |first3=John |last4=Bearss |first4=Ryan |title=We designed the turf for soccer's biggest World Cup ever – here's how we created the same playing experience across 3 countries |url=https://theconversation.com/we-designed-the-turf-for-soccers-biggest-world-cup-ever-heres-how-we-created-the-same-playing-experience-across-3-countries-279536 |publisher=The Conversation |access-date=25. 4. 2026 |date=20. 4. 2026}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !{{flagsport|MEX}} [[Мексико (град)|Мексико Сити]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Њујорк]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Далас]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Хјустон]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Стадион Ацтека]] | [[Стадион Метлајф]]<br /><small>([[Ист Ратерфорд (Њу Џерзи)|Ист Ратерфорд]])</small> | [[Стадион AT&T]]<br /><small>([[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]])</small> | [[Стадион Ароухед]] | [[Стадион НРГ]] |- | Капацитет: '''87.523''' | Капацитет: '''82.500''' | Капацитет: '''80.000''' | Капацитет: '''76.416''' | Капацитет: '''72.220''' |- | [[File:Soccer_game_at_the_Azteca_Stadium.JPG|250px]] | [[File:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|250px]] | [[File:Cowboys stadium inside view 4.JPG|250px]] | [[File:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|250px]] | [[File:Reliantstadium.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Атланта]]<ref name="bid_cities" /> |colspan=3 rowspan=12| {{location map+|North America|float=center|width=800|caption=Градови домаќини|places= {{location map~|North America|lat=33.755|long=-84.39|label='''[[Атланта]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=42.065278|long= -71.248333|label='''[[Бостон]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=32.775833|long=-96.796667|label='''[[Далас]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=29.762778|long=-95.383056|label='''[[Хјустон]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=39.099722|long=-94.578333|label='''[[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=34.05|long=-118.25|label='''[[Лос Анџелес]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=25.775278|long=-80.208889|label='''[[Мајами]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=40.817097|long=-74.085024|label='''[[Њујорк]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=39.9500|long=-75.1667|label='''[[Филаделфија]]'''|position=left}} {{location map~|North America|lat=37.4032|long=-121.9698|label='''[[Сан Франциско]]'''}} {{location map~|North America|lat=47.5952|long=-122.3316|label='''[[Сиетл]]'''}} {{location map~|North America|lat=43.7|long=-79.4|label='''[[Торонто]]'''|position=left}} {{location map~|North America|lat=49.28|long=-123.12|label='''[[Ванкувер]]'''|position=right}} {{location map~ |North America |lat=19.302911 |long=-99.150442 |label='''[[Мексико (град)|Мексико Сити]]'''|position=right}} {{location map~ |North America |lat=25.722806 |long=-100.312056 |label='''[[Монтереј]]''' |position=left}} {{location map~ |North America |lat=20.681667 |long=-103.462778 |label= '''[[Гвадалахара]]''' |position=left}} }} !{{flagsport|USA}} [[Лос Анџелес]]<ref name="bid_cities" /><ref>{{Cite web|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|title=Los Angeles 2026|access-date=05. 07. 2022|archive-date=29. 06. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=}}</ref> |- | [[Стадион Мерцедес Бенц]] | [[Стадион Соу-Фај]]<br /><small>([[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]])</small> |- | Капацитет: '''71.000''' | Капацитет: '''70.240''' |- | [[File:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|250px]] |[[File:SoFi_Stadium_interior_2021.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Филаделфија]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Сиетл]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Линколн Фајненшел Филд]] | [[Лумен Филд]] |- |Капацитет: '''69.796''' |Капацитет: '''69.000''' |- |[[File:Philly (45).JPG|250px]] | [[File:2022 CONCACAF Champions League Final - View from southeast corner at night.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Сан Франциско]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Бостон]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Стадион Ливајс]] <br /><small>([[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]])</small> | [[Стадион Жилет]]<br /><small>([[Фоксборо]])</small> |- | Капацитет: '''68.500'''<br /> | Капацитет: '''65.878'''<br /> |- | [[File:Entering Levi's Stadium.JPG|250px]] | [[File:Gillette Stadium (Top View).jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Мајами]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|CAN}} [[Ванкувер]]<ref name="vancouver_candidatecity" /> !{{flagsport|MEX}} [[Монтереј]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|MEX}} [[Гвадалахара]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|CAN}} [[Торонто]]<ref name="bid_cities"/> |- | [[Стадион Хард Рок]]<br /><small>([[Мајами Гарденс|Мајами]])</small> | [[БиСи Плејс]] | [[Стадион ББВА]]<br /><small>([[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]])</small> | [[Стадион Акрон]]<br /><small>([[Сапопан]])</small> | [[БМО Филд]] |- | Капацитет: '''64.767''' | Капацитет: '''54.500''' | Капацитет: '''53.500''' | Капацитет: '''49.850''' | Капацитет: '''30.000''' |- | [[File:Hard Rock Stadium 2017 2.jpg|250px]] | [[File:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|250px]] | [[File:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|250px]] | [[File:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho.jpg|300px]] | [[File:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|250px]] |} ==Групна фаза== Првите две екипи од секоја група, како и осумте најдоброрангирани третопласирани екипи се пласираат во шеснаесттинафиналето. {{легенда|#ccffcc|Екипи кои ја поминале групната фаза}} {{легенда|#ffcccc|Испаднати}} ===Група А=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група A}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата А !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|MEX|}} |1||1||0||0||2||0||+2||3 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|KOR}} |1||1||0||0||2||1||+1||3 |- style="background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|CZE|}} |1||0||0||1||1||2||–1||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|RSA|}} |1||0||0||1||0||2||–2||0 |} <section begin=A1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јуни 2026 |време = 13:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Мексико - Јужна Африка|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021443 |екипа2 = {{fb|RSA}} |голови1 = *[[Хулиан Кињонес|Кињонес]] {{goal|{{0}}9}} *[[Раул Хименес|Хименес]] {{goal|67}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Вилтон Сампајо]] }}<section end=A1 /> ---- <section begin=A2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|KOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Јужна Кореја - Чешка|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021441 |екипа2 = {{fb|CZE}} |голови1 = *[[Хванг Ин Бом]] {{goal|67}} *[[О Хјун Гју]] {{goal|80}} |голови2 = *{{goal|59}} [[Ладислав Крејчи (фудбалер 1999)|Крејчи]] |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 44.985 |судија = {{flagsport|EGY}} [[Амин Омар|Амин Мохамед Омар]] }}<section end=A2 /> ---- <section begin=A3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CZE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Чешка - Јужна Африка|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021440 |екипа2 = {{fb|RSA}} |голови1 = *[[Михал Садилек|Садилек]] {{goal|{{0}}6}} |голови2 = *{{goal|83|пен.}} [[Тебохо Мокоена (фудбалер 1997)|Мокоена]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц|Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 67.442 |судија = {{flagsport|USA}} [[Тори Пенсо]] }}<section end=A3 /> ---- <section begin=A4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Мексико - Јужна Кореја|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021442 |екипа2 = {{fb|KOR}} |голови1 = *[[Луис Ромо|Ромо]] {{goal|50}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 45.522 |судија = {{flagsport|URU}} [[Густаво Техера]] }}<section end=A4 /> ---- <section begin=A5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|CZE}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021444 |екипа2 = {{fb|MEX}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = |судија = }}<section end=A5 /> ---- <section begin=A6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|RSA}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021445 |екипа2 = {{fb|KOR}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = |судија = }}<section end=A6 /> ---- ===Група Б=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Б}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Б !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|CAN|}} |1||0||1||0||1||1||0||1 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|BIH}} |1||0||1||0||1||1||0||1 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|QAT|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|SUI|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=B1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 12 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Канада - Босна и Херцеговина|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021449 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Кајл Ларин|Ларин]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Јово Лукиќ|Лукиќ]] |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.002 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Факундо Тељо]] }}<section end=B1 /> ---- <section begin=B2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|QAT}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Катар - Швајцарија|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021447 |екипа2 = {{fb|SUI}} |голови1 = *[[Миро Мухајм|Мухајм]] {{goal|90+4|авт.}} |голови2 = *{{goal|17|пен.}} [[Брил Ембоо|Емболо]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 67.966 |судија = {{flagsport|HON}} [[Саид Мартинес]] }}<section end=B2 /> ---- <section begin=A3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Швајцарија - Босна и Херцеговина|4–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Јохан Манзамби|Манзамби]] {{goal|74}}, {{goal|90}} *[[Рубен Варгас|Варгас]] {{goal|84}} *[[Гранит Џака|Џака]] {{goal|90+7|пен.}} |голови2 = *{{goal|90+3}} [[Ермин Махмиќ|Махмиќ]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.026 |судија = {{flagsport|POR}} [[Жоао Пињеиро (фудбалски судија)|Жоао Пињеиро]] }}<section end=B3 /> ---- <section begin=A4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Канада - Катар|6–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021450 |екипа2 = {{fb|QAT}} |голови1 = *[[Кајл Ларин|Ларин]] {{goal|16}} *[[Џонатан Дејвид|Џ. Дејвид]] {{goal|29}}, {{goal|45+3}}, {{goal|90+2}} *[[Нејтн Салиба|Салиба]] {{goal|64}} *[[Мохамед Манај|Манај]] {{goal|75|авт.}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|CHL}} [[Кристијан Гарај]] }}<section end=B4 /> ---- <section begin=A5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021451 |екипа2 = {{fb|CAN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = |судија = }}<section end=B5 /> ---- <section begin=A6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|BIH}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021448 |екипа2 = {{fb|QAT}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = |судија = }}<section end=B6 /> ---- ===Група Ц=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Ц !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BRA|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|MAR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|HAI|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|SCO|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=C1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Бразил - Мароко|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|32}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end=C1 /> ---- <section begin=C2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|HAI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Хаити - Шкотска|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 |екипа2 = {{fb|SCO}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|28}} [[Џон МакГин|МакГин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|ALG}} [[Мустафа Горбал]] }}<section end=C2 /> ---- <section begin=C3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Шкотска - Мароко|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end=C3 /> ---- <section begin=C4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:30 |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Бразил - Хаити|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = *[[Матеуш Куња|Куња]] {{goal|23}}, {{goal|36}} *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|45+3}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|ESP}} [[Алехандро Ернандес Ернандес]] }}<section end=C4 /> ---- <section begin=C5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 |екипа2 = {{fb|BRA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=C5 /> ---- <section begin=C6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|MAR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес-Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=C6 /> ---- ===Група Д=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Д}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Д !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|USA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|PAR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|AUS}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=D1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 12 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#САД - Парагвај|4–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = *[[Дамиан Бобадиља|Бобадиља]] {{goal|{{0}}7|авт.}} *[[Фоларин Балогун|Балогун]] {{goal|31}}, {{goal|45+5}} *[[Џовани Рејна|Рејна]] {{goal|90+8}} |голови2 = *{{goal|73}} [[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|NED}} [[Дани Макели]] }}<section end=D1 /> ---- <section begin=D2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|AUS}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Австралија - Турција|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 |екипа2 = {{fb|TUR}} |голови1 = *[[Нестори Иранкунда|Иранкунда]] {{goal|27}} *[[Конор Меткалф|Меткалф]] {{goal|75}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end=D2 /> ---- <section begin=D3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = |судија = }}<section end=D3 /> ---- <section begin=D4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = |судија = }}<section end=D4 /> ---- <section begin=D5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 |екипа2 = {{fb|USA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = |судија = }}<section end=D5 /> ---- <section begin=D6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = |судија = }}<section end=D6 /> ---- ===Група Е=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Е}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата E !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|GER}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CUW}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|CIV}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|ECU}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=E1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Германија - Курасао|7–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/40002146 |екипа2 = {{fb|CUW}} |голови1 = *[[Феликс Нмеча|Нмеча]] {{goal|{{0}}6}} *[[Нико Шлотербек|Шлотербек]] {{goal|38}} *[[Каи Хаверц|Хаверц]] {{goal|45+5|пен.}}, {{goal|88}} *[[Џамал Мусиала|Мусиала]] {{goal|47}} *[[Натаниел Браун (фудбалер)|Браун]] {{goal|68}} *[[Дениз Ундав|Ундав]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Ливано Комененсија|Комененсија]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.021 |судија = {{flagsport|MAR}} [[Џалал Џајед]] }}<section end=E1 /> ---- <section begin=E2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CIV}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Брег на Слоновата Коска - Еквадор|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021467 |екипа2 = {{fb|ECU}} |голови1 = *[[Амад Диало|Диало]] {{goal|90}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.274 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Франсоа Летексје]] }}<section end=E2 /> ---- <section begin=E3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021469 |екипа2 = {{fb|CIV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БМО филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = |судија = }}<section end=E3 /> ---- <section begin=E4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|ECU}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021465 |екипа2 = {{fb|CUW}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = |судија = }}<section end=E4 /> ---- <section begin=E5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|CUW}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021468 |екипа2 = {{fb|CIV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = |судија = }}<section end=E5 /> ---- <section begin=E6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|ECU}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021466 |екипа2 = {{fb|GER}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = |судија = }}<section end=E6 /> ---- ===Група Ф=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата E !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|NED}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|JPN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|SWE}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=F1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Холандија - Јапонија|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021470 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = *[[Вирџил ван Дајк|Ван Дајк]] {{goal|50}} *[[Крисенсио Самервил|Самервил]] {{goal|64}} |голови2 = *{{goal|57}} [[Кеито Накамура|Накамура]] *{{goal|88}} [[Даичи Камада|Камада]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 69,285 |судија = {{flagsport|USA}} [[Исмаил Елфат]] }}<section end=F1 /> ---- <section begin=F2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|SWE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Шведска - Тунис|5–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021474 |екипа2 = {{fb|TUN}} |голови1 = * [[Јасин Ајари|Ајари]] {{goal|{{0}}7}}, {{goal|90+6}} * [[Александер Исак|Исак]] {{goal|30}} * [[Виктор Ѓекереш|Ѓекереш]] {{goal|59}} * [[Матијас Сванберг|Сванберг]] {{goal|84}} |голови2 = * {{goal|43}} [[Омар Рекик|Рекик]] |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 50.987 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Жаел Фалкон]] }}<section end=F2 /> ---- <section begin=F3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021472 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = |судија = }}<section end=F3 /> ---- <section begin=F4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 22:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021475 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = |судија = }}<section end=F4 /> ---- <section begin=E5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|JPN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021471 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = |судија = }}<section end=E5 /> ---- <section begin=F6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021473 |екипа2 = {{fb|NED}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = |судија = }}<section end=F6 /> ---- ===Група Г=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Г}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Г !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BEL}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|EGY}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|IRN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|NZL}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=G1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Белгија - Египет|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021478 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = *[[Мохамед Хани|Хани]] {{goal|66|авт.}} |голови2 = *{{goal|19}} [[Емам Ашур|Ашур]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.775 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Рамон Абати]] }}<section end=G1 /> ---- <section begin=G2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|IRN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Иран - Нов Зеланд|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021476 |екипа2 = {{fb|NZL}} |голови1 = *[[Рамин Резаејан|Резаејан]] {{goal|32}} *[[Мохамад Мохеби|Мохеби]] {{goal|64}} |голови2 = *{{goal|{{0}}7}}, {{goal|54}} [[Елајџа Џаст|Џаст]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.108 |судија = {{flagsport|MEX}} [[Сесар Артуро Рамос|Сесар Артуро]] }}<section end=G2 /> ---- <section begin=G3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021477 |екипа2 = {{fb|IRN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = |судија = }}<section end=G3 /> ---- <section begin=G4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|NZL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021480 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = |судија = }}<section end=G4 /> ---- <section begin=G5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|EGY}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021479 |екипа2 = {{fb|IRN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = |судија = }}<section end=G5 /> ---- <section begin=G6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|NZL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021481 |екипа2 = {{fb|BEL}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = |судија = }}<section end=G6 /> ---- ===Група Х=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Х}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Х !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ESP}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CPV}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|SAU}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|URU}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=H1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Шпанија - Зелен ’Рт|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021482 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 67,640 |судија = {{flagsport|JOR}} [[Адхам Махадмех]] }}<section end=H1 /> ---- <section begin=H2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SAU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Саудиска Арабија - Уругвај|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021486 |екипа2 = {{fb|URU}} |голови1 = *[[Абдулелах Ал-Амри|Ал-Амри]] {{goal|41}} |голови2 = *{{goal|80}} [[Максимилијано Араухо|М. Араухо]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 62.764 |судија = {{flagsport|ITA}} [[Маурицио Маријани]] }}<section end=H2 /> ---- <section begin=H3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021483 |екипа2 = {{fb|SAU}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=H3 /> ---- <section begin=H4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|URU}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021487 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=H4 /> ---- <section begin=H5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|CPV}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021485 |екипа2 = {{fb|SAU}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = |судија = }}<section end=H5 /> ---- <section begin=H6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|URU}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021484 |екипа2 = {{fb|ESP}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = |судија = }}<section end=H6 /> ---- ===Група И=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група И}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата И !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|FRA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|SEN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|IRQ}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|NOR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=I1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Франција - Сенегал|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021490 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|66}}, {{goal|90+6}} *[[Бредли Баркола|Баркола]] {{goal|82}} |голови2 = *{{goal|90+5}} [[Ибрахим Мбаје|Мбаје]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.545 |судија = {{flagsport|IRN}} [[Алиреза Фагани]] }}<section end=I1 /> ---- <section begin=I2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|IRQ}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Ирак - Норвешка|1–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021488 |екипа2 = {{fb|NOR}} |голови1 = *[[Ајмен Хусеин|Хусеин]] {{goal|39}} |голови2 = *{{goal|29}}, {{goal|43}} [[Ерлинг Холанд|Холанд]] *{{goal|76}} [[Лео Естигор|Естигор]] *{{goal|90+5|авт.}} [[Ајмен Хусеин|Хусеин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 63.106 |судија = {{flagsport|GAB}} [[Пјер Ачо]] }}<section end=I2 /> ---- <section begin=I3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 17:00 |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021492 |екипа2 = {{fb|IRQ}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = |судија = }}<section end=I3 /> ---- <section begin=I4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021491 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = |судија = }}<section end=I4 /> ---- <section begin=I5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 15:00 |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021489 |екипа2 = {{fb|FRA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = |судија = }}<section end=I5 /> ---- <section begin=I6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 15:00 |екипа1 = {{fb-rt|SEN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021493 |екипа2 = {{fb|IRQ}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = |судија = }}<section end=I6 /> ---- ===Група Ј=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Ј !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ARG}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|ALG}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|AUT}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|JOR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=J1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Аргентина - Алжир|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021496 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = *[[Лионел Меси|Меси]] {{goal|17}}, {{goal|60}}, {{goal|76}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 69.045 |судија = {{flagsport|POL}} [[Шимон Марцињак]] }}<section end=J1 /> ---- <section begin=J2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|AUT}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Австрија - Јордан|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021498 |екипа2 = {{fb|JOR}} |голови1 = *[[Романо Шмид|Шмид]] {{goal|20}} *[[Јазан Ал-Араб|Ал-Араб]] {{goal|76|авт.}} *[[Марко Арнаутовиќ|Арнаутовиќ]] {{goal|90+12}} |голови2 = *{{goal|50}} [[Али Олван|Олван]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.527 |судија = {{flagsport|MAU}} [[Дахан Беида]] }}<section end=J2 /> ---- <section begin=J3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021494 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = |судија = }}<section end=J3 /> ---- <section begin=J4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|JOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021499 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = |судија = }}<section end=J4 /> ---- <section begin=J5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|ALG}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021497 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = |судија = }}<section end=J5 /> ---- <section begin=J6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|JOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021495 |екипа2 = {{fb|ARG}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = |судија = }}<section end=J6 /> ---- ===Група К=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група К}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата К !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|POR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|COD}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|UZB}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|COL}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=K1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Португалија - ДР Конго|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = *[[Жоао Невеш|Ж. Невеш]] {{goal|{{0}}6}} |голови2 = *{{goal|45+5}} [[Јоан Виса|Виса]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|QAT}} [[Абдулрахман Ал-Џасим]] }}<section end=K1 /> ---- <section begin=K2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|UZB}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Узбекистан - Колумбија|1–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504 |екипа2 = {{fb|COL}} |голови1 = *[[Абосбек Фајзулаев|Фајзулаев]] {{goal|60}} |голови2 = *{{goal|40}} [[Даниел Муњос (фудбалер)|Муњос]] *{{goal|65}} [[Луис Дијас (фудбалер 1997)|Дијас]] *{{goal|90+9}} [[Хаминтон Кампас|Кампас]] |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Антони Тејлор (фудбалски судија)|Антони Тејлор]] }}<section end=K2 /> ---- <section begin=K3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503 |екипа2 = {{fb|UZB}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = |судија = }}<section end=K3 /> ---- <section begin=K4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = |судија = }}<section end=K4 /> ---- <section begin=K5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 19:30 |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505 |екипа2 = {{fb|POR}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=K5 /> ---- <section begin=K6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 19:30 |екипа1 = {{fb-rt|COD}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500 |екипа2 = {{fb|UZB}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=K6 /> ---- ===Група Л=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Л}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Л !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ENG}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CRO}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|GHA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|PAN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=L1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Англија - Хрватска|4–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021507 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = *[[Хари Кејн|Кејн]] {{goal|12|пен.}}, {{goal|42}} *[[Џуд Белингам|Белингам]] {{goal|47}} *[[Маркус Рашфорд|Рашфорд]] {{goal|85}} |голови2 = *{{goal|36}} [[Мартин Батурина|Батурина]] *{{goal|45+5}} [[Петар Муса|Муса]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.389 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Клеман Тирпен]] }}<section end=L1 /> ---- <section begin=L2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|GHA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Гана - Панама|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021510 |екипа2 = {{fb|PAN}} |голови1 = *[[Кејлеб Јиренки|Јиренки]] {{goal|90+5}} |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 42.942 |судија = {{flagsport|SWE}} [[Глен Ниберг]] }}<section end=L2 /> ---- <section begin=L3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021506 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = |судија = }}<section end=L3 /> ---- <section begin=L4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = |судија = }}<section end=L4 /> ---- <section begin=L5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 17:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021508 |екипа2 = {{fb|ENG}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = |судија = }}<section end=L5 /> ---- <section begin=L6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 17:00 |екипа1 = {{fb-rt|CRO}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021509 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = |судија = }}<section end=L6 /> ---- === Поредок на третопласираните === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |- !width=7%|{{Tooltip|Поз.|Позиции}} !width=7%|{{Tooltip|Група|Група}} !width=27%|Репрезентација !width=7%|{{Tooltip|Нат|Одиграни натпревари}} !width=7%|{{Tooltip|Поб|Победи}} !width=7%|{{Tooltip|Нер|Нерешени}} !width=7%|{{Tooltip|Пор|Порази}} !width=7%|{{Tooltip|ДГ|Постигнати голови}} !width=7%|{{Tooltip|ПГ|Примени голови}} !width=7%|{{Tooltip|ГР|Гол-разлика}} !width=10%|{{Tooltip|Бод|Бодови}} |- style="background:#ccffcc;" |1.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група A|А]]''' || style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |2.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б|Б]]''' || style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |3.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц|Ц]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |4.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д|Д]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |5.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е|Е]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |6.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф|Ф]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |7.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г|Г]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |8.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х|Х]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |9.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група И|И]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |10.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј|Ј]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |11.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група К|К]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |12.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л|Л]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |} == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.fifa.com/worldcup/fifaworldcup2026/ FIFA World Cup 2026], FIFA.com {{Светско првенство во фудбал 2026}} {{ФИФА Светско Првенство}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал|2026]] gq50d6pdf0un6ze5b8m9z7ue9vl27ku 5579368 5579364 2026-06-20T13:54:26Z Carshalton 30527 /* Група Д */ 5579368 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија меѓународно фудбалско првенство | tourney_name = Светско првенство во фудбал 2026 | year = | other_titles = {{ubl|2026 FIFA World Cup|Copa Mundial de la FIFA 2026|Coupe du Monde de la FIFA 2026}} | image = 2026 FIFA World Cup emblem.webp | size = 150px | country = {{flagsport|CAN}} [[Канада]] | country2 = {{flagsport|MEX}} [[Мексико]] | country3 = {{flagsport|USA}} [[САД]] | dates = 11 јуни – 19 јули | confederations = 6 | num_teams = 48 | venues = 16 | cities = 16 | champion = | count = | second = | third = | fourth = | matches = | goals = | attendance = | top_scorer = | player = | goalkeeper = | young_player = | fair_play = | prevseason = [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] | nextseason = [[Светско првенство во фудбал 2030|''2030'']] }} '''Светско првенство во фудбал 2026''' — 23. [[Светско првенство во фудбал|Светско првенство во фудбал]], меѓународен фудбалски турнир кој се одржува на секој четири години и на кој право на учество имаат сите членки на ФИФА кој ги минале квалификациите. Турнирот ќе се одржи од 11 јуни до 19 јули 2026 година,<ref name="Schedule">{{Наведена мрежна страница|url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf|title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule|date=February 4, 2024|publisher=FIFA|archive-url=https://web.archive.org/web/20240205034420/https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf|archive-date=February 5, 2024|accessdate=February 4, 2024}}</ref> и ќе биде игран во шеснаесет градови домаќини, единаесет во [[Соединети Американски Држави|САД]], три во [[Мексико]] и два во [[Канада]]. Ова, исто така, ќе биде првото издание на Светско првенство во фудбал кое ќе биде одржано во три држави и првото на кое ќе настапуваат 48 репрезентации, по проширувањето од досегашните 32.<ref>{{cite news |date=13. 6. 2018 |title=World Cup 2026: Canada, US & Mexico joint bid wins right to host tournament |publisher=[[BBC]] Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44464913 |url-status=live |access-date=13. 6. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210114150230/https://www.bbc.com/sport/football/44464913 |archive-date=14. 1. 2021}}</ref><ref name="ESPN 2017">{{Cite web |last=Carlise |first=Jeff |date=April 10, 2017 |title=U.S., neighbors launch 2026 World Cup bid |url=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup |archive-date=11. 4. 2017 |publisher=ESPN}}</ref><ref name="48teams">{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026 |publisher=FIFA |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |url-status=dead |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017}}</ref> Овие три држави ја победиле конкурентската кандидатура на [[Мароко]] за време на гласањето на 68-миот Конгрес на ФИФА во [[Москва]]. Ова ќе биде првото првенство по она во [[Светско првенство во фудбал 2002|2002]] година, одржано во [[Јапонија]] и [[Јужна Кореја]] кое ќе има повеќе од еден домаќин. Со претходните домаќинства на турнирите во [[Светско првенство во фудбал 1970|1970]] и [[Светско првенство во фудбал 1986|1986]], Мексико станала првата земја што три пати била домаќин или ко-домаќин на Светското првенство. САД претходно биле организатори на првенството во [[Светско првенство во фудбал 1994|1994]]. Спротивно на тоа, ова ќе биде прв пат Канада да биде домаќин или ко-домаќин. Настанот се вратил во својот традиционален летен распоред на [[Северна полутопка|Северната хемисфера]], откако [[Светско првенство во фудбал 2022|Светското првенство 2022]] во [[Катар]] се одржало во ноември и декември. Како земји домаќини, Канада, [[Фудбалска репрезентација на Мексико|Мексико]] и [[Фудбалска репрезентација на САД|САД]] автоматски се квалификувале. [[Фудбалска репрезентација на Зелен ’Рт|Зелен ’Рт]], [[Фудбалска репрезентација на Курасао|Курасао]], [[Фудбалска репрезентација на Јордан|Јордан]] и [[Фудбалска репрезентација на Узбекистан|Узбекистан]] ќе го имаат своето деби на Светското првенство. [[Фудбалска репрезентација на Аргентина|Аргентина]] е [[Финале на Светското првенство во фудбал 2022|бранител на титулата]], откако ја освоила својата трета титула на Светското првенство 2022. ==Формат и проширување== Идејата за проширување на турнирот се споменувала уште во 2013 година, кога била презентирана од тогашниот претседател на [[УЕФА]], [[Мишел Платини]],<ref>{{Cite news |date=28. 10. 2013 |title=Michel Platini calls for 40-team World Cup starting with Russia 2018 |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |access-date=24. 1. 2015 |archive-date=15. 9. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915093947/https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |date=29. 10. 2013 |title=Michel Platini's World Cup expansion plan unlikely – Fifa |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/24735765 |url-status=live |access-date=24. 1. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140421001646/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/24735765 |archive-date=21. 4. 2014}}</ref> а во 2016 година, ја подржал и претседателот на [[ФИФА]], [[Џани Инфантино]].<ref>{{Cite news |date=30. 3. 2016 |title=Infantino suggests 40-team World Cup finals |work=Independent Online |publisher=[[Independent Online (South Africa)|IOL]] |agency=Reuters |location=Južna Afrika |url=http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161230230628/http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |archive-date=30. 12. 2016}}</ref> Противниците на предлогот тврделе дека бројот на натпревари веќе достигнал неприфатливо ниво,<ref name="auto2">{{Cite news |last=Macguire |first=Eoghan |date=15. 12. 2016 |title=World Cup: Europe's top clubs oppose FIFA's expansion plans |url=https://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161224164833/http://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |archive-date=24. 12. 2016 |publisher=CNN}}</ref> дека проширувањето ќе го ослабне квалитетот на натпреварите<ref name="auto">{{Cite news |date=2. 10. 2016 |title=Low confirms opposition to 40-team World Cup |publisher=sbs.com.au |agency=[[Australian Associated Press]] |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161005031826/http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |archive-date=5. 10. 2016}}</ref><ref name="auto1">{{Cite news |last=Martín |first=Idafe |date=10. 1. 2017 |title=Mundial de 48 equipos: durísimas críticas en Europa |url=https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170112153909/https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |archive-date=12. 1. 2017 |work=[[Clarín (Argentine newspaper)|Clarín]] |language=es}}</ref> и дека одлуката е првенствено политичка, а не спортска. Инфантино бил обвинет дека го искористил ветувањето за поголем број на учесници на Светското првенство како средство за победа на [[Вонреден конгрес на ФИФА во 2016 година|претседателските избори на ФИФА]].<ref>{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Críticas a decisión de la FIFA de jugar el Mundial 2026 con 48 selecciones |language=es |work=[[El Universo]] |agency=[[Agence France-Presse]] |url=http://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170111180321/https://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |archive-date=11. 1. 2017}}</ref> Од ова издание, [[Светско првенство во фудбал|Светското првенство]] е проширено на 48 екипи, 16 повеќе отколку на претходните седум турнири.<ref name="48teams4">{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Екипите ќе бидат поделени во 12 групи од по четири екипи. Првите две екипи од секоја група и осумте најдобри третопласирани екипи ќе се пласираат во осминафиналето, во согласност со одлуката одобрена од [[Совет на ФИФА|Советот на ФИФА]] ​​на 14 март 2023 година.<ref name="IMC">{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|title=FIFA Council approves international match calendars|date=14. 3. 2023|publisher=[[FIFA]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230314155521/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|archive-date=14. 3. 2023|url-status=live|access-date=14. 3. 2023}}</ref> Тоа е првото проширување и првата промена во форматот на Светското првенство од [[Светско првенство во фудбал 1998|1998]].<ref>{{Cite web |date=16. 3. 2024 |title=Success stories from the FIFA World Cup's last expansion |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/celebrating-history-of-32-team-world-cup-1998-2022 |access-date=20. 5. 2026 |website=FIFA}}</ref> Вкупниот број на натпревари се зголемува од 64 на 104, а екипите што ќе стигнат до последните четири натпревари ќе играат по осум натпревари наместо досегашните седум. Турнирот ќе трае 39 дена, седум повеќе од изданијата во [[Светско првенство во фудбал 2014|2014]] и [[Светско првенство во фудбал 2018|2018]].<ref>{{cite news |last=Ingle |first=Sean |url=https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |title=World Cup 2026: four-team groups and 104 game-tournament confirmed by Fifa |work=[[The Guardian]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411173501/https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last=Bushnell |first=Henry |url=https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |title=FIFA scraps ill-fated 2026 World Cup format, but new plan presents other pros and cons |work=[[Yahoo! Sports]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411012544/https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |url-status=live}}</ref> Секој репрезентација и понатаму ќе игра по три натпревари во групната фаза.<ref>{{cite news |last=Ziegler |first=Martyn |url=https://www.thetimes.com/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |title=World Cup will be a week longer — but Fifa scraps three-team group plan |work=[[The Times]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314110957/https://www.thetimes.co.uk/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=Slater |first1=Matt |last2=Ornstein |first2=David |url=https://www.nytimes.com/athletic/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |title=World Cup 2026 format expands again with four-team groups and 104 matches |work=[[The Athletic]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314103434/https://theathletic.com/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |url-status=live}}</ref> Последниот ден од клупските обврски за играчите вклучени во конечните списоци на националните тимови е 24 мај 2026 година; клубовите мора да ги ослободат најдоцна до 25 мај, со исклучок на играчите кои учествуваат во финалето на континенталните клупски натпреварувања до 30 мај. Комбинираниот период за одмор, задолжителниот период за ослободување и времетраењето на турнирот е 56 дена, исто како и во [[Светско првенство во фудбал 2010|2010]], 2014 и 2018 година.<ref name="IMC"/> ===Разгледувани формати на проширување=== Проширувањето на 48 екипи било одобрено на 10 јануари 2017 година, кога првично било одлучено турнирот да има 16 групи од по три екипи и вкупно 80 натпревари. Според тогашниот формат, првите две екипи од секоја група би се пласирале во шеснаесттинафиналето.<ref name="48teams4"/><ref>{{Cite web |last=Conn |first=David |date=10. 1. 2017 |title=Fifa approves Infantino's plan to expand World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110104617/https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |website=The Guardian}}</ref> Во подоцна напуштеното решение, максималниот број на натпревари по тим би останал седум, но секој тим во групата би играл еден натпревар помалку од претходно. Турнирот, сепак би бил завршен во рок од 32 дена.<ref>{{Cite web |date=10. 1. 2017 |title=World Cup: Gianni Infantino defends tournament expansion to 48 teams |url=https://www.bbc.com/sport/football/38577001 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170331171815/http://www.bbc.com/sport/football/38577001 |archive-date=31. 3. 2017 |publisher=BBC Sport}}</ref> Овој формат бил избран во однос на три други предлози, кои предвидувале 40 до 48 национални тимови, 76 до 88 натпревари и еден до четири загарантирани натпревари по учесник.<ref name="heraldlive">{{Cite news |date=7. 10. 2016 |title=New Fifa chief backs 48-team World Cup |publisher=HeraldLIVE |url=http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010112923/http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |archive-date=10. 10. 2016 |quote=It's an idea, just as the World Cup with 40 teams is already on the table with groups of four or five teams.}}</ref><ref name="yahoo">{{Cite news |last=Dunbar |first=Graham |date=23. 12. 2016 |title=FIFA's 5 options for a 2026 World Cup of 48, 40 or 32 teams |url=https://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110142721/http://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |archive-date=10. 1. 2017 |publisher=[[Yahoo! Sports]] |agency=[[Associated Press]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=19. 12. 2016 |title=FIFA World Cup format proposals |url=http://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915094005/https://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |archive-date=15. 9. 2018 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Критичарите предупредиле дека групите од три екипи, во кои две продолжуваат понатаму, значително го зголемуваат ризикот од местење на натпревари.<ref name="guyon">{{Cite journal |last=Guyon |first=Julien |date=30. 4. 2020 |title=Risk of Collusion: Will Groups of 3 Ruin the FIFA World Cup? |journal=Journal of Sports Analytics |volume=6 |issue=4 |pages=259–279 |doi=10.3233/JSA-200414 |doi-access=free |url=https://doi.org/10.3233/JSA-200414 |access-date=2026-06-07 |archive-date=2024-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240803091047/https://doi.org/10.3233/JSA-200414 |url-status=dead }}</ref> Затоа, ФИФА ја разгледала можноста за одлучување на нерешените натпревари во групната фаза преку [[Изведување пенали (фудбал)|изведување пенали]],<ref>{{cite news |date=18. 1. 2017 |title=Penalty shootouts may be used to settle drawn World Cup matches |work=World Soccer |url=http://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |access-date=12. 11. 2020 |archive-date=28. 10. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028040619/https://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |url-status=live}}</ref> но дури и тогаш сè уште би постоел одреден ризик, вклучително и можноста екипата намерно да загуби по изведување на пенали со цел да го елиминира противникот.<ref name="guyon"/> Поради овие приговори, ФИФА продолжила да разгледува други модели на натпреварување, <ref>{{cite news |first=Martyn |last=Ziegler |title=Format for 2026 World Cup could be revamped amid 'collusion' fears, says Fifa vice-president |url=https://www.thetimes.com/sport/football/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |work=[[The Times]] |location=London |date=1. 4. 2022 |access-date=5. 11. 2022 |archive-date=13. 11. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221113124725/https://www.thetimes.co.uk/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |url-status=live}}</ref> за процесот да заврши со објавата во 2023 година, кога било потврдено дека турнирот ќе има 12 групи од по четири репрезентации. ==Стадиони== За време на процесот на кандидатура, 41 град со вкупно 42 постоечки и целосно функционални стадиони со редовни корисници, со исклучок на Монтреал, и два стадиони во изградба, во Лас Вегас и Лос Анџелес, се пријавиле како дел од заедничката кандидатура. Меѓу нив биле три стадиони во три мексикански градови, шест стадиони во шест канадски градови и 35 стадиони во 32 градови во САД.<ref name="bids">{{cite web |title=Forty-one Cities Across Canada, Mexico and the United States Submit Bids to Serve as Host Cities in United Bid for 2026 FIFA World Cup |url=http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170908021347/http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |archive-date=8. 9. 2017 |access-date=7. 9. 2017}}</ref> Во првиот круг испаднале девет стадиони во девет градови. Вториот круг го стеснил изборот за уште девет стадиони во шест градови, додека три града, Чикаго, Минеаполис и Ванкувер, се откажале бидејќи ФИФА не била подготвена да разговара за финансиските детали на организацијата.<ref>{{cite news |last=Carlisle |first=Jeff |title=United States-led World Cup bid cuts list of potential host cities to 23 |url=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |access-date=25. 11. 2021 |publisher=ESPN |date=16. 3. 2018 |archive-date=25. 11. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211125114050/https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |url-status=live}}</ref> Откако [[Монтреал]] се повлекол во јули 2021 година поради недостаток на провинциско финансирање и поддршка за реновирање на [[Олимписки стадион (Монтреал)|Олимпискиот стадион]],<ref>{{cite news |title=Montreal withdraws from host city selection process for 2026 World Cup |url=https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |access-date=6. 7. 2021 |work=Sportsnet |date=6. 7. 2021 |archive-date=16. 8. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816132650/https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |url-status=live}}</ref> Ванкувер повторно се приклучил на процесот како кандидат-домаќин во април 2022 година.<ref name="vancouver_candidatecity">{{cite web |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |title=Update on FIFA World Cup 2026 candidate host city process |publisher=FIFA |date=14. 4. 2022 |access-date=14. 4. 2022 |archive-date=12. 7. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712003456/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |url-status=live}}</ref> Ова го донело конечниот број на кандидати на 24 стадиони, секој во посебен град или метрополитенска област.<ref>{{Cite web |date=26. 1. 2021 |title=FIFA eyes late 2021 to pick 2026 World Cup host cities |url=https://www.cbc.ca/sports/soccer/fifa-sets-late-2021-target-to-pic-2026-world-cup-cities-1.5888162 |access-date=20. 5. 2026 |website=CBC}}</ref> На 16 јуни 2022 година, ФИФА ги објавила 16-те градови домаќини: два во Канада, три во Мексико и 11 во САД.<ref name="bid_cities">{{Cite web |title=United 2026 bid book |url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |access-date=30. 4. 2018 |publisher=united2026.com}}</ref> Избрани биле [[Атланта]], [[Бостон]], [[Далас]], [[Гвадалахара]], [[Хјустон]], [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]], [[Лос Анџелес]], [[Сиудад де Мексико]], [[Мајами]], [[Монтереј]], [[Филаделфија]], [[Њујорк]]/[[Њу Џерзи]], [[Сан Франциско]], [[Сиетл]], [[Торонто]] и [[Ванкувер]].<ref>{{cite news |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |title=FIFA unveils stellar line-up of FIFA World Cup 2026 Host Cities |publisher=FIFA |date=16. 6. 2022 |access-date=16. 6. 2022 |archive-date=16. 6. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616223211/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |url-status=live}}</ref> Осум од 16-те избрани стадиони имаат трајна вештачка трева, која се заменува со трева за турнирот под надзор на ФИФА и истражувачки тим од Универзитетот во Тенеси и Државниот универзитет во Мичиген. Во зависност од климата на поединечниот стадион, за постудени услови ќе се користи или мешавина од 84% ливадска власецка и 16% повеќегодишна 'ржана трева, или бермудска трева за потопли услови.<ref name="utk-fifa">{{cite web |title=Bringing UT's Turfgrass Expertise to FIFA World Cup 26 |url=https://www.utk.edu/turfgrass/ |publisher=UT Knoxville |access-date=25. 4. 2026}}</ref><ref name="tsn-henry-26">{{cite web |last1=Henry |first1=Genevieve |title=MSU Turf Management Program provides grass for World Cup |url=https://statenews.com/article/2026/04/msu-turf-management-program-provides-grass-for-world-cup?ct=content_open&cv=cbox_featured |publisher=The State News |access-date=25. 4. 2026 |date=22. 4. 2026}}</ref><ref name="conv-tr-g-s-b-26">{{cite web |last1=Trey Rogers |first1=John N. |last2=Guevara |first2=Jackie Lyn A. |last3=Sorochan |first3=John |last4=Bearss |first4=Ryan |title=We designed the turf for soccer's biggest World Cup ever – here's how we created the same playing experience across 3 countries |url=https://theconversation.com/we-designed-the-turf-for-soccers-biggest-world-cup-ever-heres-how-we-created-the-same-playing-experience-across-3-countries-279536 |publisher=The Conversation |access-date=25. 4. 2026 |date=20. 4. 2026}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !{{flagsport|MEX}} [[Мексико (град)|Мексико Сити]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Њујорк]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Далас]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Хјустон]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Стадион Ацтека]] | [[Стадион Метлајф]]<br /><small>([[Ист Ратерфорд (Њу Џерзи)|Ист Ратерфорд]])</small> | [[Стадион AT&T]]<br /><small>([[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]])</small> | [[Стадион Ароухед]] | [[Стадион НРГ]] |- | Капацитет: '''87.523''' | Капацитет: '''82.500''' | Капацитет: '''80.000''' | Капацитет: '''76.416''' | Капацитет: '''72.220''' |- | [[File:Soccer_game_at_the_Azteca_Stadium.JPG|250px]] | [[File:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|250px]] | [[File:Cowboys stadium inside view 4.JPG|250px]] | [[File:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|250px]] | [[File:Reliantstadium.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Атланта]]<ref name="bid_cities" /> |colspan=3 rowspan=12| {{location map+|North America|float=center|width=800|caption=Градови домаќини|places= {{location map~|North America|lat=33.755|long=-84.39|label='''[[Атланта]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=42.065278|long= -71.248333|label='''[[Бостон]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=32.775833|long=-96.796667|label='''[[Далас]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=29.762778|long=-95.383056|label='''[[Хјустон]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=39.099722|long=-94.578333|label='''[[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=34.05|long=-118.25|label='''[[Лос Анџелес]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=25.775278|long=-80.208889|label='''[[Мајами]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=40.817097|long=-74.085024|label='''[[Њујорк]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=39.9500|long=-75.1667|label='''[[Филаделфија]]'''|position=left}} {{location map~|North America|lat=37.4032|long=-121.9698|label='''[[Сан Франциско]]'''}} {{location map~|North America|lat=47.5952|long=-122.3316|label='''[[Сиетл]]'''}} {{location map~|North America|lat=43.7|long=-79.4|label='''[[Торонто]]'''|position=left}} {{location map~|North America|lat=49.28|long=-123.12|label='''[[Ванкувер]]'''|position=right}} {{location map~ |North America |lat=19.302911 |long=-99.150442 |label='''[[Мексико (град)|Мексико Сити]]'''|position=right}} {{location map~ |North America |lat=25.722806 |long=-100.312056 |label='''[[Монтереј]]''' |position=left}} {{location map~ |North America |lat=20.681667 |long=-103.462778 |label= '''[[Гвадалахара]]''' |position=left}} }} !{{flagsport|USA}} [[Лос Анџелес]]<ref name="bid_cities" /><ref>{{Cite web|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|title=Los Angeles 2026|access-date=05. 07. 2022|archive-date=29. 06. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=}}</ref> |- | [[Стадион Мерцедес Бенц]] | [[Стадион Соу-Фај]]<br /><small>([[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]])</small> |- | Капацитет: '''71.000''' | Капацитет: '''70.240''' |- | [[File:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|250px]] |[[File:SoFi_Stadium_interior_2021.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Филаделфија]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Сиетл]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Линколн Фајненшел Филд]] | [[Лумен Филд]] |- |Капацитет: '''69.796''' |Капацитет: '''69.000''' |- |[[File:Philly (45).JPG|250px]] | [[File:2022 CONCACAF Champions League Final - View from southeast corner at night.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Сан Франциско]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Бостон]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Стадион Ливајс]] <br /><small>([[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]])</small> | [[Стадион Жилет]]<br /><small>([[Фоксборо]])</small> |- | Капацитет: '''68.500'''<br /> | Капацитет: '''65.878'''<br /> |- | [[File:Entering Levi's Stadium.JPG|250px]] | [[File:Gillette Stadium (Top View).jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Мајами]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|CAN}} [[Ванкувер]]<ref name="vancouver_candidatecity" /> !{{flagsport|MEX}} [[Монтереј]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|MEX}} [[Гвадалахара]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|CAN}} [[Торонто]]<ref name="bid_cities"/> |- | [[Стадион Хард Рок]]<br /><small>([[Мајами Гарденс|Мајами]])</small> | [[БиСи Плејс]] | [[Стадион ББВА]]<br /><small>([[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]])</small> | [[Стадион Акрон]]<br /><small>([[Сапопан]])</small> | [[БМО Филд]] |- | Капацитет: '''64.767''' | Капацитет: '''54.500''' | Капацитет: '''53.500''' | Капацитет: '''49.850''' | Капацитет: '''30.000''' |- | [[File:Hard Rock Stadium 2017 2.jpg|250px]] | [[File:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|250px]] | [[File:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|250px]] | [[File:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho.jpg|300px]] | [[File:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|250px]] |} ==Групна фаза== Првите две екипи од секоја група, како и осумте најдоброрангирани третопласирани екипи се пласираат во шеснаесттинафиналето. {{легенда|#ccffcc|Екипи кои ја поминале групната фаза}} {{легенда|#ffcccc|Испаднати}} ===Група А=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група A}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата А !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|MEX|}} |1||1||0||0||2||0||+2||3 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|KOR}} |1||1||0||0||2||1||+1||3 |- style="background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|CZE|}} |1||0||0||1||1||2||–1||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|RSA|}} |1||0||0||1||0||2||–2||0 |} <section begin=A1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јуни 2026 |време = 13:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Мексико - Јужна Африка|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021443 |екипа2 = {{fb|RSA}} |голови1 = *[[Хулиан Кињонес|Кињонес]] {{goal|{{0}}9}} *[[Раул Хименес|Хименес]] {{goal|67}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Вилтон Сампајо]] }}<section end=A1 /> ---- <section begin=A2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|KOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Јужна Кореја - Чешка|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021441 |екипа2 = {{fb|CZE}} |голови1 = *[[Хванг Ин Бом]] {{goal|67}} *[[О Хјун Гју]] {{goal|80}} |голови2 = *{{goal|59}} [[Ладислав Крејчи (фудбалер 1999)|Крејчи]] |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 44.985 |судија = {{flagsport|EGY}} [[Амин Омар|Амин Мохамед Омар]] }}<section end=A2 /> ---- <section begin=A3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CZE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Чешка - Јужна Африка|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021440 |екипа2 = {{fb|RSA}} |голови1 = *[[Михал Садилек|Садилек]] {{goal|{{0}}6}} |голови2 = *{{goal|83|пен.}} [[Тебохо Мокоена (фудбалер 1997)|Мокоена]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц|Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 67.442 |судија = {{flagsport|USA}} [[Тори Пенсо]] }}<section end=A3 /> ---- <section begin=A4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Мексико - Јужна Кореја|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021442 |екипа2 = {{fb|KOR}} |голови1 = *[[Луис Ромо|Ромо]] {{goal|50}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 45.522 |судија = {{flagsport|URU}} [[Густаво Техера]] }}<section end=A4 /> ---- <section begin=A5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|CZE}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021444 |екипа2 = {{fb|MEX}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = |судија = }}<section end=A5 /> ---- <section begin=A6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|RSA}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021445 |екипа2 = {{fb|KOR}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = |судија = }}<section end=A6 /> ---- ===Група Б=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Б}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Б !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|CAN|}} |1||0||1||0||1||1||0||1 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|BIH}} |1||0||1||0||1||1||0||1 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|QAT|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|SUI|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=B1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 12 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Канада - Босна и Херцеговина|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021449 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Кајл Ларин|Ларин]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Јово Лукиќ|Лукиќ]] |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.002 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Факундо Тељо]] }}<section end=B1 /> ---- <section begin=B2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|QAT}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Катар - Швајцарија|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021447 |екипа2 = {{fb|SUI}} |голови1 = *[[Миро Мухајм|Мухајм]] {{goal|90+4|авт.}} |голови2 = *{{goal|17|пен.}} [[Брил Ембоо|Емболо]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 67.966 |судија = {{flagsport|HON}} [[Саид Мартинес]] }}<section end=B2 /> ---- <section begin=A3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Швајцарија - Босна и Херцеговина|4–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Јохан Манзамби|Манзамби]] {{goal|74}}, {{goal|90}} *[[Рубен Варгас|Варгас]] {{goal|84}} *[[Гранит Џака|Џака]] {{goal|90+7|пен.}} |голови2 = *{{goal|90+3}} [[Ермин Махмиќ|Махмиќ]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.026 |судија = {{flagsport|POR}} [[Жоао Пињеиро (фудбалски судија)|Жоао Пињеиро]] }}<section end=B3 /> ---- <section begin=A4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Канада - Катар|6–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021450 |екипа2 = {{fb|QAT}} |голови1 = *[[Кајл Ларин|Ларин]] {{goal|16}} *[[Џонатан Дејвид|Џ. Дејвид]] {{goal|29}}, {{goal|45+3}}, {{goal|90+2}} *[[Нејтн Салиба|Салиба]] {{goal|64}} *[[Мохамед Манај|Манај]] {{goal|75|авт.}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|CHL}} [[Кристијан Гарај]] }}<section end=B4 /> ---- <section begin=A5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021451 |екипа2 = {{fb|CAN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = |судија = }}<section end=B5 /> ---- <section begin=A6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|BIH}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021448 |екипа2 = {{fb|QAT}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = |судија = }}<section end=B6 /> ---- ===Група Ц=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Ц !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BRA|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|MAR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|HAI|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|SCO|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=C1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Бразил - Мароко|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|32}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end=C1 /> ---- <section begin=C2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|HAI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Хаити - Шкотска|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 |екипа2 = {{fb|SCO}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|28}} [[Џон МакГин|МакГин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|ALG}} [[Мустафа Горбал]] }}<section end=C2 /> ---- <section begin=C3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Шкотска - Мароко|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end=C3 /> ---- <section begin=C4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:30 |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Бразил - Хаити|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = *[[Матеуш Куња|Куња]] {{goal|23}}, {{goal|36}} *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|45+3}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|ESP}} [[Алехандро Ернандес Ернандес]] }}<section end=C4 /> ---- <section begin=C5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 |екипа2 = {{fb|BRA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=C5 /> ---- <section begin=C6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|MAR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес-Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=C6 /> ---- ===Група Д=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Д}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Д !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|USA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|PAR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|AUS}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=D1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 12 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#САД - Парагвај|4–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = *[[Дамиан Бобадиља|Бобадиља]] {{goal|{{0}}7|авт.}} *[[Фоларин Балогун|Балогун]] {{goal|31}}, {{goal|45+5}} *[[Џовани Рејна|Рејна]] {{goal|90+8}} |голови2 = *{{goal|73}} [[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|NED}} [[Дани Макели]] }}<section end=D1 /> ---- <section begin=D2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|AUS}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Австралија - Турција|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 |екипа2 = {{fb|TUR}} |голови1 = *[[Нестори Иранкунда|Иранкунда]] {{goal|27}} *[[Конор Меткалф|Меткалф]] {{goal|75}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end=D2 /> ---- <section begin=D3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#САД - Австралија|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = *[[Камерон Брџис|Брџис]] {{goal|11|авт.}} *[[Алекс Фриман|Фриман]] {{goal|43}} |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|GER}} [[Феликс Цвајер]] }}<section end=D3 /> ---- <section begin=D4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Турција - Парагвај|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Матијас Галарса|Галарса]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.827 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end=D4 /> ---- <section begin=D5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 |екипа2 = {{fb|USA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = |судија = }}<section end=D5 /> ---- <section begin=D6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = |судија = }}<section end=D6 /> ---- ===Група Е=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Е}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата E !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|GER}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CUW}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|CIV}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|ECU}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=E1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Германија - Курасао|7–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/40002146 |екипа2 = {{fb|CUW}} |голови1 = *[[Феликс Нмеча|Нмеча]] {{goal|{{0}}6}} *[[Нико Шлотербек|Шлотербек]] {{goal|38}} *[[Каи Хаверц|Хаверц]] {{goal|45+5|пен.}}, {{goal|88}} *[[Џамал Мусиала|Мусиала]] {{goal|47}} *[[Натаниел Браун (фудбалер)|Браун]] {{goal|68}} *[[Дениз Ундав|Ундав]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Ливано Комененсија|Комененсија]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.021 |судија = {{flagsport|MAR}} [[Џалал Џајед]] }}<section end=E1 /> ---- <section begin=E2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CIV}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Брег на Слоновата Коска - Еквадор|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021467 |екипа2 = {{fb|ECU}} |голови1 = *[[Амад Диало|Диало]] {{goal|90}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.274 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Франсоа Летексје]] }}<section end=E2 /> ---- <section begin=E3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021469 |екипа2 = {{fb|CIV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БМО филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = |судија = }}<section end=E3 /> ---- <section begin=E4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|ECU}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021465 |екипа2 = {{fb|CUW}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = |судија = }}<section end=E4 /> ---- <section begin=E5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|CUW}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021468 |екипа2 = {{fb|CIV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = |судија = }}<section end=E5 /> ---- <section begin=E6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|ECU}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021466 |екипа2 = {{fb|GER}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = |судија = }}<section end=E6 /> ---- ===Група Ф=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата E !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|NED}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|JPN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|SWE}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=F1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Холандија - Јапонија|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021470 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = *[[Вирџил ван Дајк|Ван Дајк]] {{goal|50}} *[[Крисенсио Самервил|Самервил]] {{goal|64}} |голови2 = *{{goal|57}} [[Кеито Накамура|Накамура]] *{{goal|88}} [[Даичи Камада|Камада]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 69,285 |судија = {{flagsport|USA}} [[Исмаил Елфат]] }}<section end=F1 /> ---- <section begin=F2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|SWE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Шведска - Тунис|5–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021474 |екипа2 = {{fb|TUN}} |голови1 = * [[Јасин Ајари|Ајари]] {{goal|{{0}}7}}, {{goal|90+6}} * [[Александер Исак|Исак]] {{goal|30}} * [[Виктор Ѓекереш|Ѓекереш]] {{goal|59}} * [[Матијас Сванберг|Сванберг]] {{goal|84}} |голови2 = * {{goal|43}} [[Омар Рекик|Рекик]] |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 50.987 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Жаел Фалкон]] }}<section end=F2 /> ---- <section begin=F3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021472 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = |судија = }}<section end=F3 /> ---- <section begin=F4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 22:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021475 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = |судија = }}<section end=F4 /> ---- <section begin=E5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|JPN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021471 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = |судија = }}<section end=E5 /> ---- <section begin=F6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021473 |екипа2 = {{fb|NED}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = |судија = }}<section end=F6 /> ---- ===Група Г=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Г}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Г !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BEL}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|EGY}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|IRN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|NZL}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=G1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Белгија - Египет|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021478 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = *[[Мохамед Хани|Хани]] {{goal|66|авт.}} |голови2 = *{{goal|19}} [[Емам Ашур|Ашур]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.775 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Рамон Абати]] }}<section end=G1 /> ---- <section begin=G2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|IRN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Иран - Нов Зеланд|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021476 |екипа2 = {{fb|NZL}} |голови1 = *[[Рамин Резаејан|Резаејан]] {{goal|32}} *[[Мохамад Мохеби|Мохеби]] {{goal|64}} |голови2 = *{{goal|{{0}}7}}, {{goal|54}} [[Елајџа Џаст|Џаст]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.108 |судија = {{flagsport|MEX}} [[Сесар Артуро Рамос|Сесар Артуро]] }}<section end=G2 /> ---- <section begin=G3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021477 |екипа2 = {{fb|IRN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = |судија = }}<section end=G3 /> ---- <section begin=G4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|NZL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021480 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = |судија = }}<section end=G4 /> ---- <section begin=G5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|EGY}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021479 |екипа2 = {{fb|IRN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = |судија = }}<section end=G5 /> ---- <section begin=G6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|NZL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021481 |екипа2 = {{fb|BEL}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = |судија = }}<section end=G6 /> ---- ===Група Х=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Х}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Х !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ESP}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CPV}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|SAU}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|URU}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=H1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Шпанија - Зелен ’Рт|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021482 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 67,640 |судија = {{flagsport|JOR}} [[Адхам Махадмех]] }}<section end=H1 /> ---- <section begin=H2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SAU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Саудиска Арабија - Уругвај|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021486 |екипа2 = {{fb|URU}} |голови1 = *[[Абдулелах Ал-Амри|Ал-Амри]] {{goal|41}} |голови2 = *{{goal|80}} [[Максимилијано Араухо|М. Араухо]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 62.764 |судија = {{flagsport|ITA}} [[Маурицио Маријани]] }}<section end=H2 /> ---- <section begin=H3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021483 |екипа2 = {{fb|SAU}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=H3 /> ---- <section begin=H4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|URU}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021487 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=H4 /> ---- <section begin=H5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|CPV}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021485 |екипа2 = {{fb|SAU}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = |судија = }}<section end=H5 /> ---- <section begin=H6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|URU}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021484 |екипа2 = {{fb|ESP}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = |судија = }}<section end=H6 /> ---- ===Група И=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група И}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата И !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|FRA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|SEN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|IRQ}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|NOR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=I1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Франција - Сенегал|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021490 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|66}}, {{goal|90+6}} *[[Бредли Баркола|Баркола]] {{goal|82}} |голови2 = *{{goal|90+5}} [[Ибрахим Мбаје|Мбаје]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.545 |судија = {{flagsport|IRN}} [[Алиреза Фагани]] }}<section end=I1 /> ---- <section begin=I2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|IRQ}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Ирак - Норвешка|1–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021488 |екипа2 = {{fb|NOR}} |голови1 = *[[Ајмен Хусеин|Хусеин]] {{goal|39}} |голови2 = *{{goal|29}}, {{goal|43}} [[Ерлинг Холанд|Холанд]] *{{goal|76}} [[Лео Естигор|Естигор]] *{{goal|90+5|авт.}} [[Ајмен Хусеин|Хусеин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 63.106 |судија = {{flagsport|GAB}} [[Пјер Ачо]] }}<section end=I2 /> ---- <section begin=I3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 17:00 |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021492 |екипа2 = {{fb|IRQ}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = |судија = }}<section end=I3 /> ---- <section begin=I4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021491 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = |судија = }}<section end=I4 /> ---- <section begin=I5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 15:00 |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021489 |екипа2 = {{fb|FRA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = |судија = }}<section end=I5 /> ---- <section begin=I6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 15:00 |екипа1 = {{fb-rt|SEN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021493 |екипа2 = {{fb|IRQ}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = |судија = }}<section end=I6 /> ---- ===Група Ј=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Ј !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ARG}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|ALG}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|AUT}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|JOR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=J1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Аргентина - Алжир|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021496 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = *[[Лионел Меси|Меси]] {{goal|17}}, {{goal|60}}, {{goal|76}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 69.045 |судија = {{flagsport|POL}} [[Шимон Марцињак]] }}<section end=J1 /> ---- <section begin=J2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|AUT}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Австрија - Јордан|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021498 |екипа2 = {{fb|JOR}} |голови1 = *[[Романо Шмид|Шмид]] {{goal|20}} *[[Јазан Ал-Араб|Ал-Араб]] {{goal|76|авт.}} *[[Марко Арнаутовиќ|Арнаутовиќ]] {{goal|90+12}} |голови2 = *{{goal|50}} [[Али Олван|Олван]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.527 |судија = {{flagsport|MAU}} [[Дахан Беида]] }}<section end=J2 /> ---- <section begin=J3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021494 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = |судија = }}<section end=J3 /> ---- <section begin=J4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|JOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021499 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = |судија = }}<section end=J4 /> ---- <section begin=J5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|ALG}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021497 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = |судија = }}<section end=J5 /> ---- <section begin=J6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|JOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021495 |екипа2 = {{fb|ARG}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = |судија = }}<section end=J6 /> ---- ===Група К=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група К}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата К !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|POR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|COD}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|UZB}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|COL}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=K1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Португалија - ДР Конго|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = *[[Жоао Невеш|Ж. Невеш]] {{goal|{{0}}6}} |голови2 = *{{goal|45+5}} [[Јоан Виса|Виса]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|QAT}} [[Абдулрахман Ал-Џасим]] }}<section end=K1 /> ---- <section begin=K2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|UZB}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Узбекистан - Колумбија|1–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504 |екипа2 = {{fb|COL}} |голови1 = *[[Абосбек Фајзулаев|Фајзулаев]] {{goal|60}} |голови2 = *{{goal|40}} [[Даниел Муњос (фудбалер)|Муњос]] *{{goal|65}} [[Луис Дијас (фудбалер 1997)|Дијас]] *{{goal|90+9}} [[Хаминтон Кампас|Кампас]] |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Антони Тејлор (фудбалски судија)|Антони Тејлор]] }}<section end=K2 /> ---- <section begin=K3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503 |екипа2 = {{fb|UZB}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = |судија = }}<section end=K3 /> ---- <section begin=K4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = |судија = }}<section end=K4 /> ---- <section begin=K5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 19:30 |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505 |екипа2 = {{fb|POR}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=K5 /> ---- <section begin=K6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 19:30 |екипа1 = {{fb-rt|COD}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500 |екипа2 = {{fb|UZB}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=K6 /> ---- ===Група Л=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Л}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Л !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ENG}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CRO}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|GHA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|PAN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=L1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Англија - Хрватска|4–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021507 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = *[[Хари Кејн|Кејн]] {{goal|12|пен.}}, {{goal|42}} *[[Џуд Белингам|Белингам]] {{goal|47}} *[[Маркус Рашфорд|Рашфорд]] {{goal|85}} |голови2 = *{{goal|36}} [[Мартин Батурина|Батурина]] *{{goal|45+5}} [[Петар Муса|Муса]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.389 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Клеман Тирпен]] }}<section end=L1 /> ---- <section begin=L2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|GHA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Гана - Панама|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021510 |екипа2 = {{fb|PAN}} |голови1 = *[[Кејлеб Јиренки|Јиренки]] {{goal|90+5}} |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 42.942 |судија = {{flagsport|SWE}} [[Глен Ниберг]] }}<section end=L2 /> ---- <section begin=L3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021506 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = |судија = }}<section end=L3 /> ---- <section begin=L4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = |судија = }}<section end=L4 /> ---- <section begin=L5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 17:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021508 |екипа2 = {{fb|ENG}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = |судија = }}<section end=L5 /> ---- <section begin=L6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 17:00 |екипа1 = {{fb-rt|CRO}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021509 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = |судија = }}<section end=L6 /> ---- === Поредок на третопласираните === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |- !width=7%|{{Tooltip|Поз.|Позиции}} !width=7%|{{Tooltip|Група|Група}} !width=27%|Репрезентација !width=7%|{{Tooltip|Нат|Одиграни натпревари}} !width=7%|{{Tooltip|Поб|Победи}} !width=7%|{{Tooltip|Нер|Нерешени}} !width=7%|{{Tooltip|Пор|Порази}} !width=7%|{{Tooltip|ДГ|Постигнати голови}} !width=7%|{{Tooltip|ПГ|Примени голови}} !width=7%|{{Tooltip|ГР|Гол-разлика}} !width=10%|{{Tooltip|Бод|Бодови}} |- style="background:#ccffcc;" |1.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група A|А]]''' || style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |2.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б|Б]]''' || style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |3.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц|Ц]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |4.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д|Д]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |5.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е|Е]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |6.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф|Ф]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |7.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г|Г]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |8.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х|Х]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |9.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група И|И]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |10.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј|Ј]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |11.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група К|К]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |12.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л|Л]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |} == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.fifa.com/worldcup/fifaworldcup2026/ FIFA World Cup 2026], FIFA.com {{Светско првенство во фудбал 2026}} {{ФИФА Светско Првенство}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал|2026]] b92804w971wb2tihi25r3bh89jgsfnn 5579401 5579368 2026-06-20T18:01:15Z Carshalton 30527 /* Група Ц */ 5579401 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија меѓународно фудбалско првенство | tourney_name = Светско првенство во фудбал 2026 | year = | other_titles = {{ubl|2026 FIFA World Cup|Copa Mundial de la FIFA 2026|Coupe du Monde de la FIFA 2026}} | image = 2026 FIFA World Cup emblem.webp | size = 150px | country = {{flagsport|CAN}} [[Канада]] | country2 = {{flagsport|MEX}} [[Мексико]] | country3 = {{flagsport|USA}} [[САД]] | dates = 11 јуни – 19 јули | confederations = 6 | num_teams = 48 | venues = 16 | cities = 16 | champion = | count = | second = | third = | fourth = | matches = | goals = | attendance = | top_scorer = | player = | goalkeeper = | young_player = | fair_play = | prevseason = [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] | nextseason = [[Светско првенство во фудбал 2030|''2030'']] }} '''Светско првенство во фудбал 2026''' — 23. [[Светско првенство во фудбал|Светско првенство во фудбал]], меѓународен фудбалски турнир кој се одржува на секој четири години и на кој право на учество имаат сите членки на ФИФА кој ги минале квалификациите. Турнирот ќе се одржи од 11 јуни до 19 јули 2026 година,<ref name="Schedule">{{Наведена мрежна страница|url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf|title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule|date=February 4, 2024|publisher=FIFA|archive-url=https://web.archive.org/web/20240205034420/https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf|archive-date=February 5, 2024|accessdate=February 4, 2024}}</ref> и ќе биде игран во шеснаесет градови домаќини, единаесет во [[Соединети Американски Држави|САД]], три во [[Мексико]] и два во [[Канада]]. Ова, исто така, ќе биде првото издание на Светско првенство во фудбал кое ќе биде одржано во три држави и првото на кое ќе настапуваат 48 репрезентации, по проширувањето од досегашните 32.<ref>{{cite news |date=13. 6. 2018 |title=World Cup 2026: Canada, US & Mexico joint bid wins right to host tournament |publisher=[[BBC]] Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44464913 |url-status=live |access-date=13. 6. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210114150230/https://www.bbc.com/sport/football/44464913 |archive-date=14. 1. 2021}}</ref><ref name="ESPN 2017">{{Cite web |last=Carlise |first=Jeff |date=April 10, 2017 |title=U.S., neighbors launch 2026 World Cup bid |url=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup |archive-date=11. 4. 2017 |publisher=ESPN}}</ref><ref name="48teams">{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026 |publisher=FIFA |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |url-status=dead |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017}}</ref> Овие три држави ја победиле конкурентската кандидатура на [[Мароко]] за време на гласањето на 68-миот Конгрес на ФИФА во [[Москва]]. Ова ќе биде првото првенство по она во [[Светско првенство во фудбал 2002|2002]] година, одржано во [[Јапонија]] и [[Јужна Кореја]] кое ќе има повеќе од еден домаќин. Со претходните домаќинства на турнирите во [[Светско првенство во фудбал 1970|1970]] и [[Светско првенство во фудбал 1986|1986]], Мексико станала првата земја што три пати била домаќин или ко-домаќин на Светското првенство. САД претходно биле организатори на првенството во [[Светско првенство во фудбал 1994|1994]]. Спротивно на тоа, ова ќе биде прв пат Канада да биде домаќин или ко-домаќин. Настанот се вратил во својот традиционален летен распоред на [[Северна полутопка|Северната хемисфера]], откако [[Светско првенство во фудбал 2022|Светското првенство 2022]] во [[Катар]] се одржало во ноември и декември. Како земји домаќини, Канада, [[Фудбалска репрезентација на Мексико|Мексико]] и [[Фудбалска репрезентација на САД|САД]] автоматски се квалификувале. [[Фудбалска репрезентација на Зелен ’Рт|Зелен ’Рт]], [[Фудбалска репрезентација на Курасао|Курасао]], [[Фудбалска репрезентација на Јордан|Јордан]] и [[Фудбалска репрезентација на Узбекистан|Узбекистан]] ќе го имаат своето деби на Светското првенство. [[Фудбалска репрезентација на Аргентина|Аргентина]] е [[Финале на Светското првенство во фудбал 2022|бранител на титулата]], откако ја освоила својата трета титула на Светското првенство 2022. ==Формат и проширување== Идејата за проширување на турнирот се споменувала уште во 2013 година, кога била презентирана од тогашниот претседател на [[УЕФА]], [[Мишел Платини]],<ref>{{Cite news |date=28. 10. 2013 |title=Michel Platini calls for 40-team World Cup starting with Russia 2018 |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |access-date=24. 1. 2015 |archive-date=15. 9. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915093947/https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |date=29. 10. 2013 |title=Michel Platini's World Cup expansion plan unlikely – Fifa |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/24735765 |url-status=live |access-date=24. 1. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140421001646/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/24735765 |archive-date=21. 4. 2014}}</ref> а во 2016 година, ја подржал и претседателот на [[ФИФА]], [[Џани Инфантино]].<ref>{{Cite news |date=30. 3. 2016 |title=Infantino suggests 40-team World Cup finals |work=Independent Online |publisher=[[Independent Online (South Africa)|IOL]] |agency=Reuters |location=Južna Afrika |url=http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161230230628/http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |archive-date=30. 12. 2016}}</ref> Противниците на предлогот тврделе дека бројот на натпревари веќе достигнал неприфатливо ниво,<ref name="auto2">{{Cite news |last=Macguire |first=Eoghan |date=15. 12. 2016 |title=World Cup: Europe's top clubs oppose FIFA's expansion plans |url=https://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161224164833/http://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |archive-date=24. 12. 2016 |publisher=CNN}}</ref> дека проширувањето ќе го ослабне квалитетот на натпреварите<ref name="auto">{{Cite news |date=2. 10. 2016 |title=Low confirms opposition to 40-team World Cup |publisher=sbs.com.au |agency=[[Australian Associated Press]] |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161005031826/http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |archive-date=5. 10. 2016}}</ref><ref name="auto1">{{Cite news |last=Martín |first=Idafe |date=10. 1. 2017 |title=Mundial de 48 equipos: durísimas críticas en Europa |url=https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170112153909/https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |archive-date=12. 1. 2017 |work=[[Clarín (Argentine newspaper)|Clarín]] |language=es}}</ref> и дека одлуката е првенствено политичка, а не спортска. Инфантино бил обвинет дека го искористил ветувањето за поголем број на учесници на Светското првенство како средство за победа на [[Вонреден конгрес на ФИФА во 2016 година|претседателските избори на ФИФА]].<ref>{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Críticas a decisión de la FIFA de jugar el Mundial 2026 con 48 selecciones |language=es |work=[[El Universo]] |agency=[[Agence France-Presse]] |url=http://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170111180321/https://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |archive-date=11. 1. 2017}}</ref> Од ова издание, [[Светско првенство во фудбал|Светското првенство]] е проширено на 48 екипи, 16 повеќе отколку на претходните седум турнири.<ref name="48teams4">{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Екипите ќе бидат поделени во 12 групи од по четири екипи. Првите две екипи од секоја група и осумте најдобри третопласирани екипи ќе се пласираат во осминафиналето, во согласност со одлуката одобрена од [[Совет на ФИФА|Советот на ФИФА]] ​​на 14 март 2023 година.<ref name="IMC">{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|title=FIFA Council approves international match calendars|date=14. 3. 2023|publisher=[[FIFA]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230314155521/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|archive-date=14. 3. 2023|url-status=live|access-date=14. 3. 2023}}</ref> Тоа е првото проширување и првата промена во форматот на Светското првенство од [[Светско првенство во фудбал 1998|1998]].<ref>{{Cite web |date=16. 3. 2024 |title=Success stories from the FIFA World Cup's last expansion |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/celebrating-history-of-32-team-world-cup-1998-2022 |access-date=20. 5. 2026 |website=FIFA}}</ref> Вкупниот број на натпревари се зголемува од 64 на 104, а екипите што ќе стигнат до последните четири натпревари ќе играат по осум натпревари наместо досегашните седум. Турнирот ќе трае 39 дена, седум повеќе од изданијата во [[Светско првенство во фудбал 2014|2014]] и [[Светско првенство во фудбал 2018|2018]].<ref>{{cite news |last=Ingle |first=Sean |url=https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |title=World Cup 2026: four-team groups and 104 game-tournament confirmed by Fifa |work=[[The Guardian]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411173501/https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last=Bushnell |first=Henry |url=https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |title=FIFA scraps ill-fated 2026 World Cup format, but new plan presents other pros and cons |work=[[Yahoo! Sports]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411012544/https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |url-status=live}}</ref> Секој репрезентација и понатаму ќе игра по три натпревари во групната фаза.<ref>{{cite news |last=Ziegler |first=Martyn |url=https://www.thetimes.com/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |title=World Cup will be a week longer — but Fifa scraps three-team group plan |work=[[The Times]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314110957/https://www.thetimes.co.uk/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=Slater |first1=Matt |last2=Ornstein |first2=David |url=https://www.nytimes.com/athletic/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |title=World Cup 2026 format expands again with four-team groups and 104 matches |work=[[The Athletic]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314103434/https://theathletic.com/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |url-status=live}}</ref> Последниот ден од клупските обврски за играчите вклучени во конечните списоци на националните тимови е 24 мај 2026 година; клубовите мора да ги ослободат најдоцна до 25 мај, со исклучок на играчите кои учествуваат во финалето на континенталните клупски натпреварувања до 30 мај. Комбинираниот период за одмор, задолжителниот период за ослободување и времетраењето на турнирот е 56 дена, исто како и во [[Светско првенство во фудбал 2010|2010]], 2014 и 2018 година.<ref name="IMC"/> ===Разгледувани формати на проширување=== Проширувањето на 48 екипи било одобрено на 10 јануари 2017 година, кога првично било одлучено турнирот да има 16 групи од по три екипи и вкупно 80 натпревари. Според тогашниот формат, првите две екипи од секоја група би се пласирале во шеснаесттинафиналето.<ref name="48teams4"/><ref>{{Cite web |last=Conn |first=David |date=10. 1. 2017 |title=Fifa approves Infantino's plan to expand World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110104617/https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |website=The Guardian}}</ref> Во подоцна напуштеното решение, максималниот број на натпревари по тим би останал седум, но секој тим во групата би играл еден натпревар помалку од претходно. Турнирот, сепак би бил завршен во рок од 32 дена.<ref>{{Cite web |date=10. 1. 2017 |title=World Cup: Gianni Infantino defends tournament expansion to 48 teams |url=https://www.bbc.com/sport/football/38577001 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170331171815/http://www.bbc.com/sport/football/38577001 |archive-date=31. 3. 2017 |publisher=BBC Sport}}</ref> Овој формат бил избран во однос на три други предлози, кои предвидувале 40 до 48 национални тимови, 76 до 88 натпревари и еден до четири загарантирани натпревари по учесник.<ref name="heraldlive">{{Cite news |date=7. 10. 2016 |title=New Fifa chief backs 48-team World Cup |publisher=HeraldLIVE |url=http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010112923/http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |archive-date=10. 10. 2016 |quote=It's an idea, just as the World Cup with 40 teams is already on the table with groups of four or five teams.}}</ref><ref name="yahoo">{{Cite news |last=Dunbar |first=Graham |date=23. 12. 2016 |title=FIFA's 5 options for a 2026 World Cup of 48, 40 or 32 teams |url=https://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110142721/http://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |archive-date=10. 1. 2017 |publisher=[[Yahoo! Sports]] |agency=[[Associated Press]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=19. 12. 2016 |title=FIFA World Cup format proposals |url=http://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915094005/https://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |archive-date=15. 9. 2018 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Критичарите предупредиле дека групите од три екипи, во кои две продолжуваат понатаму, значително го зголемуваат ризикот од местење на натпревари.<ref name="guyon">{{Cite journal |last=Guyon |first=Julien |date=30. 4. 2020 |title=Risk of Collusion: Will Groups of 3 Ruin the FIFA World Cup? |journal=Journal of Sports Analytics |volume=6 |issue=4 |pages=259–279 |doi=10.3233/JSA-200414 |doi-access=free |url=https://doi.org/10.3233/JSA-200414 |access-date=2026-06-07 |archive-date=2024-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240803091047/https://doi.org/10.3233/JSA-200414 |url-status=dead }}</ref> Затоа, ФИФА ја разгледала можноста за одлучување на нерешените натпревари во групната фаза преку [[Изведување пенали (фудбал)|изведување пенали]],<ref>{{cite news |date=18. 1. 2017 |title=Penalty shootouts may be used to settle drawn World Cup matches |work=World Soccer |url=http://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |access-date=12. 11. 2020 |archive-date=28. 10. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028040619/https://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |url-status=live}}</ref> но дури и тогаш сè уште би постоел одреден ризик, вклучително и можноста екипата намерно да загуби по изведување на пенали со цел да го елиминира противникот.<ref name="guyon"/> Поради овие приговори, ФИФА продолжила да разгледува други модели на натпреварување, <ref>{{cite news |first=Martyn |last=Ziegler |title=Format for 2026 World Cup could be revamped amid 'collusion' fears, says Fifa vice-president |url=https://www.thetimes.com/sport/football/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |work=[[The Times]] |location=London |date=1. 4. 2022 |access-date=5. 11. 2022 |archive-date=13. 11. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221113124725/https://www.thetimes.co.uk/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |url-status=live}}</ref> за процесот да заврши со објавата во 2023 година, кога било потврдено дека турнирот ќе има 12 групи од по четири репрезентации. ==Стадиони== За време на процесот на кандидатура, 41 град со вкупно 42 постоечки и целосно функционални стадиони со редовни корисници, со исклучок на Монтреал, и два стадиони во изградба, во Лас Вегас и Лос Анџелес, се пријавиле како дел од заедничката кандидатура. Меѓу нив биле три стадиони во три мексикански градови, шест стадиони во шест канадски градови и 35 стадиони во 32 градови во САД.<ref name="bids">{{cite web |title=Forty-one Cities Across Canada, Mexico and the United States Submit Bids to Serve as Host Cities in United Bid for 2026 FIFA World Cup |url=http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170908021347/http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |archive-date=8. 9. 2017 |access-date=7. 9. 2017}}</ref> Во првиот круг испаднале девет стадиони во девет градови. Вториот круг го стеснил изборот за уште девет стадиони во шест градови, додека три града, Чикаго, Минеаполис и Ванкувер, се откажале бидејќи ФИФА не била подготвена да разговара за финансиските детали на организацијата.<ref>{{cite news |last=Carlisle |first=Jeff |title=United States-led World Cup bid cuts list of potential host cities to 23 |url=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |access-date=25. 11. 2021 |publisher=ESPN |date=16. 3. 2018 |archive-date=25. 11. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211125114050/https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |url-status=live}}</ref> Откако [[Монтреал]] се повлекол во јули 2021 година поради недостаток на провинциско финансирање и поддршка за реновирање на [[Олимписки стадион (Монтреал)|Олимпискиот стадион]],<ref>{{cite news |title=Montreal withdraws from host city selection process for 2026 World Cup |url=https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |access-date=6. 7. 2021 |work=Sportsnet |date=6. 7. 2021 |archive-date=16. 8. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816132650/https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |url-status=live}}</ref> Ванкувер повторно се приклучил на процесот како кандидат-домаќин во април 2022 година.<ref name="vancouver_candidatecity">{{cite web |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |title=Update on FIFA World Cup 2026 candidate host city process |publisher=FIFA |date=14. 4. 2022 |access-date=14. 4. 2022 |archive-date=12. 7. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712003456/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |url-status=live}}</ref> Ова го донело конечниот број на кандидати на 24 стадиони, секој во посебен град или метрополитенска област.<ref>{{Cite web |date=26. 1. 2021 |title=FIFA eyes late 2021 to pick 2026 World Cup host cities |url=https://www.cbc.ca/sports/soccer/fifa-sets-late-2021-target-to-pic-2026-world-cup-cities-1.5888162 |access-date=20. 5. 2026 |website=CBC}}</ref> На 16 јуни 2022 година, ФИФА ги објавила 16-те градови домаќини: два во Канада, три во Мексико и 11 во САД.<ref name="bid_cities">{{Cite web |title=United 2026 bid book |url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |access-date=30. 4. 2018 |publisher=united2026.com}}</ref> Избрани биле [[Атланта]], [[Бостон]], [[Далас]], [[Гвадалахара]], [[Хјустон]], [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]], [[Лос Анџелес]], [[Сиудад де Мексико]], [[Мајами]], [[Монтереј]], [[Филаделфија]], [[Њујорк]]/[[Њу Џерзи]], [[Сан Франциско]], [[Сиетл]], [[Торонто]] и [[Ванкувер]].<ref>{{cite news |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |title=FIFA unveils stellar line-up of FIFA World Cup 2026 Host Cities |publisher=FIFA |date=16. 6. 2022 |access-date=16. 6. 2022 |archive-date=16. 6. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616223211/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |url-status=live}}</ref> Осум од 16-те избрани стадиони имаат трајна вештачка трева, која се заменува со трева за турнирот под надзор на ФИФА и истражувачки тим од Универзитетот во Тенеси и Државниот универзитет во Мичиген. Во зависност од климата на поединечниот стадион, за постудени услови ќе се користи или мешавина од 84% ливадска власецка и 16% повеќегодишна 'ржана трева, или бермудска трева за потопли услови.<ref name="utk-fifa">{{cite web |title=Bringing UT's Turfgrass Expertise to FIFA World Cup 26 |url=https://www.utk.edu/turfgrass/ |publisher=UT Knoxville |access-date=25. 4. 2026}}</ref><ref name="tsn-henry-26">{{cite web |last1=Henry |first1=Genevieve |title=MSU Turf Management Program provides grass for World Cup |url=https://statenews.com/article/2026/04/msu-turf-management-program-provides-grass-for-world-cup?ct=content_open&cv=cbox_featured |publisher=The State News |access-date=25. 4. 2026 |date=22. 4. 2026}}</ref><ref name="conv-tr-g-s-b-26">{{cite web |last1=Trey Rogers |first1=John N. |last2=Guevara |first2=Jackie Lyn A. |last3=Sorochan |first3=John |last4=Bearss |first4=Ryan |title=We designed the turf for soccer's biggest World Cup ever – here's how we created the same playing experience across 3 countries |url=https://theconversation.com/we-designed-the-turf-for-soccers-biggest-world-cup-ever-heres-how-we-created-the-same-playing-experience-across-3-countries-279536 |publisher=The Conversation |access-date=25. 4. 2026 |date=20. 4. 2026}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !{{flagsport|MEX}} [[Мексико (град)|Мексико Сити]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Њујорк]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Далас]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Хјустон]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Стадион Ацтека]] | [[Стадион Метлајф]]<br /><small>([[Ист Ратерфорд (Њу Џерзи)|Ист Ратерфорд]])</small> | [[Стадион AT&T]]<br /><small>([[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]])</small> | [[Стадион Ароухед]] | [[Стадион НРГ]] |- | Капацитет: '''87.523''' | Капацитет: '''82.500''' | Капацитет: '''80.000''' | Капацитет: '''76.416''' | Капацитет: '''72.220''' |- | [[File:Soccer_game_at_the_Azteca_Stadium.JPG|250px]] | [[File:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|250px]] | [[File:Cowboys stadium inside view 4.JPG|250px]] | [[File:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|250px]] | [[File:Reliantstadium.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Атланта]]<ref name="bid_cities" /> |colspan=3 rowspan=12| {{location map+|North America|float=center|width=800|caption=Градови домаќини|places= {{location map~|North America|lat=33.755|long=-84.39|label='''[[Атланта]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=42.065278|long= -71.248333|label='''[[Бостон]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=32.775833|long=-96.796667|label='''[[Далас]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=29.762778|long=-95.383056|label='''[[Хјустон]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=39.099722|long=-94.578333|label='''[[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=34.05|long=-118.25|label='''[[Лос Анџелес]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=25.775278|long=-80.208889|label='''[[Мајами]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=40.817097|long=-74.085024|label='''[[Њујорк]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=39.9500|long=-75.1667|label='''[[Филаделфија]]'''|position=left}} {{location map~|North America|lat=37.4032|long=-121.9698|label='''[[Сан Франциско]]'''}} {{location map~|North America|lat=47.5952|long=-122.3316|label='''[[Сиетл]]'''}} {{location map~|North America|lat=43.7|long=-79.4|label='''[[Торонто]]'''|position=left}} {{location map~|North America|lat=49.28|long=-123.12|label='''[[Ванкувер]]'''|position=right}} {{location map~ |North America |lat=19.302911 |long=-99.150442 |label='''[[Мексико (град)|Мексико Сити]]'''|position=right}} {{location map~ |North America |lat=25.722806 |long=-100.312056 |label='''[[Монтереј]]''' |position=left}} {{location map~ |North America |lat=20.681667 |long=-103.462778 |label= '''[[Гвадалахара]]''' |position=left}} }} !{{flagsport|USA}} [[Лос Анџелес]]<ref name="bid_cities" /><ref>{{Cite web|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|title=Los Angeles 2026|access-date=05. 07. 2022|archive-date=29. 06. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=}}</ref> |- | [[Стадион Мерцедес Бенц]] | [[Стадион Соу-Фај]]<br /><small>([[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]])</small> |- | Капацитет: '''71.000''' | Капацитет: '''70.240''' |- | [[File:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|250px]] |[[File:SoFi_Stadium_interior_2021.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Филаделфија]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Сиетл]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Линколн Фајненшел Филд]] | [[Лумен Филд]] |- |Капацитет: '''69.796''' |Капацитет: '''69.000''' |- |[[File:Philly (45).JPG|250px]] | [[File:2022 CONCACAF Champions League Final - View from southeast corner at night.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Сан Франциско]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Бостон]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Стадион Ливајс]] <br /><small>([[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]])</small> | [[Стадион Жилет]]<br /><small>([[Фоксборо]])</small> |- | Капацитет: '''68.500'''<br /> | Капацитет: '''65.878'''<br /> |- | [[File:Entering Levi's Stadium.JPG|250px]] | [[File:Gillette Stadium (Top View).jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Мајами]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|CAN}} [[Ванкувер]]<ref name="vancouver_candidatecity" /> !{{flagsport|MEX}} [[Монтереј]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|MEX}} [[Гвадалахара]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|CAN}} [[Торонто]]<ref name="bid_cities"/> |- | [[Стадион Хард Рок]]<br /><small>([[Мајами Гарденс|Мајами]])</small> | [[БиСи Плејс]] | [[Стадион ББВА]]<br /><small>([[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]])</small> | [[Стадион Акрон]]<br /><small>([[Сапопан]])</small> | [[БМО Филд]] |- | Капацитет: '''64.767''' | Капацитет: '''54.500''' | Капацитет: '''53.500''' | Капацитет: '''49.850''' | Капацитет: '''30.000''' |- | [[File:Hard Rock Stadium 2017 2.jpg|250px]] | [[File:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|250px]] | [[File:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|250px]] | [[File:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho.jpg|300px]] | [[File:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|250px]] |} ==Групна фаза== Првите две екипи од секоја група, како и осумте најдоброрангирани третопласирани екипи се пласираат во шеснаесттинафиналето. {{легенда|#ccffcc|Екипи кои ја поминале групната фаза}} {{легенда|#ffcccc|Испаднати}} ===Група А=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група A}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата А !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|MEX|}} |1||1||0||0||2||0||+2||3 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|KOR}} |1||1||0||0||2||1||+1||3 |- style="background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|CZE|}} |1||0||0||1||1||2||–1||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|RSA|}} |1||0||0||1||0||2||–2||0 |} <section begin=A1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јуни 2026 |време = 13:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Мексико - Јужна Африка|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021443 |екипа2 = {{fb|RSA}} |голови1 = *[[Хулиан Кињонес|Кињонес]] {{goal|{{0}}9}} *[[Раул Хименес|Хименес]] {{goal|67}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Вилтон Сампајо]] }}<section end=A1 /> ---- <section begin=A2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|KOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Јужна Кореја - Чешка|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021441 |екипа2 = {{fb|CZE}} |голови1 = *[[Хванг Ин Бом]] {{goal|67}} *[[О Хјун Гју]] {{goal|80}} |голови2 = *{{goal|59}} [[Ладислав Крејчи (фудбалер 1999)|Крејчи]] |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 44.985 |судија = {{flagsport|EGY}} [[Амин Омар|Амин Мохамед Омар]] }}<section end=A2 /> ---- <section begin=A3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CZE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Чешка - Јужна Африка|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021440 |екипа2 = {{fb|RSA}} |голови1 = *[[Михал Садилек|Садилек]] {{goal|{{0}}6}} |голови2 = *{{goal|83|пен.}} [[Тебохо Мокоена (фудбалер 1997)|Мокоена]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц|Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 67.442 |судија = {{flagsport|USA}} [[Тори Пенсо]] }}<section end=A3 /> ---- <section begin=A4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Мексико - Јужна Кореја|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021442 |екипа2 = {{fb|KOR}} |голови1 = *[[Луис Ромо|Ромо]] {{goal|50}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 45.522 |судија = {{flagsport|URU}} [[Густаво Техера]] }}<section end=A4 /> ---- <section begin=A5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|CZE}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021444 |екипа2 = {{fb|MEX}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = |судија = }}<section end=A5 /> ---- <section begin=A6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|RSA}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021445 |екипа2 = {{fb|KOR}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = |судија = }}<section end=A6 /> ---- ===Група Б=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Б}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Б !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|CAN|}} |1||0||1||0||1||1||0||1 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|BIH}} |1||0||1||0||1||1||0||1 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|QAT|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|SUI|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=B1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 12 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Канада - Босна и Херцеговина|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021449 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Кајл Ларин|Ларин]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Јово Лукиќ|Лукиќ]] |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.002 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Факундо Тељо]] }}<section end=B1 /> ---- <section begin=B2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|QAT}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Катар - Швајцарија|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021447 |екипа2 = {{fb|SUI}} |голови1 = *[[Миро Мухајм|Мухајм]] {{goal|90+4|авт.}} |голови2 = *{{goal|17|пен.}} [[Брил Ембоо|Емболо]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 67.966 |судија = {{flagsport|HON}} [[Саид Мартинес]] }}<section end=B2 /> ---- <section begin=A3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Швајцарија - Босна и Херцеговина|4–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Јохан Манзамби|Манзамби]] {{goal|74}}, {{goal|90}} *[[Рубен Варгас|Варгас]] {{goal|84}} *[[Гранит Џака|Џака]] {{goal|90+7|пен.}} |голови2 = *{{goal|90+3}} [[Ермин Махмиќ|Махмиќ]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.026 |судија = {{flagsport|POR}} [[Жоао Пињеиро (фудбалски судија)|Жоао Пињеиро]] }}<section end=B3 /> ---- <section begin=A4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Канада - Катар|6–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021450 |екипа2 = {{fb|QAT}} |голови1 = *[[Кајл Ларин|Ларин]] {{goal|16}} *[[Џонатан Дејвид|Џ. Дејвид]] {{goal|29}}, {{goal|45+3}}, {{goal|90+2}} *[[Нејтн Салиба|Салиба]] {{goal|64}} *[[Мохамед Манај|Манај]] {{goal|75|авт.}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|CHL}} [[Кристијан Гарај]] }}<section end=B4 /> ---- <section begin=A5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021451 |екипа2 = {{fb|CAN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = |судија = }}<section end=B5 /> ---- <section begin=A6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|BIH}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021448 |екипа2 = {{fb|QAT}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = |судија = }}<section end=B6 /> ---- ===Група Ц=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Ц !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BRA|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|MAR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|HAI|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|SCO|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=C1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Бразил - Мароко|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|32}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end=C1 /> ---- <section begin=C2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|HAI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Хаити - Шкотска|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 |екипа2 = {{fb|SCO}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|28}} [[Џон МакГин|МакГин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|ALG}} [[Мустафа Горбал]] }}<section end=C2 /> ---- <section begin=C3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Шкотска - Мароко|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end=C3 /> ---- <section begin=C4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Бразил - Хаити|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = *[[Матеуш Куња|Куња]] {{goal|23}}, {{goal|36}} *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|45+3}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|ESP}} [[Алехандро Ернандес Ернандес]] }}<section end=C4 /> ---- <section begin=C5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 |екипа2 = {{fb|BRA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=C5 /> ---- <section begin=C6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|MAR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес-Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=C6 /> ---- ===Група Д=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Д}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Д !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|USA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|PAR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|AUS}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=D1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 12 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#САД - Парагвај|4–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = *[[Дамиан Бобадиља|Бобадиља]] {{goal|{{0}}7|авт.}} *[[Фоларин Балогун|Балогун]] {{goal|31}}, {{goal|45+5}} *[[Џовани Рејна|Рејна]] {{goal|90+8}} |голови2 = *{{goal|73}} [[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|NED}} [[Дани Макели]] }}<section end=D1 /> ---- <section begin=D2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|AUS}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Австралија - Турција|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 |екипа2 = {{fb|TUR}} |голови1 = *[[Нестори Иранкунда|Иранкунда]] {{goal|27}} *[[Конор Меткалф|Меткалф]] {{goal|75}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end=D2 /> ---- <section begin=D3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#САД - Австралија|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = *[[Камерон Брџис|Брџис]] {{goal|11|авт.}} *[[Алекс Фриман|Фриман]] {{goal|43}} |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|GER}} [[Феликс Цвајер]] }}<section end=D3 /> ---- <section begin=D4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Турција - Парагвај|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Матијас Галарса|Галарса]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.827 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end=D4 /> ---- <section begin=D5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 |екипа2 = {{fb|USA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = |судија = }}<section end=D5 /> ---- <section begin=D6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = |судија = }}<section end=D6 /> ---- ===Група Е=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Е}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата E !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|GER}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CUW}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|CIV}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|ECU}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=E1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Германија - Курасао|7–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/40002146 |екипа2 = {{fb|CUW}} |голови1 = *[[Феликс Нмеча|Нмеча]] {{goal|{{0}}6}} *[[Нико Шлотербек|Шлотербек]] {{goal|38}} *[[Каи Хаверц|Хаверц]] {{goal|45+5|пен.}}, {{goal|88}} *[[Џамал Мусиала|Мусиала]] {{goal|47}} *[[Натаниел Браун (фудбалер)|Браун]] {{goal|68}} *[[Дениз Ундав|Ундав]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Ливано Комененсија|Комененсија]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.021 |судија = {{flagsport|MAR}} [[Џалал Џајед]] }}<section end=E1 /> ---- <section begin=E2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CIV}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Брег на Слоновата Коска - Еквадор|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021467 |екипа2 = {{fb|ECU}} |голови1 = *[[Амад Диало|Диало]] {{goal|90}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.274 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Франсоа Летексје]] }}<section end=E2 /> ---- <section begin=E3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021469 |екипа2 = {{fb|CIV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БМО филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = |судија = }}<section end=E3 /> ---- <section begin=E4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|ECU}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021465 |екипа2 = {{fb|CUW}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = |судија = }}<section end=E4 /> ---- <section begin=E5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|CUW}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021468 |екипа2 = {{fb|CIV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = |судија = }}<section end=E5 /> ---- <section begin=E6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|ECU}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021466 |екипа2 = {{fb|GER}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = |судија = }}<section end=E6 /> ---- ===Група Ф=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата E !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|NED}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|JPN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|SWE}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=F1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Холандија - Јапонија|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021470 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = *[[Вирџил ван Дајк|Ван Дајк]] {{goal|50}} *[[Крисенсио Самервил|Самервил]] {{goal|64}} |голови2 = *{{goal|57}} [[Кеито Накамура|Накамура]] *{{goal|88}} [[Даичи Камада|Камада]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 69,285 |судија = {{flagsport|USA}} [[Исмаил Елфат]] }}<section end=F1 /> ---- <section begin=F2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|SWE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Шведска - Тунис|5–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021474 |екипа2 = {{fb|TUN}} |голови1 = * [[Јасин Ајари|Ајари]] {{goal|{{0}}7}}, {{goal|90+6}} * [[Александер Исак|Исак]] {{goal|30}} * [[Виктор Ѓекереш|Ѓекереш]] {{goal|59}} * [[Матијас Сванберг|Сванберг]] {{goal|84}} |голови2 = * {{goal|43}} [[Омар Рекик|Рекик]] |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 50.987 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Жаел Фалкон]] }}<section end=F2 /> ---- <section begin=F3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021472 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = |судија = }}<section end=F3 /> ---- <section begin=F4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 22:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021475 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = |судија = }}<section end=F4 /> ---- <section begin=E5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|JPN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021471 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = |судија = }}<section end=E5 /> ---- <section begin=F6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021473 |екипа2 = {{fb|NED}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = |судија = }}<section end=F6 /> ---- ===Група Г=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Г}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Г !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BEL}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|EGY}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|IRN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|NZL}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=G1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Белгија - Египет|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021478 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = *[[Мохамед Хани|Хани]] {{goal|66|авт.}} |голови2 = *{{goal|19}} [[Емам Ашур|Ашур]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.775 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Рамон Абати]] }}<section end=G1 /> ---- <section begin=G2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|IRN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Иран - Нов Зеланд|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021476 |екипа2 = {{fb|NZL}} |голови1 = *[[Рамин Резаејан|Резаејан]] {{goal|32}} *[[Мохамад Мохеби|Мохеби]] {{goal|64}} |голови2 = *{{goal|{{0}}7}}, {{goal|54}} [[Елајџа Џаст|Џаст]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.108 |судија = {{flagsport|MEX}} [[Сесар Артуро Рамос|Сесар Артуро]] }}<section end=G2 /> ---- <section begin=G3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021477 |екипа2 = {{fb|IRN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = |судија = }}<section end=G3 /> ---- <section begin=G4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|NZL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021480 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = |судија = }}<section end=G4 /> ---- <section begin=G5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|EGY}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021479 |екипа2 = {{fb|IRN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = |судија = }}<section end=G5 /> ---- <section begin=G6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|NZL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021481 |екипа2 = {{fb|BEL}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = |судија = }}<section end=G6 /> ---- ===Група Х=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Х}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Х !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ESP}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CPV}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|SAU}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|URU}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=H1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Шпанија - Зелен ’Рт|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021482 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 67,640 |судија = {{flagsport|JOR}} [[Адхам Махадмех]] }}<section end=H1 /> ---- <section begin=H2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SAU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Саудиска Арабија - Уругвај|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021486 |екипа2 = {{fb|URU}} |голови1 = *[[Абдулелах Ал-Амри|Ал-Амри]] {{goal|41}} |голови2 = *{{goal|80}} [[Максимилијано Араухо|М. Араухо]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 62.764 |судија = {{flagsport|ITA}} [[Маурицио Маријани]] }}<section end=H2 /> ---- <section begin=H3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021483 |екипа2 = {{fb|SAU}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=H3 /> ---- <section begin=H4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|URU}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021487 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=H4 /> ---- <section begin=H5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|CPV}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021485 |екипа2 = {{fb|SAU}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = |судија = }}<section end=H5 /> ---- <section begin=H6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|URU}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021484 |екипа2 = {{fb|ESP}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = |судија = }}<section end=H6 /> ---- ===Група И=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група И}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата И !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|FRA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|SEN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|IRQ}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|NOR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=I1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Франција - Сенегал|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021490 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|66}}, {{goal|90+6}} *[[Бредли Баркола|Баркола]] {{goal|82}} |голови2 = *{{goal|90+5}} [[Ибрахим Мбаје|Мбаје]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.545 |судија = {{flagsport|IRN}} [[Алиреза Фагани]] }}<section end=I1 /> ---- <section begin=I2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|IRQ}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Ирак - Норвешка|1–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021488 |екипа2 = {{fb|NOR}} |голови1 = *[[Ајмен Хусеин|Хусеин]] {{goal|39}} |голови2 = *{{goal|29}}, {{goal|43}} [[Ерлинг Холанд|Холанд]] *{{goal|76}} [[Лео Естигор|Естигор]] *{{goal|90+5|авт.}} [[Ајмен Хусеин|Хусеин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 63.106 |судија = {{flagsport|GAB}} [[Пјер Ачо]] }}<section end=I2 /> ---- <section begin=I3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 17:00 |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021492 |екипа2 = {{fb|IRQ}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = |судија = }}<section end=I3 /> ---- <section begin=I4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021491 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = |судија = }}<section end=I4 /> ---- <section begin=I5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 15:00 |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021489 |екипа2 = {{fb|FRA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = |судија = }}<section end=I5 /> ---- <section begin=I6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 15:00 |екипа1 = {{fb-rt|SEN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021493 |екипа2 = {{fb|IRQ}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = |судија = }}<section end=I6 /> ---- ===Група Ј=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Ј !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ARG}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|ALG}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|AUT}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|JOR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=J1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Аргентина - Алжир|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021496 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = *[[Лионел Меси|Меси]] {{goal|17}}, {{goal|60}}, {{goal|76}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 69.045 |судија = {{flagsport|POL}} [[Шимон Марцињак]] }}<section end=J1 /> ---- <section begin=J2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|AUT}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Австрија - Јордан|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021498 |екипа2 = {{fb|JOR}} |голови1 = *[[Романо Шмид|Шмид]] {{goal|20}} *[[Јазан Ал-Араб|Ал-Араб]] {{goal|76|авт.}} *[[Марко Арнаутовиќ|Арнаутовиќ]] {{goal|90+12}} |голови2 = *{{goal|50}} [[Али Олван|Олван]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.527 |судија = {{flagsport|MAU}} [[Дахан Беида]] }}<section end=J2 /> ---- <section begin=J3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021494 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = |судија = }}<section end=J3 /> ---- <section begin=J4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|JOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021499 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = |судија = }}<section end=J4 /> ---- <section begin=J5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|ALG}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021497 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = |судија = }}<section end=J5 /> ---- <section begin=J6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|JOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021495 |екипа2 = {{fb|ARG}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = |судија = }}<section end=J6 /> ---- ===Група К=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група К}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата К !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|POR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|COD}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|UZB}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|COL}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=K1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Португалија - ДР Конго|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = *[[Жоао Невеш|Ж. Невеш]] {{goal|{{0}}6}} |голови2 = *{{goal|45+5}} [[Јоан Виса|Виса]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|QAT}} [[Абдулрахман Ал-Џасим]] }}<section end=K1 /> ---- <section begin=K2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|UZB}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Узбекистан - Колумбија|1–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504 |екипа2 = {{fb|COL}} |голови1 = *[[Абосбек Фајзулаев|Фајзулаев]] {{goal|60}} |голови2 = *{{goal|40}} [[Даниел Муњос (фудбалер)|Муњос]] *{{goal|65}} [[Луис Дијас (фудбалер 1997)|Дијас]] *{{goal|90+9}} [[Хаминтон Кампас|Кампас]] |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Антони Тејлор (фудбалски судија)|Антони Тејлор]] }}<section end=K2 /> ---- <section begin=K3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503 |екипа2 = {{fb|UZB}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = |судија = }}<section end=K3 /> ---- <section begin=K4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = |судија = }}<section end=K4 /> ---- <section begin=K5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 19:30 |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505 |екипа2 = {{fb|POR}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=K5 /> ---- <section begin=K6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 19:30 |екипа1 = {{fb-rt|COD}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500 |екипа2 = {{fb|UZB}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=K6 /> ---- ===Група Л=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Л}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Л !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ENG}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CRO}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|GHA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|PAN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=L1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Англија - Хрватска|4–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021507 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = *[[Хари Кејн|Кејн]] {{goal|12|пен.}}, {{goal|42}} *[[Џуд Белингам|Белингам]] {{goal|47}} *[[Маркус Рашфорд|Рашфорд]] {{goal|85}} |голови2 = *{{goal|36}} [[Мартин Батурина|Батурина]] *{{goal|45+5}} [[Петар Муса|Муса]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.389 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Клеман Тирпен]] }}<section end=L1 /> ---- <section begin=L2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|GHA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Гана - Панама|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021510 |екипа2 = {{fb|PAN}} |голови1 = *[[Кејлеб Јиренки|Јиренки]] {{goal|90+5}} |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 42.942 |судија = {{flagsport|SWE}} [[Глен Ниберг]] }}<section end=L2 /> ---- <section begin=L3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021506 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = |судија = }}<section end=L3 /> ---- <section begin=L4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = |судија = }}<section end=L4 /> ---- <section begin=L5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 17:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021508 |екипа2 = {{fb|ENG}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = |судија = }}<section end=L5 /> ---- <section begin=L6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 17:00 |екипа1 = {{fb-rt|CRO}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021509 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = |судија = }}<section end=L6 /> ---- === Поредок на третопласираните === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |- !width=7%|{{Tooltip|Поз.|Позиции}} !width=7%|{{Tooltip|Група|Група}} !width=27%|Репрезентација !width=7%|{{Tooltip|Нат|Одиграни натпревари}} !width=7%|{{Tooltip|Поб|Победи}} !width=7%|{{Tooltip|Нер|Нерешени}} !width=7%|{{Tooltip|Пор|Порази}} !width=7%|{{Tooltip|ДГ|Постигнати голови}} !width=7%|{{Tooltip|ПГ|Примени голови}} !width=7%|{{Tooltip|ГР|Гол-разлика}} !width=10%|{{Tooltip|Бод|Бодови}} |- style="background:#ccffcc;" |1.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група A|А]]''' || style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |2.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б|Б]]''' || style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |3.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц|Ц]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |4.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д|Д]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |5.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е|Е]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |6.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф|Ф]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |7.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г|Г]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |8.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х|Х]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |9.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група И|И]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |10.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј|Ј]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |11.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група К|К]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |12.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л|Л]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |} == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.fifa.com/worldcup/fifaworldcup2026/ FIFA World Cup 2026], FIFA.com {{Светско првенство во фудбал 2026}} {{ФИФА Светско Првенство}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал|2026]] 5nl9ing4hng6272kekjjz57wcxt8vms 5579415 5579401 2026-06-20T19:38:07Z Carshalton 30527 /* Група Д */ 5579415 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија меѓународно фудбалско првенство | tourney_name = Светско првенство во фудбал 2026 | year = | other_titles = {{ubl|2026 FIFA World Cup|Copa Mundial de la FIFA 2026|Coupe du Monde de la FIFA 2026}} | image = 2026 FIFA World Cup emblem.webp | size = 150px | country = {{flagsport|CAN}} [[Канада]] | country2 = {{flagsport|MEX}} [[Мексико]] | country3 = {{flagsport|USA}} [[САД]] | dates = 11 јуни – 19 јули | confederations = 6 | num_teams = 48 | venues = 16 | cities = 16 | champion = | count = | second = | third = | fourth = | matches = | goals = | attendance = | top_scorer = | player = | goalkeeper = | young_player = | fair_play = | prevseason = [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] | nextseason = [[Светско првенство во фудбал 2030|''2030'']] }} '''Светско првенство во фудбал 2026''' — 23. [[Светско првенство во фудбал|Светско првенство во фудбал]], меѓународен фудбалски турнир кој се одржува на секој четири години и на кој право на учество имаат сите членки на ФИФА кој ги минале квалификациите. Турнирот ќе се одржи од 11 јуни до 19 јули 2026 година,<ref name="Schedule">{{Наведена мрежна страница|url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf|title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule|date=February 4, 2024|publisher=FIFA|archive-url=https://web.archive.org/web/20240205034420/https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf|archive-date=February 5, 2024|accessdate=February 4, 2024}}</ref> и ќе биде игран во шеснаесет градови домаќини, единаесет во [[Соединети Американски Држави|САД]], три во [[Мексико]] и два во [[Канада]]. Ова, исто така, ќе биде првото издание на Светско првенство во фудбал кое ќе биде одржано во три држави и првото на кое ќе настапуваат 48 репрезентации, по проширувањето од досегашните 32.<ref>{{cite news |date=13. 6. 2018 |title=World Cup 2026: Canada, US & Mexico joint bid wins right to host tournament |publisher=[[BBC]] Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44464913 |url-status=live |access-date=13. 6. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210114150230/https://www.bbc.com/sport/football/44464913 |archive-date=14. 1. 2021}}</ref><ref name="ESPN 2017">{{Cite web |last=Carlise |first=Jeff |date=April 10, 2017 |title=U.S., neighbors launch 2026 World Cup bid |url=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup |archive-date=11. 4. 2017 |publisher=ESPN}}</ref><ref name="48teams">{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026 |publisher=FIFA |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |url-status=dead |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017}}</ref> Овие три држави ја победиле конкурентската кандидатура на [[Мароко]] за време на гласањето на 68-миот Конгрес на ФИФА во [[Москва]]. Ова ќе биде првото првенство по она во [[Светско првенство во фудбал 2002|2002]] година, одржано во [[Јапонија]] и [[Јужна Кореја]] кое ќе има повеќе од еден домаќин. Со претходните домаќинства на турнирите во [[Светско првенство во фудбал 1970|1970]] и [[Светско првенство во фудбал 1986|1986]], Мексико станала првата земја што три пати била домаќин или ко-домаќин на Светското првенство. САД претходно биле организатори на првенството во [[Светско првенство во фудбал 1994|1994]]. Спротивно на тоа, ова ќе биде прв пат Канада да биде домаќин или ко-домаќин. Настанот се вратил во својот традиционален летен распоред на [[Северна полутопка|Северната хемисфера]], откако [[Светско првенство во фудбал 2022|Светското првенство 2022]] во [[Катар]] се одржало во ноември и декември. Како земји домаќини, Канада, [[Фудбалска репрезентација на Мексико|Мексико]] и [[Фудбалска репрезентација на САД|САД]] автоматски се квалификувале. [[Фудбалска репрезентација на Зелен ’Рт|Зелен ’Рт]], [[Фудбалска репрезентација на Курасао|Курасао]], [[Фудбалска репрезентација на Јордан|Јордан]] и [[Фудбалска репрезентација на Узбекистан|Узбекистан]] ќе го имаат своето деби на Светското првенство. [[Фудбалска репрезентација на Аргентина|Аргентина]] е [[Финале на Светското првенство во фудбал 2022|бранител на титулата]], откако ја освоила својата трета титула на Светското првенство 2022. ==Формат и проширување== Идејата за проширување на турнирот се споменувала уште во 2013 година, кога била презентирана од тогашниот претседател на [[УЕФА]], [[Мишел Платини]],<ref>{{Cite news |date=28. 10. 2013 |title=Michel Platini calls for 40-team World Cup starting with Russia 2018 |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |access-date=24. 1. 2015 |archive-date=15. 9. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915093947/https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |date=29. 10. 2013 |title=Michel Platini's World Cup expansion plan unlikely – Fifa |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/24735765 |url-status=live |access-date=24. 1. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140421001646/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/24735765 |archive-date=21. 4. 2014}}</ref> а во 2016 година, ја подржал и претседателот на [[ФИФА]], [[Џани Инфантино]].<ref>{{Cite news |date=30. 3. 2016 |title=Infantino suggests 40-team World Cup finals |work=Independent Online |publisher=[[Independent Online (South Africa)|IOL]] |agency=Reuters |location=Južna Afrika |url=http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161230230628/http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |archive-date=30. 12. 2016}}</ref> Противниците на предлогот тврделе дека бројот на натпревари веќе достигнал неприфатливо ниво,<ref name="auto2">{{Cite news |last=Macguire |first=Eoghan |date=15. 12. 2016 |title=World Cup: Europe's top clubs oppose FIFA's expansion plans |url=https://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161224164833/http://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |archive-date=24. 12. 2016 |publisher=CNN}}</ref> дека проширувањето ќе го ослабне квалитетот на натпреварите<ref name="auto">{{Cite news |date=2. 10. 2016 |title=Low confirms opposition to 40-team World Cup |publisher=sbs.com.au |agency=[[Australian Associated Press]] |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161005031826/http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |archive-date=5. 10. 2016}}</ref><ref name="auto1">{{Cite news |last=Martín |first=Idafe |date=10. 1. 2017 |title=Mundial de 48 equipos: durísimas críticas en Europa |url=https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170112153909/https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |archive-date=12. 1. 2017 |work=[[Clarín (Argentine newspaper)|Clarín]] |language=es}}</ref> и дека одлуката е првенствено политичка, а не спортска. Инфантино бил обвинет дека го искористил ветувањето за поголем број на учесници на Светското првенство како средство за победа на [[Вонреден конгрес на ФИФА во 2016 година|претседателските избори на ФИФА]].<ref>{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Críticas a decisión de la FIFA de jugar el Mundial 2026 con 48 selecciones |language=es |work=[[El Universo]] |agency=[[Agence France-Presse]] |url=http://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170111180321/https://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |archive-date=11. 1. 2017}}</ref> Од ова издание, [[Светско првенство во фудбал|Светското првенство]] е проширено на 48 екипи, 16 повеќе отколку на претходните седум турнири.<ref name="48teams4">{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Екипите ќе бидат поделени во 12 групи од по четири екипи. Првите две екипи од секоја група и осумте најдобри третопласирани екипи ќе се пласираат во осминафиналето, во согласност со одлуката одобрена од [[Совет на ФИФА|Советот на ФИФА]] ​​на 14 март 2023 година.<ref name="IMC">{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|title=FIFA Council approves international match calendars|date=14. 3. 2023|publisher=[[FIFA]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230314155521/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|archive-date=14. 3. 2023|url-status=live|access-date=14. 3. 2023}}</ref> Тоа е првото проширување и првата промена во форматот на Светското првенство од [[Светско првенство во фудбал 1998|1998]].<ref>{{Cite web |date=16. 3. 2024 |title=Success stories from the FIFA World Cup's last expansion |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/celebrating-history-of-32-team-world-cup-1998-2022 |access-date=20. 5. 2026 |website=FIFA}}</ref> Вкупниот број на натпревари се зголемува од 64 на 104, а екипите што ќе стигнат до последните четири натпревари ќе играат по осум натпревари наместо досегашните седум. Турнирот ќе трае 39 дена, седум повеќе од изданијата во [[Светско првенство во фудбал 2014|2014]] и [[Светско првенство во фудбал 2018|2018]].<ref>{{cite news |last=Ingle |first=Sean |url=https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |title=World Cup 2026: four-team groups and 104 game-tournament confirmed by Fifa |work=[[The Guardian]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411173501/https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last=Bushnell |first=Henry |url=https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |title=FIFA scraps ill-fated 2026 World Cup format, but new plan presents other pros and cons |work=[[Yahoo! Sports]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411012544/https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |url-status=live}}</ref> Секој репрезентација и понатаму ќе игра по три натпревари во групната фаза.<ref>{{cite news |last=Ziegler |first=Martyn |url=https://www.thetimes.com/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |title=World Cup will be a week longer — but Fifa scraps three-team group plan |work=[[The Times]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314110957/https://www.thetimes.co.uk/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=Slater |first1=Matt |last2=Ornstein |first2=David |url=https://www.nytimes.com/athletic/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |title=World Cup 2026 format expands again with four-team groups and 104 matches |work=[[The Athletic]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314103434/https://theathletic.com/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |url-status=live}}</ref> Последниот ден од клупските обврски за играчите вклучени во конечните списоци на националните тимови е 24 мај 2026 година; клубовите мора да ги ослободат најдоцна до 25 мај, со исклучок на играчите кои учествуваат во финалето на континенталните клупски натпреварувања до 30 мај. Комбинираниот период за одмор, задолжителниот период за ослободување и времетраењето на турнирот е 56 дена, исто како и во [[Светско првенство во фудбал 2010|2010]], 2014 и 2018 година.<ref name="IMC"/> ===Разгледувани формати на проширување=== Проширувањето на 48 екипи било одобрено на 10 јануари 2017 година, кога првично било одлучено турнирот да има 16 групи од по три екипи и вкупно 80 натпревари. Според тогашниот формат, првите две екипи од секоја група би се пласирале во шеснаесттинафиналето.<ref name="48teams4"/><ref>{{Cite web |last=Conn |first=David |date=10. 1. 2017 |title=Fifa approves Infantino's plan to expand World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110104617/https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |website=The Guardian}}</ref> Во подоцна напуштеното решение, максималниот број на натпревари по тим би останал седум, но секој тим во групата би играл еден натпревар помалку од претходно. Турнирот, сепак би бил завршен во рок од 32 дена.<ref>{{Cite web |date=10. 1. 2017 |title=World Cup: Gianni Infantino defends tournament expansion to 48 teams |url=https://www.bbc.com/sport/football/38577001 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170331171815/http://www.bbc.com/sport/football/38577001 |archive-date=31. 3. 2017 |publisher=BBC Sport}}</ref> Овој формат бил избран во однос на три други предлози, кои предвидувале 40 до 48 национални тимови, 76 до 88 натпревари и еден до четири загарантирани натпревари по учесник.<ref name="heraldlive">{{Cite news |date=7. 10. 2016 |title=New Fifa chief backs 48-team World Cup |publisher=HeraldLIVE |url=http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010112923/http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |archive-date=10. 10. 2016 |quote=It's an idea, just as the World Cup with 40 teams is already on the table with groups of four or five teams.}}</ref><ref name="yahoo">{{Cite news |last=Dunbar |first=Graham |date=23. 12. 2016 |title=FIFA's 5 options for a 2026 World Cup of 48, 40 or 32 teams |url=https://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110142721/http://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |archive-date=10. 1. 2017 |publisher=[[Yahoo! Sports]] |agency=[[Associated Press]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=19. 12. 2016 |title=FIFA World Cup format proposals |url=http://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915094005/https://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |archive-date=15. 9. 2018 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Критичарите предупредиле дека групите од три екипи, во кои две продолжуваат понатаму, значително го зголемуваат ризикот од местење на натпревари.<ref name="guyon">{{Cite journal |last=Guyon |first=Julien |date=30. 4. 2020 |title=Risk of Collusion: Will Groups of 3 Ruin the FIFA World Cup? |journal=Journal of Sports Analytics |volume=6 |issue=4 |pages=259–279 |doi=10.3233/JSA-200414 |doi-access=free |url=https://doi.org/10.3233/JSA-200414 |access-date=2026-06-07 |archive-date=2024-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240803091047/https://doi.org/10.3233/JSA-200414 |url-status=dead }}</ref> Затоа, ФИФА ја разгледала можноста за одлучување на нерешените натпревари во групната фаза преку [[Изведување пенали (фудбал)|изведување пенали]],<ref>{{cite news |date=18. 1. 2017 |title=Penalty shootouts may be used to settle drawn World Cup matches |work=World Soccer |url=http://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |access-date=12. 11. 2020 |archive-date=28. 10. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028040619/https://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |url-status=live}}</ref> но дури и тогаш сè уште би постоел одреден ризик, вклучително и можноста екипата намерно да загуби по изведување на пенали со цел да го елиминира противникот.<ref name="guyon"/> Поради овие приговори, ФИФА продолжила да разгледува други модели на натпреварување, <ref>{{cite news |first=Martyn |last=Ziegler |title=Format for 2026 World Cup could be revamped amid 'collusion' fears, says Fifa vice-president |url=https://www.thetimes.com/sport/football/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |work=[[The Times]] |location=London |date=1. 4. 2022 |access-date=5. 11. 2022 |archive-date=13. 11. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221113124725/https://www.thetimes.co.uk/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |url-status=live}}</ref> за процесот да заврши со објавата во 2023 година, кога било потврдено дека турнирот ќе има 12 групи од по четири репрезентации. ==Стадиони== За време на процесот на кандидатура, 41 град со вкупно 42 постоечки и целосно функционални стадиони со редовни корисници, со исклучок на Монтреал, и два стадиони во изградба, во Лас Вегас и Лос Анџелес, се пријавиле како дел од заедничката кандидатура. Меѓу нив биле три стадиони во три мексикански градови, шест стадиони во шест канадски градови и 35 стадиони во 32 градови во САД.<ref name="bids">{{cite web |title=Forty-one Cities Across Canada, Mexico and the United States Submit Bids to Serve as Host Cities in United Bid for 2026 FIFA World Cup |url=http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170908021347/http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |archive-date=8. 9. 2017 |access-date=7. 9. 2017}}</ref> Во првиот круг испаднале девет стадиони во девет градови. Вториот круг го стеснил изборот за уште девет стадиони во шест градови, додека три града, Чикаго, Минеаполис и Ванкувер, се откажале бидејќи ФИФА не била подготвена да разговара за финансиските детали на организацијата.<ref>{{cite news |last=Carlisle |first=Jeff |title=United States-led World Cup bid cuts list of potential host cities to 23 |url=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |access-date=25. 11. 2021 |publisher=ESPN |date=16. 3. 2018 |archive-date=25. 11. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211125114050/https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |url-status=live}}</ref> Откако [[Монтреал]] се повлекол во јули 2021 година поради недостаток на провинциско финансирање и поддршка за реновирање на [[Олимписки стадион (Монтреал)|Олимпискиот стадион]],<ref>{{cite news |title=Montreal withdraws from host city selection process for 2026 World Cup |url=https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |access-date=6. 7. 2021 |work=Sportsnet |date=6. 7. 2021 |archive-date=16. 8. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816132650/https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |url-status=live}}</ref> Ванкувер повторно се приклучил на процесот како кандидат-домаќин во април 2022 година.<ref name="vancouver_candidatecity">{{cite web |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |title=Update on FIFA World Cup 2026 candidate host city process |publisher=FIFA |date=14. 4. 2022 |access-date=14. 4. 2022 |archive-date=12. 7. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712003456/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |url-status=live}}</ref> Ова го донело конечниот број на кандидати на 24 стадиони, секој во посебен град или метрополитенска област.<ref>{{Cite web |date=26. 1. 2021 |title=FIFA eyes late 2021 to pick 2026 World Cup host cities |url=https://www.cbc.ca/sports/soccer/fifa-sets-late-2021-target-to-pic-2026-world-cup-cities-1.5888162 |access-date=20. 5. 2026 |website=CBC}}</ref> На 16 јуни 2022 година, ФИФА ги објавила 16-те градови домаќини: два во Канада, три во Мексико и 11 во САД.<ref name="bid_cities">{{Cite web |title=United 2026 bid book |url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |access-date=30. 4. 2018 |publisher=united2026.com}}</ref> Избрани биле [[Атланта]], [[Бостон]], [[Далас]], [[Гвадалахара]], [[Хјустон]], [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]], [[Лос Анџелес]], [[Сиудад де Мексико]], [[Мајами]], [[Монтереј]], [[Филаделфија]], [[Њујорк]]/[[Њу Џерзи]], [[Сан Франциско]], [[Сиетл]], [[Торонто]] и [[Ванкувер]].<ref>{{cite news |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |title=FIFA unveils stellar line-up of FIFA World Cup 2026 Host Cities |publisher=FIFA |date=16. 6. 2022 |access-date=16. 6. 2022 |archive-date=16. 6. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616223211/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |url-status=live}}</ref> Осум од 16-те избрани стадиони имаат трајна вештачка трева, која се заменува со трева за турнирот под надзор на ФИФА и истражувачки тим од Универзитетот во Тенеси и Државниот универзитет во Мичиген. Во зависност од климата на поединечниот стадион, за постудени услови ќе се користи или мешавина од 84% ливадска власецка и 16% повеќегодишна 'ржана трева, или бермудска трева за потопли услови.<ref name="utk-fifa">{{cite web |title=Bringing UT's Turfgrass Expertise to FIFA World Cup 26 |url=https://www.utk.edu/turfgrass/ |publisher=UT Knoxville |access-date=25. 4. 2026}}</ref><ref name="tsn-henry-26">{{cite web |last1=Henry |first1=Genevieve |title=MSU Turf Management Program provides grass for World Cup |url=https://statenews.com/article/2026/04/msu-turf-management-program-provides-grass-for-world-cup?ct=content_open&cv=cbox_featured |publisher=The State News |access-date=25. 4. 2026 |date=22. 4. 2026}}</ref><ref name="conv-tr-g-s-b-26">{{cite web |last1=Trey Rogers |first1=John N. |last2=Guevara |first2=Jackie Lyn A. |last3=Sorochan |first3=John |last4=Bearss |first4=Ryan |title=We designed the turf for soccer's biggest World Cup ever – here's how we created the same playing experience across 3 countries |url=https://theconversation.com/we-designed-the-turf-for-soccers-biggest-world-cup-ever-heres-how-we-created-the-same-playing-experience-across-3-countries-279536 |publisher=The Conversation |access-date=25. 4. 2026 |date=20. 4. 2026}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !{{flagsport|MEX}} [[Мексико (град)|Мексико Сити]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Њујорк]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Далас]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Хјустон]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Стадион Ацтека]] | [[Стадион Метлајф]]<br /><small>([[Ист Ратерфорд (Њу Џерзи)|Ист Ратерфорд]])</small> | [[Стадион AT&T]]<br /><small>([[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]])</small> | [[Стадион Ароухед]] | [[Стадион НРГ]] |- | Капацитет: '''87.523''' | Капацитет: '''82.500''' | Капацитет: '''80.000''' | Капацитет: '''76.416''' | Капацитет: '''72.220''' |- | [[File:Soccer_game_at_the_Azteca_Stadium.JPG|250px]] | [[File:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|250px]] | [[File:Cowboys stadium inside view 4.JPG|250px]] | [[File:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|250px]] | [[File:Reliantstadium.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Атланта]]<ref name="bid_cities" /> |colspan=3 rowspan=12| {{location map+|North America|float=center|width=800|caption=Градови домаќини|places= {{location map~|North America|lat=33.755|long=-84.39|label='''[[Атланта]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=42.065278|long= -71.248333|label='''[[Бостон]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=32.775833|long=-96.796667|label='''[[Далас]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=29.762778|long=-95.383056|label='''[[Хјустон]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=39.099722|long=-94.578333|label='''[[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=34.05|long=-118.25|label='''[[Лос Анџелес]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=25.775278|long=-80.208889|label='''[[Мајами]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=40.817097|long=-74.085024|label='''[[Њујорк]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=39.9500|long=-75.1667|label='''[[Филаделфија]]'''|position=left}} {{location map~|North America|lat=37.4032|long=-121.9698|label='''[[Сан Франциско]]'''}} {{location map~|North America|lat=47.5952|long=-122.3316|label='''[[Сиетл]]'''}} {{location map~|North America|lat=43.7|long=-79.4|label='''[[Торонто]]'''|position=left}} {{location map~|North America|lat=49.28|long=-123.12|label='''[[Ванкувер]]'''|position=right}} {{location map~ |North America |lat=19.302911 |long=-99.150442 |label='''[[Мексико (град)|Мексико Сити]]'''|position=right}} {{location map~ |North America |lat=25.722806 |long=-100.312056 |label='''[[Монтереј]]''' |position=left}} {{location map~ |North America |lat=20.681667 |long=-103.462778 |label= '''[[Гвадалахара]]''' |position=left}} }} !{{flagsport|USA}} [[Лос Анџелес]]<ref name="bid_cities" /><ref>{{Cite web|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|title=Los Angeles 2026|access-date=05. 07. 2022|archive-date=29. 06. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=}}</ref> |- | [[Стадион Мерцедес Бенц]] | [[Стадион Соу-Фај]]<br /><small>([[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]])</small> |- | Капацитет: '''71.000''' | Капацитет: '''70.240''' |- | [[File:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|250px]] |[[File:SoFi_Stadium_interior_2021.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Филаделфија]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Сиетл]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Линколн Фајненшел Филд]] | [[Лумен Филд]] |- |Капацитет: '''69.796''' |Капацитет: '''69.000''' |- |[[File:Philly (45).JPG|250px]] | [[File:2022 CONCACAF Champions League Final - View from southeast corner at night.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Сан Франциско]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Бостон]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Стадион Ливајс]] <br /><small>([[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]])</small> | [[Стадион Жилет]]<br /><small>([[Фоксборо]])</small> |- | Капацитет: '''68.500'''<br /> | Капацитет: '''65.878'''<br /> |- | [[File:Entering Levi's Stadium.JPG|250px]] | [[File:Gillette Stadium (Top View).jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Мајами]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|CAN}} [[Ванкувер]]<ref name="vancouver_candidatecity" /> !{{flagsport|MEX}} [[Монтереј]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|MEX}} [[Гвадалахара]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|CAN}} [[Торонто]]<ref name="bid_cities"/> |- | [[Стадион Хард Рок]]<br /><small>([[Мајами Гарденс|Мајами]])</small> | [[БиСи Плејс]] | [[Стадион ББВА]]<br /><small>([[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]])</small> | [[Стадион Акрон]]<br /><small>([[Сапопан]])</small> | [[БМО Филд]] |- | Капацитет: '''64.767''' | Капацитет: '''54.500''' | Капацитет: '''53.500''' | Капацитет: '''49.850''' | Капацитет: '''30.000''' |- | [[File:Hard Rock Stadium 2017 2.jpg|250px]] | [[File:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|250px]] | [[File:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|250px]] | [[File:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho.jpg|300px]] | [[File:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|250px]] |} ==Групна фаза== Првите две екипи од секоја група, како и осумте најдоброрангирани третопласирани екипи се пласираат во шеснаесттинафиналето. {{легенда|#ccffcc|Екипи кои ја поминале групната фаза}} {{легенда|#ffcccc|Испаднати}} ===Група А=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група A}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата А !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|MEX|}} |1||1||0||0||2||0||+2||3 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|KOR}} |1||1||0||0||2||1||+1||3 |- style="background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|CZE|}} |1||0||0||1||1||2||–1||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|RSA|}} |1||0||0||1||0||2||–2||0 |} <section begin=A1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јуни 2026 |време = 13:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Мексико - Јужна Африка|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021443 |екипа2 = {{fb|RSA}} |голови1 = *[[Хулиан Кињонес|Кињонес]] {{goal|{{0}}9}} *[[Раул Хименес|Хименес]] {{goal|67}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Вилтон Сампајо]] }}<section end=A1 /> ---- <section begin=A2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|KOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Јужна Кореја - Чешка|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021441 |екипа2 = {{fb|CZE}} |голови1 = *[[Хванг Ин Бом]] {{goal|67}} *[[О Хјун Гју]] {{goal|80}} |голови2 = *{{goal|59}} [[Ладислав Крејчи (фудбалер 1999)|Крејчи]] |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 44.985 |судија = {{flagsport|EGY}} [[Амин Омар|Амин Мохамед Омар]] }}<section end=A2 /> ---- <section begin=A3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CZE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Чешка - Јужна Африка|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021440 |екипа2 = {{fb|RSA}} |голови1 = *[[Михал Садилек|Садилек]] {{goal|{{0}}6}} |голови2 = *{{goal|83|пен.}} [[Тебохо Мокоена (фудбалер 1997)|Мокоена]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц|Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 67.442 |судија = {{flagsport|USA}} [[Тори Пенсо]] }}<section end=A3 /> ---- <section begin=A4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Мексико - Јужна Кореја|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021442 |екипа2 = {{fb|KOR}} |голови1 = *[[Луис Ромо|Ромо]] {{goal|50}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 45.522 |судија = {{flagsport|URU}} [[Густаво Техера]] }}<section end=A4 /> ---- <section begin=A5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|CZE}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021444 |екипа2 = {{fb|MEX}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = |судија = }}<section end=A5 /> ---- <section begin=A6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|RSA}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021445 |екипа2 = {{fb|KOR}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = |судија = }}<section end=A6 /> ---- ===Група Б=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Б}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Б !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|CAN|}} |1||0||1||0||1||1||0||1 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|BIH}} |1||0||1||0||1||1||0||1 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|QAT|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|SUI|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=B1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 12 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Канада - Босна и Херцеговина|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021449 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Кајл Ларин|Ларин]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Јово Лукиќ|Лукиќ]] |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.002 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Факундо Тељо]] }}<section end=B1 /> ---- <section begin=B2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|QAT}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Катар - Швајцарија|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021447 |екипа2 = {{fb|SUI}} |голови1 = *[[Миро Мухајм|Мухајм]] {{goal|90+4|авт.}} |голови2 = *{{goal|17|пен.}} [[Брил Ембоо|Емболо]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 67.966 |судија = {{flagsport|HON}} [[Саид Мартинес]] }}<section end=B2 /> ---- <section begin=A3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Швајцарија - Босна и Херцеговина|4–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Јохан Манзамби|Манзамби]] {{goal|74}}, {{goal|90}} *[[Рубен Варгас|Варгас]] {{goal|84}} *[[Гранит Џака|Џака]] {{goal|90+7|пен.}} |голови2 = *{{goal|90+3}} [[Ермин Махмиќ|Махмиќ]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.026 |судија = {{flagsport|POR}} [[Жоао Пињеиро (фудбалски судија)|Жоао Пињеиро]] }}<section end=B3 /> ---- <section begin=A4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Канада - Катар|6–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021450 |екипа2 = {{fb|QAT}} |голови1 = *[[Кајл Ларин|Ларин]] {{goal|16}} *[[Џонатан Дејвид|Џ. Дејвид]] {{goal|29}}, {{goal|45+3}}, {{goal|90+2}} *[[Нејтн Салиба|Салиба]] {{goal|64}} *[[Мохамед Манај|Манај]] {{goal|75|авт.}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|CHL}} [[Кристијан Гарај]] }}<section end=B4 /> ---- <section begin=A5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021451 |екипа2 = {{fb|CAN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = |судија = }}<section end=B5 /> ---- <section begin=A6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|BIH}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021448 |екипа2 = {{fb|QAT}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = |судија = }}<section end=B6 /> ---- ===Група Ц=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Ц !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BRA|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|MAR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|HAI|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|SCO|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=C1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Бразил - Мароко|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|32}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end=C1 /> ---- <section begin=C2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|HAI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Хаити - Шкотска|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 |екипа2 = {{fb|SCO}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|28}} [[Џон МакГин|МакГин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|ALG}} [[Мустафа Горбал]] }}<section end=C2 /> ---- <section begin=C3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Шкотска - Мароко|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end=C3 /> ---- <section begin=C4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Бразил - Хаити|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = *[[Матеуш Куња|Куња]] {{goal|23}}, {{goal|36}} *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|45+3}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|ESP}} [[Алехандро Ернандес Ернандес]] }}<section end=C4 /> ---- <section begin=C5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 |екипа2 = {{fb|BRA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=C5 /> ---- <section begin=C6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|MAR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес-Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=C6 /> ---- ===Група Д=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Д}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Д !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|USA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|PAR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|AUS}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=D1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 12 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#САД - Парагвај|4–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = *[[Дамиан Бобадиља|Бобадиља]] {{goal|{{0}}7|авт.}} *[[Фоларин Балогун|Балогун]] {{goal|31}}, {{goal|45+5}} *[[Џовани Рејна|Рејна]] {{goal|90+8}} |голови2 = *{{goal|73}} [[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|NED}} [[Дани Макели]] }}<section end=D1 /> ---- <section begin=D2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|AUS}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Австралија - Турција|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 |екипа2 = {{fb|TUR}} |голови1 = *[[Нестори Иранкунда|Иранкунда]] {{goal|27}} *[[Конор Меткалф|Меткалф]] {{goal|75}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end=D2 /> ---- <section begin=D3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#САД - Австралија|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = *[[Камерон Брџис|Брџис]] {{goal|11|авт.}} *[[Алекс Фриман|Фриман]] {{goal|43}} |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|GER}} [[Феликс Цвајер]] }}<section end=D3 /> ---- <section begin=D4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Турција - Парагвај|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Матијас Галарса|Галарса]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.827 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end=D4 /> ---- <section begin=D5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 |екипа2 = {{fb|USA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = |судија = }}<section end=D5 /> ---- <section begin=D6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = |судија = }}<section end=D6 /> ---- ===Група Е=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Е}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата E !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|GER}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CUW}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|CIV}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|ECU}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=E1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Германија - Курасао|7–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/40002146 |екипа2 = {{fb|CUW}} |голови1 = *[[Феликс Нмеча|Нмеча]] {{goal|{{0}}6}} *[[Нико Шлотербек|Шлотербек]] {{goal|38}} *[[Каи Хаверц|Хаверц]] {{goal|45+5|пен.}}, {{goal|88}} *[[Џамал Мусиала|Мусиала]] {{goal|47}} *[[Натаниел Браун (фудбалер)|Браун]] {{goal|68}} *[[Дениз Ундав|Ундав]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Ливано Комененсија|Комененсија]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.021 |судија = {{flagsport|MAR}} [[Џалал Џајед]] }}<section end=E1 /> ---- <section begin=E2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CIV}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Брег на Слоновата Коска - Еквадор|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021467 |екипа2 = {{fb|ECU}} |голови1 = *[[Амад Диало|Диало]] {{goal|90}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.274 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Франсоа Летексје]] }}<section end=E2 /> ---- <section begin=E3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021469 |екипа2 = {{fb|CIV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БМО филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = |судија = }}<section end=E3 /> ---- <section begin=E4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|ECU}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021465 |екипа2 = {{fb|CUW}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = |судија = }}<section end=E4 /> ---- <section begin=E5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|CUW}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021468 |екипа2 = {{fb|CIV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = |судија = }}<section end=E5 /> ---- <section begin=E6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|ECU}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021466 |екипа2 = {{fb|GER}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = |судија = }}<section end=E6 /> ---- ===Група Ф=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата E !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|NED}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|JPN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|SWE}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=F1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Холандија - Јапонија|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021470 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = *[[Вирџил ван Дајк|Ван Дајк]] {{goal|50}} *[[Крисенсио Самервил|Самервил]] {{goal|64}} |голови2 = *{{goal|57}} [[Кеито Накамура|Накамура]] *{{goal|88}} [[Даичи Камада|Камада]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 69,285 |судија = {{flagsport|USA}} [[Исмаил Елфат]] }}<section end=F1 /> ---- <section begin=F2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|SWE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Шведска - Тунис|5–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021474 |екипа2 = {{fb|TUN}} |голови1 = * [[Јасин Ајари|Ајари]] {{goal|{{0}}7}}, {{goal|90+6}} * [[Александер Исак|Исак]] {{goal|30}} * [[Виктор Ѓекереш|Ѓекереш]] {{goal|59}} * [[Матијас Сванберг|Сванберг]] {{goal|84}} |голови2 = * {{goal|43}} [[Омар Рекик|Рекик]] |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 50.987 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Жаел Фалкон]] }}<section end=F2 /> ---- <section begin=F3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021472 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = |судија = }}<section end=F3 /> ---- <section begin=F4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 22:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021475 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = |судија = }}<section end=F4 /> ---- <section begin=E5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|JPN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021471 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = |судија = }}<section end=E5 /> ---- <section begin=F6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021473 |екипа2 = {{fb|NED}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = |судија = }}<section end=F6 /> ---- ===Група Г=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Г}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Г !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BEL}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|EGY}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|IRN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|NZL}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=G1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Белгија - Египет|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021478 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = *[[Мохамед Хани|Хани]] {{goal|66|авт.}} |голови2 = *{{goal|19}} [[Емам Ашур|Ашур]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.775 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Рамон Абати]] }}<section end=G1 /> ---- <section begin=G2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|IRN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Иран - Нов Зеланд|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021476 |екипа2 = {{fb|NZL}} |голови1 = *[[Рамин Резаејан|Резаејан]] {{goal|32}} *[[Мохамад Мохеби|Мохеби]] {{goal|64}} |голови2 = *{{goal|{{0}}7}}, {{goal|54}} [[Елајџа Џаст|Џаст]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.108 |судија = {{flagsport|MEX}} [[Сесар Артуро Рамос|Сесар Артуро]] }}<section end=G2 /> ---- <section begin=G3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021477 |екипа2 = {{fb|IRN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = |судија = }}<section end=G3 /> ---- <section begin=G4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|NZL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021480 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = |судија = }}<section end=G4 /> ---- <section begin=G5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|EGY}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021479 |екипа2 = {{fb|IRN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = |судија = }}<section end=G5 /> ---- <section begin=G6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|NZL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021481 |екипа2 = {{fb|BEL}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = |судија = }}<section end=G6 /> ---- ===Група Х=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Х}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Х !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ESP}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CPV}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|SAU}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|URU}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=H1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Шпанија - Зелен ’Рт|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021482 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 67,640 |судија = {{flagsport|JOR}} [[Адхам Махадмех]] }}<section end=H1 /> ---- <section begin=H2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SAU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Саудиска Арабија - Уругвај|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021486 |екипа2 = {{fb|URU}} |голови1 = *[[Абдулелах Ал-Амри|Ал-Амри]] {{goal|41}} |голови2 = *{{goal|80}} [[Максимилијано Араухо|М. Араухо]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 62.764 |судија = {{flagsport|ITA}} [[Маурицио Маријани]] }}<section end=H2 /> ---- <section begin=H3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021483 |екипа2 = {{fb|SAU}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=H3 /> ---- <section begin=H4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|URU}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021487 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=H4 /> ---- <section begin=H5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|CPV}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021485 |екипа2 = {{fb|SAU}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = |судија = }}<section end=H5 /> ---- <section begin=H6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|URU}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021484 |екипа2 = {{fb|ESP}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = |судија = }}<section end=H6 /> ---- ===Група И=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група И}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата И !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|FRA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|SEN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|IRQ}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|NOR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=I1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Франција - Сенегал|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021490 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|66}}, {{goal|90+6}} *[[Бредли Баркола|Баркола]] {{goal|82}} |голови2 = *{{goal|90+5}} [[Ибрахим Мбаје|Мбаје]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.545 |судија = {{flagsport|IRN}} [[Алиреза Фагани]] }}<section end=I1 /> ---- <section begin=I2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|IRQ}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Ирак - Норвешка|1–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021488 |екипа2 = {{fb|NOR}} |голови1 = *[[Ајмен Хусеин|Хусеин]] {{goal|39}} |голови2 = *{{goal|29}}, {{goal|43}} [[Ерлинг Холанд|Холанд]] *{{goal|76}} [[Лео Естигор|Естигор]] *{{goal|90+5|авт.}} [[Ајмен Хусеин|Хусеин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 63.106 |судија = {{flagsport|GAB}} [[Пјер Ачо]] }}<section end=I2 /> ---- <section begin=I3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 17:00 |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021492 |екипа2 = {{fb|IRQ}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = |судија = }}<section end=I3 /> ---- <section begin=I4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021491 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = |судија = }}<section end=I4 /> ---- <section begin=I5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 15:00 |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021489 |екипа2 = {{fb|FRA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = |судија = }}<section end=I5 /> ---- <section begin=I6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 15:00 |екипа1 = {{fb-rt|SEN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021493 |екипа2 = {{fb|IRQ}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = |судија = }}<section end=I6 /> ---- ===Група Ј=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Ј !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ARG}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|ALG}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|AUT}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|JOR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=J1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Аргентина - Алжир|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021496 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = *[[Лионел Меси|Меси]] {{goal|17}}, {{goal|60}}, {{goal|76}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 69.045 |судија = {{flagsport|POL}} [[Шимон Марцињак]] }}<section end=J1 /> ---- <section begin=J2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|AUT}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Австрија - Јордан|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021498 |екипа2 = {{fb|JOR}} |голови1 = *[[Романо Шмид|Шмид]] {{goal|20}} *[[Јазан Ал-Араб|Ал-Араб]] {{goal|76|авт.}} *[[Марко Арнаутовиќ|Арнаутовиќ]] {{goal|90+12}} |голови2 = *{{goal|50}} [[Али Олван|Олван]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.527 |судија = {{flagsport|MAU}} [[Дахан Беида]] }}<section end=J2 /> ---- <section begin=J3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021494 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = |судија = }}<section end=J3 /> ---- <section begin=J4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|JOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021499 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = |судија = }}<section end=J4 /> ---- <section begin=J5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|ALG}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021497 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = |судија = }}<section end=J5 /> ---- <section begin=J6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|JOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021495 |екипа2 = {{fb|ARG}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = |судија = }}<section end=J6 /> ---- ===Група К=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група К}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата К !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|POR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|COD}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|UZB}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|COL}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=K1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Португалија - ДР Конго|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = *[[Жоао Невеш|Ж. Невеш]] {{goal|{{0}}6}} |голови2 = *{{goal|45+5}} [[Јоан Виса|Виса]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|QAT}} [[Абдулрахман Ал-Џасим]] }}<section end=K1 /> ---- <section begin=K2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|UZB}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Узбекистан - Колумбија|1–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504 |екипа2 = {{fb|COL}} |голови1 = *[[Абосбек Фајзулаев|Фајзулаев]] {{goal|60}} |голови2 = *{{goal|40}} [[Даниел Муњос (фудбалер)|Муњос]] *{{goal|65}} [[Луис Дијас (фудбалер 1997)|Дијас]] *{{goal|90+9}} [[Хаминтон Кампас|Кампас]] |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Антони Тејлор (фудбалски судија)|Антони Тејлор]] }}<section end=K2 /> ---- <section begin=K3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503 |екипа2 = {{fb|UZB}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = |судија = }}<section end=K3 /> ---- <section begin=K4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = |судија = }}<section end=K4 /> ---- <section begin=K5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 19:30 |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505 |екипа2 = {{fb|POR}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=K5 /> ---- <section begin=K6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 19:30 |екипа1 = {{fb-rt|COD}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500 |екипа2 = {{fb|UZB}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=K6 /> ---- ===Група Л=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Л}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Л !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ENG}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CRO}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|GHA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|PAN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=L1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Англија - Хрватска|4–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021507 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = *[[Хари Кејн|Кејн]] {{goal|12|пен.}}, {{goal|42}} *[[Џуд Белингам|Белингам]] {{goal|47}} *[[Маркус Рашфорд|Рашфорд]] {{goal|85}} |голови2 = *{{goal|36}} [[Мартин Батурина|Батурина]] *{{goal|45+5}} [[Петар Муса|Муса]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.389 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Клеман Тирпен]] }}<section end=L1 /> ---- <section begin=L2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|GHA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Гана - Панама|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021510 |екипа2 = {{fb|PAN}} |голови1 = *[[Кејлеб Јиренки|Јиренки]] {{goal|90+5}} |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 42.942 |судија = {{flagsport|SWE}} [[Глен Ниберг]] }}<section end=L2 /> ---- <section begin=L3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021506 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = |судија = }}<section end=L3 /> ---- <section begin=L4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = |судија = }}<section end=L4 /> ---- <section begin=L5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 17:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021508 |екипа2 = {{fb|ENG}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = |судија = }}<section end=L5 /> ---- <section begin=L6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 17:00 |екипа1 = {{fb-rt|CRO}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021509 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = |судија = }}<section end=L6 /> ---- === Поредок на третопласираните === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |- !width=7%|{{Tooltip|Поз.|Позиции}} !width=7%|{{Tooltip|Група|Група}} !width=27%|Репрезентација !width=7%|{{Tooltip|Нат|Одиграни натпревари}} !width=7%|{{Tooltip|Поб|Победи}} !width=7%|{{Tooltip|Нер|Нерешени}} !width=7%|{{Tooltip|Пор|Порази}} !width=7%|{{Tooltip|ДГ|Постигнати голови}} !width=7%|{{Tooltip|ПГ|Примени голови}} !width=7%|{{Tooltip|ГР|Гол-разлика}} !width=10%|{{Tooltip|Бод|Бодови}} |- style="background:#ccffcc;" |1.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група A|А]]''' || style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |2.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б|Б]]''' || style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |3.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц|Ц]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |4.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д|Д]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |5.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е|Е]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |6.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф|Ф]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |7.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г|Г]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |8.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х|Х]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |9.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група И|И]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |10.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј|Ј]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |11.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група К|К]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |12.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л|Л]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |} == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.fifa.com/worldcup/fifaworldcup2026/ FIFA World Cup 2026], FIFA.com {{Светско првенство во фудбал 2026}} {{ФИФА Светско Првенство}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал|2026]] d0atemhhucsu6721xvebbc7x3ra7idz 5579473 5579415 2026-06-21T09:40:59Z Carshalton 30527 /* Група Е */ 5579473 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија меѓународно фудбалско првенство | tourney_name = Светско првенство во фудбал 2026 | year = | other_titles = {{ubl|2026 FIFA World Cup|Copa Mundial de la FIFA 2026|Coupe du Monde de la FIFA 2026}} | image = 2026 FIFA World Cup emblem.webp | size = 150px | country = {{flagsport|CAN}} [[Канада]] | country2 = {{flagsport|MEX}} [[Мексико]] | country3 = {{flagsport|USA}} [[САД]] | dates = 11 јуни – 19 јули | confederations = 6 | num_teams = 48 | venues = 16 | cities = 16 | champion = | count = | second = | third = | fourth = | matches = | goals = | attendance = | top_scorer = | player = | goalkeeper = | young_player = | fair_play = | prevseason = [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] | nextseason = [[Светско првенство во фудбал 2030|''2030'']] }} '''Светско првенство во фудбал 2026''' — 23. [[Светско првенство во фудбал|Светско првенство во фудбал]], меѓународен фудбалски турнир кој се одржува на секој четири години и на кој право на учество имаат сите членки на ФИФА кој ги минале квалификациите. Турнирот ќе се одржи од 11 јуни до 19 јули 2026 година,<ref name="Schedule">{{Наведена мрежна страница|url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf|title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule|date=February 4, 2024|publisher=FIFA|archive-url=https://web.archive.org/web/20240205034420/https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf|archive-date=February 5, 2024|accessdate=February 4, 2024}}</ref> и ќе биде игран во шеснаесет градови домаќини, единаесет во [[Соединети Американски Држави|САД]], три во [[Мексико]] и два во [[Канада]]. Ова, исто така, ќе биде првото издание на Светско првенство во фудбал кое ќе биде одржано во три држави и првото на кое ќе настапуваат 48 репрезентации, по проширувањето од досегашните 32.<ref>{{cite news |date=13. 6. 2018 |title=World Cup 2026: Canada, US & Mexico joint bid wins right to host tournament |publisher=[[BBC]] Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44464913 |url-status=live |access-date=13. 6. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210114150230/https://www.bbc.com/sport/football/44464913 |archive-date=14. 1. 2021}}</ref><ref name="ESPN 2017">{{Cite web |last=Carlise |first=Jeff |date=April 10, 2017 |title=U.S., neighbors launch 2026 World Cup bid |url=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup |archive-date=11. 4. 2017 |publisher=ESPN}}</ref><ref name="48teams">{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026 |publisher=FIFA |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |url-status=dead |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017}}</ref> Овие три држави ја победиле конкурентската кандидатура на [[Мароко]] за време на гласањето на 68-миот Конгрес на ФИФА во [[Москва]]. Ова ќе биде првото првенство по она во [[Светско првенство во фудбал 2002|2002]] година, одржано во [[Јапонија]] и [[Јужна Кореја]] кое ќе има повеќе од еден домаќин. Со претходните домаќинства на турнирите во [[Светско првенство во фудбал 1970|1970]] и [[Светско првенство во фудбал 1986|1986]], Мексико станала првата земја што три пати била домаќин или ко-домаќин на Светското првенство. САД претходно биле организатори на првенството во [[Светско првенство во фудбал 1994|1994]]. Спротивно на тоа, ова ќе биде прв пат Канада да биде домаќин или ко-домаќин. Настанот се вратил во својот традиционален летен распоред на [[Северна полутопка|Северната хемисфера]], откако [[Светско првенство во фудбал 2022|Светското првенство 2022]] во [[Катар]] се одржало во ноември и декември. Како земји домаќини, Канада, [[Фудбалска репрезентација на Мексико|Мексико]] и [[Фудбалска репрезентација на САД|САД]] автоматски се квалификувале. [[Фудбалска репрезентација на Зелен ’Рт|Зелен ’Рт]], [[Фудбалска репрезентација на Курасао|Курасао]], [[Фудбалска репрезентација на Јордан|Јордан]] и [[Фудбалска репрезентација на Узбекистан|Узбекистан]] ќе го имаат своето деби на Светското првенство. [[Фудбалска репрезентација на Аргентина|Аргентина]] е [[Финале на Светското првенство во фудбал 2022|бранител на титулата]], откако ја освоила својата трета титула на Светското првенство 2022. ==Формат и проширување== Идејата за проширување на турнирот се споменувала уште во 2013 година, кога била презентирана од тогашниот претседател на [[УЕФА]], [[Мишел Платини]],<ref>{{Cite news |date=28. 10. 2013 |title=Michel Platini calls for 40-team World Cup starting with Russia 2018 |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |access-date=24. 1. 2015 |archive-date=15. 9. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915093947/https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |date=29. 10. 2013 |title=Michel Platini's World Cup expansion plan unlikely – Fifa |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/24735765 |url-status=live |access-date=24. 1. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140421001646/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/24735765 |archive-date=21. 4. 2014}}</ref> а во 2016 година, ја подржал и претседателот на [[ФИФА]], [[Џани Инфантино]].<ref>{{Cite news |date=30. 3. 2016 |title=Infantino suggests 40-team World Cup finals |work=Independent Online |publisher=[[Independent Online (South Africa)|IOL]] |agency=Reuters |location=Južna Afrika |url=http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161230230628/http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |archive-date=30. 12. 2016}}</ref> Противниците на предлогот тврделе дека бројот на натпревари веќе достигнал неприфатливо ниво,<ref name="auto2">{{Cite news |last=Macguire |first=Eoghan |date=15. 12. 2016 |title=World Cup: Europe's top clubs oppose FIFA's expansion plans |url=https://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161224164833/http://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |archive-date=24. 12. 2016 |publisher=CNN}}</ref> дека проширувањето ќе го ослабне квалитетот на натпреварите<ref name="auto">{{Cite news |date=2. 10. 2016 |title=Low confirms opposition to 40-team World Cup |publisher=sbs.com.au |agency=[[Australian Associated Press]] |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161005031826/http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |archive-date=5. 10. 2016}}</ref><ref name="auto1">{{Cite news |last=Martín |first=Idafe |date=10. 1. 2017 |title=Mundial de 48 equipos: durísimas críticas en Europa |url=https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170112153909/https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |archive-date=12. 1. 2017 |work=[[Clarín (Argentine newspaper)|Clarín]] |language=es}}</ref> и дека одлуката е првенствено политичка, а не спортска. Инфантино бил обвинет дека го искористил ветувањето за поголем број на учесници на Светското првенство како средство за победа на [[Вонреден конгрес на ФИФА во 2016 година|претседателските избори на ФИФА]].<ref>{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Críticas a decisión de la FIFA de jugar el Mundial 2026 con 48 selecciones |language=es |work=[[El Universo]] |agency=[[Agence France-Presse]] |url=http://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170111180321/https://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |archive-date=11. 1. 2017}}</ref> Од ова издание, [[Светско првенство во фудбал|Светското првенство]] е проширено на 48 екипи, 16 повеќе отколку на претходните седум турнири.<ref name="48teams4">{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Екипите ќе бидат поделени во 12 групи од по четири екипи. Првите две екипи од секоја група и осумте најдобри третопласирани екипи ќе се пласираат во осминафиналето, во согласност со одлуката одобрена од [[Совет на ФИФА|Советот на ФИФА]] ​​на 14 март 2023 година.<ref name="IMC">{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|title=FIFA Council approves international match calendars|date=14. 3. 2023|publisher=[[FIFA]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230314155521/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|archive-date=14. 3. 2023|url-status=live|access-date=14. 3. 2023}}</ref> Тоа е првото проширување и првата промена во форматот на Светското првенство од [[Светско првенство во фудбал 1998|1998]].<ref>{{Cite web |date=16. 3. 2024 |title=Success stories from the FIFA World Cup's last expansion |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/celebrating-history-of-32-team-world-cup-1998-2022 |access-date=20. 5. 2026 |website=FIFA}}</ref> Вкупниот број на натпревари се зголемува од 64 на 104, а екипите што ќе стигнат до последните четири натпревари ќе играат по осум натпревари наместо досегашните седум. Турнирот ќе трае 39 дена, седум повеќе од изданијата во [[Светско првенство во фудбал 2014|2014]] и [[Светско првенство во фудбал 2018|2018]].<ref>{{cite news |last=Ingle |first=Sean |url=https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |title=World Cup 2026: four-team groups and 104 game-tournament confirmed by Fifa |work=[[The Guardian]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411173501/https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last=Bushnell |first=Henry |url=https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |title=FIFA scraps ill-fated 2026 World Cup format, but new plan presents other pros and cons |work=[[Yahoo! Sports]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411012544/https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |url-status=live}}</ref> Секој репрезентација и понатаму ќе игра по три натпревари во групната фаза.<ref>{{cite news |last=Ziegler |first=Martyn |url=https://www.thetimes.com/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |title=World Cup will be a week longer — but Fifa scraps three-team group plan |work=[[The Times]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314110957/https://www.thetimes.co.uk/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=Slater |first1=Matt |last2=Ornstein |first2=David |url=https://www.nytimes.com/athletic/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |title=World Cup 2026 format expands again with four-team groups and 104 matches |work=[[The Athletic]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314103434/https://theathletic.com/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |url-status=live}}</ref> Последниот ден од клупските обврски за играчите вклучени во конечните списоци на националните тимови е 24 мај 2026 година; клубовите мора да ги ослободат најдоцна до 25 мај, со исклучок на играчите кои учествуваат во финалето на континенталните клупски натпреварувања до 30 мај. Комбинираниот период за одмор, задолжителниот период за ослободување и времетраењето на турнирот е 56 дена, исто како и во [[Светско првенство во фудбал 2010|2010]], 2014 и 2018 година.<ref name="IMC"/> ===Разгледувани формати на проширување=== Проширувањето на 48 екипи било одобрено на 10 јануари 2017 година, кога првично било одлучено турнирот да има 16 групи од по три екипи и вкупно 80 натпревари. Според тогашниот формат, првите две екипи од секоја група би се пласирале во шеснаесттинафиналето.<ref name="48teams4"/><ref>{{Cite web |last=Conn |first=David |date=10. 1. 2017 |title=Fifa approves Infantino's plan to expand World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110104617/https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |website=The Guardian}}</ref> Во подоцна напуштеното решение, максималниот број на натпревари по тим би останал седум, но секој тим во групата би играл еден натпревар помалку од претходно. Турнирот, сепак би бил завршен во рок од 32 дена.<ref>{{Cite web |date=10. 1. 2017 |title=World Cup: Gianni Infantino defends tournament expansion to 48 teams |url=https://www.bbc.com/sport/football/38577001 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170331171815/http://www.bbc.com/sport/football/38577001 |archive-date=31. 3. 2017 |publisher=BBC Sport}}</ref> Овој формат бил избран во однос на три други предлози, кои предвидувале 40 до 48 национални тимови, 76 до 88 натпревари и еден до четири загарантирани натпревари по учесник.<ref name="heraldlive">{{Cite news |date=7. 10. 2016 |title=New Fifa chief backs 48-team World Cup |publisher=HeraldLIVE |url=http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010112923/http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |archive-date=10. 10. 2016 |quote=It's an idea, just as the World Cup with 40 teams is already on the table with groups of four or five teams.}}</ref><ref name="yahoo">{{Cite news |last=Dunbar |first=Graham |date=23. 12. 2016 |title=FIFA's 5 options for a 2026 World Cup of 48, 40 or 32 teams |url=https://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110142721/http://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |archive-date=10. 1. 2017 |publisher=[[Yahoo! Sports]] |agency=[[Associated Press]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=19. 12. 2016 |title=FIFA World Cup format proposals |url=http://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915094005/https://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |archive-date=15. 9. 2018 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Критичарите предупредиле дека групите од три екипи, во кои две продолжуваат понатаму, значително го зголемуваат ризикот од местење на натпревари.<ref name="guyon">{{Cite journal |last=Guyon |first=Julien |date=30. 4. 2020 |title=Risk of Collusion: Will Groups of 3 Ruin the FIFA World Cup? |journal=Journal of Sports Analytics |volume=6 |issue=4 |pages=259–279 |doi=10.3233/JSA-200414 |doi-access=free |url=https://doi.org/10.3233/JSA-200414 |access-date=2026-06-07 |archive-date=2024-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240803091047/https://doi.org/10.3233/JSA-200414 |url-status=dead }}</ref> Затоа, ФИФА ја разгледала можноста за одлучување на нерешените натпревари во групната фаза преку [[Изведување пенали (фудбал)|изведување пенали]],<ref>{{cite news |date=18. 1. 2017 |title=Penalty shootouts may be used to settle drawn World Cup matches |work=World Soccer |url=http://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |access-date=12. 11. 2020 |archive-date=28. 10. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028040619/https://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |url-status=live}}</ref> но дури и тогаш сè уште би постоел одреден ризик, вклучително и можноста екипата намерно да загуби по изведување на пенали со цел да го елиминира противникот.<ref name="guyon"/> Поради овие приговори, ФИФА продолжила да разгледува други модели на натпреварување, <ref>{{cite news |first=Martyn |last=Ziegler |title=Format for 2026 World Cup could be revamped amid 'collusion' fears, says Fifa vice-president |url=https://www.thetimes.com/sport/football/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |work=[[The Times]] |location=London |date=1. 4. 2022 |access-date=5. 11. 2022 |archive-date=13. 11. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221113124725/https://www.thetimes.co.uk/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |url-status=live}}</ref> за процесот да заврши со објавата во 2023 година, кога било потврдено дека турнирот ќе има 12 групи од по четири репрезентации. ==Стадиони== За време на процесот на кандидатура, 41 град со вкупно 42 постоечки и целосно функционални стадиони со редовни корисници, со исклучок на Монтреал, и два стадиони во изградба, во Лас Вегас и Лос Анџелес, се пријавиле како дел од заедничката кандидатура. Меѓу нив биле три стадиони во три мексикански градови, шест стадиони во шест канадски градови и 35 стадиони во 32 градови во САД.<ref name="bids">{{cite web |title=Forty-one Cities Across Canada, Mexico and the United States Submit Bids to Serve as Host Cities in United Bid for 2026 FIFA World Cup |url=http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170908021347/http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |archive-date=8. 9. 2017 |access-date=7. 9. 2017}}</ref> Во првиот круг испаднале девет стадиони во девет градови. Вториот круг го стеснил изборот за уште девет стадиони во шест градови, додека три града, Чикаго, Минеаполис и Ванкувер, се откажале бидејќи ФИФА не била подготвена да разговара за финансиските детали на организацијата.<ref>{{cite news |last=Carlisle |first=Jeff |title=United States-led World Cup bid cuts list of potential host cities to 23 |url=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |access-date=25. 11. 2021 |publisher=ESPN |date=16. 3. 2018 |archive-date=25. 11. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211125114050/https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |url-status=live}}</ref> Откако [[Монтреал]] се повлекол во јули 2021 година поради недостаток на провинциско финансирање и поддршка за реновирање на [[Олимписки стадион (Монтреал)|Олимпискиот стадион]],<ref>{{cite news |title=Montreal withdraws from host city selection process for 2026 World Cup |url=https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |access-date=6. 7. 2021 |work=Sportsnet |date=6. 7. 2021 |archive-date=16. 8. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816132650/https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |url-status=live}}</ref> Ванкувер повторно се приклучил на процесот како кандидат-домаќин во април 2022 година.<ref name="vancouver_candidatecity">{{cite web |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |title=Update on FIFA World Cup 2026 candidate host city process |publisher=FIFA |date=14. 4. 2022 |access-date=14. 4. 2022 |archive-date=12. 7. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712003456/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |url-status=live}}</ref> Ова го донело конечниот број на кандидати на 24 стадиони, секој во посебен град или метрополитенска област.<ref>{{Cite web |date=26. 1. 2021 |title=FIFA eyes late 2021 to pick 2026 World Cup host cities |url=https://www.cbc.ca/sports/soccer/fifa-sets-late-2021-target-to-pic-2026-world-cup-cities-1.5888162 |access-date=20. 5. 2026 |website=CBC}}</ref> На 16 јуни 2022 година, ФИФА ги објавила 16-те градови домаќини: два во Канада, три во Мексико и 11 во САД.<ref name="bid_cities">{{Cite web |title=United 2026 bid book |url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |access-date=30. 4. 2018 |publisher=united2026.com}}</ref> Избрани биле [[Атланта]], [[Бостон]], [[Далас]], [[Гвадалахара]], [[Хјустон]], [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]], [[Лос Анџелес]], [[Сиудад де Мексико]], [[Мајами]], [[Монтереј]], [[Филаделфија]], [[Њујорк]]/[[Њу Џерзи]], [[Сан Франциско]], [[Сиетл]], [[Торонто]] и [[Ванкувер]].<ref>{{cite news |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |title=FIFA unveils stellar line-up of FIFA World Cup 2026 Host Cities |publisher=FIFA |date=16. 6. 2022 |access-date=16. 6. 2022 |archive-date=16. 6. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616223211/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |url-status=live}}</ref> Осум од 16-те избрани стадиони имаат трајна вештачка трева, која се заменува со трева за турнирот под надзор на ФИФА и истражувачки тим од Универзитетот во Тенеси и Државниот универзитет во Мичиген. Во зависност од климата на поединечниот стадион, за постудени услови ќе се користи или мешавина од 84% ливадска власецка и 16% повеќегодишна 'ржана трева, или бермудска трева за потопли услови.<ref name="utk-fifa">{{cite web |title=Bringing UT's Turfgrass Expertise to FIFA World Cup 26 |url=https://www.utk.edu/turfgrass/ |publisher=UT Knoxville |access-date=25. 4. 2026}}</ref><ref name="tsn-henry-26">{{cite web |last1=Henry |first1=Genevieve |title=MSU Turf Management Program provides grass for World Cup |url=https://statenews.com/article/2026/04/msu-turf-management-program-provides-grass-for-world-cup?ct=content_open&cv=cbox_featured |publisher=The State News |access-date=25. 4. 2026 |date=22. 4. 2026}}</ref><ref name="conv-tr-g-s-b-26">{{cite web |last1=Trey Rogers |first1=John N. |last2=Guevara |first2=Jackie Lyn A. |last3=Sorochan |first3=John |last4=Bearss |first4=Ryan |title=We designed the turf for soccer's biggest World Cup ever – here's how we created the same playing experience across 3 countries |url=https://theconversation.com/we-designed-the-turf-for-soccers-biggest-world-cup-ever-heres-how-we-created-the-same-playing-experience-across-3-countries-279536 |publisher=The Conversation |access-date=25. 4. 2026 |date=20. 4. 2026}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !{{flagsport|MEX}} [[Мексико (град)|Мексико Сити]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Њујорк]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Далас]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Хјустон]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Стадион Ацтека]] | [[Стадион Метлајф]]<br /><small>([[Ист Ратерфорд (Њу Џерзи)|Ист Ратерфорд]])</small> | [[Стадион AT&T]]<br /><small>([[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]])</small> | [[Стадион Ароухед]] | [[Стадион НРГ]] |- | Капацитет: '''87.523''' | Капацитет: '''82.500''' | Капацитет: '''80.000''' | Капацитет: '''76.416''' | Капацитет: '''72.220''' |- | [[File:Soccer_game_at_the_Azteca_Stadium.JPG|250px]] | [[File:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|250px]] | [[File:Cowboys stadium inside view 4.JPG|250px]] | [[File:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|250px]] | [[File:Reliantstadium.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Атланта]]<ref name="bid_cities" /> |colspan=3 rowspan=12| {{location map+|North America|float=center|width=800|caption=Градови домаќини|places= {{location map~|North America|lat=33.755|long=-84.39|label='''[[Атланта]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=42.065278|long= -71.248333|label='''[[Бостон]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=32.775833|long=-96.796667|label='''[[Далас]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=29.762778|long=-95.383056|label='''[[Хјустон]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=39.099722|long=-94.578333|label='''[[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=34.05|long=-118.25|label='''[[Лос Анџелес]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=25.775278|long=-80.208889|label='''[[Мајами]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=40.817097|long=-74.085024|label='''[[Њујорк]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=39.9500|long=-75.1667|label='''[[Филаделфија]]'''|position=left}} {{location map~|North America|lat=37.4032|long=-121.9698|label='''[[Сан Франциско]]'''}} {{location map~|North America|lat=47.5952|long=-122.3316|label='''[[Сиетл]]'''}} {{location map~|North America|lat=43.7|long=-79.4|label='''[[Торонто]]'''|position=left}} {{location map~|North America|lat=49.28|long=-123.12|label='''[[Ванкувер]]'''|position=right}} {{location map~ |North America |lat=19.302911 |long=-99.150442 |label='''[[Мексико (град)|Мексико Сити]]'''|position=right}} {{location map~ |North America |lat=25.722806 |long=-100.312056 |label='''[[Монтереј]]''' |position=left}} {{location map~ |North America |lat=20.681667 |long=-103.462778 |label= '''[[Гвадалахара]]''' |position=left}} }} !{{flagsport|USA}} [[Лос Анџелес]]<ref name="bid_cities" /><ref>{{Cite web|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|title=Los Angeles 2026|access-date=05. 07. 2022|archive-date=29. 06. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=}}</ref> |- | [[Стадион Мерцедес Бенц]] | [[Стадион Соу-Фај]]<br /><small>([[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]])</small> |- | Капацитет: '''71.000''' | Капацитет: '''70.240''' |- | [[File:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|250px]] |[[File:SoFi_Stadium_interior_2021.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Филаделфија]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Сиетл]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Линколн Фајненшел Филд]] | [[Лумен Филд]] |- |Капацитет: '''69.796''' |Капацитет: '''69.000''' |- |[[File:Philly (45).JPG|250px]] | [[File:2022 CONCACAF Champions League Final - View from southeast corner at night.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Сан Франциско]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Бостон]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Стадион Ливајс]] <br /><small>([[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]])</small> | [[Стадион Жилет]]<br /><small>([[Фоксборо]])</small> |- | Капацитет: '''68.500'''<br /> | Капацитет: '''65.878'''<br /> |- | [[File:Entering Levi's Stadium.JPG|250px]] | [[File:Gillette Stadium (Top View).jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Мајами]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|CAN}} [[Ванкувер]]<ref name="vancouver_candidatecity" /> !{{flagsport|MEX}} [[Монтереј]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|MEX}} [[Гвадалахара]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|CAN}} [[Торонто]]<ref name="bid_cities"/> |- | [[Стадион Хард Рок]]<br /><small>([[Мајами Гарденс|Мајами]])</small> | [[БиСи Плејс]] | [[Стадион ББВА]]<br /><small>([[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]])</small> | [[Стадион Акрон]]<br /><small>([[Сапопан]])</small> | [[БМО Филд]] |- | Капацитет: '''64.767''' | Капацитет: '''54.500''' | Капацитет: '''53.500''' | Капацитет: '''49.850''' | Капацитет: '''30.000''' |- | [[File:Hard Rock Stadium 2017 2.jpg|250px]] | [[File:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|250px]] | [[File:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|250px]] | [[File:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho.jpg|300px]] | [[File:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|250px]] |} ==Групна фаза== Првите две екипи од секоја група, како и осумте најдоброрангирани третопласирани екипи се пласираат во шеснаесттинафиналето. {{легенда|#ccffcc|Екипи кои ја поминале групната фаза}} {{легенда|#ffcccc|Испаднати}} ===Група А=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група A}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата А !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|MEX|}} |1||1||0||0||2||0||+2||3 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|KOR}} |1||1||0||0||2||1||+1||3 |- style="background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|CZE|}} |1||0||0||1||1||2||–1||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|RSA|}} |1||0||0||1||0||2||–2||0 |} <section begin=A1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јуни 2026 |време = 13:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Мексико - Јужна Африка|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021443 |екипа2 = {{fb|RSA}} |голови1 = *[[Хулиан Кињонес|Кињонес]] {{goal|{{0}}9}} *[[Раул Хименес|Хименес]] {{goal|67}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Вилтон Сампајо]] }}<section end=A1 /> ---- <section begin=A2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|KOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Јужна Кореја - Чешка|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021441 |екипа2 = {{fb|CZE}} |голови1 = *[[Хванг Ин Бом]] {{goal|67}} *[[О Хјун Гју]] {{goal|80}} |голови2 = *{{goal|59}} [[Ладислав Крејчи (фудбалер 1999)|Крејчи]] |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 44.985 |судија = {{flagsport|EGY}} [[Амин Омар|Амин Мохамед Омар]] }}<section end=A2 /> ---- <section begin=A3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CZE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Чешка - Јужна Африка|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021440 |екипа2 = {{fb|RSA}} |голови1 = *[[Михал Садилек|Садилек]] {{goal|{{0}}6}} |голови2 = *{{goal|83|пен.}} [[Тебохо Мокоена (фудбалер 1997)|Мокоена]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц|Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 67.442 |судија = {{flagsport|USA}} [[Тори Пенсо]] }}<section end=A3 /> ---- <section begin=A4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Мексико - Јужна Кореја|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021442 |екипа2 = {{fb|KOR}} |голови1 = *[[Луис Ромо|Ромо]] {{goal|50}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 45.522 |судија = {{flagsport|URU}} [[Густаво Техера]] }}<section end=A4 /> ---- <section begin=A5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|CZE}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021444 |екипа2 = {{fb|MEX}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = |судија = }}<section end=A5 /> ---- <section begin=A6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|RSA}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021445 |екипа2 = {{fb|KOR}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = |судија = }}<section end=A6 /> ---- ===Група Б=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Б}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Б !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|CAN|}} |1||0||1||0||1||1||0||1 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|BIH}} |1||0||1||0||1||1||0||1 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|QAT|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|SUI|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=B1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 12 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Канада - Босна и Херцеговина|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021449 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Кајл Ларин|Ларин]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Јово Лукиќ|Лукиќ]] |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.002 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Факундо Тељо]] }}<section end=B1 /> ---- <section begin=B2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|QAT}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Катар - Швајцарија|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021447 |екипа2 = {{fb|SUI}} |голови1 = *[[Миро Мухајм|Мухајм]] {{goal|90+4|авт.}} |голови2 = *{{goal|17|пен.}} [[Брил Ембоо|Емболо]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 67.966 |судија = {{flagsport|HON}} [[Саид Мартинес]] }}<section end=B2 /> ---- <section begin=A3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Швајцарија - Босна и Херцеговина|4–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Јохан Манзамби|Манзамби]] {{goal|74}}, {{goal|90}} *[[Рубен Варгас|Варгас]] {{goal|84}} *[[Гранит Џака|Џака]] {{goal|90+7|пен.}} |голови2 = *{{goal|90+3}} [[Ермин Махмиќ|Махмиќ]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.026 |судија = {{flagsport|POR}} [[Жоао Пињеиро (фудбалски судија)|Жоао Пињеиро]] }}<section end=B3 /> ---- <section begin=A4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Канада - Катар|6–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021450 |екипа2 = {{fb|QAT}} |голови1 = *[[Кајл Ларин|Ларин]] {{goal|16}} *[[Џонатан Дејвид|Џ. Дејвид]] {{goal|29}}, {{goal|45+3}}, {{goal|90+2}} *[[Нејтн Салиба|Салиба]] {{goal|64}} *[[Мохамед Манај|Манај]] {{goal|75|авт.}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|CHL}} [[Кристијан Гарај]] }}<section end=B4 /> ---- <section begin=A5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021451 |екипа2 = {{fb|CAN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = |судија = }}<section end=B5 /> ---- <section begin=A6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|BIH}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021448 |екипа2 = {{fb|QAT}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = |судија = }}<section end=B6 /> ---- ===Група Ц=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Ц !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BRA|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|MAR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|HAI|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|SCO|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=C1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Бразил - Мароко|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|32}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end=C1 /> ---- <section begin=C2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|HAI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Хаити - Шкотска|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 |екипа2 = {{fb|SCO}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|28}} [[Џон МакГин|МакГин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|ALG}} [[Мустафа Горбал]] }}<section end=C2 /> ---- <section begin=C3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Шкотска - Мароко|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end=C3 /> ---- <section begin=C4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Бразил - Хаити|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = *[[Матеуш Куња|Куња]] {{goal|23}}, {{goal|36}} *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|45+3}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|ESP}} [[Алехандро Ернандес Ернандес]] }}<section end=C4 /> ---- <section begin=C5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 |екипа2 = {{fb|BRA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=C5 /> ---- <section begin=C6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|MAR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес-Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=C6 /> ---- ===Група Д=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Д}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Д !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|USA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|PAR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|AUS}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=D1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 12 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#САД - Парагвај|4–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = *[[Дамиан Бобадиља|Бобадиља]] {{goal|{{0}}7|авт.}} *[[Фоларин Балогун|Балогун]] {{goal|31}}, {{goal|45+5}} *[[Џовани Рејна|Рејна]] {{goal|90+8}} |голови2 = *{{goal|73}} [[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|NED}} [[Дани Макели]] }}<section end=D1 /> ---- <section begin=D2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|AUS}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Австралија - Турција|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 |екипа2 = {{fb|TUR}} |голови1 = *[[Нестори Иранкунда|Иранкунда]] {{goal|27}} *[[Конор Меткалф|Меткалф]] {{goal|75}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end=D2 /> ---- <section begin=D3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#САД - Австралија|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = *[[Камерон Брџис|Брџис]] {{goal|11|авт.}} *[[Алекс Фриман|Фриман]] {{goal|43}} |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|GER}} [[Феликс Цвајер]] }}<section end=D3 /> ---- <section begin=D4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Турција - Парагвај|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Матијас Галарса|Галарса]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.827 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end=D4 /> ---- <section begin=D5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 |екипа2 = {{fb|USA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = |судија = }}<section end=D5 /> ---- <section begin=D6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = |судија = }}<section end=D6 /> ---- ===Група Е=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Е}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата E !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|GER}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CUW}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|CIV}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|ECU}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=E1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Германија - Курасао|7–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/40002146 |екипа2 = {{fb|CUW}} |голови1 = *[[Феликс Нмеча|Нмеча]] {{goal|{{0}}6}} *[[Нико Шлотербек|Шлотербек]] {{goal|38}} *[[Каи Хаверц|Хаверц]] {{goal|45+5|пен.}}, {{goal|88}} *[[Џамал Мусиала|Мусиала]] {{goal|47}} *[[Натаниел Браун (фудбалер)|Браун]] {{goal|68}} *[[Дениз Ундав|Ундав]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Ливано Комененсија|Комененсија]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.021 |судија = {{flagsport|MAR}} [[Џалал Џајед]] }}<section end=E1 /> ---- <section begin=E2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CIV}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Брег на Слоновата Коска - Еквадор|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021467 |екипа2 = {{fb|ECU}} |голови1 = *[[Амад Диало|Диало]] {{goal|90}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.274 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Франсоа Летексје]] }}<section end=E2 /> ---- <section begin=E3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Германија - Брег на Слоновата Коска|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021469 |екипа2 = {{fb|CIV}} |голови1 = *[[Дениз Ундав|Ундав]] {{goal|68}}, {{goal|90+4}} |голови2 = *{{goal|30}} [[Франк Кесие|Кесие]] |стадион = [[БМО филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.036 |судија = {{flagsport|PAR}} [[Хуан Габриел Бенитес]] }}<section end=E3 /> ---- <section begin=E4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|ECU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Еквадор - Курасао|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021465 |екипа2 = {{fb|CUW}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 68.598 |судија = {{flagsport|CHN}} [[Ма Нинг]] }}<section end=E4 /> ---- <section begin=E5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|CUW}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021468 |екипа2 = {{fb|CIV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = |судија = }}<section end=E5 /> ---- <section begin=E6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|ECU}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021466 |екипа2 = {{fb|GER}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = |судија = }}<section end=E6 /> ---- ===Група Ф=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата E !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|NED}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|JPN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|SWE}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=F1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Холандија - Јапонија|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021470 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = *[[Вирџил ван Дајк|Ван Дајк]] {{goal|50}} *[[Крисенсио Самервил|Самервил]] {{goal|64}} |голови2 = *{{goal|57}} [[Кеито Накамура|Накамура]] *{{goal|88}} [[Даичи Камада|Камада]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 69,285 |судија = {{flagsport|USA}} [[Исмаил Елфат]] }}<section end=F1 /> ---- <section begin=F2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|SWE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Шведска - Тунис|5–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021474 |екипа2 = {{fb|TUN}} |голови1 = * [[Јасин Ајари|Ајари]] {{goal|{{0}}7}}, {{goal|90+6}} * [[Александер Исак|Исак]] {{goal|30}} * [[Виктор Ѓекереш|Ѓекереш]] {{goal|59}} * [[Матијас Сванберг|Сванберг]] {{goal|84}} |голови2 = * {{goal|43}} [[Омар Рекик|Рекик]] |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 50.987 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Жаел Фалкон]] }}<section end=F2 /> ---- <section begin=F3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021472 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = |судија = }}<section end=F3 /> ---- <section begin=F4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 22:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021475 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = |судија = }}<section end=F4 /> ---- <section begin=E5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|JPN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021471 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = |судија = }}<section end=E5 /> ---- <section begin=F6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021473 |екипа2 = {{fb|NED}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = |судија = }}<section end=F6 /> ---- ===Група Г=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Г}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Г !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BEL}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|EGY}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|IRN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|NZL}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=G1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Белгија - Египет|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021478 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = *[[Мохамед Хани|Хани]] {{goal|66|авт.}} |голови2 = *{{goal|19}} [[Емам Ашур|Ашур]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.775 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Рамон Абати]] }}<section end=G1 /> ---- <section begin=G2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|IRN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Иран - Нов Зеланд|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021476 |екипа2 = {{fb|NZL}} |голови1 = *[[Рамин Резаејан|Резаејан]] {{goal|32}} *[[Мохамад Мохеби|Мохеби]] {{goal|64}} |голови2 = *{{goal|{{0}}7}}, {{goal|54}} [[Елајџа Џаст|Џаст]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.108 |судија = {{flagsport|MEX}} [[Сесар Артуро Рамос|Сесар Артуро]] }}<section end=G2 /> ---- <section begin=G3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021477 |екипа2 = {{fb|IRN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = |судија = }}<section end=G3 /> ---- <section begin=G4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|NZL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021480 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = |судија = }}<section end=G4 /> ---- <section begin=G5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|EGY}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021479 |екипа2 = {{fb|IRN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = |судија = }}<section end=G5 /> ---- <section begin=G6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|NZL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021481 |екипа2 = {{fb|BEL}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = |судија = }}<section end=G6 /> ---- ===Група Х=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Х}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Х !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ESP}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CPV}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|SAU}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|URU}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=H1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Шпанија - Зелен ’Рт|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021482 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 67,640 |судија = {{flagsport|JOR}} [[Адхам Махадмех]] }}<section end=H1 /> ---- <section begin=H2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SAU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Саудиска Арабија - Уругвај|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021486 |екипа2 = {{fb|URU}} |голови1 = *[[Абдулелах Ал-Амри|Ал-Амри]] {{goal|41}} |голови2 = *{{goal|80}} [[Максимилијано Араухо|М. Араухо]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 62.764 |судија = {{flagsport|ITA}} [[Маурицио Маријани]] }}<section end=H2 /> ---- <section begin=H3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021483 |екипа2 = {{fb|SAU}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=H3 /> ---- <section begin=H4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|URU}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021487 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=H4 /> ---- <section begin=H5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|CPV}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021485 |екипа2 = {{fb|SAU}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = |судија = }}<section end=H5 /> ---- <section begin=H6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|URU}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021484 |екипа2 = {{fb|ESP}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = |судија = }}<section end=H6 /> ---- ===Група И=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група И}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата И !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|FRA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|SEN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|IRQ}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|NOR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=I1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Франција - Сенегал|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021490 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|66}}, {{goal|90+6}} *[[Бредли Баркола|Баркола]] {{goal|82}} |голови2 = *{{goal|90+5}} [[Ибрахим Мбаје|Мбаје]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.545 |судија = {{flagsport|IRN}} [[Алиреза Фагани]] }}<section end=I1 /> ---- <section begin=I2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|IRQ}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Ирак - Норвешка|1–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021488 |екипа2 = {{fb|NOR}} |голови1 = *[[Ајмен Хусеин|Хусеин]] {{goal|39}} |голови2 = *{{goal|29}}, {{goal|43}} [[Ерлинг Холанд|Холанд]] *{{goal|76}} [[Лео Естигор|Естигор]] *{{goal|90+5|авт.}} [[Ајмен Хусеин|Хусеин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 63.106 |судија = {{flagsport|GAB}} [[Пјер Ачо]] }}<section end=I2 /> ---- <section begin=I3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 17:00 |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021492 |екипа2 = {{fb|IRQ}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = |судија = }}<section end=I3 /> ---- <section begin=I4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021491 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = |судија = }}<section end=I4 /> ---- <section begin=I5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 15:00 |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021489 |екипа2 = {{fb|FRA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = |судија = }}<section end=I5 /> ---- <section begin=I6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 15:00 |екипа1 = {{fb-rt|SEN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021493 |екипа2 = {{fb|IRQ}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = |судија = }}<section end=I6 /> ---- ===Група Ј=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Ј !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ARG}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|ALG}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|AUT}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|JOR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=J1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Аргентина - Алжир|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021496 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = *[[Лионел Меси|Меси]] {{goal|17}}, {{goal|60}}, {{goal|76}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 69.045 |судија = {{flagsport|POL}} [[Шимон Марцињак]] }}<section end=J1 /> ---- <section begin=J2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|AUT}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Австрија - Јордан|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021498 |екипа2 = {{fb|JOR}} |голови1 = *[[Романо Шмид|Шмид]] {{goal|20}} *[[Јазан Ал-Араб|Ал-Араб]] {{goal|76|авт.}} *[[Марко Арнаутовиќ|Арнаутовиќ]] {{goal|90+12}} |голови2 = *{{goal|50}} [[Али Олван|Олван]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.527 |судија = {{flagsport|MAU}} [[Дахан Беида]] }}<section end=J2 /> ---- <section begin=J3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021494 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = |судија = }}<section end=J3 /> ---- <section begin=J4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|JOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021499 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = |судија = }}<section end=J4 /> ---- <section begin=J5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|ALG}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021497 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = |судија = }}<section end=J5 /> ---- <section begin=J6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|JOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021495 |екипа2 = {{fb|ARG}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = |судија = }}<section end=J6 /> ---- ===Група К=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група К}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата К !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|POR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|COD}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|UZB}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|COL}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=K1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Португалија - ДР Конго|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = *[[Жоао Невеш|Ж. Невеш]] {{goal|{{0}}6}} |голови2 = *{{goal|45+5}} [[Јоан Виса|Виса]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|QAT}} [[Абдулрахман Ал-Џасим]] }}<section end=K1 /> ---- <section begin=K2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|UZB}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Узбекистан - Колумбија|1–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504 |екипа2 = {{fb|COL}} |голови1 = *[[Абосбек Фајзулаев|Фајзулаев]] {{goal|60}} |голови2 = *{{goal|40}} [[Даниел Муњос (фудбалер)|Муњос]] *{{goal|65}} [[Луис Дијас (фудбалер 1997)|Дијас]] *{{goal|90+9}} [[Хаминтон Кампас|Кампас]] |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Антони Тејлор (фудбалски судија)|Антони Тејлор]] }}<section end=K2 /> ---- <section begin=K3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503 |екипа2 = {{fb|UZB}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = |судија = }}<section end=K3 /> ---- <section begin=K4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = |судија = }}<section end=K4 /> ---- <section begin=K5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 19:30 |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505 |екипа2 = {{fb|POR}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=K5 /> ---- <section begin=K6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 19:30 |екипа1 = {{fb-rt|COD}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500 |екипа2 = {{fb|UZB}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=K6 /> ---- ===Група Л=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Л}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Л !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ENG}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CRO}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|GHA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|PAN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=L1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Англија - Хрватска|4–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021507 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = *[[Хари Кејн|Кејн]] {{goal|12|пен.}}, {{goal|42}} *[[Џуд Белингам|Белингам]] {{goal|47}} *[[Маркус Рашфорд|Рашфорд]] {{goal|85}} |голови2 = *{{goal|36}} [[Мартин Батурина|Батурина]] *{{goal|45+5}} [[Петар Муса|Муса]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.389 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Клеман Тирпен]] }}<section end=L1 /> ---- <section begin=L2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|GHA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Гана - Панама|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021510 |екипа2 = {{fb|PAN}} |голови1 = *[[Кејлеб Јиренки|Јиренки]] {{goal|90+5}} |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 42.942 |судија = {{flagsport|SWE}} [[Глен Ниберг]] }}<section end=L2 /> ---- <section begin=L3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021506 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = |судија = }}<section end=L3 /> ---- <section begin=L4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = |судија = }}<section end=L4 /> ---- <section begin=L5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 17:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021508 |екипа2 = {{fb|ENG}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = |судија = }}<section end=L5 /> ---- <section begin=L6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 17:00 |екипа1 = {{fb-rt|CRO}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021509 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = |судија = }}<section end=L6 /> ---- === Поредок на третопласираните === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |- !width=7%|{{Tooltip|Поз.|Позиции}} !width=7%|{{Tooltip|Група|Група}} !width=27%|Репрезентација !width=7%|{{Tooltip|Нат|Одиграни натпревари}} !width=7%|{{Tooltip|Поб|Победи}} !width=7%|{{Tooltip|Нер|Нерешени}} !width=7%|{{Tooltip|Пор|Порази}} !width=7%|{{Tooltip|ДГ|Постигнати голови}} !width=7%|{{Tooltip|ПГ|Примени голови}} !width=7%|{{Tooltip|ГР|Гол-разлика}} !width=10%|{{Tooltip|Бод|Бодови}} |- style="background:#ccffcc;" |1.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група A|А]]''' || style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |2.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б|Б]]''' || style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |3.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц|Ц]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |4.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д|Д]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |5.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е|Е]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |6.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф|Ф]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |7.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г|Г]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |8.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х|Х]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |9.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група И|И]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |10.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј|Ј]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |11.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група К|К]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |12.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л|Л]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |} == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.fifa.com/worldcup/fifaworldcup2026/ FIFA World Cup 2026], FIFA.com {{Светско првенство во фудбал 2026}} {{ФИФА Светско Првенство}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал|2026]] c1l8bdk777fdcik2wfx2lxpymjr0fu9 5579474 5579473 2026-06-21T09:41:47Z Carshalton 30527 /* Група Е */ 5579474 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија меѓународно фудбалско првенство | tourney_name = Светско првенство во фудбал 2026 | year = | other_titles = {{ubl|2026 FIFA World Cup|Copa Mundial de la FIFA 2026|Coupe du Monde de la FIFA 2026}} | image = 2026 FIFA World Cup emblem.webp | size = 150px | country = {{flagsport|CAN}} [[Канада]] | country2 = {{flagsport|MEX}} [[Мексико]] | country3 = {{flagsport|USA}} [[САД]] | dates = 11 јуни – 19 јули | confederations = 6 | num_teams = 48 | venues = 16 | cities = 16 | champion = | count = | second = | third = | fourth = | matches = | goals = | attendance = | top_scorer = | player = | goalkeeper = | young_player = | fair_play = | prevseason = [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] | nextseason = [[Светско првенство во фудбал 2030|''2030'']] }} '''Светско првенство во фудбал 2026''' — 23. [[Светско првенство во фудбал|Светско првенство во фудбал]], меѓународен фудбалски турнир кој се одржува на секој четири години и на кој право на учество имаат сите членки на ФИФА кој ги минале квалификациите. Турнирот ќе се одржи од 11 јуни до 19 јули 2026 година,<ref name="Schedule">{{Наведена мрежна страница|url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf|title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule|date=February 4, 2024|publisher=FIFA|archive-url=https://web.archive.org/web/20240205034420/https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf|archive-date=February 5, 2024|accessdate=February 4, 2024}}</ref> и ќе биде игран во шеснаесет градови домаќини, единаесет во [[Соединети Американски Држави|САД]], три во [[Мексико]] и два во [[Канада]]. Ова, исто така, ќе биде првото издание на Светско првенство во фудбал кое ќе биде одржано во три држави и првото на кое ќе настапуваат 48 репрезентации, по проширувањето од досегашните 32.<ref>{{cite news |date=13. 6. 2018 |title=World Cup 2026: Canada, US & Mexico joint bid wins right to host tournament |publisher=[[BBC]] Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44464913 |url-status=live |access-date=13. 6. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210114150230/https://www.bbc.com/sport/football/44464913 |archive-date=14. 1. 2021}}</ref><ref name="ESPN 2017">{{Cite web |last=Carlise |first=Jeff |date=April 10, 2017 |title=U.S., neighbors launch 2026 World Cup bid |url=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup |archive-date=11. 4. 2017 |publisher=ESPN}}</ref><ref name="48teams">{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026 |publisher=FIFA |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |url-status=dead |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017}}</ref> Овие три држави ја победиле конкурентската кандидатура на [[Мароко]] за време на гласањето на 68-миот Конгрес на ФИФА во [[Москва]]. Ова ќе биде првото првенство по она во [[Светско првенство во фудбал 2002|2002]] година, одржано во [[Јапонија]] и [[Јужна Кореја]] кое ќе има повеќе од еден домаќин. Со претходните домаќинства на турнирите во [[Светско првенство во фудбал 1970|1970]] и [[Светско првенство во фудбал 1986|1986]], Мексико станала првата земја што три пати била домаќин или ко-домаќин на Светското првенство. САД претходно биле организатори на првенството во [[Светско првенство во фудбал 1994|1994]]. Спротивно на тоа, ова ќе биде прв пат Канада да биде домаќин или ко-домаќин. Настанот се вратил во својот традиционален летен распоред на [[Северна полутопка|Северната хемисфера]], откако [[Светско првенство во фудбал 2022|Светското првенство 2022]] во [[Катар]] се одржало во ноември и декември. Како земји домаќини, Канада, [[Фудбалска репрезентација на Мексико|Мексико]] и [[Фудбалска репрезентација на САД|САД]] автоматски се квалификувале. [[Фудбалска репрезентација на Зелен ’Рт|Зелен ’Рт]], [[Фудбалска репрезентација на Курасао|Курасао]], [[Фудбалска репрезентација на Јордан|Јордан]] и [[Фудбалска репрезентација на Узбекистан|Узбекистан]] ќе го имаат своето деби на Светското првенство. [[Фудбалска репрезентација на Аргентина|Аргентина]] е [[Финале на Светското првенство во фудбал 2022|бранител на титулата]], откако ја освоила својата трета титула на Светското првенство 2022. ==Формат и проширување== Идејата за проширување на турнирот се споменувала уште во 2013 година, кога била презентирана од тогашниот претседател на [[УЕФА]], [[Мишел Платини]],<ref>{{Cite news |date=28. 10. 2013 |title=Michel Platini calls for 40-team World Cup starting with Russia 2018 |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |access-date=24. 1. 2015 |archive-date=15. 9. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915093947/https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |date=29. 10. 2013 |title=Michel Platini's World Cup expansion plan unlikely – Fifa |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/24735765 |url-status=live |access-date=24. 1. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140421001646/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/24735765 |archive-date=21. 4. 2014}}</ref> а во 2016 година, ја подржал и претседателот на [[ФИФА]], [[Џани Инфантино]].<ref>{{Cite news |date=30. 3. 2016 |title=Infantino suggests 40-team World Cup finals |work=Independent Online |publisher=[[Independent Online (South Africa)|IOL]] |agency=Reuters |location=Južna Afrika |url=http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161230230628/http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |archive-date=30. 12. 2016}}</ref> Противниците на предлогот тврделе дека бројот на натпревари веќе достигнал неприфатливо ниво,<ref name="auto2">{{Cite news |last=Macguire |first=Eoghan |date=15. 12. 2016 |title=World Cup: Europe's top clubs oppose FIFA's expansion plans |url=https://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161224164833/http://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |archive-date=24. 12. 2016 |publisher=CNN}}</ref> дека проширувањето ќе го ослабне квалитетот на натпреварите<ref name="auto">{{Cite news |date=2. 10. 2016 |title=Low confirms opposition to 40-team World Cup |publisher=sbs.com.au |agency=[[Australian Associated Press]] |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161005031826/http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |archive-date=5. 10. 2016}}</ref><ref name="auto1">{{Cite news |last=Martín |first=Idafe |date=10. 1. 2017 |title=Mundial de 48 equipos: durísimas críticas en Europa |url=https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170112153909/https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |archive-date=12. 1. 2017 |work=[[Clarín (Argentine newspaper)|Clarín]] |language=es}}</ref> и дека одлуката е првенствено политичка, а не спортска. Инфантино бил обвинет дека го искористил ветувањето за поголем број на учесници на Светското првенство како средство за победа на [[Вонреден конгрес на ФИФА во 2016 година|претседателските избори на ФИФА]].<ref>{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Críticas a decisión de la FIFA de jugar el Mundial 2026 con 48 selecciones |language=es |work=[[El Universo]] |agency=[[Agence France-Presse]] |url=http://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170111180321/https://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |archive-date=11. 1. 2017}}</ref> Од ова издание, [[Светско првенство во фудбал|Светското првенство]] е проширено на 48 екипи, 16 повеќе отколку на претходните седум турнири.<ref name="48teams4">{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Екипите ќе бидат поделени во 12 групи од по четири екипи. Првите две екипи од секоја група и осумте најдобри третопласирани екипи ќе се пласираат во осминафиналето, во согласност со одлуката одобрена од [[Совет на ФИФА|Советот на ФИФА]] ​​на 14 март 2023 година.<ref name="IMC">{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|title=FIFA Council approves international match calendars|date=14. 3. 2023|publisher=[[FIFA]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230314155521/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|archive-date=14. 3. 2023|url-status=live|access-date=14. 3. 2023}}</ref> Тоа е првото проширување и првата промена во форматот на Светското првенство од [[Светско првенство во фудбал 1998|1998]].<ref>{{Cite web |date=16. 3. 2024 |title=Success stories from the FIFA World Cup's last expansion |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/celebrating-history-of-32-team-world-cup-1998-2022 |access-date=20. 5. 2026 |website=FIFA}}</ref> Вкупниот број на натпревари се зголемува од 64 на 104, а екипите што ќе стигнат до последните четири натпревари ќе играат по осум натпревари наместо досегашните седум. Турнирот ќе трае 39 дена, седум повеќе од изданијата во [[Светско првенство во фудбал 2014|2014]] и [[Светско првенство во фудбал 2018|2018]].<ref>{{cite news |last=Ingle |first=Sean |url=https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |title=World Cup 2026: four-team groups and 104 game-tournament confirmed by Fifa |work=[[The Guardian]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411173501/https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last=Bushnell |first=Henry |url=https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |title=FIFA scraps ill-fated 2026 World Cup format, but new plan presents other pros and cons |work=[[Yahoo! Sports]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411012544/https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |url-status=live}}</ref> Секој репрезентација и понатаму ќе игра по три натпревари во групната фаза.<ref>{{cite news |last=Ziegler |first=Martyn |url=https://www.thetimes.com/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |title=World Cup will be a week longer — but Fifa scraps three-team group plan |work=[[The Times]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314110957/https://www.thetimes.co.uk/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=Slater |first1=Matt |last2=Ornstein |first2=David |url=https://www.nytimes.com/athletic/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |title=World Cup 2026 format expands again with four-team groups and 104 matches |work=[[The Athletic]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314103434/https://theathletic.com/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |url-status=live}}</ref> Последниот ден од клупските обврски за играчите вклучени во конечните списоци на националните тимови е 24 мај 2026 година; клубовите мора да ги ослободат најдоцна до 25 мај, со исклучок на играчите кои учествуваат во финалето на континенталните клупски натпреварувања до 30 мај. Комбинираниот период за одмор, задолжителниот период за ослободување и времетраењето на турнирот е 56 дена, исто како и во [[Светско првенство во фудбал 2010|2010]], 2014 и 2018 година.<ref name="IMC"/> ===Разгледувани формати на проширување=== Проширувањето на 48 екипи било одобрено на 10 јануари 2017 година, кога првично било одлучено турнирот да има 16 групи од по три екипи и вкупно 80 натпревари. Според тогашниот формат, првите две екипи од секоја група би се пласирале во шеснаесттинафиналето.<ref name="48teams4"/><ref>{{Cite web |last=Conn |first=David |date=10. 1. 2017 |title=Fifa approves Infantino's plan to expand World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110104617/https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |website=The Guardian}}</ref> Во подоцна напуштеното решение, максималниот број на натпревари по тим би останал седум, но секој тим во групата би играл еден натпревар помалку од претходно. Турнирот, сепак би бил завршен во рок од 32 дена.<ref>{{Cite web |date=10. 1. 2017 |title=World Cup: Gianni Infantino defends tournament expansion to 48 teams |url=https://www.bbc.com/sport/football/38577001 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170331171815/http://www.bbc.com/sport/football/38577001 |archive-date=31. 3. 2017 |publisher=BBC Sport}}</ref> Овој формат бил избран во однос на три други предлози, кои предвидувале 40 до 48 национални тимови, 76 до 88 натпревари и еден до четири загарантирани натпревари по учесник.<ref name="heraldlive">{{Cite news |date=7. 10. 2016 |title=New Fifa chief backs 48-team World Cup |publisher=HeraldLIVE |url=http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010112923/http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |archive-date=10. 10. 2016 |quote=It's an idea, just as the World Cup with 40 teams is already on the table with groups of four or five teams.}}</ref><ref name="yahoo">{{Cite news |last=Dunbar |first=Graham |date=23. 12. 2016 |title=FIFA's 5 options for a 2026 World Cup of 48, 40 or 32 teams |url=https://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110142721/http://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |archive-date=10. 1. 2017 |publisher=[[Yahoo! Sports]] |agency=[[Associated Press]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=19. 12. 2016 |title=FIFA World Cup format proposals |url=http://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915094005/https://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |archive-date=15. 9. 2018 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Критичарите предупредиле дека групите од три екипи, во кои две продолжуваат понатаму, значително го зголемуваат ризикот од местење на натпревари.<ref name="guyon">{{Cite journal |last=Guyon |first=Julien |date=30. 4. 2020 |title=Risk of Collusion: Will Groups of 3 Ruin the FIFA World Cup? |journal=Journal of Sports Analytics |volume=6 |issue=4 |pages=259–279 |doi=10.3233/JSA-200414 |doi-access=free |url=https://doi.org/10.3233/JSA-200414 |access-date=2026-06-07 |archive-date=2024-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240803091047/https://doi.org/10.3233/JSA-200414 |url-status=dead }}</ref> Затоа, ФИФА ја разгледала можноста за одлучување на нерешените натпревари во групната фаза преку [[Изведување пенали (фудбал)|изведување пенали]],<ref>{{cite news |date=18. 1. 2017 |title=Penalty shootouts may be used to settle drawn World Cup matches |work=World Soccer |url=http://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |access-date=12. 11. 2020 |archive-date=28. 10. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028040619/https://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |url-status=live}}</ref> но дури и тогаш сè уште би постоел одреден ризик, вклучително и можноста екипата намерно да загуби по изведување на пенали со цел да го елиминира противникот.<ref name="guyon"/> Поради овие приговори, ФИФА продолжила да разгледува други модели на натпреварување, <ref>{{cite news |first=Martyn |last=Ziegler |title=Format for 2026 World Cup could be revamped amid 'collusion' fears, says Fifa vice-president |url=https://www.thetimes.com/sport/football/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |work=[[The Times]] |location=London |date=1. 4. 2022 |access-date=5. 11. 2022 |archive-date=13. 11. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221113124725/https://www.thetimes.co.uk/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |url-status=live}}</ref> за процесот да заврши со објавата во 2023 година, кога било потврдено дека турнирот ќе има 12 групи од по четири репрезентации. ==Стадиони== За време на процесот на кандидатура, 41 град со вкупно 42 постоечки и целосно функционални стадиони со редовни корисници, со исклучок на Монтреал, и два стадиони во изградба, во Лас Вегас и Лос Анџелес, се пријавиле како дел од заедничката кандидатура. Меѓу нив биле три стадиони во три мексикански градови, шест стадиони во шест канадски градови и 35 стадиони во 32 градови во САД.<ref name="bids">{{cite web |title=Forty-one Cities Across Canada, Mexico and the United States Submit Bids to Serve as Host Cities in United Bid for 2026 FIFA World Cup |url=http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170908021347/http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |archive-date=8. 9. 2017 |access-date=7. 9. 2017}}</ref> Во првиот круг испаднале девет стадиони во девет градови. Вториот круг го стеснил изборот за уште девет стадиони во шест градови, додека три града, Чикаго, Минеаполис и Ванкувер, се откажале бидејќи ФИФА не била подготвена да разговара за финансиските детали на организацијата.<ref>{{cite news |last=Carlisle |first=Jeff |title=United States-led World Cup bid cuts list of potential host cities to 23 |url=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |access-date=25. 11. 2021 |publisher=ESPN |date=16. 3. 2018 |archive-date=25. 11. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211125114050/https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |url-status=live}}</ref> Откако [[Монтреал]] се повлекол во јули 2021 година поради недостаток на провинциско финансирање и поддршка за реновирање на [[Олимписки стадион (Монтреал)|Олимпискиот стадион]],<ref>{{cite news |title=Montreal withdraws from host city selection process for 2026 World Cup |url=https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |access-date=6. 7. 2021 |work=Sportsnet |date=6. 7. 2021 |archive-date=16. 8. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816132650/https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |url-status=live}}</ref> Ванкувер повторно се приклучил на процесот како кандидат-домаќин во април 2022 година.<ref name="vancouver_candidatecity">{{cite web |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |title=Update on FIFA World Cup 2026 candidate host city process |publisher=FIFA |date=14. 4. 2022 |access-date=14. 4. 2022 |archive-date=12. 7. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712003456/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |url-status=live}}</ref> Ова го донело конечниот број на кандидати на 24 стадиони, секој во посебен град или метрополитенска област.<ref>{{Cite web |date=26. 1. 2021 |title=FIFA eyes late 2021 to pick 2026 World Cup host cities |url=https://www.cbc.ca/sports/soccer/fifa-sets-late-2021-target-to-pic-2026-world-cup-cities-1.5888162 |access-date=20. 5. 2026 |website=CBC}}</ref> На 16 јуни 2022 година, ФИФА ги објавила 16-те градови домаќини: два во Канада, три во Мексико и 11 во САД.<ref name="bid_cities">{{Cite web |title=United 2026 bid book |url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |access-date=30. 4. 2018 |publisher=united2026.com}}</ref> Избрани биле [[Атланта]], [[Бостон]], [[Далас]], [[Гвадалахара]], [[Хјустон]], [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]], [[Лос Анџелес]], [[Сиудад де Мексико]], [[Мајами]], [[Монтереј]], [[Филаделфија]], [[Њујорк]]/[[Њу Џерзи]], [[Сан Франциско]], [[Сиетл]], [[Торонто]] и [[Ванкувер]].<ref>{{cite news |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |title=FIFA unveils stellar line-up of FIFA World Cup 2026 Host Cities |publisher=FIFA |date=16. 6. 2022 |access-date=16. 6. 2022 |archive-date=16. 6. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616223211/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |url-status=live}}</ref> Осум од 16-те избрани стадиони имаат трајна вештачка трева, која се заменува со трева за турнирот под надзор на ФИФА и истражувачки тим од Универзитетот во Тенеси и Државниот универзитет во Мичиген. Во зависност од климата на поединечниот стадион, за постудени услови ќе се користи или мешавина од 84% ливадска власецка и 16% повеќегодишна 'ржана трева, или бермудска трева за потопли услови.<ref name="utk-fifa">{{cite web |title=Bringing UT's Turfgrass Expertise to FIFA World Cup 26 |url=https://www.utk.edu/turfgrass/ |publisher=UT Knoxville |access-date=25. 4. 2026}}</ref><ref name="tsn-henry-26">{{cite web |last1=Henry |first1=Genevieve |title=MSU Turf Management Program provides grass for World Cup |url=https://statenews.com/article/2026/04/msu-turf-management-program-provides-grass-for-world-cup?ct=content_open&cv=cbox_featured |publisher=The State News |access-date=25. 4. 2026 |date=22. 4. 2026}}</ref><ref name="conv-tr-g-s-b-26">{{cite web |last1=Trey Rogers |first1=John N. |last2=Guevara |first2=Jackie Lyn A. |last3=Sorochan |first3=John |last4=Bearss |first4=Ryan |title=We designed the turf for soccer's biggest World Cup ever – here's how we created the same playing experience across 3 countries |url=https://theconversation.com/we-designed-the-turf-for-soccers-biggest-world-cup-ever-heres-how-we-created-the-same-playing-experience-across-3-countries-279536 |publisher=The Conversation |access-date=25. 4. 2026 |date=20. 4. 2026}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !{{flagsport|MEX}} [[Мексико (град)|Мексико Сити]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Њујорк]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Далас]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Хјустон]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Стадион Ацтека]] | [[Стадион Метлајф]]<br /><small>([[Ист Ратерфорд (Њу Џерзи)|Ист Ратерфорд]])</small> | [[Стадион AT&T]]<br /><small>([[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]])</small> | [[Стадион Ароухед]] | [[Стадион НРГ]] |- | Капацитет: '''87.523''' | Капацитет: '''82.500''' | Капацитет: '''80.000''' | Капацитет: '''76.416''' | Капацитет: '''72.220''' |- | [[File:Soccer_game_at_the_Azteca_Stadium.JPG|250px]] | [[File:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|250px]] | [[File:Cowboys stadium inside view 4.JPG|250px]] | [[File:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|250px]] | [[File:Reliantstadium.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Атланта]]<ref name="bid_cities" /> |colspan=3 rowspan=12| {{location map+|North America|float=center|width=800|caption=Градови домаќини|places= {{location map~|North America|lat=33.755|long=-84.39|label='''[[Атланта]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=42.065278|long= -71.248333|label='''[[Бостон]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=32.775833|long=-96.796667|label='''[[Далас]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=29.762778|long=-95.383056|label='''[[Хјустон]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=39.099722|long=-94.578333|label='''[[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=34.05|long=-118.25|label='''[[Лос Анџелес]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=25.775278|long=-80.208889|label='''[[Мајами]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=40.817097|long=-74.085024|label='''[[Њујорк]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=39.9500|long=-75.1667|label='''[[Филаделфија]]'''|position=left}} {{location map~|North America|lat=37.4032|long=-121.9698|label='''[[Сан Франциско]]'''}} {{location map~|North America|lat=47.5952|long=-122.3316|label='''[[Сиетл]]'''}} {{location map~|North America|lat=43.7|long=-79.4|label='''[[Торонто]]'''|position=left}} {{location map~|North America|lat=49.28|long=-123.12|label='''[[Ванкувер]]'''|position=right}} {{location map~ |North America |lat=19.302911 |long=-99.150442 |label='''[[Мексико (град)|Мексико Сити]]'''|position=right}} {{location map~ |North America |lat=25.722806 |long=-100.312056 |label='''[[Монтереј]]''' |position=left}} {{location map~ |North America |lat=20.681667 |long=-103.462778 |label= '''[[Гвадалахара]]''' |position=left}} }} !{{flagsport|USA}} [[Лос Анџелес]]<ref name="bid_cities" /><ref>{{Cite web|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|title=Los Angeles 2026|access-date=05. 07. 2022|archive-date=29. 06. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=}}</ref> |- | [[Стадион Мерцедес Бенц]] | [[Стадион Соу-Фај]]<br /><small>([[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]])</small> |- | Капацитет: '''71.000''' | Капацитет: '''70.240''' |- | [[File:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|250px]] |[[File:SoFi_Stadium_interior_2021.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Филаделфија]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Сиетл]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Линколн Фајненшел Филд]] | [[Лумен Филд]] |- |Капацитет: '''69.796''' |Капацитет: '''69.000''' |- |[[File:Philly (45).JPG|250px]] | [[File:2022 CONCACAF Champions League Final - View from southeast corner at night.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Сан Франциско]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Бостон]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Стадион Ливајс]] <br /><small>([[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]])</small> | [[Стадион Жилет]]<br /><small>([[Фоксборо]])</small> |- | Капацитет: '''68.500'''<br /> | Капацитет: '''65.878'''<br /> |- | [[File:Entering Levi's Stadium.JPG|250px]] | [[File:Gillette Stadium (Top View).jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Мајами]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|CAN}} [[Ванкувер]]<ref name="vancouver_candidatecity" /> !{{flagsport|MEX}} [[Монтереј]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|MEX}} [[Гвадалахара]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|CAN}} [[Торонто]]<ref name="bid_cities"/> |- | [[Стадион Хард Рок]]<br /><small>([[Мајами Гарденс|Мајами]])</small> | [[БиСи Плејс]] | [[Стадион ББВА]]<br /><small>([[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]])</small> | [[Стадион Акрон]]<br /><small>([[Сапопан]])</small> | [[БМО Филд]] |- | Капацитет: '''64.767''' | Капацитет: '''54.500''' | Капацитет: '''53.500''' | Капацитет: '''49.850''' | Капацитет: '''30.000''' |- | [[File:Hard Rock Stadium 2017 2.jpg|250px]] | [[File:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|250px]] | [[File:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|250px]] | [[File:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho.jpg|300px]] | [[File:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|250px]] |} ==Групна фаза== Првите две екипи од секоја група, како и осумте најдоброрангирани третопласирани екипи се пласираат во шеснаесттинафиналето. {{легенда|#ccffcc|Екипи кои ја поминале групната фаза}} {{легенда|#ffcccc|Испаднати}} ===Група А=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група A}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата А !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|MEX|}} |1||1||0||0||2||0||+2||3 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|KOR}} |1||1||0||0||2||1||+1||3 |- style="background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|CZE|}} |1||0||0||1||1||2||–1||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|RSA|}} |1||0||0||1||0||2||–2||0 |} <section begin=A1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јуни 2026 |време = 13:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Мексико - Јужна Африка|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021443 |екипа2 = {{fb|RSA}} |голови1 = *[[Хулиан Кињонес|Кињонес]] {{goal|{{0}}9}} *[[Раул Хименес|Хименес]] {{goal|67}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Вилтон Сампајо]] }}<section end=A1 /> ---- <section begin=A2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|KOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Јужна Кореја - Чешка|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021441 |екипа2 = {{fb|CZE}} |голови1 = *[[Хванг Ин Бом]] {{goal|67}} *[[О Хјун Гју]] {{goal|80}} |голови2 = *{{goal|59}} [[Ладислав Крејчи (фудбалер 1999)|Крејчи]] |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 44.985 |судија = {{flagsport|EGY}} [[Амин Омар|Амин Мохамед Омар]] }}<section end=A2 /> ---- <section begin=A3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CZE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Чешка - Јужна Африка|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021440 |екипа2 = {{fb|RSA}} |голови1 = *[[Михал Садилек|Садилек]] {{goal|{{0}}6}} |голови2 = *{{goal|83|пен.}} [[Тебохо Мокоена (фудбалер 1997)|Мокоена]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц|Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 67.442 |судија = {{flagsport|USA}} [[Тори Пенсо]] }}<section end=A3 /> ---- <section begin=A4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Мексико - Јужна Кореја|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021442 |екипа2 = {{fb|KOR}} |голови1 = *[[Луис Ромо|Ромо]] {{goal|50}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 45.522 |судија = {{flagsport|URU}} [[Густаво Техера]] }}<section end=A4 /> ---- <section begin=A5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|CZE}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021444 |екипа2 = {{fb|MEX}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = |судија = }}<section end=A5 /> ---- <section begin=A6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|RSA}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021445 |екипа2 = {{fb|KOR}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = |судија = }}<section end=A6 /> ---- ===Група Б=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Б}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Б !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|CAN|}} |1||0||1||0||1||1||0||1 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|BIH}} |1||0||1||0||1||1||0||1 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|QAT|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|SUI|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=B1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 12 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Канада - Босна и Херцеговина|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021449 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Кајл Ларин|Ларин]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Јово Лукиќ|Лукиќ]] |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.002 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Факундо Тељо]] }}<section end=B1 /> ---- <section begin=B2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|QAT}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Катар - Швајцарија|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021447 |екипа2 = {{fb|SUI}} |голови1 = *[[Миро Мухајм|Мухајм]] {{goal|90+4|авт.}} |голови2 = *{{goal|17|пен.}} [[Брил Ембоо|Емболо]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 67.966 |судија = {{flagsport|HON}} [[Саид Мартинес]] }}<section end=B2 /> ---- <section begin=A3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Швајцарија - Босна и Херцеговина|4–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Јохан Манзамби|Манзамби]] {{goal|74}}, {{goal|90}} *[[Рубен Варгас|Варгас]] {{goal|84}} *[[Гранит Џака|Џака]] {{goal|90+7|пен.}} |голови2 = *{{goal|90+3}} [[Ермин Махмиќ|Махмиќ]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.026 |судија = {{flagsport|POR}} [[Жоао Пињеиро (фудбалски судија)|Жоао Пињеиро]] }}<section end=B3 /> ---- <section begin=A4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Канада - Катар|6–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021450 |екипа2 = {{fb|QAT}} |голови1 = *[[Кајл Ларин|Ларин]] {{goal|16}} *[[Џонатан Дејвид|Џ. Дејвид]] {{goal|29}}, {{goal|45+3}}, {{goal|90+2}} *[[Нејтн Салиба|Салиба]] {{goal|64}} *[[Мохамед Манај|Манај]] {{goal|75|авт.}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|CHL}} [[Кристијан Гарај]] }}<section end=B4 /> ---- <section begin=A5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021451 |екипа2 = {{fb|CAN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = |судија = }}<section end=B5 /> ---- <section begin=A6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|BIH}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021448 |екипа2 = {{fb|QAT}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = |судија = }}<section end=B6 /> ---- ===Група Ц=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Ц !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BRA|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|MAR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|HAI|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|SCO|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=C1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Бразил - Мароко|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|32}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end=C1 /> ---- <section begin=C2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|HAI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Хаити - Шкотска|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 |екипа2 = {{fb|SCO}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|28}} [[Џон МакГин|МакГин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|ALG}} [[Мустафа Горбал]] }}<section end=C2 /> ---- <section begin=C3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Шкотска - Мароко|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end=C3 /> ---- <section begin=C4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Бразил - Хаити|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = *[[Матеуш Куња|Куња]] {{goal|23}}, {{goal|36}} *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|45+3}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|ESP}} [[Алехандро Ернандес Ернандес]] }}<section end=C4 /> ---- <section begin=C5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 |екипа2 = {{fb|BRA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=C5 /> ---- <section begin=C6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|MAR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес-Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=C6 /> ---- ===Група Д=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Д}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Д !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|USA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|PAR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|AUS}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=D1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 12 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#САД - Парагвај|4–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = *[[Дамиан Бобадиља|Бобадиља]] {{goal|{{0}}7|авт.}} *[[Фоларин Балогун|Балогун]] {{goal|31}}, {{goal|45+5}} *[[Џовани Рејна|Рејна]] {{goal|90+8}} |голови2 = *{{goal|73}} [[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|NED}} [[Дани Макели]] }}<section end=D1 /> ---- <section begin=D2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|AUS}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Австралија - Турција|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 |екипа2 = {{fb|TUR}} |голови1 = *[[Нестори Иранкунда|Иранкунда]] {{goal|27}} *[[Конор Меткалф|Меткалф]] {{goal|75}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end=D2 /> ---- <section begin=D3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#САД - Австралија|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = *[[Камерон Брџис|Брџис]] {{goal|11|авт.}} *[[Алекс Фриман|Фриман]] {{goal|43}} |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|GER}} [[Феликс Цвајер]] }}<section end=D3 /> ---- <section begin=D4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Турција - Парагвај|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Матијас Галарса|Галарса]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.827 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end=D4 /> ---- <section begin=D5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 |екипа2 = {{fb|USA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = |судија = }}<section end=D5 /> ---- <section begin=D6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = |судија = }}<section end=D6 /> ---- ===Група Е=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Е}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата E !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|GER}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CUW}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|CIV}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|ECU}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=E1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Германија - Курасао|7–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/40002146 |екипа2 = {{fb|CUW}} |голови1 = *[[Феликс Нмеча|Нмеча]] {{goal|{{0}}6}} *[[Нико Шлотербек|Шлотербек]] {{goal|38}} *[[Каи Хаверц|Хаверц]] {{goal|45+5|пен.}}, {{goal|88}} *[[Џамал Мусиала|Мусиала]] {{goal|47}} *[[Натаниел Браун (фудбалер)|Браун]] {{goal|68}} *[[Дениз Ундав|Ундав]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Ливано Комененсија|Комененсија]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.021 |судија = {{flagsport|MAR}} [[Џалал Џајед]] }}<section end=E1 /> ---- <section begin=E2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CIV}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Брег на Слоновата Коска - Еквадор|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021467 |екипа2 = {{fb|ECU}} |голови1 = *[[Амад Диало|Диало]] {{goal|90}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.274 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Франсоа Летексје]] }}<section end=E2 /> ---- <section begin=E3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Германија - Брег на Слоновата Коска|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021469 |екипа2 = {{fb|CIV}} |голови1 = *[[Дениз Ундав|Ундав]] {{goal|68}}, {{goal|90+4}} |голови2 = *{{goal|30}} [[Франк Кесие|Кесие]] |стадион = [[БМО филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.036 |судија = {{flagsport|PAR}} [[Хуан Габриел Бенитес]] }}<section end=E3 /> ---- <section begin=E4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ECU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Еквадор - Курасао|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021465 |екипа2 = {{fb|CUW}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 68.598 |судија = {{flagsport|CHN}} [[Ма Нинг]] }}<section end=E4 /> ---- <section begin=E5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|CUW}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021468 |екипа2 = {{fb|CIV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = |судија = }}<section end=E5 /> ---- <section begin=E6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|ECU}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021466 |екипа2 = {{fb|GER}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = |судија = }}<section end=E6 /> ---- ===Група Ф=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата E !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|NED}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|JPN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|SWE}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=F1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Холандија - Јапонија|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021470 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = *[[Вирџил ван Дајк|Ван Дајк]] {{goal|50}} *[[Крисенсио Самервил|Самервил]] {{goal|64}} |голови2 = *{{goal|57}} [[Кеито Накамура|Накамура]] *{{goal|88}} [[Даичи Камада|Камада]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 69,285 |судија = {{flagsport|USA}} [[Исмаил Елфат]] }}<section end=F1 /> ---- <section begin=F2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|SWE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Шведска - Тунис|5–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021474 |екипа2 = {{fb|TUN}} |голови1 = * [[Јасин Ајари|Ајари]] {{goal|{{0}}7}}, {{goal|90+6}} * [[Александер Исак|Исак]] {{goal|30}} * [[Виктор Ѓекереш|Ѓекереш]] {{goal|59}} * [[Матијас Сванберг|Сванберг]] {{goal|84}} |голови2 = * {{goal|43}} [[Омар Рекик|Рекик]] |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 50.987 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Жаел Фалкон]] }}<section end=F2 /> ---- <section begin=F3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021472 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = |судија = }}<section end=F3 /> ---- <section begin=F4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 22:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021475 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = |судија = }}<section end=F4 /> ---- <section begin=E5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|JPN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021471 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = |судија = }}<section end=E5 /> ---- <section begin=F6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021473 |екипа2 = {{fb|NED}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = |судија = }}<section end=F6 /> ---- ===Група Г=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Г}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Г !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BEL}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|EGY}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|IRN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|NZL}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=G1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Белгија - Египет|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021478 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = *[[Мохамед Хани|Хани]] {{goal|66|авт.}} |голови2 = *{{goal|19}} [[Емам Ашур|Ашур]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.775 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Рамон Абати]] }}<section end=G1 /> ---- <section begin=G2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|IRN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Иран - Нов Зеланд|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021476 |екипа2 = {{fb|NZL}} |голови1 = *[[Рамин Резаејан|Резаејан]] {{goal|32}} *[[Мохамад Мохеби|Мохеби]] {{goal|64}} |голови2 = *{{goal|{{0}}7}}, {{goal|54}} [[Елајџа Џаст|Џаст]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.108 |судија = {{flagsport|MEX}} [[Сесар Артуро Рамос|Сесар Артуро]] }}<section end=G2 /> ---- <section begin=G3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021477 |екипа2 = {{fb|IRN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = |судија = }}<section end=G3 /> ---- <section begin=G4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|NZL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021480 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = |судија = }}<section end=G4 /> ---- <section begin=G5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|EGY}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021479 |екипа2 = {{fb|IRN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = |судија = }}<section end=G5 /> ---- <section begin=G6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|NZL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021481 |екипа2 = {{fb|BEL}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = |судија = }}<section end=G6 /> ---- ===Група Х=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Х}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Х !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ESP}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CPV}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|SAU}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|URU}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=H1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Шпанија - Зелен ’Рт|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021482 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 67,640 |судија = {{flagsport|JOR}} [[Адхам Махадмех]] }}<section end=H1 /> ---- <section begin=H2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SAU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Саудиска Арабија - Уругвај|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021486 |екипа2 = {{fb|URU}} |голови1 = *[[Абдулелах Ал-Амри|Ал-Амри]] {{goal|41}} |голови2 = *{{goal|80}} [[Максимилијано Араухо|М. Араухо]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 62.764 |судија = {{flagsport|ITA}} [[Маурицио Маријани]] }}<section end=H2 /> ---- <section begin=H3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021483 |екипа2 = {{fb|SAU}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=H3 /> ---- <section begin=H4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|URU}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021487 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=H4 /> ---- <section begin=H5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|CPV}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021485 |екипа2 = {{fb|SAU}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = |судија = }}<section end=H5 /> ---- <section begin=H6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|URU}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021484 |екипа2 = {{fb|ESP}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = |судија = }}<section end=H6 /> ---- ===Група И=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група И}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата И !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|FRA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|SEN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|IRQ}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|NOR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=I1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Франција - Сенегал|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021490 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|66}}, {{goal|90+6}} *[[Бредли Баркола|Баркола]] {{goal|82}} |голови2 = *{{goal|90+5}} [[Ибрахим Мбаје|Мбаје]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.545 |судија = {{flagsport|IRN}} [[Алиреза Фагани]] }}<section end=I1 /> ---- <section begin=I2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|IRQ}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Ирак - Норвешка|1–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021488 |екипа2 = {{fb|NOR}} |голови1 = *[[Ајмен Хусеин|Хусеин]] {{goal|39}} |голови2 = *{{goal|29}}, {{goal|43}} [[Ерлинг Холанд|Холанд]] *{{goal|76}} [[Лео Естигор|Естигор]] *{{goal|90+5|авт.}} [[Ајмен Хусеин|Хусеин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 63.106 |судија = {{flagsport|GAB}} [[Пјер Ачо]] }}<section end=I2 /> ---- <section begin=I3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 17:00 |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021492 |екипа2 = {{fb|IRQ}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = |судија = }}<section end=I3 /> ---- <section begin=I4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021491 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = |судија = }}<section end=I4 /> ---- <section begin=I5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 15:00 |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021489 |екипа2 = {{fb|FRA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = |судија = }}<section end=I5 /> ---- <section begin=I6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 15:00 |екипа1 = {{fb-rt|SEN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021493 |екипа2 = {{fb|IRQ}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = |судија = }}<section end=I6 /> ---- ===Група Ј=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Ј !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ARG}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|ALG}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|AUT}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|JOR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=J1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Аргентина - Алжир|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021496 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = *[[Лионел Меси|Меси]] {{goal|17}}, {{goal|60}}, {{goal|76}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 69.045 |судија = {{flagsport|POL}} [[Шимон Марцињак]] }}<section end=J1 /> ---- <section begin=J2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|AUT}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Австрија - Јордан|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021498 |екипа2 = {{fb|JOR}} |голови1 = *[[Романо Шмид|Шмид]] {{goal|20}} *[[Јазан Ал-Араб|Ал-Араб]] {{goal|76|авт.}} *[[Марко Арнаутовиќ|Арнаутовиќ]] {{goal|90+12}} |голови2 = *{{goal|50}} [[Али Олван|Олван]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.527 |судија = {{flagsport|MAU}} [[Дахан Беида]] }}<section end=J2 /> ---- <section begin=J3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021494 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = |судија = }}<section end=J3 /> ---- <section begin=J4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|JOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021499 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = |судија = }}<section end=J4 /> ---- <section begin=J5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|ALG}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021497 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = |судија = }}<section end=J5 /> ---- <section begin=J6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|JOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021495 |екипа2 = {{fb|ARG}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = |судија = }}<section end=J6 /> ---- ===Група К=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група К}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата К !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|POR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|COD}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|UZB}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|COL}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=K1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Португалија - ДР Конго|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = *[[Жоао Невеш|Ж. Невеш]] {{goal|{{0}}6}} |голови2 = *{{goal|45+5}} [[Јоан Виса|Виса]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|QAT}} [[Абдулрахман Ал-Џасим]] }}<section end=K1 /> ---- <section begin=K2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|UZB}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Узбекистан - Колумбија|1–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504 |екипа2 = {{fb|COL}} |голови1 = *[[Абосбек Фајзулаев|Фајзулаев]] {{goal|60}} |голови2 = *{{goal|40}} [[Даниел Муњос (фудбалер)|Муњос]] *{{goal|65}} [[Луис Дијас (фудбалер 1997)|Дијас]] *{{goal|90+9}} [[Хаминтон Кампас|Кампас]] |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Антони Тејлор (фудбалски судија)|Антони Тејлор]] }}<section end=K2 /> ---- <section begin=K3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503 |екипа2 = {{fb|UZB}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = |судија = }}<section end=K3 /> ---- <section begin=K4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = |судија = }}<section end=K4 /> ---- <section begin=K5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 19:30 |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505 |екипа2 = {{fb|POR}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=K5 /> ---- <section begin=K6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 19:30 |екипа1 = {{fb-rt|COD}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500 |екипа2 = {{fb|UZB}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=K6 /> ---- ===Група Л=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Л}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Л !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ENG}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CRO}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|GHA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|PAN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=L1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Англија - Хрватска|4–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021507 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = *[[Хари Кејн|Кејн]] {{goal|12|пен.}}, {{goal|42}} *[[Џуд Белингам|Белингам]] {{goal|47}} *[[Маркус Рашфорд|Рашфорд]] {{goal|85}} |голови2 = *{{goal|36}} [[Мартин Батурина|Батурина]] *{{goal|45+5}} [[Петар Муса|Муса]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.389 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Клеман Тирпен]] }}<section end=L1 /> ---- <section begin=L2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|GHA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Гана - Панама|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021510 |екипа2 = {{fb|PAN}} |голови1 = *[[Кејлеб Јиренки|Јиренки]] {{goal|90+5}} |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 42.942 |судија = {{flagsport|SWE}} [[Глен Ниберг]] }}<section end=L2 /> ---- <section begin=L3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021506 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = |судија = }}<section end=L3 /> ---- <section begin=L4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = |судија = }}<section end=L4 /> ---- <section begin=L5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 17:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021508 |екипа2 = {{fb|ENG}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = |судија = }}<section end=L5 /> ---- <section begin=L6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 17:00 |екипа1 = {{fb-rt|CRO}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021509 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = |судија = }}<section end=L6 /> ---- === Поредок на третопласираните === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |- !width=7%|{{Tooltip|Поз.|Позиции}} !width=7%|{{Tooltip|Група|Група}} !width=27%|Репрезентација !width=7%|{{Tooltip|Нат|Одиграни натпревари}} !width=7%|{{Tooltip|Поб|Победи}} !width=7%|{{Tooltip|Нер|Нерешени}} !width=7%|{{Tooltip|Пор|Порази}} !width=7%|{{Tooltip|ДГ|Постигнати голови}} !width=7%|{{Tooltip|ПГ|Примени голови}} !width=7%|{{Tooltip|ГР|Гол-разлика}} !width=10%|{{Tooltip|Бод|Бодови}} |- style="background:#ccffcc;" |1.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група A|А]]''' || style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |2.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б|Б]]''' || style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |3.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц|Ц]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |4.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д|Д]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |5.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е|Е]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |6.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф|Ф]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |7.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г|Г]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |8.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х|Х]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |9.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група И|И]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |10.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј|Ј]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |11.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група К|К]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |12.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л|Л]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |} == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.fifa.com/worldcup/fifaworldcup2026/ FIFA World Cup 2026], FIFA.com {{Светско првенство во фудбал 2026}} {{ФИФА Светско Првенство}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал|2026]] qfuo8j67x06pxntmyxseeiqfz0x65p9 5579476 5579474 2026-06-21T09:50:32Z Carshalton 30527 /* Група Ф */ 5579476 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија меѓународно фудбалско првенство | tourney_name = Светско првенство во фудбал 2026 | year = | other_titles = {{ubl|2026 FIFA World Cup|Copa Mundial de la FIFA 2026|Coupe du Monde de la FIFA 2026}} | image = 2026 FIFA World Cup emblem.webp | size = 150px | country = {{flagsport|CAN}} [[Канада]] | country2 = {{flagsport|MEX}} [[Мексико]] | country3 = {{flagsport|USA}} [[САД]] | dates = 11 јуни – 19 јули | confederations = 6 | num_teams = 48 | venues = 16 | cities = 16 | champion = | count = | second = | third = | fourth = | matches = | goals = | attendance = | top_scorer = | player = | goalkeeper = | young_player = | fair_play = | prevseason = [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] | nextseason = [[Светско првенство во фудбал 2030|''2030'']] }} '''Светско првенство во фудбал 2026''' — 23. [[Светско првенство во фудбал|Светско првенство во фудбал]], меѓународен фудбалски турнир кој се одржува на секој четири години и на кој право на учество имаат сите членки на ФИФА кој ги минале квалификациите. Турнирот ќе се одржи од 11 јуни до 19 јули 2026 година,<ref name="Schedule">{{Наведена мрежна страница|url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf|title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule|date=February 4, 2024|publisher=FIFA|archive-url=https://web.archive.org/web/20240205034420/https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf|archive-date=February 5, 2024|accessdate=February 4, 2024}}</ref> и ќе биде игран во шеснаесет градови домаќини, единаесет во [[Соединети Американски Држави|САД]], три во [[Мексико]] и два во [[Канада]]. Ова, исто така, ќе биде првото издание на Светско првенство во фудбал кое ќе биде одржано во три држави и првото на кое ќе настапуваат 48 репрезентации, по проширувањето од досегашните 32.<ref>{{cite news |date=13. 6. 2018 |title=World Cup 2026: Canada, US & Mexico joint bid wins right to host tournament |publisher=[[BBC]] Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44464913 |url-status=live |access-date=13. 6. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210114150230/https://www.bbc.com/sport/football/44464913 |archive-date=14. 1. 2021}}</ref><ref name="ESPN 2017">{{Cite web |last=Carlise |first=Jeff |date=April 10, 2017 |title=U.S., neighbors launch 2026 World Cup bid |url=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup |archive-date=11. 4. 2017 |publisher=ESPN}}</ref><ref name="48teams">{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026 |publisher=FIFA |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |url-status=dead |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017}}</ref> Овие три држави ја победиле конкурентската кандидатура на [[Мароко]] за време на гласањето на 68-миот Конгрес на ФИФА во [[Москва]]. Ова ќе биде првото првенство по она во [[Светско првенство во фудбал 2002|2002]] година, одржано во [[Јапонија]] и [[Јужна Кореја]] кое ќе има повеќе од еден домаќин. Со претходните домаќинства на турнирите во [[Светско првенство во фудбал 1970|1970]] и [[Светско првенство во фудбал 1986|1986]], Мексико станала првата земја што три пати била домаќин или ко-домаќин на Светското првенство. САД претходно биле организатори на првенството во [[Светско првенство во фудбал 1994|1994]]. Спротивно на тоа, ова ќе биде прв пат Канада да биде домаќин или ко-домаќин. Настанот се вратил во својот традиционален летен распоред на [[Северна полутопка|Северната хемисфера]], откако [[Светско првенство во фудбал 2022|Светското првенство 2022]] во [[Катар]] се одржало во ноември и декември. Како земји домаќини, Канада, [[Фудбалска репрезентација на Мексико|Мексико]] и [[Фудбалска репрезентација на САД|САД]] автоматски се квалификувале. [[Фудбалска репрезентација на Зелен ’Рт|Зелен ’Рт]], [[Фудбалска репрезентација на Курасао|Курасао]], [[Фудбалска репрезентација на Јордан|Јордан]] и [[Фудбалска репрезентација на Узбекистан|Узбекистан]] ќе го имаат своето деби на Светското првенство. [[Фудбалска репрезентација на Аргентина|Аргентина]] е [[Финале на Светското првенство во фудбал 2022|бранител на титулата]], откако ја освоила својата трета титула на Светското првенство 2022. ==Формат и проширување== Идејата за проширување на турнирот се споменувала уште во 2013 година, кога била презентирана од тогашниот претседател на [[УЕФА]], [[Мишел Платини]],<ref>{{Cite news |date=28. 10. 2013 |title=Michel Platini calls for 40-team World Cup starting with Russia 2018 |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |access-date=24. 1. 2015 |archive-date=15. 9. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915093947/https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |date=29. 10. 2013 |title=Michel Platini's World Cup expansion plan unlikely – Fifa |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/24735765 |url-status=live |access-date=24. 1. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140421001646/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/24735765 |archive-date=21. 4. 2014}}</ref> а во 2016 година, ја подржал и претседателот на [[ФИФА]], [[Џани Инфантино]].<ref>{{Cite news |date=30. 3. 2016 |title=Infantino suggests 40-team World Cup finals |work=Independent Online |publisher=[[Independent Online (South Africa)|IOL]] |agency=Reuters |location=Južna Afrika |url=http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161230230628/http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |archive-date=30. 12. 2016}}</ref> Противниците на предлогот тврделе дека бројот на натпревари веќе достигнал неприфатливо ниво,<ref name="auto2">{{Cite news |last=Macguire |first=Eoghan |date=15. 12. 2016 |title=World Cup: Europe's top clubs oppose FIFA's expansion plans |url=https://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161224164833/http://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |archive-date=24. 12. 2016 |publisher=CNN}}</ref> дека проширувањето ќе го ослабне квалитетот на натпреварите<ref name="auto">{{Cite news |date=2. 10. 2016 |title=Low confirms opposition to 40-team World Cup |publisher=sbs.com.au |agency=[[Australian Associated Press]] |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161005031826/http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |archive-date=5. 10. 2016}}</ref><ref name="auto1">{{Cite news |last=Martín |first=Idafe |date=10. 1. 2017 |title=Mundial de 48 equipos: durísimas críticas en Europa |url=https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170112153909/https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |archive-date=12. 1. 2017 |work=[[Clarín (Argentine newspaper)|Clarín]] |language=es}}</ref> и дека одлуката е првенствено политичка, а не спортска. Инфантино бил обвинет дека го искористил ветувањето за поголем број на учесници на Светското првенство како средство за победа на [[Вонреден конгрес на ФИФА во 2016 година|претседателските избори на ФИФА]].<ref>{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Críticas a decisión de la FIFA de jugar el Mundial 2026 con 48 selecciones |language=es |work=[[El Universo]] |agency=[[Agence France-Presse]] |url=http://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170111180321/https://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |archive-date=11. 1. 2017}}</ref> Од ова издание, [[Светско првенство во фудбал|Светското првенство]] е проширено на 48 екипи, 16 повеќе отколку на претходните седум турнири.<ref name="48teams4">{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Екипите ќе бидат поделени во 12 групи од по четири екипи. Првите две екипи од секоја група и осумте најдобри третопласирани екипи ќе се пласираат во осминафиналето, во согласност со одлуката одобрена од [[Совет на ФИФА|Советот на ФИФА]] ​​на 14 март 2023 година.<ref name="IMC">{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|title=FIFA Council approves international match calendars|date=14. 3. 2023|publisher=[[FIFA]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230314155521/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|archive-date=14. 3. 2023|url-status=live|access-date=14. 3. 2023}}</ref> Тоа е првото проширување и првата промена во форматот на Светското првенство од [[Светско првенство во фудбал 1998|1998]].<ref>{{Cite web |date=16. 3. 2024 |title=Success stories from the FIFA World Cup's last expansion |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/celebrating-history-of-32-team-world-cup-1998-2022 |access-date=20. 5. 2026 |website=FIFA}}</ref> Вкупниот број на натпревари се зголемува од 64 на 104, а екипите што ќе стигнат до последните четири натпревари ќе играат по осум натпревари наместо досегашните седум. Турнирот ќе трае 39 дена, седум повеќе од изданијата во [[Светско првенство во фудбал 2014|2014]] и [[Светско првенство во фудбал 2018|2018]].<ref>{{cite news |last=Ingle |first=Sean |url=https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |title=World Cup 2026: four-team groups and 104 game-tournament confirmed by Fifa |work=[[The Guardian]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411173501/https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last=Bushnell |first=Henry |url=https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |title=FIFA scraps ill-fated 2026 World Cup format, but new plan presents other pros and cons |work=[[Yahoo! Sports]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411012544/https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |url-status=live}}</ref> Секој репрезентација и понатаму ќе игра по три натпревари во групната фаза.<ref>{{cite news |last=Ziegler |first=Martyn |url=https://www.thetimes.com/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |title=World Cup will be a week longer — but Fifa scraps three-team group plan |work=[[The Times]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314110957/https://www.thetimes.co.uk/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=Slater |first1=Matt |last2=Ornstein |first2=David |url=https://www.nytimes.com/athletic/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |title=World Cup 2026 format expands again with four-team groups and 104 matches |work=[[The Athletic]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314103434/https://theathletic.com/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |url-status=live}}</ref> Последниот ден од клупските обврски за играчите вклучени во конечните списоци на националните тимови е 24 мај 2026 година; клубовите мора да ги ослободат најдоцна до 25 мај, со исклучок на играчите кои учествуваат во финалето на континенталните клупски натпреварувања до 30 мај. Комбинираниот период за одмор, задолжителниот период за ослободување и времетраењето на турнирот е 56 дена, исто како и во [[Светско првенство во фудбал 2010|2010]], 2014 и 2018 година.<ref name="IMC"/> ===Разгледувани формати на проширување=== Проширувањето на 48 екипи било одобрено на 10 јануари 2017 година, кога првично било одлучено турнирот да има 16 групи од по три екипи и вкупно 80 натпревари. Според тогашниот формат, првите две екипи од секоја група би се пласирале во шеснаесттинафиналето.<ref name="48teams4"/><ref>{{Cite web |last=Conn |first=David |date=10. 1. 2017 |title=Fifa approves Infantino's plan to expand World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110104617/https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |website=The Guardian}}</ref> Во подоцна напуштеното решение, максималниот број на натпревари по тим би останал седум, но секој тим во групата би играл еден натпревар помалку од претходно. Турнирот, сепак би бил завршен во рок од 32 дена.<ref>{{Cite web |date=10. 1. 2017 |title=World Cup: Gianni Infantino defends tournament expansion to 48 teams |url=https://www.bbc.com/sport/football/38577001 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170331171815/http://www.bbc.com/sport/football/38577001 |archive-date=31. 3. 2017 |publisher=BBC Sport}}</ref> Овој формат бил избран во однос на три други предлози, кои предвидувале 40 до 48 национални тимови, 76 до 88 натпревари и еден до четири загарантирани натпревари по учесник.<ref name="heraldlive">{{Cite news |date=7. 10. 2016 |title=New Fifa chief backs 48-team World Cup |publisher=HeraldLIVE |url=http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010112923/http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |archive-date=10. 10. 2016 |quote=It's an idea, just as the World Cup with 40 teams is already on the table with groups of four or five teams.}}</ref><ref name="yahoo">{{Cite news |last=Dunbar |first=Graham |date=23. 12. 2016 |title=FIFA's 5 options for a 2026 World Cup of 48, 40 or 32 teams |url=https://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110142721/http://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |archive-date=10. 1. 2017 |publisher=[[Yahoo! Sports]] |agency=[[Associated Press]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=19. 12. 2016 |title=FIFA World Cup format proposals |url=http://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915094005/https://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |archive-date=15. 9. 2018 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Критичарите предупредиле дека групите од три екипи, во кои две продолжуваат понатаму, значително го зголемуваат ризикот од местење на натпревари.<ref name="guyon">{{Cite journal |last=Guyon |first=Julien |date=30. 4. 2020 |title=Risk of Collusion: Will Groups of 3 Ruin the FIFA World Cup? |journal=Journal of Sports Analytics |volume=6 |issue=4 |pages=259–279 |doi=10.3233/JSA-200414 |doi-access=free |url=https://doi.org/10.3233/JSA-200414 |access-date=2026-06-07 |archive-date=2024-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240803091047/https://doi.org/10.3233/JSA-200414 |url-status=dead }}</ref> Затоа, ФИФА ја разгледала можноста за одлучување на нерешените натпревари во групната фаза преку [[Изведување пенали (фудбал)|изведување пенали]],<ref>{{cite news |date=18. 1. 2017 |title=Penalty shootouts may be used to settle drawn World Cup matches |work=World Soccer |url=http://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |access-date=12. 11. 2020 |archive-date=28. 10. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028040619/https://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |url-status=live}}</ref> но дури и тогаш сè уште би постоел одреден ризик, вклучително и можноста екипата намерно да загуби по изведување на пенали со цел да го елиминира противникот.<ref name="guyon"/> Поради овие приговори, ФИФА продолжила да разгледува други модели на натпреварување, <ref>{{cite news |first=Martyn |last=Ziegler |title=Format for 2026 World Cup could be revamped amid 'collusion' fears, says Fifa vice-president |url=https://www.thetimes.com/sport/football/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |work=[[The Times]] |location=London |date=1. 4. 2022 |access-date=5. 11. 2022 |archive-date=13. 11. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221113124725/https://www.thetimes.co.uk/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |url-status=live}}</ref> за процесот да заврши со објавата во 2023 година, кога било потврдено дека турнирот ќе има 12 групи од по четири репрезентации. ==Стадиони== За време на процесот на кандидатура, 41 град со вкупно 42 постоечки и целосно функционални стадиони со редовни корисници, со исклучок на Монтреал, и два стадиони во изградба, во Лас Вегас и Лос Анџелес, се пријавиле како дел од заедничката кандидатура. Меѓу нив биле три стадиони во три мексикански градови, шест стадиони во шест канадски градови и 35 стадиони во 32 градови во САД.<ref name="bids">{{cite web |title=Forty-one Cities Across Canada, Mexico and the United States Submit Bids to Serve as Host Cities in United Bid for 2026 FIFA World Cup |url=http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170908021347/http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |archive-date=8. 9. 2017 |access-date=7. 9. 2017}}</ref> Во првиот круг испаднале девет стадиони во девет градови. Вториот круг го стеснил изборот за уште девет стадиони во шест градови, додека три града, Чикаго, Минеаполис и Ванкувер, се откажале бидејќи ФИФА не била подготвена да разговара за финансиските детали на организацијата.<ref>{{cite news |last=Carlisle |first=Jeff |title=United States-led World Cup bid cuts list of potential host cities to 23 |url=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |access-date=25. 11. 2021 |publisher=ESPN |date=16. 3. 2018 |archive-date=25. 11. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211125114050/https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |url-status=live}}</ref> Откако [[Монтреал]] се повлекол во јули 2021 година поради недостаток на провинциско финансирање и поддршка за реновирање на [[Олимписки стадион (Монтреал)|Олимпискиот стадион]],<ref>{{cite news |title=Montreal withdraws from host city selection process for 2026 World Cup |url=https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |access-date=6. 7. 2021 |work=Sportsnet |date=6. 7. 2021 |archive-date=16. 8. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816132650/https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |url-status=live}}</ref> Ванкувер повторно се приклучил на процесот како кандидат-домаќин во април 2022 година.<ref name="vancouver_candidatecity">{{cite web |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |title=Update on FIFA World Cup 2026 candidate host city process |publisher=FIFA |date=14. 4. 2022 |access-date=14. 4. 2022 |archive-date=12. 7. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712003456/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |url-status=live}}</ref> Ова го донело конечниот број на кандидати на 24 стадиони, секој во посебен град или метрополитенска област.<ref>{{Cite web |date=26. 1. 2021 |title=FIFA eyes late 2021 to pick 2026 World Cup host cities |url=https://www.cbc.ca/sports/soccer/fifa-sets-late-2021-target-to-pic-2026-world-cup-cities-1.5888162 |access-date=20. 5. 2026 |website=CBC}}</ref> На 16 јуни 2022 година, ФИФА ги објавила 16-те градови домаќини: два во Канада, три во Мексико и 11 во САД.<ref name="bid_cities">{{Cite web |title=United 2026 bid book |url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |access-date=30. 4. 2018 |publisher=united2026.com}}</ref> Избрани биле [[Атланта]], [[Бостон]], [[Далас]], [[Гвадалахара]], [[Хјустон]], [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]], [[Лос Анџелес]], [[Сиудад де Мексико]], [[Мајами]], [[Монтереј]], [[Филаделфија]], [[Њујорк]]/[[Њу Џерзи]], [[Сан Франциско]], [[Сиетл]], [[Торонто]] и [[Ванкувер]].<ref>{{cite news |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |title=FIFA unveils stellar line-up of FIFA World Cup 2026 Host Cities |publisher=FIFA |date=16. 6. 2022 |access-date=16. 6. 2022 |archive-date=16. 6. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616223211/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |url-status=live}}</ref> Осум од 16-те избрани стадиони имаат трајна вештачка трева, која се заменува со трева за турнирот под надзор на ФИФА и истражувачки тим од Универзитетот во Тенеси и Државниот универзитет во Мичиген. Во зависност од климата на поединечниот стадион, за постудени услови ќе се користи или мешавина од 84% ливадска власецка и 16% повеќегодишна 'ржана трева, или бермудска трева за потопли услови.<ref name="utk-fifa">{{cite web |title=Bringing UT's Turfgrass Expertise to FIFA World Cup 26 |url=https://www.utk.edu/turfgrass/ |publisher=UT Knoxville |access-date=25. 4. 2026}}</ref><ref name="tsn-henry-26">{{cite web |last1=Henry |first1=Genevieve |title=MSU Turf Management Program provides grass for World Cup |url=https://statenews.com/article/2026/04/msu-turf-management-program-provides-grass-for-world-cup?ct=content_open&cv=cbox_featured |publisher=The State News |access-date=25. 4. 2026 |date=22. 4. 2026}}</ref><ref name="conv-tr-g-s-b-26">{{cite web |last1=Trey Rogers |first1=John N. |last2=Guevara |first2=Jackie Lyn A. |last3=Sorochan |first3=John |last4=Bearss |first4=Ryan |title=We designed the turf for soccer's biggest World Cup ever – here's how we created the same playing experience across 3 countries |url=https://theconversation.com/we-designed-the-turf-for-soccers-biggest-world-cup-ever-heres-how-we-created-the-same-playing-experience-across-3-countries-279536 |publisher=The Conversation |access-date=25. 4. 2026 |date=20. 4. 2026}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !{{flagsport|MEX}} [[Мексико (град)|Мексико Сити]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Њујорк]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Далас]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Хјустон]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Стадион Ацтека]] | [[Стадион Метлајф]]<br /><small>([[Ист Ратерфорд (Њу Џерзи)|Ист Ратерфорд]])</small> | [[Стадион AT&T]]<br /><small>([[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]])</small> | [[Стадион Ароухед]] | [[Стадион НРГ]] |- | Капацитет: '''87.523''' | Капацитет: '''82.500''' | Капацитет: '''80.000''' | Капацитет: '''76.416''' | Капацитет: '''72.220''' |- | [[File:Soccer_game_at_the_Azteca_Stadium.JPG|250px]] | [[File:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|250px]] | [[File:Cowboys stadium inside view 4.JPG|250px]] | [[File:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|250px]] | [[File:Reliantstadium.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Атланта]]<ref name="bid_cities" /> |colspan=3 rowspan=12| {{location map+|North America|float=center|width=800|caption=Градови домаќини|places= {{location map~|North America|lat=33.755|long=-84.39|label='''[[Атланта]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=42.065278|long= -71.248333|label='''[[Бостон]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=32.775833|long=-96.796667|label='''[[Далас]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=29.762778|long=-95.383056|label='''[[Хјустон]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=39.099722|long=-94.578333|label='''[[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=34.05|long=-118.25|label='''[[Лос Анџелес]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=25.775278|long=-80.208889|label='''[[Мајами]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=40.817097|long=-74.085024|label='''[[Њујорк]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=39.9500|long=-75.1667|label='''[[Филаделфија]]'''|position=left}} {{location map~|North America|lat=37.4032|long=-121.9698|label='''[[Сан Франциско]]'''}} {{location map~|North America|lat=47.5952|long=-122.3316|label='''[[Сиетл]]'''}} {{location map~|North America|lat=43.7|long=-79.4|label='''[[Торонто]]'''|position=left}} {{location map~|North America|lat=49.28|long=-123.12|label='''[[Ванкувер]]'''|position=right}} {{location map~ |North America |lat=19.302911 |long=-99.150442 |label='''[[Мексико (град)|Мексико Сити]]'''|position=right}} {{location map~ |North America |lat=25.722806 |long=-100.312056 |label='''[[Монтереј]]''' |position=left}} {{location map~ |North America |lat=20.681667 |long=-103.462778 |label= '''[[Гвадалахара]]''' |position=left}} }} !{{flagsport|USA}} [[Лос Анџелес]]<ref name="bid_cities" /><ref>{{Cite web|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|title=Los Angeles 2026|access-date=05. 07. 2022|archive-date=29. 06. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=}}</ref> |- | [[Стадион Мерцедес Бенц]] | [[Стадион Соу-Фај]]<br /><small>([[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]])</small> |- | Капацитет: '''71.000''' | Капацитет: '''70.240''' |- | [[File:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|250px]] |[[File:SoFi_Stadium_interior_2021.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Филаделфија]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Сиетл]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Линколн Фајненшел Филд]] | [[Лумен Филд]] |- |Капацитет: '''69.796''' |Капацитет: '''69.000''' |- |[[File:Philly (45).JPG|250px]] | [[File:2022 CONCACAF Champions League Final - View from southeast corner at night.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Сан Франциско]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Бостон]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Стадион Ливајс]] <br /><small>([[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]])</small> | [[Стадион Жилет]]<br /><small>([[Фоксборо]])</small> |- | Капацитет: '''68.500'''<br /> | Капацитет: '''65.878'''<br /> |- | [[File:Entering Levi's Stadium.JPG|250px]] | [[File:Gillette Stadium (Top View).jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Мајами]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|CAN}} [[Ванкувер]]<ref name="vancouver_candidatecity" /> !{{flagsport|MEX}} [[Монтереј]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|MEX}} [[Гвадалахара]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|CAN}} [[Торонто]]<ref name="bid_cities"/> |- | [[Стадион Хард Рок]]<br /><small>([[Мајами Гарденс|Мајами]])</small> | [[БиСи Плејс]] | [[Стадион ББВА]]<br /><small>([[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]])</small> | [[Стадион Акрон]]<br /><small>([[Сапопан]])</small> | [[БМО Филд]] |- | Капацитет: '''64.767''' | Капацитет: '''54.500''' | Капацитет: '''53.500''' | Капацитет: '''49.850''' | Капацитет: '''30.000''' |- | [[File:Hard Rock Stadium 2017 2.jpg|250px]] | [[File:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|250px]] | [[File:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|250px]] | [[File:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho.jpg|300px]] | [[File:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|250px]] |} ==Групна фаза== Првите две екипи од секоја група, како и осумте најдоброрангирани третопласирани екипи се пласираат во шеснаесттинафиналето. {{легенда|#ccffcc|Екипи кои ја поминале групната фаза}} {{легенда|#ffcccc|Испаднати}} ===Група А=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група A}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата А !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|MEX|}} |1||1||0||0||2||0||+2||3 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|KOR}} |1||1||0||0||2||1||+1||3 |- style="background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|CZE|}} |1||0||0||1||1||2||–1||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|RSA|}} |1||0||0||1||0||2||–2||0 |} <section begin=A1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јуни 2026 |време = 13:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Мексико - Јужна Африка|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021443 |екипа2 = {{fb|RSA}} |голови1 = *[[Хулиан Кињонес|Кињонес]] {{goal|{{0}}9}} *[[Раул Хименес|Хименес]] {{goal|67}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Вилтон Сампајо]] }}<section end=A1 /> ---- <section begin=A2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|KOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Јужна Кореја - Чешка|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021441 |екипа2 = {{fb|CZE}} |голови1 = *[[Хванг Ин Бом]] {{goal|67}} *[[О Хјун Гју]] {{goal|80}} |голови2 = *{{goal|59}} [[Ладислав Крејчи (фудбалер 1999)|Крејчи]] |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 44.985 |судија = {{flagsport|EGY}} [[Амин Омар|Амин Мохамед Омар]] }}<section end=A2 /> ---- <section begin=A3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CZE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Чешка - Јужна Африка|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021440 |екипа2 = {{fb|RSA}} |голови1 = *[[Михал Садилек|Садилек]] {{goal|{{0}}6}} |голови2 = *{{goal|83|пен.}} [[Тебохо Мокоена (фудбалер 1997)|Мокоена]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц|Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 67.442 |судија = {{flagsport|USA}} [[Тори Пенсо]] }}<section end=A3 /> ---- <section begin=A4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Мексико - Јужна Кореја|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021442 |екипа2 = {{fb|KOR}} |голови1 = *[[Луис Ромо|Ромо]] {{goal|50}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 45.522 |судија = {{flagsport|URU}} [[Густаво Техера]] }}<section end=A4 /> ---- <section begin=A5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|CZE}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021444 |екипа2 = {{fb|MEX}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = |судија = }}<section end=A5 /> ---- <section begin=A6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|RSA}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021445 |екипа2 = {{fb|KOR}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = |судија = }}<section end=A6 /> ---- ===Група Б=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Б}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Б !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|CAN|}} |1||0||1||0||1||1||0||1 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|BIH}} |1||0||1||0||1||1||0||1 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|QAT|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|SUI|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=B1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 12 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Канада - Босна и Херцеговина|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021449 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Кајл Ларин|Ларин]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Јово Лукиќ|Лукиќ]] |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.002 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Факундо Тељо]] }}<section end=B1 /> ---- <section begin=B2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|QAT}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Катар - Швајцарија|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021447 |екипа2 = {{fb|SUI}} |голови1 = *[[Миро Мухајм|Мухајм]] {{goal|90+4|авт.}} |голови2 = *{{goal|17|пен.}} [[Брил Ембоо|Емболо]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 67.966 |судија = {{flagsport|HON}} [[Саид Мартинес]] }}<section end=B2 /> ---- <section begin=A3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Швајцарија - Босна и Херцеговина|4–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Јохан Манзамби|Манзамби]] {{goal|74}}, {{goal|90}} *[[Рубен Варгас|Варгас]] {{goal|84}} *[[Гранит Џака|Џака]] {{goal|90+7|пен.}} |голови2 = *{{goal|90+3}} [[Ермин Махмиќ|Махмиќ]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.026 |судија = {{flagsport|POR}} [[Жоао Пињеиро (фудбалски судија)|Жоао Пињеиро]] }}<section end=B3 /> ---- <section begin=A4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Канада - Катар|6–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021450 |екипа2 = {{fb|QAT}} |голови1 = *[[Кајл Ларин|Ларин]] {{goal|16}} *[[Џонатан Дејвид|Џ. Дејвид]] {{goal|29}}, {{goal|45+3}}, {{goal|90+2}} *[[Нејтн Салиба|Салиба]] {{goal|64}} *[[Мохамед Манај|Манај]] {{goal|75|авт.}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|CHL}} [[Кристијан Гарај]] }}<section end=B4 /> ---- <section begin=A5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021451 |екипа2 = {{fb|CAN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = |судија = }}<section end=B5 /> ---- <section begin=A6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|BIH}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021448 |екипа2 = {{fb|QAT}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = |судија = }}<section end=B6 /> ---- ===Група Ц=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Ц !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BRA|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|MAR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|HAI|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|SCO|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=C1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Бразил - Мароко|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|32}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end=C1 /> ---- <section begin=C2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|HAI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Хаити - Шкотска|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 |екипа2 = {{fb|SCO}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|28}} [[Џон МакГин|МакГин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|ALG}} [[Мустафа Горбал]] }}<section end=C2 /> ---- <section begin=C3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Шкотска - Мароко|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end=C3 /> ---- <section begin=C4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Бразил - Хаити|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = *[[Матеуш Куња|Куња]] {{goal|23}}, {{goal|36}} *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|45+3}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|ESP}} [[Алехандро Ернандес Ернандес]] }}<section end=C4 /> ---- <section begin=C5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 |екипа2 = {{fb|BRA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=C5 /> ---- <section begin=C6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|MAR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес-Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=C6 /> ---- ===Група Д=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Д}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Д !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|USA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|PAR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|AUS}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=D1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 12 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#САД - Парагвај|4–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = *[[Дамиан Бобадиља|Бобадиља]] {{goal|{{0}}7|авт.}} *[[Фоларин Балогун|Балогун]] {{goal|31}}, {{goal|45+5}} *[[Џовани Рејна|Рејна]] {{goal|90+8}} |голови2 = *{{goal|73}} [[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|NED}} [[Дани Макели]] }}<section end=D1 /> ---- <section begin=D2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|AUS}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Австралија - Турција|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 |екипа2 = {{fb|TUR}} |голови1 = *[[Нестори Иранкунда|Иранкунда]] {{goal|27}} *[[Конор Меткалф|Меткалф]] {{goal|75}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end=D2 /> ---- <section begin=D3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#САД - Австралија|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = *[[Камерон Брџис|Брџис]] {{goal|11|авт.}} *[[Алекс Фриман|Фриман]] {{goal|43}} |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|GER}} [[Феликс Цвајер]] }}<section end=D3 /> ---- <section begin=D4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Турција - Парагвај|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Матијас Галарса|Галарса]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.827 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end=D4 /> ---- <section begin=D5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 |екипа2 = {{fb|USA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = |судија = }}<section end=D5 /> ---- <section begin=D6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = |судија = }}<section end=D6 /> ---- ===Група Е=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Е}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата E !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|GER}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CUW}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|CIV}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|ECU}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=E1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Германија - Курасао|7–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/40002146 |екипа2 = {{fb|CUW}} |голови1 = *[[Феликс Нмеча|Нмеча]] {{goal|{{0}}6}} *[[Нико Шлотербек|Шлотербек]] {{goal|38}} *[[Каи Хаверц|Хаверц]] {{goal|45+5|пен.}}, {{goal|88}} *[[Џамал Мусиала|Мусиала]] {{goal|47}} *[[Натаниел Браун (фудбалер)|Браун]] {{goal|68}} *[[Дениз Ундав|Ундав]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Ливано Комененсија|Комененсија]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.021 |судија = {{flagsport|MAR}} [[Џалал Џајед]] }}<section end=E1 /> ---- <section begin=E2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CIV}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Брег на Слоновата Коска - Еквадор|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021467 |екипа2 = {{fb|ECU}} |голови1 = *[[Амад Диало|Диало]] {{goal|90}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.274 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Франсоа Летексје]] }}<section end=E2 /> ---- <section begin=E3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Германија - Брег на Слоновата Коска|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021469 |екипа2 = {{fb|CIV}} |голови1 = *[[Дениз Ундав|Ундав]] {{goal|68}}, {{goal|90+4}} |голови2 = *{{goal|30}} [[Франк Кесие|Кесие]] |стадион = [[БМО филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.036 |судија = {{flagsport|PAR}} [[Хуан Габриел Бенитес]] }}<section end=E3 /> ---- <section begin=E4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ECU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Еквадор - Курасао|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021465 |екипа2 = {{fb|CUW}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 68.598 |судија = {{flagsport|CHN}} [[Ма Нинг]] }}<section end=E4 /> ---- <section begin=E5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|CUW}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021468 |екипа2 = {{fb|CIV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = |судија = }}<section end=E5 /> ---- <section begin=E6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|ECU}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021466 |екипа2 = {{fb|GER}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = |судија = }}<section end=E6 /> ---- ===Група Ф=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата E !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|NED}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|JPN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|SWE}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=F1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Холандија - Јапонија|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021470 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = *[[Вирџил ван Дајк|Ван Дајк]] {{goal|50}} *[[Крисенсио Самервил|Самервил]] {{goal|64}} |голови2 = *{{goal|57}} [[Кеито Накамура|Накамура]] *{{goal|88}} [[Даичи Камада|Камада]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 69,285 |судија = {{flagsport|USA}} [[Исмаил Елфат]] }}<section end=F1 /> ---- <section begin=F2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|SWE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Шведска - Тунис|5–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021474 |екипа2 = {{fb|TUN}} |голови1 = * [[Јасин Ајари|Ајари]] {{goal|{{0}}7}}, {{goal|90+6}} * [[Александер Исак|Исак]] {{goal|30}} * [[Виктор Ѓекереш|Ѓекереш]] {{goal|59}} * [[Матијас Сванберг|Сванберг]] {{goal|84}} |голови2 = * {{goal|43}} [[Омар Рекик|Рекик]] |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 50.987 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Жаел Фалкон]] }}<section end=F2 /> ---- <section begin=F3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Холандија - Шведска|5–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021472 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = *[[Брајан Броби|Броби]] {{goal|{{0}}5}}, {{goal|17}} *[[Коди Гакпо|Гакпо]] {{goal|47}}, {{goal|54}} *[[Крисенсио Самервил|Самервил]] {{goal|89}} |голови2 = *{{goal|59}} [[Антони Еланга|Еланга]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Мајкл Оливер (фудбалски судија)|Мајкл Оливер]] }}<section end=F3 /> ---- <section begin=F4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 22:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|TUN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Тунис - Јапонија|0–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021475 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = |голови2 = * {{goal|{{0}}4}} [[Даичи Камада|Камада]] * {{goal|31}}, {{goal|83}} [[Ајасе Уеда|Уеда]] * {{goal|69}} [[Џунја Ито|Џ. Ито]] |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 51.243 |судија = {{flagsport|HUN}} [[Иштван Ковач (фудбалски судија)|Иштван Ковач]] }}<section end=F4 /> ---- <section begin=E5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|JPN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021471 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = |судија = }}<section end=E5 /> ---- <section begin=F6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021473 |екипа2 = {{fb|NED}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = |судија = }}<section end=F6 /> ---- ===Група Г=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Г}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Г !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BEL}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|EGY}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|IRN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|NZL}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=G1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Белгија - Египет|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021478 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = *[[Мохамед Хани|Хани]] {{goal|66|авт.}} |голови2 = *{{goal|19}} [[Емам Ашур|Ашур]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.775 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Рамон Абати]] }}<section end=G1 /> ---- <section begin=G2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|IRN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Иран - Нов Зеланд|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021476 |екипа2 = {{fb|NZL}} |голови1 = *[[Рамин Резаејан|Резаејан]] {{goal|32}} *[[Мохамад Мохеби|Мохеби]] {{goal|64}} |голови2 = *{{goal|{{0}}7}}, {{goal|54}} [[Елајџа Џаст|Џаст]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.108 |судија = {{flagsport|MEX}} [[Сесар Артуро Рамос|Сесар Артуро]] }}<section end=G2 /> ---- <section begin=G3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021477 |екипа2 = {{fb|IRN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = |судија = }}<section end=G3 /> ---- <section begin=G4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|NZL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021480 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = |судија = }}<section end=G4 /> ---- <section begin=G5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|EGY}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021479 |екипа2 = {{fb|IRN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = |судија = }}<section end=G5 /> ---- <section begin=G6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|NZL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021481 |екипа2 = {{fb|BEL}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = |судија = }}<section end=G6 /> ---- ===Група Х=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Х}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Х !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ESP}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CPV}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|SAU}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|URU}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=H1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Шпанија - Зелен ’Рт|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021482 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 67,640 |судија = {{flagsport|JOR}} [[Адхам Махадмех]] }}<section end=H1 /> ---- <section begin=H2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SAU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Саудиска Арабија - Уругвај|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021486 |екипа2 = {{fb|URU}} |голови1 = *[[Абдулелах Ал-Амри|Ал-Амри]] {{goal|41}} |голови2 = *{{goal|80}} [[Максимилијано Араухо|М. Араухо]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 62.764 |судија = {{flagsport|ITA}} [[Маурицио Маријани]] }}<section end=H2 /> ---- <section begin=H3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021483 |екипа2 = {{fb|SAU}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=H3 /> ---- <section begin=H4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|URU}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021487 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=H4 /> ---- <section begin=H5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|CPV}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021485 |екипа2 = {{fb|SAU}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = |судија = }}<section end=H5 /> ---- <section begin=H6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|URU}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021484 |екипа2 = {{fb|ESP}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = |судија = }}<section end=H6 /> ---- ===Група И=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група И}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата И !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|FRA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|SEN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|IRQ}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|NOR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=I1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Франција - Сенегал|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021490 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|66}}, {{goal|90+6}} *[[Бредли Баркола|Баркола]] {{goal|82}} |голови2 = *{{goal|90+5}} [[Ибрахим Мбаје|Мбаје]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.545 |судија = {{flagsport|IRN}} [[Алиреза Фагани]] }}<section end=I1 /> ---- <section begin=I2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|IRQ}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Ирак - Норвешка|1–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021488 |екипа2 = {{fb|NOR}} |голови1 = *[[Ајмен Хусеин|Хусеин]] {{goal|39}} |голови2 = *{{goal|29}}, {{goal|43}} [[Ерлинг Холанд|Холанд]] *{{goal|76}} [[Лео Естигор|Естигор]] *{{goal|90+5|авт.}} [[Ајмен Хусеин|Хусеин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 63.106 |судија = {{flagsport|GAB}} [[Пјер Ачо]] }}<section end=I2 /> ---- <section begin=I3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 17:00 |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021492 |екипа2 = {{fb|IRQ}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = |судија = }}<section end=I3 /> ---- <section begin=I4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021491 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = |судија = }}<section end=I4 /> ---- <section begin=I5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 15:00 |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021489 |екипа2 = {{fb|FRA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = |судија = }}<section end=I5 /> ---- <section begin=I6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 15:00 |екипа1 = {{fb-rt|SEN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021493 |екипа2 = {{fb|IRQ}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = |судија = }}<section end=I6 /> ---- ===Група Ј=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Ј !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ARG}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|ALG}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|AUT}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|JOR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=J1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Аргентина - Алжир|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021496 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = *[[Лионел Меси|Меси]] {{goal|17}}, {{goal|60}}, {{goal|76}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 69.045 |судија = {{flagsport|POL}} [[Шимон Марцињак]] }}<section end=J1 /> ---- <section begin=J2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|AUT}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Австрија - Јордан|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021498 |екипа2 = {{fb|JOR}} |голови1 = *[[Романо Шмид|Шмид]] {{goal|20}} *[[Јазан Ал-Араб|Ал-Араб]] {{goal|76|авт.}} *[[Марко Арнаутовиќ|Арнаутовиќ]] {{goal|90+12}} |голови2 = *{{goal|50}} [[Али Олван|Олван]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.527 |судија = {{flagsport|MAU}} [[Дахан Беида]] }}<section end=J2 /> ---- <section begin=J3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021494 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = |судија = }}<section end=J3 /> ---- <section begin=J4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|JOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021499 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = |судија = }}<section end=J4 /> ---- <section begin=J5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|ALG}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021497 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = |судија = }}<section end=J5 /> ---- <section begin=J6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|JOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021495 |екипа2 = {{fb|ARG}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = |судија = }}<section end=J6 /> ---- ===Група К=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група К}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата К !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|POR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|COD}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|UZB}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|COL}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=K1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Португалија - ДР Конго|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = *[[Жоао Невеш|Ж. Невеш]] {{goal|{{0}}6}} |голови2 = *{{goal|45+5}} [[Јоан Виса|Виса]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|QAT}} [[Абдулрахман Ал-Џасим]] }}<section end=K1 /> ---- <section begin=K2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|UZB}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Узбекистан - Колумбија|1–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504 |екипа2 = {{fb|COL}} |голови1 = *[[Абосбек Фајзулаев|Фајзулаев]] {{goal|60}} |голови2 = *{{goal|40}} [[Даниел Муњос (фудбалер)|Муњос]] *{{goal|65}} [[Луис Дијас (фудбалер 1997)|Дијас]] *{{goal|90+9}} [[Хаминтон Кампас|Кампас]] |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Антони Тејлор (фудбалски судија)|Антони Тејлор]] }}<section end=K2 /> ---- <section begin=K3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503 |екипа2 = {{fb|UZB}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = |судија = }}<section end=K3 /> ---- <section begin=K4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = |судија = }}<section end=K4 /> ---- <section begin=K5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 19:30 |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505 |екипа2 = {{fb|POR}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=K5 /> ---- <section begin=K6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 19:30 |екипа1 = {{fb-rt|COD}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500 |екипа2 = {{fb|UZB}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=K6 /> ---- ===Група Л=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Л}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Л !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ENG}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CRO}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|GHA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|PAN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=L1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Англија - Хрватска|4–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021507 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = *[[Хари Кејн|Кејн]] {{goal|12|пен.}}, {{goal|42}} *[[Џуд Белингам|Белингам]] {{goal|47}} *[[Маркус Рашфорд|Рашфорд]] {{goal|85}} |голови2 = *{{goal|36}} [[Мартин Батурина|Батурина]] *{{goal|45+5}} [[Петар Муса|Муса]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.389 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Клеман Тирпен]] }}<section end=L1 /> ---- <section begin=L2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|GHA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Гана - Панама|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021510 |екипа2 = {{fb|PAN}} |голови1 = *[[Кејлеб Јиренки|Јиренки]] {{goal|90+5}} |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 42.942 |судија = {{flagsport|SWE}} [[Глен Ниберг]] }}<section end=L2 /> ---- <section begin=L3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021506 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = |судија = }}<section end=L3 /> ---- <section begin=L4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = |судија = }}<section end=L4 /> ---- <section begin=L5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 17:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021508 |екипа2 = {{fb|ENG}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = |судија = }}<section end=L5 /> ---- <section begin=L6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 17:00 |екипа1 = {{fb-rt|CRO}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021509 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = |судија = }}<section end=L6 /> ---- === Поредок на третопласираните === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |- !width=7%|{{Tooltip|Поз.|Позиции}} !width=7%|{{Tooltip|Група|Група}} !width=27%|Репрезентација !width=7%|{{Tooltip|Нат|Одиграни натпревари}} !width=7%|{{Tooltip|Поб|Победи}} !width=7%|{{Tooltip|Нер|Нерешени}} !width=7%|{{Tooltip|Пор|Порази}} !width=7%|{{Tooltip|ДГ|Постигнати голови}} !width=7%|{{Tooltip|ПГ|Примени голови}} !width=7%|{{Tooltip|ГР|Гол-разлика}} !width=10%|{{Tooltip|Бод|Бодови}} |- style="background:#ccffcc;" |1.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група A|А]]''' || style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |2.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б|Б]]''' || style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |3.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц|Ц]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |4.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д|Д]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |5.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е|Е]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |6.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф|Ф]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |7.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г|Г]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |8.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х|Х]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |9.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група И|И]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |10.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј|Ј]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |11.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група К|К]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |12.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л|Л]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |} == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.fifa.com/worldcup/fifaworldcup2026/ FIFA World Cup 2026], FIFA.com {{Светско првенство во фудбал 2026}} {{ФИФА Светско Првенство}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал|2026]] bxvubosbng8tjgdm2vicc6ip3poq65f 4 1395744 5579362 5579096 2026-06-20T13:33:26Z P.Nedelkovski 47736 /* Список на учесници */ 5579362 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Уредувачки денови.svg|150п]] |} {{Кратенка|ВП:УД}} Во текот на 2026 година во јуни е планирано да се одржат 4 (четири) '''[[Википедија:Уредувачки викенди|уредувачки викенди]]''', кои се изведуваат во текот на еден викенд, со почеток во 00:00 ч. во сабота и крај во 23:59 ч. во недела. Предвид се земаат сите создадени или подобрени статии на зададената тема од корисници на Википедија на македонски јазик кои ги пријавиле во уредувачкиот викенд. '''Напомена:''' Заради избегнување на спротивставени уредувања и пишување на иста статија од двајца или повеќе корисници на Википедија на македонски јазик, секој заинтересиран учесник е пожелно да го пријави своето учество и да избере кои статии ќе ги уредува! == Награди и рангирање == <b>Важно</b>: Наградите за овој предизвик се вредносни купони во вредност <b>од 2.500 денари</b>. Наградите ќе бидат купени по завршувањето на секој месец во вид на ваучери од продавница со седиште во Македонија. Одбраните корисници на наградите ќе бидат контактирани како да си ги подигнат наградите. За да се освои награда, потребно е да се исполнат следните критериуми: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките викенди и/или денови во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии <b>од тековниот месец</b>. Збирниот резултат претставува број на додадени зборови на Википедија преку уредените статии, за што е користена посебна википедијанска алатка за пребројување на зборови. Победник на натпреварот ќе биде учесникот кој ќе освои најмногу бодови вкупно од двата предизвика (уредувачки денови и уредувачки викенди) и ги задоволува останатите критериуми за доделување награда. Резултатите за секој месец ќе бидат објавени на [[Википедија:Уредувачки_викенди_2026#Уредувачки_викенди_по_месеци|проектната страница]] === Музеи во Европа === [[Податотека:BSicon MUSEUM.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Музеи во Европа“]] Во периодот 6-7 јуни 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Музеи во Европа“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за музеите во Европа може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:Museums in Europe]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Меморијален музеј на Централниот комитет на Комунистичката партија на Македонија - Тетово]] (Н)|[[Галерија на виното (Неготино)]] (Н)|[[НУ Музеј - Куманово]] (Н)|[[Кралски дворец Цетиње]] (Н)|[[Народен музеј на Црна Гора]] (Н)|[[Лапидариум (Охрид)]] (Н)|[[Музеј на виното (Демир Капија)]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Научни експедиции === [[Податотека:Mountaineering pictogram.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Научни експедиции“]] Во периодот 13-14 јуни 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Научни експедиции“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за научните експедиции може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:Scientific expeditions]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Претстојни викенди == === Изгубени слики === [[Податотека:Cib-krita (CoreUI Icons v1.0.0).svg|десно|230п|Уредувачки ден „Изгубени слики“]] Во периодот 20-21 јуни 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Изгубени слики“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за изгубените слики може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:Lost paintings]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Последните мигови на Мишел Лепелтие]] (Н)|[[Битката кај Кашина (Микеланџело)]] (Н)}} |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Родови на кучешки чемери === [[Податотека:Arundina graminifolia (5) 1200 vector icon.svg|десно|250п|Уредувачки ден „Родови на кучешки чемери“]] Во периодот 27-28 јуни 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Родови на кучешки чемери“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за родовите на кучешките чемери може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Список на потсемејства и родови од семејството „кучешки чемери“#Родови|Родови на кучешки чемери]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Поврзано == * [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/Статистика]] * [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/Известувања]] [[Категорија:Википедија:Уредувачки викенди 2026|5]] qel7k33nhjbohcaq24e720434drukof 10 1396089 5579406 5567747 2026-06-20T19:22:46Z Carshalton 30527 5579406 wikitext text/x-wiki {{National squad | name = Состав на Бразил на СП фудбал 2026 | bg = #FBEC5D | fg = #008000 | bordercolor = Blue | country = Бразил | comp link = Светско првенство во фудбал 2026 | comp = СП 2026 | p1 = [[Алисон Бекер|Алисон]] | p2 = [[Рафиња (фудбалер 1996)|Едерсон]] | p3 = [[Габриел Магаљаеш|Габриел]] | p4 = [[Маркос Аоас Кореја|Маркињос]]&nbsp;{{Капитен}} | p5 = [[Каземиро]] | p6 = [[Алекс Сандро]] | p7 = [[Винисиус Жуниор|Винисиус]] | p8 = [[Бруно Гимараеш]] | p9 = [[Матеуш Куња|Куња]] | p10 = [[Нејмар]] | p11 = [[Рафиња (фудбалер 1996)|Рафиња]] | p12 = [[Вевертон (фудбалер 1987)|Вевертон]] | p13 = [[Данило Луис да Силва|Данило Луис]] | p14 = [[Глеисон Бремер|Бремер]] | p15 = [[Лео Переира (фудбалер 1996)|Лео Переира]] | p16 = [[Даглас Сантос]] | p17 = [[Фабињо (фудбалер 1993)|Фабињо]] | p18 = [[Данило дос Сантос де Оливеира|Данило Сантос]] | p19 = [[Ендрик (фудбалер 2006)|Ендрик]] | p20 = [[Лукас Пакета|Пакета]] | p21 = [[Луис Енрике (фудбалер 2001)|Луис Енрике]] | p22 = [[Габриел Мартинели|Мартинели]] | p23 = [[Едерсон Мораеш|Едерсон]] | p24 = [[Рожер Ибањес|Ибањес]] | p25 = [[Игор Тијаго]] | p26 = [[Рајан (фудбалер 2006)|Рајан]] | coach = [[Карло Анчелоти|Анчелоти]] }}<noinclude> [[Категорија:Предлошки за бразилски фудбал|ФИФА СП 2026]] [[Категорија:Предлошки за земјите учеснички на СП 2026|Бразил]] </noinclude> 9kjnmq8a3je1o5pym0ylwg16tid5xer 5579413 5579406 2026-06-20T19:32:15Z Carshalton 30527 5579413 wikitext text/x-wiki {{National squad | name = Состав на Бразил на СП фудбал 2026 | bg = #FBEC5D | fg = #008000 | bordercolor = Blue | country = Бразил | comp link = Светско првенство во фудбал 2026 | comp = СП 2026 | p1 = [[Алисон Бекер|Алисон]] | p2 = [[Едерсон (фудбалер 1999)|Едерсон]] | p3 = [[Габриел Магаљаеш|Габриел]] | p4 = [[Маркос Аоас Кореја|Маркињос]]&nbsp;{{Капитен}} | p5 = [[Каземиро]] | p6 = [[Алекс Сандро]] | p7 = [[Винисиус Жуниор|Винисиус]] | p8 = [[Бруно Гимараеш]] | p9 = [[Матеуш Куња|Куња]] | p10 = [[Нејмар]] | p11 = [[Рафиња (фудбалер 1996)|Рафиња]] | p12 = [[Вевертон (фудбалер 1987)|Вевертон]] | p13 = [[Данило Луис да Силва|Данило Луис]] | p14 = [[Глеисон Бремер|Бремер]] | p15 = [[Лео Переира (фудбалер 1996)|Лео Переира]] | p16 = [[Даглас Сантос]] | p17 = [[Фабињо (фудбалер 1993)|Фабињо]] | p18 = [[Данило дос Сантос де Оливеира|Данило Сантос]] | p19 = [[Ендрик (фудбалер 2006)|Ендрик]] | p20 = [[Лукас Пакета|Пакета]] | p21 = [[Луис Енрике (фудбалер 2001)|Луис Енрике]] | p22 = [[Габриел Мартинели|Мартинели]] | p23 = [[Едерсон Мораеш|Едерсон]] | p24 = [[Рожер Ибањес|Ибањес]] | p25 = [[Игор Тијаго]] | p26 = [[Рајан (фудбалер 2006)|Рајан]] | coach = [[Карло Анчелоти|Анчелоти]] }}<noinclude> [[Категорија:Предлошки за бразилски фудбал|ФИФА СП 2026]] [[Категорија:Предлошки за земјите учеснички на СП 2026|Бразил]] </noinclude> 9czemzui0zi8pzcbmnudj5qbqjc1s54 0 1396402 5579388 5578569 2026-06-20T15:59:33Z Carshalton 30527 5579388 wikitext text/x-wiki {{Врати се|Светско првенство во фудбал 2026}} '''Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц''' била една од дванаесетте групи на [[Светско првенство во фудбал 2026|Светското првенство 2026]] и во неа се натпреварувале [[Фудбалска репрезентација на Бразил|Бразил]], [[Фудбалска репрезентација на Мароко|Мароко]], [[Фудбалска репрезентација на Хаити|Хаити]] и [[Фудбалска репрезентација на Шкотска|Шкотска]]. Натпреварите се одиграле од 13 до 24 јуни 2026 година.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=February 4, 2024 |access-date=February 4, 2024}}</ref> Двете првопласирани репрезентации во групата, а можно е и третата, ќе продолжат понатаму во шеснаесттинафиналето.<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |access-date=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Репрезентации== {| class="wikitable sortable" style="font-size: 85%;" width=90% |- !rowspan=2| {{Tooltip| Поз. | Позиција по извлекувањето}} !rowspan=2| Екипа !rowspan=2| Шешир !rowspan=2| Конфедерација !rowspan=2| Метод на<br>квалификување !rowspan=2| Датум на<br>квалификување !rowspan=2 data-sort-type="number"| Број на<br>настапи<br>на СП !rowspan=2| Последен<br>настап !rowspan=2| Најдобар<br>резултат !colspan=2| Позиција на<br>ранг-листата на ФИФА |- ! ноември 2025 ! јуни 2026 |- | Ц1 || style=white-space:nowrap | {{fb|BRA}} || 1 || [[КОНМЕБОЛ]] || data-sort-value="*" | 5. место во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|КОНМЕБОЛ квалификациите]] || 10 јуни 2025 || 23 || [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] || '''Победник''' ([[Светско првенство во фудбал 1958|1958]], [[Светско првенство во фудбал 1962|1962]], [[Светско првенство во фудбал 1970|1970]], [[Светско првенство во фудбал 1994|1994]], [[Светско првенство во фудбал 2002|2002]]) || data-sort-value="1.0" | 5 || |- | Ц2 || style=white-space:nowrap | {{fb|MAR}} || 2 || [[КАФ]] || Победник на [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026 (КАФ) - група Е|групата Е]] во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|КАФ квалификациите]] || 5 септември 2025 || 2 || [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] || data-sort-value="3.1" | Четврто место ([[Светско првенство во фудбал 2022|2022]]) || 11 || |- | Ц3 || style=white-space:nowrap | {{fb|HAI}} || 4 || [[КОНКАКАФ]] || Победник во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026 (КОНКАКАФ) - трета рунда#Група Ц|групата Ц од третата рунда на КОНКАКАФ квалификациите]] || 18 ноември 2025 || 2 || [[Светско првенство во фудбал 1974|1974]] || data-sort-value="4.1" | Групна фаза ([[Светско првенство во фудбал 1974|1974]]) || 84 || |- | Ц4 || style=white-space:nowrap | {{fb|SCO}} || 3 || [[УЕФА]] || Победник на [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026 (УЕФА) - група Ц|групата Ц во УЕФА квалификациите]] || 18 ноември 2025 || 9 || [[Светско првенство во фудбал 1998|1998]] || data-sort-value="7.3" | Групна фаза (8 пати) || 36 || |} ==Табела== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Ц !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BRA|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|MAR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|HAI|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|SCO|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} ==Натпревари== ===Бразил - Мароко=== <section begin=C1 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Бразил - Мароко|Бразил - Мароко]] |дата = 13 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = 1–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|32}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end=C1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _bra26h |pattern_b = _bra26h |pattern_ra = _bra26h |pattern_sh = _bra26h |pattern_so = _bra26hl |leftarm = FFE540 |body = FFE540 |rightarm = FFE540 |shorts = 4080FF |socks = FFFFFF |title = Бразил<ref name="BRA-MAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12465/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Brazil v. Morocco |publisher=[[FIFA]] |date=June 13, 2026 |access-date=June 13, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _mrc26h |pattern_b = _mrc26h |pattern_ra = _mrc26h |pattern_sh = _mrc26h2 |pattern_so = _mrc26hl |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Мароко<ref name="BRA-MAR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Алисон Бекер|Алисон]] |- |RB ||'''24'''||[[Рожер Ибањес]] || {{yel|43}} || {{suboff|46}} |- |CB ||'''4''' ||[[Маркос Аоас Кореја|Маркињос]] {{Капитен}} |- |CB ||'''3''' ||[[Габриел Магаљаеш]] |- |LB ||'''16'''||[[Даглас Сантос (фудбалер 1994)|Даглас Сантос]] |- |RM ||'''20'''||[[Лукас Пакета]] || || {{suboff|61}} |- |CM ||'''5''' ||[[Каземиро]] || {{yel|37}} || {{suboff|46}} |- |CM ||'''8''' ||[[Бруно Гимараеш]] || || {{suboff|80}} |- |LM ||'''7''' ||[[Винисиус Жуниор]] |- |CF ||'''25'''||[[Игор Тијаго]] || || {{suboff|61}} |- |CF ||'''11'''||[[Рафиња]] |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |DF ||'''13'''||[[Данило Луис да Силва|Данило]] || || {{subon|46}} |- |MF ||'''17''' ||[[Фабињо (фудбалер 1993)|Фабињо]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''21'''||[[Луис Енрике (фудбалер 2001)|Луис Енрике]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''9''' ||[[Матеуш Куња]] || || {{subon|61}} |- |MF ||'''18'''||[[Данило дос Сантос де Оливеира|Данило Сантос]] || || {{subon|80}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ITA}} [[Карло Анчелоти]] |} |valign="top"|[[File:BRA-MAR 2026-06-13.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Јасин Буну]] |- |RB ||'''2''' ||[[Ашраф Хакими]] {{Капитен}} |- |CB ||'''14'''||[[Иса Диоп (фудбалер)|Иса Диоп]] |- |CB ||'''18'''||[[Шади Риад]] |- |LB ||'''3''' ||[[Нусаир Мазрауи]] || || {{suboff|80}} |- |CM ||'''24'''||[[Нил Ел Ајнауи]] |- |CM ||'''6''' ||[[Ајуб Буади]] |- |RW ||'''10'''||[[Браим Дијас]] || || {{suboff|64}} |- |AM ||'''8''' ||[[Азедин Унахи]] || || {{suboff|64}} |- |LW ||'''23'''||[[Билал Ел Ханус]] || || {{suboff|80}} |- |CF ||'''11'''||[[Исмаел Саибари]] || || {{suboff|89}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''15'''||[[Самир Ел Мурабет]] || || {{subon|64}} |- |MF ||'''7''' ||[[Шемсдин Талби]] || || {{subon|64}} |- |FW ||'''21'''||[[Ајуб Амајмуни]] || || {{subon|80}} |- |DF ||'''26'''||[[Анас Салах-Един]] || || {{subon|80}} |- |FW ||'''9''' ||[[Суфијан Рахими]] || || {{subon|89}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Мохамед Уахби]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Винисиус Жуниор]] (Бразил)<ref name="MOTM">{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/michelob-ultra-superior-player-of-match-winner |title=Michelob Ultra Superior Player of the Match – every winner |publisher=[[FIFA]] |date=June 14, 2026 |access-date=June 14, 2026}}</ref> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="BRA-MAR line-ups"/> <br />{{flagsport|SLO}} Томаж Кланчник <br />{{flagsport|SLO}} Андраж Ковачиќ <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|SUI}} [[Сандро Шерер]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|GER}} [[Бастијан Данкерт]] <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|FRA}} [[Вили Делажо]] <br />{{flagsport|CRO}} [[Иван Бебек]] |} ===Хаити - Шкотска=== <section begin=C2 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Хаити - Шкотска|Хаити - Шкотска]] |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|HAI}} |резултат = 0–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 |екипа2 = {{fb|SCO}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|28}} [[Џон МакГин|МакГин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|ALG}} [[Мустафа Горбал]] }}<section end=C2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _hai26A |pattern_b = _hai26A1 |pattern_ra = _hai26A |pattern_sh = _hai26A |pattern_so = _hai26Al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Хаити<ref name="HAI-SCO line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12462/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Haiti v. Scotland |publisher=[[FIFA]] |date=June 13, 2026 |access-date=June 13, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _sco26a |pattern_b = _sco26aA |pattern_ra = _sco26a |pattern_sh = _sco26a2 |pattern_so = _adidaswhitel |leftarm = fa4d4f |body = fa4d4f |rightarm = fa4d4f |shorts = 4C2882 |socks = fa4d4f |title = Шкотска<ref name="HAI-SCO line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Џони Пласид]] {{Капитен}} |- |RB ||'''2''' ||[[Карленс Аркјус]] |- |CB ||'''4''' ||[[Рикардо Аде]] |- |CB ||'''5''' ||[[Ханес Делакруа]] |- |LB ||'''8''' ||[[Мартен Експеренс]] |- |RM ||'''11'''||[[Луисиус Дидсон]] || || {{suboff|61}} |- |CM ||'''17'''||[[Данли Жан Жак]] |- |CM ||'''10'''||[[Жан-Рикнер Белегард]] || {{yel|39}} |- |LM ||'''15'''||[[Рубен Провиданс]] || || {{suboff|85}} |- |CF ||'''20'''||[[Францди Пјеро]] |- |CF ||'''18'''||[[Вилсон Исидор]] || || {{suboff|75}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''21'''||[[Жозуе Казимир]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''16'''||[[Лени Жозеф]] || || {{subon|75}} |- |FW ||'''19'''||[[Јасин Фортјуне]] || || {{subon|85}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|FRA}} [[Себастјен Миње]] |} |valign="top"|[[File:HAI-SCO 2026-06-13.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Ангус Ган]] |- |RB ||'''2''' ||[[Арон Хики]] || {{yel|46}} || {{suboff|75}} |- |CB ||'''5''' ||[[Грант Ханли]] |- |CB ||'''13'''||[[Џек Хендри (фудбалер 1995)|Џек Хендри]] |- |LB ||'''3''' ||[[Енди Робертсон]] {{Капитен}} |- |RM ||'''17'''||[[Бен Ганон-Доук]] || || {{suboff|75}} |- |CM ||'''4''' ||[[Скот МакТомини]] |- |CM ||'''19'''||[[Луис Фергусон]] |- |LM ||'''7''' ||[[Џон МакГин]] || || {{suboff|82}} |- |CF ||'''20'''||[[Лоренс Шенкланд]] || || {{suboff|82}} |- |CF ||'''10'''||[[Че Адамс]] || || {{suboff|75}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |DF ||'''22'''||[[Нејтан Патерсон]] || || {{subon|75}} |- |MF ||'''11'''||[[Рајан Кристи]] || || {{subon|75}} |- |FW ||'''9''' ||[[Линдон Дајкс]] || || {{subon|75}} |- |MF ||'''23'''||[[Кени МакЛин]] || {{yel|90+5}} || {{subon|82}} |- |FW ||'''25'''||[[Финдли Кертис]] || {{yel|90+1}} || {{subon|82}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Стив Кларк]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Џон МакГин]] (Шкотска)<ref name="MOTM"/> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="HAI-SCO line-ups"/> <br />{{flagsport|ALG}} Мокране Гурари <br />{{flagsport|ALG}} Абес Акрам Зеруни <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|ESP}} [[Алехандро Ернандес Ернандес]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|SAU}} Абдула Ал-Шехри <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|UAE}} Мохамед Обаид Хадим <br />{{flagsport|SUI}} [[Федаји Сан]] |} ===Шкотска - Мароко=== <section begin=C3 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Шкотска - Мароко|Шкотска - Мароко]] |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = 0–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end=C3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _sco26h |pattern_b = _sco26hA |pattern_ra = _sco26h |pattern_sh = _sco26h |pattern_so = _sco26hl |leftarm = 000040 |body = 000040 |rightarm = 000040 |shorts = 000040 |socks = 000040 |title = Шкотска<ref name="SCO-MAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12463/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Scotland v. Morocco |publisher=[[FIFA]] |date=June 19, 2026 |access-date=June 19, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _mrc26a |pattern_b = _mrc26a |pattern_ra = _mrc26a |pattern_sh = _mrc26a |pattern_so = _mrc26al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Мароко<ref name="SCO-MAR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Ангус Ган]] |- |CB ||'''13'''||[[Џек Хендри (фудбалер 1995)|Џек Хендри]] |- |CB ||'''5''' ||[[Грант Ханли]] |- |CB ||'''6''' ||[[Киеран Тирни]] || || {{suboff|60}} |- |RW ||'''22'''||[[Нејтан Патерсон]] || || {{suboff|89}} |- |RM ||'''11'''||[[Рајан Кристи]] || || {{suboff|72}} |- |CM ||'''19'''||[[Луис Фергусон]] |- |LM ||'''7''' ||[[Џон МакГин]] || || {{suboff|89}} |- |LW ||'''3''' ||[[Енди Робертсон]] {{Капитен}} || {{yel|65}} |- |CF ||'''4''' ||[[Скот МакТомини]] |- |CF ||'''10'''||[[Че Адамс]] || || {{suboff|71}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''17'''||[[Бен Ганон-Доук]] || || {{subon|60}} |- |FW ||'''9''' ||[[Линдон Дајкс]] || || {{subon|71}} |- |MF ||'''23'''||[[Кени МакЛин]] || || {{subon|72}} |- |FW ||'''14'''||[[Рос Стјуарт (фудбалер 1996)|Рос Стјуарт]] || || {{subon|89}} |- |DF ||'''24'''||[[Антони Ралстон]] || || {{subon|89}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Стив Кларк]] |} |valign="top"|[[File:SCO-MAR 2026-06-19.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Јасин Буну]] |- |RB ||'''2''' ||[[Ашраф Хакими]] {{Капитен}} |- |CB ||'''14'''||[[Иса Диоп (фудбалер)|Иса Диоп]] || {{yel|23}} |- |CB ||'''18'''||[[Шади Риад]] |- |LB ||'''3''' ||[[Нусаир Мазрауи]] |- |CM ||'''24'''||[[Нил Ел Ајнауи]] |- |CM ||'''6''' ||[[Ајуб Буади]] |- |RW ||'''10'''||[[Браим Дијас]] || || {{suboff|84}} |- |AM ||'''8''' ||[[Азедин Унахи]] || || {{suboff|90}} |- |LW ||'''23'''||[[Билал Ел Ханус]] || || {{suboff|84}} |- |CF ||'''11'''||[[Исмаел Саибари]] || || {{suboff|84}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''9''' ||[[Суфијан Рахими]] || || {{subon|84}} |- |FW ||'''21'''||[[Ајуб Амајмуни]] || || {{subon|84}} |- |MF ||'''7''' ||[[Шемсдин Талби]] || || {{subon|84}} |- |MF ||'''15'''||[[Самир Ел Мурабет]] || || {{subon|90}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Моахмед Уахби]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Исмаел Саибари]] (Мароко)<ref name="MOTM"/> '''[[Assistant referee (association football)|Assistant referees]]:'''<ref name="SCO-MAR line-ups"/> <br />Andrey Tsapenko ([[Uzbekistan Football Association|Uzbekistan]]) <br />Timur Gaynullin ([[Uzbekistan Football Association|Uzbekistan]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Fourth official|Fourth official]]:''' <br />[[Adham Makhadmeh]] ([[Jordan Football Association|Jordan]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Reserve assistant referee|Reserve assistant referee]]:''' <br />Mohammad Al-Kalaf ([[Jordan Football Association|Jordan]]) <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />[[Armando Villarreal]] ([[United States Soccer Federation|United States]]) <br />'''[[Video assistant referee#Assistant video assistant referee|Assistant video assistant referee]]:''' <br />[[Erick Miranda]] ([[Mexican Football Federation|Mexico]]) <br />'''[[Video assistant referee#Support video assistant referee|Support video assistant referee]]:''' <br />[[Hernán Mastrángelo]] ([[Argentine Football Association|Argentina]]) |} ===Бразил - Хаити=== <section begin=C4 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Бразил - Хаити|Бразил - Хаити]] |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:30 |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = |судија = }}<section end=C4 /> ===Шкотска - Бразил=== <section begin=C5 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Шкотска - Бразил|Шкотска - Бразил]] |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 |екипа2 = {{fb|BRA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=C5 /> ===Мароко - Хаити=== <section begin=C6 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Мароко - Хаити|Мароко - Хаити]] |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|MAR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес-Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=C6 /> == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал 2026|Ц]] {{Светско првенство во фудбал 2026}} fc8kxy0lik1ndj3zy5u0fviz0ozhl1v 5579403 5579388 2026-06-20T18:21:37Z Carshalton 30527 /* Бразил - Хаити */ 5579403 wikitext text/x-wiki {{Врати се|Светско првенство во фудбал 2026}} '''Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц''' била една од дванаесетте групи на [[Светско првенство во фудбал 2026|Светското првенство 2026]] и во неа се натпреварувале [[Фудбалска репрезентација на Бразил|Бразил]], [[Фудбалска репрезентација на Мароко|Мароко]], [[Фудбалска репрезентација на Хаити|Хаити]] и [[Фудбалска репрезентација на Шкотска|Шкотска]]. Натпреварите се одиграле од 13 до 24 јуни 2026 година.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=February 4, 2024 |access-date=February 4, 2024}}</ref> Двете првопласирани репрезентации во групата, а можно е и третата, ќе продолжат понатаму во шеснаесттинафиналето.<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |access-date=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Репрезентации== {| class="wikitable sortable" style="font-size: 85%;" width=90% |- !rowspan=2| {{Tooltip| Поз. | Позиција по извлекувањето}} !rowspan=2| Екипа !rowspan=2| Шешир !rowspan=2| Конфедерација !rowspan=2| Метод на<br>квалификување !rowspan=2| Датум на<br>квалификување !rowspan=2 data-sort-type="number"| Број на<br>настапи<br>на СП !rowspan=2| Последен<br>настап !rowspan=2| Најдобар<br>резултат !colspan=2| Позиција на<br>ранг-листата на ФИФА |- ! ноември 2025 ! јуни 2026 |- | Ц1 || style=white-space:nowrap | {{fb|BRA}} || 1 || [[КОНМЕБОЛ]] || data-sort-value="*" | 5. место во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|КОНМЕБОЛ квалификациите]] || 10 јуни 2025 || 23 || [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] || '''Победник''' ([[Светско првенство во фудбал 1958|1958]], [[Светско првенство во фудбал 1962|1962]], [[Светско првенство во фудбал 1970|1970]], [[Светско првенство во фудбал 1994|1994]], [[Светско првенство во фудбал 2002|2002]]) || data-sort-value="1.0" | 5 || |- | Ц2 || style=white-space:nowrap | {{fb|MAR}} || 2 || [[КАФ]] || Победник на [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026 (КАФ) - група Е|групата Е]] во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|КАФ квалификациите]] || 5 септември 2025 || 2 || [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] || data-sort-value="3.1" | Четврто место ([[Светско првенство во фудбал 2022|2022]]) || 11 || |- | Ц3 || style=white-space:nowrap | {{fb|HAI}} || 4 || [[КОНКАКАФ]] || Победник во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026 (КОНКАКАФ) - трета рунда#Група Ц|групата Ц од третата рунда на КОНКАКАФ квалификациите]] || 18 ноември 2025 || 2 || [[Светско првенство во фудбал 1974|1974]] || data-sort-value="4.1" | Групна фаза ([[Светско првенство во фудбал 1974|1974]]) || 84 || |- | Ц4 || style=white-space:nowrap | {{fb|SCO}} || 3 || [[УЕФА]] || Победник на [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026 (УЕФА) - група Ц|групата Ц во УЕФА квалификациите]] || 18 ноември 2025 || 9 || [[Светско првенство во фудбал 1998|1998]] || data-sort-value="7.3" | Групна фаза (8 пати) || 36 || |} ==Табела== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Ц !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BRA|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|MAR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|HAI|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|SCO|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} ==Натпревари== ===Бразил - Мароко=== <section begin=C1 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Бразил - Мароко|Бразил - Мароко]] |дата = 13 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = 1–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|32}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end=C1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _bra26h |pattern_b = _bra26h |pattern_ra = _bra26h |pattern_sh = _bra26h |pattern_so = _bra26hl |leftarm = FFE540 |body = FFE540 |rightarm = FFE540 |shorts = 4080FF |socks = FFFFFF |title = Бразил<ref name="BRA-MAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12465/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Brazil v. Morocco |publisher=[[FIFA]] |date=June 13, 2026 |access-date=June 13, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _mrc26h |pattern_b = _mrc26h |pattern_ra = _mrc26h |pattern_sh = _mrc26h2 |pattern_so = _mrc26hl |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Мароко<ref name="BRA-MAR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Алисон Бекер|Алисон]] |- |RB ||'''24'''||[[Рожер Ибањес]] || {{yel|43}} || {{suboff|46}} |- |CB ||'''4''' ||[[Маркос Аоас Кореја|Маркињос]] {{Капитен}} |- |CB ||'''3''' ||[[Габриел Магаљаеш]] |- |LB ||'''16'''||[[Даглас Сантос (фудбалер 1994)|Даглас Сантос]] |- |RM ||'''20'''||[[Лукас Пакета]] || || {{suboff|61}} |- |CM ||'''5''' ||[[Каземиро]] || {{yel|37}} || {{suboff|46}} |- |CM ||'''8''' ||[[Бруно Гимараеш]] || || {{suboff|80}} |- |LM ||'''7''' ||[[Винисиус Жуниор]] |- |CF ||'''25'''||[[Игор Тијаго]] || || {{suboff|61}} |- |CF ||'''11'''||[[Рафиња]] |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |DF ||'''13'''||[[Данило Луис да Силва|Данило]] || || {{subon|46}} |- |MF ||'''17''' ||[[Фабињо (фудбалер 1993)|Фабињо]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''21'''||[[Луис Енрике (фудбалер 2001)|Луис Енрике]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''9''' ||[[Матеуш Куња]] || || {{subon|61}} |- |MF ||'''18'''||[[Данило дос Сантос де Оливеира|Данило Сантос]] || || {{subon|80}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ITA}} [[Карло Анчелоти]] |} |valign="top"|[[File:BRA-MAR 2026-06-13.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Јасин Буну]] |- |RB ||'''2''' ||[[Ашраф Хакими]] {{Капитен}} |- |CB ||'''14'''||[[Иса Диоп (фудбалер)|Иса Диоп]] |- |CB ||'''18'''||[[Шади Риад]] |- |LB ||'''3''' ||[[Нусаир Мазрауи]] || || {{suboff|80}} |- |CM ||'''24'''||[[Нил Ел Ајнауи]] |- |CM ||'''6''' ||[[Ајуб Буади]] |- |RW ||'''10'''||[[Браим Дијас]] || || {{suboff|64}} |- |AM ||'''8''' ||[[Азедин Унахи]] || || {{suboff|64}} |- |LW ||'''23'''||[[Билал Ел Ханус]] || || {{suboff|80}} |- |CF ||'''11'''||[[Исмаел Саибари]] || || {{suboff|89}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''15'''||[[Самир Ел Мурабет]] || || {{subon|64}} |- |MF ||'''7''' ||[[Шемсдин Талби]] || || {{subon|64}} |- |FW ||'''21'''||[[Ајуб Амајмуни]] || || {{subon|80}} |- |DF ||'''26'''||[[Анас Салах-Един]] || || {{subon|80}} |- |FW ||'''9''' ||[[Суфијан Рахими]] || || {{subon|89}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Мохамед Уахби]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Винисиус Жуниор]] (Бразил)<ref name="MOTM">{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/michelob-ultra-superior-player-of-match-winner |title=Michelob Ultra Superior Player of the Match – every winner |publisher=[[FIFA]] |date=June 14, 2026 |access-date=June 14, 2026}}</ref> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="BRA-MAR line-ups"/> <br />{{flagsport|SLO}} Томаж Кланчник <br />{{flagsport|SLO}} Андраж Ковачиќ <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|SUI}} [[Сандро Шерер]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|GER}} [[Бастијан Данкерт]] <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|FRA}} [[Вили Делажо]] <br />{{flagsport|CRO}} [[Иван Бебек]] |} ===Хаити - Шкотска=== <section begin=C2 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Хаити - Шкотска|Хаити - Шкотска]] |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|HAI}} |резултат = 0–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 |екипа2 = {{fb|SCO}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|28}} [[Џон МакГин|МакГин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|ALG}} [[Мустафа Горбал]] }}<section end=C2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _hai26A |pattern_b = _hai26A1 |pattern_ra = _hai26A |pattern_sh = _hai26A |pattern_so = _hai26Al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Хаити<ref name="HAI-SCO line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12462/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Haiti v. Scotland |publisher=[[FIFA]] |date=June 13, 2026 |access-date=June 13, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _sco26a |pattern_b = _sco26aA |pattern_ra = _sco26a |pattern_sh = _sco26a2 |pattern_so = _adidaswhitel |leftarm = fa4d4f |body = fa4d4f |rightarm = fa4d4f |shorts = 4C2882 |socks = fa4d4f |title = Шкотска<ref name="HAI-SCO line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Џони Пласид]] {{Капитен}} |- |RB ||'''2''' ||[[Карленс Аркјус]] |- |CB ||'''4''' ||[[Рикардо Аде]] |- |CB ||'''5''' ||[[Ханес Делакруа]] |- |LB ||'''8''' ||[[Мартен Експеренс]] |- |RM ||'''11'''||[[Луисиус Дидсон]] || || {{suboff|61}} |- |CM ||'''17'''||[[Данли Жан Жак]] |- |CM ||'''10'''||[[Жан-Рикнер Белегард]] || {{yel|39}} |- |LM ||'''15'''||[[Рубен Провиданс]] || || {{suboff|85}} |- |CF ||'''20'''||[[Францди Пјеро]] |- |CF ||'''18'''||[[Вилсон Исидор]] || || {{suboff|75}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''21'''||[[Жозуе Казимир]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''16'''||[[Лени Жозеф]] || || {{subon|75}} |- |FW ||'''19'''||[[Јасин Фортјуне]] || || {{subon|85}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|FRA}} [[Себастјен Миње]] |} |valign="top"|[[File:HAI-SCO 2026-06-13.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Ангус Ган]] |- |RB ||'''2''' ||[[Арон Хики]] || {{yel|46}} || {{suboff|75}} |- |CB ||'''5''' ||[[Грант Ханли]] |- |CB ||'''13'''||[[Џек Хендри (фудбалер 1995)|Џек Хендри]] |- |LB ||'''3''' ||[[Енди Робертсон]] {{Капитен}} |- |RM ||'''17'''||[[Бен Ганон-Доук]] || || {{suboff|75}} |- |CM ||'''4''' ||[[Скот МакТомини]] |- |CM ||'''19'''||[[Луис Фергусон]] |- |LM ||'''7''' ||[[Џон МакГин]] || || {{suboff|82}} |- |CF ||'''20'''||[[Лоренс Шенкланд]] || || {{suboff|82}} |- |CF ||'''10'''||[[Че Адамс]] || || {{suboff|75}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |DF ||'''22'''||[[Нејтан Патерсон]] || || {{subon|75}} |- |MF ||'''11'''||[[Рајан Кристи]] || || {{subon|75}} |- |FW ||'''9''' ||[[Линдон Дајкс]] || || {{subon|75}} |- |MF ||'''23'''||[[Кени МакЛин]] || {{yel|90+5}} || {{subon|82}} |- |FW ||'''25'''||[[Финдли Кертис]] || {{yel|90+1}} || {{subon|82}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Стив Кларк]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Џон МакГин]] (Шкотска)<ref name="MOTM"/> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="HAI-SCO line-ups"/> <br />{{flagsport|ALG}} Мокране Гурари <br />{{flagsport|ALG}} Абес Акрам Зеруни <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|ESP}} [[Алехандро Ернандес Ернандес]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|SAU}} Абдула Ал-Шехри <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|UAE}} Мохамед Обаид Хадим <br />{{flagsport|SUI}} [[Федаји Сан]] |} ===Шкотска - Мароко=== <section begin=C3 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Шкотска - Мароко|Шкотска - Мароко]] |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = 0–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end=C3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _sco26h |pattern_b = _sco26hA |pattern_ra = _sco26h |pattern_sh = _sco26h |pattern_so = _sco26hl |leftarm = 000040 |body = 000040 |rightarm = 000040 |shorts = 000040 |socks = 000040 |title = Шкотска<ref name="SCO-MAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12463/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Scotland v. Morocco |publisher=[[FIFA]] |date=June 19, 2026 |access-date=June 19, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _mrc26a |pattern_b = _mrc26a |pattern_ra = _mrc26a |pattern_sh = _mrc26a |pattern_so = _mrc26al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Мароко<ref name="SCO-MAR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Ангус Ган]] |- |CB ||'''13'''||[[Џек Хендри (фудбалер 1995)|Џек Хендри]] |- |CB ||'''5''' ||[[Грант Ханли]] |- |CB ||'''6''' ||[[Киеран Тирни]] || || {{suboff|60}} |- |RW ||'''22'''||[[Нејтан Патерсон]] || || {{suboff|89}} |- |RM ||'''11'''||[[Рајан Кристи]] || || {{suboff|72}} |- |CM ||'''19'''||[[Луис Фергусон]] |- |LM ||'''7''' ||[[Џон МакГин]] || || {{suboff|89}} |- |LW ||'''3''' ||[[Енди Робертсон]] {{Капитен}} || {{yel|65}} |- |CF ||'''4''' ||[[Скот МакТомини]] |- |CF ||'''10'''||[[Че Адамс]] || || {{suboff|71}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''17'''||[[Бен Ганон-Доук]] || || {{subon|60}} |- |FW ||'''9''' ||[[Линдон Дајкс]] || || {{subon|71}} |- |MF ||'''23'''||[[Кени МакЛин]] || || {{subon|72}} |- |FW ||'''14'''||[[Рос Стјуарт (фудбалер 1996)|Рос Стјуарт]] || || {{subon|89}} |- |DF ||'''24'''||[[Антони Ралстон]] || || {{subon|89}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Стив Кларк]] |} |valign="top"|[[File:SCO-MAR 2026-06-19.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Јасин Буну]] |- |RB ||'''2''' ||[[Ашраф Хакими]] {{Капитен}} |- |CB ||'''14'''||[[Иса Диоп (фудбалер)|Иса Диоп]] || {{yel|23}} |- |CB ||'''18'''||[[Шади Риад]] |- |LB ||'''3''' ||[[Нусаир Мазрауи]] |- |CM ||'''24'''||[[Нил Ел Ајнауи]] |- |CM ||'''6''' ||[[Ајуб Буади]] |- |RW ||'''10'''||[[Браим Дијас]] || || {{suboff|84}} |- |AM ||'''8''' ||[[Азедин Унахи]] || || {{suboff|90}} |- |LW ||'''23'''||[[Билал Ел Ханус]] || || {{suboff|84}} |- |CF ||'''11'''||[[Исмаел Саибари]] || || {{suboff|84}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''9''' ||[[Суфијан Рахими]] || || {{subon|84}} |- |FW ||'''21'''||[[Ајуб Амајмуни]] || || {{subon|84}} |- |MF ||'''7''' ||[[Шемсдин Талби]] || || {{subon|84}} |- |MF ||'''15'''||[[Самир Ел Мурабет]] || || {{subon|90}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Моахмед Уахби]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Исмаел Саибари]] (Мароко)<ref name="MOTM"/> '''[[Assistant referee (association football)|Assistant referees]]:'''<ref name="SCO-MAR line-ups"/> <br />Andrey Tsapenko ([[Uzbekistan Football Association|Uzbekistan]]) <br />Timur Gaynullin ([[Uzbekistan Football Association|Uzbekistan]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Fourth official|Fourth official]]:''' <br />[[Adham Makhadmeh]] ([[Jordan Football Association|Jordan]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Reserve assistant referee|Reserve assistant referee]]:''' <br />Mohammad Al-Kalaf ([[Jordan Football Association|Jordan]]) <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />[[Armando Villarreal]] ([[United States Soccer Federation|United States]]) <br />'''[[Video assistant referee#Assistant video assistant referee|Assistant video assistant referee]]:''' <br />[[Erick Miranda]] ([[Mexican Football Federation|Mexico]]) <br />'''[[Video assistant referee#Support video assistant referee|Support video assistant referee]]:''' <br />[[Hernán Mastrángelo]] ([[Argentine Football Association|Argentina]]) |} ===Бразил - Хаити=== <section begin=C4 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Бразил - Хаити|Бразил - Хаити]] |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:30 |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = 3–0 [[UTC−04:00|UTC−4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = *[[Матеуш Куња|Куња]] {{goal|23}}, {{goal|36}} *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|45+3}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|ESP}} [[Алехандро Ернандес Ернандес]] }}<section end=C4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _bra26a |pattern_b = _bra26a |pattern_ra = _bra26a |pattern_sh = _bra26a1 |pattern_so = |leftarm = 2A4A9F |body = 2A4A9F |rightarm = 2A4A9F |shorts = 2A4A9F |socks = 0F0F0F |title = Бразил<ref name="BRA-HAI line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12466/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Brazil v. Haiti |publisher=[[FIFA]] |date=June 19, 2026 |access-date=June 19, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _hai26A |pattern_b = _hai26A1 |pattern_ra = _hai26A |pattern_sh = _hai26A |pattern_so = _hai26Al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Хаити<ref name="BRA-HAI line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Алисон Бекер|Алисон]] |- |RB ||'''13'''||[[Данило Луис да Силва|Данило Луис]] |- |CB ||'''4''' ||[[Маркос Аоас Кореја|Маркињос]] {{Капитен}} |- |CB ||'''3''' ||[[Габриел Магаљаеш]] |- |LB ||'''16'''||[[Даглас Сантос (фудбалер 1994)|Даглас Сантос]] || {{yel|65}} |- |RM ||'''20'''||[[Лукас Пакета]] || || {{suboff|64}} |- |CM ||'''8''' ||[[Бруно Гимараеш]] || || {{suboff|81}} |- |CM ||'''5''' ||[[Каземиро]] |- |LM ||'''7''' ||[[Винисиус Жуниор]] || || {{suboff|81}} |- |CF ||'''9''' ||[[Матеуш Куња]] || || {{suboff|64}} |- |CF ||'''11'''||[[Рафиња (фудбалер 1996)|Рафиња]] || || {{suboff|40}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''26'''||[[Рајан (фудбалер 2006)|Рајан]] || || {{subon|40}} |- |FW ||'''22'''||[[Габриел Мартинели]] || || {{subon|64}} |- |FW ||'''19'''||[[Ендрик (фудбалер 2006)|Ендрик]] || || {{subon|64}} |- |MF ||'''18'''||[[Данило дос Сантос де Оливеира|Данило Сантос]] || || {{subon|81}} |- |MF ||'''2''' ||[[Едерсон (фудбалер 1999)|Едерсон]] || || {{subon|81}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ITA}} [[Карло Анчелоти]] |} |valign="top"|[[File:BRA-HAI 2026-06-19.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Џони Пласид]] {{Капитен}} |- |CB ||'''4''' ||[[Рикардо Аде]] |- |CB ||'''22'''||[[Жан-Кевен Дуверн]] |- |CB ||'''5''' ||[[Ханес Делакруа]] |- |RWB||'''2''' ||[[Карленс Аркјус]] || {{yel|4}} || {{suboff|46}} |- |LWB||'''8''' ||[[Мартен Експеренс]] |- |RM ||'''21'''||[[Жозуе Казимир]] || || {{suboff|63}} |- |CM ||'''17'''||[[Данли Жан Жак]] || {{yel|72}} |- |CM ||'''10'''||[[Жан-Рикнер Белегард]] || || {{suboff|81}} |- |LM ||'''15'''||[[Рубен Провиденс]] || || {{suboff|71}} |- |CF ||'''20'''||[[Францди Пјеро]] || {{yel|45+4}} || {{suboff|46}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''25'''||[[Доминик Симон]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''18'''||[[Вилсон Изидор]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''11'''||[[Луисиус Дидсон]] || || {{subon|63}} |- |FW ||'''16'''||[[Лени Жозеф]] || || {{subon|71}} |- |FW ||'''7''' ||[[Дерик Етјен Џуниор|Дерик Етјен]] || || {{subon|81}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|FRA}} [[Себастјен Миње]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Man of the Match:''' <br />[[Vinícius Júnior]] (Brazil)<ref name="MOTM" /> '''[[Assistant referee (association football)|Assistant referees]]:'''<ref name="BRA-HAI line-ups"/> <br />José Enrique Naranjo Pérez ([[Royal Spanish Football Federation|Spain]]) <br />{{ill|Diego Sánchez Rojo|gl}} ([[Royal Spanish Football Federation|Spain]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Fourth official|Fourth official]]:''' <br />[[Sandro Schärer]] ([[Swiss Football Association|Switzerland]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Reserve assistant referee|Reserve assistant referee]]:''' <br />Stéphane De Almeida ([[Swiss Football Association|Switzerland]]) <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />[[Carlos del Cerro Grande]] ([[Royal Spanish Football Federation|Spain]]) <br />'''[[Video assistant referee#Assistant video assistant referee|Assistant video assistant referee]]:''' <br />[[Willy Delajod]] ([[French Football Federation|France]]) <br />'''[[Video assistant referee#Support video assistant referee|Support video assistant referee]]:''' <br />{{ill|Mahmoud Ashour|de}} ([[Egyptian Football Association|Egypt]]) |} ===Шкотска - Бразил=== <section begin=C5 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Шкотска - Бразил|Шкотска - Бразил]] |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 |екипа2 = {{fb|BRA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=C5 /> ===Мароко - Хаити=== <section begin=C6 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Мароко - Хаити|Мароко - Хаити]] |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|MAR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес-Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=C6 /> == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал 2026|Ц]] {{Светско првенство во фудбал 2026}} e8gq743nkqupmp9e9spdj6qqnbfef61 5579405 5579403 2026-06-20T19:20:57Z Carshalton 30527 /* Бразил - Мароко */ 5579405 wikitext text/x-wiki {{Врати се|Светско првенство во фудбал 2026}} '''Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц''' била една од дванаесетте групи на [[Светско првенство во фудбал 2026|Светското првенство 2026]] и во неа се натпреварувале [[Фудбалска репрезентација на Бразил|Бразил]], [[Фудбалска репрезентација на Мароко|Мароко]], [[Фудбалска репрезентација на Хаити|Хаити]] и [[Фудбалска репрезентација на Шкотска|Шкотска]]. Натпреварите се одиграле од 13 до 24 јуни 2026 година.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=February 4, 2024 |access-date=February 4, 2024}}</ref> Двете првопласирани репрезентации во групата, а можно е и третата, ќе продолжат понатаму во шеснаесттинафиналето.<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |access-date=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Репрезентации== {| class="wikitable sortable" style="font-size: 85%;" width=90% |- !rowspan=2| {{Tooltip| Поз. | Позиција по извлекувањето}} !rowspan=2| Екипа !rowspan=2| Шешир !rowspan=2| Конфедерација !rowspan=2| Метод на<br>квалификување !rowspan=2| Датум на<br>квалификување !rowspan=2 data-sort-type="number"| Број на<br>настапи<br>на СП !rowspan=2| Последен<br>настап !rowspan=2| Најдобар<br>резултат !colspan=2| Позиција на<br>ранг-листата на ФИФА |- ! ноември 2025 ! јуни 2026 |- | Ц1 || style=white-space:nowrap | {{fb|BRA}} || 1 || [[КОНМЕБОЛ]] || data-sort-value="*" | 5. место во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|КОНМЕБОЛ квалификациите]] || 10 јуни 2025 || 23 || [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] || '''Победник''' ([[Светско првенство во фудбал 1958|1958]], [[Светско првенство во фудбал 1962|1962]], [[Светско првенство во фудбал 1970|1970]], [[Светско првенство во фудбал 1994|1994]], [[Светско првенство во фудбал 2002|2002]]) || data-sort-value="1.0" | 5 || |- | Ц2 || style=white-space:nowrap | {{fb|MAR}} || 2 || [[КАФ]] || Победник на [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026 (КАФ) - група Е|групата Е]] во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|КАФ квалификациите]] || 5 септември 2025 || 2 || [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] || data-sort-value="3.1" | Четврто место ([[Светско првенство во фудбал 2022|2022]]) || 11 || |- | Ц3 || style=white-space:nowrap | {{fb|HAI}} || 4 || [[КОНКАКАФ]] || Победник во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026 (КОНКАКАФ) - трета рунда#Група Ц|групата Ц од третата рунда на КОНКАКАФ квалификациите]] || 18 ноември 2025 || 2 || [[Светско првенство во фудбал 1974|1974]] || data-sort-value="4.1" | Групна фаза ([[Светско првенство во фудбал 1974|1974]]) || 84 || |- | Ц4 || style=white-space:nowrap | {{fb|SCO}} || 3 || [[УЕФА]] || Победник на [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026 (УЕФА) - група Ц|групата Ц во УЕФА квалификациите]] || 18 ноември 2025 || 9 || [[Светско првенство во фудбал 1998|1998]] || data-sort-value="7.3" | Групна фаза (8 пати) || 36 || |} ==Табела== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Ц !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BRA|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|MAR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|HAI|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|SCO|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} ==Натпревари== ===Бразил - Мароко=== <section begin=C1 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Бразил - Мароко|Бразил - Мароко]] |дата = 13 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = 1–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|32}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end=C1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _bra26h |pattern_b = _bra26h |pattern_ra = _bra26h |pattern_sh = _bra26h |pattern_so = _bra26hl |leftarm = FFE540 |body = FFE540 |rightarm = FFE540 |shorts = 4080FF |socks = FFFFFF |title = Бразил<ref name="BRA-MAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12465/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Brazil v. Morocco |publisher=[[FIFA]] |date=June 13, 2026 |access-date=June 13, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _mrc26h |pattern_b = _mrc26h |pattern_ra = _mrc26h |pattern_sh = _mrc26h2 |pattern_so = _mrc26hl |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Мароко<ref name="BRA-MAR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Алисон Бекер|Алисон]] |- |RB ||'''24'''||[[Рожер Ибањес]] || {{yel|43}} || {{suboff|46}} |- |CB ||'''4''' ||[[Маркос Аоас Кореја|Маркињос]] {{Капитен}} |- |CB ||'''3''' ||[[Габриел Магаљаеш]] |- |LB ||'''16'''||[[Даглас Сантос (фудбалер 1994)|Даглас Сантос]] |- |RM ||'''20'''||[[Лукас Пакета]] || || {{suboff|61}} |- |CM ||'''5''' ||[[Каземиро]] || {{yel|37}} || {{suboff|46}} |- |CM ||'''8''' ||[[Бруно Гимараеш]] || || {{suboff|80}} |- |LM ||'''7''' ||[[Винисиус Жуниор]] |- |CF ||'''25'''||[[Игор Тијаго]] || || {{suboff|61}} |- |CF ||'''11'''||[[Рафиња (фудбалер 1996)|Рафиња]] |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |DF ||'''13'''||[[Данило Луис да Силва|Данило]] || || {{subon|46}} |- |MF ||'''17''' ||[[Фабињо (фудбалер 1993)|Фабињо]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''21'''||[[Луис Енрике (фудбалер 2001)|Луис Енрике]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''9''' ||[[Матеуш Куња]] || || {{subon|61}} |- |MF ||'''18'''||[[Данило дос Сантос де Оливеира|Данило Сантос]] || || {{subon|80}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ITA}} [[Карло Анчелоти]] |} |valign="top"|[[File:BRA-MAR 2026-06-13.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Јасин Буну]] |- |RB ||'''2''' ||[[Ашраф Хакими]] {{Капитен}} |- |CB ||'''14'''||[[Иса Диоп (фудбалер)|Иса Диоп]] |- |CB ||'''18'''||[[Шади Риад]] |- |LB ||'''3''' ||[[Нусаир Мазрауи]] || || {{suboff|80}} |- |CM ||'''24'''||[[Нил Ел Ајнауи]] |- |CM ||'''6''' ||[[Ајуб Буади]] |- |RW ||'''10'''||[[Браим Дијас]] || || {{suboff|64}} |- |AM ||'''8''' ||[[Азедин Унахи]] || || {{suboff|64}} |- |LW ||'''23'''||[[Билал Ел Ханус]] || || {{suboff|80}} |- |CF ||'''11'''||[[Исмаел Саибари]] || || {{suboff|89}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''15'''||[[Самир Ел Мурабет]] || || {{subon|64}} |- |MF ||'''7''' ||[[Шемсдин Талби]] || || {{subon|64}} |- |FW ||'''21'''||[[Ајуб Амајмуни]] || || {{subon|80}} |- |DF ||'''26'''||[[Анас Салах-Един]] || || {{subon|80}} |- |FW ||'''9''' ||[[Суфијан Рахими]] || || {{subon|89}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Мохамед Уахби]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Винисиус Жуниор]] (Бразил)<ref name="MOTM">{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/michelob-ultra-superior-player-of-match-winner |title=Michelob Ultra Superior Player of the Match – every winner |publisher=[[FIFA]] |date=June 14, 2026 |access-date=June 14, 2026}}</ref> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="BRA-MAR line-ups"/> <br />{{flagsport|SLO}} Томаж Кланчник <br />{{flagsport|SLO}} Андраж Ковачиќ <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|SUI}} [[Сандро Шерер]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|GER}} [[Бастијан Данкерт]] <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|FRA}} [[Вили Делажо]] <br />{{flagsport|CRO}} [[Иван Бебек]] |} ===Хаити - Шкотска=== <section begin=C2 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Хаити - Шкотска|Хаити - Шкотска]] |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|HAI}} |резултат = 0–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 |екипа2 = {{fb|SCO}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|28}} [[Џон МакГин|МакГин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|ALG}} [[Мустафа Горбал]] }}<section end=C2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _hai26A |pattern_b = _hai26A1 |pattern_ra = _hai26A |pattern_sh = _hai26A |pattern_so = _hai26Al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Хаити<ref name="HAI-SCO line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12462/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Haiti v. Scotland |publisher=[[FIFA]] |date=June 13, 2026 |access-date=June 13, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _sco26a |pattern_b = _sco26aA |pattern_ra = _sco26a |pattern_sh = _sco26a2 |pattern_so = _adidaswhitel |leftarm = fa4d4f |body = fa4d4f |rightarm = fa4d4f |shorts = 4C2882 |socks = fa4d4f |title = Шкотска<ref name="HAI-SCO line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Џони Пласид]] {{Капитен}} |- |RB ||'''2''' ||[[Карленс Аркјус]] |- |CB ||'''4''' ||[[Рикардо Аде]] |- |CB ||'''5''' ||[[Ханес Делакруа]] |- |LB ||'''8''' ||[[Мартен Експеренс]] |- |RM ||'''11'''||[[Луисиус Дидсон]] || || {{suboff|61}} |- |CM ||'''17'''||[[Данли Жан Жак]] |- |CM ||'''10'''||[[Жан-Рикнер Белегард]] || {{yel|39}} |- |LM ||'''15'''||[[Рубен Провиданс]] || || {{suboff|85}} |- |CF ||'''20'''||[[Францди Пјеро]] |- |CF ||'''18'''||[[Вилсон Исидор]] || || {{suboff|75}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''21'''||[[Жозуе Казимир]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''16'''||[[Лени Жозеф]] || || {{subon|75}} |- |FW ||'''19'''||[[Јасин Фортјуне]] || || {{subon|85}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|FRA}} [[Себастјен Миње]] |} |valign="top"|[[File:HAI-SCO 2026-06-13.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Ангус Ган]] |- |RB ||'''2''' ||[[Арон Хики]] || {{yel|46}} || {{suboff|75}} |- |CB ||'''5''' ||[[Грант Ханли]] |- |CB ||'''13'''||[[Џек Хендри (фудбалер 1995)|Џек Хендри]] |- |LB ||'''3''' ||[[Енди Робертсон]] {{Капитен}} |- |RM ||'''17'''||[[Бен Ганон-Доук]] || || {{suboff|75}} |- |CM ||'''4''' ||[[Скот МакТомини]] |- |CM ||'''19'''||[[Луис Фергусон]] |- |LM ||'''7''' ||[[Џон МакГин]] || || {{suboff|82}} |- |CF ||'''20'''||[[Лоренс Шенкланд]] || || {{suboff|82}} |- |CF ||'''10'''||[[Че Адамс]] || || {{suboff|75}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |DF ||'''22'''||[[Нејтан Патерсон]] || || {{subon|75}} |- |MF ||'''11'''||[[Рајан Кристи]] || || {{subon|75}} |- |FW ||'''9''' ||[[Линдон Дајкс]] || || {{subon|75}} |- |MF ||'''23'''||[[Кени МакЛин]] || {{yel|90+5}} || {{subon|82}} |- |FW ||'''25'''||[[Финдли Кертис]] || {{yel|90+1}} || {{subon|82}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Стив Кларк]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Џон МакГин]] (Шкотска)<ref name="MOTM"/> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="HAI-SCO line-ups"/> <br />{{flagsport|ALG}} Мокране Гурари <br />{{flagsport|ALG}} Абес Акрам Зеруни <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|ESP}} [[Алехандро Ернандес Ернандес]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|SAU}} Абдула Ал-Шехри <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|UAE}} Мохамед Обаид Хадим <br />{{flagsport|SUI}} [[Федаји Сан]] |} ===Шкотска - Мароко=== <section begin=C3 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Шкотска - Мароко|Шкотска - Мароко]] |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = 0–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end=C3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _sco26h |pattern_b = _sco26hA |pattern_ra = _sco26h |pattern_sh = _sco26h |pattern_so = _sco26hl |leftarm = 000040 |body = 000040 |rightarm = 000040 |shorts = 000040 |socks = 000040 |title = Шкотска<ref name="SCO-MAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12463/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Scotland v. Morocco |publisher=[[FIFA]] |date=June 19, 2026 |access-date=June 19, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _mrc26a |pattern_b = _mrc26a |pattern_ra = _mrc26a |pattern_sh = _mrc26a |pattern_so = _mrc26al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Мароко<ref name="SCO-MAR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Ангус Ган]] |- |CB ||'''13'''||[[Џек Хендри (фудбалер 1995)|Џек Хендри]] |- |CB ||'''5''' ||[[Грант Ханли]] |- |CB ||'''6''' ||[[Киеран Тирни]] || || {{suboff|60}} |- |RW ||'''22'''||[[Нејтан Патерсон]] || || {{suboff|89}} |- |RM ||'''11'''||[[Рајан Кристи]] || || {{suboff|72}} |- |CM ||'''19'''||[[Луис Фергусон]] |- |LM ||'''7''' ||[[Џон МакГин]] || || {{suboff|89}} |- |LW ||'''3''' ||[[Енди Робертсон]] {{Капитен}} || {{yel|65}} |- |CF ||'''4''' ||[[Скот МакТомини]] |- |CF ||'''10'''||[[Че Адамс]] || || {{suboff|71}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''17'''||[[Бен Ганон-Доук]] || || {{subon|60}} |- |FW ||'''9''' ||[[Линдон Дајкс]] || || {{subon|71}} |- |MF ||'''23'''||[[Кени МакЛин]] || || {{subon|72}} |- |FW ||'''14'''||[[Рос Стјуарт (фудбалер 1996)|Рос Стјуарт]] || || {{subon|89}} |- |DF ||'''24'''||[[Антони Ралстон]] || || {{subon|89}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Стив Кларк]] |} |valign="top"|[[File:SCO-MAR 2026-06-19.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Јасин Буну]] |- |RB ||'''2''' ||[[Ашраф Хакими]] {{Капитен}} |- |CB ||'''14'''||[[Иса Диоп (фудбалер)|Иса Диоп]] || {{yel|23}} |- |CB ||'''18'''||[[Шади Риад]] |- |LB ||'''3''' ||[[Нусаир Мазрауи]] |- |CM ||'''24'''||[[Нил Ел Ајнауи]] |- |CM ||'''6''' ||[[Ајуб Буади]] |- |RW ||'''10'''||[[Браим Дијас]] || || {{suboff|84}} |- |AM ||'''8''' ||[[Азедин Унахи]] || || {{suboff|90}} |- |LW ||'''23'''||[[Билал Ел Ханус]] || || {{suboff|84}} |- |CF ||'''11'''||[[Исмаел Саибари]] || || {{suboff|84}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''9''' ||[[Суфијан Рахими]] || || {{subon|84}} |- |FW ||'''21'''||[[Ајуб Амајмуни]] || || {{subon|84}} |- |MF ||'''7''' ||[[Шемсдин Талби]] || || {{subon|84}} |- |MF ||'''15'''||[[Самир Ел Мурабет]] || || {{subon|90}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Моахмед Уахби]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Исмаел Саибари]] (Мароко)<ref name="MOTM"/> '''[[Assistant referee (association football)|Assistant referees]]:'''<ref name="SCO-MAR line-ups"/> <br />Andrey Tsapenko ([[Uzbekistan Football Association|Uzbekistan]]) <br />Timur Gaynullin ([[Uzbekistan Football Association|Uzbekistan]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Fourth official|Fourth official]]:''' <br />[[Adham Makhadmeh]] ([[Jordan Football Association|Jordan]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Reserve assistant referee|Reserve assistant referee]]:''' <br />Mohammad Al-Kalaf ([[Jordan Football Association|Jordan]]) <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />[[Armando Villarreal]] ([[United States Soccer Federation|United States]]) <br />'''[[Video assistant referee#Assistant video assistant referee|Assistant video assistant referee]]:''' <br />[[Erick Miranda]] ([[Mexican Football Federation|Mexico]]) <br />'''[[Video assistant referee#Support video assistant referee|Support video assistant referee]]:''' <br />[[Hernán Mastrángelo]] ([[Argentine Football Association|Argentina]]) |} ===Бразил - Хаити=== <section begin=C4 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Бразил - Хаити|Бразил - Хаити]] |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:30 |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = 3–0 [[UTC−04:00|UTC−4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = *[[Матеуш Куња|Куња]] {{goal|23}}, {{goal|36}} *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|45+3}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|ESP}} [[Алехандро Ернандес Ернандес]] }}<section end=C4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _bra26a |pattern_b = _bra26a |pattern_ra = _bra26a |pattern_sh = _bra26a1 |pattern_so = |leftarm = 2A4A9F |body = 2A4A9F |rightarm = 2A4A9F |shorts = 2A4A9F |socks = 0F0F0F |title = Бразил<ref name="BRA-HAI line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12466/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Brazil v. Haiti |publisher=[[FIFA]] |date=June 19, 2026 |access-date=June 19, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _hai26A |pattern_b = _hai26A1 |pattern_ra = _hai26A |pattern_sh = _hai26A |pattern_so = _hai26Al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Хаити<ref name="BRA-HAI line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Алисон Бекер|Алисон]] |- |RB ||'''13'''||[[Данило Луис да Силва|Данило Луис]] |- |CB ||'''4''' ||[[Маркос Аоас Кореја|Маркињос]] {{Капитен}} |- |CB ||'''3''' ||[[Габриел Магаљаеш]] |- |LB ||'''16'''||[[Даглас Сантос (фудбалер 1994)|Даглас Сантос]] || {{yel|65}} |- |RM ||'''20'''||[[Лукас Пакета]] || || {{suboff|64}} |- |CM ||'''8''' ||[[Бруно Гимараеш]] || || {{suboff|81}} |- |CM ||'''5''' ||[[Каземиро]] |- |LM ||'''7''' ||[[Винисиус Жуниор]] || || {{suboff|81}} |- |CF ||'''9''' ||[[Матеуш Куња]] || || {{suboff|64}} |- |CF ||'''11'''||[[Рафиња (фудбалер 1996)|Рафиња]] || || {{suboff|40}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''26'''||[[Рајан (фудбалер 2006)|Рајан]] || || {{subon|40}} |- |FW ||'''22'''||[[Габриел Мартинели]] || || {{subon|64}} |- |FW ||'''19'''||[[Ендрик (фудбалер 2006)|Ендрик]] || || {{subon|64}} |- |MF ||'''18'''||[[Данило дос Сантос де Оливеира|Данило Сантос]] || || {{subon|81}} |- |MF ||'''2''' ||[[Едерсон (фудбалер 1999)|Едерсон]] || || {{subon|81}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ITA}} [[Карло Анчелоти]] |} |valign="top"|[[File:BRA-HAI 2026-06-19.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Џони Пласид]] {{Капитен}} |- |CB ||'''4''' ||[[Рикардо Аде]] |- |CB ||'''22'''||[[Жан-Кевен Дуверн]] |- |CB ||'''5''' ||[[Ханес Делакруа]] |- |RWB||'''2''' ||[[Карленс Аркјус]] || {{yel|4}} || {{suboff|46}} |- |LWB||'''8''' ||[[Мартен Експеренс]] |- |RM ||'''21'''||[[Жозуе Казимир]] || || {{suboff|63}} |- |CM ||'''17'''||[[Данли Жан Жак]] || {{yel|72}} |- |CM ||'''10'''||[[Жан-Рикнер Белегард]] || || {{suboff|81}} |- |LM ||'''15'''||[[Рубен Провиденс]] || || {{suboff|71}} |- |CF ||'''20'''||[[Францди Пјеро]] || {{yel|45+4}} || {{suboff|46}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''25'''||[[Доминик Симон]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''18'''||[[Вилсон Изидор]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''11'''||[[Луисиус Дидсон]] || || {{subon|63}} |- |FW ||'''16'''||[[Лени Жозеф]] || || {{subon|71}} |- |FW ||'''7''' ||[[Дерик Етјен Џуниор|Дерик Етјен]] || || {{subon|81}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|FRA}} [[Себастјен Миње]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Man of the Match:''' <br />[[Vinícius Júnior]] (Brazil)<ref name="MOTM" /> '''[[Assistant referee (association football)|Assistant referees]]:'''<ref name="BRA-HAI line-ups"/> <br />José Enrique Naranjo Pérez ([[Royal Spanish Football Federation|Spain]]) <br />{{ill|Diego Sánchez Rojo|gl}} ([[Royal Spanish Football Federation|Spain]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Fourth official|Fourth official]]:''' <br />[[Sandro Schärer]] ([[Swiss Football Association|Switzerland]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Reserve assistant referee|Reserve assistant referee]]:''' <br />Stéphane De Almeida ([[Swiss Football Association|Switzerland]]) <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />[[Carlos del Cerro Grande]] ([[Royal Spanish Football Federation|Spain]]) <br />'''[[Video assistant referee#Assistant video assistant referee|Assistant video assistant referee]]:''' <br />[[Willy Delajod]] ([[French Football Federation|France]]) <br />'''[[Video assistant referee#Support video assistant referee|Support video assistant referee]]:''' <br />{{ill|Mahmoud Ashour|de}} ([[Egyptian Football Association|Egypt]]) |} ===Шкотска - Бразил=== <section begin=C5 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Шкотска - Бразил|Шкотска - Бразил]] |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 |екипа2 = {{fb|BRA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=C5 /> ===Мароко - Хаити=== <section begin=C6 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Мароко - Хаити|Мароко - Хаити]] |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|MAR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес-Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=C6 /> == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал 2026|Ц]] {{Светско првенство во фудбал 2026}} b9dlh545qj5mc2lx1xblavq1831phiy 5579407 5579405 2026-06-20T19:22:58Z Carshalton 30527 /* Бразил - Хаити */ 5579407 wikitext text/x-wiki {{Врати се|Светско првенство во фудбал 2026}} '''Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц''' била една од дванаесетте групи на [[Светско првенство во фудбал 2026|Светското првенство 2026]] и во неа се натпреварувале [[Фудбалска репрезентација на Бразил|Бразил]], [[Фудбалска репрезентација на Мароко|Мароко]], [[Фудбалска репрезентација на Хаити|Хаити]] и [[Фудбалска репрезентација на Шкотска|Шкотска]]. Натпреварите се одиграле од 13 до 24 јуни 2026 година.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=February 4, 2024 |access-date=February 4, 2024}}</ref> Двете првопласирани репрезентации во групата, а можно е и третата, ќе продолжат понатаму во шеснаесттинафиналето.<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |access-date=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Репрезентации== {| class="wikitable sortable" style="font-size: 85%;" width=90% |- !rowspan=2| {{Tooltip| Поз. | Позиција по извлекувањето}} !rowspan=2| Екипа !rowspan=2| Шешир !rowspan=2| Конфедерација !rowspan=2| Метод на<br>квалификување !rowspan=2| Датум на<br>квалификување !rowspan=2 data-sort-type="number"| Број на<br>настапи<br>на СП !rowspan=2| Последен<br>настап !rowspan=2| Најдобар<br>резултат !colspan=2| Позиција на<br>ранг-листата на ФИФА |- ! ноември 2025 ! јуни 2026 |- | Ц1 || style=white-space:nowrap | {{fb|BRA}} || 1 || [[КОНМЕБОЛ]] || data-sort-value="*" | 5. место во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|КОНМЕБОЛ квалификациите]] || 10 јуни 2025 || 23 || [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] || '''Победник''' ([[Светско првенство во фудбал 1958|1958]], [[Светско првенство во фудбал 1962|1962]], [[Светско првенство во фудбал 1970|1970]], [[Светско првенство во фудбал 1994|1994]], [[Светско првенство во фудбал 2002|2002]]) || data-sort-value="1.0" | 5 || |- | Ц2 || style=white-space:nowrap | {{fb|MAR}} || 2 || [[КАФ]] || Победник на [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026 (КАФ) - група Е|групата Е]] во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|КАФ квалификациите]] || 5 септември 2025 || 2 || [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] || data-sort-value="3.1" | Четврто место ([[Светско првенство во фудбал 2022|2022]]) || 11 || |- | Ц3 || style=white-space:nowrap | {{fb|HAI}} || 4 || [[КОНКАКАФ]] || Победник во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026 (КОНКАКАФ) - трета рунда#Група Ц|групата Ц од третата рунда на КОНКАКАФ квалификациите]] || 18 ноември 2025 || 2 || [[Светско првенство во фудбал 1974|1974]] || data-sort-value="4.1" | Групна фаза ([[Светско првенство во фудбал 1974|1974]]) || 84 || |- | Ц4 || style=white-space:nowrap | {{fb|SCO}} || 3 || [[УЕФА]] || Победник на [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026 (УЕФА) - група Ц|групата Ц во УЕФА квалификациите]] || 18 ноември 2025 || 9 || [[Светско првенство во фудбал 1998|1998]] || data-sort-value="7.3" | Групна фаза (8 пати) || 36 || |} ==Табела== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Ц !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BRA|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|MAR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|HAI|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|SCO|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} ==Натпревари== ===Бразил - Мароко=== <section begin=C1 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Бразил - Мароко|Бразил - Мароко]] |дата = 13 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = 1–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|32}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end=C1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _bra26h |pattern_b = _bra26h |pattern_ra = _bra26h |pattern_sh = _bra26h |pattern_so = _bra26hl |leftarm = FFE540 |body = FFE540 |rightarm = FFE540 |shorts = 4080FF |socks = FFFFFF |title = Бразил<ref name="BRA-MAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12465/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Brazil v. Morocco |publisher=[[FIFA]] |date=June 13, 2026 |access-date=June 13, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _mrc26h |pattern_b = _mrc26h |pattern_ra = _mrc26h |pattern_sh = _mrc26h2 |pattern_so = _mrc26hl |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Мароко<ref name="BRA-MAR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Алисон Бекер|Алисон]] |- |RB ||'''24'''||[[Рожер Ибањес]] || {{yel|43}} || {{suboff|46}} |- |CB ||'''4''' ||[[Маркос Аоас Кореја|Маркињос]] {{Капитен}} |- |CB ||'''3''' ||[[Габриел Магаљаеш]] |- |LB ||'''16'''||[[Даглас Сантос (фудбалер 1994)|Даглас Сантос]] |- |RM ||'''20'''||[[Лукас Пакета]] || || {{suboff|61}} |- |CM ||'''5''' ||[[Каземиро]] || {{yel|37}} || {{suboff|46}} |- |CM ||'''8''' ||[[Бруно Гимараеш]] || || {{suboff|80}} |- |LM ||'''7''' ||[[Винисиус Жуниор]] |- |CF ||'''25'''||[[Игор Тијаго]] || || {{suboff|61}} |- |CF ||'''11'''||[[Рафиња (фудбалер 1996)|Рафиња]] |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |DF ||'''13'''||[[Данило Луис да Силва|Данило]] || || {{subon|46}} |- |MF ||'''17''' ||[[Фабињо (фудбалер 1993)|Фабињо]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''21'''||[[Луис Енрике (фудбалер 2001)|Луис Енрике]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''9''' ||[[Матеуш Куња]] || || {{subon|61}} |- |MF ||'''18'''||[[Данило дос Сантос де Оливеира|Данило Сантос]] || || {{subon|80}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ITA}} [[Карло Анчелоти]] |} |valign="top"|[[File:BRA-MAR 2026-06-13.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Јасин Буну]] |- |RB ||'''2''' ||[[Ашраф Хакими]] {{Капитен}} |- |CB ||'''14'''||[[Иса Диоп (фудбалер)|Иса Диоп]] |- |CB ||'''18'''||[[Шади Риад]] |- |LB ||'''3''' ||[[Нусаир Мазрауи]] || || {{suboff|80}} |- |CM ||'''24'''||[[Нил Ел Ајнауи]] |- |CM ||'''6''' ||[[Ајуб Буади]] |- |RW ||'''10'''||[[Браим Дијас]] || || {{suboff|64}} |- |AM ||'''8''' ||[[Азедин Унахи]] || || {{suboff|64}} |- |LW ||'''23'''||[[Билал Ел Ханус]] || || {{suboff|80}} |- |CF ||'''11'''||[[Исмаел Саибари]] || || {{suboff|89}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''15'''||[[Самир Ел Мурабет]] || || {{subon|64}} |- |MF ||'''7''' ||[[Шемсдин Талби]] || || {{subon|64}} |- |FW ||'''21'''||[[Ајуб Амајмуни]] || || {{subon|80}} |- |DF ||'''26'''||[[Анас Салах-Един]] || || {{subon|80}} |- |FW ||'''9''' ||[[Суфијан Рахими]] || || {{subon|89}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Мохамед Уахби]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Винисиус Жуниор]] (Бразил)<ref name="MOTM">{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/michelob-ultra-superior-player-of-match-winner |title=Michelob Ultra Superior Player of the Match – every winner |publisher=[[FIFA]] |date=June 14, 2026 |access-date=June 14, 2026}}</ref> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="BRA-MAR line-ups"/> <br />{{flagsport|SLO}} Томаж Кланчник <br />{{flagsport|SLO}} Андраж Ковачиќ <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|SUI}} [[Сандро Шерер]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|GER}} [[Бастијан Данкерт]] <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|FRA}} [[Вили Делажо]] <br />{{flagsport|CRO}} [[Иван Бебек]] |} ===Хаити - Шкотска=== <section begin=C2 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Хаити - Шкотска|Хаити - Шкотска]] |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|HAI}} |резултат = 0–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 |екипа2 = {{fb|SCO}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|28}} [[Џон МакГин|МакГин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|ALG}} [[Мустафа Горбал]] }}<section end=C2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _hai26A |pattern_b = _hai26A1 |pattern_ra = _hai26A |pattern_sh = _hai26A |pattern_so = _hai26Al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Хаити<ref name="HAI-SCO line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12462/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Haiti v. Scotland |publisher=[[FIFA]] |date=June 13, 2026 |access-date=June 13, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _sco26a |pattern_b = _sco26aA |pattern_ra = _sco26a |pattern_sh = _sco26a2 |pattern_so = _adidaswhitel |leftarm = fa4d4f |body = fa4d4f |rightarm = fa4d4f |shorts = 4C2882 |socks = fa4d4f |title = Шкотска<ref name="HAI-SCO line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Џони Пласид]] {{Капитен}} |- |RB ||'''2''' ||[[Карленс Аркјус]] |- |CB ||'''4''' ||[[Рикардо Аде]] |- |CB ||'''5''' ||[[Ханес Делакруа]] |- |LB ||'''8''' ||[[Мартен Експеренс]] |- |RM ||'''11'''||[[Луисиус Дидсон]] || || {{suboff|61}} |- |CM ||'''17'''||[[Данли Жан Жак]] |- |CM ||'''10'''||[[Жан-Рикнер Белегард]] || {{yel|39}} |- |LM ||'''15'''||[[Рубен Провиданс]] || || {{suboff|85}} |- |CF ||'''20'''||[[Францди Пјеро]] |- |CF ||'''18'''||[[Вилсон Исидор]] || || {{suboff|75}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''21'''||[[Жозуе Казимир]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''16'''||[[Лени Жозеф]] || || {{subon|75}} |- |FW ||'''19'''||[[Јасин Фортјуне]] || || {{subon|85}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|FRA}} [[Себастјен Миње]] |} |valign="top"|[[File:HAI-SCO 2026-06-13.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Ангус Ган]] |- |RB ||'''2''' ||[[Арон Хики]] || {{yel|46}} || {{suboff|75}} |- |CB ||'''5''' ||[[Грант Ханли]] |- |CB ||'''13'''||[[Џек Хендри (фудбалер 1995)|Џек Хендри]] |- |LB ||'''3''' ||[[Енди Робертсон]] {{Капитен}} |- |RM ||'''17'''||[[Бен Ганон-Доук]] || || {{suboff|75}} |- |CM ||'''4''' ||[[Скот МакТомини]] |- |CM ||'''19'''||[[Луис Фергусон]] |- |LM ||'''7''' ||[[Џон МакГин]] || || {{suboff|82}} |- |CF ||'''20'''||[[Лоренс Шенкланд]] || || {{suboff|82}} |- |CF ||'''10'''||[[Че Адамс]] || || {{suboff|75}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |DF ||'''22'''||[[Нејтан Патерсон]] || || {{subon|75}} |- |MF ||'''11'''||[[Рајан Кристи]] || || {{subon|75}} |- |FW ||'''9''' ||[[Линдон Дајкс]] || || {{subon|75}} |- |MF ||'''23'''||[[Кени МакЛин]] || {{yel|90+5}} || {{subon|82}} |- |FW ||'''25'''||[[Финдли Кертис]] || {{yel|90+1}} || {{subon|82}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Стив Кларк]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Џон МакГин]] (Шкотска)<ref name="MOTM"/> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="HAI-SCO line-ups"/> <br />{{flagsport|ALG}} Мокране Гурари <br />{{flagsport|ALG}} Абес Акрам Зеруни <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|ESP}} [[Алехандро Ернандес Ернандес]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|SAU}} Абдула Ал-Шехри <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|UAE}} Мохамед Обаид Хадим <br />{{flagsport|SUI}} [[Федаји Сан]] |} ===Шкотска - Мароко=== <section begin=C3 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Шкотска - Мароко|Шкотска - Мароко]] |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = 0–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end=C3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _sco26h |pattern_b = _sco26hA |pattern_ra = _sco26h |pattern_sh = _sco26h |pattern_so = _sco26hl |leftarm = 000040 |body = 000040 |rightarm = 000040 |shorts = 000040 |socks = 000040 |title = Шкотска<ref name="SCO-MAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12463/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Scotland v. Morocco |publisher=[[FIFA]] |date=June 19, 2026 |access-date=June 19, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _mrc26a |pattern_b = _mrc26a |pattern_ra = _mrc26a |pattern_sh = _mrc26a |pattern_so = _mrc26al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Мароко<ref name="SCO-MAR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Ангус Ган]] |- |CB ||'''13'''||[[Џек Хендри (фудбалер 1995)|Џек Хендри]] |- |CB ||'''5''' ||[[Грант Ханли]] |- |CB ||'''6''' ||[[Киеран Тирни]] || || {{suboff|60}} |- |RW ||'''22'''||[[Нејтан Патерсон]] || || {{suboff|89}} |- |RM ||'''11'''||[[Рајан Кристи]] || || {{suboff|72}} |- |CM ||'''19'''||[[Луис Фергусон]] |- |LM ||'''7''' ||[[Џон МакГин]] || || {{suboff|89}} |- |LW ||'''3''' ||[[Енди Робертсон]] {{Капитен}} || {{yel|65}} |- |CF ||'''4''' ||[[Скот МакТомини]] |- |CF ||'''10'''||[[Че Адамс]] || || {{suboff|71}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''17'''||[[Бен Ганон-Доук]] || || {{subon|60}} |- |FW ||'''9''' ||[[Линдон Дајкс]] || || {{subon|71}} |- |MF ||'''23'''||[[Кени МакЛин]] || || {{subon|72}} |- |FW ||'''14'''||[[Рос Стјуарт (фудбалер 1996)|Рос Стјуарт]] || || {{subon|89}} |- |DF ||'''24'''||[[Антони Ралстон]] || || {{subon|89}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Стив Кларк]] |} |valign="top"|[[File:SCO-MAR 2026-06-19.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Јасин Буну]] |- |RB ||'''2''' ||[[Ашраф Хакими]] {{Капитен}} |- |CB ||'''14'''||[[Иса Диоп (фудбалер)|Иса Диоп]] || {{yel|23}} |- |CB ||'''18'''||[[Шади Риад]] |- |LB ||'''3''' ||[[Нусаир Мазрауи]] |- |CM ||'''24'''||[[Нил Ел Ајнауи]] |- |CM ||'''6''' ||[[Ајуб Буади]] |- |RW ||'''10'''||[[Браим Дијас]] || || {{suboff|84}} |- |AM ||'''8''' ||[[Азедин Унахи]] || || {{suboff|90}} |- |LW ||'''23'''||[[Билал Ел Ханус]] || || {{suboff|84}} |- |CF ||'''11'''||[[Исмаел Саибари]] || || {{suboff|84}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''9''' ||[[Суфијан Рахими]] || || {{subon|84}} |- |FW ||'''21'''||[[Ајуб Амајмуни]] || || {{subon|84}} |- |MF ||'''7''' ||[[Шемсдин Талби]] || || {{subon|84}} |- |MF ||'''15'''||[[Самир Ел Мурабет]] || || {{subon|90}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Моахмед Уахби]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Исмаел Саибари]] (Мароко)<ref name="MOTM"/> '''[[Assistant referee (association football)|Assistant referees]]:'''<ref name="SCO-MAR line-ups"/> <br />Andrey Tsapenko ([[Uzbekistan Football Association|Uzbekistan]]) <br />Timur Gaynullin ([[Uzbekistan Football Association|Uzbekistan]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Fourth official|Fourth official]]:''' <br />[[Adham Makhadmeh]] ([[Jordan Football Association|Jordan]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Reserve assistant referee|Reserve assistant referee]]:''' <br />Mohammad Al-Kalaf ([[Jordan Football Association|Jordan]]) <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />[[Armando Villarreal]] ([[United States Soccer Federation|United States]]) <br />'''[[Video assistant referee#Assistant video assistant referee|Assistant video assistant referee]]:''' <br />[[Erick Miranda]] ([[Mexican Football Federation|Mexico]]) <br />'''[[Video assistant referee#Support video assistant referee|Support video assistant referee]]:''' <br />[[Hernán Mastrángelo]] ([[Argentine Football Association|Argentina]]) |} ===Бразил - Хаити=== <section begin=C4 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Бразил - Хаити|Бразил - Хаити]] |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:30 |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = 3–0 [[UTC−04:00|UTC−4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = *[[Матеуш Куња|Куња]] {{goal|23}}, {{goal|36}} *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|45+3}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|ESP}} [[Алехандро Ернандес Ернандес]] }}<section end=C4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _bra26a |pattern_b = _bra26a |pattern_ra = _bra26a |pattern_sh = _bra26a1 |pattern_so = |leftarm = 2A4A9F |body = 2A4A9F |rightarm = 2A4A9F |shorts = 2A4A9F |socks = 0F0F0F |title = Бразил<ref name="BRA-HAI line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12466/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Brazil v. Haiti |publisher=[[FIFA]] |date=June 19, 2026 |access-date=June 19, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _hai26A |pattern_b = _hai26A1 |pattern_ra = _hai26A |pattern_sh = _hai26A |pattern_so = _hai26Al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Хаити<ref name="BRA-HAI line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Алисон Бекер|Алисон]] |- |RB ||'''13'''||[[Данило Луис да Силва|Данило Луис]] |- |CB ||'''4''' ||[[Маркос Аоас Кореја|Маркињос]] {{Капитен}} |- |CB ||'''3''' ||[[Габриел Магаљаеш]] |- |LB ||'''16'''||[[Даглас Сантос]] || {{yel|65}} |- |RM ||'''20'''||[[Лукас Пакета]] || || {{suboff|64}} |- |CM ||'''8''' ||[[Бруно Гимараеш]] || || {{suboff|81}} |- |CM ||'''5''' ||[[Каземиро]] |- |LM ||'''7''' ||[[Винисиус Жуниор]] || || {{suboff|81}} |- |CF ||'''9''' ||[[Матеуш Куња]] || || {{suboff|64}} |- |CF ||'''11'''||[[Рафиња (фудбалер 1996)|Рафиња]] || || {{suboff|40}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''26'''||[[Рајан (фудбалер 2006)|Рајан]] || || {{subon|40}} |- |FW ||'''22'''||[[Габриел Мартинели]] || || {{subon|64}} |- |FW ||'''19'''||[[Ендрик (фудбалер 2006)|Ендрик]] || || {{subon|64}} |- |MF ||'''18'''||[[Данило дос Сантос де Оливеира|Данило Сантос]] || || {{subon|81}} |- |MF ||'''2''' ||[[Едерсон (фудбалер 1999)|Едерсон]] || || {{subon|81}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ITA}} [[Карло Анчелоти]] |} |valign="top"|[[File:BRA-HAI 2026-06-19.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Џони Пласид]] {{Капитен}} |- |CB ||'''4''' ||[[Рикардо Аде]] |- |CB ||'''22'''||[[Жан-Кевен Дуверн]] |- |CB ||'''5''' ||[[Ханес Делакруа]] |- |RWB||'''2''' ||[[Карленс Аркјус]] || {{yel|4}} || {{suboff|46}} |- |LWB||'''8''' ||[[Мартен Експеренс]] |- |RM ||'''21'''||[[Жозуе Казимир]] || || {{suboff|63}} |- |CM ||'''17'''||[[Данли Жан Жак]] || {{yel|72}} |- |CM ||'''10'''||[[Жан-Рикнер Белегард]] || || {{suboff|81}} |- |LM ||'''15'''||[[Рубен Провиденс]] || || {{suboff|71}} |- |CF ||'''20'''||[[Францди Пјеро]] || {{yel|45+4}} || {{suboff|46}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''25'''||[[Доминик Симон]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''18'''||[[Вилсон Изидор]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''11'''||[[Луисиус Дидсон]] || || {{subon|63}} |- |FW ||'''16'''||[[Лени Жозеф]] || || {{subon|71}} |- |FW ||'''7''' ||[[Дерик Етјен Џуниор|Дерик Етјен]] || || {{subon|81}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|FRA}} [[Себастјен Миње]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Man of the Match:''' <br />[[Vinícius Júnior]] (Brazil)<ref name="MOTM" /> '''[[Assistant referee (association football)|Assistant referees]]:'''<ref name="BRA-HAI line-ups"/> <br />José Enrique Naranjo Pérez ([[Royal Spanish Football Federation|Spain]]) <br />{{ill|Diego Sánchez Rojo|gl}} ([[Royal Spanish Football Federation|Spain]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Fourth official|Fourth official]]:''' <br />[[Sandro Schärer]] ([[Swiss Football Association|Switzerland]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Reserve assistant referee|Reserve assistant referee]]:''' <br />Stéphane De Almeida ([[Swiss Football Association|Switzerland]]) <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />[[Carlos del Cerro Grande]] ([[Royal Spanish Football Federation|Spain]]) <br />'''[[Video assistant referee#Assistant video assistant referee|Assistant video assistant referee]]:''' <br />[[Willy Delajod]] ([[French Football Federation|France]]) <br />'''[[Video assistant referee#Support video assistant referee|Support video assistant referee]]:''' <br />{{ill|Mahmoud Ashour|de}} ([[Egyptian Football Association|Egypt]]) |} ===Шкотска - Бразил=== <section begin=C5 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Шкотска - Бразил|Шкотска - Бразил]] |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 |екипа2 = {{fb|BRA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=C5 /> ===Мароко - Хаити=== <section begin=C6 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Мароко - Хаити|Мароко - Хаити]] |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|MAR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес-Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=C6 /> == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал 2026|Ц]] {{Светско првенство во фудбал 2026}} nz2106favn2f8my4m7cydqy6kh81gzu 5579408 5579407 2026-06-20T19:23:19Z Carshalton 30527 /* Бразил - Мароко */ 5579408 wikitext text/x-wiki {{Врати се|Светско првенство во фудбал 2026}} '''Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц''' била една од дванаесетте групи на [[Светско првенство во фудбал 2026|Светското првенство 2026]] и во неа се натпреварувале [[Фудбалска репрезентација на Бразил|Бразил]], [[Фудбалска репрезентација на Мароко|Мароко]], [[Фудбалска репрезентација на Хаити|Хаити]] и [[Фудбалска репрезентација на Шкотска|Шкотска]]. Натпреварите се одиграле од 13 до 24 јуни 2026 година.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=February 4, 2024 |access-date=February 4, 2024}}</ref> Двете првопласирани репрезентации во групата, а можно е и третата, ќе продолжат понатаму во шеснаесттинафиналето.<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |access-date=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Репрезентации== {| class="wikitable sortable" style="font-size: 85%;" width=90% |- !rowspan=2| {{Tooltip| Поз. | Позиција по извлекувањето}} !rowspan=2| Екипа !rowspan=2| Шешир !rowspan=2| Конфедерација !rowspan=2| Метод на<br>квалификување !rowspan=2| Датум на<br>квалификување !rowspan=2 data-sort-type="number"| Број на<br>настапи<br>на СП !rowspan=2| Последен<br>настап !rowspan=2| Најдобар<br>резултат !colspan=2| Позиција на<br>ранг-листата на ФИФА |- ! ноември 2025 ! јуни 2026 |- | Ц1 || style=white-space:nowrap | {{fb|BRA}} || 1 || [[КОНМЕБОЛ]] || data-sort-value="*" | 5. место во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|КОНМЕБОЛ квалификациите]] || 10 јуни 2025 || 23 || [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] || '''Победник''' ([[Светско првенство во фудбал 1958|1958]], [[Светско првенство во фудбал 1962|1962]], [[Светско првенство во фудбал 1970|1970]], [[Светско првенство во фудбал 1994|1994]], [[Светско првенство во фудбал 2002|2002]]) || data-sort-value="1.0" | 5 || |- | Ц2 || style=white-space:nowrap | {{fb|MAR}} || 2 || [[КАФ]] || Победник на [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026 (КАФ) - група Е|групата Е]] во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|КАФ квалификациите]] || 5 септември 2025 || 2 || [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] || data-sort-value="3.1" | Четврто место ([[Светско првенство во фудбал 2022|2022]]) || 11 || |- | Ц3 || style=white-space:nowrap | {{fb|HAI}} || 4 || [[КОНКАКАФ]] || Победник во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026 (КОНКАКАФ) - трета рунда#Група Ц|групата Ц од третата рунда на КОНКАКАФ квалификациите]] || 18 ноември 2025 || 2 || [[Светско првенство во фудбал 1974|1974]] || data-sort-value="4.1" | Групна фаза ([[Светско првенство во фудбал 1974|1974]]) || 84 || |- | Ц4 || style=white-space:nowrap | {{fb|SCO}} || 3 || [[УЕФА]] || Победник на [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026 (УЕФА) - група Ц|групата Ц во УЕФА квалификациите]] || 18 ноември 2025 || 9 || [[Светско првенство во фудбал 1998|1998]] || data-sort-value="7.3" | Групна фаза (8 пати) || 36 || |} ==Табела== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Ц !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BRA|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|MAR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|HAI|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|SCO|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} ==Натпревари== ===Бразил - Мароко=== <section begin=C1 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Бразил - Мароко|Бразил - Мароко]] |дата = 13 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = 1–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|32}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end=C1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _bra26h |pattern_b = _bra26h |pattern_ra = _bra26h |pattern_sh = _bra26h |pattern_so = _bra26hl |leftarm = FFE540 |body = FFE540 |rightarm = FFE540 |shorts = 4080FF |socks = FFFFFF |title = Бразил<ref name="BRA-MAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12465/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Brazil v. Morocco |publisher=[[FIFA]] |date=June 13, 2026 |access-date=June 13, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _mrc26h |pattern_b = _mrc26h |pattern_ra = _mrc26h |pattern_sh = _mrc26h2 |pattern_so = _mrc26hl |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Мароко<ref name="BRA-MAR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Алисон Бекер|Алисон]] |- |RB ||'''24'''||[[Рожер Ибањес]] || {{yel|43}} || {{suboff|46}} |- |CB ||'''4''' ||[[Маркос Аоас Кореја|Маркињос]] {{Капитен}} |- |CB ||'''3''' ||[[Габриел Магаљаеш]] |- |LB ||'''16'''||[[Даглас Сантос]] |- |RM ||'''20'''||[[Лукас Пакета]] || || {{suboff|61}} |- |CM ||'''5''' ||[[Каземиро]] || {{yel|37}} || {{suboff|46}} |- |CM ||'''8''' ||[[Бруно Гимараеш]] || || {{suboff|80}} |- |LM ||'''7''' ||[[Винисиус Жуниор]] |- |CF ||'''25'''||[[Игор Тијаго]] || || {{suboff|61}} |- |CF ||'''11'''||[[Рафиња (фудбалер 1996)|Рафиња]] |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |DF ||'''13'''||[[Данило Луис да Силва|Данило]] || || {{subon|46}} |- |MF ||'''17''' ||[[Фабињо (фудбалер 1993)|Фабињо]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''21'''||[[Луис Енрике (фудбалер 2001)|Луис Енрике]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''9''' ||[[Матеуш Куња]] || || {{subon|61}} |- |MF ||'''18'''||[[Данило дос Сантос де Оливеира|Данило Сантос]] || || {{subon|80}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ITA}} [[Карло Анчелоти]] |} |valign="top"|[[File:BRA-MAR 2026-06-13.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Јасин Буну]] |- |RB ||'''2''' ||[[Ашраф Хакими]] {{Капитен}} |- |CB ||'''14'''||[[Иса Диоп (фудбалер)|Иса Диоп]] |- |CB ||'''18'''||[[Шади Риад]] |- |LB ||'''3''' ||[[Нусаир Мазрауи]] || || {{suboff|80}} |- |CM ||'''24'''||[[Нил Ел Ајнауи]] |- |CM ||'''6''' ||[[Ајуб Буади]] |- |RW ||'''10'''||[[Браим Дијас]] || || {{suboff|64}} |- |AM ||'''8''' ||[[Азедин Унахи]] || || {{suboff|64}} |- |LW ||'''23'''||[[Билал Ел Ханус]] || || {{suboff|80}} |- |CF ||'''11'''||[[Исмаел Саибари]] || || {{suboff|89}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''15'''||[[Самир Ел Мурабет]] || || {{subon|64}} |- |MF ||'''7''' ||[[Шемсдин Талби]] || || {{subon|64}} |- |FW ||'''21'''||[[Ајуб Амајмуни]] || || {{subon|80}} |- |DF ||'''26'''||[[Анас Салах-Един]] || || {{subon|80}} |- |FW ||'''9''' ||[[Суфијан Рахими]] || || {{subon|89}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Мохамед Уахби]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Винисиус Жуниор]] (Бразил)<ref name="MOTM">{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/michelob-ultra-superior-player-of-match-winner |title=Michelob Ultra Superior Player of the Match – every winner |publisher=[[FIFA]] |date=June 14, 2026 |access-date=June 14, 2026}}</ref> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="BRA-MAR line-ups"/> <br />{{flagsport|SLO}} Томаж Кланчник <br />{{flagsport|SLO}} Андраж Ковачиќ <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|SUI}} [[Сандро Шерер]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|GER}} [[Бастијан Данкерт]] <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|FRA}} [[Вили Делажо]] <br />{{flagsport|CRO}} [[Иван Бебек]] |} ===Хаити - Шкотска=== <section begin=C2 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Хаити - Шкотска|Хаити - Шкотска]] |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|HAI}} |резултат = 0–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 |екипа2 = {{fb|SCO}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|28}} [[Џон МакГин|МакГин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|ALG}} [[Мустафа Горбал]] }}<section end=C2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _hai26A |pattern_b = _hai26A1 |pattern_ra = _hai26A |pattern_sh = _hai26A |pattern_so = _hai26Al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Хаити<ref name="HAI-SCO line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12462/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Haiti v. Scotland |publisher=[[FIFA]] |date=June 13, 2026 |access-date=June 13, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _sco26a |pattern_b = _sco26aA |pattern_ra = _sco26a |pattern_sh = _sco26a2 |pattern_so = _adidaswhitel |leftarm = fa4d4f |body = fa4d4f |rightarm = fa4d4f |shorts = 4C2882 |socks = fa4d4f |title = Шкотска<ref name="HAI-SCO line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Џони Пласид]] {{Капитен}} |- |RB ||'''2''' ||[[Карленс Аркјус]] |- |CB ||'''4''' ||[[Рикардо Аде]] |- |CB ||'''5''' ||[[Ханес Делакруа]] |- |LB ||'''8''' ||[[Мартен Експеренс]] |- |RM ||'''11'''||[[Луисиус Дидсон]] || || {{suboff|61}} |- |CM ||'''17'''||[[Данли Жан Жак]] |- |CM ||'''10'''||[[Жан-Рикнер Белегард]] || {{yel|39}} |- |LM ||'''15'''||[[Рубен Провиданс]] || || {{suboff|85}} |- |CF ||'''20'''||[[Францди Пјеро]] |- |CF ||'''18'''||[[Вилсон Исидор]] || || {{suboff|75}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''21'''||[[Жозуе Казимир]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''16'''||[[Лени Жозеф]] || || {{subon|75}} |- |FW ||'''19'''||[[Јасин Фортјуне]] || || {{subon|85}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|FRA}} [[Себастјен Миње]] |} |valign="top"|[[File:HAI-SCO 2026-06-13.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Ангус Ган]] |- |RB ||'''2''' ||[[Арон Хики]] || {{yel|46}} || {{suboff|75}} |- |CB ||'''5''' ||[[Грант Ханли]] |- |CB ||'''13'''||[[Џек Хендри (фудбалер 1995)|Џек Хендри]] |- |LB ||'''3''' ||[[Енди Робертсон]] {{Капитен}} |- |RM ||'''17'''||[[Бен Ганон-Доук]] || || {{suboff|75}} |- |CM ||'''4''' ||[[Скот МакТомини]] |- |CM ||'''19'''||[[Луис Фергусон]] |- |LM ||'''7''' ||[[Џон МакГин]] || || {{suboff|82}} |- |CF ||'''20'''||[[Лоренс Шенкланд]] || || {{suboff|82}} |- |CF ||'''10'''||[[Че Адамс]] || || {{suboff|75}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |DF ||'''22'''||[[Нејтан Патерсон]] || || {{subon|75}} |- |MF ||'''11'''||[[Рајан Кристи]] || || {{subon|75}} |- |FW ||'''9''' ||[[Линдон Дајкс]] || || {{subon|75}} |- |MF ||'''23'''||[[Кени МакЛин]] || {{yel|90+5}} || {{subon|82}} |- |FW ||'''25'''||[[Финдли Кертис]] || {{yel|90+1}} || {{subon|82}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Стив Кларк]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Џон МакГин]] (Шкотска)<ref name="MOTM"/> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="HAI-SCO line-ups"/> <br />{{flagsport|ALG}} Мокране Гурари <br />{{flagsport|ALG}} Абес Акрам Зеруни <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|ESP}} [[Алехандро Ернандес Ернандес]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|SAU}} Абдула Ал-Шехри <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|UAE}} Мохамед Обаид Хадим <br />{{flagsport|SUI}} [[Федаји Сан]] |} ===Шкотска - Мароко=== <section begin=C3 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Шкотска - Мароко|Шкотска - Мароко]] |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = 0–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end=C3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _sco26h |pattern_b = _sco26hA |pattern_ra = _sco26h |pattern_sh = _sco26h |pattern_so = _sco26hl |leftarm = 000040 |body = 000040 |rightarm = 000040 |shorts = 000040 |socks = 000040 |title = Шкотска<ref name="SCO-MAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12463/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Scotland v. Morocco |publisher=[[FIFA]] |date=June 19, 2026 |access-date=June 19, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _mrc26a |pattern_b = _mrc26a |pattern_ra = _mrc26a |pattern_sh = _mrc26a |pattern_so = _mrc26al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Мароко<ref name="SCO-MAR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Ангус Ган]] |- |CB ||'''13'''||[[Џек Хендри (фудбалер 1995)|Џек Хендри]] |- |CB ||'''5''' ||[[Грант Ханли]] |- |CB ||'''6''' ||[[Киеран Тирни]] || || {{suboff|60}} |- |RW ||'''22'''||[[Нејтан Патерсон]] || || {{suboff|89}} |- |RM ||'''11'''||[[Рајан Кристи]] || || {{suboff|72}} |- |CM ||'''19'''||[[Луис Фергусон]] |- |LM ||'''7''' ||[[Џон МакГин]] || || {{suboff|89}} |- |LW ||'''3''' ||[[Енди Робертсон]] {{Капитен}} || {{yel|65}} |- |CF ||'''4''' ||[[Скот МакТомини]] |- |CF ||'''10'''||[[Че Адамс]] || || {{suboff|71}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''17'''||[[Бен Ганон-Доук]] || || {{subon|60}} |- |FW ||'''9''' ||[[Линдон Дајкс]] || || {{subon|71}} |- |MF ||'''23'''||[[Кени МакЛин]] || || {{subon|72}} |- |FW ||'''14'''||[[Рос Стјуарт (фудбалер 1996)|Рос Стјуарт]] || || {{subon|89}} |- |DF ||'''24'''||[[Антони Ралстон]] || || {{subon|89}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Стив Кларк]] |} |valign="top"|[[File:SCO-MAR 2026-06-19.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Јасин Буну]] |- |RB ||'''2''' ||[[Ашраф Хакими]] {{Капитен}} |- |CB ||'''14'''||[[Иса Диоп (фудбалер)|Иса Диоп]] || {{yel|23}} |- |CB ||'''18'''||[[Шади Риад]] |- |LB ||'''3''' ||[[Нусаир Мазрауи]] |- |CM ||'''24'''||[[Нил Ел Ајнауи]] |- |CM ||'''6''' ||[[Ајуб Буади]] |- |RW ||'''10'''||[[Браим Дијас]] || || {{suboff|84}} |- |AM ||'''8''' ||[[Азедин Унахи]] || || {{suboff|90}} |- |LW ||'''23'''||[[Билал Ел Ханус]] || || {{suboff|84}} |- |CF ||'''11'''||[[Исмаел Саибари]] || || {{suboff|84}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''9''' ||[[Суфијан Рахими]] || || {{subon|84}} |- |FW ||'''21'''||[[Ајуб Амајмуни]] || || {{subon|84}} |- |MF ||'''7''' ||[[Шемсдин Талби]] || || {{subon|84}} |- |MF ||'''15'''||[[Самир Ел Мурабет]] || || {{subon|90}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Моахмед Уахби]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Исмаел Саибари]] (Мароко)<ref name="MOTM"/> '''[[Assistant referee (association football)|Assistant referees]]:'''<ref name="SCO-MAR line-ups"/> <br />Andrey Tsapenko ([[Uzbekistan Football Association|Uzbekistan]]) <br />Timur Gaynullin ([[Uzbekistan Football Association|Uzbekistan]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Fourth official|Fourth official]]:''' <br />[[Adham Makhadmeh]] ([[Jordan Football Association|Jordan]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Reserve assistant referee|Reserve assistant referee]]:''' <br />Mohammad Al-Kalaf ([[Jordan Football Association|Jordan]]) <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />[[Armando Villarreal]] ([[United States Soccer Federation|United States]]) <br />'''[[Video assistant referee#Assistant video assistant referee|Assistant video assistant referee]]:''' <br />[[Erick Miranda]] ([[Mexican Football Federation|Mexico]]) <br />'''[[Video assistant referee#Support video assistant referee|Support video assistant referee]]:''' <br />[[Hernán Mastrángelo]] ([[Argentine Football Association|Argentina]]) |} ===Бразил - Хаити=== <section begin=C4 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Бразил - Хаити|Бразил - Хаити]] |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:30 |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = 3–0 [[UTC−04:00|UTC−4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = *[[Матеуш Куња|Куња]] {{goal|23}}, {{goal|36}} *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|45+3}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|ESP}} [[Алехандро Ернандес Ернандес]] }}<section end=C4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _bra26a |pattern_b = _bra26a |pattern_ra = _bra26a |pattern_sh = _bra26a1 |pattern_so = |leftarm = 2A4A9F |body = 2A4A9F |rightarm = 2A4A9F |shorts = 2A4A9F |socks = 0F0F0F |title = Бразил<ref name="BRA-HAI line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12466/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Brazil v. Haiti |publisher=[[FIFA]] |date=June 19, 2026 |access-date=June 19, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _hai26A |pattern_b = _hai26A1 |pattern_ra = _hai26A |pattern_sh = _hai26A |pattern_so = _hai26Al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Хаити<ref name="BRA-HAI line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Алисон Бекер|Алисон]] |- |RB ||'''13'''||[[Данило Луис да Силва|Данило Луис]] |- |CB ||'''4''' ||[[Маркос Аоас Кореја|Маркињос]] {{Капитен}} |- |CB ||'''3''' ||[[Габриел Магаљаеш]] |- |LB ||'''16'''||[[Даглас Сантос]] || {{yel|65}} |- |RM ||'''20'''||[[Лукас Пакета]] || || {{suboff|64}} |- |CM ||'''8''' ||[[Бруно Гимараеш]] || || {{suboff|81}} |- |CM ||'''5''' ||[[Каземиро]] |- |LM ||'''7''' ||[[Винисиус Жуниор]] || || {{suboff|81}} |- |CF ||'''9''' ||[[Матеуш Куња]] || || {{suboff|64}} |- |CF ||'''11'''||[[Рафиња (фудбалер 1996)|Рафиња]] || || {{suboff|40}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''26'''||[[Рајан (фудбалер 2006)|Рајан]] || || {{subon|40}} |- |FW ||'''22'''||[[Габриел Мартинели]] || || {{subon|64}} |- |FW ||'''19'''||[[Ендрик (фудбалер 2006)|Ендрик]] || || {{subon|64}} |- |MF ||'''18'''||[[Данило дос Сантос де Оливеира|Данило Сантос]] || || {{subon|81}} |- |MF ||'''2''' ||[[Едерсон (фудбалер 1999)|Едерсон]] || || {{subon|81}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ITA}} [[Карло Анчелоти]] |} |valign="top"|[[File:BRA-HAI 2026-06-19.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Џони Пласид]] {{Капитен}} |- |CB ||'''4''' ||[[Рикардо Аде]] |- |CB ||'''22'''||[[Жан-Кевен Дуверн]] |- |CB ||'''5''' ||[[Ханес Делакруа]] |- |RWB||'''2''' ||[[Карленс Аркјус]] || {{yel|4}} || {{suboff|46}} |- |LWB||'''8''' ||[[Мартен Експеренс]] |- |RM ||'''21'''||[[Жозуе Казимир]] || || {{suboff|63}} |- |CM ||'''17'''||[[Данли Жан Жак]] || {{yel|72}} |- |CM ||'''10'''||[[Жан-Рикнер Белегард]] || || {{suboff|81}} |- |LM ||'''15'''||[[Рубен Провиденс]] || || {{suboff|71}} |- |CF ||'''20'''||[[Францди Пјеро]] || {{yel|45+4}} || {{suboff|46}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''25'''||[[Доминик Симон]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''18'''||[[Вилсон Изидор]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''11'''||[[Луисиус Дидсон]] || || {{subon|63}} |- |FW ||'''16'''||[[Лени Жозеф]] || || {{subon|71}} |- |FW ||'''7''' ||[[Дерик Етјен Џуниор|Дерик Етјен]] || || {{subon|81}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|FRA}} [[Себастјен Миње]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Man of the Match:''' <br />[[Vinícius Júnior]] (Brazil)<ref name="MOTM" /> '''[[Assistant referee (association football)|Assistant referees]]:'''<ref name="BRA-HAI line-ups"/> <br />José Enrique Naranjo Pérez ([[Royal Spanish Football Federation|Spain]]) <br />{{ill|Diego Sánchez Rojo|gl}} ([[Royal Spanish Football Federation|Spain]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Fourth official|Fourth official]]:''' <br />[[Sandro Schärer]] ([[Swiss Football Association|Switzerland]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Reserve assistant referee|Reserve assistant referee]]:''' <br />Stéphane De Almeida ([[Swiss Football Association|Switzerland]]) <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />[[Carlos del Cerro Grande]] ([[Royal Spanish Football Federation|Spain]]) <br />'''[[Video assistant referee#Assistant video assistant referee|Assistant video assistant referee]]:''' <br />[[Willy Delajod]] ([[French Football Federation|France]]) <br />'''[[Video assistant referee#Support video assistant referee|Support video assistant referee]]:''' <br />{{ill|Mahmoud Ashour|de}} ([[Egyptian Football Association|Egypt]]) |} ===Шкотска - Бразил=== <section begin=C5 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Шкотска - Бразил|Шкотска - Бразил]] |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 |екипа2 = {{fb|BRA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=C5 /> ===Мароко - Хаити=== <section begin=C6 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Мароко - Хаити|Мароко - Хаити]] |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|MAR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес-Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=C6 /> == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал 2026|Ц]] {{Светско првенство во фудбал 2026}} dxac3j3i6609vies9f7esrzyo8n8i6q 5579409 5579408 2026-06-20T19:27:33Z Carshalton 30527 /* Бразил - Хаити */ 5579409 wikitext text/x-wiki {{Врати се|Светско првенство во фудбал 2026}} '''Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц''' била една од дванаесетте групи на [[Светско првенство во фудбал 2026|Светското првенство 2026]] и во неа се натпреварувале [[Фудбалска репрезентација на Бразил|Бразил]], [[Фудбалска репрезентација на Мароко|Мароко]], [[Фудбалска репрезентација на Хаити|Хаити]] и [[Фудбалска репрезентација на Шкотска|Шкотска]]. Натпреварите се одиграле од 13 до 24 јуни 2026 година.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=February 4, 2024 |access-date=February 4, 2024}}</ref> Двете првопласирани репрезентации во групата, а можно е и третата, ќе продолжат понатаму во шеснаесттинафиналето.<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |access-date=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Репрезентации== {| class="wikitable sortable" style="font-size: 85%;" width=90% |- !rowspan=2| {{Tooltip| Поз. | Позиција по извлекувањето}} !rowspan=2| Екипа !rowspan=2| Шешир !rowspan=2| Конфедерација !rowspan=2| Метод на<br>квалификување !rowspan=2| Датум на<br>квалификување !rowspan=2 data-sort-type="number"| Број на<br>настапи<br>на СП !rowspan=2| Последен<br>настап !rowspan=2| Најдобар<br>резултат !colspan=2| Позиција на<br>ранг-листата на ФИФА |- ! ноември 2025 ! јуни 2026 |- | Ц1 || style=white-space:nowrap | {{fb|BRA}} || 1 || [[КОНМЕБОЛ]] || data-sort-value="*" | 5. место во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|КОНМЕБОЛ квалификациите]] || 10 јуни 2025 || 23 || [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] || '''Победник''' ([[Светско првенство во фудбал 1958|1958]], [[Светско првенство во фудбал 1962|1962]], [[Светско првенство во фудбал 1970|1970]], [[Светско првенство во фудбал 1994|1994]], [[Светско првенство во фудбал 2002|2002]]) || data-sort-value="1.0" | 5 || |- | Ц2 || style=white-space:nowrap | {{fb|MAR}} || 2 || [[КАФ]] || Победник на [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026 (КАФ) - група Е|групата Е]] во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|КАФ квалификациите]] || 5 септември 2025 || 2 || [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] || data-sort-value="3.1" | Четврто место ([[Светско првенство во фудбал 2022|2022]]) || 11 || |- | Ц3 || style=white-space:nowrap | {{fb|HAI}} || 4 || [[КОНКАКАФ]] || Победник во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026 (КОНКАКАФ) - трета рунда#Група Ц|групата Ц од третата рунда на КОНКАКАФ квалификациите]] || 18 ноември 2025 || 2 || [[Светско првенство во фудбал 1974|1974]] || data-sort-value="4.1" | Групна фаза ([[Светско првенство во фудбал 1974|1974]]) || 84 || |- | Ц4 || style=white-space:nowrap | {{fb|SCO}} || 3 || [[УЕФА]] || Победник на [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026 (УЕФА) - група Ц|групата Ц во УЕФА квалификациите]] || 18 ноември 2025 || 9 || [[Светско првенство во фудбал 1998|1998]] || data-sort-value="7.3" | Групна фаза (8 пати) || 36 || |} ==Табела== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Ц !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BRA|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|MAR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|HAI|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|SCO|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} ==Натпревари== ===Бразил - Мароко=== <section begin=C1 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Бразил - Мароко|Бразил - Мароко]] |дата = 13 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = 1–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|32}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end=C1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _bra26h |pattern_b = _bra26h |pattern_ra = _bra26h |pattern_sh = _bra26h |pattern_so = _bra26hl |leftarm = FFE540 |body = FFE540 |rightarm = FFE540 |shorts = 4080FF |socks = FFFFFF |title = Бразил<ref name="BRA-MAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12465/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Brazil v. Morocco |publisher=[[FIFA]] |date=June 13, 2026 |access-date=June 13, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _mrc26h |pattern_b = _mrc26h |pattern_ra = _mrc26h |pattern_sh = _mrc26h2 |pattern_so = _mrc26hl |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Мароко<ref name="BRA-MAR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Алисон Бекер|Алисон]] |- |RB ||'''24'''||[[Рожер Ибањес]] || {{yel|43}} || {{suboff|46}} |- |CB ||'''4''' ||[[Маркос Аоас Кореја|Маркињос]] {{Капитен}} |- |CB ||'''3''' ||[[Габриел Магаљаеш]] |- |LB ||'''16'''||[[Даглас Сантос]] |- |RM ||'''20'''||[[Лукас Пакета]] || || {{suboff|61}} |- |CM ||'''5''' ||[[Каземиро]] || {{yel|37}} || {{suboff|46}} |- |CM ||'''8''' ||[[Бруно Гимараеш]] || || {{suboff|80}} |- |LM ||'''7''' ||[[Винисиус Жуниор]] |- |CF ||'''25'''||[[Игор Тијаго]] || || {{suboff|61}} |- |CF ||'''11'''||[[Рафиња (фудбалер 1996)|Рафиња]] |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |DF ||'''13'''||[[Данило Луис да Силва|Данило]] || || {{subon|46}} |- |MF ||'''17''' ||[[Фабињо (фудбалер 1993)|Фабињо]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''21'''||[[Луис Енрике (фудбалер 2001)|Луис Енрике]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''9''' ||[[Матеуш Куња]] || || {{subon|61}} |- |MF ||'''18'''||[[Данило дос Сантос де Оливеира|Данило Сантос]] || || {{subon|80}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ITA}} [[Карло Анчелоти]] |} |valign="top"|[[File:BRA-MAR 2026-06-13.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Јасин Буну]] |- |RB ||'''2''' ||[[Ашраф Хакими]] {{Капитен}} |- |CB ||'''14'''||[[Иса Диоп (фудбалер)|Иса Диоп]] |- |CB ||'''18'''||[[Шади Риад]] |- |LB ||'''3''' ||[[Нусаир Мазрауи]] || || {{suboff|80}} |- |CM ||'''24'''||[[Нил Ел Ајнауи]] |- |CM ||'''6''' ||[[Ајуб Буади]] |- |RW ||'''10'''||[[Браим Дијас]] || || {{suboff|64}} |- |AM ||'''8''' ||[[Азедин Унахи]] || || {{suboff|64}} |- |LW ||'''23'''||[[Билал Ел Ханус]] || || {{suboff|80}} |- |CF ||'''11'''||[[Исмаел Саибари]] || || {{suboff|89}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''15'''||[[Самир Ел Мурабет]] || || {{subon|64}} |- |MF ||'''7''' ||[[Шемсдин Талби]] || || {{subon|64}} |- |FW ||'''21'''||[[Ајуб Амајмуни]] || || {{subon|80}} |- |DF ||'''26'''||[[Анас Салах-Един]] || || {{subon|80}} |- |FW ||'''9''' ||[[Суфијан Рахими]] || || {{subon|89}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Мохамед Уахби]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Винисиус Жуниор]] (Бразил)<ref name="MOTM">{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/michelob-ultra-superior-player-of-match-winner |title=Michelob Ultra Superior Player of the Match – every winner |publisher=[[FIFA]] |date=June 14, 2026 |access-date=June 14, 2026}}</ref> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="BRA-MAR line-ups"/> <br />{{flagsport|SLO}} Томаж Кланчник <br />{{flagsport|SLO}} Андраж Ковачиќ <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|SUI}} [[Сандро Шерер]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|GER}} [[Бастијан Данкерт]] <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|FRA}} [[Вили Делажо]] <br />{{flagsport|CRO}} [[Иван Бебек]] |} ===Хаити - Шкотска=== <section begin=C2 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Хаити - Шкотска|Хаити - Шкотска]] |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|HAI}} |резултат = 0–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 |екипа2 = {{fb|SCO}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|28}} [[Џон МакГин|МакГин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|ALG}} [[Мустафа Горбал]] }}<section end=C2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _hai26A |pattern_b = _hai26A1 |pattern_ra = _hai26A |pattern_sh = _hai26A |pattern_so = _hai26Al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Хаити<ref name="HAI-SCO line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12462/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Haiti v. Scotland |publisher=[[FIFA]] |date=June 13, 2026 |access-date=June 13, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _sco26a |pattern_b = _sco26aA |pattern_ra = _sco26a |pattern_sh = _sco26a2 |pattern_so = _adidaswhitel |leftarm = fa4d4f |body = fa4d4f |rightarm = fa4d4f |shorts = 4C2882 |socks = fa4d4f |title = Шкотска<ref name="HAI-SCO line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Џони Пласид]] {{Капитен}} |- |RB ||'''2''' ||[[Карленс Аркјус]] |- |CB ||'''4''' ||[[Рикардо Аде]] |- |CB ||'''5''' ||[[Ханес Делакруа]] |- |LB ||'''8''' ||[[Мартен Експеренс]] |- |RM ||'''11'''||[[Луисиус Дидсон]] || || {{suboff|61}} |- |CM ||'''17'''||[[Данли Жан Жак]] |- |CM ||'''10'''||[[Жан-Рикнер Белегард]] || {{yel|39}} |- |LM ||'''15'''||[[Рубен Провиданс]] || || {{suboff|85}} |- |CF ||'''20'''||[[Францди Пјеро]] |- |CF ||'''18'''||[[Вилсон Исидор]] || || {{suboff|75}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''21'''||[[Жозуе Казимир]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''16'''||[[Лени Жозеф]] || || {{subon|75}} |- |FW ||'''19'''||[[Јасин Фортјуне]] || || {{subon|85}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|FRA}} [[Себастјен Миње]] |} |valign="top"|[[File:HAI-SCO 2026-06-13.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Ангус Ган]] |- |RB ||'''2''' ||[[Арон Хики]] || {{yel|46}} || {{suboff|75}} |- |CB ||'''5''' ||[[Грант Ханли]] |- |CB ||'''13'''||[[Џек Хендри (фудбалер 1995)|Џек Хендри]] |- |LB ||'''3''' ||[[Енди Робертсон]] {{Капитен}} |- |RM ||'''17'''||[[Бен Ганон-Доук]] || || {{suboff|75}} |- |CM ||'''4''' ||[[Скот МакТомини]] |- |CM ||'''19'''||[[Луис Фергусон]] |- |LM ||'''7''' ||[[Џон МакГин]] || || {{suboff|82}} |- |CF ||'''20'''||[[Лоренс Шенкланд]] || || {{suboff|82}} |- |CF ||'''10'''||[[Че Адамс]] || || {{suboff|75}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |DF ||'''22'''||[[Нејтан Патерсон]] || || {{subon|75}} |- |MF ||'''11'''||[[Рајан Кристи]] || || {{subon|75}} |- |FW ||'''9''' ||[[Линдон Дајкс]] || || {{subon|75}} |- |MF ||'''23'''||[[Кени МакЛин]] || {{yel|90+5}} || {{subon|82}} |- |FW ||'''25'''||[[Финдли Кертис]] || {{yel|90+1}} || {{subon|82}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Стив Кларк]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Џон МакГин]] (Шкотска)<ref name="MOTM"/> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="HAI-SCO line-ups"/> <br />{{flagsport|ALG}} Мокране Гурари <br />{{flagsport|ALG}} Абес Акрам Зеруни <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|ESP}} [[Алехандро Ернандес Ернандес]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|SAU}} Абдула Ал-Шехри <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|UAE}} Мохамед Обаид Хадим <br />{{flagsport|SUI}} [[Федаји Сан]] |} ===Шкотска - Мароко=== <section begin=C3 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Шкотска - Мароко|Шкотска - Мароко]] |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = 0–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end=C3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _sco26h |pattern_b = _sco26hA |pattern_ra = _sco26h |pattern_sh = _sco26h |pattern_so = _sco26hl |leftarm = 000040 |body = 000040 |rightarm = 000040 |shorts = 000040 |socks = 000040 |title = Шкотска<ref name="SCO-MAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12463/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Scotland v. Morocco |publisher=[[FIFA]] |date=June 19, 2026 |access-date=June 19, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _mrc26a |pattern_b = _mrc26a |pattern_ra = _mrc26a |pattern_sh = _mrc26a |pattern_so = _mrc26al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Мароко<ref name="SCO-MAR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Ангус Ган]] |- |CB ||'''13'''||[[Џек Хендри (фудбалер 1995)|Џек Хендри]] |- |CB ||'''5''' ||[[Грант Ханли]] |- |CB ||'''6''' ||[[Киеран Тирни]] || || {{suboff|60}} |- |RW ||'''22'''||[[Нејтан Патерсон]] || || {{suboff|89}} |- |RM ||'''11'''||[[Рајан Кристи]] || || {{suboff|72}} |- |CM ||'''19'''||[[Луис Фергусон]] |- |LM ||'''7''' ||[[Џон МакГин]] || || {{suboff|89}} |- |LW ||'''3''' ||[[Енди Робертсон]] {{Капитен}} || {{yel|65}} |- |CF ||'''4''' ||[[Скот МакТомини]] |- |CF ||'''10'''||[[Че Адамс]] || || {{suboff|71}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''17'''||[[Бен Ганон-Доук]] || || {{subon|60}} |- |FW ||'''9''' ||[[Линдон Дајкс]] || || {{subon|71}} |- |MF ||'''23'''||[[Кени МакЛин]] || || {{subon|72}} |- |FW ||'''14'''||[[Рос Стјуарт (фудбалер 1996)|Рос Стјуарт]] || || {{subon|89}} |- |DF ||'''24'''||[[Антони Ралстон]] || || {{subon|89}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Стив Кларк]] |} |valign="top"|[[File:SCO-MAR 2026-06-19.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Јасин Буну]] |- |RB ||'''2''' ||[[Ашраф Хакими]] {{Капитен}} |- |CB ||'''14'''||[[Иса Диоп (фудбалер)|Иса Диоп]] || {{yel|23}} |- |CB ||'''18'''||[[Шади Риад]] |- |LB ||'''3''' ||[[Нусаир Мазрауи]] |- |CM ||'''24'''||[[Нил Ел Ајнауи]] |- |CM ||'''6''' ||[[Ајуб Буади]] |- |RW ||'''10'''||[[Браим Дијас]] || || {{suboff|84}} |- |AM ||'''8''' ||[[Азедин Унахи]] || || {{suboff|90}} |- |LW ||'''23'''||[[Билал Ел Ханус]] || || {{suboff|84}} |- |CF ||'''11'''||[[Исмаел Саибари]] || || {{suboff|84}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''9''' ||[[Суфијан Рахими]] || || {{subon|84}} |- |FW ||'''21'''||[[Ајуб Амајмуни]] || || {{subon|84}} |- |MF ||'''7''' ||[[Шемсдин Талби]] || || {{subon|84}} |- |MF ||'''15'''||[[Самир Ел Мурабет]] || || {{subon|90}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Моахмед Уахби]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Исмаел Саибари]] (Мароко)<ref name="MOTM"/> '''[[Assistant referee (association football)|Assistant referees]]:'''<ref name="SCO-MAR line-ups"/> <br />Andrey Tsapenko ([[Uzbekistan Football Association|Uzbekistan]]) <br />Timur Gaynullin ([[Uzbekistan Football Association|Uzbekistan]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Fourth official|Fourth official]]:''' <br />[[Adham Makhadmeh]] ([[Jordan Football Association|Jordan]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Reserve assistant referee|Reserve assistant referee]]:''' <br />Mohammad Al-Kalaf ([[Jordan Football Association|Jordan]]) <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />[[Armando Villarreal]] ([[United States Soccer Federation|United States]]) <br />'''[[Video assistant referee#Assistant video assistant referee|Assistant video assistant referee]]:''' <br />[[Erick Miranda]] ([[Mexican Football Federation|Mexico]]) <br />'''[[Video assistant referee#Support video assistant referee|Support video assistant referee]]:''' <br />[[Hernán Mastrángelo]] ([[Argentine Football Association|Argentina]]) |} ===Бразил - Хаити=== <section begin=C4 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Бразил - Хаити|Бразил - Хаити]] |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = 3–0 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = *[[Матеуш Куња|Куња]] {{goal|23}}, {{goal|36}} *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|45+3}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|ESP}} [[Алехандро Ернандес Ернандес]] }}<section end=C4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _bra26a |pattern_b = _bra26a |pattern_ra = _bra26a |pattern_sh = _bra26a1 |pattern_so = |leftarm = 2A4A9F |body = 2A4A9F |rightarm = 2A4A9F |shorts = 2A4A9F |socks = 0F0F0F |title = Бразил<ref name="BRA-HAI line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12466/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Brazil v. Haiti |publisher=[[FIFA]] |date=June 19, 2026 |access-date=June 19, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _hai26A |pattern_b = _hai26A1 |pattern_ra = _hai26A |pattern_sh = _hai26A |pattern_so = _hai26Al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Хаити<ref name="BRA-HAI line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Алисон Бекер|Алисон]] |- |RB ||'''13'''||[[Данило Луис да Силва|Данило Луис]] |- |CB ||'''4''' ||[[Маркос Аоас Кореја|Маркињос]] {{Капитен}} |- |CB ||'''3''' ||[[Габриел Магаљаеш]] |- |LB ||'''16'''||[[Даглас Сантос]] || {{yel|65}} |- |RM ||'''20'''||[[Лукас Пакета]] || || {{suboff|64}} |- |CM ||'''8''' ||[[Бруно Гимараеш]] || || {{suboff|81}} |- |CM ||'''5''' ||[[Каземиро]] |- |LM ||'''7''' ||[[Винисиус Жуниор]] || || {{suboff|81}} |- |CF ||'''9''' ||[[Матеуш Куња]] || || {{suboff|64}} |- |CF ||'''11'''||[[Рафиња (фудбалер 1996)|Рафиња]] || || {{suboff|40}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''26'''||[[Рајан (фудбалер 2006)|Рајан]] || || {{subon|40}} |- |FW ||'''22'''||[[Габриел Мартинели]] || || {{subon|64}} |- |FW ||'''19'''||[[Ендрик (фудбалер 2006)|Ендрик]] || || {{subon|64}} |- |MF ||'''18'''||[[Данило дос Сантос де Оливеира|Данило Сантос]] || || {{subon|81}} |- |MF ||'''2''' ||[[Едерсон (фудбалер 1999)|Едерсон]] || || {{subon|81}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ITA}} [[Карло Анчелоти]] |} |valign="top"|[[File:BRA-HAI 2026-06-19.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Џони Пласид]] {{Капитен}} |- |CB ||'''4''' ||[[Рикардо Аде]] |- |CB ||'''22'''||[[Жан-Кевен Дуверн]] |- |CB ||'''5''' ||[[Ханес Делакруа]] |- |RWB||'''2''' ||[[Карленс Аркјус]] || {{yel|4}} || {{suboff|46}} |- |LWB||'''8''' ||[[Мартен Експеренс]] |- |RM ||'''21'''||[[Жозуе Казимир]] || || {{suboff|63}} |- |CM ||'''17'''||[[Данли Жан Жак]] || {{yel|72}} |- |CM ||'''10'''||[[Жан-Рикнер Белегард]] || || {{suboff|81}} |- |LM ||'''15'''||[[Рубен Провиденс]] || || {{suboff|71}} |- |CF ||'''20'''||[[Францди Пјеро]] || {{yel|45+4}} || {{suboff|46}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''25'''||[[Доминик Симон]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''18'''||[[Вилсон Изидор]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''11'''||[[Луисиус Дидсон]] || || {{subon|63}} |- |FW ||'''16'''||[[Лени Жозеф]] || || {{subon|71}} |- |FW ||'''7''' ||[[Дерик Етјен Џуниор|Дерик Етјен]] || || {{subon|81}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|FRA}} [[Себастјен Миње]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Винисиус Жуниор]] (Бразил)<ref name="MOTM" /> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="BRA-HAI line-ups"/> <br />{{flagsport|ESP}} Хосе Енрике Наранхо Перес <br />{{flagsport|ESP}} Диего Санчес Рохо <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|SUI}} [[Сандро Шерер]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|ESP}} [[Карлос дел Серо Гранде]] <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|FRA}} [[Вили Делажо]] <br />{{flagsport|EGY}} [[Махмуд Ашур]] |} ===Шкотска - Бразил=== <section begin=C5 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Шкотска - Бразил|Шкотска - Бразил]] |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 |екипа2 = {{fb|BRA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=C5 /> ===Мароко - Хаити=== <section begin=C6 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Мароко - Хаити|Мароко - Хаити]] |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|MAR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес-Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=C6 /> == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал 2026|Ц]] {{Светско првенство во фудбал 2026}} lln4lot708vafbvo97omaswyiv7r7ns 5579410 5579409 2026-06-20T19:28:34Z Carshalton 30527 5579410 wikitext text/x-wiki {{Врати се|Светско првенство во фудбал 2026}} '''Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц''' била една од дванаесетте групи на [[Светско првенство во фудбал 2026|Светското првенство 2026]] и во неа се натпреварувале [[Фудбалска репрезентација на Бразил|Бразил]], [[Фудбалска репрезентација на Мароко|Мароко]], [[Фудбалска репрезентација на Хаити|Хаити]] и [[Фудбалска репрезентација на Шкотска|Шкотска]]. Натпреварите се одиграле од 13 до 24 јуни 2026 година.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=February 4, 2024 |access-date=February 4, 2024}}</ref> Двете првопласирани репрезентации во групата, а можно е и третата, ќе продолжат понатаму во шеснаесттинафиналето.<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |access-date=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Репрезентации== {| class="wikitable sortable" style="font-size: 85%;" width=90% |- !rowspan=2| {{Tooltip| Поз. | Позиција по извлекувањето}} !rowspan=2| Екипа !rowspan=2| Шешир !rowspan=2| Конфедерација !rowspan=2| Метод на<br>квалификување !rowspan=2| Датум на<br>квалификување !rowspan=2 data-sort-type="number"| Број на<br>настапи<br>на СП !rowspan=2| Последен<br>настап !rowspan=2| Најдобар<br>резултат !colspan=2| Позиција на<br>ранг-листата на ФИФА |- ! ноември 2025 ! јуни 2026 |- | Ц1 || style=white-space:nowrap | {{fb|BRA}} || 1 || [[КОНМЕБОЛ]] || data-sort-value="*" | 5. место во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|КОНМЕБОЛ квалификациите]] || 10 јуни 2025 || 23 || [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] || '''Победник''' ([[Светско првенство во фудбал 1958|1958]], [[Светско првенство во фудбал 1962|1962]], [[Светско првенство во фудбал 1970|1970]], [[Светско првенство во фудбал 1994|1994]], [[Светско првенство во фудбал 2002|2002]]) || data-sort-value="1.0" | 5 || |- | Ц2 || style=white-space:nowrap | {{fb|MAR}} || 2 || [[КАФ]] || Победник на [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026 (КАФ) - група Е|групата Е]] во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|КАФ квалификациите]] || 5 септември 2025 || 2 || [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] || data-sort-value="3.1" | Четврто место ([[Светско првенство во фудбал 2022|2022]]) || 11 || |- | Ц3 || style=white-space:nowrap | {{fb|HAI}} || 4 || [[КОНКАКАФ]] || Победник во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026 (КОНКАКАФ) - трета рунда#Група Ц|групата Ц од третата рунда на КОНКАКАФ квалификациите]] || 18 ноември 2025 || 2 || [[Светско првенство во фудбал 1974|1974]] || data-sort-value="4.1" | Групна фаза ([[Светско првенство во фудбал 1974|1974]]) || 84 || |- | Ц4 || style=white-space:nowrap | {{fb|SCO}} || 3 || [[УЕФА]] || Победник на [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026 (УЕФА) - група Ц|групата Ц во УЕФА квалификациите]] || 18 ноември 2025 || 9 || [[Светско првенство во фудбал 1998|1998]] || data-sort-value="7.3" | Групна фаза (8 пати) || 36 || |} ==Табела== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Ц !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BRA|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|MAR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|HAI|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|SCO|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} ==Натпревари== ===Бразил - Мароко=== <section begin=C1 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Бразил - Мароко|Бразил - Мароко]] |дата = 13 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = 1–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|32}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end=C1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _bra26h |pattern_b = _bra26h |pattern_ra = _bra26h |pattern_sh = _bra26h |pattern_so = _bra26hl |leftarm = FFE540 |body = FFE540 |rightarm = FFE540 |shorts = 4080FF |socks = FFFFFF |title = Бразил<ref name="BRA-MAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12465/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Brazil v. Morocco |publisher=[[FIFA]] |date=June 13, 2026 |access-date=June 13, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _mrc26h |pattern_b = _mrc26h |pattern_ra = _mrc26h |pattern_sh = _mrc26h2 |pattern_so = _mrc26hl |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Мароко<ref name="BRA-MAR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Алисон Бекер|Алисон]] |- |RB ||'''24'''||[[Рожер Ибањес]] || {{yel|43}} || {{suboff|46}} |- |CB ||'''4''' ||[[Маркос Аоас Кореја|Маркињос]] {{Капитен}} |- |CB ||'''3''' ||[[Габриел Магаљаеш]] |- |LB ||'''16'''||[[Даглас Сантос]] |- |RM ||'''20'''||[[Лукас Пакета]] || || {{suboff|61}} |- |CM ||'''5''' ||[[Каземиро]] || {{yel|37}} || {{suboff|46}} |- |CM ||'''8''' ||[[Бруно Гимараеш]] || || {{suboff|80}} |- |LM ||'''7''' ||[[Винисиус Жуниор]] |- |CF ||'''25'''||[[Игор Тијаго]] || || {{suboff|61}} |- |CF ||'''11'''||[[Рафиња (фудбалер 1996)|Рафиња]] |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |DF ||'''13'''||[[Данило Луис да Силва|Данило]] || || {{subon|46}} |- |MF ||'''17''' ||[[Фабињо (фудбалер 1993)|Фабињо]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''21'''||[[Луис Енрике (фудбалер 2001)|Луис Енрике]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''9''' ||[[Матеуш Куња]] || || {{subon|61}} |- |MF ||'''18'''||[[Данило дос Сантос де Оливеира|Данило Сантос]] || || {{subon|80}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ITA}} [[Карло Анчелоти]] |} |valign="top"|[[File:BRA-MAR 2026-06-13.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Јасин Буну]] |- |RB ||'''2''' ||[[Ашраф Хакими]] {{Капитен}} |- |CB ||'''14'''||[[Иса Диоп (фудбалер)|Иса Диоп]] |- |CB ||'''18'''||[[Шади Риад]] |- |LB ||'''3''' ||[[Нусаир Мазрауи]] || || {{suboff|80}} |- |CM ||'''24'''||[[Нил Ел Ајнауи]] |- |CM ||'''6''' ||[[Ајуб Буади]] |- |RW ||'''10'''||[[Браим Дијас]] || || {{suboff|64}} |- |AM ||'''8''' ||[[Азедин Унахи]] || || {{suboff|64}} |- |LW ||'''23'''||[[Билал Ел Ханус]] || || {{suboff|80}} |- |CF ||'''11'''||[[Исмаел Саибари]] || || {{suboff|89}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''15'''||[[Самир Ел Мурабет]] || || {{subon|64}} |- |MF ||'''7''' ||[[Шемсдин Талби]] || || {{subon|64}} |- |FW ||'''21'''||[[Ајуб Амајмуни]] || || {{subon|80}} |- |DF ||'''26'''||[[Анас Салах-Един]] || || {{subon|80}} |- |FW ||'''9''' ||[[Суфијан Рахими]] || || {{subon|89}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Мохамед Уахби]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Винисиус Жуниор]] (Бразил)<ref name="MOTM">{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/michelob-ultra-superior-player-of-match-winner |title=Michelob Ultra Superior Player of the Match – every winner |publisher=[[FIFA]] |date=June 14, 2026 |access-date=June 14, 2026}}</ref> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="BRA-MAR line-ups"/> <br />{{flagsport|SLO}} Томаж Кланчник <br />{{flagsport|SLO}} Андраж Ковачиќ <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|SUI}} [[Сандро Шерер]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|GER}} [[Бастијан Данкерт]] <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|FRA}} [[Вили Делажо]] <br />{{flagsport|CRO}} [[Иван Бебек]] |} ===Хаити - Шкотска=== <section begin=C2 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Хаити - Шкотска|Хаити - Шкотска]] |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|HAI}} |резултат = 0–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 |екипа2 = {{fb|SCO}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|28}} [[Џон МакГин|МакГин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|ALG}} [[Мустафа Горбал]] }}<section end=C2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _hai26A |pattern_b = _hai26A1 |pattern_ra = _hai26A |pattern_sh = _hai26A |pattern_so = _hai26Al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Хаити<ref name="HAI-SCO line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12462/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Haiti v. Scotland |publisher=[[FIFA]] |date=June 13, 2026 |access-date=June 13, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _sco26a |pattern_b = _sco26aA |pattern_ra = _sco26a |pattern_sh = _sco26a2 |pattern_so = _adidaswhitel |leftarm = fa4d4f |body = fa4d4f |rightarm = fa4d4f |shorts = 4C2882 |socks = fa4d4f |title = Шкотска<ref name="HAI-SCO line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Џони Пласид]] {{Капитен}} |- |RB ||'''2''' ||[[Карленс Аркјус]] |- |CB ||'''4''' ||[[Рикардо Аде]] |- |CB ||'''5''' ||[[Ханес Делакруа]] |- |LB ||'''8''' ||[[Мартен Експеренс]] |- |RM ||'''11'''||[[Луисиус Дидсон]] || || {{suboff|61}} |- |CM ||'''17'''||[[Данли Жан Жак]] |- |CM ||'''10'''||[[Жан-Рикнер Белегард]] || {{yel|39}} |- |LM ||'''15'''||[[Рубен Провиданс]] || || {{suboff|85}} |- |CF ||'''20'''||[[Францди Пјеро]] |- |CF ||'''18'''||[[Вилсон Исидор]] || || {{suboff|75}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''21'''||[[Жозуе Казимир]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''16'''||[[Лени Жозеф]] || || {{subon|75}} |- |FW ||'''19'''||[[Јасин Фортјуне]] || || {{subon|85}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|FRA}} [[Себастјен Миње]] |} |valign="top"|[[File:HAI-SCO 2026-06-13.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Ангус Ган]] |- |RB ||'''2''' ||[[Арон Хики]] || {{yel|46}} || {{suboff|75}} |- |CB ||'''5''' ||[[Грант Ханли]] |- |CB ||'''13'''||[[Џек Хендри (фудбалер 1995)|Џек Хендри]] |- |LB ||'''3''' ||[[Енди Робертсон]] {{Капитен}} |- |RM ||'''17'''||[[Бен Ганон-Доук]] || || {{suboff|75}} |- |CM ||'''4''' ||[[Скот МакТомини]] |- |CM ||'''19'''||[[Луис Фергусон]] |- |LM ||'''7''' ||[[Џон МакГин]] || || {{suboff|82}} |- |CF ||'''20'''||[[Лоренс Шенкланд]] || || {{suboff|82}} |- |CF ||'''10'''||[[Че Адамс]] || || {{suboff|75}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |DF ||'''22'''||[[Нејтан Патерсон]] || || {{subon|75}} |- |MF ||'''11'''||[[Рајан Кристи]] || || {{subon|75}} |- |FW ||'''9''' ||[[Линдон Дајкс]] || || {{subon|75}} |- |MF ||'''23'''||[[Кени МакЛин]] || {{yel|90+5}} || {{subon|82}} |- |FW ||'''25'''||[[Финдли Кертис]] || {{yel|90+1}} || {{subon|82}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Стив Кларк]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Џон МакГин]] (Шкотска)<ref name="MOTM"/> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="HAI-SCO line-ups"/> <br />{{flagsport|ALG}} Мокране Гурари <br />{{flagsport|ALG}} Абес Акрам Зеруни <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|ESP}} [[Алехандро Ернандес Ернандес]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|SAU}} Абдула Ал-Шехри <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|UAE}} Мохамед Обаид Хадим <br />{{flagsport|SUI}} [[Федаји Сан]] |} ===Шкотска - Мароко=== <section begin=C3 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Шкотска - Мароко|Шкотска - Мароко]] |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = 0–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end=C3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _sco26h |pattern_b = _sco26hA |pattern_ra = _sco26h |pattern_sh = _sco26h |pattern_so = _sco26hl |leftarm = 000040 |body = 000040 |rightarm = 000040 |shorts = 000040 |socks = 000040 |title = Шкотска<ref name="SCO-MAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12463/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Scotland v. Morocco |publisher=[[FIFA]] |date=June 19, 2026 |access-date=June 19, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _mrc26a |pattern_b = _mrc26a |pattern_ra = _mrc26a |pattern_sh = _mrc26a |pattern_so = _mrc26al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Мароко<ref name="SCO-MAR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Ангус Ган]] |- |CB ||'''13'''||[[Џек Хендри (фудбалер 1995)|Џек Хендри]] |- |CB ||'''5''' ||[[Грант Ханли]] |- |CB ||'''6''' ||[[Киеран Тирни]] || || {{suboff|60}} |- |RW ||'''22'''||[[Нејтан Патерсон]] || || {{suboff|89}} |- |RM ||'''11'''||[[Рајан Кристи]] || || {{suboff|72}} |- |CM ||'''19'''||[[Луис Фергусон]] |- |LM ||'''7''' ||[[Џон МакГин]] || || {{suboff|89}} |- |LW ||'''3''' ||[[Енди Робертсон]] {{Капитен}} || {{yel|65}} |- |CF ||'''4''' ||[[Скот МакТомини]] |- |CF ||'''10'''||[[Че Адамс]] || || {{suboff|71}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''17'''||[[Бен Ганон-Доук]] || || {{subon|60}} |- |FW ||'''9''' ||[[Линдон Дајкс]] || || {{subon|71}} |- |MF ||'''23'''||[[Кени МакЛин]] || || {{subon|72}} |- |FW ||'''14'''||[[Рос Стјуарт (фудбалер 1996)|Рос Стјуарт]] || || {{subon|89}} |- |DF ||'''24'''||[[Антони Ралстон]] || || {{subon|89}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Стив Кларк]] |} |valign="top"|[[File:SCO-MAR 2026-06-19.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Јасин Буну]] |- |RB ||'''2''' ||[[Ашраф Хакими]] {{Капитен}} |- |CB ||'''14'''||[[Иса Диоп (фудбалер)|Иса Диоп]] || {{yel|23}} |- |CB ||'''18'''||[[Шади Риад]] |- |LB ||'''3''' ||[[Нусаир Мазрауи]] |- |CM ||'''24'''||[[Нил Ел Ајнауи]] |- |CM ||'''6''' ||[[Ајуб Буади]] |- |RW ||'''10'''||[[Браим Дијас]] || || {{suboff|84}} |- |AM ||'''8''' ||[[Азедин Унахи]] || || {{suboff|90}} |- |LW ||'''23'''||[[Билал Ел Ханус]] || || {{suboff|84}} |- |CF ||'''11'''||[[Исмаел Саибари]] || || {{suboff|84}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''9''' ||[[Суфијан Рахими]] || || {{subon|84}} |- |FW ||'''21'''||[[Ајуб Амајмуни]] || || {{subon|84}} |- |MF ||'''7''' ||[[Шемсдин Талби]] || || {{subon|84}} |- |MF ||'''15'''||[[Самир Ел Мурабет]] || || {{subon|90}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Моахмед Уахби]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Исмаел Саибари]] (Мароко)<ref name="MOTM"/> '''[[Assistant referee (association football)|Assistant referees]]:'''<ref name="SCO-MAR line-ups"/> <br />Andrey Tsapenko ([[Uzbekistan Football Association|Uzbekistan]]) <br />Timur Gaynullin ([[Uzbekistan Football Association|Uzbekistan]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Fourth official|Fourth official]]:''' <br />[[Adham Makhadmeh]] ([[Jordan Football Association|Jordan]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Reserve assistant referee|Reserve assistant referee]]:''' <br />Mohammad Al-Kalaf ([[Jordan Football Association|Jordan]]) <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />[[Armando Villarreal]] ([[United States Soccer Federation|United States]]) <br />'''[[Video assistant referee#Assistant video assistant referee|Assistant video assistant referee]]:''' <br />[[Erick Miranda]] ([[Mexican Football Federation|Mexico]]) <br />'''[[Video assistant referee#Support video assistant referee|Support video assistant referee]]:''' <br />[[Hernán Mastrángelo]] ([[Argentine Football Association|Argentina]]) |} ===Бразил - Хаити=== <section begin=C4 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Бразил - Хаити|Бразил - Хаити]] |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = 3–0 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = *[[Матеуш Куња|Куња]] {{goal|23}}, {{goal|36}} *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|45+3}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|ESP}} [[Алехандро Ернандес Ернандес]] }}<section end=C4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _bra26a |pattern_b = _bra26a |pattern_ra = _bra26a |pattern_sh = _bra26a1 |pattern_so = |leftarm = 2A4A9F |body = 2A4A9F |rightarm = 2A4A9F |shorts = 2A4A9F |socks = 0F0F0F |title = Бразил<ref name="BRA-HAI line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12466/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Brazil v. Haiti |publisher=[[FIFA]] |date=June 19, 2026 |access-date=June 19, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _hai26A |pattern_b = _hai26A1 |pattern_ra = _hai26A |pattern_sh = _hai26A |pattern_so = _hai26Al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Хаити<ref name="BRA-HAI line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Алисон Бекер|Алисон]] |- |RB ||'''13'''||[[Данило Луис да Силва|Данило Луис]] |- |CB ||'''4''' ||[[Маркос Аоас Кореја|Маркињос]] {{Капитен}} |- |CB ||'''3''' ||[[Габриел Магаљаеш]] |- |LB ||'''16'''||[[Даглас Сантос]] || {{yel|65}} |- |RM ||'''20'''||[[Лукас Пакета]] || || {{suboff|64}} |- |CM ||'''8''' ||[[Бруно Гимараеш]] || || {{suboff|81}} |- |CM ||'''5''' ||[[Каземиро]] |- |LM ||'''7''' ||[[Винисиус Жуниор]] || || {{suboff|81}} |- |CF ||'''9''' ||[[Матеуш Куња]] || || {{suboff|64}} |- |CF ||'''11'''||[[Рафиња (фудбалер 1996)|Рафиња]] || || {{suboff|40}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''26'''||[[Рајан (фудбалер 2006)|Рајан]] || || {{subon|40}} |- |FW ||'''22'''||[[Габриел Мартинели]] || || {{subon|64}} |- |FW ||'''19'''||[[Ендрик (фудбалер 2006)|Ендрик]] || || {{subon|64}} |- |MF ||'''18'''||[[Данило дос Сантос де Оливеира|Данило Сантос]] || || {{subon|81}} |- |MF ||'''2''' ||[[Едерсон (фудбалер 1999)|Едерсон]] || || {{subon|81}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ITA}} [[Карло Анчелоти]] |} |valign="top"|[[File:BRA-HAI 2026-06-19.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Џони Пласид]] {{Капитен}} |- |CB ||'''4''' ||[[Рикардо Аде]] |- |CB ||'''22'''||[[Жан-Кевен Дуверн]] |- |CB ||'''5''' ||[[Ханес Делакруа]] |- |RWB||'''2''' ||[[Карленс Аркјус]] || {{yel|4}} || {{suboff|46}} |- |LWB||'''8''' ||[[Мартен Експеренс]] |- |RM ||'''21'''||[[Жозуе Казимир]] || || {{suboff|63}} |- |CM ||'''17'''||[[Данли Жан Жак]] || {{yel|72}} |- |CM ||'''10'''||[[Жан-Рикнер Белегард]] || || {{suboff|81}} |- |LM ||'''15'''||[[Рубен Провиденс]] || || {{suboff|71}} |- |CF ||'''20'''||[[Францди Пјеро]] || {{yel|45+4}} || {{suboff|46}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''25'''||[[Доминик Симон]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''18'''||[[Вилсон Изидор]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''11'''||[[Луисиус Дидсон]] || || {{subon|63}} |- |FW ||'''16'''||[[Лени Жозеф]] || || {{subon|71}} |- |FW ||'''7''' ||[[Дерик Етјен Џуниор|Дерик Етјен]] || || {{subon|81}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|FRA}} [[Себастјен Миње]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Винисиус Жуниор]] (Бразил)<ref name="MOTM" /> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="BRA-HAI line-ups"/> <br />{{flagsport|ESP}} Хосе Енрике Наранхо Перес <br />{{flagsport|ESP}} Диего Санчес Рохо <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|SUI}} [[Сандро Шерер]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|ESP}} [[Карлос дел Серо Гранде]] <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|FRA}} [[Вили Делажо]] <br />{{flagsport|EGY}} [[Махмуд Ашур]] |} ===Шкотска - Бразил=== <section begin=C5 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Шкотска - Бразил|Шкотска - Бразил]] |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 |екипа2 = {{fb|BRA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=C5 /> ===Мароко - Хаити=== <section begin=C6 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Мароко - Хаити|Мароко - Хаити]] |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|MAR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес-Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=C6 /> == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал 2026|Ц]] {{Светско првенство во фудбал 2026}} i9k8nmib8db3tuz3hawc66agygfm8l0 5579412 5579410 2026-06-20T19:31:37Z Carshalton 30527 /* Шкотска - Мароко */ 5579412 wikitext text/x-wiki {{Врати се|Светско првенство во фудбал 2026}} '''Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц''' била една од дванаесетте групи на [[Светско првенство во фудбал 2026|Светското првенство 2026]] и во неа се натпреварувале [[Фудбалска репрезентација на Бразил|Бразил]], [[Фудбалска репрезентација на Мароко|Мароко]], [[Фудбалска репрезентација на Хаити|Хаити]] и [[Фудбалска репрезентација на Шкотска|Шкотска]]. Натпреварите се одиграле од 13 до 24 јуни 2026 година.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=February 4, 2024 |access-date=February 4, 2024}}</ref> Двете првопласирани репрезентации во групата, а можно е и третата, ќе продолжат понатаму во шеснаесттинафиналето.<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |access-date=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Репрезентации== {| class="wikitable sortable" style="font-size: 85%;" width=90% |- !rowspan=2| {{Tooltip| Поз. | Позиција по извлекувањето}} !rowspan=2| Екипа !rowspan=2| Шешир !rowspan=2| Конфедерација !rowspan=2| Метод на<br>квалификување !rowspan=2| Датум на<br>квалификување !rowspan=2 data-sort-type="number"| Број на<br>настапи<br>на СП !rowspan=2| Последен<br>настап !rowspan=2| Најдобар<br>резултат !colspan=2| Позиција на<br>ранг-листата на ФИФА |- ! ноември 2025 ! јуни 2026 |- | Ц1 || style=white-space:nowrap | {{fb|BRA}} || 1 || [[КОНМЕБОЛ]] || data-sort-value="*" | 5. место во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|КОНМЕБОЛ квалификациите]] || 10 јуни 2025 || 23 || [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] || '''Победник''' ([[Светско првенство во фудбал 1958|1958]], [[Светско првенство во фудбал 1962|1962]], [[Светско првенство во фудбал 1970|1970]], [[Светско првенство во фудбал 1994|1994]], [[Светско првенство во фудбал 2002|2002]]) || data-sort-value="1.0" | 5 || |- | Ц2 || style=white-space:nowrap | {{fb|MAR}} || 2 || [[КАФ]] || Победник на [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026 (КАФ) - група Е|групата Е]] во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|КАФ квалификациите]] || 5 септември 2025 || 2 || [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] || data-sort-value="3.1" | Четврто место ([[Светско првенство во фудбал 2022|2022]]) || 11 || |- | Ц3 || style=white-space:nowrap | {{fb|HAI}} || 4 || [[КОНКАКАФ]] || Победник во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026 (КОНКАКАФ) - трета рунда#Група Ц|групата Ц од третата рунда на КОНКАКАФ квалификациите]] || 18 ноември 2025 || 2 || [[Светско првенство во фудбал 1974|1974]] || data-sort-value="4.1" | Групна фаза ([[Светско првенство во фудбал 1974|1974]]) || 84 || |- | Ц4 || style=white-space:nowrap | {{fb|SCO}} || 3 || [[УЕФА]] || Победник на [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026 (УЕФА) - група Ц|групата Ц во УЕФА квалификациите]] || 18 ноември 2025 || 9 || [[Светско првенство во фудбал 1998|1998]] || data-sort-value="7.3" | Групна фаза (8 пати) || 36 || |} ==Табела== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Ц !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BRA|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|MAR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|HAI|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|SCO|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} ==Натпревари== ===Бразил - Мароко=== <section begin=C1 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Бразил - Мароко|Бразил - Мароко]] |дата = 13 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = 1–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|32}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end=C1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _bra26h |pattern_b = _bra26h |pattern_ra = _bra26h |pattern_sh = _bra26h |pattern_so = _bra26hl |leftarm = FFE540 |body = FFE540 |rightarm = FFE540 |shorts = 4080FF |socks = FFFFFF |title = Бразил<ref name="BRA-MAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12465/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Brazil v. Morocco |publisher=[[FIFA]] |date=June 13, 2026 |access-date=June 13, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _mrc26h |pattern_b = _mrc26h |pattern_ra = _mrc26h |pattern_sh = _mrc26h2 |pattern_so = _mrc26hl |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Мароко<ref name="BRA-MAR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Алисон Бекер|Алисон]] |- |RB ||'''24'''||[[Рожер Ибањес]] || {{yel|43}} || {{suboff|46}} |- |CB ||'''4''' ||[[Маркос Аоас Кореја|Маркињос]] {{Капитен}} |- |CB ||'''3''' ||[[Габриел Магаљаеш]] |- |LB ||'''16'''||[[Даглас Сантос]] |- |RM ||'''20'''||[[Лукас Пакета]] || || {{suboff|61}} |- |CM ||'''5''' ||[[Каземиро]] || {{yel|37}} || {{suboff|46}} |- |CM ||'''8''' ||[[Бруно Гимараеш]] || || {{suboff|80}} |- |LM ||'''7''' ||[[Винисиус Жуниор]] |- |CF ||'''25'''||[[Игор Тијаго]] || || {{suboff|61}} |- |CF ||'''11'''||[[Рафиња (фудбалер 1996)|Рафиња]] |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |DF ||'''13'''||[[Данило Луис да Силва|Данило]] || || {{subon|46}} |- |MF ||'''17''' ||[[Фабињо (фудбалер 1993)|Фабињо]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''21'''||[[Луис Енрике (фудбалер 2001)|Луис Енрике]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''9''' ||[[Матеуш Куња]] || || {{subon|61}} |- |MF ||'''18'''||[[Данило дос Сантос де Оливеира|Данило Сантос]] || || {{subon|80}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ITA}} [[Карло Анчелоти]] |} |valign="top"|[[File:BRA-MAR 2026-06-13.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Јасин Буну]] |- |RB ||'''2''' ||[[Ашраф Хакими]] {{Капитен}} |- |CB ||'''14'''||[[Иса Диоп (фудбалер)|Иса Диоп]] |- |CB ||'''18'''||[[Шади Риад]] |- |LB ||'''3''' ||[[Нусаир Мазрауи]] || || {{suboff|80}} |- |CM ||'''24'''||[[Нил Ел Ајнауи]] |- |CM ||'''6''' ||[[Ајуб Буади]] |- |RW ||'''10'''||[[Браим Дијас]] || || {{suboff|64}} |- |AM ||'''8''' ||[[Азедин Унахи]] || || {{suboff|64}} |- |LW ||'''23'''||[[Билал Ел Ханус]] || || {{suboff|80}} |- |CF ||'''11'''||[[Исмаел Саибари]] || || {{suboff|89}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''15'''||[[Самир Ел Мурабет]] || || {{subon|64}} |- |MF ||'''7''' ||[[Шемсдин Талби]] || || {{subon|64}} |- |FW ||'''21'''||[[Ајуб Амајмуни]] || || {{subon|80}} |- |DF ||'''26'''||[[Анас Салах-Един]] || || {{subon|80}} |- |FW ||'''9''' ||[[Суфијан Рахими]] || || {{subon|89}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Мохамед Уахби]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Винисиус Жуниор]] (Бразил)<ref name="MOTM">{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/michelob-ultra-superior-player-of-match-winner |title=Michelob Ultra Superior Player of the Match – every winner |publisher=[[FIFA]] |date=June 14, 2026 |access-date=June 14, 2026}}</ref> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="BRA-MAR line-ups"/> <br />{{flagsport|SLO}} Томаж Кланчник <br />{{flagsport|SLO}} Андраж Ковачиќ <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|SUI}} [[Сандро Шерер]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|GER}} [[Бастијан Данкерт]] <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|FRA}} [[Вили Делажо]] <br />{{flagsport|CRO}} [[Иван Бебек]] |} ===Хаити - Шкотска=== <section begin=C2 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Хаити - Шкотска|Хаити - Шкотска]] |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|HAI}} |резултат = 0–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 |екипа2 = {{fb|SCO}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|28}} [[Џон МакГин|МакГин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|ALG}} [[Мустафа Горбал]] }}<section end=C2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _hai26A |pattern_b = _hai26A1 |pattern_ra = _hai26A |pattern_sh = _hai26A |pattern_so = _hai26Al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Хаити<ref name="HAI-SCO line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12462/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Haiti v. Scotland |publisher=[[FIFA]] |date=June 13, 2026 |access-date=June 13, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _sco26a |pattern_b = _sco26aA |pattern_ra = _sco26a |pattern_sh = _sco26a2 |pattern_so = _adidaswhitel |leftarm = fa4d4f |body = fa4d4f |rightarm = fa4d4f |shorts = 4C2882 |socks = fa4d4f |title = Шкотска<ref name="HAI-SCO line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Џони Пласид]] {{Капитен}} |- |RB ||'''2''' ||[[Карленс Аркјус]] |- |CB ||'''4''' ||[[Рикардо Аде]] |- |CB ||'''5''' ||[[Ханес Делакруа]] |- |LB ||'''8''' ||[[Мартен Експеренс]] |- |RM ||'''11'''||[[Луисиус Дидсон]] || || {{suboff|61}} |- |CM ||'''17'''||[[Данли Жан Жак]] |- |CM ||'''10'''||[[Жан-Рикнер Белегард]] || {{yel|39}} |- |LM ||'''15'''||[[Рубен Провиданс]] || || {{suboff|85}} |- |CF ||'''20'''||[[Францди Пјеро]] |- |CF ||'''18'''||[[Вилсон Исидор]] || || {{suboff|75}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''21'''||[[Жозуе Казимир]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''16'''||[[Лени Жозеф]] || || {{subon|75}} |- |FW ||'''19'''||[[Јасин Фортјуне]] || || {{subon|85}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|FRA}} [[Себастјен Миње]] |} |valign="top"|[[File:HAI-SCO 2026-06-13.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Ангус Ган]] |- |RB ||'''2''' ||[[Арон Хики]] || {{yel|46}} || {{suboff|75}} |- |CB ||'''5''' ||[[Грант Ханли]] |- |CB ||'''13'''||[[Џек Хендри (фудбалер 1995)|Џек Хендри]] |- |LB ||'''3''' ||[[Енди Робертсон]] {{Капитен}} |- |RM ||'''17'''||[[Бен Ганон-Доук]] || || {{suboff|75}} |- |CM ||'''4''' ||[[Скот МакТомини]] |- |CM ||'''19'''||[[Луис Фергусон]] |- |LM ||'''7''' ||[[Џон МакГин]] || || {{suboff|82}} |- |CF ||'''20'''||[[Лоренс Шенкланд]] || || {{suboff|82}} |- |CF ||'''10'''||[[Че Адамс]] || || {{suboff|75}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |DF ||'''22'''||[[Нејтан Патерсон]] || || {{subon|75}} |- |MF ||'''11'''||[[Рајан Кристи]] || || {{subon|75}} |- |FW ||'''9''' ||[[Линдон Дајкс]] || || {{subon|75}} |- |MF ||'''23'''||[[Кени МакЛин]] || {{yel|90+5}} || {{subon|82}} |- |FW ||'''25'''||[[Финдли Кертис]] || {{yel|90+1}} || {{subon|82}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Стив Кларк]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Џон МакГин]] (Шкотска)<ref name="MOTM"/> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="HAI-SCO line-ups"/> <br />{{flagsport|ALG}} Мокране Гурари <br />{{flagsport|ALG}} Абес Акрам Зеруни <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|ESP}} [[Алехандро Ернандес Ернандес]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|SAU}} Абдула Ал-Шехри <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|UAE}} Мохамед Обаид Хадим <br />{{flagsport|SUI}} [[Федаји Сан]] |} ===Шкотска - Мароко=== <section begin=C3 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Шкотска - Мароко|Шкотска - Мароко]] |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = 0–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end=C3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _sco26h |pattern_b = _sco26hA |pattern_ra = _sco26h |pattern_sh = _sco26h |pattern_so = _sco26hl |leftarm = 000040 |body = 000040 |rightarm = 000040 |shorts = 000040 |socks = 000040 |title = Шкотска<ref name="SCO-MAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12463/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Scotland v. Morocco |publisher=[[FIFA]] |date=June 19, 2026 |access-date=June 19, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _mrc26a |pattern_b = _mrc26a |pattern_ra = _mrc26a |pattern_sh = _mrc26a |pattern_so = _mrc26al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Мароко<ref name="SCO-MAR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Ангус Ган]] |- |CB ||'''13'''||[[Џек Хендри (фудбалер 1995)|Џек Хендри]] |- |CB ||'''5''' ||[[Грант Ханли]] |- |CB ||'''6''' ||[[Киеран Тирни]] || || {{suboff|60}} |- |RW ||'''22'''||[[Нејтан Патерсон]] || || {{suboff|89}} |- |RM ||'''11'''||[[Рајан Кристи]] || || {{suboff|72}} |- |CM ||'''19'''||[[Луис Фергусон]] |- |LM ||'''7''' ||[[Џон МакГин]] || || {{suboff|89}} |- |LW ||'''3''' ||[[Енди Робертсон]] {{Капитен}} || {{yel|65}} |- |CF ||'''4''' ||[[Скот МакТомини]] |- |CF ||'''10'''||[[Че Адамс]] || || {{suboff|71}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''17'''||[[Бен Ганон-Доук]] || || {{subon|60}} |- |FW ||'''9''' ||[[Линдон Дајкс]] || || {{subon|71}} |- |MF ||'''23'''||[[Кени МакЛин]] || || {{subon|72}} |- |FW ||'''14'''||[[Рос Стјуарт (фудбалер 1996)|Рос Стјуарт]] || || {{subon|89}} |- |DF ||'''24'''||[[Антони Ралстон]] || || {{subon|89}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Стив Кларк]] |} |valign="top"|[[File:SCO-MAR 2026-06-19.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Јасин Буну]] |- |RB ||'''2''' ||[[Ашраф Хакими]] {{Капитен}} |- |CB ||'''14'''||[[Иса Диоп (фудбалер)|Иса Диоп]] || {{yel|23}} |- |CB ||'''18'''||[[Шади Риад]] |- |LB ||'''3''' ||[[Нусаир Мазрауи]] |- |CM ||'''24'''||[[Нил Ел Ајнауи]] |- |CM ||'''6''' ||[[Ајуб Буади]] |- |RW ||'''10'''||[[Браим Дијас]] || || {{suboff|84}} |- |AM ||'''8''' ||[[Азедин Унахи]] || || {{suboff|90}} |- |LW ||'''23'''||[[Билал Ел Ханус]] || || {{suboff|84}} |- |CF ||'''11'''||[[Исмаел Саибари]] || || {{suboff|84}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''9''' ||[[Суфијан Рахими]] || || {{subon|84}} |- |FW ||'''21'''||[[Ајуб Амајмуни]] || || {{subon|84}} |- |MF ||'''7''' ||[[Шемсдин Талби]] || || {{subon|84}} |- |MF ||'''15'''||[[Самир Ел Мурабет]] || || {{subon|90}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Моахмед Уахби]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Исмаел Саибари]] (Мароко)<ref name="MOTM"/> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="SCO-MAR line-ups"/> <br />{{flagsport|UZB}} Андреј Цапенко <br />{{flagsport|UZB}} Тимур Гајнулин <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|JOR}} [[Адхам Махадмеш]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|USA}} [[Армандо Виљареал]] <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|MEX}} [[Ерик Миранда]] <br />{{flagsport|ARG}} [[Ернан Мастранџело]] |} ===Бразил - Хаити=== <section begin=C4 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Бразил - Хаити|Бразил - Хаити]] |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = 3–0 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = *[[Матеуш Куња|Куња]] {{goal|23}}, {{goal|36}} *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|45+3}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|ESP}} [[Алехандро Ернандес Ернандес]] }}<section end=C4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _bra26a |pattern_b = _bra26a |pattern_ra = _bra26a |pattern_sh = _bra26a1 |pattern_so = |leftarm = 2A4A9F |body = 2A4A9F |rightarm = 2A4A9F |shorts = 2A4A9F |socks = 0F0F0F |title = Бразил<ref name="BRA-HAI line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12466/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Brazil v. Haiti |publisher=[[FIFA]] |date=June 19, 2026 |access-date=June 19, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _hai26A |pattern_b = _hai26A1 |pattern_ra = _hai26A |pattern_sh = _hai26A |pattern_so = _hai26Al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Хаити<ref name="BRA-HAI line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Алисон Бекер|Алисон]] |- |RB ||'''13'''||[[Данило Луис да Силва|Данило Луис]] |- |CB ||'''4''' ||[[Маркос Аоас Кореја|Маркињос]] {{Капитен}} |- |CB ||'''3''' ||[[Габриел Магаљаеш]] |- |LB ||'''16'''||[[Даглас Сантос]] || {{yel|65}} |- |RM ||'''20'''||[[Лукас Пакета]] || || {{suboff|64}} |- |CM ||'''8''' ||[[Бруно Гимараеш]] || || {{suboff|81}} |- |CM ||'''5''' ||[[Каземиро]] |- |LM ||'''7''' ||[[Винисиус Жуниор]] || || {{suboff|81}} |- |CF ||'''9''' ||[[Матеуш Куња]] || || {{suboff|64}} |- |CF ||'''11'''||[[Рафиња (фудбалер 1996)|Рафиња]] || || {{suboff|40}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''26'''||[[Рајан (фудбалер 2006)|Рајан]] || || {{subon|40}} |- |FW ||'''22'''||[[Габриел Мартинели]] || || {{subon|64}} |- |FW ||'''19'''||[[Ендрик (фудбалер 2006)|Ендрик]] || || {{subon|64}} |- |MF ||'''18'''||[[Данило дос Сантос де Оливеира|Данило Сантос]] || || {{subon|81}} |- |MF ||'''2''' ||[[Едерсон (фудбалер 1999)|Едерсон]] || || {{subon|81}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ITA}} [[Карло Анчелоти]] |} |valign="top"|[[File:BRA-HAI 2026-06-19.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Џони Пласид]] {{Капитен}} |- |CB ||'''4''' ||[[Рикардо Аде]] |- |CB ||'''22'''||[[Жан-Кевен Дуверн]] |- |CB ||'''5''' ||[[Ханес Делакруа]] |- |RWB||'''2''' ||[[Карленс Аркјус]] || {{yel|4}} || {{suboff|46}} |- |LWB||'''8''' ||[[Мартен Експеренс]] |- |RM ||'''21'''||[[Жозуе Казимир]] || || {{suboff|63}} |- |CM ||'''17'''||[[Данли Жан Жак]] || {{yel|72}} |- |CM ||'''10'''||[[Жан-Рикнер Белегард]] || || {{suboff|81}} |- |LM ||'''15'''||[[Рубен Провиденс]] || || {{suboff|71}} |- |CF ||'''20'''||[[Францди Пјеро]] || {{yel|45+4}} || {{suboff|46}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''25'''||[[Доминик Симон]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''18'''||[[Вилсон Изидор]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''11'''||[[Луисиус Дидсон]] || || {{subon|63}} |- |FW ||'''16'''||[[Лени Жозеф]] || || {{subon|71}} |- |FW ||'''7''' ||[[Дерик Етјен Џуниор|Дерик Етјен]] || || {{subon|81}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|FRA}} [[Себастјен Миње]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Винисиус Жуниор]] (Бразил)<ref name="MOTM" /> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="BRA-HAI line-ups"/> <br />{{flagsport|ESP}} Хосе Енрике Наранхо Перес <br />{{flagsport|ESP}} Диего Санчес Рохо <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|SUI}} [[Сандро Шерер]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|ESP}} [[Карлос дел Серо Гранде]] <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|FRA}} [[Вили Делажо]] <br />{{flagsport|EGY}} [[Махмуд Ашур]] |} ===Шкотска - Бразил=== <section begin=C5 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Шкотска - Бразил|Шкотска - Бразил]] |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 |екипа2 = {{fb|BRA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=C5 /> ===Мароко - Хаити=== <section begin=C6 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Мароко - Хаити|Мароко - Хаити]] |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|MAR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес-Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=C6 /> == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал 2026|Ц]] {{Светско првенство во фудбал 2026}} n5dvtcc05qguaciihqkdsqr0nrrogme 5579414 5579412 2026-06-20T19:34:29Z Carshalton 30527 /* Хаити - Шкотска */ 5579414 wikitext text/x-wiki {{Врати се|Светско првенство во фудбал 2026}} '''Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц''' била една од дванаесетте групи на [[Светско првенство во фудбал 2026|Светското првенство 2026]] и во неа се натпреварувале [[Фудбалска репрезентација на Бразил|Бразил]], [[Фудбалска репрезентација на Мароко|Мароко]], [[Фудбалска репрезентација на Хаити|Хаити]] и [[Фудбалска репрезентација на Шкотска|Шкотска]]. Натпреварите се одиграле од 13 до 24 јуни 2026 година.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=February 4, 2024 |access-date=February 4, 2024}}</ref> Двете првопласирани репрезентации во групата, а можно е и третата, ќе продолжат понатаму во шеснаесттинафиналето.<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |access-date=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Репрезентации== {| class="wikitable sortable" style="font-size: 85%;" width=90% |- !rowspan=2| {{Tooltip| Поз. | Позиција по извлекувањето}} !rowspan=2| Екипа !rowspan=2| Шешир !rowspan=2| Конфедерација !rowspan=2| Метод на<br>квалификување !rowspan=2| Датум на<br>квалификување !rowspan=2 data-sort-type="number"| Број на<br>настапи<br>на СП !rowspan=2| Последен<br>настап !rowspan=2| Најдобар<br>резултат !colspan=2| Позиција на<br>ранг-листата на ФИФА |- ! ноември 2025 ! јуни 2026 |- | Ц1 || style=white-space:nowrap | {{fb|BRA}} || 1 || [[КОНМЕБОЛ]] || data-sort-value="*" | 5. место во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|КОНМЕБОЛ квалификациите]] || 10 јуни 2025 || 23 || [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] || '''Победник''' ([[Светско првенство во фудбал 1958|1958]], [[Светско првенство во фудбал 1962|1962]], [[Светско првенство во фудбал 1970|1970]], [[Светско првенство во фудбал 1994|1994]], [[Светско првенство во фудбал 2002|2002]]) || data-sort-value="1.0" | 5 || |- | Ц2 || style=white-space:nowrap | {{fb|MAR}} || 2 || [[КАФ]] || Победник на [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026 (КАФ) - група Е|групата Е]] во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|КАФ квалификациите]] || 5 септември 2025 || 2 || [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] || data-sort-value="3.1" | Четврто место ([[Светско првенство во фудбал 2022|2022]]) || 11 || |- | Ц3 || style=white-space:nowrap | {{fb|HAI}} || 4 || [[КОНКАКАФ]] || Победник во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026 (КОНКАКАФ) - трета рунда#Група Ц|групата Ц од третата рунда на КОНКАКАФ квалификациите]] || 18 ноември 2025 || 2 || [[Светско првенство во фудбал 1974|1974]] || data-sort-value="4.1" | Групна фаза ([[Светско првенство во фудбал 1974|1974]]) || 84 || |- | Ц4 || style=white-space:nowrap | {{fb|SCO}} || 3 || [[УЕФА]] || Победник на [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026 (УЕФА) - група Ц|групата Ц во УЕФА квалификациите]] || 18 ноември 2025 || 9 || [[Светско првенство во фудбал 1998|1998]] || data-sort-value="7.3" | Групна фаза (8 пати) || 36 || |} ==Табела== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Ц !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BRA|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|MAR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|HAI|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|SCO|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} ==Натпревари== ===Бразил - Мароко=== <section begin=C1 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Бразил - Мароко|Бразил - Мароко]] |дата = 13 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = 1–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|32}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end=C1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _bra26h |pattern_b = _bra26h |pattern_ra = _bra26h |pattern_sh = _bra26h |pattern_so = _bra26hl |leftarm = FFE540 |body = FFE540 |rightarm = FFE540 |shorts = 4080FF |socks = FFFFFF |title = Бразил<ref name="BRA-MAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12465/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Brazil v. Morocco |publisher=[[FIFA]] |date=June 13, 2026 |access-date=June 13, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _mrc26h |pattern_b = _mrc26h |pattern_ra = _mrc26h |pattern_sh = _mrc26h2 |pattern_so = _mrc26hl |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Мароко<ref name="BRA-MAR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Алисон Бекер|Алисон]] |- |RB ||'''24'''||[[Рожер Ибањес]] || {{yel|43}} || {{suboff|46}} |- |CB ||'''4''' ||[[Маркос Аоас Кореја|Маркињос]] {{Капитен}} |- |CB ||'''3''' ||[[Габриел Магаљаеш]] |- |LB ||'''16'''||[[Даглас Сантос]] |- |RM ||'''20'''||[[Лукас Пакета]] || || {{suboff|61}} |- |CM ||'''5''' ||[[Каземиро]] || {{yel|37}} || {{suboff|46}} |- |CM ||'''8''' ||[[Бруно Гимараеш]] || || {{suboff|80}} |- |LM ||'''7''' ||[[Винисиус Жуниор]] |- |CF ||'''25'''||[[Игор Тијаго]] || || {{suboff|61}} |- |CF ||'''11'''||[[Рафиња (фудбалер 1996)|Рафиња]] |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |DF ||'''13'''||[[Данило Луис да Силва|Данило]] || || {{subon|46}} |- |MF ||'''17''' ||[[Фабињо (фудбалер 1993)|Фабињо]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''21'''||[[Луис Енрике (фудбалер 2001)|Луис Енрике]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''9''' ||[[Матеуш Куња]] || || {{subon|61}} |- |MF ||'''18'''||[[Данило дос Сантос де Оливеира|Данило Сантос]] || || {{subon|80}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ITA}} [[Карло Анчелоти]] |} |valign="top"|[[File:BRA-MAR 2026-06-13.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Јасин Буну]] |- |RB ||'''2''' ||[[Ашраф Хакими]] {{Капитен}} |- |CB ||'''14'''||[[Иса Диоп (фудбалер)|Иса Диоп]] |- |CB ||'''18'''||[[Шади Риад]] |- |LB ||'''3''' ||[[Нусаир Мазрауи]] || || {{suboff|80}} |- |CM ||'''24'''||[[Нил Ел Ајнауи]] |- |CM ||'''6''' ||[[Ајуб Буади]] |- |RW ||'''10'''||[[Браим Дијас]] || || {{suboff|64}} |- |AM ||'''8''' ||[[Азедин Унахи]] || || {{suboff|64}} |- |LW ||'''23'''||[[Билал Ел Ханус]] || || {{suboff|80}} |- |CF ||'''11'''||[[Исмаел Саибари]] || || {{suboff|89}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''15'''||[[Самир Ел Мурабет]] || || {{subon|64}} |- |MF ||'''7''' ||[[Шемсдин Талби]] || || {{subon|64}} |- |FW ||'''21'''||[[Ајуб Амајмуни]] || || {{subon|80}} |- |DF ||'''26'''||[[Анас Салах-Един]] || || {{subon|80}} |- |FW ||'''9''' ||[[Суфијан Рахими]] || || {{subon|89}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Мохамед Уахби]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Винисиус Жуниор]] (Бразил)<ref name="MOTM">{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/michelob-ultra-superior-player-of-match-winner |title=Michelob Ultra Superior Player of the Match – every winner |publisher=[[FIFA]] |date=June 14, 2026 |access-date=June 14, 2026}}</ref> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="BRA-MAR line-ups"/> <br />{{flagsport|SLO}} Томаж Кланчник <br />{{flagsport|SLO}} Андраж Ковачиќ <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|SUI}} [[Сандро Шерер]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|GER}} [[Бастијан Данкерт]] <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|FRA}} [[Вили Делажо]] <br />{{flagsport|CRO}} [[Иван Бебек]] |} ===Хаити - Шкотска=== <section begin=C2 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Хаити - Шкотска|Хаити - Шкотска]] |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|HAI}} |резултат = 0–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 |екипа2 = {{fb|SCO}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|28}} [[Џон МакГин|МакГин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|ALG}} [[Мустафа Горбал]] }}<section end=C2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _hai26A |pattern_b = _hai26A1 |pattern_ra = _hai26A |pattern_sh = _hai26A |pattern_so = _hai26Al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Хаити<ref name="HAI-SCO line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12462/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Haiti v. Scotland |publisher=[[FIFA]] |date=June 13, 2026 |access-date=June 13, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _sco26a |pattern_b = _sco26aA |pattern_ra = _sco26a |pattern_sh = _sco26a2 |pattern_so = _adidaswhitel |leftarm = fa4d4f |body = fa4d4f |rightarm = fa4d4f |shorts = 4C2882 |socks = fa4d4f |title = Шкотска<ref name="HAI-SCO line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Џони Пласид]] {{Капитен}} |- |RB ||'''2''' ||[[Карленс Аркјус]] |- |CB ||'''4''' ||[[Рикардо Аде]] |- |CB ||'''5''' ||[[Ханес Делакруа]] |- |LB ||'''8''' ||[[Мартен Експеренс]] |- |RM ||'''11'''||[[Луисиус Дидсон]] || || {{suboff|61}} |- |CM ||'''17'''||[[Данли Жан Жак]] |- |CM ||'''10'''||[[Жан-Рикнер Белегард]] || {{yel|39}} |- |LM ||'''15'''||[[Рубен Провиданс]] || || {{suboff|85}} |- |CF ||'''20'''||[[Францди Пјеро]] |- |CF ||'''18'''||[[Вилсон Изидор]] || || {{suboff|75}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''21'''||[[Жозуе Казимир]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''16'''||[[Лени Жозеф]] || || {{subon|75}} |- |FW ||'''19'''||[[Јасин Фортјуне]] || || {{subon|85}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|FRA}} [[Себастјен Миње]] |} |valign="top"|[[File:HAI-SCO 2026-06-13.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Ангус Ган]] |- |RB ||'''2''' ||[[Арон Хики]] || {{yel|46}} || {{suboff|75}} |- |CB ||'''5''' ||[[Грант Ханли]] |- |CB ||'''13'''||[[Џек Хендри (фудбалер 1995)|Џек Хендри]] |- |LB ||'''3''' ||[[Енди Робертсон]] {{Капитен}} |- |RM ||'''17'''||[[Бен Ганон-Доук]] || || {{suboff|75}} |- |CM ||'''4''' ||[[Скот МакТомини]] |- |CM ||'''19'''||[[Луис Фергусон]] |- |LM ||'''7''' ||[[Џон МакГин]] || || {{suboff|82}} |- |CF ||'''20'''||[[Лоренс Шенкланд]] || || {{suboff|82}} |- |CF ||'''10'''||[[Че Адамс]] || || {{suboff|75}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |DF ||'''22'''||[[Нејтан Патерсон]] || || {{subon|75}} |- |MF ||'''11'''||[[Рајан Кристи]] || || {{subon|75}} |- |FW ||'''9''' ||[[Линдон Дајкс]] || || {{subon|75}} |- |MF ||'''23'''||[[Кени МакЛин]] || {{yel|90+5}} || {{subon|82}} |- |FW ||'''25'''||[[Финдли Кертис]] || {{yel|90+1}} || {{subon|82}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Стив Кларк]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Џон МакГин]] (Шкотска)<ref name="MOTM"/> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="HAI-SCO line-ups"/> <br />{{flagsport|ALG}} Мокране Гурари <br />{{flagsport|ALG}} Абес Акрам Зеруни <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|ESP}} [[Алехандро Ернандес Ернандес]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|SAU}} Абдула Ал-Шехри <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|UAE}} Мохамед Обаид Хадим <br />{{flagsport|SUI}} [[Федаји Сан]] |} ===Шкотска - Мароко=== <section begin=C3 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Шкотска - Мароко|Шкотска - Мароко]] |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = 0–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end=C3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _sco26h |pattern_b = _sco26hA |pattern_ra = _sco26h |pattern_sh = _sco26h |pattern_so = _sco26hl |leftarm = 000040 |body = 000040 |rightarm = 000040 |shorts = 000040 |socks = 000040 |title = Шкотска<ref name="SCO-MAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12463/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Scotland v. Morocco |publisher=[[FIFA]] |date=June 19, 2026 |access-date=June 19, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _mrc26a |pattern_b = _mrc26a |pattern_ra = _mrc26a |pattern_sh = _mrc26a |pattern_so = _mrc26al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Мароко<ref name="SCO-MAR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Ангус Ган]] |- |CB ||'''13'''||[[Џек Хендри (фудбалер 1995)|Џек Хендри]] |- |CB ||'''5''' ||[[Грант Ханли]] |- |CB ||'''6''' ||[[Киеран Тирни]] || || {{suboff|60}} |- |RW ||'''22'''||[[Нејтан Патерсон]] || || {{suboff|89}} |- |RM ||'''11'''||[[Рајан Кристи]] || || {{suboff|72}} |- |CM ||'''19'''||[[Луис Фергусон]] |- |LM ||'''7''' ||[[Џон МакГин]] || || {{suboff|89}} |- |LW ||'''3''' ||[[Енди Робертсон]] {{Капитен}} || {{yel|65}} |- |CF ||'''4''' ||[[Скот МакТомини]] |- |CF ||'''10'''||[[Че Адамс]] || || {{suboff|71}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''17'''||[[Бен Ганон-Доук]] || || {{subon|60}} |- |FW ||'''9''' ||[[Линдон Дајкс]] || || {{subon|71}} |- |MF ||'''23'''||[[Кени МакЛин]] || || {{subon|72}} |- |FW ||'''14'''||[[Рос Стјуарт (фудбалер 1996)|Рос Стјуарт]] || || {{subon|89}} |- |DF ||'''24'''||[[Антони Ралстон]] || || {{subon|89}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Стив Кларк]] |} |valign="top"|[[File:SCO-MAR 2026-06-19.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Јасин Буну]] |- |RB ||'''2''' ||[[Ашраф Хакими]] {{Капитен}} |- |CB ||'''14'''||[[Иса Диоп (фудбалер)|Иса Диоп]] || {{yel|23}} |- |CB ||'''18'''||[[Шади Риад]] |- |LB ||'''3''' ||[[Нусаир Мазрауи]] |- |CM ||'''24'''||[[Нил Ел Ајнауи]] |- |CM ||'''6''' ||[[Ајуб Буади]] |- |RW ||'''10'''||[[Браим Дијас]] || || {{suboff|84}} |- |AM ||'''8''' ||[[Азедин Унахи]] || || {{suboff|90}} |- |LW ||'''23'''||[[Билал Ел Ханус]] || || {{suboff|84}} |- |CF ||'''11'''||[[Исмаел Саибари]] || || {{suboff|84}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''9''' ||[[Суфијан Рахими]] || || {{subon|84}} |- |FW ||'''21'''||[[Ајуб Амајмуни]] || || {{subon|84}} |- |MF ||'''7''' ||[[Шемсдин Талби]] || || {{subon|84}} |- |MF ||'''15'''||[[Самир Ел Мурабет]] || || {{subon|90}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Моахмед Уахби]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Исмаел Саибари]] (Мароко)<ref name="MOTM"/> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="SCO-MAR line-ups"/> <br />{{flagsport|UZB}} Андреј Цапенко <br />{{flagsport|UZB}} Тимур Гајнулин <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|JOR}} [[Адхам Махадмеш]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|USA}} [[Армандо Виљареал]] <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|MEX}} [[Ерик Миранда]] <br />{{flagsport|ARG}} [[Ернан Мастранџело]] |} ===Бразил - Хаити=== <section begin=C4 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Бразил - Хаити|Бразил - Хаити]] |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = 3–0 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = *[[Матеуш Куња|Куња]] {{goal|23}}, {{goal|36}} *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|45+3}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|ESP}} [[Алехандро Ернандес Ернандес]] }}<section end=C4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _bra26a |pattern_b = _bra26a |pattern_ra = _bra26a |pattern_sh = _bra26a1 |pattern_so = |leftarm = 2A4A9F |body = 2A4A9F |rightarm = 2A4A9F |shorts = 2A4A9F |socks = 0F0F0F |title = Бразил<ref name="BRA-HAI line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12466/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Brazil v. Haiti |publisher=[[FIFA]] |date=June 19, 2026 |access-date=June 19, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _hai26A |pattern_b = _hai26A1 |pattern_ra = _hai26A |pattern_sh = _hai26A |pattern_so = _hai26Al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Хаити<ref name="BRA-HAI line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Алисон Бекер|Алисон]] |- |RB ||'''13'''||[[Данило Луис да Силва|Данило Луис]] |- |CB ||'''4''' ||[[Маркос Аоас Кореја|Маркињос]] {{Капитен}} |- |CB ||'''3''' ||[[Габриел Магаљаеш]] |- |LB ||'''16'''||[[Даглас Сантос]] || {{yel|65}} |- |RM ||'''20'''||[[Лукас Пакета]] || || {{suboff|64}} |- |CM ||'''8''' ||[[Бруно Гимараеш]] || || {{suboff|81}} |- |CM ||'''5''' ||[[Каземиро]] |- |LM ||'''7''' ||[[Винисиус Жуниор]] || || {{suboff|81}} |- |CF ||'''9''' ||[[Матеуш Куња]] || || {{suboff|64}} |- |CF ||'''11'''||[[Рафиња (фудбалер 1996)|Рафиња]] || || {{suboff|40}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''26'''||[[Рајан (фудбалер 2006)|Рајан]] || || {{subon|40}} |- |FW ||'''22'''||[[Габриел Мартинели]] || || {{subon|64}} |- |FW ||'''19'''||[[Ендрик (фудбалер 2006)|Ендрик]] || || {{subon|64}} |- |MF ||'''18'''||[[Данило дос Сантос де Оливеира|Данило Сантос]] || || {{subon|81}} |- |MF ||'''2''' ||[[Едерсон (фудбалер 1999)|Едерсон]] || || {{subon|81}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ITA}} [[Карло Анчелоти]] |} |valign="top"|[[File:BRA-HAI 2026-06-19.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Џони Пласид]] {{Капитен}} |- |CB ||'''4''' ||[[Рикардо Аде]] |- |CB ||'''22'''||[[Жан-Кевен Дуверн]] |- |CB ||'''5''' ||[[Ханес Делакруа]] |- |RWB||'''2''' ||[[Карленс Аркјус]] || {{yel|4}} || {{suboff|46}} |- |LWB||'''8''' ||[[Мартен Експеренс]] |- |RM ||'''21'''||[[Жозуе Казимир]] || || {{suboff|63}} |- |CM ||'''17'''||[[Данли Жан Жак]] || {{yel|72}} |- |CM ||'''10'''||[[Жан-Рикнер Белегард]] || || {{suboff|81}} |- |LM ||'''15'''||[[Рубен Провиденс]] || || {{suboff|71}} |- |CF ||'''20'''||[[Францди Пјеро]] || {{yel|45+4}} || {{suboff|46}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''25'''||[[Доминик Симон]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''18'''||[[Вилсон Изидор]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''11'''||[[Луисиус Дидсон]] || || {{subon|63}} |- |FW ||'''16'''||[[Лени Жозеф]] || || {{subon|71}} |- |FW ||'''7''' ||[[Дерик Етјен Џуниор|Дерик Етјен]] || || {{subon|81}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|FRA}} [[Себастјен Миње]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Винисиус Жуниор]] (Бразил)<ref name="MOTM" /> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="BRA-HAI line-ups"/> <br />{{flagsport|ESP}} Хосе Енрике Наранхо Перес <br />{{flagsport|ESP}} Диего Санчес Рохо <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|SUI}} [[Сандро Шерер]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|ESP}} [[Карлос дел Серо Гранде]] <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|FRA}} [[Вили Делажо]] <br />{{flagsport|EGY}} [[Махмуд Ашур]] |} ===Шкотска - Бразил=== <section begin=C5 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Шкотска - Бразил|Шкотска - Бразил]] |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 |екипа2 = {{fb|BRA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=C5 /> ===Мароко - Хаити=== <section begin=C6 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Мароко - Хаити|Мароко - Хаити]] |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|MAR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес-Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=C6 /> == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал 2026|Ц]] {{Светско првенство во фудбал 2026}} mili2ly5859iw6dzschj0v34lb6k4m9 0 1396445 5579417 5578570 2026-06-20T19:47:06Z Carshalton 30527 /* САД - Австралија */ 5579417 wikitext text/x-wiki {{Врати се|Светско првенство во фудбал 2026}} '''Светско првенство во фудбал 2026 - група Д''' била една од дванаесетте групи на [[Светско првенство во фудбал 2026|Светското првенство 2026]] и во неа се натпреварувале еден од домаќините [[Фудбалска репрезентација на САД|САД]], како и репрезентациите на [[Фудбалска репрезентација на Парагвај|Парагвај]], [[Фудбалска репрезентација на Австралија|Австралија]] и [[Фудбалска репрезентација на Турција|Турција]]. Натпреварите се одиграле од 12 до 25 јуни 2026 година.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=February 4, 2024 |access-date=February 4, 2024}}</ref> Двете првопласирани репрезентации во групата, а можно е и третата, ќе продолжат понатаму во шеснаесттинафиналето.<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |access-date=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Репрезентации== {| class="wikitable sortable" style="font-size: 85%;" width=90% |- !rowspan=2| {{Tooltip| Поз. | Позиција по извлекувањето}} !rowspan=2| Екипа !rowspan=2| Шешир !rowspan=2| Конфедерација !rowspan=2| Метод на<br>квалификување !rowspan=2| Датум на<br>квалификување !rowspan=2 data-sort-type="number"| Број на<br>настапи<br>на СП !rowspan=2| Последен<br>настап !rowspan=2| Најдобар<br>резултат !colspan=2| Позиција на<br>ранг-листата на ФИФА |- ! ноември 2025 ! јуни 2026 |- | Д1 || style=white-space:nowrap | {{fb|USA}} || 1 || [[КОНКАКАФ]] || data-sort-value="*" | Домаќин || 14 февруари 2023 || 12 || [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] || Трето место ([[Светско првенство во фудбал 1930|1930]]) || data-sort-value="1.0" | 14 || |- | Д2 || style=white-space:nowrap | {{fb|PAR}} || 3 || [[КОНМЕБОЛ]] || 6. место во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|КОНМЕБОЛ квалификациите]] || 4 септември 2025 || 9 || [[Светско првенство во фудбал 2010|2010]] || data-sort-value="3.1" | Четвртфинале ([[Светско првенство во фудбал 2010|2010]]) || 39 || |- | Д3 || style=white-space:nowrap | {{fb|AUS}} || 2 || [[АФК]] || Второ место во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|групата Ц од третата рунда на АФК квалификациите]] || 10 јуни 2025 || 7 || [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] || data-sort-value="4.1" | Осминафинале ([[Светско првенство во фудбал 2006|2006]], [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]]) || 26 || |- | Д4 || style=white-space:nowrap | {{fb|TUR}} || 4 || [[УЕФА]] || Победник на [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|Баражот во УЕФА квалификациите]] || 31 март 2026 || 3 || [[Светско првенство во фудбал 2002|2002]] || data-sort-value="7.3" | Трето место ([[Светско првенство во фудбал 2002|2002]]) || 25 || |} ==Табела== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Д !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|USA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|PAR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|AUS}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} ==Натпревари== ===САД - Парагвај=== <section begin=D1 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари САД - Парагвај|САД - Парагвај]] |дата = 12 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = 4–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = *[[Дамиан Бобадиља|Бобадиља]] {{goal|{{0}}7|авт.}} *[[Фоларин Балогун|Балогун]] {{goal|31}}, {{goal|45+5}} *[[Џовани Рејна|Рејна]] {{goal|90+8}} |голови2 = *{{goal|73}} [[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|NED}} [[Дани Макели]] }}<section end=D1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _usa26h |pattern_b = _usa26h |pattern_ra = _usa26h |pattern_sh = _usa26h2 |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FCFAF5 |title = САД<ref name="USA-PAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12467/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group D – USA v. Paraguay |publisher=[[FIFA]] |date=June 12, 2026 |access-date=June 12, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _par26A |pattern_b = _par26A |pattern_ra = _par26A |pattern_sh = _par26A |pattern_so = _par26al |leftarm = 000060 |body = 000060 |rightarm = 000060 |shorts = 000060 |socks = 232532 |title = Парагвај<ref name="USA-PAR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''24'''||[[Мат Фрис]] |- |RB ||'''16'''||[[Алекс Фриман]] |- |CB ||'''3''' ||[[Крис Ричардс (фудбалер)|Крис Ричардс]] |- |CB ||'''13'''||[[Тим Рим]] {{Капитен}} |- |LB ||'''5''' ||[[Антони Робинсон]] |- |CM ||'''4''' ||[[Тајлер Адамс]] || {{yel|59}} |- |CM ||'''17'''||[[Малик Тилман]] || || {{suboff|82}} |- |RW ||'''2''' ||[[Сержињо Дест]] || || {{suboff|72}} |- |AM ||'''8''' ||[[Вестон Мекени]] |- |LW ||'''10'''||[[Кристијан Пулишиќ]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''20'''||[[Фоларин Балогун]] || || {{suboff|72}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''14'''||[[Себастијан Берхалтер]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''21'''||[[Тимоти Веа]] || || {{subon|72}} |- |FW ||'''9 '''||[[Рикардо Пепи]] || || {{subon|72}} |- |MF ||'''7''' ||[[Џовани Рејна]] || || {{subon|82}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ARG}} [[Маурисио Почетино]] |} |valign="top"|[[File:USA-PAR 2026-06-12.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''12'''||[[Орландо Хил]] |- |RB ||'''4''' ||[[Хуан Хосе Касерес]] || {{yel|9}} || {{suboff|79}} |- |CB ||'''15'''||[[Густаво Гомес]] {{Капитен}} |- |CB ||'''3''' ||[[Омар Алдерете]] |- |LB ||'''6''' ||[[Хуниор Алонсо]] || {{yel|90+3}} |- |RM ||'''8''' ||[[Диего Гомес (парагвајски фудбалер)|Диего Гомес]] || {{yel|79}} || {{suboff|79}} |- |CM ||'''14'''||[[Андрес Кубас]] |- |CM ||'''16'''||[[Дамиан Бобадиља]] || || {{suboff|46}} |- |LM ||'''10'''||[[Мигел Алмирон]] || {{yel|53}} || {{suboff|79}} |- |CF ||'''9''' ||[[Антонио Санабрија]] || || {{suboff|62}} |- |CF ||'''19'''||[[Хулио Енсисо (фудбалер 2004)|Хулио Енсисо]] |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''11'''||[[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''18'''||[[Алекс Арсе]] || {{yel|88}} || {{subon|62}} |- |MF ||'''7 '''||[[Рамон Соса]] || || {{subon|79}} |- |FW ||'''17'''||[[Алехандро Ромеро]] || || {{subon|79}} |- |DF ||'''2''' ||[[Густаво Веласкес]] || || {{subon|79}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ARG}} [[Густаво Алфаро]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Фоларин Балогун]] (САД)<ref name="MOTM">{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/michelob-ultra-superior-player-of-match-winner |title=Michelob Ultra Superior Player of the Match – every winner |publisher=[[FIFA]] |date=June 12, 2026 |access-date=June 12, 2026}}</ref> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="USA-PAR line-ups"/> <br />{{flagsport|NED}} Хесел Стегстра <br />{{flagsport|NED}} Јан де Врис <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|JPN}} [[Јусуке Араки]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|ESP}} [[Карлос дел Серо Гранде]] <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|NED}} [[Денис Хиглер]] <br />{{flagsport|QAT}} [[Хамис Ал-Мари]] |} ===Австралија - Турција=== <section begin=D2 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Австралија - Турција|Австралија - Турција]] |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|AUS}} |резултат = 2–0 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 |екипа2 = {{fb|TUR}} |голови1 = *[[Нестори Иранкунда|Иранкунда]] {{goal|27}} *[[Конор Меткалф|Меткалф]] {{goal|75}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end=D2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _aus26h |pattern_b = _aus26h |pattern_ra = _aus26h |pattern_sh = _aus26H |pattern_so = |leftarm = FFFF00 |body = FFFF00 |rightarm = FFFF00 |shorts = 07563E |socks = FFFFFF |title = Австралија<ref name="AUS-TUR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12472/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group D – Australia v. Türkiye |publisher=[[FIFA]] |date=June 13, 2026 |access-date=June 13, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _tur26a |pattern_b = _tur26a |pattern_ra = _tur26a |pattern_sh = _tur26a |pattern_so = |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Турција<ref name="AUS-TUR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''18'''||[[Патрик Бич]] |- |CB ||'''3''' ||[[Алесандро Чиркати]] |- |CB ||'''19'''||[[Хари Сутар]] {{Капитен}} |- |CB ||'''21'''||[[Камерон Брџис]] |- |RWB||'''4''' ||[[Џејкоб Италијано]] || || {{suboff|74}} |- |LWB||'''5''' ||[[Џордан Бос]] || || {{suboff|83}} |- |RM ||'''8''' ||[[Конор Меткалф]] |- |CM ||'''24'''||[[Пол Окон-Енгстлер]] || || {{suboff|83}} |- |CM ||'''13'''||[[Ејден О'Нил]] |- |LM ||'''17'''||[[Нестори Иранкунда]] || || {{suboff|61}} |- |CF ||'''9''' ||[[Мохамед Туре (фудбалер 2004)|Мохамед Туре]] || || {{suboff|74}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''23'''||[[Нишан Велупилај]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''26'''||[[Тете Јенги]] || || {{subon|74}} |- |DF ||'''6''' ||[[Џејсон Герија]] || || {{subon|74}} |- |MF ||'''22'''||[[Џексон Ирвајн]] || || {{subon|83}} |- |DF ||'''16'''||[[Азиз Бехич]] || || {{subon|83}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Тони Поповиќ]] |} |valign="top"|[[File:AUS-TUR 2026-06-13.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''23'''||[[Угурџан Чакир]] |- |RB ||'''2''' ||[[Зеки Челик]] || || {{suboff|80}} |- |CB ||'''3''' ||[[Мерих Демирал]] |- |CB ||'''14'''||[[Абдулкерим Бардакџи]] |- |LB ||'''20'''||[[Ферди Кадиоглу]] |- |CM ||'''10'''||[[Хакан Чалханоглу]] {{Капитен}} |- |CM ||'''16'''||[[Исмаил Јуксек]] || || {{suboff|80}} |- |RW ||'''8''' ||[[Арда Ѓулер]] |- |AM ||'''6''' ||[[Оркун Кокчу]] || || {{suboff|62}} |- |LW ||'''21'''||[[Бариш Алпер Јилмаз]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''7''' ||[[Керем Актуркоглу]] || || {{suboff|85}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''11'''||[[Кенан Јилдиз]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''19'''||[[Јунус Акѓун]] || {{yel|86}} || {{subon|62}} |- |MF ||'''5''' ||[[Салих Озџан]] || || {{subon|80}} |- |DF ||'''18'''||[[Мерт Мулдур]] || || {{subon|80}} |- |FW ||'''9''' ||[[Дениз Ѓул]] || || {{subon|85}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ITA}} [[Винченцо Монтела]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Нестори Иранкунда]] (Австралија)<ref name="MOTM"/> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="AUS-TUR line-ups"/> <br />{{flagsport|VEN}} Хорхе Урего <br />{{flagsport|VEN}} Тулио Морено <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|PER}} [[Кевин Ортега (фудбалски судија)|Кевин Ортега]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|NIC}} [[Татјана Гусман]] <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|VEN}} [[Хуан Сото (фудбалски судија)|Хуан Сото]] <br />{{flagsport|CHN}} [[Фу Минг]] |} ===САД - Австралија=== <section begin=D3 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари САД - Австралија|САД - Австралија]] |дата = 19 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = 2–0 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = *[[Камерон Брџис|Брџис]] {{goal|11|авт.}} *[[Алекс Фриман|Фриман]] {{goal|43}} |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|GER}} [[Феликс Цвајер]] }}<section end=D3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _usa26h |pattern_b = _usa26h |pattern_ra = _usa26h |pattern_sh = _usa26h |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = 212d45 |socks = FCFAF5 |title = САД<ref name="USA-AUS line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12471/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group D – USA v. Australia |publisher=[[FIFA]] |date=June 19, 2026 |access-date=June 19, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _aus26h |pattern_b = _aus26h |pattern_ra = _aus26h |pattern_sh = _aus26h2 |pattern_so = |leftarm = FFFF00 |body = FFFF00 |rightarm = FFFF00 |shorts = FFFF00 |socks = FFBB00 |title = Австралија<ref name="USA-AUS line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''24'''||[[Мат Фрис]] |- |CB ||'''16'''||[[Алекс Фриман]] |- |CB ||'''3''' ||[[Крис Ричардс (фудбалер)|Крис Ричардс]] || {{yel|90+3}} |- |CB ||'''13'''||[[Тим Рим]] {{Капитен}} |- |RM ||'''2''' ||[[Сержињо Дест]] || || {{suboff|80}} |- |CM ||'''8''' ||[[Вестон Мекени]] || || {{suboff|90+6}} |- |CM ||'''4''' ||[[Тајлер Адамс]] |- |CM ||'''17'''||[[Малик Тилман]] |- |LM ||'''5''' ||[[Антони Робинсон]] || {{yel|56}} || {{suboff|80}} |- |CF ||'''20'''||[[Фоларин Балогун]] || {{yel|89}} || {{suboff|90+6}} |- |CF ||'''9''' ||[[Рикардо Пепи]] || || {{suboff|74}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''14'''||[[Себастијан Берхалтер]] || || {{subon|74}} |- |DF ||'''6''' ||[[Остон Трасти]] || || {{subon|80}} |- |DF ||'''23'''||[[Џо Скали]] || || {{subon|80}} |- |FW ||'''19'''||[[Хаџи Рајт]] || || {{subon|90+6}} |- |MF ||'''7''' ||[[Џовани Рејна]] || || {{subon|90+6}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ARG}} [[Маурисио Почетино]] |} |valign="top"|[[File:USA-AUS 2026-06-19.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''18'''||[[Патрик Бич]] |- |CB ||'''3''' ||[[Алесандро Чиркати]] || {{yel|32}} |- |CB ||'''19'''||[[Хари Сутар]] ([[Captain (association football)|c]]) || {{yel|89}} |- |CB ||'''21'''||[[Камерон Брџис]] || || {{suboff|46}} |- |RWB||'''4''' ||[[Џејкоб Италијано]] || {{yel|89}} |- |LWB||'''5''' ||[[Џордан Бос]] || {{yel|16}} |- |RM ||'''7''' ||[[Метју Лики]] || || {{suboff|61}} |- |CM ||'''13'''||[[Ејден О'Нил]] |- |CM ||'''24'''||[[Пол Окон-Енгстлер]] || || {{suboff|78}} |- |LM ||'''23'''||[[Нишан Велупилај]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''9''' ||[[Мохамед Туре (фудбалер 2004)|Мохамед Туре]] || || {{suboff|46}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |DF ||'''6''' ||[[Џејсон Герија]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''17'''||[[Нестори Иранкунда]] || || {{subon|46}} |- |MF ||'''8''' ||[[Конор Меткалф]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''20'''||[[Кристијан Волпато]] || || {{subon|61}} |- |MF ||'''22'''||[[Џексон Ирвајн]] || || {{subon|78}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Тони Поповиќ]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Фоларин Балогун]] (САД)<ref name="MOTM" /> '''[[Assistant referee (association football)|Assistant referees]]:'''<ref name="USA-AUS line-ups"/> <br />{{ill|Robert Kempter|de}} ([[German Football Association|Germany]]) <br />{{ill|Christian Dietz|de|Christian Dietz (Schiedsrichter)}} ([[German Football Association|Germany]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Fourth official|Fourth official]]:''' <br />[[Katia Itzel García]] ([[Mexican Football Federation|Mexico]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Reserve assistant referee|Reserve assistant referee]]:''' <br />[[Sandra Ramírez (referee)|Sandra Ramírez]] ([[Mexican Football Federation|Mexico]]) <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />[[Bastian Dankert]] ([[German Football Association|Germany]]) <br />'''[[Video assistant referee#Assistant video assistant referee|Assistant video assistant referee]]:''' <br />{{ill|Hamza El Fariq|de|Hamza El-Fariq}} ([[Royal Moroccan Football Federation|Morocco]]) <br />'''[[Video assistant referee#Support video assistant referee|Support video assistant referee]]:''' <br />{{ill|Bram Van Driessche|nl}} ([[Royal Belgian Football Association|Belgium]]) |} ===Турција - Парагвај=== <section begin=D4 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Турција - Парагвај|Турција - Парагвај]] |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = |судија = }}<section end=D4 /> ===Турција - САД=== <section begin=D5 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Турција - САД|Турција - САД]] |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 |екипа2 = {{fb|USA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = |судија = }}<section end=D5 /> ===Парагвај - Австралија=== <section begin=D6 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Парагвај - Австралија|Парагвај - Австралија]] |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = |судија = }}<section end=D6 /> == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал 2026|Д]] {{Светско првенство во фудбал 2026}} ncw47x7fb2uxe597y2dmwnapcxljry5 5579418 5579417 2026-06-20T19:47:28Z Carshalton 30527 /* САД - Австралија */ 5579418 wikitext text/x-wiki {{Врати се|Светско првенство во фудбал 2026}} '''Светско првенство во фудбал 2026 - група Д''' била една од дванаесетте групи на [[Светско првенство во фудбал 2026|Светското првенство 2026]] и во неа се натпреварувале еден од домаќините [[Фудбалска репрезентација на САД|САД]], како и репрезентациите на [[Фудбалска репрезентација на Парагвај|Парагвај]], [[Фудбалска репрезентација на Австралија|Австралија]] и [[Фудбалска репрезентација на Турција|Турција]]. Натпреварите се одиграле од 12 до 25 јуни 2026 година.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=February 4, 2024 |access-date=February 4, 2024}}</ref> Двете првопласирани репрезентации во групата, а можно е и третата, ќе продолжат понатаму во шеснаесттинафиналето.<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |access-date=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Репрезентации== {| class="wikitable sortable" style="font-size: 85%;" width=90% |- !rowspan=2| {{Tooltip| Поз. | Позиција по извлекувањето}} !rowspan=2| Екипа !rowspan=2| Шешир !rowspan=2| Конфедерација !rowspan=2| Метод на<br>квалификување !rowspan=2| Датум на<br>квалификување !rowspan=2 data-sort-type="number"| Број на<br>настапи<br>на СП !rowspan=2| Последен<br>настап !rowspan=2| Најдобар<br>резултат !colspan=2| Позиција на<br>ранг-листата на ФИФА |- ! ноември 2025 ! јуни 2026 |- | Д1 || style=white-space:nowrap | {{fb|USA}} || 1 || [[КОНКАКАФ]] || data-sort-value="*" | Домаќин || 14 февруари 2023 || 12 || [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] || Трето место ([[Светско првенство во фудбал 1930|1930]]) || data-sort-value="1.0" | 14 || |- | Д2 || style=white-space:nowrap | {{fb|PAR}} || 3 || [[КОНМЕБОЛ]] || 6. место во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|КОНМЕБОЛ квалификациите]] || 4 септември 2025 || 9 || [[Светско првенство во фудбал 2010|2010]] || data-sort-value="3.1" | Четвртфинале ([[Светско првенство во фудбал 2010|2010]]) || 39 || |- | Д3 || style=white-space:nowrap | {{fb|AUS}} || 2 || [[АФК]] || Второ место во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|групата Ц од третата рунда на АФК квалификациите]] || 10 јуни 2025 || 7 || [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] || data-sort-value="4.1" | Осминафинале ([[Светско првенство во фудбал 2006|2006]], [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]]) || 26 || |- | Д4 || style=white-space:nowrap | {{fb|TUR}} || 4 || [[УЕФА]] || Победник на [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|Баражот во УЕФА квалификациите]] || 31 март 2026 || 3 || [[Светско првенство во фудбал 2002|2002]] || data-sort-value="7.3" | Трето место ([[Светско првенство во фудбал 2002|2002]]) || 25 || |} ==Табела== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Д !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|USA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|PAR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|AUS}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} ==Натпревари== ===САД - Парагвај=== <section begin=D1 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари САД - Парагвај|САД - Парагвај]] |дата = 12 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = 4–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = *[[Дамиан Бобадиља|Бобадиља]] {{goal|{{0}}7|авт.}} *[[Фоларин Балогун|Балогун]] {{goal|31}}, {{goal|45+5}} *[[Џовани Рејна|Рејна]] {{goal|90+8}} |голови2 = *{{goal|73}} [[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|NED}} [[Дани Макели]] }}<section end=D1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _usa26h |pattern_b = _usa26h |pattern_ra = _usa26h |pattern_sh = _usa26h2 |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FCFAF5 |title = САД<ref name="USA-PAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12467/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group D – USA v. Paraguay |publisher=[[FIFA]] |date=June 12, 2026 |access-date=June 12, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _par26A |pattern_b = _par26A |pattern_ra = _par26A |pattern_sh = _par26A |pattern_so = _par26al |leftarm = 000060 |body = 000060 |rightarm = 000060 |shorts = 000060 |socks = 232532 |title = Парагвај<ref name="USA-PAR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''24'''||[[Мат Фрис]] |- |RB ||'''16'''||[[Алекс Фриман]] |- |CB ||'''3''' ||[[Крис Ричардс (фудбалер)|Крис Ричардс]] |- |CB ||'''13'''||[[Тим Рим]] {{Капитен}} |- |LB ||'''5''' ||[[Антони Робинсон]] |- |CM ||'''4''' ||[[Тајлер Адамс]] || {{yel|59}} |- |CM ||'''17'''||[[Малик Тилман]] || || {{suboff|82}} |- |RW ||'''2''' ||[[Сержињо Дест]] || || {{suboff|72}} |- |AM ||'''8''' ||[[Вестон Мекени]] |- |LW ||'''10'''||[[Кристијан Пулишиќ]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''20'''||[[Фоларин Балогун]] || || {{suboff|72}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''14'''||[[Себастијан Берхалтер]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''21'''||[[Тимоти Веа]] || || {{subon|72}} |- |FW ||'''9 '''||[[Рикардо Пепи]] || || {{subon|72}} |- |MF ||'''7''' ||[[Џовани Рејна]] || || {{subon|82}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ARG}} [[Маурисио Почетино]] |} |valign="top"|[[File:USA-PAR 2026-06-12.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''12'''||[[Орландо Хил]] |- |RB ||'''4''' ||[[Хуан Хосе Касерес]] || {{yel|9}} || {{suboff|79}} |- |CB ||'''15'''||[[Густаво Гомес]] {{Капитен}} |- |CB ||'''3''' ||[[Омар Алдерете]] |- |LB ||'''6''' ||[[Хуниор Алонсо]] || {{yel|90+3}} |- |RM ||'''8''' ||[[Диего Гомес (парагвајски фудбалер)|Диего Гомес]] || {{yel|79}} || {{suboff|79}} |- |CM ||'''14'''||[[Андрес Кубас]] |- |CM ||'''16'''||[[Дамиан Бобадиља]] || || {{suboff|46}} |- |LM ||'''10'''||[[Мигел Алмирон]] || {{yel|53}} || {{suboff|79}} |- |CF ||'''9''' ||[[Антонио Санабрија]] || || {{suboff|62}} |- |CF ||'''19'''||[[Хулио Енсисо (фудбалер 2004)|Хулио Енсисо]] |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''11'''||[[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''18'''||[[Алекс Арсе]] || {{yel|88}} || {{subon|62}} |- |MF ||'''7 '''||[[Рамон Соса]] || || {{subon|79}} |- |FW ||'''17'''||[[Алехандро Ромеро]] || || {{subon|79}} |- |DF ||'''2''' ||[[Густаво Веласкес]] || || {{subon|79}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ARG}} [[Густаво Алфаро]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Фоларин Балогун]] (САД)<ref name="MOTM">{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/michelob-ultra-superior-player-of-match-winner |title=Michelob Ultra Superior Player of the Match – every winner |publisher=[[FIFA]] |date=June 12, 2026 |access-date=June 12, 2026}}</ref> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="USA-PAR line-ups"/> <br />{{flagsport|NED}} Хесел Стегстра <br />{{flagsport|NED}} Јан де Врис <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|JPN}} [[Јусуке Араки]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|ESP}} [[Карлос дел Серо Гранде]] <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|NED}} [[Денис Хиглер]] <br />{{flagsport|QAT}} [[Хамис Ал-Мари]] |} ===Австралија - Турција=== <section begin=D2 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Австралија - Турција|Австралија - Турција]] |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|AUS}} |резултат = 2–0 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 |екипа2 = {{fb|TUR}} |голови1 = *[[Нестори Иранкунда|Иранкунда]] {{goal|27}} *[[Конор Меткалф|Меткалф]] {{goal|75}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end=D2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _aus26h |pattern_b = _aus26h |pattern_ra = _aus26h |pattern_sh = _aus26H |pattern_so = |leftarm = FFFF00 |body = FFFF00 |rightarm = FFFF00 |shorts = 07563E |socks = FFFFFF |title = Австралија<ref name="AUS-TUR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12472/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group D – Australia v. Türkiye |publisher=[[FIFA]] |date=June 13, 2026 |access-date=June 13, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _tur26a |pattern_b = _tur26a |pattern_ra = _tur26a |pattern_sh = _tur26a |pattern_so = |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Турција<ref name="AUS-TUR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''18'''||[[Патрик Бич]] |- |CB ||'''3''' ||[[Алесандро Чиркати]] |- |CB ||'''19'''||[[Хари Сутар]] {{Капитен}} |- |CB ||'''21'''||[[Камерон Брџис]] |- |RWB||'''4''' ||[[Џејкоб Италијано]] || || {{suboff|74}} |- |LWB||'''5''' ||[[Џордан Бос]] || || {{suboff|83}} |- |RM ||'''8''' ||[[Конор Меткалф]] |- |CM ||'''24'''||[[Пол Окон-Енгстлер]] || || {{suboff|83}} |- |CM ||'''13'''||[[Ејден О'Нил]] |- |LM ||'''17'''||[[Нестори Иранкунда]] || || {{suboff|61}} |- |CF ||'''9''' ||[[Мохамед Туре (фудбалер 2004)|Мохамед Туре]] || || {{suboff|74}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''23'''||[[Нишан Велупилај]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''26'''||[[Тете Јенги]] || || {{subon|74}} |- |DF ||'''6''' ||[[Џејсон Герија]] || || {{subon|74}} |- |MF ||'''22'''||[[Џексон Ирвајн]] || || {{subon|83}} |- |DF ||'''16'''||[[Азиз Бехич]] || || {{subon|83}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Тони Поповиќ]] |} |valign="top"|[[File:AUS-TUR 2026-06-13.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''23'''||[[Угурџан Чакир]] |- |RB ||'''2''' ||[[Зеки Челик]] || || {{suboff|80}} |- |CB ||'''3''' ||[[Мерих Демирал]] |- |CB ||'''14'''||[[Абдулкерим Бардакџи]] |- |LB ||'''20'''||[[Ферди Кадиоглу]] |- |CM ||'''10'''||[[Хакан Чалханоглу]] {{Капитен}} |- |CM ||'''16'''||[[Исмаил Јуксек]] || || {{suboff|80}} |- |RW ||'''8''' ||[[Арда Ѓулер]] |- |AM ||'''6''' ||[[Оркун Кокчу]] || || {{suboff|62}} |- |LW ||'''21'''||[[Бариш Алпер Јилмаз]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''7''' ||[[Керем Актуркоглу]] || || {{suboff|85}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''11'''||[[Кенан Јилдиз]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''19'''||[[Јунус Акѓун]] || {{yel|86}} || {{subon|62}} |- |MF ||'''5''' ||[[Салих Озџан]] || || {{subon|80}} |- |DF ||'''18'''||[[Мерт Мулдур]] || || {{subon|80}} |- |FW ||'''9''' ||[[Дениз Ѓул]] || || {{subon|85}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ITA}} [[Винченцо Монтела]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Нестори Иранкунда]] (Австралија)<ref name="MOTM"/> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="AUS-TUR line-ups"/> <br />{{flagsport|VEN}} Хорхе Урего <br />{{flagsport|VEN}} Тулио Морено <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|PER}} [[Кевин Ортега (фудбалски судија)|Кевин Ортега]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|NIC}} [[Татјана Гусман]] <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|VEN}} [[Хуан Сото (фудбалски судија)|Хуан Сото]] <br />{{flagsport|CHN}} [[Фу Минг]] |} ===САД - Австралија=== <section begin=D3 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари САД - Австралија|САД - Австралија]] |дата = 19 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = 2–0 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = *[[Камерон Брџис|Брџис]] {{goal|11|авт.}} *[[Алекс Фриман|Фриман]] {{goal|43}} |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|GER}} [[Феликс Цвајер]] }}<section end=D3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _usa26h |pattern_b = _usa26h |pattern_ra = _usa26h |pattern_sh = _usa26h |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = 212d45 |socks = FCFAF5 |title = САД<ref name="USA-AUS line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12471/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group D – USA v. Australia |publisher=[[FIFA]] |date=June 19, 2026 |access-date=June 19, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _aus26h |pattern_b = _aus26h |pattern_ra = _aus26h |pattern_sh = _aus26h2 |pattern_so = |leftarm = FFFF00 |body = FFFF00 |rightarm = FFFF00 |shorts = FFFF00 |socks = FFBB00 |title = Австралија<ref name="USA-AUS line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''24'''||[[Мат Фрис]] |- |CB ||'''16'''||[[Алекс Фриман]] |- |CB ||'''3''' ||[[Крис Ричардс (фудбалер)|Крис Ричардс]] || {{yel|90+3}} |- |CB ||'''13'''||[[Тим Рим]] {{Капитен}} |- |RM ||'''2''' ||[[Сержињо Дест]] || || {{suboff|80}} |- |CM ||'''8''' ||[[Вестон Мекени]] || || {{suboff|90+6}} |- |CM ||'''4''' ||[[Тајлер Адамс]] |- |CM ||'''17'''||[[Малик Тилман]] |- |LM ||'''5''' ||[[Антони Робинсон]] || {{yel|56}} || {{suboff|80}} |- |CF ||'''20'''||[[Фоларин Балогун]] || {{yel|89}} || {{suboff|90+6}} |- |CF ||'''9''' ||[[Рикардо Пепи]] || || {{suboff|74}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''14'''||[[Себастијан Берхалтер]] || || {{subon|74}} |- |DF ||'''6''' ||[[Остон Трасти]] || || {{subon|80}} |- |DF ||'''23'''||[[Џо Скали]] || || {{subon|80}} |- |FW ||'''19'''||[[Хаџи Рајт]] || || {{subon|90+6}} |- |MF ||'''7''' ||[[Џовани Рејна]] || || {{subon|90+6}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ARG}} [[Маурисио Почетино]] |} |valign="top"|[[File:USA-AUS 2026-06-19.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''18'''||[[Патрик Бич]] |- |CB ||'''3''' ||[[Алесандро Чиркати]] || {{yel|32}} |- |CB ||'''19'''||[[Хари Сутар]] {{Капитен}} || {{yel|89}} |- |CB ||'''21'''||[[Камерон Брџис]] || || {{suboff|46}} |- |RWB||'''4''' ||[[Џејкоб Италијано]] || {{yel|89}} |- |LWB||'''5''' ||[[Џордан Бос]] || {{yel|16}} |- |RM ||'''7''' ||[[Метју Лики]] || || {{suboff|61}} |- |CM ||'''13'''||[[Ејден О'Нил]] |- |CM ||'''24'''||[[Пол Окон-Енгстлер]] || || {{suboff|78}} |- |LM ||'''23'''||[[Нишан Велупилај]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''9''' ||[[Мохамед Туре (фудбалер 2004)|Мохамед Туре]] || || {{suboff|46}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |DF ||'''6''' ||[[Џејсон Герија]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''17'''||[[Нестори Иранкунда]] || || {{subon|46}} |- |MF ||'''8''' ||[[Конор Меткалф]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''20'''||[[Кристијан Волпато]] || || {{subon|61}} |- |MF ||'''22'''||[[Џексон Ирвајн]] || || {{subon|78}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Тони Поповиќ]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Фоларин Балогун]] (САД)<ref name="MOTM" /> '''[[Assistant referee (association football)|Assistant referees]]:'''<ref name="USA-AUS line-ups"/> <br />{{ill|Robert Kempter|de}} ([[German Football Association|Germany]]) <br />{{ill|Christian Dietz|de|Christian Dietz (Schiedsrichter)}} ([[German Football Association|Germany]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Fourth official|Fourth official]]:''' <br />[[Katia Itzel García]] ([[Mexican Football Federation|Mexico]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Reserve assistant referee|Reserve assistant referee]]:''' <br />[[Sandra Ramírez (referee)|Sandra Ramírez]] ([[Mexican Football Federation|Mexico]]) <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />[[Bastian Dankert]] ([[German Football Association|Germany]]) <br />'''[[Video assistant referee#Assistant video assistant referee|Assistant video assistant referee]]:''' <br />{{ill|Hamza El Fariq|de|Hamza El-Fariq}} ([[Royal Moroccan Football Federation|Morocco]]) <br />'''[[Video assistant referee#Support video assistant referee|Support video assistant referee]]:''' <br />{{ill|Bram Van Driessche|nl}} ([[Royal Belgian Football Association|Belgium]]) |} ===Турција - Парагвај=== <section begin=D4 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Турција - Парагвај|Турција - Парагвај]] |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = |судија = }}<section end=D4 /> ===Турција - САД=== <section begin=D5 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Турција - САД|Турција - САД]] |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 |екипа2 = {{fb|USA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = |судија = }}<section end=D5 /> ===Парагвај - Австралија=== <section begin=D6 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Парагвај - Австралија|Парагвај - Австралија]] |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = |судија = }}<section end=D6 /> == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал 2026|Д]] {{Светско првенство во фудбал 2026}} hfidr2u8m8c33h0thgp02m51mpaxlrp 5579422 5579418 2026-06-20T21:06:10Z Carshalton 30527 /* Турција - Парагвај */ 5579422 wikitext text/x-wiki {{Врати се|Светско првенство во фудбал 2026}} '''Светско првенство во фудбал 2026 - група Д''' била една од дванаесетте групи на [[Светско првенство во фудбал 2026|Светското првенство 2026]] и во неа се натпреварувале еден од домаќините [[Фудбалска репрезентација на САД|САД]], како и репрезентациите на [[Фудбалска репрезентација на Парагвај|Парагвај]], [[Фудбалска репрезентација на Австралија|Австралија]] и [[Фудбалска репрезентација на Турција|Турција]]. Натпреварите се одиграле од 12 до 25 јуни 2026 година.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=February 4, 2024 |access-date=February 4, 2024}}</ref> Двете првопласирани репрезентации во групата, а можно е и третата, ќе продолжат понатаму во шеснаесттинафиналето.<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |access-date=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Репрезентации== {| class="wikitable sortable" style="font-size: 85%;" width=90% |- !rowspan=2| {{Tooltip| Поз. | Позиција по извлекувањето}} !rowspan=2| Екипа !rowspan=2| Шешир !rowspan=2| Конфедерација !rowspan=2| Метод на<br>квалификување !rowspan=2| Датум на<br>квалификување !rowspan=2 data-sort-type="number"| Број на<br>настапи<br>на СП !rowspan=2| Последен<br>настап !rowspan=2| Најдобар<br>резултат !colspan=2| Позиција на<br>ранг-листата на ФИФА |- ! ноември 2025 ! јуни 2026 |- | Д1 || style=white-space:nowrap | {{fb|USA}} || 1 || [[КОНКАКАФ]] || data-sort-value="*" | Домаќин || 14 февруари 2023 || 12 || [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] || Трето место ([[Светско првенство во фудбал 1930|1930]]) || data-sort-value="1.0" | 14 || |- | Д2 || style=white-space:nowrap | {{fb|PAR}} || 3 || [[КОНМЕБОЛ]] || 6. место во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|КОНМЕБОЛ квалификациите]] || 4 септември 2025 || 9 || [[Светско првенство во фудбал 2010|2010]] || data-sort-value="3.1" | Четвртфинале ([[Светско првенство во фудбал 2010|2010]]) || 39 || |- | Д3 || style=white-space:nowrap | {{fb|AUS}} || 2 || [[АФК]] || Второ место во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|групата Ц од третата рунда на АФК квалификациите]] || 10 јуни 2025 || 7 || [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] || data-sort-value="4.1" | Осминафинале ([[Светско првенство во фудбал 2006|2006]], [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]]) || 26 || |- | Д4 || style=white-space:nowrap | {{fb|TUR}} || 4 || [[УЕФА]] || Победник на [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|Баражот во УЕФА квалификациите]] || 31 март 2026 || 3 || [[Светско првенство во фудбал 2002|2002]] || data-sort-value="7.3" | Трето место ([[Светско првенство во фудбал 2002|2002]]) || 25 || |} ==Табела== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Д !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|USA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|PAR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|AUS}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} ==Натпревари== ===САД - Парагвај=== <section begin=D1 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари САД - Парагвај|САД - Парагвај]] |дата = 12 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = 4–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = *[[Дамиан Бобадиља|Бобадиља]] {{goal|{{0}}7|авт.}} *[[Фоларин Балогун|Балогун]] {{goal|31}}, {{goal|45+5}} *[[Џовани Рејна|Рејна]] {{goal|90+8}} |голови2 = *{{goal|73}} [[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|NED}} [[Дани Макели]] }}<section end=D1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _usa26h |pattern_b = _usa26h |pattern_ra = _usa26h |pattern_sh = _usa26h2 |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FCFAF5 |title = САД<ref name="USA-PAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12467/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group D – USA v. Paraguay |publisher=[[FIFA]] |date=June 12, 2026 |access-date=June 12, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _par26A |pattern_b = _par26A |pattern_ra = _par26A |pattern_sh = _par26A |pattern_so = _par26al |leftarm = 000060 |body = 000060 |rightarm = 000060 |shorts = 000060 |socks = 232532 |title = Парагвај<ref name="USA-PAR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''24'''||[[Мат Фрис]] |- |RB ||'''16'''||[[Алекс Фриман]] |- |CB ||'''3''' ||[[Крис Ричардс (фудбалер)|Крис Ричардс]] |- |CB ||'''13'''||[[Тим Рим]] {{Капитен}} |- |LB ||'''5''' ||[[Антони Робинсон]] |- |CM ||'''4''' ||[[Тајлер Адамс]] || {{yel|59}} |- |CM ||'''17'''||[[Малик Тилман]] || || {{suboff|82}} |- |RW ||'''2''' ||[[Сержињо Дест]] || || {{suboff|72}} |- |AM ||'''8''' ||[[Вестон Мекени]] |- |LW ||'''10'''||[[Кристијан Пулишиќ]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''20'''||[[Фоларин Балогун]] || || {{suboff|72}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''14'''||[[Себастијан Берхалтер]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''21'''||[[Тимоти Веа]] || || {{subon|72}} |- |FW ||'''9 '''||[[Рикардо Пепи]] || || {{subon|72}} |- |MF ||'''7''' ||[[Џовани Рејна]] || || {{subon|82}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ARG}} [[Маурисио Почетино]] |} |valign="top"|[[File:USA-PAR 2026-06-12.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''12'''||[[Орландо Хил]] |- |RB ||'''4''' ||[[Хуан Хосе Касерес]] || {{yel|9}} || {{suboff|79}} |- |CB ||'''15'''||[[Густаво Гомес]] {{Капитен}} |- |CB ||'''3''' ||[[Омар Алдерете]] |- |LB ||'''6''' ||[[Хуниор Алонсо]] || {{yel|90+3}} |- |RM ||'''8''' ||[[Диего Гомес (парагвајски фудбалер)|Диего Гомес]] || {{yel|79}} || {{suboff|79}} |- |CM ||'''14'''||[[Андрес Кубас]] |- |CM ||'''16'''||[[Дамиан Бобадиља]] || || {{suboff|46}} |- |LM ||'''10'''||[[Мигел Алмирон]] || {{yel|53}} || {{suboff|79}} |- |CF ||'''9''' ||[[Антонио Санабрија]] || || {{suboff|62}} |- |CF ||'''19'''||[[Хулио Енсисо (фудбалер 2004)|Хулио Енсисо]] |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''11'''||[[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''18'''||[[Алекс Арсе]] || {{yel|88}} || {{subon|62}} |- |MF ||'''7 '''||[[Рамон Соса]] || || {{subon|79}} |- |FW ||'''17'''||[[Алехандро Ромеро]] || || {{subon|79}} |- |DF ||'''2''' ||[[Густаво Веласкес]] || || {{subon|79}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ARG}} [[Густаво Алфаро]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Фоларин Балогун]] (САД)<ref name="MOTM">{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/michelob-ultra-superior-player-of-match-winner |title=Michelob Ultra Superior Player of the Match – every winner |publisher=[[FIFA]] |date=June 12, 2026 |access-date=June 12, 2026}}</ref> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="USA-PAR line-ups"/> <br />{{flagsport|NED}} Хесел Стегстра <br />{{flagsport|NED}} Јан де Врис <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|JPN}} [[Јусуке Араки]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|ESP}} [[Карлос дел Серо Гранде]] <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|NED}} [[Денис Хиглер]] <br />{{flagsport|QAT}} [[Хамис Ал-Мари]] |} ===Австралија - Турција=== <section begin=D2 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Австралија - Турција|Австралија - Турција]] |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|AUS}} |резултат = 2–0 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 |екипа2 = {{fb|TUR}} |голови1 = *[[Нестори Иранкунда|Иранкунда]] {{goal|27}} *[[Конор Меткалф|Меткалф]] {{goal|75}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end=D2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _aus26h |pattern_b = _aus26h |pattern_ra = _aus26h |pattern_sh = _aus26H |pattern_so = |leftarm = FFFF00 |body = FFFF00 |rightarm = FFFF00 |shorts = 07563E |socks = FFFFFF |title = Австралија<ref name="AUS-TUR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12472/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group D – Australia v. Türkiye |publisher=[[FIFA]] |date=June 13, 2026 |access-date=June 13, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _tur26a |pattern_b = _tur26a |pattern_ra = _tur26a |pattern_sh = _tur26a |pattern_so = |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Турција<ref name="AUS-TUR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''18'''||[[Патрик Бич]] |- |CB ||'''3''' ||[[Алесандро Чиркати]] |- |CB ||'''19'''||[[Хари Сутар]] {{Капитен}} |- |CB ||'''21'''||[[Камерон Брџис]] |- |RWB||'''4''' ||[[Џејкоб Италијано]] || || {{suboff|74}} |- |LWB||'''5''' ||[[Џордан Бос]] || || {{suboff|83}} |- |RM ||'''8''' ||[[Конор Меткалф]] |- |CM ||'''24'''||[[Пол Окон-Енгстлер]] || || {{suboff|83}} |- |CM ||'''13'''||[[Ејден О'Нил]] |- |LM ||'''17'''||[[Нестори Иранкунда]] || || {{suboff|61}} |- |CF ||'''9''' ||[[Мохамед Туре (фудбалер 2004)|Мохамед Туре]] || || {{suboff|74}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''23'''||[[Нишан Велупилај]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''26'''||[[Тете Јенги]] || || {{subon|74}} |- |DF ||'''6''' ||[[Џејсон Герија]] || || {{subon|74}} |- |MF ||'''22'''||[[Џексон Ирвајн]] || || {{subon|83}} |- |DF ||'''16'''||[[Азиз Бехич]] || || {{subon|83}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Тони Поповиќ]] |} |valign="top"|[[File:AUS-TUR 2026-06-13.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''23'''||[[Угурџан Чакир]] |- |RB ||'''2''' ||[[Зеки Челик]] || || {{suboff|80}} |- |CB ||'''3''' ||[[Мерих Демирал]] |- |CB ||'''14'''||[[Абдулкерим Бардакџи]] |- |LB ||'''20'''||[[Ферди Кадиоглу]] |- |CM ||'''10'''||[[Хакан Чалханоглу]] {{Капитен}} |- |CM ||'''16'''||[[Исмаил Јуксек]] || || {{suboff|80}} |- |RW ||'''8''' ||[[Арда Ѓулер]] |- |AM ||'''6''' ||[[Оркун Кокчу]] || || {{suboff|62}} |- |LW ||'''21'''||[[Бариш Алпер Јилмаз]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''7''' ||[[Керем Актуркоглу]] || || {{suboff|85}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''11'''||[[Кенан Јилдиз]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''19'''||[[Јунус Акѓун]] || {{yel|86}} || {{subon|62}} |- |MF ||'''5''' ||[[Салих Озџан]] || || {{subon|80}} |- |DF ||'''18'''||[[Мерт Мулдур]] || || {{subon|80}} |- |FW ||'''9''' ||[[Дениз Ѓул]] || || {{subon|85}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ITA}} [[Винченцо Монтела]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Нестори Иранкунда]] (Австралија)<ref name="MOTM"/> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="AUS-TUR line-ups"/> <br />{{flagsport|VEN}} Хорхе Урего <br />{{flagsport|VEN}} Тулио Морено <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|PER}} [[Кевин Ортега (фудбалски судија)|Кевин Ортега]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|NIC}} [[Татјана Гусман]] <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|VEN}} [[Хуан Сото (фудбалски судија)|Хуан Сото]] <br />{{flagsport|CHN}} [[Фу Минг]] |} ===САД - Австралија=== <section begin=D3 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари САД - Австралија|САД - Австралија]] |дата = 19 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = 2–0 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = *[[Камерон Брџис|Брџис]] {{goal|11|авт.}} *[[Алекс Фриман|Фриман]] {{goal|43}} |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|GER}} [[Феликс Цвајер]] }}<section end=D3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _usa26h |pattern_b = _usa26h |pattern_ra = _usa26h |pattern_sh = _usa26h |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = 212d45 |socks = FCFAF5 |title = САД<ref name="USA-AUS line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12471/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group D – USA v. Australia |publisher=[[FIFA]] |date=June 19, 2026 |access-date=June 19, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _aus26h |pattern_b = _aus26h |pattern_ra = _aus26h |pattern_sh = _aus26h2 |pattern_so = |leftarm = FFFF00 |body = FFFF00 |rightarm = FFFF00 |shorts = FFFF00 |socks = FFBB00 |title = Австралија<ref name="USA-AUS line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''24'''||[[Мат Фрис]] |- |CB ||'''16'''||[[Алекс Фриман]] |- |CB ||'''3''' ||[[Крис Ричардс (фудбалер)|Крис Ричардс]] || {{yel|90+3}} |- |CB ||'''13'''||[[Тим Рим]] {{Капитен}} |- |RM ||'''2''' ||[[Сержињо Дест]] || || {{suboff|80}} |- |CM ||'''8''' ||[[Вестон Мекени]] || || {{suboff|90+6}} |- |CM ||'''4''' ||[[Тајлер Адамс]] |- |CM ||'''17'''||[[Малик Тилман]] |- |LM ||'''5''' ||[[Антони Робинсон]] || {{yel|56}} || {{suboff|80}} |- |CF ||'''20'''||[[Фоларин Балогун]] || {{yel|89}} || {{suboff|90+6}} |- |CF ||'''9''' ||[[Рикардо Пепи]] || || {{suboff|74}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''14'''||[[Себастијан Берхалтер]] || || {{subon|74}} |- |DF ||'''6''' ||[[Остон Трасти]] || || {{subon|80}} |- |DF ||'''23'''||[[Џо Скали]] || || {{subon|80}} |- |FW ||'''19'''||[[Хаџи Рајт]] || || {{subon|90+6}} |- |MF ||'''7''' ||[[Џовани Рејна]] || || {{subon|90+6}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ARG}} [[Маурисио Почетино]] |} |valign="top"|[[File:USA-AUS 2026-06-19.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''18'''||[[Патрик Бич]] |- |CB ||'''3''' ||[[Алесандро Чиркати]] || {{yel|32}} |- |CB ||'''19'''||[[Хари Сутар]] {{Капитен}} || {{yel|89}} |- |CB ||'''21'''||[[Камерон Брџис]] || || {{suboff|46}} |- |RWB||'''4''' ||[[Џејкоб Италијано]] || {{yel|89}} |- |LWB||'''5''' ||[[Џордан Бос]] || {{yel|16}} |- |RM ||'''7''' ||[[Метју Лики]] || || {{suboff|61}} |- |CM ||'''13'''||[[Ејден О'Нил]] |- |CM ||'''24'''||[[Пол Окон-Енгстлер]] || || {{suboff|78}} |- |LM ||'''23'''||[[Нишан Велупилај]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''9''' ||[[Мохамед Туре (фудбалер 2004)|Мохамед Туре]] || || {{suboff|46}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |DF ||'''6''' ||[[Џејсон Герија]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''17'''||[[Нестори Иранкунда]] || || {{subon|46}} |- |MF ||'''8''' ||[[Конор Меткалф]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''20'''||[[Кристијан Волпато]] || || {{subon|61}} |- |MF ||'''22'''||[[Џексон Ирвајн]] || || {{subon|78}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Тони Поповиќ]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Фоларин Балогун]] (САД)<ref name="MOTM" /> '''[[Assistant referee (association football)|Assistant referees]]:'''<ref name="USA-AUS line-ups"/> <br />{{ill|Robert Kempter|de}} ([[German Football Association|Germany]]) <br />{{ill|Christian Dietz|de|Christian Dietz (Schiedsrichter)}} ([[German Football Association|Germany]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Fourth official|Fourth official]]:''' <br />[[Katia Itzel García]] ([[Mexican Football Federation|Mexico]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Reserve assistant referee|Reserve assistant referee]]:''' <br />[[Sandra Ramírez (referee)|Sandra Ramírez]] ([[Mexican Football Federation|Mexico]]) <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />[[Bastian Dankert]] ([[German Football Association|Germany]]) <br />'''[[Video assistant referee#Assistant video assistant referee|Assistant video assistant referee]]:''' <br />{{ill|Hamza El Fariq|de|Hamza El-Fariq}} ([[Royal Moroccan Football Federation|Morocco]]) <br />'''[[Video assistant referee#Support video assistant referee|Support video assistant referee]]:''' <br />{{ill|Bram Van Driessche|nl}} ([[Royal Belgian Football Association|Belgium]]) |} ===Турција - Парагвај=== <section begin=D4 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Турција - Парагвај|Турција - Парагвај]] |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = 0–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Матијас Галарса|Галарса]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.827 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end=D4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _tur26h |pattern_b = _tur26h |pattern_ra = _tur26h |pattern_sh = _tur26h |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Турција<ref name="TUR-PAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12470/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group D – Türkiye v. Paraguay |publisher=[[FIFA]] |date=June 19, 2026 |access-date=June 19, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _par26A |pattern_b = _par26A |pattern_ra = _par26A |pattern_sh = _par26A |pattern_so = _par26al |leftarm = 000060 |body = 000060 |rightarm = 000060 |shorts = 000060 |socks = 232532 |title = Парагвај<ref name="TUR-PAR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''23'''||[[Угурџан Чакир]] |- |RB ||'''18'''||[[Мерт Мулдур]] |- |CB ||'''3''' ||[[Мерих Демирал]] |- |CB ||'''14'''||[[Абдулкерим Бардакџи]] || || {{suboff|86}} |- |LB ||'''20'''||[[Ферди Кадиоглу]] || || {{suboff|70}} |- |CM ||'''16'''||[[Исмаил Јуксек]] || || {{suboff|60}} |- |CM ||'''10'''||[[Хакан Чалханоглу]] {{Капитен}} |- |RW ||'''19'''||[[Јунус Акѓун]] || || {{suboff|60}} |- |AM ||'''8''' ||[[Адра Ѓулер]] |- |LW ||'''11'''||[[Кенан Јилдиз]] |- |CF ||'''7''' ||[[Керем Актуркоглу]] || || {{suboff|46}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''21'''||[[Бариш Алпер Јилмаз|Бариш Јилмаз]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''26'''||[[Џан Узун]] || || {{subon|60}} |- |FW ||'''9''' ||[[Дениз Ѓул]] || || {{subon|60}} |- |DF ||'''13'''||[[Ерен Елмали]] || {{yel|71}} || {{subon|70}} |- |MF ||'''6''' ||[[Оркун Кокчу]] || || {{subon|86}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ITA}} [[Винченцо Монтела]] || {{yel|63}} |} |valign="top"|[[File:TUR-PAR 2026-06-19.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''12'''||[[Орландо Хил]] |- |RB ||'''4''' ||[[Хуан Хосе Касерес]] || || {{suboff|81}} |- |CB ||'''15'''||[[Густаво Гомес]] {{Капитен}} |- |CB ||'''3''' ||[[Омар Алдерете]] |- |LB ||'''6''' ||[[Хуниор Алонсо]] |- |CM ||'''14'''||[[Андрес Кубас]] |- |CM ||'''8''' ||[[Диего Гомес Амариља|Диего Гомес]] || || {{suboff|67}} |- |RW ||'''10'''||[[Мигел Алмирон]] || {{sent off|0|45+3}} |- |AM ||'''19'''||[[Хулио Енсисо (фудбалер 2004)|Хулио Енсисо]] || || {{suboff|90+2}} |- |LW ||'''23'''||[[Матијас Галарса]] || {{yel|4}} || {{suboff|90+2}} |- |CF ||'''25'''||[[Исидро Пита]] || || {{suboff|46}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''16'''||[[Дамиан Бобадиља]] || || {{subon|46}} |- |DF ||'''2''' ||[[Густаво Веласкес]] || || {{subon|67}} |- |DF ||'''26'''||[[Александро Мајдана]] || || {{subon|81}} |- |FW ||'''21'''||[[Габриел Авалос]] || || {{subon|90+2}} |- |DF ||'''13'''||[[Хосе Канале]] || || {{subon|90+2}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ARG}} [[Густаво Алфаро]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Матијас Галарса]] (Парагвај)<ref name="MOTM" /> '''[[Assistant referee (association football)|Assistant referees]]:'''<ref name="TUR-PAR line-ups"/> <br />David Morán ([[Salvadoran Football Federation|El Salvador]]) <br />Henry Pupiro ([[Nicaraguan Football Federation|Nicaragua]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Fourth official|Fourth official]]:''' <br />[[Oshane Nation]] ([[Jamaica Football Federation|Jamaica]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Reserve assistant referee|Reserve assistant referee]]:''' <br />[[Caleb Wales]] ([[Trinidad and Tobago Football Association|Trinidad and Tobago]]) <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />[[Khamis Al-Marri]] ([[Qatar Football Association|Qatar]]) <br />'''[[Video assistant referee#Assistant video assistant referee|Assistant video assistant referee]]:''' <br />[[Tatiana Guzmán]] ([[Nicaraguan Football Federation|Nicaragua]]) <br />'''[[Video assistant referee#Support video assistant referee|Support video assistant referee]]:''' <br />{{ill|Abdullah Al-Shehri|nl}} ([[Saudi Arabian Football Federation|Saudi Arabia]]) |} ===Турција - САД=== <section begin=D5 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Турција - САД|Турција - САД]] |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 |екипа2 = {{fb|USA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = |судија = }}<section end=D5 /> ===Парагвај - Австралија=== <section begin=D6 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Парагвај - Австралија|Парагвај - Австралија]] |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = |судија = }}<section end=D6 /> == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал 2026|Д]] {{Светско првенство во фудбал 2026}} 5yoi0e21bg20egt5zntakg42bi7ky4k 5579423 5579422 2026-06-20T21:06:30Z Carshalton 30527 /* САД - Парагвај */ 5579423 wikitext text/x-wiki {{Врати се|Светско првенство во фудбал 2026}} '''Светско првенство во фудбал 2026 - група Д''' била една од дванаесетте групи на [[Светско првенство во фудбал 2026|Светското првенство 2026]] и во неа се натпреварувале еден од домаќините [[Фудбалска репрезентација на САД|САД]], како и репрезентациите на [[Фудбалска репрезентација на Парагвај|Парагвај]], [[Фудбалска репрезентација на Австралија|Австралија]] и [[Фудбалска репрезентација на Турција|Турција]]. Натпреварите се одиграле од 12 до 25 јуни 2026 година.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=February 4, 2024 |access-date=February 4, 2024}}</ref> Двете првопласирани репрезентации во групата, а можно е и третата, ќе продолжат понатаму во шеснаесттинафиналето.<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |access-date=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Репрезентации== {| class="wikitable sortable" style="font-size: 85%;" width=90% |- !rowspan=2| {{Tooltip| Поз. | Позиција по извлекувањето}} !rowspan=2| Екипа !rowspan=2| Шешир !rowspan=2| Конфедерација !rowspan=2| Метод на<br>квалификување !rowspan=2| Датум на<br>квалификување !rowspan=2 data-sort-type="number"| Број на<br>настапи<br>на СП !rowspan=2| Последен<br>настап !rowspan=2| Најдобар<br>резултат !colspan=2| Позиција на<br>ранг-листата на ФИФА |- ! ноември 2025 ! јуни 2026 |- | Д1 || style=white-space:nowrap | {{fb|USA}} || 1 || [[КОНКАКАФ]] || data-sort-value="*" | Домаќин || 14 февруари 2023 || 12 || [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] || Трето место ([[Светско првенство во фудбал 1930|1930]]) || data-sort-value="1.0" | 14 || |- | Д2 || style=white-space:nowrap | {{fb|PAR}} || 3 || [[КОНМЕБОЛ]] || 6. место во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|КОНМЕБОЛ квалификациите]] || 4 септември 2025 || 9 || [[Светско првенство во фудбал 2010|2010]] || data-sort-value="3.1" | Четвртфинале ([[Светско првенство во фудбал 2010|2010]]) || 39 || |- | Д3 || style=white-space:nowrap | {{fb|AUS}} || 2 || [[АФК]] || Второ место во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|групата Ц од третата рунда на АФК квалификациите]] || 10 јуни 2025 || 7 || [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] || data-sort-value="4.1" | Осминафинале ([[Светско првенство во фудбал 2006|2006]], [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]]) || 26 || |- | Д4 || style=white-space:nowrap | {{fb|TUR}} || 4 || [[УЕФА]] || Победник на [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|Баражот во УЕФА квалификациите]] || 31 март 2026 || 3 || [[Светско првенство во фудбал 2002|2002]] || data-sort-value="7.3" | Трето место ([[Светско првенство во фудбал 2002|2002]]) || 25 || |} ==Табела== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Д !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|USA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|PAR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|AUS}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} ==Натпревари== ===САД - Парагвај=== <section begin=D1 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари САД - Парагвај|САД - Парагвај]] |дата = 12 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = 4–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = *[[Дамиан Бобадиља|Бобадиља]] {{goal|{{0}}7|авт.}} *[[Фоларин Балогун|Балогун]] {{goal|31}}, {{goal|45+5}} *[[Џовани Рејна|Рејна]] {{goal|90+8}} |голови2 = *{{goal|73}} [[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|NED}} [[Дани Макели]] }}<section end=D1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _usa26h |pattern_b = _usa26h |pattern_ra = _usa26h |pattern_sh = _usa26h2 |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FCFAF5 |title = САД<ref name="USA-PAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12467/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group D – USA v. Paraguay |publisher=[[FIFA]] |date=June 12, 2026 |access-date=June 12, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _par26A |pattern_b = _par26A |pattern_ra = _par26A |pattern_sh = _par26A |pattern_so = _par26al |leftarm = 000060 |body = 000060 |rightarm = 000060 |shorts = 000060 |socks = 232532 |title = Парагвај<ref name="USA-PAR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''24'''||[[Мат Фрис]] |- |RB ||'''16'''||[[Алекс Фриман]] |- |CB ||'''3''' ||[[Крис Ричардс (фудбалер)|Крис Ричардс]] |- |CB ||'''13'''||[[Тим Рим]] {{Капитен}} |- |LB ||'''5''' ||[[Антони Робинсон]] |- |CM ||'''4''' ||[[Тајлер Адамс]] || {{yel|59}} |- |CM ||'''17'''||[[Малик Тилман]] || || {{suboff|82}} |- |RW ||'''2''' ||[[Сержињо Дест]] || || {{suboff|72}} |- |AM ||'''8''' ||[[Вестон Мекени]] |- |LW ||'''10'''||[[Кристијан Пулишиќ]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''20'''||[[Фоларин Балогун]] || || {{suboff|72}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''14'''||[[Себастијан Берхалтер]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''21'''||[[Тимоти Веа]] || || {{subon|72}} |- |FW ||'''9 '''||[[Рикардо Пепи]] || || {{subon|72}} |- |MF ||'''7''' ||[[Џовани Рејна]] || || {{subon|82}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ARG}} [[Маурисио Почетино]] |} |valign="top"|[[File:USA-PAR 2026-06-12.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''12'''||[[Орландо Хил]] |- |RB ||'''4''' ||[[Хуан Хосе Касерес]] || {{yel|9}} || {{suboff|79}} |- |CB ||'''15'''||[[Густаво Гомес]] {{Капитен}} |- |CB ||'''3''' ||[[Омар Алдерете]] |- |LB ||'''6''' ||[[Хуниор Алонсо]] || {{yel|90+3}} |- |RM ||'''8''' ||[[Диего Гомес Амариља|Диего Гомес]] || {{yel|79}} || {{suboff|79}} |- |CM ||'''14'''||[[Андрес Кубас]] |- |CM ||'''16'''||[[Дамиан Бобадиља]] || || {{suboff|46}} |- |LM ||'''10'''||[[Мигел Алмирон]] || {{yel|53}} || {{suboff|79}} |- |CF ||'''9''' ||[[Антонио Санабрија]] || || {{suboff|62}} |- |CF ||'''19'''||[[Хулио Енсисо (фудбалер 2004)|Хулио Енсисо]] |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''11'''||[[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''18'''||[[Алекс Арсе]] || {{yel|88}} || {{subon|62}} |- |MF ||'''7 '''||[[Рамон Соса]] || || {{subon|79}} |- |FW ||'''17'''||[[Алехандро Ромеро]] || || {{subon|79}} |- |DF ||'''2''' ||[[Густаво Веласкес]] || || {{subon|79}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ARG}} [[Густаво Алфаро]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Фоларин Балогун]] (САД)<ref name="MOTM">{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/michelob-ultra-superior-player-of-match-winner |title=Michelob Ultra Superior Player of the Match – every winner |publisher=[[FIFA]] |date=June 12, 2026 |access-date=June 12, 2026}}</ref> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="USA-PAR line-ups"/> <br />{{flagsport|NED}} Хесел Стегстра <br />{{flagsport|NED}} Јан де Врис <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|JPN}} [[Јусуке Араки]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|ESP}} [[Карлос дел Серо Гранде]] <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|NED}} [[Денис Хиглер]] <br />{{flagsport|QAT}} [[Хамис Ал-Мари]] |} ===Австралија - Турција=== <section begin=D2 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Австралија - Турција|Австралија - Турција]] |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|AUS}} |резултат = 2–0 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 |екипа2 = {{fb|TUR}} |голови1 = *[[Нестори Иранкунда|Иранкунда]] {{goal|27}} *[[Конор Меткалф|Меткалф]] {{goal|75}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end=D2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _aus26h |pattern_b = _aus26h |pattern_ra = _aus26h |pattern_sh = _aus26H |pattern_so = |leftarm = FFFF00 |body = FFFF00 |rightarm = FFFF00 |shorts = 07563E |socks = FFFFFF |title = Австралија<ref name="AUS-TUR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12472/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group D – Australia v. Türkiye |publisher=[[FIFA]] |date=June 13, 2026 |access-date=June 13, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _tur26a |pattern_b = _tur26a |pattern_ra = _tur26a |pattern_sh = _tur26a |pattern_so = |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Турција<ref name="AUS-TUR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''18'''||[[Патрик Бич]] |- |CB ||'''3''' ||[[Алесандро Чиркати]] |- |CB ||'''19'''||[[Хари Сутар]] {{Капитен}} |- |CB ||'''21'''||[[Камерон Брџис]] |- |RWB||'''4''' ||[[Џејкоб Италијано]] || || {{suboff|74}} |- |LWB||'''5''' ||[[Џордан Бос]] || || {{suboff|83}} |- |RM ||'''8''' ||[[Конор Меткалф]] |- |CM ||'''24'''||[[Пол Окон-Енгстлер]] || || {{suboff|83}} |- |CM ||'''13'''||[[Ејден О'Нил]] |- |LM ||'''17'''||[[Нестори Иранкунда]] || || {{suboff|61}} |- |CF ||'''9''' ||[[Мохамед Туре (фудбалер 2004)|Мохамед Туре]] || || {{suboff|74}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''23'''||[[Нишан Велупилај]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''26'''||[[Тете Јенги]] || || {{subon|74}} |- |DF ||'''6''' ||[[Џејсон Герија]] || || {{subon|74}} |- |MF ||'''22'''||[[Џексон Ирвајн]] || || {{subon|83}} |- |DF ||'''16'''||[[Азиз Бехич]] || || {{subon|83}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Тони Поповиќ]] |} |valign="top"|[[File:AUS-TUR 2026-06-13.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''23'''||[[Угурџан Чакир]] |- |RB ||'''2''' ||[[Зеки Челик]] || || {{suboff|80}} |- |CB ||'''3''' ||[[Мерих Демирал]] |- |CB ||'''14'''||[[Абдулкерим Бардакџи]] |- |LB ||'''20'''||[[Ферди Кадиоглу]] |- |CM ||'''10'''||[[Хакан Чалханоглу]] {{Капитен}} |- |CM ||'''16'''||[[Исмаил Јуксек]] || || {{suboff|80}} |- |RW ||'''8''' ||[[Арда Ѓулер]] |- |AM ||'''6''' ||[[Оркун Кокчу]] || || {{suboff|62}} |- |LW ||'''21'''||[[Бариш Алпер Јилмаз]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''7''' ||[[Керем Актуркоглу]] || || {{suboff|85}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''11'''||[[Кенан Јилдиз]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''19'''||[[Јунус Акѓун]] || {{yel|86}} || {{subon|62}} |- |MF ||'''5''' ||[[Салих Озџан]] || || {{subon|80}} |- |DF ||'''18'''||[[Мерт Мулдур]] || || {{subon|80}} |- |FW ||'''9''' ||[[Дениз Ѓул]] || || {{subon|85}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ITA}} [[Винченцо Монтела]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Нестори Иранкунда]] (Австралија)<ref name="MOTM"/> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="AUS-TUR line-ups"/> <br />{{flagsport|VEN}} Хорхе Урего <br />{{flagsport|VEN}} Тулио Морено <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|PER}} [[Кевин Ортега (фудбалски судија)|Кевин Ортега]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|NIC}} [[Татјана Гусман]] <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|VEN}} [[Хуан Сото (фудбалски судија)|Хуан Сото]] <br />{{flagsport|CHN}} [[Фу Минг]] |} ===САД - Австралија=== <section begin=D3 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари САД - Австралија|САД - Австралија]] |дата = 19 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = 2–0 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = *[[Камерон Брџис|Брџис]] {{goal|11|авт.}} *[[Алекс Фриман|Фриман]] {{goal|43}} |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|GER}} [[Феликс Цвајер]] }}<section end=D3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _usa26h |pattern_b = _usa26h |pattern_ra = _usa26h |pattern_sh = _usa26h |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = 212d45 |socks = FCFAF5 |title = САД<ref name="USA-AUS line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12471/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group D – USA v. Australia |publisher=[[FIFA]] |date=June 19, 2026 |access-date=June 19, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _aus26h |pattern_b = _aus26h |pattern_ra = _aus26h |pattern_sh = _aus26h2 |pattern_so = |leftarm = FFFF00 |body = FFFF00 |rightarm = FFFF00 |shorts = FFFF00 |socks = FFBB00 |title = Австралија<ref name="USA-AUS line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''24'''||[[Мат Фрис]] |- |CB ||'''16'''||[[Алекс Фриман]] |- |CB ||'''3''' ||[[Крис Ричардс (фудбалер)|Крис Ричардс]] || {{yel|90+3}} |- |CB ||'''13'''||[[Тим Рим]] {{Капитен}} |- |RM ||'''2''' ||[[Сержињо Дест]] || || {{suboff|80}} |- |CM ||'''8''' ||[[Вестон Мекени]] || || {{suboff|90+6}} |- |CM ||'''4''' ||[[Тајлер Адамс]] |- |CM ||'''17'''||[[Малик Тилман]] |- |LM ||'''5''' ||[[Антони Робинсон]] || {{yel|56}} || {{suboff|80}} |- |CF ||'''20'''||[[Фоларин Балогун]] || {{yel|89}} || {{suboff|90+6}} |- |CF ||'''9''' ||[[Рикардо Пепи]] || || {{suboff|74}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''14'''||[[Себастијан Берхалтер]] || || {{subon|74}} |- |DF ||'''6''' ||[[Остон Трасти]] || || {{subon|80}} |- |DF ||'''23'''||[[Џо Скали]] || || {{subon|80}} |- |FW ||'''19'''||[[Хаџи Рајт]] || || {{subon|90+6}} |- |MF ||'''7''' ||[[Џовани Рејна]] || || {{subon|90+6}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ARG}} [[Маурисио Почетино]] |} |valign="top"|[[File:USA-AUS 2026-06-19.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''18'''||[[Патрик Бич]] |- |CB ||'''3''' ||[[Алесандро Чиркати]] || {{yel|32}} |- |CB ||'''19'''||[[Хари Сутар]] {{Капитен}} || {{yel|89}} |- |CB ||'''21'''||[[Камерон Брџис]] || || {{suboff|46}} |- |RWB||'''4''' ||[[Џејкоб Италијано]] || {{yel|89}} |- |LWB||'''5''' ||[[Џордан Бос]] || {{yel|16}} |- |RM ||'''7''' ||[[Метју Лики]] || || {{suboff|61}} |- |CM ||'''13'''||[[Ејден О'Нил]] |- |CM ||'''24'''||[[Пол Окон-Енгстлер]] || || {{suboff|78}} |- |LM ||'''23'''||[[Нишан Велупилај]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''9''' ||[[Мохамед Туре (фудбалер 2004)|Мохамед Туре]] || || {{suboff|46}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |DF ||'''6''' ||[[Џејсон Герија]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''17'''||[[Нестори Иранкунда]] || || {{subon|46}} |- |MF ||'''8''' ||[[Конор Меткалф]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''20'''||[[Кристијан Волпато]] || || {{subon|61}} |- |MF ||'''22'''||[[Џексон Ирвајн]] || || {{subon|78}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Тони Поповиќ]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Фоларин Балогун]] (САД)<ref name="MOTM" /> '''[[Assistant referee (association football)|Assistant referees]]:'''<ref name="USA-AUS line-ups"/> <br />{{ill|Robert Kempter|de}} ([[German Football Association|Germany]]) <br />{{ill|Christian Dietz|de|Christian Dietz (Schiedsrichter)}} ([[German Football Association|Germany]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Fourth official|Fourth official]]:''' <br />[[Katia Itzel García]] ([[Mexican Football Federation|Mexico]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Reserve assistant referee|Reserve assistant referee]]:''' <br />[[Sandra Ramírez (referee)|Sandra Ramírez]] ([[Mexican Football Federation|Mexico]]) <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />[[Bastian Dankert]] ([[German Football Association|Germany]]) <br />'''[[Video assistant referee#Assistant video assistant referee|Assistant video assistant referee]]:''' <br />{{ill|Hamza El Fariq|de|Hamza El-Fariq}} ([[Royal Moroccan Football Federation|Morocco]]) <br />'''[[Video assistant referee#Support video assistant referee|Support video assistant referee]]:''' <br />{{ill|Bram Van Driessche|nl}} ([[Royal Belgian Football Association|Belgium]]) |} ===Турција - Парагвај=== <section begin=D4 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Турција - Парагвај|Турција - Парагвај]] |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = 0–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Матијас Галарса|Галарса]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.827 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end=D4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _tur26h |pattern_b = _tur26h |pattern_ra = _tur26h |pattern_sh = _tur26h |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Турција<ref name="TUR-PAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12470/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group D – Türkiye v. Paraguay |publisher=[[FIFA]] |date=June 19, 2026 |access-date=June 19, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _par26A |pattern_b = _par26A |pattern_ra = _par26A |pattern_sh = _par26A |pattern_so = _par26al |leftarm = 000060 |body = 000060 |rightarm = 000060 |shorts = 000060 |socks = 232532 |title = Парагвај<ref name="TUR-PAR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''23'''||[[Угурџан Чакир]] |- |RB ||'''18'''||[[Мерт Мулдур]] |- |CB ||'''3''' ||[[Мерих Демирал]] |- |CB ||'''14'''||[[Абдулкерим Бардакџи]] || || {{suboff|86}} |- |LB ||'''20'''||[[Ферди Кадиоглу]] || || {{suboff|70}} |- |CM ||'''16'''||[[Исмаил Јуксек]] || || {{suboff|60}} |- |CM ||'''10'''||[[Хакан Чалханоглу]] {{Капитен}} |- |RW ||'''19'''||[[Јунус Акѓун]] || || {{suboff|60}} |- |AM ||'''8''' ||[[Адра Ѓулер]] |- |LW ||'''11'''||[[Кенан Јилдиз]] |- |CF ||'''7''' ||[[Керем Актуркоглу]] || || {{suboff|46}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''21'''||[[Бариш Алпер Јилмаз|Бариш Јилмаз]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''26'''||[[Џан Узун]] || || {{subon|60}} |- |FW ||'''9''' ||[[Дениз Ѓул]] || || {{subon|60}} |- |DF ||'''13'''||[[Ерен Елмали]] || {{yel|71}} || {{subon|70}} |- |MF ||'''6''' ||[[Оркун Кокчу]] || || {{subon|86}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ITA}} [[Винченцо Монтела]] || {{yel|63}} |} |valign="top"|[[File:TUR-PAR 2026-06-19.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''12'''||[[Орландо Хил]] |- |RB ||'''4''' ||[[Хуан Хосе Касерес]] || || {{suboff|81}} |- |CB ||'''15'''||[[Густаво Гомес]] {{Капитен}} |- |CB ||'''3''' ||[[Омар Алдерете]] |- |LB ||'''6''' ||[[Хуниор Алонсо]] |- |CM ||'''14'''||[[Андрес Кубас]] |- |CM ||'''8''' ||[[Диего Гомес Амариља|Диего Гомес]] || || {{suboff|67}} |- |RW ||'''10'''||[[Мигел Алмирон]] || {{sent off|0|45+3}} |- |AM ||'''19'''||[[Хулио Енсисо (фудбалер 2004)|Хулио Енсисо]] || || {{suboff|90+2}} |- |LW ||'''23'''||[[Матијас Галарса]] || {{yel|4}} || {{suboff|90+2}} |- |CF ||'''25'''||[[Исидро Пита]] || || {{suboff|46}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''16'''||[[Дамиан Бобадиља]] || || {{subon|46}} |- |DF ||'''2''' ||[[Густаво Веласкес]] || || {{subon|67}} |- |DF ||'''26'''||[[Александро Мајдана]] || || {{subon|81}} |- |FW ||'''21'''||[[Габриел Авалос]] || || {{subon|90+2}} |- |DF ||'''13'''||[[Хосе Канале]] || || {{subon|90+2}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ARG}} [[Густаво Алфаро]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Матијас Галарса]] (Парагвај)<ref name="MOTM" /> '''[[Assistant referee (association football)|Assistant referees]]:'''<ref name="TUR-PAR line-ups"/> <br />David Morán ([[Salvadoran Football Federation|El Salvador]]) <br />Henry Pupiro ([[Nicaraguan Football Federation|Nicaragua]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Fourth official|Fourth official]]:''' <br />[[Oshane Nation]] ([[Jamaica Football Federation|Jamaica]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Reserve assistant referee|Reserve assistant referee]]:''' <br />[[Caleb Wales]] ([[Trinidad and Tobago Football Association|Trinidad and Tobago]]) <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />[[Khamis Al-Marri]] ([[Qatar Football Association|Qatar]]) <br />'''[[Video assistant referee#Assistant video assistant referee|Assistant video assistant referee]]:''' <br />[[Tatiana Guzmán]] ([[Nicaraguan Football Federation|Nicaragua]]) <br />'''[[Video assistant referee#Support video assistant referee|Support video assistant referee]]:''' <br />{{ill|Abdullah Al-Shehri|nl}} ([[Saudi Arabian Football Federation|Saudi Arabia]]) |} ===Турција - САД=== <section begin=D5 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Турција - САД|Турција - САД]] |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 |екипа2 = {{fb|USA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = |судија = }}<section end=D5 /> ===Парагвај - Австралија=== <section begin=D6 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Парагвај - Австралија|Парагвај - Австралија]] |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = |судија = }}<section end=D6 /> == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал 2026|Д]] {{Светско првенство во фудбал 2026}} 3dbiawrolx92qzvf368lcivhdfe1ucz 5579424 5579423 2026-06-20T21:09:53Z Carshalton 30527 /* САД - Австралија */ 5579424 wikitext text/x-wiki {{Врати се|Светско првенство во фудбал 2026}} '''Светско првенство во фудбал 2026 - група Д''' била една од дванаесетте групи на [[Светско првенство во фудбал 2026|Светското првенство 2026]] и во неа се натпреварувале еден од домаќините [[Фудбалска репрезентација на САД|САД]], како и репрезентациите на [[Фудбалска репрезентација на Парагвај|Парагвај]], [[Фудбалска репрезентација на Австралија|Австралија]] и [[Фудбалска репрезентација на Турција|Турција]]. Натпреварите се одиграле од 12 до 25 јуни 2026 година.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=February 4, 2024 |access-date=February 4, 2024}}</ref> Двете првопласирани репрезентации во групата, а можно е и третата, ќе продолжат понатаму во шеснаесттинафиналето.<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |access-date=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Репрезентации== {| class="wikitable sortable" style="font-size: 85%;" width=90% |- !rowspan=2| {{Tooltip| Поз. | Позиција по извлекувањето}} !rowspan=2| Екипа !rowspan=2| Шешир !rowspan=2| Конфедерација !rowspan=2| Метод на<br>квалификување !rowspan=2| Датум на<br>квалификување !rowspan=2 data-sort-type="number"| Број на<br>настапи<br>на СП !rowspan=2| Последен<br>настап !rowspan=2| Најдобар<br>резултат !colspan=2| Позиција на<br>ранг-листата на ФИФА |- ! ноември 2025 ! јуни 2026 |- | Д1 || style=white-space:nowrap | {{fb|USA}} || 1 || [[КОНКАКАФ]] || data-sort-value="*" | Домаќин || 14 февруари 2023 || 12 || [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] || Трето место ([[Светско првенство во фудбал 1930|1930]]) || data-sort-value="1.0" | 14 || |- | Д2 || style=white-space:nowrap | {{fb|PAR}} || 3 || [[КОНМЕБОЛ]] || 6. место во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|КОНМЕБОЛ квалификациите]] || 4 септември 2025 || 9 || [[Светско првенство во фудбал 2010|2010]] || data-sort-value="3.1" | Четвртфинале ([[Светско првенство во фудбал 2010|2010]]) || 39 || |- | Д3 || style=white-space:nowrap | {{fb|AUS}} || 2 || [[АФК]] || Второ место во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|групата Ц од третата рунда на АФК квалификациите]] || 10 јуни 2025 || 7 || [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] || data-sort-value="4.1" | Осминафинале ([[Светско првенство во фудбал 2006|2006]], [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]]) || 26 || |- | Д4 || style=white-space:nowrap | {{fb|TUR}} || 4 || [[УЕФА]] || Победник на [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|Баражот во УЕФА квалификациите]] || 31 март 2026 || 3 || [[Светско првенство во фудбал 2002|2002]] || data-sort-value="7.3" | Трето место ([[Светско првенство во фудбал 2002|2002]]) || 25 || |} ==Табела== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Д !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|USA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|PAR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|AUS}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} ==Натпревари== ===САД - Парагвај=== <section begin=D1 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари САД - Парагвај|САД - Парагвај]] |дата = 12 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = 4–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = *[[Дамиан Бобадиља|Бобадиља]] {{goal|{{0}}7|авт.}} *[[Фоларин Балогун|Балогун]] {{goal|31}}, {{goal|45+5}} *[[Џовани Рејна|Рејна]] {{goal|90+8}} |голови2 = *{{goal|73}} [[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|NED}} [[Дани Макели]] }}<section end=D1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _usa26h |pattern_b = _usa26h |pattern_ra = _usa26h |pattern_sh = _usa26h2 |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FCFAF5 |title = САД<ref name="USA-PAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12467/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group D – USA v. Paraguay |publisher=[[FIFA]] |date=June 12, 2026 |access-date=June 12, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _par26A |pattern_b = _par26A |pattern_ra = _par26A |pattern_sh = _par26A |pattern_so = _par26al |leftarm = 000060 |body = 000060 |rightarm = 000060 |shorts = 000060 |socks = 232532 |title = Парагвај<ref name="USA-PAR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''24'''||[[Мат Фрис]] |- |RB ||'''16'''||[[Алекс Фриман]] |- |CB ||'''3''' ||[[Крис Ричардс (фудбалер)|Крис Ричардс]] |- |CB ||'''13'''||[[Тим Рим]] {{Капитен}} |- |LB ||'''5''' ||[[Антони Робинсон]] |- |CM ||'''4''' ||[[Тајлер Адамс]] || {{yel|59}} |- |CM ||'''17'''||[[Малик Тилман]] || || {{suboff|82}} |- |RW ||'''2''' ||[[Сержињо Дест]] || || {{suboff|72}} |- |AM ||'''8''' ||[[Вестон Мекени]] |- |LW ||'''10'''||[[Кристијан Пулишиќ]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''20'''||[[Фоларин Балогун]] || || {{suboff|72}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''14'''||[[Себастијан Берхалтер]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''21'''||[[Тимоти Веа]] || || {{subon|72}} |- |FW ||'''9 '''||[[Рикардо Пепи]] || || {{subon|72}} |- |MF ||'''7''' ||[[Џовани Рејна]] || || {{subon|82}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ARG}} [[Маурисио Почетино]] |} |valign="top"|[[File:USA-PAR 2026-06-12.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''12'''||[[Орландо Хил]] |- |RB ||'''4''' ||[[Хуан Хосе Касерес]] || {{yel|9}} || {{suboff|79}} |- |CB ||'''15'''||[[Густаво Гомес]] {{Капитен}} |- |CB ||'''3''' ||[[Омар Алдерете]] |- |LB ||'''6''' ||[[Хуниор Алонсо]] || {{yel|90+3}} |- |RM ||'''8''' ||[[Диего Гомес Амариља|Диего Гомес]] || {{yel|79}} || {{suboff|79}} |- |CM ||'''14'''||[[Андрес Кубас]] |- |CM ||'''16'''||[[Дамиан Бобадиља]] || || {{suboff|46}} |- |LM ||'''10'''||[[Мигел Алмирон]] || {{yel|53}} || {{suboff|79}} |- |CF ||'''9''' ||[[Антонио Санабрија]] || || {{suboff|62}} |- |CF ||'''19'''||[[Хулио Енсисо (фудбалер 2004)|Хулио Енсисо]] |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''11'''||[[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''18'''||[[Алекс Арсе]] || {{yel|88}} || {{subon|62}} |- |MF ||'''7 '''||[[Рамон Соса]] || || {{subon|79}} |- |FW ||'''17'''||[[Алехандро Ромеро]] || || {{subon|79}} |- |DF ||'''2''' ||[[Густаво Веласкес]] || || {{subon|79}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ARG}} [[Густаво Алфаро]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Фоларин Балогун]] (САД)<ref name="MOTM">{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/michelob-ultra-superior-player-of-match-winner |title=Michelob Ultra Superior Player of the Match – every winner |publisher=[[FIFA]] |date=June 12, 2026 |access-date=June 12, 2026}}</ref> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="USA-PAR line-ups"/> <br />{{flagsport|NED}} Хесел Стегстра <br />{{flagsport|NED}} Јан де Врис <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|JPN}} [[Јусуке Араки]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|ESP}} [[Карлос дел Серо Гранде]] <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|NED}} [[Денис Хиглер]] <br />{{flagsport|QAT}} [[Хамис Ал-Мари]] |} ===Австралија - Турција=== <section begin=D2 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Австралија - Турција|Австралија - Турција]] |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|AUS}} |резултат = 2–0 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 |екипа2 = {{fb|TUR}} |голови1 = *[[Нестори Иранкунда|Иранкунда]] {{goal|27}} *[[Конор Меткалф|Меткалф]] {{goal|75}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end=D2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _aus26h |pattern_b = _aus26h |pattern_ra = _aus26h |pattern_sh = _aus26H |pattern_so = |leftarm = FFFF00 |body = FFFF00 |rightarm = FFFF00 |shorts = 07563E |socks = FFFFFF |title = Австралија<ref name="AUS-TUR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12472/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group D – Australia v. Türkiye |publisher=[[FIFA]] |date=June 13, 2026 |access-date=June 13, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _tur26a |pattern_b = _tur26a |pattern_ra = _tur26a |pattern_sh = _tur26a |pattern_so = |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Турција<ref name="AUS-TUR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''18'''||[[Патрик Бич]] |- |CB ||'''3''' ||[[Алесандро Чиркати]] |- |CB ||'''19'''||[[Хари Сутар]] {{Капитен}} |- |CB ||'''21'''||[[Камерон Брџис]] |- |RWB||'''4''' ||[[Џејкоб Италијано]] || || {{suboff|74}} |- |LWB||'''5''' ||[[Џордан Бос]] || || {{suboff|83}} |- |RM ||'''8''' ||[[Конор Меткалф]] |- |CM ||'''24'''||[[Пол Окон-Енгстлер]] || || {{suboff|83}} |- |CM ||'''13'''||[[Ејден О'Нил]] |- |LM ||'''17'''||[[Нестори Иранкунда]] || || {{suboff|61}} |- |CF ||'''9''' ||[[Мохамед Туре (фудбалер 2004)|Мохамед Туре]] || || {{suboff|74}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''23'''||[[Нишан Велупилај]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''26'''||[[Тете Јенги]] || || {{subon|74}} |- |DF ||'''6''' ||[[Џејсон Герија]] || || {{subon|74}} |- |MF ||'''22'''||[[Џексон Ирвајн]] || || {{subon|83}} |- |DF ||'''16'''||[[Азиз Бехич]] || || {{subon|83}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Тони Поповиќ]] |} |valign="top"|[[File:AUS-TUR 2026-06-13.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''23'''||[[Угурџан Чакир]] |- |RB ||'''2''' ||[[Зеки Челик]] || || {{suboff|80}} |- |CB ||'''3''' ||[[Мерих Демирал]] |- |CB ||'''14'''||[[Абдулкерим Бардакџи]] |- |LB ||'''20'''||[[Ферди Кадиоглу]] |- |CM ||'''10'''||[[Хакан Чалханоглу]] {{Капитен}} |- |CM ||'''16'''||[[Исмаил Јуксек]] || || {{suboff|80}} |- |RW ||'''8''' ||[[Арда Ѓулер]] |- |AM ||'''6''' ||[[Оркун Кокчу]] || || {{suboff|62}} |- |LW ||'''21'''||[[Бариш Алпер Јилмаз]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''7''' ||[[Керем Актуркоглу]] || || {{suboff|85}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''11'''||[[Кенан Јилдиз]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''19'''||[[Јунус Акѓун]] || {{yel|86}} || {{subon|62}} |- |MF ||'''5''' ||[[Салих Озџан]] || || {{subon|80}} |- |DF ||'''18'''||[[Мерт Мулдур]] || || {{subon|80}} |- |FW ||'''9''' ||[[Дениз Ѓул]] || || {{subon|85}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ITA}} [[Винченцо Монтела]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Нестори Иранкунда]] (Австралија)<ref name="MOTM"/> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="AUS-TUR line-ups"/> <br />{{flagsport|VEN}} Хорхе Урего <br />{{flagsport|VEN}} Тулио Морено <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|PER}} [[Кевин Ортега (фудбалски судија)|Кевин Ортега]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|NIC}} [[Татјана Гусман]] <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|VEN}} [[Хуан Сото (фудбалски судија)|Хуан Сото]] <br />{{flagsport|CHN}} [[Фу Минг]] |} ===САД - Австралија=== <section begin=D3 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари САД - Австралија|САД - Австралија]] |дата = 19 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = 2–0 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = *[[Камерон Брџис|Брџис]] {{goal|11|авт.}} *[[Алекс Фриман|Фриман]] {{goal|43}} |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|GER}} [[Феликс Цвајер]] }}<section end=D3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _usa26h |pattern_b = _usa26h |pattern_ra = _usa26h |pattern_sh = _usa26h |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = 212d45 |socks = FCFAF5 |title = САД<ref name="USA-AUS line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12471/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group D – USA v. Australia |publisher=[[FIFA]] |date=June 19, 2026 |access-date=June 19, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _aus26h |pattern_b = _aus26h |pattern_ra = _aus26h |pattern_sh = _aus26h2 |pattern_so = |leftarm = FFFF00 |body = FFFF00 |rightarm = FFFF00 |shorts = FFFF00 |socks = FFBB00 |title = Австралија<ref name="USA-AUS line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''24'''||[[Мат Фрис]] |- |CB ||'''16'''||[[Алекс Фриман]] |- |CB ||'''3''' ||[[Крис Ричардс (фудбалер)|Крис Ричардс]] || {{yel|90+3}} |- |CB ||'''13'''||[[Тим Рим]] {{Капитен}} |- |RM ||'''2''' ||[[Сержињо Дест]] || || {{suboff|80}} |- |CM ||'''8''' ||[[Вестон Мекени]] || || {{suboff|90+6}} |- |CM ||'''4''' ||[[Тајлер Адамс]] |- |CM ||'''17'''||[[Малик Тилман]] |- |LM ||'''5''' ||[[Антони Робинсон]] || {{yel|56}} || {{suboff|80}} |- |CF ||'''20'''||[[Фоларин Балогун]] || {{yel|89}} || {{suboff|90+6}} |- |CF ||'''9''' ||[[Рикардо Пепи]] || || {{suboff|74}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''14'''||[[Себастијан Берхалтер]] || || {{subon|74}} |- |DF ||'''6''' ||[[Остон Трасти]] || || {{subon|80}} |- |DF ||'''23'''||[[Џо Скали]] || || {{subon|80}} |- |FW ||'''19'''||[[Хаџи Рајт]] || || {{subon|90+6}} |- |MF ||'''7''' ||[[Џовани Рејна]] || || {{subon|90+6}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ARG}} [[Маурисио Почетино]] |} |valign="top"|[[File:USA-AUS 2026-06-19.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''18'''||[[Патрик Бич]] |- |CB ||'''3''' ||[[Алесандро Чиркати]] || {{yel|32}} |- |CB ||'''19'''||[[Хари Сутар]] {{Капитен}} || {{yel|89}} |- |CB ||'''21'''||[[Камерон Брџис]] || || {{suboff|46}} |- |RWB||'''4''' ||[[Џејкоб Италијано]] || {{yel|89}} |- |LWB||'''5''' ||[[Џордан Бос]] || {{yel|16}} |- |RM ||'''7''' ||[[Метју Лики]] || || {{suboff|61}} |- |CM ||'''13'''||[[Ејден О'Нил]] |- |CM ||'''24'''||[[Пол Окон-Енгстлер]] || || {{suboff|78}} |- |LM ||'''23'''||[[Нишан Велупилај]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''9''' ||[[Мохамед Туре (фудбалер 2004)|Мохамед Туре]] || || {{suboff|46}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |DF ||'''6''' ||[[Џејсон Герија]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''17'''||[[Нестори Иранкунда]] || || {{subon|46}} |- |MF ||'''8''' ||[[Конор Меткалф]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''20'''||[[Кристијан Волпато]] || || {{subon|61}} |- |MF ||'''22'''||[[Џексон Ирвајн]] || || {{subon|78}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Тони Поповиќ]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Фоларин Балогун]] (САД)<ref name="MOTM" /> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="USA-AUS line-ups"/> <br />{{flagsport|GER}} Роберт Кемптер <br />{{flagsport|GER}} Кристијан Диц <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|MEX}} [[Катја Ицел Гарсија]] ([[Mexican Football Federation|Mexico]]) <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|GER}} [[Бастијан Данкерт]] ([[German Football Association|Germany]]) <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|MAR}} [[Хамза Ел-Фарик]] <br />{{flagsport|BEL}} [[Брам ван Дрише]] |} ===Турција - Парагвај=== <section begin=D4 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Турција - Парагвај|Турција - Парагвај]] |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = 0–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Матијас Галарса|Галарса]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.827 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end=D4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _tur26h |pattern_b = _tur26h |pattern_ra = _tur26h |pattern_sh = _tur26h |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Турција<ref name="TUR-PAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12470/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group D – Türkiye v. Paraguay |publisher=[[FIFA]] |date=June 19, 2026 |access-date=June 19, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _par26A |pattern_b = _par26A |pattern_ra = _par26A |pattern_sh = _par26A |pattern_so = _par26al |leftarm = 000060 |body = 000060 |rightarm = 000060 |shorts = 000060 |socks = 232532 |title = Парагвај<ref name="TUR-PAR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''23'''||[[Угурџан Чакир]] |- |RB ||'''18'''||[[Мерт Мулдур]] |- |CB ||'''3''' ||[[Мерих Демирал]] |- |CB ||'''14'''||[[Абдулкерим Бардакџи]] || || {{suboff|86}} |- |LB ||'''20'''||[[Ферди Кадиоглу]] || || {{suboff|70}} |- |CM ||'''16'''||[[Исмаил Јуксек]] || || {{suboff|60}} |- |CM ||'''10'''||[[Хакан Чалханоглу]] {{Капитен}} |- |RW ||'''19'''||[[Јунус Акѓун]] || || {{suboff|60}} |- |AM ||'''8''' ||[[Адра Ѓулер]] |- |LW ||'''11'''||[[Кенан Јилдиз]] |- |CF ||'''7''' ||[[Керем Актуркоглу]] || || {{suboff|46}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''21'''||[[Бариш Алпер Јилмаз|Бариш Јилмаз]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''26'''||[[Џан Узун]] || || {{subon|60}} |- |FW ||'''9''' ||[[Дениз Ѓул]] || || {{subon|60}} |- |DF ||'''13'''||[[Ерен Елмали]] || {{yel|71}} || {{subon|70}} |- |MF ||'''6''' ||[[Оркун Кокчу]] || || {{subon|86}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ITA}} [[Винченцо Монтела]] || {{yel|63}} |} |valign="top"|[[File:TUR-PAR 2026-06-19.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''12'''||[[Орландо Хил]] |- |RB ||'''4''' ||[[Хуан Хосе Касерес]] || || {{suboff|81}} |- |CB ||'''15'''||[[Густаво Гомес]] {{Капитен}} |- |CB ||'''3''' ||[[Омар Алдерете]] |- |LB ||'''6''' ||[[Хуниор Алонсо]] |- |CM ||'''14'''||[[Андрес Кубас]] |- |CM ||'''8''' ||[[Диего Гомес Амариља|Диего Гомес]] || || {{suboff|67}} |- |RW ||'''10'''||[[Мигел Алмирон]] || {{sent off|0|45+3}} |- |AM ||'''19'''||[[Хулио Енсисо (фудбалер 2004)|Хулио Енсисо]] || || {{suboff|90+2}} |- |LW ||'''23'''||[[Матијас Галарса]] || {{yel|4}} || {{suboff|90+2}} |- |CF ||'''25'''||[[Исидро Пита]] || || {{suboff|46}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''16'''||[[Дамиан Бобадиља]] || || {{subon|46}} |- |DF ||'''2''' ||[[Густаво Веласкес]] || || {{subon|67}} |- |DF ||'''26'''||[[Александро Мајдана]] || || {{subon|81}} |- |FW ||'''21'''||[[Габриел Авалос]] || || {{subon|90+2}} |- |DF ||'''13'''||[[Хосе Канале]] || || {{subon|90+2}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ARG}} [[Густаво Алфаро]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Матијас Галарса]] (Парагвај)<ref name="MOTM" /> '''[[Assistant referee (association football)|Assistant referees]]:'''<ref name="TUR-PAR line-ups"/> <br />David Morán ([[Salvadoran Football Federation|El Salvador]]) <br />Henry Pupiro ([[Nicaraguan Football Federation|Nicaragua]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Fourth official|Fourth official]]:''' <br />[[Oshane Nation]] ([[Jamaica Football Federation|Jamaica]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Reserve assistant referee|Reserve assistant referee]]:''' <br />[[Caleb Wales]] ([[Trinidad and Tobago Football Association|Trinidad and Tobago]]) <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />[[Khamis Al-Marri]] ([[Qatar Football Association|Qatar]]) <br />'''[[Video assistant referee#Assistant video assistant referee|Assistant video assistant referee]]:''' <br />[[Tatiana Guzmán]] ([[Nicaraguan Football Federation|Nicaragua]]) <br />'''[[Video assistant referee#Support video assistant referee|Support video assistant referee]]:''' <br />{{ill|Abdullah Al-Shehri|nl}} ([[Saudi Arabian Football Federation|Saudi Arabia]]) |} ===Турција - САД=== <section begin=D5 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Турција - САД|Турција - САД]] |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 |екипа2 = {{fb|USA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = |судија = }}<section end=D5 /> ===Парагвај - Австралија=== <section begin=D6 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Парагвај - Австралија|Парагвај - Австралија]] |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = |судија = }}<section end=D6 /> == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал 2026|Д]] {{Светско првенство во фудбал 2026}} j4x356j9r5gtes2hu67pm2sgp0cds9h 5579425 5579424 2026-06-20T21:10:18Z Carshalton 30527 /* САД - Австралија */ 5579425 wikitext text/x-wiki {{Врати се|Светско првенство во фудбал 2026}} '''Светско првенство во фудбал 2026 - група Д''' била една од дванаесетте групи на [[Светско првенство во фудбал 2026|Светското првенство 2026]] и во неа се натпреварувале еден од домаќините [[Фудбалска репрезентација на САД|САД]], како и репрезентациите на [[Фудбалска репрезентација на Парагвај|Парагвај]], [[Фудбалска репрезентација на Австралија|Австралија]] и [[Фудбалска репрезентација на Турција|Турција]]. Натпреварите се одиграле од 12 до 25 јуни 2026 година.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=February 4, 2024 |access-date=February 4, 2024}}</ref> Двете првопласирани репрезентации во групата, а можно е и третата, ќе продолжат понатаму во шеснаесттинафиналето.<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |access-date=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Репрезентации== {| class="wikitable sortable" style="font-size: 85%;" width=90% |- !rowspan=2| {{Tooltip| Поз. | Позиција по извлекувањето}} !rowspan=2| Екипа !rowspan=2| Шешир !rowspan=2| Конфедерација !rowspan=2| Метод на<br>квалификување !rowspan=2| Датум на<br>квалификување !rowspan=2 data-sort-type="number"| Број на<br>настапи<br>на СП !rowspan=2| Последен<br>настап !rowspan=2| Најдобар<br>резултат !colspan=2| Позиција на<br>ранг-листата на ФИФА |- ! ноември 2025 ! јуни 2026 |- | Д1 || style=white-space:nowrap | {{fb|USA}} || 1 || [[КОНКАКАФ]] || data-sort-value="*" | Домаќин || 14 февруари 2023 || 12 || [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] || Трето место ([[Светско првенство во фудбал 1930|1930]]) || data-sort-value="1.0" | 14 || |- | Д2 || style=white-space:nowrap | {{fb|PAR}} || 3 || [[КОНМЕБОЛ]] || 6. место во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|КОНМЕБОЛ квалификациите]] || 4 септември 2025 || 9 || [[Светско првенство во фудбал 2010|2010]] || data-sort-value="3.1" | Четвртфинале ([[Светско првенство во фудбал 2010|2010]]) || 39 || |- | Д3 || style=white-space:nowrap | {{fb|AUS}} || 2 || [[АФК]] || Второ место во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|групата Ц од третата рунда на АФК квалификациите]] || 10 јуни 2025 || 7 || [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] || data-sort-value="4.1" | Осминафинале ([[Светско првенство во фудбал 2006|2006]], [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]]) || 26 || |- | Д4 || style=white-space:nowrap | {{fb|TUR}} || 4 || [[УЕФА]] || Победник на [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|Баражот во УЕФА квалификациите]] || 31 март 2026 || 3 || [[Светско првенство во фудбал 2002|2002]] || data-sort-value="7.3" | Трето место ([[Светско првенство во фудбал 2002|2002]]) || 25 || |} ==Табела== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Д !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|USA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|PAR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|AUS}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} ==Натпревари== ===САД - Парагвај=== <section begin=D1 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари САД - Парагвај|САД - Парагвај]] |дата = 12 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = 4–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = *[[Дамиан Бобадиља|Бобадиља]] {{goal|{{0}}7|авт.}} *[[Фоларин Балогун|Балогун]] {{goal|31}}, {{goal|45+5}} *[[Џовани Рејна|Рејна]] {{goal|90+8}} |голови2 = *{{goal|73}} [[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|NED}} [[Дани Макели]] }}<section end=D1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _usa26h |pattern_b = _usa26h |pattern_ra = _usa26h |pattern_sh = _usa26h2 |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FCFAF5 |title = САД<ref name="USA-PAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12467/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group D – USA v. Paraguay |publisher=[[FIFA]] |date=June 12, 2026 |access-date=June 12, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _par26A |pattern_b = _par26A |pattern_ra = _par26A |pattern_sh = _par26A |pattern_so = _par26al |leftarm = 000060 |body = 000060 |rightarm = 000060 |shorts = 000060 |socks = 232532 |title = Парагвај<ref name="USA-PAR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''24'''||[[Мат Фрис]] |- |RB ||'''16'''||[[Алекс Фриман]] |- |CB ||'''3''' ||[[Крис Ричардс (фудбалер)|Крис Ричардс]] |- |CB ||'''13'''||[[Тим Рим]] {{Капитен}} |- |LB ||'''5''' ||[[Антони Робинсон]] |- |CM ||'''4''' ||[[Тајлер Адамс]] || {{yel|59}} |- |CM ||'''17'''||[[Малик Тилман]] || || {{suboff|82}} |- |RW ||'''2''' ||[[Сержињо Дест]] || || {{suboff|72}} |- |AM ||'''8''' ||[[Вестон Мекени]] |- |LW ||'''10'''||[[Кристијан Пулишиќ]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''20'''||[[Фоларин Балогун]] || || {{suboff|72}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''14'''||[[Себастијан Берхалтер]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''21'''||[[Тимоти Веа]] || || {{subon|72}} |- |FW ||'''9 '''||[[Рикардо Пепи]] || || {{subon|72}} |- |MF ||'''7''' ||[[Џовани Рејна]] || || {{subon|82}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ARG}} [[Маурисио Почетино]] |} |valign="top"|[[File:USA-PAR 2026-06-12.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''12'''||[[Орландо Хил]] |- |RB ||'''4''' ||[[Хуан Хосе Касерес]] || {{yel|9}} || {{suboff|79}} |- |CB ||'''15'''||[[Густаво Гомес]] {{Капитен}} |- |CB ||'''3''' ||[[Омар Алдерете]] |- |LB ||'''6''' ||[[Хуниор Алонсо]] || {{yel|90+3}} |- |RM ||'''8''' ||[[Диего Гомес Амариља|Диего Гомес]] || {{yel|79}} || {{suboff|79}} |- |CM ||'''14'''||[[Андрес Кубас]] |- |CM ||'''16'''||[[Дамиан Бобадиља]] || || {{suboff|46}} |- |LM ||'''10'''||[[Мигел Алмирон]] || {{yel|53}} || {{suboff|79}} |- |CF ||'''9''' ||[[Антонио Санабрија]] || || {{suboff|62}} |- |CF ||'''19'''||[[Хулио Енсисо (фудбалер 2004)|Хулио Енсисо]] |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''11'''||[[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''18'''||[[Алекс Арсе]] || {{yel|88}} || {{subon|62}} |- |MF ||'''7 '''||[[Рамон Соса]] || || {{subon|79}} |- |FW ||'''17'''||[[Алехандро Ромеро]] || || {{subon|79}} |- |DF ||'''2''' ||[[Густаво Веласкес]] || || {{subon|79}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ARG}} [[Густаво Алфаро]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Фоларин Балогун]] (САД)<ref name="MOTM">{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/michelob-ultra-superior-player-of-match-winner |title=Michelob Ultra Superior Player of the Match – every winner |publisher=[[FIFA]] |date=June 12, 2026 |access-date=June 12, 2026}}</ref> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="USA-PAR line-ups"/> <br />{{flagsport|NED}} Хесел Стегстра <br />{{flagsport|NED}} Јан де Врис <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|JPN}} [[Јусуке Араки]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|ESP}} [[Карлос дел Серо Гранде]] <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|NED}} [[Денис Хиглер]] <br />{{flagsport|QAT}} [[Хамис Ал-Мари]] |} ===Австралија - Турција=== <section begin=D2 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Австралија - Турција|Австралија - Турција]] |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|AUS}} |резултат = 2–0 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 |екипа2 = {{fb|TUR}} |голови1 = *[[Нестори Иранкунда|Иранкунда]] {{goal|27}} *[[Конор Меткалф|Меткалф]] {{goal|75}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end=D2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _aus26h |pattern_b = _aus26h |pattern_ra = _aus26h |pattern_sh = _aus26H |pattern_so = |leftarm = FFFF00 |body = FFFF00 |rightarm = FFFF00 |shorts = 07563E |socks = FFFFFF |title = Австралија<ref name="AUS-TUR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12472/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group D – Australia v. Türkiye |publisher=[[FIFA]] |date=June 13, 2026 |access-date=June 13, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _tur26a |pattern_b = _tur26a |pattern_ra = _tur26a |pattern_sh = _tur26a |pattern_so = |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Турција<ref name="AUS-TUR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''18'''||[[Патрик Бич]] |- |CB ||'''3''' ||[[Алесандро Чиркати]] |- |CB ||'''19'''||[[Хари Сутар]] {{Капитен}} |- |CB ||'''21'''||[[Камерон Брџис]] |- |RWB||'''4''' ||[[Џејкоб Италијано]] || || {{suboff|74}} |- |LWB||'''5''' ||[[Џордан Бос]] || || {{suboff|83}} |- |RM ||'''8''' ||[[Конор Меткалф]] |- |CM ||'''24'''||[[Пол Окон-Енгстлер]] || || {{suboff|83}} |- |CM ||'''13'''||[[Ејден О'Нил]] |- |LM ||'''17'''||[[Нестори Иранкунда]] || || {{suboff|61}} |- |CF ||'''9''' ||[[Мохамед Туре (фудбалер 2004)|Мохамед Туре]] || || {{suboff|74}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''23'''||[[Нишан Велупилај]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''26'''||[[Тете Јенги]] || || {{subon|74}} |- |DF ||'''6''' ||[[Џејсон Герија]] || || {{subon|74}} |- |MF ||'''22'''||[[Џексон Ирвајн]] || || {{subon|83}} |- |DF ||'''16'''||[[Азиз Бехич]] || || {{subon|83}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Тони Поповиќ]] |} |valign="top"|[[File:AUS-TUR 2026-06-13.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''23'''||[[Угурџан Чакир]] |- |RB ||'''2''' ||[[Зеки Челик]] || || {{suboff|80}} |- |CB ||'''3''' ||[[Мерих Демирал]] |- |CB ||'''14'''||[[Абдулкерим Бардакџи]] |- |LB ||'''20'''||[[Ферди Кадиоглу]] |- |CM ||'''10'''||[[Хакан Чалханоглу]] {{Капитен}} |- |CM ||'''16'''||[[Исмаил Јуксек]] || || {{suboff|80}} |- |RW ||'''8''' ||[[Арда Ѓулер]] |- |AM ||'''6''' ||[[Оркун Кокчу]] || || {{suboff|62}} |- |LW ||'''21'''||[[Бариш Алпер Јилмаз]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''7''' ||[[Керем Актуркоглу]] || || {{suboff|85}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''11'''||[[Кенан Јилдиз]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''19'''||[[Јунус Акѓун]] || {{yel|86}} || {{subon|62}} |- |MF ||'''5''' ||[[Салих Озџан]] || || {{subon|80}} |- |DF ||'''18'''||[[Мерт Мулдур]] || || {{subon|80}} |- |FW ||'''9''' ||[[Дениз Ѓул]] || || {{subon|85}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ITA}} [[Винченцо Монтела]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Нестори Иранкунда]] (Австралија)<ref name="MOTM"/> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="AUS-TUR line-ups"/> <br />{{flagsport|VEN}} Хорхе Урего <br />{{flagsport|VEN}} Тулио Морено <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|PER}} [[Кевин Ортега (фудбалски судија)|Кевин Ортега]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|NIC}} [[Татјана Гусман]] <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|VEN}} [[Хуан Сото (фудбалски судија)|Хуан Сото]] <br />{{flagsport|CHN}} [[Фу Минг]] |} ===САД - Австралија=== <section begin=D3 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари САД - Австралија|САД - Австралија]] |дата = 19 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = 2–0 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = *[[Камерон Брџис|Брџис]] {{goal|11|авт.}} *[[Алекс Фриман|Фриман]] {{goal|43}} |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|GER}} [[Феликс Цвајер]] }}<section end=D3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _usa26h |pattern_b = _usa26h |pattern_ra = _usa26h |pattern_sh = _usa26h |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = 212d45 |socks = FCFAF5 |title = САД<ref name="USA-AUS line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12471/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group D – USA v. Australia |publisher=[[FIFA]] |date=June 19, 2026 |access-date=June 19, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _aus26h |pattern_b = _aus26h |pattern_ra = _aus26h |pattern_sh = _aus26h2 |pattern_so = |leftarm = FFFF00 |body = FFFF00 |rightarm = FFFF00 |shorts = FFFF00 |socks = FFBB00 |title = Австралија<ref name="USA-AUS line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''24'''||[[Мат Фрис]] |- |CB ||'''16'''||[[Алекс Фриман]] |- |CB ||'''3''' ||[[Крис Ричардс (фудбалер)|Крис Ричардс]] || {{yel|90+3}} |- |CB ||'''13'''||[[Тим Рим]] {{Капитен}} |- |RM ||'''2''' ||[[Сержињо Дест]] || || {{suboff|80}} |- |CM ||'''8''' ||[[Вестон Мекени]] || || {{suboff|90+6}} |- |CM ||'''4''' ||[[Тајлер Адамс]] |- |CM ||'''17'''||[[Малик Тилман]] |- |LM ||'''5''' ||[[Антони Робинсон]] || {{yel|56}} || {{suboff|80}} |- |CF ||'''20'''||[[Фоларин Балогун]] || {{yel|89}} || {{suboff|90+6}} |- |CF ||'''9''' ||[[Рикардо Пепи]] || || {{suboff|74}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''14'''||[[Себастијан Берхалтер]] || || {{subon|74}} |- |DF ||'''6''' ||[[Остон Трасти]] || || {{subon|80}} |- |DF ||'''23'''||[[Џо Скали]] || || {{subon|80}} |- |FW ||'''19'''||[[Хаџи Рајт]] || || {{subon|90+6}} |- |MF ||'''7''' ||[[Џовани Рејна]] || || {{subon|90+6}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ARG}} [[Маурисио Почетино]] |} |valign="top"|[[File:USA-AUS 2026-06-19.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''18'''||[[Патрик Бич]] |- |CB ||'''3''' ||[[Алесандро Чиркати]] || {{yel|32}} |- |CB ||'''19'''||[[Хари Сутар]] {{Капитен}} || {{yel|89}} |- |CB ||'''21'''||[[Камерон Брџис]] || || {{suboff|46}} |- |RWB||'''4''' ||[[Џејкоб Италијано]] || {{yel|89}} |- |LWB||'''5''' ||[[Џордан Бос]] || {{yel|16}} |- |RM ||'''7''' ||[[Метју Лики]] || || {{suboff|61}} |- |CM ||'''13'''||[[Ејден О'Нил]] |- |CM ||'''24'''||[[Пол Окон-Енгстлер]] || || {{suboff|78}} |- |LM ||'''23'''||[[Нишан Велупилај]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''9''' ||[[Мохамед Туре (фудбалер 2004)|Мохамед Туре]] || || {{suboff|46}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |DF ||'''6''' ||[[Џејсон Герија]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''17'''||[[Нестори Иранкунда]] || || {{subon|46}} |- |MF ||'''8''' ||[[Конор Меткалф]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''20'''||[[Кристијан Волпато]] || || {{subon|61}} |- |MF ||'''22'''||[[Џексон Ирвајн]] || || {{subon|78}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Тони Поповиќ]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Фоларин Балогун]] (САД)<ref name="MOTM" /> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="USA-AUS line-ups"/> <br />{{flagsport|GER}} Роберт Кемптер <br />{{flagsport|GER}} Кристијан Диц <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|MEX}} [[Катја Ицел Гарсија]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|GER}} [[Бастијан Данкерт]] <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|MAR}} [[Хамза Ел-Фарик]] <br />{{flagsport|BEL}} [[Брам ван Дрише]] |} ===Турција - Парагвај=== <section begin=D4 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Турција - Парагвај|Турција - Парагвај]] |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = 0–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Матијас Галарса|Галарса]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.827 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end=D4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _tur26h |pattern_b = _tur26h |pattern_ra = _tur26h |pattern_sh = _tur26h |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Турција<ref name="TUR-PAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12470/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group D – Türkiye v. Paraguay |publisher=[[FIFA]] |date=June 19, 2026 |access-date=June 19, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _par26A |pattern_b = _par26A |pattern_ra = _par26A |pattern_sh = _par26A |pattern_so = _par26al |leftarm = 000060 |body = 000060 |rightarm = 000060 |shorts = 000060 |socks = 232532 |title = Парагвај<ref name="TUR-PAR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''23'''||[[Угурџан Чакир]] |- |RB ||'''18'''||[[Мерт Мулдур]] |- |CB ||'''3''' ||[[Мерих Демирал]] |- |CB ||'''14'''||[[Абдулкерим Бардакџи]] || || {{suboff|86}} |- |LB ||'''20'''||[[Ферди Кадиоглу]] || || {{suboff|70}} |- |CM ||'''16'''||[[Исмаил Јуксек]] || || {{suboff|60}} |- |CM ||'''10'''||[[Хакан Чалханоглу]] {{Капитен}} |- |RW ||'''19'''||[[Јунус Акѓун]] || || {{suboff|60}} |- |AM ||'''8''' ||[[Адра Ѓулер]] |- |LW ||'''11'''||[[Кенан Јилдиз]] |- |CF ||'''7''' ||[[Керем Актуркоглу]] || || {{suboff|46}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''21'''||[[Бариш Алпер Јилмаз|Бариш Јилмаз]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''26'''||[[Џан Узун]] || || {{subon|60}} |- |FW ||'''9''' ||[[Дениз Ѓул]] || || {{subon|60}} |- |DF ||'''13'''||[[Ерен Елмали]] || {{yel|71}} || {{subon|70}} |- |MF ||'''6''' ||[[Оркун Кокчу]] || || {{subon|86}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ITA}} [[Винченцо Монтела]] || {{yel|63}} |} |valign="top"|[[File:TUR-PAR 2026-06-19.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''12'''||[[Орландо Хил]] |- |RB ||'''4''' ||[[Хуан Хосе Касерес]] || || {{suboff|81}} |- |CB ||'''15'''||[[Густаво Гомес]] {{Капитен}} |- |CB ||'''3''' ||[[Омар Алдерете]] |- |LB ||'''6''' ||[[Хуниор Алонсо]] |- |CM ||'''14'''||[[Андрес Кубас]] |- |CM ||'''8''' ||[[Диего Гомес Амариља|Диего Гомес]] || || {{suboff|67}} |- |RW ||'''10'''||[[Мигел Алмирон]] || {{sent off|0|45+3}} |- |AM ||'''19'''||[[Хулио Енсисо (фудбалер 2004)|Хулио Енсисо]] || || {{suboff|90+2}} |- |LW ||'''23'''||[[Матијас Галарса]] || {{yel|4}} || {{suboff|90+2}} |- |CF ||'''25'''||[[Исидро Пита]] || || {{suboff|46}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''16'''||[[Дамиан Бобадиља]] || || {{subon|46}} |- |DF ||'''2''' ||[[Густаво Веласкес]] || || {{subon|67}} |- |DF ||'''26'''||[[Александро Мајдана]] || || {{subon|81}} |- |FW ||'''21'''||[[Габриел Авалос]] || || {{subon|90+2}} |- |DF ||'''13'''||[[Хосе Канале]] || || {{subon|90+2}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ARG}} [[Густаво Алфаро]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Матијас Галарса]] (Парагвај)<ref name="MOTM" /> '''[[Assistant referee (association football)|Assistant referees]]:'''<ref name="TUR-PAR line-ups"/> <br />David Morán ([[Salvadoran Football Federation|El Salvador]]) <br />Henry Pupiro ([[Nicaraguan Football Federation|Nicaragua]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Fourth official|Fourth official]]:''' <br />[[Oshane Nation]] ([[Jamaica Football Federation|Jamaica]]) <br />'''[[Assistant referee (association football)#Reserve assistant referee|Reserve assistant referee]]:''' <br />[[Caleb Wales]] ([[Trinidad and Tobago Football Association|Trinidad and Tobago]]) <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />[[Khamis Al-Marri]] ([[Qatar Football Association|Qatar]]) <br />'''[[Video assistant referee#Assistant video assistant referee|Assistant video assistant referee]]:''' <br />[[Tatiana Guzmán]] ([[Nicaraguan Football Federation|Nicaragua]]) <br />'''[[Video assistant referee#Support video assistant referee|Support video assistant referee]]:''' <br />{{ill|Abdullah Al-Shehri|nl}} ([[Saudi Arabian Football Federation|Saudi Arabia]]) |} ===Турција - САД=== <section begin=D5 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Турција - САД|Турција - САД]] |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 |екипа2 = {{fb|USA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = |судија = }}<section end=D5 /> ===Парагвај - Австралија=== <section begin=D6 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Парагвај - Австралија|Парагвај - Австралија]] |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = |судија = }}<section end=D6 /> == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал 2026|Д]] {{Светско првенство во фудбал 2026}} rasqi4oh5izug0sukqazx94vvva20w5 5579427 5579425 2026-06-20T21:13:41Z Carshalton 30527 /* Турција - Парагвај */ 5579427 wikitext text/x-wiki {{Врати се|Светско првенство во фудбал 2026}} '''Светско првенство во фудбал 2026 - група Д''' била една од дванаесетте групи на [[Светско првенство во фудбал 2026|Светското првенство 2026]] и во неа се натпреварувале еден од домаќините [[Фудбалска репрезентација на САД|САД]], како и репрезентациите на [[Фудбалска репрезентација на Парагвај|Парагвај]], [[Фудбалска репрезентација на Австралија|Австралија]] и [[Фудбалска репрезентација на Турција|Турција]]. Натпреварите се одиграле од 12 до 25 јуни 2026 година.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=February 4, 2024 |access-date=February 4, 2024}}</ref> Двете првопласирани репрезентации во групата, а можно е и третата, ќе продолжат понатаму во шеснаесттинафиналето.<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |access-date=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Репрезентации== {| class="wikitable sortable" style="font-size: 85%;" width=90% |- !rowspan=2| {{Tooltip| Поз. | Позиција по извлекувањето}} !rowspan=2| Екипа !rowspan=2| Шешир !rowspan=2| Конфедерација !rowspan=2| Метод на<br>квалификување !rowspan=2| Датум на<br>квалификување !rowspan=2 data-sort-type="number"| Број на<br>настапи<br>на СП !rowspan=2| Последен<br>настап !rowspan=2| Најдобар<br>резултат !colspan=2| Позиција на<br>ранг-листата на ФИФА |- ! ноември 2025 ! јуни 2026 |- | Д1 || style=white-space:nowrap | {{fb|USA}} || 1 || [[КОНКАКАФ]] || data-sort-value="*" | Домаќин || 14 февруари 2023 || 12 || [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] || Трето место ([[Светско првенство во фудбал 1930|1930]]) || data-sort-value="1.0" | 14 || |- | Д2 || style=white-space:nowrap | {{fb|PAR}} || 3 || [[КОНМЕБОЛ]] || 6. место во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|КОНМЕБОЛ квалификациите]] || 4 септември 2025 || 9 || [[Светско првенство во фудбал 2010|2010]] || data-sort-value="3.1" | Четвртфинале ([[Светско првенство во фудбал 2010|2010]]) || 39 || |- | Д3 || style=white-space:nowrap | {{fb|AUS}} || 2 || [[АФК]] || Второ место во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|групата Ц од третата рунда на АФК квалификациите]] || 10 јуни 2025 || 7 || [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] || data-sort-value="4.1" | Осминафинале ([[Светско првенство во фудбал 2006|2006]], [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]]) || 26 || |- | Д4 || style=white-space:nowrap | {{fb|TUR}} || 4 || [[УЕФА]] || Победник на [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|Баражот во УЕФА квалификациите]] || 31 март 2026 || 3 || [[Светско првенство во фудбал 2002|2002]] || data-sort-value="7.3" | Трето место ([[Светско првенство во фудбал 2002|2002]]) || 25 || |} ==Табела== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Д !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|USA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|PAR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|AUS}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} ==Натпревари== ===САД - Парагвај=== <section begin=D1 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари САД - Парагвај|САД - Парагвај]] |дата = 12 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = 4–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = *[[Дамиан Бобадиља|Бобадиља]] {{goal|{{0}}7|авт.}} *[[Фоларин Балогун|Балогун]] {{goal|31}}, {{goal|45+5}} *[[Џовани Рејна|Рејна]] {{goal|90+8}} |голови2 = *{{goal|73}} [[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|NED}} [[Дани Макели]] }}<section end=D1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _usa26h |pattern_b = _usa26h |pattern_ra = _usa26h |pattern_sh = _usa26h2 |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FCFAF5 |title = САД<ref name="USA-PAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12467/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group D – USA v. Paraguay |publisher=[[FIFA]] |date=June 12, 2026 |access-date=June 12, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _par26A |pattern_b = _par26A |pattern_ra = _par26A |pattern_sh = _par26A |pattern_so = _par26al |leftarm = 000060 |body = 000060 |rightarm = 000060 |shorts = 000060 |socks = 232532 |title = Парагвај<ref name="USA-PAR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''24'''||[[Мат Фрис]] |- |RB ||'''16'''||[[Алекс Фриман]] |- |CB ||'''3''' ||[[Крис Ричардс (фудбалер)|Крис Ричардс]] |- |CB ||'''13'''||[[Тим Рим]] {{Капитен}} |- |LB ||'''5''' ||[[Антони Робинсон]] |- |CM ||'''4''' ||[[Тајлер Адамс]] || {{yel|59}} |- |CM ||'''17'''||[[Малик Тилман]] || || {{suboff|82}} |- |RW ||'''2''' ||[[Сержињо Дест]] || || {{suboff|72}} |- |AM ||'''8''' ||[[Вестон Мекени]] |- |LW ||'''10'''||[[Кристијан Пулишиќ]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''20'''||[[Фоларин Балогун]] || || {{suboff|72}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''14'''||[[Себастијан Берхалтер]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''21'''||[[Тимоти Веа]] || || {{subon|72}} |- |FW ||'''9 '''||[[Рикардо Пепи]] || || {{subon|72}} |- |MF ||'''7''' ||[[Џовани Рејна]] || || {{subon|82}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ARG}} [[Маурисио Почетино]] |} |valign="top"|[[File:USA-PAR 2026-06-12.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''12'''||[[Орландо Хил]] |- |RB ||'''4''' ||[[Хуан Хосе Касерес]] || {{yel|9}} || {{suboff|79}} |- |CB ||'''15'''||[[Густаво Гомес]] {{Капитен}} |- |CB ||'''3''' ||[[Омар Алдерете]] |- |LB ||'''6''' ||[[Хуниор Алонсо]] || {{yel|90+3}} |- |RM ||'''8''' ||[[Диего Гомес Амариља|Диего Гомес]] || {{yel|79}} || {{suboff|79}} |- |CM ||'''14'''||[[Андрес Кубас]] |- |CM ||'''16'''||[[Дамиан Бобадиља]] || || {{suboff|46}} |- |LM ||'''10'''||[[Мигел Алмирон]] || {{yel|53}} || {{suboff|79}} |- |CF ||'''9''' ||[[Антонио Санабрија]] || || {{suboff|62}} |- |CF ||'''19'''||[[Хулио Енсисо (фудбалер 2004)|Хулио Енсисо]] |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''11'''||[[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''18'''||[[Алекс Арсе]] || {{yel|88}} || {{subon|62}} |- |MF ||'''7 '''||[[Рамон Соса]] || || {{subon|79}} |- |FW ||'''17'''||[[Алехандро Ромеро]] || || {{subon|79}} |- |DF ||'''2''' ||[[Густаво Веласкес]] || || {{subon|79}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ARG}} [[Густаво Алфаро]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Фоларин Балогун]] (САД)<ref name="MOTM">{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/michelob-ultra-superior-player-of-match-winner |title=Michelob Ultra Superior Player of the Match – every winner |publisher=[[FIFA]] |date=June 12, 2026 |access-date=June 12, 2026}}</ref> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="USA-PAR line-ups"/> <br />{{flagsport|NED}} Хесел Стегстра <br />{{flagsport|NED}} Јан де Врис <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|JPN}} [[Јусуке Араки]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|ESP}} [[Карлос дел Серо Гранде]] <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|NED}} [[Денис Хиглер]] <br />{{flagsport|QAT}} [[Хамис Ал-Мари]] |} ===Австралија - Турција=== <section begin=D2 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Австралија - Турција|Австралија - Турција]] |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|AUS}} |резултат = 2–0 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 |екипа2 = {{fb|TUR}} |голови1 = *[[Нестори Иранкунда|Иранкунда]] {{goal|27}} *[[Конор Меткалф|Меткалф]] {{goal|75}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end=D2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _aus26h |pattern_b = _aus26h |pattern_ra = _aus26h |pattern_sh = _aus26H |pattern_so = |leftarm = FFFF00 |body = FFFF00 |rightarm = FFFF00 |shorts = 07563E |socks = FFFFFF |title = Австралија<ref name="AUS-TUR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12472/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group D – Australia v. Türkiye |publisher=[[FIFA]] |date=June 13, 2026 |access-date=June 13, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _tur26a |pattern_b = _tur26a |pattern_ra = _tur26a |pattern_sh = _tur26a |pattern_so = |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Турција<ref name="AUS-TUR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''18'''||[[Патрик Бич]] |- |CB ||'''3''' ||[[Алесандро Чиркати]] |- |CB ||'''19'''||[[Хари Сутар]] {{Капитен}} |- |CB ||'''21'''||[[Камерон Брџис]] |- |RWB||'''4''' ||[[Џејкоб Италијано]] || || {{suboff|74}} |- |LWB||'''5''' ||[[Џордан Бос]] || || {{suboff|83}} |- |RM ||'''8''' ||[[Конор Меткалф]] |- |CM ||'''24'''||[[Пол Окон-Енгстлер]] || || {{suboff|83}} |- |CM ||'''13'''||[[Ејден О'Нил]] |- |LM ||'''17'''||[[Нестори Иранкунда]] || || {{suboff|61}} |- |CF ||'''9''' ||[[Мохамед Туре (фудбалер 2004)|Мохамед Туре]] || || {{suboff|74}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''23'''||[[Нишан Велупилај]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''26'''||[[Тете Јенги]] || || {{subon|74}} |- |DF ||'''6''' ||[[Џејсон Герија]] || || {{subon|74}} |- |MF ||'''22'''||[[Џексон Ирвајн]] || || {{subon|83}} |- |DF ||'''16'''||[[Азиз Бехич]] || || {{subon|83}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Тони Поповиќ]] |} |valign="top"|[[File:AUS-TUR 2026-06-13.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''23'''||[[Угурџан Чакир]] |- |RB ||'''2''' ||[[Зеки Челик]] || || {{suboff|80}} |- |CB ||'''3''' ||[[Мерих Демирал]] |- |CB ||'''14'''||[[Абдулкерим Бардакџи]] |- |LB ||'''20'''||[[Ферди Кадиоглу]] |- |CM ||'''10'''||[[Хакан Чалханоглу]] {{Капитен}} |- |CM ||'''16'''||[[Исмаил Јуксек]] || || {{suboff|80}} |- |RW ||'''8''' ||[[Арда Ѓулер]] |- |AM ||'''6''' ||[[Оркун Кокчу]] || || {{suboff|62}} |- |LW ||'''21'''||[[Бариш Алпер Јилмаз]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''7''' ||[[Керем Актуркоглу]] || || {{suboff|85}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''11'''||[[Кенан Јилдиз]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''19'''||[[Јунус Акѓун]] || {{yel|86}} || {{subon|62}} |- |MF ||'''5''' ||[[Салих Озџан]] || || {{subon|80}} |- |DF ||'''18'''||[[Мерт Мулдур]] || || {{subon|80}} |- |FW ||'''9''' ||[[Дениз Ѓул]] || || {{subon|85}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ITA}} [[Винченцо Монтела]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Нестори Иранкунда]] (Австралија)<ref name="MOTM"/> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="AUS-TUR line-ups"/> <br />{{flagsport|VEN}} Хорхе Урего <br />{{flagsport|VEN}} Тулио Морено <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|PER}} [[Кевин Ортега (фудбалски судија)|Кевин Ортега]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|NIC}} [[Татјана Гусман]] <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|VEN}} [[Хуан Сото (фудбалски судија)|Хуан Сото]] <br />{{flagsport|CHN}} [[Фу Минг]] |} ===САД - Австралија=== <section begin=D3 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари САД - Австралија|САД - Австралија]] |дата = 19 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = 2–0 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = *[[Камерон Брџис|Брџис]] {{goal|11|авт.}} *[[Алекс Фриман|Фриман]] {{goal|43}} |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|GER}} [[Феликс Цвајер]] }}<section end=D3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _usa26h |pattern_b = _usa26h |pattern_ra = _usa26h |pattern_sh = _usa26h |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = 212d45 |socks = FCFAF5 |title = САД<ref name="USA-AUS line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12471/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group D – USA v. Australia |publisher=[[FIFA]] |date=June 19, 2026 |access-date=June 19, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _aus26h |pattern_b = _aus26h |pattern_ra = _aus26h |pattern_sh = _aus26h2 |pattern_so = |leftarm = FFFF00 |body = FFFF00 |rightarm = FFFF00 |shorts = FFFF00 |socks = FFBB00 |title = Австралија<ref name="USA-AUS line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''24'''||[[Мат Фрис]] |- |CB ||'''16'''||[[Алекс Фриман]] |- |CB ||'''3''' ||[[Крис Ричардс (фудбалер)|Крис Ричардс]] || {{yel|90+3}} |- |CB ||'''13'''||[[Тим Рим]] {{Капитен}} |- |RM ||'''2''' ||[[Сержињо Дест]] || || {{suboff|80}} |- |CM ||'''8''' ||[[Вестон Мекени]] || || {{suboff|90+6}} |- |CM ||'''4''' ||[[Тајлер Адамс]] |- |CM ||'''17'''||[[Малик Тилман]] |- |LM ||'''5''' ||[[Антони Робинсон]] || {{yel|56}} || {{suboff|80}} |- |CF ||'''20'''||[[Фоларин Балогун]] || {{yel|89}} || {{suboff|90+6}} |- |CF ||'''9''' ||[[Рикардо Пепи]] || || {{suboff|74}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''14'''||[[Себастијан Берхалтер]] || || {{subon|74}} |- |DF ||'''6''' ||[[Остон Трасти]] || || {{subon|80}} |- |DF ||'''23'''||[[Џо Скали]] || || {{subon|80}} |- |FW ||'''19'''||[[Хаџи Рајт]] || || {{subon|90+6}} |- |MF ||'''7''' ||[[Џовани Рејна]] || || {{subon|90+6}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ARG}} [[Маурисио Почетино]] |} |valign="top"|[[File:USA-AUS 2026-06-19.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''18'''||[[Патрик Бич]] |- |CB ||'''3''' ||[[Алесандро Чиркати]] || {{yel|32}} |- |CB ||'''19'''||[[Хари Сутар]] {{Капитен}} || {{yel|89}} |- |CB ||'''21'''||[[Камерон Брџис]] || || {{suboff|46}} |- |RWB||'''4''' ||[[Џејкоб Италијано]] || {{yel|89}} |- |LWB||'''5''' ||[[Џордан Бос]] || {{yel|16}} |- |RM ||'''7''' ||[[Метју Лики]] || || {{suboff|61}} |- |CM ||'''13'''||[[Ејден О'Нил]] |- |CM ||'''24'''||[[Пол Окон-Енгстлер]] || || {{suboff|78}} |- |LM ||'''23'''||[[Нишан Велупилај]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''9''' ||[[Мохамед Туре (фудбалер 2004)|Мохамед Туре]] || || {{suboff|46}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |DF ||'''6''' ||[[Џејсон Герија]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''17'''||[[Нестори Иранкунда]] || || {{subon|46}} |- |MF ||'''8''' ||[[Конор Меткалф]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''20'''||[[Кристијан Волпато]] || || {{subon|61}} |- |MF ||'''22'''||[[Џексон Ирвајн]] || || {{subon|78}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|[[Тони Поповиќ]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Фоларин Балогун]] (САД)<ref name="MOTM" /> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="USA-AUS line-ups"/> <br />{{flagsport|GER}} Роберт Кемптер <br />{{flagsport|GER}} Кристијан Диц <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|MEX}} [[Катја Ицел Гарсија]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|GER}} [[Бастијан Данкерт]] <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|MAR}} [[Хамза Ел-Фарик]] <br />{{flagsport|BEL}} [[Брам ван Дрише]] |} ===Турција - Парагвај=== <section begin=D4 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Турција - Парагвај|Турција - Парагвај]] |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = 0–1 |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Матијас Галарса|Галарса]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.827 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end=D4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _tur26h |pattern_b = _tur26h |pattern_ra = _tur26h |pattern_sh = _tur26h |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Турција<ref name="TUR-PAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12470/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group D – Türkiye v. Paraguay |publisher=[[FIFA]] |date=June 19, 2026 |access-date=June 19, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _par26A |pattern_b = _par26A |pattern_ra = _par26A |pattern_sh = _par26A |pattern_so = _par26al |leftarm = 000060 |body = 000060 |rightarm = 000060 |shorts = 000060 |socks = 232532 |title = Парагвај<ref name="TUR-PAR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''23'''||[[Угурџан Чакир]] |- |RB ||'''18'''||[[Мерт Мулдур]] |- |CB ||'''3''' ||[[Мерих Демирал]] |- |CB ||'''14'''||[[Абдулкерим Бардакџи]] || || {{suboff|86}} |- |LB ||'''20'''||[[Ферди Кадиоглу]] || || {{suboff|70}} |- |CM ||'''16'''||[[Исмаил Јуксек]] || || {{suboff|60}} |- |CM ||'''10'''||[[Хакан Чалханоглу]] {{Капитен}} |- |RW ||'''19'''||[[Јунус Акѓун]] || || {{suboff|60}} |- |AM ||'''8''' ||[[Адра Ѓулер]] |- |LW ||'''11'''||[[Кенан Јилдиз]] |- |CF ||'''7''' ||[[Керем Актуркоглу]] || || {{suboff|46}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |FW ||'''21'''||[[Бариш Алпер Јилмаз|Бариш Јилмаз]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''26'''||[[Џан Узун]] || || {{subon|60}} |- |FW ||'''9''' ||[[Дениз Ѓул]] || || {{subon|60}} |- |DF ||'''13'''||[[Ерен Елмали]] || {{yel|71}} || {{subon|70}} |- |MF ||'''6''' ||[[Оркун Кокчу]] || || {{subon|86}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ITA}} [[Винченцо Монтела]] || {{yel|63}} |} |valign="top"|[[File:TUR-PAR 2026-06-19.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''12'''||[[Орландо Хил]] |- |RB ||'''4''' ||[[Хуан Хосе Касерес]] || || {{suboff|81}} |- |CB ||'''15'''||[[Густаво Гомес]] {{Капитен}} |- |CB ||'''3''' ||[[Омар Алдерете]] |- |LB ||'''6''' ||[[Хуниор Алонсо]] |- |CM ||'''14'''||[[Андрес Кубас]] |- |CM ||'''8''' ||[[Диего Гомес Амариља|Диего Гомес]] || || {{suboff|67}} |- |RW ||'''10'''||[[Мигел Алмирон]] || {{sent off|0|45+3}} |- |AM ||'''19'''||[[Хулио Енсисо (фудбалер 2004)|Хулио Енсисо]] || || {{suboff|90+2}} |- |LW ||'''23'''||[[Матијас Галарса]] || {{yel|4}} || {{suboff|90+2}} |- |CF ||'''25'''||[[Исидро Пита]] || || {{suboff|46}} |- |colspan=3|'''Замени:''' |- |MF ||'''16'''||[[Дамиан Бобадиља]] || || {{subon|46}} |- |DF ||'''2''' ||[[Густаво Веласкес]] || || {{subon|67}} |- |DF ||'''26'''||[[Александро Мајдана]] || || {{subon|81}} |- |FW ||'''21'''||[[Габриел Авалос]] || || {{subon|90+2}} |- |DF ||'''13'''||[[Хосе Канале]] || || {{subon|90+2}} |- |colspan=3|'''Селектор:''' |- |colspan=3|{{flagsport|ARG}} [[Густаво Алфаро]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Играч на натпреварот:''' <br />[[Матијас Галарса]] (Парагвај)<ref name="MOTM" /> '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:'''<ref name="TUR-PAR line-ups"/> <br />{{flagsport|SLV}} Давид Моран <br />{{flagsport|NIC}} Хенри Пупиро <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|JAM}} [[Ошејн Нејшн]] <br />'''[[Video assistant referee]]:''' <br />{{flagsport|QAT}} [[Хамис Ал-Мари]] <br />'''[[Video assistant referee#Помошен video assistant referee|Помошни VAR судии]]:''' <br />{{flagsport|NIC}} [[Татјана Гусман]] <br />{{flagsport|SAU}} [[Абдула Ал-Шехри]] |} ===Турција - САД=== <section begin=D5 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Турција - САД|Турција - САД]] |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 |екипа2 = {{fb|USA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = |судија = }}<section end=D5 /> ===Парагвај - Австралија=== <section begin=D6 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Парагвај - Австралија|Парагвај - Австралија]] |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = |судија = }}<section end=D6 /> == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал 2026|Д]] {{Светско првенство во фудбал 2026}} 1ddxzk7uwegig98x48ayjymadwowpk4 0 1397779 5579353 5579090 2026-06-20T13:09:57Z Gurther 105215 5579353 wikitext text/x-wiki {{бб|[[ВП:КББ#СТ3|СТ3]] [[ВП:КББ#ОП2|ОП2]] [[ВП:КББ#ОП8|ОП8]] }} 9ajeu2mknn8vlscailjp0g66wjaqvuz 5579354 5579353 2026-06-20T13:10:20Z Gurther 105215 5579354 wikitext text/x-wiki {{бб|[[ВП:КББ#СТ3|СТ3]] [[ВП:КББ#ОП2|ОП2]] [[ВП:КББ#ОП8|ОП8]] [[ВП:КББ#ОП4|ОП4]]}} 76sxwzh7qu4oyapqh1b9hofe18bzrwb 0 1397917 5579341 5579061 2026-06-20T12:18:57Z Carshalton 30527 5579341 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired | name = Уго Брос | image = [[File:Hugo Broos 1.jpg|200px|]] | fullname = Уго Анри Брос | birth_date = {{Birth date and age|1952|4|10|df=yes}} | birth_place = [[Хумбек]], [[Белгија]] | nationality = {{flagsport|BEL}} [[Белгија]] | height = {{height|m=1.80}} | position = {{Football/DF}} | currentclub = {{Naz|FUrep|RSA}} (селектор) | retired = 1988 <small>(36 г.)</small> | years1 = 1970–1983 | caps1 = 350 | goals1 = 1 | clubs1 = {{Fb team Anderlecht}} | years2 = 1983–1988 | caps2 = 161 | goals2 = 1 | clubs2 = {{Fb team Club Brugge}} | nationalyears1 = 1974–1986 | nationalcaps1 = 24 |nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{flagsport|BEL}} [[Фудбалска репрезентација на Белгија|Белгија]] | manageryears1 = 1988-1991 |managerclubs1 = {{Fb team RWD Molenbeek}} | manageryears2 = 1991-1997 |managerclubs2 = {{Fb team Club Brugge}} | manageryears3 = 1997-2002 |managerclubs3 = {{Fb team Excelsior Mouscron}} | manageryears4 = 2002-2005 |managerclubs4 = {{Fb team Anderlecht}} | manageryears5 = 2005-2008 |managerclubs5 = {{Fb team Genk}} | manageryears6 = 2008-2009 |managerclubs6 = {{Fb team Panserraikos}} | manageryears7 = 2009 |managerclubs7 = {{Fb team Trabzonspor}} | manageryears8 = 2010–2011 |managerclubs8 = {{Fb team Zulte Waregem}} | manageryears9 = 2014 |managerclubs9 = {{Fb team JS Kabylie}} | manageryears10= 2014–2015 |managerclubs10= {{Fb team Hussein Day}} | manageryears11= 2016–2017 |managerclubs11= {{Naz|FUrep|CMR}} | manageryears12= 2016–2017 |managerclubs12= {{Fb team K.V. Oostende}} | manageryears13= 2021– |managerclubs13= {{Naz|FUrep|RSA}} }} '''Уго Брос''' (роден на [[10 април]] [[1952]] година, во [[Хумбек]]) — [[Белгија|белгиски]] [[фудбал]]ски [[тренер]] и поранешен фудбалер, [[Одбранбен играч (фудбал)|играч од одбраната]]. Во моментов ја води репрезентацијата на [[Фудбалска репрезентација на Јужна Африка|Јужна Африка]]. ==Клупска кариера== Тој ја започнал својата фудбалска кариера во неговиот роден град [[Хумбек]], играјќи за локалниот тим КФЦ Хумбек каде бил откриен на рана возраст од осумнаесет години од скаут на [[ФК Андерлехт|Андерлехт]]. Своето деби за клубот го направил во сезоната 1970-1971, и оттогаш станува легенда на Андерлехт. Во следните 13 сезони, колку што го носел дресот на клубот, тој одиграл преку 450 натпревари во една од најсилните ери во историјата на клубот освојувајќи со него три [[Белгиска Про лига|белгиски првенства]], четири [[Фудбалски куп на Белгија|Купа на Белгија]], два [[Лига куп на Белгија|Лига купа на Белгија]], два [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Купа на победниците на куповите]], еден [[Куп на УЕФА]] и два [[Суперкуп на УЕФА|Суперкупа на УЕФА]]. Во 1983 година, Брос го напуштил Андерлехт и потпишал за [[Клуб Бриж]]. Таму одиграл пет сезони, сè до сезоната 1987-1988, која била последната во неговата играчка кариера. Во овој период, тој му помогнал на својот тим да го освои Купот на Белгија во сезоната 1985-1986 и првенството во неговата последна сезона, по што ја завршил професионална играчка кариера во 1988 година.<ref>{{in lang|en}} [http://www.clubbrugge.be/club/nl/geschiedenis.php?a=2_trainer&id=28 Club Brugge website – Broos bio] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070312064614/http://www.clubbrugge.be/club/nl/geschiedenis.php?a=2_trainer&id=28 |date=12 March 2007 }}</ref> ==Репрезентативна кариера== Своето деби за [[Фудбалска репрезентација на Белгија|белгиската репрезентација]], Брос го направил на 13 март 1974 година, во пријателски натпревар против {{NazNB|FUrep|GDR}} во [[Берлин]], загубен со 1-0. Потоа, тој земал учество во многу од натпреварите во квалификациите за [[Европско првенство во фудбал 1976|Европското првенство 1976]] и [[Светско првенство во фудбал 1978|Светското првенство 1978]], турнири на кои Белгија сепак не успеала да се квалификува. Потоа, поради повреда, тој го пропуштил [[Европско првенство во фудбал 1980|Европското првенство 1980]] и подолго време бил надвор од составот на репрезентацијата, пред да го направи своето враќање во 1985 година. Откако одиграл одлично во баражот за [[Светско првенство во фудбал 1986|Светското првенство 1986]] против {{NazNB|FUrep|NED}} и помогнал Белгија да се квалификува за „Мундијалот во Мексико“, тој добил повик и да настапи на турнирот. На Светското првенство 1986, на кое Белгија стигнала дури до полуфиналето и на крајот го освоила четвртото место, Брос одиграл три натпревари. Тој бил стартер и ги одиграл комплетно натпреварите од групната фаза против домаќинот {{NazNB|FUrep|MEX}} (пораз 2-1) и {{NazNB|FUrep|PAR}} (2-2). Неговиот последен настап на турнирот, а воедно и за белгиската репрезентација, бил во четвртфиналето против {{NazNB|FUrep|ESP}}, каде влегол од клупата на местото на [[Жорж Грјун]] во 82-рата минута и бил еден од прецизните изведувачи на ударот од белата точка во победата по [[Изведување пенали (фудбал)|изведување на пенали]]. == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Белгија |image3= Flag of Belgium.svg }} * [https://www.soccerway.com/player/broos-hugo/xAxr2aZf/ Уго Брос на soccerway] * [https://www.transfermarkt.com/broos-hugo/profil/trainer/706 Уго Брос на transfermarkt] * [https://africa.espn.com/football/player/_/id/79449/hugo-broos Уго Брос на espn] * [https://www.worldfootball.net/person/pe47921/hugo-broos/ Уго Брос на worldfootball.net] {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Брос, Уго}} [[Категорија:Белгиски фудбалери]] [[Категорија:Белгиски фудбалски тренери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Андерлехт]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Клуб Бриж]] [[Категорија:Тренери на ФК Клуб Бриж]] [[Категорија:Тренери на ФК Андерлехт]] [[Категорија:Тренери на ФК Генк]] [[Категорија:Тренери на ФК Трабзонспор]] [[Категорија:Селектори на фудбалската репрезентација на Камерун]] [[Категорија:Селектори на фудбалската репрезентација на Јужна Африка]] [[Категорија:Родени во 1952 година]] 378kum8uc7qsjkc22zdse7aewufkkmh 5579348 5579341 2026-06-20T12:59:05Z Carshalton 30527 5579348 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired | name = Уго Брос | image = [[File:Hugo Broos 1.jpg|220px|]] | fullname = Уго Анри Брос | birth_date = {{Birth date and age|1952|4|10|df=yes}} | birth_place = [[Хумбек]], [[Белгија]] | nationality = {{flagsport|BEL}} [[Белгија]] | height = {{height|m=1.80}} | position = {{Football/DF}} | currentclub = {{Naz|FUrep|RSA}} (селектор) | retired = 1988 <small>(36 г.)</small> | years1 = 1970–1983 | caps1 = 350 | goals1 = 1 | clubs1 = {{Fb team Anderlecht}} | years2 = 1983–1988 | caps2 = 161 | goals2 = 1 | clubs2 = {{Fb team Club Brugge}} | nationalyears1 = 1974–1986 | nationalcaps1 = 24 |nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{flagsport|BEL}} [[Фудбалска репрезентација на Белгија|Белгија]] | manageryears1 = 1988-1991 |managerclubs1 = {{Fb team RWD Molenbeek}} | manageryears2 = 1991-1997 |managerclubs2 = {{Fb team Club Brugge}} | manageryears3 = 1997-2002 |managerclubs3 = {{Fb team Excelsior Mouscron}} | manageryears4 = 2002-2005 |managerclubs4 = {{Fb team Anderlecht}} | manageryears5 = 2005-2008 |managerclubs5 = {{Fb team Genk}} | manageryears6 = 2008-2009 |managerclubs6 = {{Fb team Panserraikos}} | manageryears7 = 2009 |managerclubs7 = {{Fb team Trabzonspor}} | manageryears8 = 2010–2011 |managerclubs8 = {{Fb team Zulte Waregem}} | manageryears9 = 2014 |managerclubs9 = {{Fb team JS Kabylie}} | manageryears10= 2014–2015 |managerclubs10= {{Fb team Hussein Day}} | manageryears11= 2016–2017 |managerclubs11= {{Naz|FUrep|CMR}} | manageryears12= 2016–2017 |managerclubs12= {{Fb team K.V. Oostende}} | manageryears13= 2021– |managerclubs13= {{Naz|FUrep|RSA}} }} '''Уго Брос''' (роден на [[10 април]] [[1952]] година, во [[Хумбек]]) — [[Белгија|белгиски]] [[фудбал]]ски [[тренер]] и поранешен фудбалер, [[Одбранбен играч (фудбал)|играч од одбраната]]. Во моментов ја води репрезентацијата на [[Фудбалска репрезентација на Јужна Африка|Јужна Африка]]. ==Клупска кариера== Тој ја започнал својата фудбалска кариера во неговиот роден град [[Хумбек]], играјќи за локалниот тим КФЦ Хумбек каде бил откриен на рана возраст од осумнаесет години од скаут на [[ФК Андерлехт|Андерлехт]]. Своето деби за клубот го направил во сезоната 1970-1971, и оттогаш станува легенда на Андерлехт. Во следните 13 сезони, колку што го носел дресот на клубот, тој одиграл преку 450 натпревари во една од најсилните ери во историјата на клубот освојувајќи со него три [[Белгиска Про лига|белгиски првенства]], четири [[Фудбалски куп на Белгија|Купа на Белгија]], два [[Лига куп на Белгија|Лига купа на Белгија]], два [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Купа на победниците на куповите]], еден [[Куп на УЕФА]] и два [[Суперкуп на УЕФА|Суперкупа на УЕФА]]. Во 1983 година, Брос го напуштил Андерлехт и потпишал за [[Клуб Бриж]]. Таму одиграл пет сезони, сè до сезоната 1987-1988, која била последната во неговата играчка кариера. Во овој период, тој му помогнал на својот тим да го освои Купот на Белгија во сезоната 1985-1986 и првенството во неговата последна сезона, по што ја завршил професионална играчка кариера во 1988 година.<ref>{{in lang|en}} [http://www.clubbrugge.be/club/nl/geschiedenis.php?a=2_trainer&id=28 Club Brugge website – Broos bio] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070312064614/http://www.clubbrugge.be/club/nl/geschiedenis.php?a=2_trainer&id=28 |date=12 March 2007 }}</ref> ==Репрезентативна кариера== Своето деби за [[Фудбалска репрезентација на Белгија|белгиската репрезентација]], Брос го направил на 13 март 1974 година, во пријателски натпревар против {{NazNB|FUrep|GDR}} во [[Берлин]], загубен со 1-0. Потоа, тој земал учество во многу од натпреварите во квалификациите за [[Европско првенство во фудбал 1976|Европското првенство 1976]] и [[Светско првенство во фудбал 1978|Светското првенство 1978]], турнири на кои Белгија сепак не успеала да се квалификува. Потоа, поради повреда, тој го пропуштил [[Европско првенство во фудбал 1980|Европското првенство 1980]] и подолго време бил надвор од составот на репрезентацијата, пред да го направи своето враќање во 1985 година. Откако одиграл одлично во баражот за [[Светско првенство во фудбал 1986|Светското првенство 1986]] против {{NazNB|FUrep|NED}} и помогнал Белгија да се квалификува за „Мундијалот во Мексико“, тој добил повик и да настапи на турнирот. На Светското првенство 1986, на кое Белгија стигнала дури до полуфиналето и на крајот го освоила четвртото место, Брос одиграл три натпревари. Тој бил стартер и ги одиграл комплетно натпреварите од групната фаза против домаќинот {{NazNB|FUrep|MEX}} (пораз 2-1) и {{NazNB|FUrep|PAR}} (2-2). Неговиот последен настап на турнирот, а воедно и за белгиската репрезентација, бил во четвртфиналето против {{NazNB|FUrep|ESP}}, каде влегол од клупата на местото на [[Жорж Грјун]] во 82-рата минута и бил еден од прецизните изведувачи на ударот од белата точка во победата по [[Изведување пенали (фудбал)|изведување на пенали]]. ==Титули== ===Играч=== ;Андерлехт *'''[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]''' : 3 : 1971-1972, 1973-1974, 1980-1981 *'''[[Фудбалски куп на Белгија|Куп на Белгија]]''' : 4 : 1971-1972, 1972-1973, 1974-1975, 1975-1976 *'''[[Лига куп на Белгија]]''' : 2 : 1973, 1974 *'''{{Трофеј-Куп на УЕФА}} [[Куп на УЕФА]]''' : 1 : [[Куп на УЕФА 1982-1983|1982-1983]] *'''{{Трофеј-КПК}} [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Куп на победниците на куповите]]''' : 2 : 1975-1976, 1977-1978 *'''{{Трофеј-Суперкуп на Европа}} [[УЕФА Супер Куп|Суперкуп на Европа]]''' : 2 : 1976, 1978 ;Клуб Бриж *'''[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]''' : 1 : 1987-1988 *'''[[Фудбалски куп на Белгија|Куп на Белгија]]''' : 4 : 1985-1986 *'''[[Суперкуп на Белгија]]''' : 1 : 1986 == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Белгија |image3= Flag of Belgium.svg }} * [https://www.soccerway.com/player/broos-hugo/xAxr2aZf/ Уго Брос на soccerway] * [https://www.transfermarkt.com/broos-hugo/profil/trainer/706 Уго Брос на transfermarkt] * [https://africa.espn.com/football/player/_/id/79449/hugo-broos Уго Брос на espn] * [https://www.worldfootball.net/person/pe47921/hugo-broos/ Уго Брос на worldfootball.net] {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Брос, Уго}} [[Категорија:Белгиски фудбалери]] [[Категорија:Белгиски фудбалски тренери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Андерлехт]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Клуб Бриж]] [[Категорија:Тренери на ФК Клуб Бриж]] [[Категорија:Тренери на ФК Андерлехт]] [[Категорија:Тренери на ФК Генк]] [[Категорија:Тренери на ФК Трабзонспор]] [[Категорија:Селектори на фудбалската репрезентација на Камерун]] [[Категорија:Селектори на фудбалската репрезентација на Јужна Африка]] [[Категорија:Родени во 1952 година]] 5k5lr5i1kalufm67g8km6jg0avk3uop 5579349 5579348 2026-06-20T12:59:15Z Carshalton 30527 /* Титули */ 5579349 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired | name = Уго Брос | image = [[File:Hugo Broos 1.jpg|220px|]] | fullname = Уго Анри Брос | birth_date = {{Birth date and age|1952|4|10|df=yes}} | birth_place = [[Хумбек]], [[Белгија]] | nationality = {{flagsport|BEL}} [[Белгија]] | height = {{height|m=1.80}} | position = {{Football/DF}} | currentclub = {{Naz|FUrep|RSA}} (селектор) | retired = 1988 <small>(36 г.)</small> | years1 = 1970–1983 | caps1 = 350 | goals1 = 1 | clubs1 = {{Fb team Anderlecht}} | years2 = 1983–1988 | caps2 = 161 | goals2 = 1 | clubs2 = {{Fb team Club Brugge}} | nationalyears1 = 1974–1986 | nationalcaps1 = 24 |nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{flagsport|BEL}} [[Фудбалска репрезентација на Белгија|Белгија]] | manageryears1 = 1988-1991 |managerclubs1 = {{Fb team RWD Molenbeek}} | manageryears2 = 1991-1997 |managerclubs2 = {{Fb team Club Brugge}} | manageryears3 = 1997-2002 |managerclubs3 = {{Fb team Excelsior Mouscron}} | manageryears4 = 2002-2005 |managerclubs4 = {{Fb team Anderlecht}} | manageryears5 = 2005-2008 |managerclubs5 = {{Fb team Genk}} | manageryears6 = 2008-2009 |managerclubs6 = {{Fb team Panserraikos}} | manageryears7 = 2009 |managerclubs7 = {{Fb team Trabzonspor}} | manageryears8 = 2010–2011 |managerclubs8 = {{Fb team Zulte Waregem}} | manageryears9 = 2014 |managerclubs9 = {{Fb team JS Kabylie}} | manageryears10= 2014–2015 |managerclubs10= {{Fb team Hussein Day}} | manageryears11= 2016–2017 |managerclubs11= {{Naz|FUrep|CMR}} | manageryears12= 2016–2017 |managerclubs12= {{Fb team K.V. Oostende}} | manageryears13= 2021– |managerclubs13= {{Naz|FUrep|RSA}} }} '''Уго Брос''' (роден на [[10 април]] [[1952]] година, во [[Хумбек]]) — [[Белгија|белгиски]] [[фудбал]]ски [[тренер]] и поранешен фудбалер, [[Одбранбен играч (фудбал)|играч од одбраната]]. Во моментов ја води репрезентацијата на [[Фудбалска репрезентација на Јужна Африка|Јужна Африка]]. ==Клупска кариера== Тој ја започнал својата фудбалска кариера во неговиот роден град [[Хумбек]], играјќи за локалниот тим КФЦ Хумбек каде бил откриен на рана возраст од осумнаесет години од скаут на [[ФК Андерлехт|Андерлехт]]. Своето деби за клубот го направил во сезоната 1970-1971, и оттогаш станува легенда на Андерлехт. Во следните 13 сезони, колку што го носел дресот на клубот, тој одиграл преку 450 натпревари во една од најсилните ери во историјата на клубот освојувајќи со него три [[Белгиска Про лига|белгиски првенства]], четири [[Фудбалски куп на Белгија|Купа на Белгија]], два [[Лига куп на Белгија|Лига купа на Белгија]], два [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Купа на победниците на куповите]], еден [[Куп на УЕФА]] и два [[Суперкуп на УЕФА|Суперкупа на УЕФА]]. Во 1983 година, Брос го напуштил Андерлехт и потпишал за [[Клуб Бриж]]. Таму одиграл пет сезони, сè до сезоната 1987-1988, која била последната во неговата играчка кариера. Во овој период, тој му помогнал на својот тим да го освои Купот на Белгија во сезоната 1985-1986 и првенството во неговата последна сезона, по што ја завршил професионална играчка кариера во 1988 година.<ref>{{in lang|en}} [http://www.clubbrugge.be/club/nl/geschiedenis.php?a=2_trainer&id=28 Club Brugge website – Broos bio] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070312064614/http://www.clubbrugge.be/club/nl/geschiedenis.php?a=2_trainer&id=28 |date=12 March 2007 }}</ref> ==Репрезентативна кариера== Своето деби за [[Фудбалска репрезентација на Белгија|белгиската репрезентација]], Брос го направил на 13 март 1974 година, во пријателски натпревар против {{NazNB|FUrep|GDR}} во [[Берлин]], загубен со 1-0. Потоа, тој земал учество во многу од натпреварите во квалификациите за [[Европско првенство во фудбал 1976|Европското првенство 1976]] и [[Светско првенство во фудбал 1978|Светското првенство 1978]], турнири на кои Белгија сепак не успеала да се квалификува. Потоа, поради повреда, тој го пропуштил [[Европско првенство во фудбал 1980|Европското првенство 1980]] и подолго време бил надвор од составот на репрезентацијата, пред да го направи своето враќање во 1985 година. Откако одиграл одлично во баражот за [[Светско првенство во фудбал 1986|Светското првенство 1986]] против {{NazNB|FUrep|NED}} и помогнал Белгија да се квалификува за „Мундијалот во Мексико“, тој добил повик и да настапи на турнирот. На Светското првенство 1986, на кое Белгија стигнала дури до полуфиналето и на крајот го освоила четвртото место, Брос одиграл три натпревари. Тој бил стартер и ги одиграл комплетно натпреварите од групната фаза против домаќинот {{NazNB|FUrep|MEX}} (пораз 2-1) и {{NazNB|FUrep|PAR}} (2-2). Неговиот последен настап на турнирот, а воедно и за белгиската репрезентација, бил во четвртфиналето против {{NazNB|FUrep|ESP}}, каде влегол од клупата на местото на [[Жорж Грјун]] во 82-рата минута и бил еден од прецизните изведувачи на ударот од белата точка во победата по [[Изведување пенали (фудбал)|изведување на пенали]]. ==Титули== ===Играч=== ;Андерлехт *'''[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]''' : 3 : 1971-1972, 1973-1974, 1980-1981 *'''[[Фудбалски куп на Белгија|Куп на Белгија]]''' : 4 : 1971-1972, 1972-1973, 1974-1975, 1975-1976 *'''[[Лига куп на Белгија]]''' : 2 : 1973, 1974 *'''{{Трофеј-Куп на УЕФА}} [[Куп на УЕФА]]''' : 1 : [[Куп на УЕФА 1982-1983|1982-1983]] *'''{{Трофеј-КПК}} [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Куп на победниците на куповите]]''' : 2 : 1975-1976, 1977-1978 *'''{{Трофеј-Суперкуп на Европа}} [[УЕФА Супер Куп|Суперкуп на Европа]]''' : 2 : 1976, 1978 ;Клуб Бриж *'''[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]''' : 1 : 1987-1988 *'''[[Фудбалски куп на Белгија|Куп на Белгија]]''' : 1 : 1985-1986 *'''[[Суперкуп на Белгија]]''' : 1 : 1986 == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Белгија |image3= Flag of Belgium.svg }} * [https://www.soccerway.com/player/broos-hugo/xAxr2aZf/ Уго Брос на soccerway] * [https://www.transfermarkt.com/broos-hugo/profil/trainer/706 Уго Брос на transfermarkt] * [https://africa.espn.com/football/player/_/id/79449/hugo-broos Уго Брос на espn] * [https://www.worldfootball.net/person/pe47921/hugo-broos/ Уго Брос на worldfootball.net] {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Брос, Уго}} [[Категорија:Белгиски фудбалери]] [[Категорија:Белгиски фудбалски тренери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Андерлехт]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Клуб Бриж]] [[Категорија:Тренери на ФК Клуб Бриж]] [[Категорија:Тренери на ФК Андерлехт]] [[Категорија:Тренери на ФК Генк]] [[Категорија:Тренери на ФК Трабзонспор]] [[Категорија:Селектори на фудбалската репрезентација на Камерун]] [[Категорија:Селектори на фудбалската репрезентација на Јужна Африка]] [[Категорија:Родени во 1952 година]] 7wg5ai4mrdk7bp3f7u86kgqd2equ4ll 5579351 5579349 2026-06-20T13:06:13Z Carshalton 30527 5579351 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired | name = Уго Брос | image = [[File:Hugo Broos 1.jpg|220px|]] | fullname = Уго Анри Брос | birth_date = {{Birth date and age|1952|4|10|df=yes}} | birth_place = [[Хумбек]], [[Белгија]] | nationality = {{flagsport|BEL}} [[Белгија]] | height = {{height|m=1.80}} | position = {{Football/DF}} | currentclub = {{Naz|FUrep|RSA}} (селектор) | retired = 1988 <small>(36 г.)</small> | years1 = 1970–1983 | caps1 = 350 | goals1 = 1 | clubs1 = {{Fb team Anderlecht}} | years2 = 1983–1988 | caps2 = 161 | goals2 = 1 | clubs2 = {{Fb team Club Brugge}} | nationalyears1 = 1974–1986 | nationalcaps1 = 24 |nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{flagsport|BEL}} [[Фудбалска репрезентација на Белгија|Белгија]] | manageryears1 = 1988-1991 |managerclubs1 = {{Fb team RWD Molenbeek}} | manageryears2 = 1991-1997 |managerclubs2 = {{Fb team Club Brugge}} | manageryears3 = 1997-2002 |managerclubs3 = {{Fb team Excelsior Mouscron}} | manageryears4 = 2002-2005 |managerclubs4 = {{Fb team Anderlecht}} | manageryears5 = 2005-2008 |managerclubs5 = {{Fb team Genk}} | manageryears6 = 2008-2009 |managerclubs6 = {{Fb team Panserraikos}} | manageryears7 = 2009 |managerclubs7 = {{Fb team Trabzonspor}} | manageryears8 = 2010–2011 |managerclubs8 = {{Fb team Zulte Waregem}} | manageryears9 = 2014 |managerclubs9 = {{Fb team JS Kabylie}} | manageryears10= 2014–2015 |managerclubs10= {{Fb team Hussein Day}} | manageryears11= 2016–2017 |managerclubs11= {{Naz|FUrep|CMR}} | manageryears12= 2016–2017 |managerclubs12= {{Fb team K.V. Oostende}} | manageryears13= 2021– |managerclubs13= {{Naz|FUrep|RSA}} }} '''Уго Брос''' (роден на [[10 април]] [[1952]] година, во [[Хумбек]]) — [[Белгија|белгиски]] [[фудбал]]ски [[тренер]] и поранешен фудбалер, [[Одбранбен играч (фудбал)|играч од одбраната]]. Во моментов ја води репрезентацијата на [[Фудбалска репрезентација на Јужна Африка|Јужна Африка]]. ==Клупска кариера== Тој ја започнал својата фудбалска кариера во неговиот роден град [[Хумбек]], играјќи за локалниот тим КФЦ Хумбек каде бил откриен на рана возраст од осумнаесет години од скаут на [[ФК Андерлехт|Андерлехт]]. Своето деби за клубот го направил во сезоната 1970-1971, и оттогаш станува легенда на Андерлехт. Во следните 13 сезони, колку што го носел дресот на клубот, тој одиграл преку 450 натпревари во една од најсилните ери во историјата на клубот освојувајќи со него три [[Белгиска Про лига|белгиски првенства]], четири [[Фудбалски куп на Белгија|Купа на Белгија]], два [[Лига куп на Белгија|Лига купа на Белгија]], два [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Купа на победниците на куповите]], еден [[Куп на УЕФА]] и два [[Суперкуп на УЕФА|Суперкупа на УЕФА]]. Во 1983 година, Брос го напуштил Андерлехт и потпишал за [[Клуб Бриж]]. Таму одиграл пет сезони, сè до сезоната 1987-1988, која била последната во неговата играчка кариера. Во овој период, тој му помогнал на својот тим да го освои Купот на Белгија во сезоната 1985-1986 и првенството во неговата последна сезона, по што ја завршил професионална играчка кариера во 1988 година.<ref>{{in lang|en}} [http://www.clubbrugge.be/club/nl/geschiedenis.php?a=2_trainer&id=28 Club Brugge website – Broos bio] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070312064614/http://www.clubbrugge.be/club/nl/geschiedenis.php?a=2_trainer&id=28 |date=12 March 2007 }}</ref> ==Репрезентативна кариера== {{dx|[[File:Hugo Broos.jpg|thumb|upright|Брос на тренинг со [[Фудбалска репрезентација на Белгија|репрезентацијата]] во 1977]]}} Своето деби за [[Фудбалска репрезентација на Белгија|белгиската репрезентација]], Брос го направил на 13 март 1974 година, во пријателски натпревар против {{NazNB|FUrep|GDR}} во [[Берлин]], загубен со 1-0. Потоа, тој земал учество во многу од натпреварите во квалификациите за [[Европско првенство во фудбал 1976|Европското првенство 1976]] и [[Светско првенство во фудбал 1978|Светското првенство 1978]], турнири на кои Белгија сепак не успеала да се квалификува. Потоа, поради повреда, тој го пропуштил [[Европско првенство во фудбал 1980|Европското првенство 1980]] и подолго време бил надвор од составот на репрезентацијата, пред да го направи своето враќање во 1985 година. Откако одиграл одлично во баражот за [[Светско првенство во фудбал 1986|Светското првенство 1986]] против {{NazNB|FUrep|NED}} и помогнал Белгија да се квалификува за „Мундијалот во Мексико“, тој бил избран и во конечниот список од 22 играчи кои биле пријавени да настапат на турнирот. На Светското првенство 1986, на кое Белгија стигнала дури до полуфиналето и на крајот го освоила четвртото место, Брос одиграл три натпревари. Тој бил стартер и ги одиграл комплетно натпреварите од групната фаза против домаќинот {{NazNB|FUrep|MEX}} (пораз 2-1) и {{NazNB|FUrep|PAR}} (2-2). Неговиот последен настап на турнирот, а воедно и за белгиската репрезентација, бил во четвртфиналето против {{NazNB|FUrep|ESP}}, каде влегол од клупата во 82-рата минута и го погодил својот удар од белата точка во победата по [[Изведување пенали (фудбал)|изведување на пенали]]. ==Титули== ===Играч=== ;Андерлехт *'''[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]''' : 3 : 1971-1972, 1973-1974, 1980-1981 *'''[[Фудбалски куп на Белгија|Куп на Белгија]]''' : 4 : 1971-1972, 1972-1973, 1974-1975, 1975-1976 *'''[[Лига куп на Белгија]]''' : 2 : 1973, 1974 *'''{{Трофеј-Куп на УЕФА}} [[Куп на УЕФА]]''' : 1 : [[Куп на УЕФА 1982-1983|1982-1983]] *'''{{Трофеј-КПК}} [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Куп на победниците на куповите]]''' : 2 : 1975-1976, 1977-1978 *'''{{Трофеј-Суперкуп на Европа}} [[УЕФА Супер Куп|Суперкуп на Европа]]''' : 2 : 1976, 1978 ;Клуб Бриж *'''[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]''' : 1 : 1987-1988 *'''[[Фудбалски куп на Белгија|Куп на Белгија]]''' : 1 : 1985-1986 *'''[[Суперкуп на Белгија]]''' : 1 : 1986 == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Белгија |image3= Flag of Belgium.svg }} * [https://www.soccerway.com/player/broos-hugo/xAxr2aZf/ Уго Брос на soccerway] * [https://www.transfermarkt.com/broos-hugo/profil/trainer/706 Уго Брос на transfermarkt] * [https://africa.espn.com/football/player/_/id/79449/hugo-broos Уго Брос на espn] * [https://www.worldfootball.net/person/pe47921/hugo-broos/ Уго Брос на worldfootball.net] {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Брос, Уго}} [[Категорија:Белгиски фудбалери]] [[Категорија:Белгиски фудбалски тренери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Андерлехт]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Клуб Бриж]] [[Категорија:Тренери на ФК Клуб Бриж]] [[Категорија:Тренери на ФК Андерлехт]] [[Категорија:Тренери на ФК Генк]] [[Категорија:Тренери на ФК Трабзонспор]] [[Категорија:Селектори на фудбалската репрезентација на Камерун]] [[Категорија:Селектори на фудбалската репрезентација на Јужна Африка]] [[Категорија:Родени во 1952 година]] 8no9v0pznk4mdpa6fxda4r87vpe81lu 5579357 5579351 2026-06-20T13:12:26Z Carshalton 30527 5579357 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired | name = Уго Брос | image = [[File:Hugo Broos 1.jpg|220px|]] | fullname = Уго Анри Брос | birth_date = {{Birth date and age|1952|4|10|df=yes}} | birth_place = [[Хумбек]], [[Белгија]] | nationality = {{flagsport|BEL}} [[Белгија]] | height = {{height|m=1.80}} | position = {{Football/DF}} | currentclub = {{Naz|FUrep|RSA}} (селектор) | retired = 1988 <small>(36 г.)</small> | years1 = 1970–1983 | caps1 = 350 | goals1 = 1 | clubs1 = {{Fb team Anderlecht}} | years2 = 1983–1988 | caps2 = 161 | goals2 = 1 | clubs2 = {{Fb team Club Brugge}} | nationalyears1 = 1974–1986 | nationalcaps1 = 24 |nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{flagsport|BEL}} [[Фудбалска репрезентација на Белгија|Белгија]] | manageryears1 = 1988-1991 |managerclubs1 = {{Fb team RWD Molenbeek}} | manageryears2 = 1991-1997 |managerclubs2 = {{Fb team Club Brugge}} | manageryears3 = 1997-2002 |managerclubs3 = {{Fb team Excelsior Mouscron}} | manageryears4 = 2002-2005 |managerclubs4 = {{Fb team Anderlecht}} | manageryears5 = 2005-2008 |managerclubs5 = {{Fb team Genk}} | manageryears6 = 2008-2009 |managerclubs6 = {{Fb team Panserraikos}} | manageryears7 = 2009 |managerclubs7 = {{Fb team Trabzonspor}} | manageryears8 = 2010–2011 |managerclubs8 = {{Fb team Zulte Waregem}} | manageryears9 = 2014 |managerclubs9 = {{Fb team JS Kabylie}} | manageryears10= 2014–2015 |managerclubs10= {{Fb team Hussein Day}} | manageryears11= 2016–2017 |managerclubs11= {{Naz|FUrep|CMR}} | manageryears12= 2016–2017 |managerclubs12= {{Fb team K.V. Oostende}} | manageryears13= 2021– |managerclubs13= {{Naz|FUrep|RSA}} }} '''Уго Брос''' (роден на [[10 април]] [[1952]] година, во [[Хумбек]]) — [[Белгија|белгиски]] [[фудбал]]ски [[тренер]] и поранешен фудбалер, [[Одбранбен играч (фудбал)|играч од одбраната]]. Во моментов ја води репрезентацијата на [[Фудбалска репрезентација на Јужна Африка|Јужна Африка]]. ==Клупска кариера== Тој ја започнал својата фудбалска кариера во неговиот роден град [[Хумбек]], играјќи за локалниот тим КФЦ Хумбек каде бил откриен на рана возраст од осумнаесет години од скаут на [[ФК Андерлехт|Андерлехт]]. Своето деби за клубот го направил во сезоната 1970-1971, и оттогаш станува легенда на Андерлехт. Во следните 13 сезони, колку што го носел дресот на клубот, тој одиграл преку 450 натпревари во една од најсилните ери во историјата на клубот освојувајќи со него три [[Белгиска Про лига|белгиски првенства]], четири [[Фудбалски куп на Белгија|Купа на Белгија]], два [[Лига куп на Белгија|Лига купа на Белгија]], два [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Купа на победниците на куповите]], еден [[Куп на УЕФА]] и два [[Суперкуп на УЕФА|Суперкупа на УЕФА]]. Во 1983 година, Брос го напуштил Андерлехт и потпишал за [[Клуб Бриж]]. Таму одиграл пет сезони, сè до сезоната 1987-1988, која била последната во неговата играчка кариера. Во овој период, тој му помогнал на својот тим да го освои Купот на Белгија во сезоната 1985-1986 и првенството во неговата последна сезона, по што ја завршил професионална играчка кариера во 1988 година.<ref>{{in lang|en}} [http://www.clubbrugge.be/club/nl/geschiedenis.php?a=2_trainer&id=28 Club Brugge website – Broos bio] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070312064614/http://www.clubbrugge.be/club/nl/geschiedenis.php?a=2_trainer&id=28 |date=12 March 2007 }}</ref> ==Репрезентативна кариера== {{dx|[[File:Hugo Broos.jpg|thumb|upright|Брос на тренинг со [[Фудбалска репрезентација на Белгија|репрезентацијата]] во 1977]]}} Своето деби за [[Фудбалска репрезентација на Белгија|белгиската репрезентација]], Брос го направил на 13 март 1974 година, во пријателски натпревар против {{NazNB|FUrep|GDR}} во [[Берлин]], загубен со 1-0. Потоа, тој земал учество во многу од натпреварите во квалификациите за [[Европско првенство во фудбал 1976|Европското првенство 1976]] и [[Светско првенство во фудбал 1978|Светското првенство 1978]], турнири на кои Белгија сепак не успеала да се квалификува. Потоа, поради повреда, тој го пропуштил [[Европско првенство во фудбал 1980|Европското првенство 1980]] и подолго време бил надвор од составот на репрезентацијата, пред да го направи своето враќање во 1985 година. Откако одиграл одлично во баражот за [[Светско првенство во фудбал 1986|Светското првенство 1986]] против {{NazNB|FUrep|NED}} и помогнал Белгија да се квалификува за „Мундијалот во Мексико“, тој бил избран и во конечниот список од 22 играчи кои биле пријавени да настапат на турнирот. На Светското првенство 1986, на кое Белгија стигнала дури до полуфиналето и на крајот го освоила четвртото место, Брос одиграл три натпревари. Тој бил стартер и ги одиграл комплетно натпреварите од групната фаза против домаќинот {{NazNB|FUrep|MEX}} (пораз 2-1) и {{NazNB|FUrep|PAR}} (2-2). Неговиот последен настап на турнирот, а воедно и за белгиската репрезентација, бил во четвртфиналето против {{NazNB|FUrep|ESP}}, каде влегол од клупата во 82-рата минута и го погодил својот удар од белата точка во победата по [[Изведување пенали (фудбал)|изведување на пенали]]. ==Титули== {{Col-begin|width=80%}} {{col-2}} ===Играч=== ;Андерлехт *'''[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]''' : 3 : 1971-1972, 1973-1974, 1980-1981 *'''[[Фудбалски куп на Белгија|Куп на Белгија]]''' : 4 : 1971-1972, 1972-1973, 1974-1975, 1975-1976 *'''[[Лига куп на Белгија]]''' : 2 : 1973, 1974 *'''{{Трофеј-Куп на УЕФА}} [[Куп на УЕФА]]''' : 1 : [[Куп на УЕФА 1982-1983|1982-1983]] *'''{{Трофеј-КПК}} [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Куп на победниците на куповите]]''' : 2 : 1975-1976, 1977-1978 *'''{{Трофеј-Суперкуп на Европа}} [[УЕФА Супер Куп|Суперкуп на Европа]]''' : 2 : 1976, 1978 ;Клуб Бриж *'''[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]''' : 1 : 1987-1988 *'''[[Фудбалски куп на Белгија|Куп на Белгија]]''' : 1 : 1985-1986 *'''[[Суперкуп на Белгија]]''' : 1 : 1986 {{col-2}} ===Тренер=== ; РВД Моленбек *'''[[Втора дивизија на Белгија]]''' : 1 : 1989-1990 ;Клуб Бриж *'''[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]''' : 2 : 1991-1992, 1995-1996 *'''[[Фудбалски куп на Белгија|Куп на Белгија]]''' : 2 : 1994-1995, 1995-1996 *'''[[Суперкуп на Белгија]]''' : 4 : 1991, 1992, 1994, 1996 ;Андерлехт *'''[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]''' : 1 : 2003-2004 ;Камерун *'''{{Трофеј-АФКОН}} [[Африкански куп на нации]]''' : 1 : [[Африкански куп на нации 2017|Габон 2017]] {{col-end}} == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Белгија |image3= Flag of Belgium.svg }} * [https://www.soccerway.com/player/broos-hugo/xAxr2aZf/ Уго Брос на soccerway] * [https://www.transfermarkt.com/broos-hugo/profil/trainer/706 Уго Брос на transfermarkt] * [https://africa.espn.com/football/player/_/id/79449/hugo-broos Уго Брос на espn] * [https://www.worldfootball.net/person/pe47921/hugo-broos/ Уго Брос на worldfootball.net] {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Брос, Уго}} [[Категорија:Белгиски фудбалери]] [[Категорија:Белгиски фудбалски тренери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Андерлехт]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Клуб Бриж]] [[Категорија:Тренери на ФК Клуб Бриж]] [[Категорија:Тренери на ФК Андерлехт]] [[Категорија:Тренери на ФК Генк]] [[Категорија:Тренери на ФК Трабзонспор]] [[Категорија:Селектори на фудбалската репрезентација на Камерун]] [[Категорија:Селектори на фудбалската репрезентација на Јужна Африка]] [[Категорија:Родени во 1952 година]] nsmkpk6lbpjudi4kcmj01r12qawmje6 5579511 5579357 2026-06-21T10:53:38Z Carshalton 30527 5579511 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired | name = Уго Брос | image = [[File:Hugo Broos 1.jpg|220px|]] | fullname = Уго Анри Брос | birth_date = {{Birth date and age|1952|4|10|df=yes}} | birth_place = [[Хумбек]], [[Белгија]] | nationality = {{flagsport|BEL}} [[Белгија]] | height = {{height|m=1.80}} | position = {{Football/DF}} | currentclub = {{Naz|FUrep|RSA}} (селектор) | retired = 1988 <small>(36 г.)</small> | years1 = 1970–1983 | caps1 = 350 | goals1 = 1 | clubs1 = {{Fb team Anderlecht}} | years2 = 1983–1988 | caps2 = 161 | goals2 = 1 | clubs2 = {{Fb team Club Brugge}} | nationalyears1 = 1974–1986 | nationalcaps1 = 24 |nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{flagsport|BEL}} [[Фудбалска репрезентација на Белгија|Белгија]] | manageryears1 = 1988-1991 |managerclubs1 = {{Fb team RWD Molenbeek}} | manageryears2 = 1991-1997 |managerclubs2 = {{Fb team Club Brugge}} | manageryears3 = 1997-2002 |managerclubs3 = {{Fb team Excelsior Mouscron}} | manageryears4 = 2002-2005 |managerclubs4 = {{Fb team Anderlecht}} | manageryears5 = 2005-2008 |managerclubs5 = {{Fb team Genk}} | manageryears6 = 2008-2009 |managerclubs6 = {{Fb team Panserraikos}} | manageryears7 = 2009 |managerclubs7 = {{Fb team Trabzonspor}} | manageryears8 = 2010–2011 |managerclubs8 = {{Fb team Zulte Waregem}} | manageryears9 = 2014 |managerclubs9 = {{Fb team JS Kabylie}} | manageryears10= 2014–2015 |managerclubs10= {{Fb team Hussein Day}} | manageryears11= 2016–2017 |managerclubs11= {{Naz|FUrep|CMR}} | manageryears12= 2016–2017 |managerclubs12= {{Fb team K.V. Oostende}} | manageryears13= 2021– |managerclubs13= {{Naz|FUrep|RSA}} }} '''Уго Брос''' (роден на [[10 април]] [[1952]] година, во [[Хумбек]]) — [[Белгија|белгиски]] [[фудбал]]ски [[тренер]] и поранешен фудбалер, [[Одбранбен играч (фудбал)|играч од одбраната]]. Во моментов ја води репрезентацијата на [[Фудбалска репрезентација на Јужна Африка|Јужна Африка]]. ==Клупска кариера== Тој ја започнал својата фудбалска кариера во неговиот роден град [[Хумбек]], играјќи за локалниот тим КФЦ Хумбек каде бил откриен на рана возраст од осумнаесет години од скаут на [[ФК Андерлехт|Андерлехт]]. Своето деби за клубот го направил во сезоната 1970-1971, и оттогаш станува легенда на Андерлехт. Во следните 13 сезони, колку што го носел дресот на клубот, тој одиграл преку 450 натпревари во една од најсилните ери во историјата на клубот освојувајќи со него три [[Белгиска Про лига|белгиски првенства]], четири [[Фудбалски куп на Белгија|Купа на Белгија]], два [[Лига куп на Белгија|Лига купа на Белгија]], два [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Купа на победниците на куповите]], еден [[Куп на УЕФА]] и два [[Суперкуп на УЕФА|Суперкупа на УЕФА]]. Во 1983 година, Брос го напуштил Андерлехт и потпишал за [[Клуб Бриж]]. Таму одиграл пет сезони, сè до сезоната 1987-1988, која била последната во неговата играчка кариера. Во овој период, тој му помогнал на својот тим да го освои Купот на Белгија во сезоната 1985-1986 и првенството во неговата последна сезона, по што ја завршил професионална играчка кариера во 1988 година.<ref>{{in lang|en}} [http://www.clubbrugge.be/club/nl/geschiedenis.php?a=2_trainer&id=28 Club Brugge website – Broos bio] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070312064614/http://www.clubbrugge.be/club/nl/geschiedenis.php?a=2_trainer&id=28 |date=12 March 2007 }}</ref> ==Репрезентативна кариера== {{dx|[[File:Hugo Broos.jpg|thumb|upright|Брос на тренинг со [[Фудбалска репрезентација на Белгија|репрезентацијата]] во 1977]]}} Своето деби за [[Фудбалска репрезентација на Белгија|белгиската репрезентација]], Брос го направил на 13 март 1974 година, во пријателски натпревар против {{NazNB|FUrep|GDR}} во [[Берлин]], загубен со 1-0. Потоа, тој земал учество во многу од натпреварите во квалификациите за [[Европско првенство во фудбал 1976|Европското првенство 1976]] и [[Светско првенство во фудбал 1978|Светското првенство 1978]], турнири на кои Белгија сепак не успеала да се квалификува. Потоа, поради повреда, тој го пропуштил [[Европско првенство во фудбал 1980|Европското првенство 1980]] и подолго време бил надвор од составот на репрезентацијата, пред да го направи своето враќање во 1985 година. Откако одиграл одлично во баражот за [[Светско првенство во фудбал 1986|Светското првенство 1986]] против {{NazNB|FUrep|NED}} и помогнал Белгија да се квалификува за „Мундијалот во Мексико“, тој бил избран и во конечниот список од 22 играчи кои биле пријавени да настапат на турнирот. На Светското првенство 1986, на кое Белгија стигнала дури до полуфиналето и на крајот го освоила четвртото место, Брос одиграл три натпревари. Тој бил стартер и ги одиграл комплетно натпреварите од групната фаза против домаќинот {{NazNB|FUrep|MEX}} (пораз 2-1) и {{NazNB|FUrep|PAR}} (2-2). Неговиот последен настап на турнирот, а воедно и за белгиската репрезентација, бил во четвртфиналето против {{NazNB|FUrep|ESP}}, каде влегол од клупата во 82-рата минута и го погодил својот удар од белата точка во победата по [[Изведување пенали (фудбал)|изведување на пенали]]. === Хронологија на репрезентативните настапи === {{Репрезентативни настапи|BERL}} {{Cronopar|5-10-2017|Сан Кристобал|VEN|0|0|URU|-|Квалификации за Светско првенство|2018|13={{subon|65}}|14=Сан Кристобал (Венецуела)|15=[[Додаток:Квалификации за Светско првенство во фудбал 2018 КОНМЕБОЛ - резултати и состави (10-18 коло)#Венецуела - Уругвај|дет.]]}} {{Cronopar|10-10-2017|Монтевидео|URU|4|2|BOL|-|Квалификации за Светско првенство|2018|15=[[Додаток:Квалификации за Светско првенство во фудбал 2018 КОНМЕБОЛ - резултати и состави (10-18 коло)#Уругвај - Боливија|дет.]]}} {{Cronopar|10-11-2017|Варшава|POL|0|0|URU|-|Пријателска}} {{Cronopar|14-11-2017|Виена|AUT|2|1|URU|-|Пријателска}} {{Cronofin|24|0}} ==Тренерска кариера== Својата тренерска кариера Брос ја започнал во екипата на [[РВД Моленбек]] во својата татковина во 1988 година. Таму работел три години до 1991 година, испаѓајќи од [[Прва фудбалска дивизија на Белгија 1988-1989|Првата дивизија]] во својата прва сезона, за потоа да избори промоција во [[Втора фудбалска дивизија на Белгија 1989-1990|Втората дивизија]] во следната сезона и да му донесе на клубот експресно враќање во највисоката дивизија на земјата. Во 1991 година, тој бил назначен за тренер на Клуб Бриж. Во клубот, во кој што поминал пет години како играч, се задржал до 1998 година, освојувајќи го првенството двапати во сезоните 1991-1992 (неговата прва на чело на клубот) и 1995-1996. Тој, исто така, го освоил и Купот на Белгија во 1991, 1995 и 1996 година. Потоа, од 2002 до 2005 година го тренирал Андерлехт. Тој го однел тимот во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]] во првата сезона, а потоа го освоил [[Прва фудбалска дивизија на Белгија 2003-2004|првенството во сезоната 2003–2004]]. Следната сезона 2004-2005 била неговата последна во Андерлехт; откако тимот бил елиминиран од Лигата на шампионите и од Купот на Белгија, по ремито 0-0 против [[КАА Гент|Гент]], Брос бил отпуштен за прв пат во својата кариера. Подоцна истата година, во јуни, тој станал тренер на [[ФК Генк|Генк]] и му вратил на Андерлехт на 30 септември победувајќи го со 4-1. Во текот на сезоната 2007-2008, Брос го напуштил Генк. Додека работел како тренер во Белгија, Брос ја освоил престижната награда за [[Фудбалски награди во Белгија|Белгиски тренер на годината]] четири пати во својата кариера, двапати додека бил тренер на Клуб Бриж (1992 и 1996), и по еднаш со Андерлехт во 2004 и со Генк во 2007 година. На 15 декември 2008 година, Брос бил назначен за тренер на грчкиот клуб, [[ФК Пансераикос|Пансераикос]] и за прв пат во својата кариера, тренирал клуб надвор од својата татковина. ==Титули== {{Col-begin|width=80%}} {{col-2}} ===Играч=== ;Андерлехт *'''[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]''' : 3 : 1971-1972, 1973-1974, 1980-1981 *'''[[Фудбалски куп на Белгија|Куп на Белгија]]''' : 4 : 1971-1972, 1972-1973, 1974-1975, 1975-1976 *'''[[Лига куп на Белгија]]''' : 2 : 1973, 1974 *'''{{Трофеј-Куп на УЕФА}} [[Куп на УЕФА]]''' : 1 : [[Куп на УЕФА 1982-1983|1982-1983]] *'''{{Трофеј-КПК}} [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Куп на победниците на куповите]]''' : 2 : 1975-1976, 1977-1978 *'''{{Трофеј-Суперкуп на Европа}} [[УЕФА Супер Куп|Суперкуп на Европа]]''' : 2 : 1976, 1978 ;Клуб Бриж *'''[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]''' : 1 : 1987-1988 *'''[[Фудбалски куп на Белгија|Куп на Белгија]]''' : 1 : 1985-1986 *'''[[Суперкуп на Белгија]]''' : 1 : 1986 {{col-2}} ===Тренер=== ; РВД Моленбек *'''[[Втора дивизија на Белгија]]''' : 1 : 1989-1990 ;Клуб Бриж *'''[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]''' : 2 : 1991-1992, 1995-1996 *'''[[Фудбалски куп на Белгија|Куп на Белгија]]''' : 2 : 1994-1995, 1995-1996 *'''[[Суперкуп на Белгија]]''' : 4 : 1991, 1992, 1994, 1996 ;Андерлехт *'''[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]''' : 1 : 2003-2004 ;Камерун *'''{{Трофеј-АФКОН}} [[Африкански куп на нации]]''' : 1 : [[Африкански куп на нации 2017|Габон 2017]] {{col-end}} == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Белгија |image3= Flag of Belgium.svg }} * [https://www.soccerway.com/player/broos-hugo/xAxr2aZf/ Уго Брос на soccerway] * [https://www.transfermarkt.com/broos-hugo/profil/trainer/706 Уго Брос на transfermarkt] * [https://africa.espn.com/football/player/_/id/79449/hugo-broos Уго Брос на espn] * [https://www.worldfootball.net/person/pe47921/hugo-broos/ Уго Брос на worldfootball.net] {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Брос, Уго}} [[Категорија:Белгиски фудбалери]] [[Категорија:Белгиски фудбалски тренери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Андерлехт]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Клуб Бриж]] [[Категорија:Тренери на ФК Клуб Бриж]] [[Категорија:Тренери на ФК Андерлехт]] [[Категорија:Тренери на ФК Генк]] [[Категорија:Тренери на ФК Трабзонспор]] [[Категорија:Селектори на фудбалската репрезентација на Камерун]] [[Категорија:Селектори на фудбалската репрезентација на Јужна Африка]] [[Категорија:Родени во 1952 година]] g8ld2pbyqkucbuf5xppyuorjva4rafy 5579513 5579511 2026-06-21T10:55:13Z Carshalton 30527 /* Хронологија на репрезентативните настапи */ 5579513 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired | name = Уго Брос | image = [[File:Hugo Broos 1.jpg|220px|]] | fullname = Уго Анри Брос | birth_date = {{Birth date and age|1952|4|10|df=yes}} | birth_place = [[Хумбек]], [[Белгија]] | nationality = {{flagsport|BEL}} [[Белгија]] | height = {{height|m=1.80}} | position = {{Football/DF}} | currentclub = {{Naz|FUrep|RSA}} (селектор) | retired = 1988 <small>(36 г.)</small> | years1 = 1970–1983 | caps1 = 350 | goals1 = 1 | clubs1 = {{Fb team Anderlecht}} | years2 = 1983–1988 | caps2 = 161 | goals2 = 1 | clubs2 = {{Fb team Club Brugge}} | nationalyears1 = 1974–1986 | nationalcaps1 = 24 |nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{flagsport|BEL}} [[Фудбалска репрезентација на Белгија|Белгија]] | manageryears1 = 1988-1991 |managerclubs1 = {{Fb team RWD Molenbeek}} | manageryears2 = 1991-1997 |managerclubs2 = {{Fb team Club Brugge}} | manageryears3 = 1997-2002 |managerclubs3 = {{Fb team Excelsior Mouscron}} | manageryears4 = 2002-2005 |managerclubs4 = {{Fb team Anderlecht}} | manageryears5 = 2005-2008 |managerclubs5 = {{Fb team Genk}} | manageryears6 = 2008-2009 |managerclubs6 = {{Fb team Panserraikos}} | manageryears7 = 2009 |managerclubs7 = {{Fb team Trabzonspor}} | manageryears8 = 2010–2011 |managerclubs8 = {{Fb team Zulte Waregem}} | manageryears9 = 2014 |managerclubs9 = {{Fb team JS Kabylie}} | manageryears10= 2014–2015 |managerclubs10= {{Fb team Hussein Day}} | manageryears11= 2016–2017 |managerclubs11= {{Naz|FUrep|CMR}} | manageryears12= 2016–2017 |managerclubs12= {{Fb team K.V. Oostende}} | manageryears13= 2021– |managerclubs13= {{Naz|FUrep|RSA}} }} '''Уго Брос''' (роден на [[10 април]] [[1952]] година, во [[Хумбек]]) — [[Белгија|белгиски]] [[фудбал]]ски [[тренер]] и поранешен фудбалер, [[Одбранбен играч (фудбал)|играч од одбраната]]. Во моментов ја води репрезентацијата на [[Фудбалска репрезентација на Јужна Африка|Јужна Африка]]. ==Клупска кариера== Тој ја започнал својата фудбалска кариера во неговиот роден град [[Хумбек]], играјќи за локалниот тим КФЦ Хумбек каде бил откриен на рана возраст од осумнаесет години од скаут на [[ФК Андерлехт|Андерлехт]]. Своето деби за клубот го направил во сезоната 1970-1971, и оттогаш станува легенда на Андерлехт. Во следните 13 сезони, колку што го носел дресот на клубот, тој одиграл преку 450 натпревари во една од најсилните ери во историјата на клубот освојувајќи со него три [[Белгиска Про лига|белгиски првенства]], четири [[Фудбалски куп на Белгија|Купа на Белгија]], два [[Лига куп на Белгија|Лига купа на Белгија]], два [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Купа на победниците на куповите]], еден [[Куп на УЕФА]] и два [[Суперкуп на УЕФА|Суперкупа на УЕФА]]. Во 1983 година, Брос го напуштил Андерлехт и потпишал за [[Клуб Бриж]]. Таму одиграл пет сезони, сè до сезоната 1987-1988, која била последната во неговата играчка кариера. Во овој период, тој му помогнал на својот тим да го освои Купот на Белгија во сезоната 1985-1986 и првенството во неговата последна сезона, по што ја завршил професионална играчка кариера во 1988 година.<ref>{{in lang|en}} [http://www.clubbrugge.be/club/nl/geschiedenis.php?a=2_trainer&id=28 Club Brugge website – Broos bio] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070312064614/http://www.clubbrugge.be/club/nl/geschiedenis.php?a=2_trainer&id=28 |date=12 March 2007 }}</ref> ==Репрезентативна кариера== {{dx|[[File:Hugo Broos.jpg|thumb|upright|Брос на тренинг со [[Фудбалска репрезентација на Белгија|репрезентацијата]] во 1977]]}} Своето деби за [[Фудбалска репрезентација на Белгија|белгиската репрезентација]], Брос го направил на 13 март 1974 година, во пријателски натпревар против {{NazNB|FUrep|GDR}} во [[Берлин]], загубен со 1-0. Потоа, тој земал учество во многу од натпреварите во квалификациите за [[Европско првенство во фудбал 1976|Европското првенство 1976]] и [[Светско првенство во фудбал 1978|Светското првенство 1978]], турнири на кои Белгија сепак не успеала да се квалификува. Потоа, поради повреда, тој го пропуштил [[Европско првенство во фудбал 1980|Европското првенство 1980]] и подолго време бил надвор од составот на репрезентацијата, пред да го направи своето враќање во 1985 година. Откако одиграл одлично во баражот за [[Светско првенство во фудбал 1986|Светското првенство 1986]] против {{NazNB|FUrep|NED}} и помогнал Белгија да се квалификува за „Мундијалот во Мексико“, тој бил избран и во конечниот список од 22 играчи кои биле пријавени да настапат на турнирот. На Светското првенство 1986, на кое Белгија стигнала дури до полуфиналето и на крајот го освоила четвртото место, Брос одиграл три натпревари. Тој бил стартер и ги одиграл комплетно натпреварите од групната фаза против домаќинот {{NazNB|FUrep|MEX}} (пораз 2-1) и {{NazNB|FUrep|PAR}} (2-2). Неговиот последен настап на турнирот, а воедно и за белгиската репрезентација, бил во четвртфиналето против {{NazNB|FUrep|ESP}}, каде влегол од клупата во 82-рата минута и го погодил својот удар од белата точка во победата по [[Изведување пенали (фудбал)|изведување на пенали]]. === Хронологија на репрезентативните настапи === {{Репрезентативни настапи|BEL}} {{Cronopar|5-10-2017|Сан Кристобал|VEN|0|0|URU|-|Квалификации за Светско првенство|2018|13={{subon|65}}|14=Сан Кристобал (Венецуела)|15=[[Додаток:Квалификации за Светско првенство во фудбал 2018 КОНМЕБОЛ - резултати и состави (10-18 коло)#Венецуела - Уругвај|дет.]]}} {{Cronopar|10-10-2017|Монтевидео|URU|4|2|BOL|-|Квалификации за Светско првенство|2018|15=[[Додаток:Квалификации за Светско првенство во фудбал 2018 КОНМЕБОЛ - резултати и состави (10-18 коло)#Уругвај - Боливија|дет.]]}} {{Cronopar|10-11-2017|Варшава|POL|0|0|URU|-|Пријателска}} {{Cronopar|14-11-2017|Виена|AUT|2|1|URU|-|Пријателска}} {{Cronofin|24|0}} ==Тренерска кариера== Својата тренерска кариера Брос ја започнал во екипата на [[РВД Моленбек]] во својата татковина во 1988 година. Таму работел три години до 1991 година, испаѓајќи од [[Прва фудбалска дивизија на Белгија 1988-1989|Првата дивизија]] во својата прва сезона, за потоа да избори промоција во [[Втора фудбалска дивизија на Белгија 1989-1990|Втората дивизија]] во следната сезона и да му донесе на клубот експресно враќање во највисоката дивизија на земјата. Во 1991 година, тој бил назначен за тренер на Клуб Бриж. Во клубот, во кој што поминал пет години како играч, се задржал до 1998 година, освојувајќи го првенството двапати во сезоните 1991-1992 (неговата прва на чело на клубот) и 1995-1996. Тој, исто така, го освоил и Купот на Белгија во 1991, 1995 и 1996 година. Потоа, од 2002 до 2005 година го тренирал Андерлехт. Тој го однел тимот во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]] во првата сезона, а потоа го освоил [[Прва фудбалска дивизија на Белгија 2003-2004|првенството во сезоната 2003–2004]]. Следната сезона 2004-2005 била неговата последна во Андерлехт; откако тимот бил елиминиран од Лигата на шампионите и од Купот на Белгија, по ремито 0-0 против [[КАА Гент|Гент]], Брос бил отпуштен за прв пат во својата кариера. Подоцна истата година, во јуни, тој станал тренер на [[ФК Генк|Генк]] и му вратил на Андерлехт на 30 септември победувајќи го со 4-1. Во текот на сезоната 2007-2008, Брос го напуштил Генк. Додека работел како тренер во Белгија, Брос ја освоил престижната награда за [[Фудбалски награди во Белгија|Белгиски тренер на годината]] четири пати во својата кариера, двапати додека бил тренер на Клуб Бриж (1992 и 1996), и по еднаш со Андерлехт во 2004 и со Генк во 2007 година. На 15 декември 2008 година, Брос бил назначен за тренер на грчкиот клуб, [[ФК Пансераикос|Пансераикос]] и за прв пат во својата кариера, тренирал клуб надвор од својата татковина. ==Титули== {{Col-begin|width=80%}} {{col-2}} ===Играч=== ;Андерлехт *'''[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]''' : 3 : 1971-1972, 1973-1974, 1980-1981 *'''[[Фудбалски куп на Белгија|Куп на Белгија]]''' : 4 : 1971-1972, 1972-1973, 1974-1975, 1975-1976 *'''[[Лига куп на Белгија]]''' : 2 : 1973, 1974 *'''{{Трофеј-Куп на УЕФА}} [[Куп на УЕФА]]''' : 1 : [[Куп на УЕФА 1982-1983|1982-1983]] *'''{{Трофеј-КПК}} [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Куп на победниците на куповите]]''' : 2 : 1975-1976, 1977-1978 *'''{{Трофеј-Суперкуп на Европа}} [[УЕФА Супер Куп|Суперкуп на Европа]]''' : 2 : 1976, 1978 ;Клуб Бриж *'''[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]''' : 1 : 1987-1988 *'''[[Фудбалски куп на Белгија|Куп на Белгија]]''' : 1 : 1985-1986 *'''[[Суперкуп на Белгија]]''' : 1 : 1986 {{col-2}} ===Тренер=== ; РВД Моленбек *'''[[Втора дивизија на Белгија]]''' : 1 : 1989-1990 ;Клуб Бриж *'''[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]''' : 2 : 1991-1992, 1995-1996 *'''[[Фудбалски куп на Белгија|Куп на Белгија]]''' : 2 : 1994-1995, 1995-1996 *'''[[Суперкуп на Белгија]]''' : 4 : 1991, 1992, 1994, 1996 ;Андерлехт *'''[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]''' : 1 : 2003-2004 ;Камерун *'''{{Трофеј-АФКОН}} [[Африкански куп на нации]]''' : 1 : [[Африкански куп на нации 2017|Габон 2017]] {{col-end}} == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Белгија |image3= Flag of Belgium.svg }} * [https://www.soccerway.com/player/broos-hugo/xAxr2aZf/ Уго Брос на soccerway] * [https://www.transfermarkt.com/broos-hugo/profil/trainer/706 Уго Брос на transfermarkt] * [https://africa.espn.com/football/player/_/id/79449/hugo-broos Уго Брос на espn] * [https://www.worldfootball.net/person/pe47921/hugo-broos/ Уго Брос на worldfootball.net] {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Брос, Уго}} [[Категорија:Белгиски фудбалери]] [[Категорија:Белгиски фудбалски тренери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Андерлехт]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Клуб Бриж]] [[Категорија:Тренери на ФК Клуб Бриж]] [[Категорија:Тренери на ФК Андерлехт]] [[Категорија:Тренери на ФК Генк]] [[Категорија:Тренери на ФК Трабзонспор]] [[Категорија:Селектори на фудбалската репрезентација на Камерун]] [[Категорија:Селектори на фудбалската репрезентација на Јужна Африка]] [[Категорија:Родени во 1952 година]] m15dtdx5l7tk40gzamrtuwwbl9sk7xz 5579527 5579513 2026-06-21T11:07:54Z Carshalton 30527 /* Хронологија на репрезентативните настапи */ 5579527 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired | name = Уго Брос | image = [[File:Hugo Broos 1.jpg|220px|]] | fullname = Уго Анри Брос | birth_date = {{Birth date and age|1952|4|10|df=yes}} | birth_place = [[Хумбек]], [[Белгија]] | nationality = {{flagsport|BEL}} [[Белгија]] | height = {{height|m=1.80}} | position = {{Football/DF}} | currentclub = {{Naz|FUrep|RSA}} (селектор) | retired = 1988 <small>(36 г.)</small> | years1 = 1970–1983 | caps1 = 350 | goals1 = 1 | clubs1 = {{Fb team Anderlecht}} | years2 = 1983–1988 | caps2 = 161 | goals2 = 1 | clubs2 = {{Fb team Club Brugge}} | nationalyears1 = 1974–1986 | nationalcaps1 = 24 |nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{flagsport|BEL}} [[Фудбалска репрезентација на Белгија|Белгија]] | manageryears1 = 1988-1991 |managerclubs1 = {{Fb team RWD Molenbeek}} | manageryears2 = 1991-1997 |managerclubs2 = {{Fb team Club Brugge}} | manageryears3 = 1997-2002 |managerclubs3 = {{Fb team Excelsior Mouscron}} | manageryears4 = 2002-2005 |managerclubs4 = {{Fb team Anderlecht}} | manageryears5 = 2005-2008 |managerclubs5 = {{Fb team Genk}} | manageryears6 = 2008-2009 |managerclubs6 = {{Fb team Panserraikos}} | manageryears7 = 2009 |managerclubs7 = {{Fb team Trabzonspor}} | manageryears8 = 2010–2011 |managerclubs8 = {{Fb team Zulte Waregem}} | manageryears9 = 2014 |managerclubs9 = {{Fb team JS Kabylie}} | manageryears10= 2014–2015 |managerclubs10= {{Fb team Hussein Day}} | manageryears11= 2016–2017 |managerclubs11= {{Naz|FUrep|CMR}} | manageryears12= 2016–2017 |managerclubs12= {{Fb team K.V. Oostende}} | manageryears13= 2021– |managerclubs13= {{Naz|FUrep|RSA}} }} '''Уго Брос''' (роден на [[10 април]] [[1952]] година, во [[Хумбек]]) — [[Белгија|белгиски]] [[фудбал]]ски [[тренер]] и поранешен фудбалер, [[Одбранбен играч (фудбал)|играч од одбраната]]. Во моментов ја води репрезентацијата на [[Фудбалска репрезентација на Јужна Африка|Јужна Африка]]. ==Клупска кариера== Тој ја започнал својата фудбалска кариера во неговиот роден град [[Хумбек]], играјќи за локалниот тим КФЦ Хумбек каде бил откриен на рана возраст од осумнаесет години од скаут на [[ФК Андерлехт|Андерлехт]]. Своето деби за клубот го направил во сезоната 1970-1971, и оттогаш станува легенда на Андерлехт. Во следните 13 сезони, колку што го носел дресот на клубот, тој одиграл преку 450 натпревари во една од најсилните ери во историјата на клубот освојувајќи со него три [[Белгиска Про лига|белгиски првенства]], четири [[Фудбалски куп на Белгија|Купа на Белгија]], два [[Лига куп на Белгија|Лига купа на Белгија]], два [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Купа на победниците на куповите]], еден [[Куп на УЕФА]] и два [[Суперкуп на УЕФА|Суперкупа на УЕФА]]. Во 1983 година, Брос го напуштил Андерлехт и потпишал за [[Клуб Бриж]]. Таму одиграл пет сезони, сè до сезоната 1987-1988, која била последната во неговата играчка кариера. Во овој период, тој му помогнал на својот тим да го освои Купот на Белгија во сезоната 1985-1986 и првенството во неговата последна сезона, по што ја завршил професионална играчка кариера во 1988 година.<ref>{{in lang|en}} [http://www.clubbrugge.be/club/nl/geschiedenis.php?a=2_trainer&id=28 Club Brugge website – Broos bio] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070312064614/http://www.clubbrugge.be/club/nl/geschiedenis.php?a=2_trainer&id=28 |date=12 March 2007 }}</ref> ==Репрезентативна кариера== {{dx|[[File:Hugo Broos.jpg|thumb|upright|Брос на тренинг со [[Фудбалска репрезентација на Белгија|репрезентацијата]] во 1977]]}} Своето деби за [[Фудбалска репрезентација на Белгија|белгиската репрезентација]], Брос го направил на 13 март 1974 година, во пријателски натпревар против {{NazNB|FUrep|GDR}} во [[Берлин]], загубен со 1-0. Потоа, тој земал учество во многу од натпреварите во квалификациите за [[Европско првенство во фудбал 1976|Европското првенство 1976]] и [[Светско првенство во фудбал 1978|Светското првенство 1978]], турнири на кои Белгија сепак не успеала да се квалификува. Потоа, поради повреда, тој го пропуштил [[Европско првенство во фудбал 1980|Европското првенство 1980]] и подолго време бил надвор од составот на репрезентацијата, пред да го направи своето враќање во 1985 година. Откако одиграл одлично во баражот за [[Светско првенство во фудбал 1986|Светското првенство 1986]] против {{NazNB|FUrep|NED}} и помогнал Белгија да се квалификува за „Мундијалот во Мексико“, тој бил избран и во конечниот список од 22 играчи кои биле пријавени да настапат на турнирот. На Светското првенство 1986, на кое Белгија стигнала дури до полуфиналето и на крајот го освоила четвртото место, Брос одиграл три натпревари. Тој бил стартер и ги одиграл комплетно натпреварите од групната фаза против домаќинот {{NazNB|FUrep|MEX}} (пораз 2-1) и {{NazNB|FUrep|PAR}} (2-2). Неговиот последен настап на турнирот, а воедно и за белгиската репрезентација, бил во четвртфиналето против {{NazNB|FUrep|ESP}}, каде влегол од клупата во 82-рата минута и го погодил својот удар од белата точка во победата по [[Изведување пенали (фудбал)|изведување на пенали]]. === Хронологија на репрезентативните настапи === {{Репрезентативни настапи|BEL}} {{Cronopar|13-3-1974|Берлин|GDR|1|0|BEL|-|Пријателска}} {{Cronopar|8-9-1974|Рејкјавик|ICE|0|2|BEL|-|Квал. за ЕП|1976}} {{Cronopar|12-10-1974|Брисел|BEL|2|1|FRA|-|Квал. за ЕП|1976}} {{Cronopar|7-12-1974|Виена|GDR|0|0|BEL|-|Квал. за ЕП|1976}} {{Cronopar|6-9-1975|Брисел|BEL|1|0|ICE|-|Квал. за ЕП|1976}} {{Cronofin|24|0}} ==Тренерска кариера== Својата тренерска кариера Брос ја започнал во екипата на [[РВД Моленбек]] во својата татковина во 1988 година. Таму работел три години до 1991 година, испаѓајќи од [[Прва фудбалска дивизија на Белгија 1988-1989|Првата дивизија]] во својата прва сезона, за потоа да избори промоција во [[Втора фудбалска дивизија на Белгија 1989-1990|Втората дивизија]] во следната сезона и да му донесе на клубот експресно враќање во највисоката дивизија на земјата. Во 1991 година, тој бил назначен за тренер на Клуб Бриж. Во клубот, во кој што поминал пет години како играч, се задржал до 1998 година, освојувајќи го првенството двапати во сезоните 1991-1992 (неговата прва на чело на клубот) и 1995-1996. Тој, исто така, го освоил и Купот на Белгија во 1991, 1995 и 1996 година. Потоа, од 2002 до 2005 година го тренирал Андерлехт. Тој го однел тимот во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]] во првата сезона, а потоа го освоил [[Прва фудбалска дивизија на Белгија 2003-2004|првенството во сезоната 2003–2004]]. Следната сезона 2004-2005 била неговата последна во Андерлехт; откако тимот бил елиминиран од Лигата на шампионите и од Купот на Белгија, по ремито 0-0 против [[КАА Гент|Гент]], Брос бил отпуштен за прв пат во својата кариера. Подоцна истата година, во јуни, тој станал тренер на [[ФК Генк|Генк]] и му вратил на Андерлехт на 30 септември победувајќи го со 4-1. Во текот на сезоната 2007-2008, Брос го напуштил Генк. Додека работел како тренер во Белгија, Брос ја освоил престижната награда за [[Фудбалски награди во Белгија|Белгиски тренер на годината]] четири пати во својата кариера, двапати додека бил тренер на Клуб Бриж (1992 и 1996), и по еднаш со Андерлехт во 2004 и со Генк во 2007 година. На 15 декември 2008 година, Брос бил назначен за тренер на грчкиот клуб, [[ФК Пансераикос|Пансераикос]] и за прв пат во својата кариера, тренирал клуб надвор од својата татковина. ==Титули== {{Col-begin|width=80%}} {{col-2}} ===Играч=== ;Андерлехт *'''[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]''' : 3 : 1971-1972, 1973-1974, 1980-1981 *'''[[Фудбалски куп на Белгија|Куп на Белгија]]''' : 4 : 1971-1972, 1972-1973, 1974-1975, 1975-1976 *'''[[Лига куп на Белгија]]''' : 2 : 1973, 1974 *'''{{Трофеј-Куп на УЕФА}} [[Куп на УЕФА]]''' : 1 : [[Куп на УЕФА 1982-1983|1982-1983]] *'''{{Трофеј-КПК}} [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Куп на победниците на куповите]]''' : 2 : 1975-1976, 1977-1978 *'''{{Трофеј-Суперкуп на Европа}} [[УЕФА Супер Куп|Суперкуп на Европа]]''' : 2 : 1976, 1978 ;Клуб Бриж *'''[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]''' : 1 : 1987-1988 *'''[[Фудбалски куп на Белгија|Куп на Белгија]]''' : 1 : 1985-1986 *'''[[Суперкуп на Белгија]]''' : 1 : 1986 {{col-2}} ===Тренер=== ; РВД Моленбек *'''[[Втора дивизија на Белгија]]''' : 1 : 1989-1990 ;Клуб Бриж *'''[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]''' : 2 : 1991-1992, 1995-1996 *'''[[Фудбалски куп на Белгија|Куп на Белгија]]''' : 2 : 1994-1995, 1995-1996 *'''[[Суперкуп на Белгија]]''' : 4 : 1991, 1992, 1994, 1996 ;Андерлехт *'''[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]''' : 1 : 2003-2004 ;Камерун *'''{{Трофеј-АФКОН}} [[Африкански куп на нации]]''' : 1 : [[Африкански куп на нации 2017|Габон 2017]] {{col-end}} == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Белгија |image3= Flag of Belgium.svg }} * [https://www.soccerway.com/player/broos-hugo/xAxr2aZf/ Уго Брос на soccerway] * [https://www.transfermarkt.com/broos-hugo/profil/trainer/706 Уго Брос на transfermarkt] * [https://africa.espn.com/football/player/_/id/79449/hugo-broos Уго Брос на espn] * [https://www.worldfootball.net/person/pe47921/hugo-broos/ Уго Брос на worldfootball.net] {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Брос, Уго}} [[Категорија:Белгиски фудбалери]] [[Категорија:Белгиски фудбалски тренери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Андерлехт]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Клуб Бриж]] [[Категорија:Тренери на ФК Клуб Бриж]] [[Категорија:Тренери на ФК Андерлехт]] [[Категорија:Тренери на ФК Генк]] [[Категорија:Тренери на ФК Трабзонспор]] [[Категорија:Селектори на фудбалската репрезентација на Камерун]] [[Категорија:Селектори на фудбалската репрезентација на Јужна Африка]] [[Категорија:Родени во 1952 година]] s4mnd56btwfbaenh27i1f6dzhfhca4k 0 1397933 5579452 5579238 2026-06-21T09:23:33Z Forbidden History 89259 додадена категорија 5579452 wikitext text/x-wiki '''Мица Ристе Камчева''' ({{Роден на|10|август|1925|}} во {{роден во|Кавадарци}} — ) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] и носител на [[Партизанска споменица 1941|Партизанска споменица 1941 година]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Жените на Македонија во НОВ 1941-1945|last=Весковиќ-Вангели|first=д-р. Вера|last2=Јовановиќ|first2=Марија|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1976|isbn=|location=[[Скопје]]|pages=1098}}</ref> == Животопис == [[Податотека:Partizanska spomenica 1941, eksponat u muzeju u Beloj Crkvi.jpg|мини|Мица Камчева е носител на Партизанска споменица 1941.]] Била член е на [[СКОЈ]] од 1941 година. Растурала летоци и пропаганден материјал, била курир, собирала народна помош. Во зимата 1941/42 година чувала борци од [[Прилепски партизански одред „Гоце Делчев“|Првиот прилепски партизански одред „Гоце Делчев“]]. Во мај 1942 година била избрана за член на [[КПМ]], а наскоро и во Месниот Комитет на [[КПЈ]] - Кавадарци. Од април 1943 година била борец во [[Тиквешки НОПО „Добри Даскалов“|партизанскиот одред „Добри Даскалов"]]. Oд есента 1943 година до ноември 1944 година работела на омасовување на [[НОД]] во [[Лерин|Леринско]] и Караџова. Носител е на Партизанска споменица 1941.<ref name=":0" /> == Поврзано == * [[Марија Камчева]] == Наводи == {{Наводи}} {{Македонија-био-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ: Камчева, Мица}} [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Жени во НОБ]] [[Категорија:Носители на Партизанска споменица од 1941]] eyqt17a3q1ak4asz9abumlc03ee1mgt 0 1397951 5579453 5579310 2026-06-21T09:24:31Z Forbidden History 89259 Додадена категорија и слика 5579453 wikitext text/x-wiki '''Васа Симон Капчева''' ({{Роден на|10|мај|1916|}} во {{роден во|Прилеп}} — ) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] и носител е на [[Партизанска споменица 1941]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Жените на Македонија во НОВ 1941-1945|last=Весковиќ-Вангели|first=д-р. Вера|last2=Јовановиќ|first2=Марија|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1976|isbn=|location=[[Скопје]]|pages=1099}}</ref> == Животопис == [[Податотека:Partizanska_spomenica_1941,_eksponat_u_muzeju_u_Beloj_Crkvi.jpg|мини|Васа Капчева е носител на Партизанска споменица 1941.]] Таа била шивачка. За време на [[Втора светска војна|војната]] живеела во [[Прилеп]], но наскоро се прселила во [[Велес]]. Од мај 1941 учествувала во заднината на [[НОД]]. Како член на Комисијата за работа со жените при Месниот Комитет на [[КПЈ]] - Велес, таа ангажирано работела на формирањето на женски воспитни групи. Со групите собирала народна помош, а во својот дом чувала илегален материјал и илегалци. Во јуни 1941 година била избрана за член на [[КПЈ]]. Таа била една од организаторките на [[Антифашистички демонстрации на жените од Велес (1942)|антифашистичката демонстрација на жените од Велес]] (11.V.1942). Со убиството на нејзиниот сопруг, првоборецот [[Трајко Капчев]], таа се вратила во Прилеп, каде веднаш се поврзала со Партијата и наскоро била избрана за Член на Месниот Комитет на [[КПМ]] - Прилеп. Носител е на Партизанска споменица 1941 и повеќе други одликувања.<ref name=":0" /> == Наводи == {{Наводи}} {{Македонија-био-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ: Капчева, Васа}} [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Жени во НОБ]] [[Категорија:Носители на Партизанска споменица од 1941]] 0kwpotqkf6oc4o1b5ovlv4wpb2tnjq7 0 1397957 5579324 2026-06-20T12:01:38Z Forbidden History 89259 Основна страна 5579324 wikitext text/x-wiki '''Јованка Јовева Караѓозова''' ({{Роден на|||1918|}} во {{роден во|Штип}} — ) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Жените на Македонија во НОВ 1941-1945|last=Весковиќ-Вангели|first=д-р. Вера|last2=Јовановиќ|first2=Марија|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1976|isbn=|location=[[Скопје]]|pages=1099}}</ref> == Животопис == Во март 1944 година стапила во единиците на НОВ и ПОМ, во [[Трета македонска ударна бригада|Третата македонска ударна бригада]], на должност санитетски референт.<ref name=":0" /> == Наводи == {{Наводи}} {{Македонија-био-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ: Караѓозова, Јованка}} [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Жени во НОБ]] 830o4qng9pee2rf0ug44u1plw3l4xam 5579538 5579324 2026-06-21T11:27:34Z Forbidden History 89259 5579538 wikitext text/x-wiki '''Јованка Јовева Караѓозова''' ({{Роден на|||1918|}} во {{роден во|Штип}} — ) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Жените на Македонија во НОВ 1941-1945|last=Весковиќ-Вангели|first=д-р. Вера|last2=Јовановиќ|first2=Марија|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1976|isbn=|location=[[Скопје]]|pages=1099}}</ref> == Животопис == Во март 1944 година стапила во единиците на НОВ и ПОМ, во [[Трета македонска ударна бригада|Третата македонска ударна бригада]], на должност санитетски референт.<ref name=":0" /> == Поврзано == * [[Ана Караѓозова]] == Наводи == {{Наводи}} {{Македонија-био-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ: Караѓозова, Јованка}} [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Жени во НОБ]] 0ezsxakyllw1fuqvs5zjux4msqgps8e 0 1397958 5579326 2026-06-20T12:05:40Z Forbidden History 89259 Основна страна 5579326 wikitext text/x-wiki '''Илинка Каракамишева''' ({{Роден на|||1924|}} во {{роден во|Грчиште}} — ) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Жените на Македонија во НОВ 1941-1945|last=Весковиќ-Вангели|first=д-р. Вера|last2=Јовановиќ|first2=Марија|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1976|isbn=|location=[[Скопје]]|pages=1099}}</ref> == Животопис == Во времето на [[Окупација на Македонија во Втората светска војна|окупацијата]] живеела во селото [[Јосифово]] и како симпатизер го помагала [[НОД]]. На 10 август 1944 година, стапила во Деветтата македонска ударна бригада, I баталјон, I чета, како санитетка. Учествувала во сите акции што ги изведувала Бригадата до [[Ослободување на Македонија во Втората светска војна|ослободувањето на Земјата]].<ref name=":0" /> == Наводи == {{Наводи}} {{Македонија-био-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ: Каракамишева, Илинка}} [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Жени во НОБ]] pwim5bb9aj259oo6bo2ynfioohxyvbx 0 1397959 5579329 2026-06-20T12:09:53Z Andrew012p 85224 Andrew012p ја премести страницата [[Седум години во Тибет (филм)]] на [[Седум години на Тибет (филм)]] 5579329 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Седум години на Тибет (филм)]] 88mtbk250s84gzhwhtxmc4y8nanhpu5 1 1397960 5579331 2026-06-20T12:09:53Z Andrew012p 85224 Andrew012p ја премести страницата [[Разговор:Седум години во Тибет (филм)]] на [[Разговор:Седум години на Тибет (филм)]] 5579331 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Седум години на Тибет (филм)]] f6lh9l6f91etxzsp90n4lkb0m7676j8 0 1397961 5579332 2026-06-20T12:10:40Z Forbidden History 89259 Основна страна 5579332 wikitext text/x-wiki '''Василка Каракамчева''' ({{Роден на|15|декември|1915|}} во {{роден во|Конско}} — ) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Жените на Македонија во НОВ 1941-1945|last=Весковиќ-Вангели|first=д-р. Вера|last2=Јовановиќ|first2=Марија|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1976|isbn=|location=[[Скопје]]|pages=1099}}</ref> == Животопис == Во нејзината куќа во [[Гевгелија]] се одржувале илегални состаноци од почетокот на [[Ден на востанието на Македонија|вооруженото вocтaниe]]. Чувала илегален материјал, храна, облека и оружје. Собирала народна помош од симпатизерите вo градот. Во текот на 1943/1944 година, на неколку пати била затворана од [[Бугарија во Втората светска војна|бугарската полиција]]. На 8 јануари 1944 година била интернирана во [[Крумовград]], [[Бугарија]] со шестмесечно дете, додека другото, поголемото дете било оставено на улица во [[Гевгелија]]. Во интернација останала до јули 1944 година.<ref name=":0" /> == Наводи == {{Наводи}} {{Македонија-био-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ: Каракамчева, Василка}} [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Жени во НОБ]] kp9m7fluin2f6qx310ul3ckp4tzxkq5 6 1397962 5579335 2026-06-20T12:12:48Z Andrew012p 85224 {{Податоци за неслободна слика |Опис = филмски плакат |Извор = https://image.tmdb.org/t/p/original/uIbQLMiiIr71DUfzstJPypIimUS.jpg |Дел = цел |Ниска_резолуција = да |други_информации = }} {{Образложение за неслободна слика |Статија = Седум години на Тибет (филм) |Намена = прикажување |Заменливост = нема }} 5579335 wikitext text/x-wiki == Опис == {{Податоци за неслободна слика |Опис = филмски плакат |Извор = https://image.tmdb.org/t/p/original/uIbQLMiiIr71DUfzstJPypIimUS.jpg |Дел = цел |Ниска_резолуција = да |други_информации = }} {{Образложение за неслободна слика |Статија = Седум години на Тибет (филм) |Намена = прикажување |Заменливост = нема }} == Лиценцирање == {{Филмски плакат}} nxqgdg89q1xy71wn9ncl5sbqrrguw4a 0 1397963 5579338 2026-06-20T12:15:53Z Forbidden History 89259 Основна страна 5579338 wikitext text/x-wiki '''Марија Каракостева''' ({{Роден на|||1905|}} во {{роден во|Велес}} — ) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Жените на Македонија во НОВ 1941-1945|last=Весковиќ-Вангели|first=д-р. Вера|last2=Јовановиќ|first2=Марија|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1976|isbn=|location=[[Скопје]]|pages=1099-1100}}</ref> == Животопис == Таа била монополска работничка. На напредното работничко движење во Велес му припаѓала од периодот на предвоена [[Кралство Југославија|Југославија]] и активно учествувала во [[НОД]] од јуни 1941 година. Собирала народна помош, работела на опфаќање жени од својот реон во организацијата, чувала илегалци и била врска меѓу нив. Учествувала во [[Антифашистички демонстрации на жените од Велес (1942)|антифашистичките демонстрации на жените од Велес]] (11 мај 1942 година). Останала многу активна се до [[Ослободување на Македонија во Втората светска војна|ослободувањето на Земјата]]. Член е на Градскиот одбор на [[Антифашистички фронт на жените|АФЖ]].<ref name=":0" /> == Наводи == {{Наводи}} {{Македонија-био-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ: Каракостева, Марија}} [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Жени во НОБ]] sj90rkyhb0mquyrqy8y5bfsa5bb4aav 0 1397964 5579342 2026-06-20T12:20:45Z Forbidden History 89259 Основна страна 5579342 wikitext text/x-wiki '''Нада Караманова''' ({{Роден на|5|јули|1921|}} во {{роден во|Струмица}} — ) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Жените на Македонија во НОВ 1941-1945|last=Весковиќ-Вангели|first=д-р. Вера|last2=Јовановиќ|first2=Марија|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1976|isbn=|location=[[Скопје]]|pages=1100}}</ref> == Животопис == Таа била монополска работничка. Со оточнувањето на [[Ден на востанието на Македонија|вооруженото востание]] учествувала во заднината на [[НОД]]. Во 1941 година била избрана за член на [[КПЈ]]. Учествувала во сите антифашистички и антиокупаторски акции што во градот rи организирала Партијата, како и во саботажи во монополот.<ref name=":0" /> == Наводи == {{Наводи}} {{Македонија-био-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ: Караманова, Нада}} [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Жени во НОБ]] 1atgguxpehu3prlf07ms5m4c8islq51 5579475 5579342 2026-06-21T09:48:38Z Forbidden History 89259 5579475 wikitext text/x-wiki '''Нада Караманова''' ({{Роден на|5|јули|1921|}} во {{роден во|Струмица}} — ) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Жените на Македонија во НОВ 1941-1945|last=Весковиќ-Вангели|first=д-р. Вера|last2=Јовановиќ|first2=Марија|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1976|isbn=|location=[[Скопје]]|pages=1100}}</ref> == Животопис == Таа била монополска работничка. Со оточнувањето на [[Ден на востанието на Македонија|вооруженото востание]] учествувала во заднината на [[НОД]]. Во 1941 година била избрана за член на [[КПЈ]]. Учествувала во сите антифашистички и антиокупаторски акции што во градот rи организирала Партијата, како и во саботажи во монополот.<ref name=":0" /> == Поврзано == * [[Мара Караманова]] * [[Павлина Караманова-Маркова]] == Наводи == {{Наводи}} {{Македонија-био-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ: Караманова, Нада}} [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Жени во НОБ]] q4b7e5iw6v1tzq0ey7535enj5lqx44z 0 1397965 5579352 2026-06-20T13:09:33Z Виолетова 1975 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1352251895|Malcolmia]]“ 5579352 wikitext text/x-wiki '''''Malcolmia''''' е род на цветни растенија од семејството зелки, [[Brassicaceae]]. Вклучува 11 видови кои растат во медитеранскиот басен (Северна Африка и југоисточна Европа), Западна Азија, Закавказ, Централна Азија и Пакистан. Неколку видови се одгледуваат поради нивните цветови, вклучувајќи го и ''[[Malcolmia maritima]]''. == Видови == Прифатени се 11 видови. === Порано сместени тука === * ''[[Strigosella africana]]'' {{Мали|(L.) Botsch.}} (како ''Malcolmia africana'' {{Мали|(L.) W.T.Aiton}}) == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Malcolmia}} * [https://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?2240,2563 Рачен третман на Џепсон] * [https://web.archive.org/web/20150924122206/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?7196 Список на видови GRIN] [[Категорија:Зелки]] ln9vt8x3ka9jgucm3g1rd46befrhjre 5579355 5579352 2026-06-20T13:10:49Z Виолетова 1975 5579355 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Malcolmia littorea.jpg |image_caption = ''[[Malcomia littorea]]'' |taxon = Malcolmia |authority = [[W.T.Aiton]] |subdivision_ranks = Видови |subdivision = 11 |subdivision_ref = <ref name = powo>{{cite web |title=''Malcolmia'' W.T.Aiton |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:331745-2 |website=[[Plants of the World Online]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |access-date=29 September 2025}}</ref> |synonyms = ''Wilckia'' {{small|Scop.}} |synonyms_ref = <ref name = powo/> }} '''''Malcolmia''''' е род на цветни растенија од семејството зелки, [[Brassicaceae]]. Вклучува 11 видови кои растат во медитеранскиот басен (Северна Африка и југоисточна Европа), Западна Азија, Закавказ, Централна Азија и Пакистан. Неколку видови се одгледуваат поради нивните цветови, вклучувајќи го и ''[[Malcolmia maritima]]''. == Видови == Прифатени се 11 видови.<ref name = powo>{{cite web |title=''Malcolmia'' W.T.Aiton |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:331745-2 |website=[[Plants of the World Online]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |access-date=29 September 2025}}</ref> *''[[Malcolmia chia]]'' {{small|(L.) DC.}} *''[[Malcolmia doumetiana]]'' {{small|(Coss.) Rouy}} *''[[Malcolmia flexuosa]]'' {{small|(Sm.) Sm.}} *''[[Malcolmia graeca]]'' {{small|Boiss. & Spruner}} *''[[Malcolmia × hybrida]]'' {{small|Hausskn.}} *''[[Malcolmia komarovii]]'' {{small|Vassilcz.}} *''[[Malcolmia macrocalyx]]'' {{small|(Halácsy) Rech.}} *''[[Malcolmia malcolmioides]]'' {{small|(Coss. & Durieu) Greuter & Burdet}} *''[[Malcolmia orsiniana]]'' {{small|(Ten.) Ten.}} *''[[Malcolmia pygmaea]]'' {{small|(DC.) Boiss.}} *''[[Malcolmia taraxacifolia]]'' {{small|Balb.}} === Порано сместени тука === * ''[[Strigosella africana]]'' {{Мали|(L.) Botsch.}} (како ''Malcolmia africana'' {{Мали|(L.) W.T.Aiton}}) == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Malcolmia}} * [https://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?2240,2563 Рачен третман на Џепсон] * [https://web.archive.org/web/20150924122206/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?7196 Список на видови GRIN] [[Категорија:Зелки]] [[Категорија:ФЛора на Македонија]] 33uzij72sgq66zlep4p7mzilqxrds5k 5579356 5579355 2026-06-20T13:11:05Z Виолетова 1975 /* Надворешни врски */ 5579356 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Malcolmia littorea.jpg |image_caption = ''[[Malcomia littorea]]'' |taxon = Malcolmia |authority = [[W.T.Aiton]] |subdivision_ranks = Видови |subdivision = 11 |subdivision_ref = <ref name = powo>{{cite web |title=''Malcolmia'' W.T.Aiton |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:331745-2 |website=[[Plants of the World Online]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |access-date=29 September 2025}}</ref> |synonyms = ''Wilckia'' {{small|Scop.}} |synonyms_ref = <ref name = powo/> }} '''''Malcolmia''''' е род на цветни растенија од семејството зелки, [[Brassicaceae]]. Вклучува 11 видови кои растат во медитеранскиот басен (Северна Африка и југоисточна Европа), Западна Азија, Закавказ, Централна Азија и Пакистан. Неколку видови се одгледуваат поради нивните цветови, вклучувајќи го и ''[[Malcolmia maritima]]''. == Видови == Прифатени се 11 видови.<ref name = powo>{{cite web |title=''Malcolmia'' W.T.Aiton |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:331745-2 |website=[[Plants of the World Online]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |access-date=29 September 2025}}</ref> *''[[Malcolmia chia]]'' {{small|(L.) DC.}} *''[[Malcolmia doumetiana]]'' {{small|(Coss.) Rouy}} *''[[Malcolmia flexuosa]]'' {{small|(Sm.) Sm.}} *''[[Malcolmia graeca]]'' {{small|Boiss. & Spruner}} *''[[Malcolmia × hybrida]]'' {{small|Hausskn.}} *''[[Malcolmia komarovii]]'' {{small|Vassilcz.}} *''[[Malcolmia macrocalyx]]'' {{small|(Halácsy) Rech.}} *''[[Malcolmia malcolmioides]]'' {{small|(Coss. & Durieu) Greuter & Burdet}} *''[[Malcolmia orsiniana]]'' {{small|(Ten.) Ten.}} *''[[Malcolmia pygmaea]]'' {{small|(DC.) Boiss.}} *''[[Malcolmia taraxacifolia]]'' {{small|Balb.}} === Порано сместени тука === * ''[[Strigosella africana]]'' {{Мали|(L.) Botsch.}} (како ''Malcolmia africana'' {{Мали|(L.) W.T.Aiton}}) == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Malcolmia}} * [https://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?2240,2563 Рачен третман на Џепсон] * [https://web.archive.org/web/20150924122206/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?7196 Список на видови GRIN] [[Категорија:Зелки]] [[Категорија:Флора на Македонија]] hl5na8mlu863rbvey91y0wu2f0hdq9b 0 1397966 5579358 2026-06-20T13:19:07Z P.Nedelkovski 47736 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1290080566|Battle of Cascina (Michelangelo)]]“ 5579358 wikitext text/x-wiki „'''''Битката кај Кашина“''''' - [[Фрескопис|фреска]] нарачана од [[Микеланџело Буонароти|Микеланџело]] за [[Палацо Векио]] во [[Фиренца]]. Тој го создал само подготвителниот цртеж пред да биде повикан во Рим од [[Папа Јулиј II|папата Јулиј II]], каде што работел на [[Надгробник на папата Јулиј II|надгробникот на папата]]. Пред да го заврши овој проект, се вратил во Фиренца на неколку месеци за да ја заврши цртаната скица.<ref name="world">{{Наведена книга|title=The World of Michelangelo: 1475–1564|last=Coughlan|first=Robert|publisher=Time-Life Books|others=et al|year=1966|pages=95, 106–107, 109}}</ref> == Потекло == Делото му го нарачал на Микеланџело [[Пјеро Содерини]], државник на Република Фиренца. Било наменето за ѕид во ''Салоне деи Чинквеченто'' во [[Палацо Векио]]. Спротивниот ѕид требало да го украси [[Леонардо да Винчи]], кој бил нарачан да ја прикаже [[Битката кај Ангиари (Леонардо)|Битката кај Ангиари]]. Двете битки биле значајни средновековни победи во Фиренца. [[Битка кај Каскина|Битката кај Кашина]] се водела на 28 јули 1364 година помеѓу трупите на Фиренца и [[Пиза]], што резултирало со победа на првата. Илјада пизанци биле убиени, а уште двесте биле заробени. == Опис == Микеланџело никогаш не ја завршил сликата, но создал целосенцртеж на композицијата. Цртежот го копирале неколку уметници, а најзначајната постоечка копија е од ученикот на Микеланџело, Сангало. Некои од подготвителните цртежи на Микеланџело се зачувани, заедно со отпечатоци од дел од сцената од [[Маркантонио Рајмонди]]. Според биографот на Микеланџело, [[Џорџо Вазари]], изворниот цртеж бил намерно исечен, додека нејзиниот сопственик, војводата [[Џулијано де Медичи|Џулијано де Медичи,]] закрепнувал од болест, од други уметници и дистрибуирана низ Италија. [[Џорџо Вазари|Вазари]] наведува дека последните дела што ги видел биле во [[Мантова]]. Микеланџело прикажал сцена на почетокот на битката, кога фирентинската војска првично била изненадена во нападот на пизанците. Тој ги прикажува фирентинските војници како се капат голи во реката [[Арно (река)|Арно]], реагирајќи на предупредување од труба за пизанскиот напад. Додека војниците излегуваат од реката и го врзуваат оклопот, тие се загрозени од истрели од пизанците. Неколку војници гледаат или покажуваат кон пизанската позиција лево. Еден војник очигледно е погоден и паднал назад во реката, додека други енергично скокаат во акција. Со избирање на оваа епизода, Микеланџело можел да ја прикаже својата омилена тема: голата машка фигура во различни пози.<ref name="world">{{Наведена книга|title=The World of Michelangelo: 1475–1564|last=Coughlan|first=Robert|publisher=Time-Life Books|others=et al|year=1966|pages=95, 106–107, 109}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFCoughlan1966">Coughlan, Robert (1966). ''The World of Michelangelo: 1475–1564''. et al. Time-Life Books. pp.&nbsp;95, <span class="nowrap">106–</span>107, 109.</cite></ref> == Студии == <gallery> Податотека:Battle_of_cascina6.jpg|{{center|Study for the composition of ''Battle of Cascina''}} Податотека:Battle_of_cascina4.jpg|{{center|Compositional study for the ''Battle of Cascina''}} Податотека:Battle_of_cascina3.jpg|{{center|Figure study not used in final composition}} Податотека:Battle_of_cascina2.jpg|{{center|Study for the twisted man leaning into the center}} Податотека:Male_Back_With_a_Flag_-_Michelangelo.jpg|{{center|''[[Male Back with a Flag|Male Back with a Lance]]'' in the upper background left off center}} Податотека:Battle_of_cascina5.jpg|{{center|Study for the standing figure third from the right}} Податотека:Battle_of_cascina7.jpg|{{center|Study for the first figure on the right standing with a mace in his right hand}} </gallery> == Поврзано == * * ''[[Битката кај Ангијари (Леонардо)|Битката кај Ангијари]]'' од [[Леонардо да Винчи]], панданот на оваа слика (исто така изгубен) == Наводи == == Надворешни врски == * [http://www.wga.hu/frames-e.html?/html/m/michelan/4drawing/cascina/index.html Студии за ''Битката кај Кашина''] * {{Микеланџело|painting}}{{Нормативна контрола}} [[Категорија:Изгубени слики]] [[Категорија:Слики од Микеланџело Буонароти]] [[Категорија:Палацо Векио]] fuaewrix1pldf26onjapz7nscjh6g88 5579360 5579358 2026-06-20T13:32:30Z P.Nedelkovski 47736 додадена/изменета предлошка, поправки 5579360 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}} {{Инфокутија Уметничко дело | image_file=Battagliadicascina.jpg | image_upright=1 | caption=Копија од ''Битката'' ученикот на Микеланџело [[Бастијано да Сангало]] | title=Битката кај Кашина | artist=[[Микеланџело]] | preceded_by=[[Дони Тондо]] | followed_by=[[Таванот на Систинксата капела]] }} „'''''Битката кај Кашина“''''' — [[Фрескопис|фреска]] нарачана од [[Микеланџело Буонароти|Микеланџело]] за [[Палацо Векио]] во [[Фиренца]]. Тој го создал само подготвителниот цртеж пред да биде повикан во Рим од [[Папа Јулиј II|папата Јулиј II]], каде што работел на [[Надгробник на папата Јулиј II|надгробникот на папата]]. Пред да го заврши овој проект, се вратил во Фиренца на неколку месеци за да ја заврши цртаната скица.<ref name="world">{{Наведена книга|title=The World of Michelangelo: 1475–1564|last=Coughlan|first=Robert|publisher=Time-Life Books|others=et al|year=1966|pages=95, 106–107, 109}}</ref> == Потекло == Делото му го нарачал на Микеланџело [[Пјеро Содерини]], државник на Република Фиренца. Било наменето за ѕид во ''Салоне деи Чинквеченто'' во [[Палацо Векио]]. Спротивниот ѕид требало да го украси [[Леонардо да Винчи]], кој бил нарачан да ја прикаже [[Битката кај Ангиари (Леонардо)|Битката кај Ангиари]]. Двете битки биле значајни средновековни победи во Фиренца. [[Битка кај Каскина|Битката кај Кашина]] се водела на 28 јули 1364 година помеѓу трупите на Фиренца и [[Пиза]], што резултирало со победа на првата. Илјада пизанци биле убиени, а уште двесте биле заробени. == Опис == Микеланџело никогаш не ја завршил сликата, но создал целосенцртеж на композицијата. Цртежот го копирале неколку уметници, а најзначајната постоечка копија е од ученикот на Микеланџело, Сангало. Некои од подготвителните цртежи на Микеланџело се зачувани, заедно со отпечатоци од дел од сцената од [[Маркантонио Рајмонди]]. Според биографот на Микеланџело, [[Џорџо Вазари]], изворниот цртеж бил намерно исечен, додека нејзиниот сопственик, војводата [[Џулијано де Медичи|Џулијано де Медичи,]] закрепнувал од болест, од други уметници и дистрибуирана низ Италија. [[Џорџо Вазари|Вазари]] наведува дека последните дела што ги видел биле во [[Мантова]]. Микеланџело прикажал сцена на почетокот на битката, кога фирентинската војска првично била изненадена во нападот на пизанците. Тој ги прикажува фирентинските војници како се капат голи во реката [[Арно (река)|Арно]], реагирајќи на предупредување од труба за пизанскиот напад. Додека војниците излегуваат од реката и го врзуваат оклопот, тие се загрозени од истрели од пизанците. Неколку војници гледаат или покажуваат кон пизанската позиција лево. Еден војник очигледно е погоден и паднал назад во реката, додека други енергично скокаат во акција. Со избирање на оваа епизода, Микеланџело можел да ја прикаже својата омилена тема: голата машка фигура во различни пози.<ref name="world">{{Наведена книга|title=The World of Michelangelo: 1475–1564|last=Coughlan|first=Robert|publisher=Time-Life Books|others=et al|year=1966|pages=95, 106–107, 109}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFCoughlan1966">Coughlan, Robert (1966). ''The World of Michelangelo: 1475–1564''. et al. Time-Life Books. pp.&nbsp;95, <span class="nowrap">106–</span>107, 109.</cite></ref> == Студии == <gallery> Податотека:Battle_of_cascina6.jpg|{{center|Студија на композицијата на ''Битката кај Кашина''}} Податотека:Battle_of_cascina4.jpg|{{center|Композиција студија на ''Битката кај Кашина''}} Податотека:Battle_of_cascina3.jpg|{{center|Студија на лик кој не е искористен во конечната компоазицја}} Податотека:Battle_of_cascina2.jpg|{{center|Студија на човек наведната кој средиштето}} Податотека:Male_Back_With_a_Flag_-_Michelangelo.jpg|{{center|''Машки грб со знаме'' во заднина, во горниот дел лево од средиштето}} Податотека:Battle_of_cascina5.jpg|{{center|Студија на ликот што стои трет од десно}} Податотека:Battle_of_cascina7.jpg|{{center|Студија на првиот лик од десно кој стои со боздоган во десната рака}} </gallery> == Поврзано == * ''[[Битката кај Ангијари (Леонардо)|Битката кај Ангијари]]'' од [[Леонардо да Винчи]], панданот на оваа слика (исто така изгубен) == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.wga.hu/frames-e.html?/html/m/michelan/4drawing/cascina/index.html Студии за ''Битката кај Кашина''] {{Микеланџело}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Изгубени слики]] [[Категорија:Слики од Микеланџело Буонароти]] [[Категорија:Палацо Векио]] apuql96ukdko69j7qkja3fj6q7t7hvu 1 1397967 5579361 2026-06-20T13:32:45Z P.Nedelkovski 47736 Создадена страница со: {{СЗР}} 5579361 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1397968 5579370 2026-06-20T13:56:10Z Виолетова 1975 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1354823309|Lobularia (plant)]]“ 5579370 wikitext text/x-wiki '''''Lobularia''''' е [[Род (биологија)|род]] од пет [[Вид (биологија)|вида]] [[Скриеносеменици|цветни растенија]] од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[Brassicaceae]], тесно поврзани со (и порано често вклучени во) родот игловрв, ''[[Игловрв|Alyssum]]''. Родот потекнува од [[Макаронезија]], медитеранскиот регион, Иран и Саудиска Арабија, и опфаќа [[Едногодишно растение|едногодишни]] и [[Повеќегодишно растение|повеќегодишни растенија]] кои растат до 40 смво височина, со влакнести издолжено-овални листови и гроздови од крстовидни, миризливи бели цветови.<ref name="RHSAZ">{{Наведена книга|title=RHS A-Z encyclopedia of garden plants|publisher=Dorling Kindersley|year=2008|isbn=978-1405332965|location=United Kingdom|pages=1136}}</ref> Името ''Lobularia'' потекнува од грчкиот збор за мала мешунка, што се однесува на плодовите. == Видови == Прифатени се четири вида. * ''[[Lobularia arabica]]'' {{Мали|(Boiss.) Muschl.}} * ''[[Lobularia canariensis]]'' {{Мали|(DC.) L.Borgen}} * ''[[Lobularia libyca]]'' {{Мали|(Viv.) Meisn.}} * ''[[Lobularia maritima]]'' {{Мали|(L.) Desv.}} == Одгледување и употреба == [[Податотека:Sweet_alison_--_Lobularia_maritima.jpg|мини|''[[Lobularia maritima]]'']] ''Lobularia maritima'' ([[Синоним (таксономија)|syn.]] ''[[Alyssum maritimum]]'') е многу популарно градинарско растение, кое станало широко распространето низ целиот умерен свет. == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.floradecanarias.com/lobularia_canariensis.html ''Lobularia canariensis''] (на шпански; фотографија) * [http://www.floradecanarias.com/lobularia_libyca.html ''Lobularia lybica''] (на шпански; фотографија) {{Таксонска лента}} tvqet7yplvi3b1ebxpdj5ush4pjbd2p 5579371 5579370 2026-06-20T13:57:23Z Виолетова 1975 5579371 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Alyssum (Lobularia maritima).jpg |image_caption = ''Lobularia maritima'' |taxon = Lobularia |authority = [[Desv.]] |subdivision_ranks = Видови |subdivision = Види текст |synonyms = *''Glyce'' {{small|Lindl.}} *''Koeniga'' {{small|Benth. & Hook.f.}} *''Konig'' {{small|Adans.}} *''Koniga'' {{small|R.Br.}} *''Octadenia'' {{small|R.Br. ex Fisch. & C.A.Mey.}} |synonyms_ref = <ref name = powo>{{cite web |title=''Lobularia'' Desv. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:331726-2 |website=[[Plants of the World Online]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |access-date=29 September 2025}}</ref> }} '''''Lobularia''''' е [[Род (биологија)|род]] од пет [[Вид (биологија)|вида]] [[Скриеносеменици|цветни растенија]] од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[Brassicaceae]], тесно поврзани со (и порано често вклучени во) родот игловрв, ''[[Игловрв|Alyssum]]''. Родот потекнува од [[Макаронезија]], медитеранскиот регион, Иран и Саудиска Арабија, и опфаќа [[Едногодишно растение|едногодишни]] и [[Повеќегодишно растение|повеќегодишни растенија]] кои растат до 40 смво височина, со влакнести издолжено-овални листови и гроздови од крстовидни, миризливи бели цветови.<ref name="RHSAZ">{{Наведена книга|title=RHS A-Z encyclopedia of garden plants|publisher=Dorling Kindersley|year=2008|isbn=978-1405332965|location=United Kingdom|pages=1136}}</ref> Името ''Lobularia'' потекнува од грчкиот збор за мала мешунка, што се однесува на плодовите. == Видови == Прифатени се четири вида.<ref name = powo>{{cite web |title=''Lobularia'' Desv. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:331726-2 |website=[[Plants of the World Online]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |access-date=29 September 2025}}</ref> * ''[[Lobularia arabica]]'' {{Мали|(Boiss.) Muschl.}} * ''[[Lobularia canariensis]]'' {{Мали|(DC.) L.Borgen}} * ''[[Lobularia libyca]]'' {{Мали|(Viv.) Meisn.}} * ''[[Lobularia maritima]]'' {{Мали|(L.) Desv.}} == Одгледување и употреба == [[Податотека:Sweet_alison_--_Lobularia_maritima.jpg|мини|''[[Lobularia maritima]]'']] ''Lobularia maritima'' ([[Синоним (таксономија)|syn.]] ''[[Alyssum maritimum]]'') е многу популарно градинарско растение, кое станало широко распространето низ целиот умерен свет. == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.floradecanarias.com/lobularia_canariensis.html ''Lobularia canariensis''] (на шпански; фотографија) * [http://www.floradecanarias.com/lobularia_libyca.html ''Lobularia lybica''] (на шпански; фотографија) {{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Европа]] avabwe5tc74qu6wvds8eiccyzrxcdbz 5579372 5579371 2026-06-20T13:57:43Z Виолетова 1975 додадена [[Категорија:Флора на Македонија]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5579372 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Alyssum (Lobularia maritima).jpg |image_caption = ''Lobularia maritima'' |taxon = Lobularia |authority = [[Desv.]] |subdivision_ranks = Видови |subdivision = Види текст |synonyms = *''Glyce'' {{small|Lindl.}} *''Koeniga'' {{small|Benth. & Hook.f.}} *''Konig'' {{small|Adans.}} *''Koniga'' {{small|R.Br.}} *''Octadenia'' {{small|R.Br. ex Fisch. & C.A.Mey.}} |synonyms_ref = <ref name = powo>{{cite web |title=''Lobularia'' Desv. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:331726-2 |website=[[Plants of the World Online]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |access-date=29 September 2025}}</ref> }} '''''Lobularia''''' е [[Род (биологија)|род]] од пет [[Вид (биологија)|вида]] [[Скриеносеменици|цветни растенија]] од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[Brassicaceae]], тесно поврзани со (и порано често вклучени во) родот игловрв, ''[[Игловрв|Alyssum]]''. Родот потекнува од [[Макаронезија]], медитеранскиот регион, Иран и Саудиска Арабија, и опфаќа [[Едногодишно растение|едногодишни]] и [[Повеќегодишно растение|повеќегодишни растенија]] кои растат до 40 смво височина, со влакнести издолжено-овални листови и гроздови од крстовидни, миризливи бели цветови.<ref name="RHSAZ">{{Наведена книга|title=RHS A-Z encyclopedia of garden plants|publisher=Dorling Kindersley|year=2008|isbn=978-1405332965|location=United Kingdom|pages=1136}}</ref> Името ''Lobularia'' потекнува од грчкиот збор за мала мешунка, што се однесува на плодовите. == Видови == Прифатени се четири вида.<ref name = powo>{{cite web |title=''Lobularia'' Desv. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:331726-2 |website=[[Plants of the World Online]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |access-date=29 September 2025}}</ref> * ''[[Lobularia arabica]]'' {{Мали|(Boiss.) Muschl.}} * ''[[Lobularia canariensis]]'' {{Мали|(DC.) L.Borgen}} * ''[[Lobularia libyca]]'' {{Мали|(Viv.) Meisn.}} * ''[[Lobularia maritima]]'' {{Мали|(L.) Desv.}} == Одгледување и употреба == [[Податотека:Sweet_alison_--_Lobularia_maritima.jpg|мини|''[[Lobularia maritima]]'']] ''Lobularia maritima'' ([[Синоним (таксономија)|syn.]] ''[[Alyssum maritimum]]'') е многу популарно градинарско растение, кое станало широко распространето низ целиот умерен свет. == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.floradecanarias.com/lobularia_canariensis.html ''Lobularia canariensis''] (на шпански; фотографија) * [http://www.floradecanarias.com/lobularia_libyca.html ''Lobularia lybica''] (на шпански; фотографија) {{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Флора на Македонија]] 8gvx5fhszdweb1iescwiea1ic6c8rk8 1 1397969 5579373 2026-06-20T13:57:56Z Виолетова 1975 Создадена страница со: {{СЗР}} 5579373 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1397970 5579374 2026-06-20T14:08:54Z Виолетова 1975 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1352251204|Clypeola (plant)]]“ 5579374 wikitext text/x-wiki '''''Clypeola''''' е растителен род во семејството [[Зелки|Brassicaceae]]. == Видови == Прифатени се девет видови. == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Флора на Македонија]] 63ui9sbydg0bzbu5e55uw47u7h9ln2j 5579375 5579374 2026-06-20T14:11:18Z Виолетова 1975 5579375 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Clypeola jonthlaspi 23375021.jpg | image_caption = ''Clypeola jonthlaspi'' | taxon = Clypeola (plant) | authority = [[L.]] (1753) | subdivision_ranks = Species | subdivision = See text | synonyms = *''Bergeretia'' {{small|Desv.}} *''Fosselinia'' {{small|Scop.}} *''Ionthlaspi'' {{small|Adans.}} *''Jonthlaspi'' {{small|All.}} *''Orium'' {{small|Desv.}} *''Pseudoanastatica'' {{small|(Boiss.) Grossh.}} | synonyms_ref = <ref name = powo>{{cite web |title=''Clypeola'' L. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:12455-1 |website=[[Plants of the World Online]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |access-date=25 September 2025}}</ref> }} '''''Clypeola''''' е растителен род во семејството [[Brassicaceae]]. Вклучува девет видови кои растат во Медитеранскиот басен, Западна Азија, Арапскиот Полуостров, Кавказ, Централна Азија и Пакистан. == Видови == Прифатени се девет видови.<ref name = powo>{{cite web |title=''Clypeola'' L. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:12455-1 |website=[[Plants of the World Online]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |access-date=25 September 2025}}</ref> * ''[[Clypeola aspera]]'' {{small|(Weber) Turrill}} * ''[[Clypeola ciliata]]'' {{small|Boiss.}} * ''[[Clypeola cyclodontea]]'' {{small|Delile}} * ''[[Clypeola dichotoma]]'' {{small|Boiss.}} * ''[[Clypeola elegans]]'' {{small|Boiss. & A.Huet}} * ''[[Clypeola eriocarpa]]'' {{small|Cav.}} * ''[[Clypeola jonthlaspi]]'' {{small|L.}} * ''[[Clypeola lappacea]]'' {{small|Boiss.}} * ''[[Clypeola raddeana]]'' {{small|Albov}} == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Флора на Македонија]] 4yyubenbnhhn0veh96dthruiab2ncgb 1 1397971 5579376 2026-06-20T14:12:02Z Виолетова 1975 Создадена страница со: {{СЗР}} 5579376 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 6 1397972 5579378 2026-06-20T14:55:00Z Andrew012p 85224 {{Податоци за неслободна слика |Опис = ДВД на филм |Извор = дигитализирано |Дел = цел |Ниска_резолуција = да |други_информации = }} {{Образложение за неслободна слика |Статија = Пресметка со јакузата |Намена = прикажување |Заменливост = нема }} 5579378 wikitext text/x-wiki == Опис == {{Податоци за неслободна слика |Опис = ДВД на филм |Извор = дигитализирано |Дел = цел |Ниска_резолуција = да |други_информации = }} {{Образложение за неслободна слика |Статија = Пресметка со јакузата |Намена = прикажување |Заменливост = нема }} == Лиценцирање == {{ДВДнасловна}} 7cr1bbyqka0wrknxooq7yus7t4wl5rk 0 1397973 5579439 2026-06-21T03:33:51Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Црква „Св. Димитриј“ - Тумбишта]] на [[Црква „Св. Димитриј“ - Тумбица]] 5579439 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Црква „Св. Димитриј“ - Тумбица]] 6vlml75ryuy75xz1kew4esi4ncqdw1r 0 1397974 5579444 2026-06-21T09:01:05Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: [[Податотека:Latin King.jpg|мини|десно|Член на бандата „Латиноамерикански кралеви“ со тетоважа на лав со круна, кој со рацете го покажува симболот на петокраката ѕвезда]]'''Банда''' — [[социјална група]] или [[тајно друштво]] на соработници, пријатели или чле... 5579444 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Latin King.jpg|мини|десно|Член на бандата „Латиноамерикански кралеви“ со тетоважа на лав со круна, кој со рацете го покажува симболот на петокраката ѕвезда]]'''Банда''' — [[социјална група]] или [[тајно друштво]] на соработници, пријатели или членови на криминално семејство, со определено раководство и внатрешна организација, која се утврдува или полага право на одредена [[територија]] во рамките на една [[заедница]]. Бандите дејствуваат поединечно или колективно, вклучувајќи се во [[криминал|незаконито]] и, најчесто, [[насилство|насилно]] однесување, што често претставува вид организирано злосторништво. == Структура == Постојат многу видови банди што ја сочинуваат општата структура на една организирана група.<ref>{{cite web|url=http://www.gangwar.com/dynamics.htm |title=Street Gang Dynamics |work=The Nawojczyk Group, Inc. |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140818023438/http://www.gangwar.com/dynamics.htm |archive-date=2014-08-18 }}</ref> Разбирањето на структурата на бандите е клучна вештина за определување на најефикасните стратегии за справување со нив, почнувајќи од младите што се во ризик, па сѐ до водачите на бандите.<ref name="Matthew O'Deane">{{cite web|url=http://www.lawtechcustompublishing.com/publication.asp?pid=47 |title=gang |work=Gangs: Theory, Practice and Research |author=Matthew O'Deane |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305003323/http://www.lawtechcustompublishing.com/publication.asp?pid=47 |archive-date=2016-03-05 }}</ref> Не сите поединци што покажуваат надворешни знаци на припадност кон банда се всушност вклучени во злосторнички дејности. Возраста, сексуалниот идентитет,<ref>{{cite book |last = Panfil |first = Vanessa R. |date = 7 март 2017 |title = The Gang's All Queer: The Lives of Gay Gang Members |location = New York |publisher = New York University Press |isbn = 9781479805204 |oclc = 992784659 }}</ref> физичката градба, способноста за борба, подготвеноста за насилство и досието во полиција се често главни чинители во одредувањето на статусот на поединецот во хиерархијата на бандата; исто така, значајно влијание има и начинот на кој поединецот придонесува со пари добиени од злосторнички дејности или неговата способност да обезбеди ресурси за бандата. Структурата на бандите разнообразува во зависност од големината, која може да се движи од неколкумина до илјадници членови. Голем дел од поголемите банди се делат на помали групи, клики или подгрупи (во жаргонот на бандите овие помали групи често се нарекуваат „сетови“).<ref>{{Cite web|url=https://slate.com/news-and-politics/2005/12/how-do-you-start-a-gang.html|title=How do you start a gang?|last=Engber|first=Daniel|date=2005-12-13|website=Slate Magazine|language=en|access-date=2020-02-21}}</ref> Кликите обично обезбедуваат поголема територија за бандата при нивното ширење и ангажирање нови членови. Повеќето банди функционираат неформално, каде раководството го презема оној што ќе успее да ја наметне својата контрола; други пак имаат јасно определено раководство и се високо структурирани, што наликува на деловна корпорација. Злосторничките банди можат да функционираат како во рамките на затворите, така и надвор од нив, како на пример Нуестра фамилија, [[Мексиканска мафија|Мексиканската мафија]], [[Folk Nation]], и бразилската банда Прва престолна екипа.<ref name="jpla" /> Во текот на 1970-тите, затворските банди во [[Кејптаун]], Јужна Африка, започнале да ангажираат членови на улични банди од надвор, со што се зголеми поврзаноста помеѓу затворските и уличните банди.<ref>{{harvnb|Hagedorn|2008|p=13}}</ref> Во САД, затворската банда Ариевско братство е вклучена во организирано злосторништво и надвор од затворските ѕидови. == Утврдување == [[Податотека:Sur13 Tattoo 2014-05-27 18-31.jpg|мини|десно|Тетоважа на бандата Сурењос]] Повеќето членови на бандите имаат препознатливи одлики што се единствени за нивната конкретка клика или банда.<ref>{{cite web|url=http://www.everettpolicema.com/gang_awareness.htm |title=Gang Awareness |work=Everett Police Department |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150423131139/http://www.everettpolicema.com/gang_awareness.htm |archive-date=2015-04-23 }}</ref> На пример, припадниците на Бладс носат црвени марами, а Крипс сини, што им овозможува да ја „претстават“ својата припадност. Секое непочитување на боите на еден член на бандата од страна на неовластено лице се смета за основа за насилни одмазди, често извршени од страна на повеќе членови на навредената банда. [[Тетоважа|Тетоважите]] се исто така чести обележја,<ref>{{cite web|url=http://www.cityofws.org/Home/Nlnn/GangAwareness/Articles/GangIdentifiers|title=Gang Identifiers|work=Winston-Salem Police Department web site|access-date=2009-10-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717092554/http://www.cityofws.org/Home/Nlnn/GangAwareness/Articles/GangIdentifiers|archive-date=2011-07-17|url-status=dead}}</ref> како на пример бројот „18“ над веѓата, со што се утврдува член на Бандата на 18-тата улица. Тетоважите му помагаат на членот да стекне почит во групата и го означуваат како доживотен член. Тие можат да го претставуваат и рангот во бандата, каде одредени тетоважи значат дека членот е поуспешен, често поврзано со извршување на опасни дела што ја докажале верноста. Тетоважите можат да бидат направени со мастило или со жигосување (горење). Некои банди користат повеќе од едно обележје, како на пример Нортењос, кои носат црвени марами и имаат тетоважи со бројките „14“, „XIV“, „x4“ и зборот „Norte“.<ref>{{cite web|url=http://faculty.missouristate.edu/M/MichaelCarlie/what_I_learned_about/GANGS/graffiti_and_other_identifiers.htm|title=Graffiti and Other Gang Identifiers|work=© 2002 Michael K. Carlie|access-date=2009-10-21|archive-date=2009-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20091206132551/http://faculty.missouristate.edu/m/MichaelCarlie/what_i_learned_about/gangs/graffiti_and_other_identifiers.htm|url-status=dead}}</ref> Некои членови на злосторнички банди се „примани во бандата“ преку ритуал на иницијација, каде мораат да докажат верност преку извршување на [[Кражба|кражби]] или насилство. [[Податотека:Crip handsign.gif|мини|Член на Крипс што покажува рачен знак на бандата|лево]] Бандите често воспоставуваат препознатливи обележја, вклучувајќи етикети за [[графити]],<ref>Ferrell, J., "Crimes of style: Urban graffiti and the politics of criminality", New York: Garland (1993).</ref> бои, знаци со раце, конкретна облека (како што се качулките во стил на ганста-рап), накит, фризури, слогани, знаци (како јамката или запалениот крст како симболи на [[Ку-клукс-клан|Ку-клукс-кланот]]), знамиња, тајни поздрави, погрдни имиња, кодирани зборови и други групни симболи поврзани со верувањата, ритуалите и митологиите на бандата со цел да се определат и разликуваат од другите групи. Како алтернативен јазик, знаците со раце, симболите и погрдните изрази во говорот, графитите, музиката или други медиуми пренесуваат особени сигнали што се користат за закани, понижување, малтретирање, заплашување или изнудување одредени реакции како послушност, страв или терор. Симболиката е значајна бидејќи поттикнува дејствување и определува цели за нападите. Прикажувањето на симболи, како јамка, може да се протолкува како кривично дело „терористичка закана“, што вклучува намера за тероризирање, загрозување на безбедноста или предизвикување јавна вознемиреност. [[Интернет|Интернетот]] е еден од најзначајните медиуми што ги користат бандите за [[општење]], бидејќи овозможува досег до огромна публика со минимален напор и намален ризик. Социјалните мрежи служат како форум за ангажирање, провоцирање на сопернички банди преку навредливи објави и за славење на бандата и самите членови.<ref name="fbi.gov">[https://www.fbi.gov/stats-services/publications/law-enforcement-bulletin/april_2011/human_sex_trafficking Combating Gangsters Online], ФБИ, април 2011.</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{commons category-inline|Gangs (organized crime)}} {{нормативна контрола}} [[Категорија:Злосторство]] [[Категорија:Криминологија]] [[Категорија:Типови на организации]] [[Категорија:Групни процеси]] [[Категорија:Организирано злосторство]] [[Категорија:Андерграунд]] leckqk463nib4vn3dgey87nad96zrtp 5579446 5579444 2026-06-21T09:02:20Z Andrew012p 85224 /* Утврдување */ 5579446 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Latin King.jpg|мини|десно|Член на бандата „Латиноамерикански кралеви“ со тетоважа на лав со круна, кој со рацете го покажува симболот на петокраката ѕвезда]]'''Банда''' — [[социјална група]] или [[тајно друштво]] на соработници, пријатели или членови на криминално семејство, со определено раководство и внатрешна организација, која се утврдува или полага право на одредена [[територија]] во рамките на една [[заедница]]. Бандите дејствуваат поединечно или колективно, вклучувајќи се во [[криминал|незаконито]] и, најчесто, [[насилство|насилно]] однесување, што често претставува вид организирано злосторништво. == Структура == Постојат многу видови банди што ја сочинуваат општата структура на една организирана група.<ref>{{cite web|url=http://www.gangwar.com/dynamics.htm |title=Street Gang Dynamics |work=The Nawojczyk Group, Inc. |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140818023438/http://www.gangwar.com/dynamics.htm |archive-date=2014-08-18 }}</ref> Разбирањето на структурата на бандите е клучна вештина за определување на најефикасните стратегии за справување со нив, почнувајќи од младите што се во ризик, па сѐ до водачите на бандите.<ref name="Matthew O'Deane">{{cite web|url=http://www.lawtechcustompublishing.com/publication.asp?pid=47 |title=gang |work=Gangs: Theory, Practice and Research |author=Matthew O'Deane |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305003323/http://www.lawtechcustompublishing.com/publication.asp?pid=47 |archive-date=2016-03-05 }}</ref> Не сите поединци што покажуваат надворешни знаци на припадност кон банда се всушност вклучени во злосторнички дејности. Возраста, сексуалниот идентитет,<ref>{{cite book |last = Panfil |first = Vanessa R. |date = 7 март 2017 |title = The Gang's All Queer: The Lives of Gay Gang Members |location = New York |publisher = New York University Press |isbn = 9781479805204 |oclc = 992784659 }}</ref> физичката градба, способноста за борба, подготвеноста за насилство и досието во полиција се често главни чинители во одредувањето на статусот на поединецот во хиерархијата на бандата; исто така, значајно влијание има и начинот на кој поединецот придонесува со пари добиени од злосторнички дејности или неговата способност да обезбеди ресурси за бандата. Структурата на бандите разнообразува во зависност од големината, која може да се движи од неколкумина до илјадници членови. Голем дел од поголемите банди се делат на помали групи, клики или подгрупи (во жаргонот на бандите овие помали групи често се нарекуваат „сетови“).<ref>{{Cite web|url=https://slate.com/news-and-politics/2005/12/how-do-you-start-a-gang.html|title=How do you start a gang?|last=Engber|first=Daniel|date=2005-12-13|website=Slate Magazine|language=en|access-date=2020-02-21}}</ref> Кликите обично обезбедуваат поголема територија за бандата при нивното ширење и ангажирање нови членови. Повеќето банди функционираат неформално, каде раководството го презема оној што ќе успее да ја наметне својата контрола; други пак имаат јасно определено раководство и се високо структурирани, што наликува на деловна корпорација. Злосторничките банди можат да функционираат како во рамките на затворите, така и надвор од нив, како на пример Нуестра фамилија, [[Мексиканска мафија|Мексиканската мафија]], [[Folk Nation]], и бразилската банда Прва престолна екипа. Во текот на 1970-тите, затворските банди во [[Кејптаун]], Јужна Африка, започнале да ангажираат членови на улични банди од надвор, со што се зголеми поврзаноста помеѓу затворските и уличните банди.<ref>{{harvnb|Hagedorn|2008|p=13}}</ref> Во САД, затворската банда Ариевско братство е вклучена во организирано злосторништво и надвор од затворските ѕидови. == Утврдување == [[Податотека:Sur13 Tattoo 2014-05-27 18-31.jpg|мини|десно|Тетоважа на бандата Сурењос]] Повеќето членови на бандите имаат препознатливи одлики што се единствени за нивната конкретка клика или банда.<ref>{{cite web|url=http://www.everettpolicema.com/gang_awareness.htm |title=Gang Awareness |work=Everett Police Department |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150423131139/http://www.everettpolicema.com/gang_awareness.htm |archive-date=2015-04-23 }}</ref> На пример, припадниците на Бладс носат црвени марами, а Крипс сини, што им овозможува да ја „претстават“ својата припадност. Секое непочитување на боите на еден член на бандата од страна на неовластено лице се смета за основа за насилни одмазди, често извршени од страна на повеќе членови на навредената банда. [[Тетоважа|Тетоважите]] се исто така чести обележја,<ref>{{cite web|url=http://www.cityofws.org/Home/Nlnn/GangAwareness/Articles/GangIdentifiers|title=Gang Identifiers|work=Winston-Salem Police Department web site|access-date=2009-10-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717092554/http://www.cityofws.org/Home/Nlnn/GangAwareness/Articles/GangIdentifiers|archive-date=2011-07-17|url-status=dead}}</ref> како на пример бројот „18“ над веѓата, со што се утврдува член на Бандата на 18-тата улица. Тетоважите му помагаат на членот да стекне почит во групата и го означуваат како доживотен член. Тие можат да го претставуваат и рангот во бандата, каде одредени тетоважи значат дека членот е поуспешен, често поврзано со извршување на опасни дела што ја докажале верноста. Тетоважите можат да бидат направени со мастило или со жигосување (горење). Некои банди користат повеќе од едно обележје, како на пример Нортењос, кои носат црвени марами и имаат тетоважи со бројките „14“, „XIV“, „x4“ и зборот „Norte“.<ref>{{cite web|url=http://faculty.missouristate.edu/M/MichaelCarlie/what_I_learned_about/GANGS/graffiti_and_other_identifiers.htm|title=Graffiti and Other Gang Identifiers|work=© 2002 Michael K. Carlie|access-date=2009-10-21|archive-date=2009-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20091206132551/http://faculty.missouristate.edu/m/MichaelCarlie/what_i_learned_about/gangs/graffiti_and_other_identifiers.htm|url-status=dead}}</ref> Некои членови на злосторнички банди се „примани во бандата“ преку ритуал на иницијација, каде мораат да докажат верност преку извршување на [[Кражба|кражби]] или насилство. [[Податотека:Crip handsign.gif|мини|Член на Крипс што покажува рачен знак на бандата|лево]] Бандите често воспоставуваат препознатливи обележја, вклучувајќи етикети за [[графити]],<ref>Ferrell, J., "Crimes of style: Urban graffiti and the politics of criminality", New York: Garland (1993).</ref> бои, знаци со раце, конкретна облека (како што се качулките во стил на ганста-рап), накит, фризури, слогани, знаци (како јамката или запалениот крст како симболи на [[Ку-клукс-клан|Ку-клукс-кланот]]), знамиња, тајни поздрави, погрдни имиња, кодирани зборови и други групни симболи поврзани со верувањата, ритуалите и митологиите на бандата со цел да се определат и разликуваат од другите групи. Како алтернативен јазик, знаците со раце, симболите и погрдните изрази во говорот, графитите, музиката или други медиуми пренесуваат особени сигнали што се користат за закани, понижување, малтретирање, заплашување или изнудување одредени реакции како послушност, страв или терор. Симболиката е значајна бидејќи поттикнува дејствување и определува цели за нападите. Прикажувањето на симболи, како јамка, може да се протолкува како кривично дело „терористичка закана“, што вклучува намера за тероризирање, загрозување на безбедноста или предизвикување јавна вознемиреност. [[Интернет|Интернетот]] е еден од најзначајните медиуми што ги користат бандите за [[општење]], бидејќи овозможува досег до огромна публика со минимален напор и намален ризик. Социјалните мрежи служат како форум за ангажирање, провоцирање на сопернички банди преку навредливи објави и за славење на бандата и самите членови.<ref name="fbi.gov">[https://www.fbi.gov/stats-services/publications/law-enforcement-bulletin/april_2011/human_sex_trafficking Combating Gangsters Online], ФБИ, април 2011.</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{commons category-inline|Gangs (organized crime)}} {{нормативна контрола}} [[Категорија:Злосторство]] [[Категорија:Криминологија]] [[Категорија:Типови на организации]] [[Категорија:Групни процеси]] [[Категорија:Организирано злосторство]] [[Категорија:Андерграунд]] blhrfo3rb70jhywgsf33q8wttp71ks0 5579449 5579446 2026-06-21T09:06:57Z Andrew012p 85224 5579449 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Latin King.jpg|мини|десно|Член на бандата „Латиноамерикански кралеви“ со тетоважа на лав со круна, кој со рацете го покажува симболот на петокраката ѕвезда]]'''Банда''' — [[општествена група]] или [[тајно друштво]] на соработници, пријатели или членови на криминално семејство, со определено раководство и внатрешна организација, која се утврдува или полага право на одредена [[територија]] во рамките на една [[заедница]]. Бандите дејствуваат поединечно или колективно, вклучувајќи се во [[криминал|незаконито]] и, најчесто, [[насилство|насилно]] однесување, што често претставува вид организирано злосторништво. == Структура == Постојат многу видови банди што ја сочинуваат општата структура на една организирана група.<ref>{{cite web|url=http://www.gangwar.com/dynamics.htm |title=Street Gang Dynamics |work=The Nawojczyk Group, Inc. |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140818023438/http://www.gangwar.com/dynamics.htm |archive-date=2014-08-18 }}</ref> Разбирањето на структурата на бандите е клучна вештина за определување на најефикасните стратегии за справување со нив, почнувајќи од младите што се во ризик, па сѐ до водачите на бандите.<ref name="Matthew O'Deane">{{cite web|url=http://www.lawtechcustompublishing.com/publication.asp?pid=47 |title=gang |work=Gangs: Theory, Practice and Research |author=Matthew O'Deane |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305003323/http://www.lawtechcustompublishing.com/publication.asp?pid=47 |archive-date=2016-03-05 }}</ref> Не сите поединци што покажуваат надворешни знаци на припадност кон банда се всушност вклучени во злосторнички дејности. Возраста, сексуалниот идентитет,<ref>{{cite book |last = Panfil |first = Vanessa R. |date = 7 март 2017 |title = The Gang's All Queer: The Lives of Gay Gang Members |location = New York |publisher = New York University Press |isbn = 9781479805204 |oclc = 992784659 }}</ref> физичката градба, способноста за борба, подготвеноста за насилство и досието во полиција се често главни чинители во одредувањето на статусот на поединецот во хиерархијата на бандата; исто така, значајно влијание има и начинот на кој поединецот придонесува со пари добиени од злосторнички дејности или неговата способност да обезбеди ресурси за бандата. Структурата на бандите разнообразува во зависност од големината, која може да се движи од неколкумина до илјадници членови. Голем дел од поголемите банди се делат на помали групи, клики или подгрупи (во жаргонот на бандите овие помали групи често се нарекуваат „сетови“).<ref>{{Cite web|url=https://slate.com/news-and-politics/2005/12/how-do-you-start-a-gang.html|title=How do you start a gang?|last=Engber|first=Daniel|date=2005-12-13|website=Slate Magazine|language=en|access-date=2020-02-21}}</ref> Кликите обично обезбедуваат поголема територија за бандата при нивното ширење и ангажирање нови членови. Повеќето банди функционираат неформално, каде раководството го презема оној што ќе успее да ја наметне својата контрола; други пак имаат јасно определено раководство и се високо структурирани, што наликува на деловна корпорација. Злосторничките банди можат да функционираат како во рамките на затворите, така и надвор од нив, како на пример Нуестра фамилија, [[Мексиканска мафија|Мексиканската мафија]], [[Folk Nation]], и бразилската банда Прва престолна екипа. Во текот на 1970-тите, затворските банди во [[Кејптаун]], Јужна Африка, започнале да ангажираат членови на улични банди од надвор, со што се зголеми поврзаноста помеѓу затворските и уличните банди.<ref>{{harvnb|Hagedorn|2008|p=13}}</ref> Во САД, затворската банда Ариевско братство е вклучена во организирано злосторништво и надвор од затворските ѕидови. == Утврдување == [[Податотека:Sur13 Tattoo 2014-05-27 18-31.jpg|мини|десно|Тетоважа на бандата Сурењос]] Повеќето членови на бандите имаат препознатливи одлики што се единствени за нивната конкретка клика или банда.<ref>{{cite web|url=http://www.everettpolicema.com/gang_awareness.htm |title=Gang Awareness |work=Everett Police Department |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150423131139/http://www.everettpolicema.com/gang_awareness.htm |archive-date=2015-04-23 }}</ref> На пример, припадниците на Бладс носат црвени марами, а Крипс сини, што им овозможува да ја „претстават“ својата припадност. Секое непочитување на боите на еден член на бандата од страна на неовластено лице се смета за основа за насилни одмазди, често извршени од страна на повеќе членови на навредената банда. [[Тетоважа|Тетоважите]] се исто така чести обележја,<ref>{{cite web|url=http://www.cityofws.org/Home/Nlnn/GangAwareness/Articles/GangIdentifiers|title=Gang Identifiers|work=Winston-Salem Police Department web site|access-date=2009-10-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717092554/http://www.cityofws.org/Home/Nlnn/GangAwareness/Articles/GangIdentifiers|archive-date=2011-07-17|url-status=dead}}</ref> како на пример бројот „18“ над веѓата, со што се утврдува член на Бандата на 18-тата улица. Тетоважите му помагаат на членот да стекне почит во групата и го означуваат како доживотен член. Тие можат да го претставуваат и рангот во бандата, каде одредени тетоважи значат дека членот е поуспешен, често поврзано со извршување на опасни дела што ја докажале верноста. Тетоважите можат да бидат направени со мастило или со жигосување (горење). Некои банди користат повеќе од едно обележје, како на пример Нортењос, кои носат црвени марами и имаат тетоважи со бројките „14“, „XIV“, „x4“ и зборот „Norte“.<ref>{{cite web|url=http://faculty.missouristate.edu/M/MichaelCarlie/what_I_learned_about/GANGS/graffiti_and_other_identifiers.htm|title=Graffiti and Other Gang Identifiers|work=© 2002 Michael K. Carlie|access-date=2009-10-21|archive-date=2009-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20091206132551/http://faculty.missouristate.edu/m/MichaelCarlie/what_i_learned_about/gangs/graffiti_and_other_identifiers.htm|url-status=dead}}</ref> Некои членови на злосторнички банди се „примани во бандата“ преку ритуал на иницијација, каде мораат да докажат верност преку извршување на [[Кражба|кражби]] или насилство. [[Податотека:Crip handsign.gif|мини|Член на Крипс што покажува рачен знак на бандата|лево]] Бандите често воспоставуваат препознатливи обележја, вклучувајќи етикети за [[графити]],<ref>Ferrell, J., "Crimes of style: Urban graffiti and the politics of criminality", New York: Garland (1993).</ref> бои, знаци со раце, конкретна облека (како што се качулките во стил на ганста-рап), накит, фризури, слогани, знаци (како јамката или запалениот крст како симболи на [[Ку-клукс-клан|Ку-клукс-кланот]]), знамиња, тајни поздрави, погрдни имиња, кодирани зборови и други групни симболи поврзани со верувањата, ритуалите и митологиите на бандата со цел да се определат и разликуваат од другите групи. Како алтернативен јазик, знаците со раце, симболите и погрдните изрази во говорот, графитите, музиката или други медиуми пренесуваат особени сигнали што се користат за закани, понижување, малтретирање, заплашување или изнудување одредени реакции како послушност, страв или терор. Симболиката е значајна бидејќи поттикнува дејствување и определува цели за нападите. Прикажувањето на симболи, како јамка, може да се протолкува како кривично дело „терористичка закана“, што вклучува намера за тероризирање, загрозување на безбедноста или предизвикување јавна вознемиреност. [[Интернет|Интернетот]] е еден од најзначајните медиуми што ги користат бандите за [[општење]], бидејќи овозможува досег до огромна публика со минимален напор и намален ризик. Социјалните мрежи служат како форум за ангажирање, провоцирање на сопернички банди преку навредливи објави и за славење на бандата и самите членови.<ref name="fbi.gov">[https://www.fbi.gov/stats-services/publications/law-enforcement-bulletin/april_2011/human_sex_trafficking Combating Gangsters Online], ФБИ, април 2011.</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{commons category-inline|Gangs (organized crime)}} {{нормативна контрола}} [[Категорија:Злосторство]] [[Категорија:Криминологија]] [[Категорија:Типови на организации]] [[Категорија:Групни процеси]] [[Категорија:Организирано злосторство]] [[Категорија:Андерграунд]] gfbfbrpbgbggty2w7yx0e83nxw942ue 1 1397975 5579445 2026-06-21T09:01:18Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: {{СЗР}} 5579445 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 14 1397976 5579447 2026-06-21T09:04:16Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: {{Главна|Андерграунд}} [[Категорија:Супкултури]] [[Категорија:Уметнички правци]] 5579447 wikitext text/x-wiki {{Главна|Андерграунд}} [[Категорија:Супкултури]] [[Категорија:Уметнички правци]] qr6jx6ndfgim93eyv7i199fdrslx1i1 0 1397977 5579477 2026-06-21T09:52:30Z Forbidden History 89259 Основна страна 5579477 wikitext text/x-wiki '''Мара Караманова''' ({{Роден на|||1903|}} во {{роден во|Струмица}} — ) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Жените на Македонија во НОВ 1941-1945|last=Весковиќ-Вангели|first=д-р. Вера|last2=Јовановиќ|first2=Марија|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1976|isbn=|location=[[Скопје]]|pages=1101}}</ref> == Животопис == Нејзината активност во напредното работничко движење во градот датирала од 1940 година. Собирала народна помош и работела на организирање на жените од монополот и своето маало и била една од организаторките на деманстрациите по повод доаѓањето на ''„Свештениот огон“'' во [[Струмица]] во почетокот на 1941 година и директорот на областа [[Димитар Раев|Раев]], во декември 1942 година. Кај неа дома често се одржувале состаноци. Разнесувала илегален материјал. Од септември 1944 година активно работела на организнрање одбори на [[Антифашистички фронт на жените|АФЖ]] во Штипската околија.<ref name=":0" /> == Поврзано == * [[Нада Караманова]] * [[Павлина Караманова-Маркова]] == Наводи == {{Наводи}} {{Македонија-био-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ: Караманова, Мара}} [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Жени во НОБ]] lwuzw31nv9he1iliwkirp5y7l628myu 0 1397978 5579478 2026-06-21T09:55:03Z Forbidden History 89259 Основна страна 5579478 wikitext text/x-wiki '''Павлина Караманова-Маркова''' ({{Роден на|||1918|}} во {{роден во|Струмица}} — ) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Жените на Македонија во НОВ 1941-1945|last=Весковиќ-Вангели|first=д-р. Вера|last2=Јовановиќ|first2=Марија|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1976|isbn=|location=[[Скопје]]|pages=1101}}</ref> == Животопис == Таа била монополска работничка. Заедно со сестра ѝ [[Нада Караманова|Нада]] учествувала во сите акции што ги организирала Партијата во [[Струмица|градот]]. За член на [[КПЈ]] била избрана во 1941 година. Собирала народна помош и изработувала топла облека за борците во НОВ и ПОМ.<ref name=":0" /> == Поврзано == * [[Нада Караманова]] * [[Мара Караманова]] == Наводи == {{Наводи}} {{Македонија-био-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ: Караманова-Маркова, Павлина}} [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Жени во НОБ]] 9mf5b0jlpzwpihmytoi4kmixex6xq1h 0 1397979 5579480 2026-06-21T09:59:38Z Forbidden History 89259 Основна страна 5579480 wikitext text/x-wiki '''Таса Карамачоска''' ({{Роден на|||1923|}} во {{роден во|Присовјани}} — ) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Жените на Македонија во НОВ 1941-1945|last=Весковиќ-Вангели|first=д-р. Вера|last2=Јовановиќ|first2=Марија|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1976|isbn=|location=[[Скопје]]|pages=1101}}</ref> == Животопис == Делувала во [[Присовјани|селото]] од октомври 1943 година. Повремено плетела чорапи и перела облека. Помагала во собирањето на падобраните од аеродромот на Караорман.<ref name=":0" /> == Наводи == {{Наводи}} {{Македонија-био-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ: Карамачоска, Таса}} [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Жени во НОБ]] fq7onswotogg7k3b8wqfscpc62psdb8 0 1397980 5579482 2026-06-21T10:02:34Z Forbidden History 89259 Основна страна 5579482 wikitext text/x-wiki '''Милица Карамешиноска''' ({{Роден на|||1920|}} во {{роден во|Мешеишта}} — ) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Жените на Македонија во НОВ 1941-1945|last=Весковиќ-Вангели|first=д-р. Вера|last2=Јовановиќ|first2=Марија|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1976|isbn=|location=[[Скопје]]|pages=1101}}</ref> == Животопис == Таа била заднински работник во [[НОД]] од август 1943 година. Чувала илегалци, собирала народна помош. Есента 1944 година станала секретар на [[Антифашистички фронт на жените|АФЖ]] во [[Мешеишта|селото]].<ref name=":0" /> == Наводи == {{Наводи}} {{Македонија-био-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ: Карамешиноска, Милица}} [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Жени во НОБ]] 7s8x5enbyr3fat55th42c0a1k8b272l 0 1397981 5579484 2026-06-21T10:10:48Z Forbidden History 89259 Основна страна 5579484 wikitext text/x-wiki '''Каранфилица''' ({{Роден на|||1890|}} во {{роден во|Вишни (село)}} — {{Починат на|||1972|}} во {{починат во|Вишни (село)}}) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Жените на Македонија во НОВ 1941-1945|last=Весковиќ-Вангели|first=д-р. Вера|last2=Јовановиќ|first2=Марија|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1976|isbn=|location=[[Скопје]]|pages=1101}}</ref> == Животопис == Учествувала во [[НОД]] од летото 1943 година. Како селски чувар на стока, со успех вршела курирска и известувачка служба. Во октомври 1944 година. Оперативниот штаб на НОВ и ПОМ кој раководел со воените дејствија за ослободувањето на Западна Македонија, ја испратил Каранфилица во петнаесет-дневната блокирана Струга да го однесе ултиматумот до германскиот воен штаб за предавање на градот. Каранфилица со успех ја извршила оваа многу сериозна и одговорна задача. Како курир се одликувала со извонредна храброст и снаодливост.<ref name=":0" /> == Наводи == {{Наводи}} {{Македонија-био-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ: Каранфилица}} [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Жени во НОБ]] [[Категорија:Ослободување на Струга]] 70xq2j5d3z7r0r49u83v8u8r064x5lm 14 1397982 5579485 2026-06-21T10:11:28Z Forbidden History 89259 Категорија 5579485 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Вишни (село)]] j32ue2bldpfk3oxjaxilwy9ltqgvs9a 14 1397983 5579486 2026-06-21T10:13:12Z Forbidden History 89259 Категорија 5579486 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Струга]] [[Категорија:Македонија во Втората светска војна]] [[Категорија:Воена историја на Македонија]] jk0a8cei0zkqw07lnnlsdpvhkapabeq 0 1397984 5579487 2026-06-21T10:19:17Z Forbidden History 89259 Основна страна 5579487 wikitext text/x-wiki '''Ирина Каранфилкова''' ({{Роден на|3|јули|1885|}} во {{роден во|Струмица}} — ) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Жените на Македонија во НОВ 1941-1945|last=Весковиќ-Вангели|first=д-р. Вера|last2=Јовановиќ|first2=Марија|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1976|isbn=|location=[[Скопје]]|pages=1101}}</ref> == Животопис == Со отпочнувањето на [[Ден на востанието на Македонија|вооруженото востание]], својот дом го ставила на располагање на партиската организаuија за одржување на состаноци, за кое време стражарела. Во текот на [[НОД]] нејзиниот дом бил почесто ползуван за оваа намена, бидејќи таа се одликувала со голема конспиративност.<ref name=":0" /> == Наводи == {{Наводи}} {{Македонија-био-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ: Каранфилкова, Ирина}} [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Жени во НОБ]] rp2usdjjx1wdfwuc3m3oz9ocaw58hf3 0 1397985 5579489 2026-06-21T10:21:08Z Виолетова 1975 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1352252441|Teesdalia]]“ 5579489 wikitext text/x-wiki '''Teesdalia''' е род во семејството растенија [[Зелки|Флора наBrassicaceae]]. Тие се тревни растенија кои потекнуваат претежно од [[Европа]] и од [[Медитеран|медитеранскиот]] регион. == Видови == Прифатени се три вида. * ''[[Teesdalia conferta]]'' {{Мали|(Lag.) O.Appel}} * ''[[Teesdalia coronopifolia]]'' <small>(J.P.Bergeret) Thell.</small> * ''[[Teesdalia nudicaulis]]'' <small>(L.) W.T.Aiton</small> == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Зелки]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] pmvo9wch2qcv1y1cqcdwxcs64x8pgxq 5579490 5579489 2026-06-21T10:22:17Z Виолетова 1975 5579490 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = 208 Teesdalea nudicaulis.jpg |image_caption = ''[[Teesdalia nudicaulis]]'' |taxon = Teesdalia |authority = [[W.T.Aiton]]<ref>Aiton, William Townsend. 1812. Hortus Kewensis; or, a Catalogue of the Plants Cultivated in the Royal Botanic Garden at Kew. London (2nd ed.) 4: 83.</ref> |synonyms = *''Folis'' {{small|Dulac}} *''Guepinia'' {{small|T.Bastard}} *''Teesdaliopsis'' {{small|(Willk.) Gand.}} |synonyms_ref = <ref name = powo>{{cite web |title=''Teesdalia'' W.T.Aiton |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:327808-2 |website=[[Plants of the World Online]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |access-date=2 October 2025}}</ref> }} '''Teesdalia''' е род во семејството растенија [[Brassicaceae]]. Тие се тревни растенија кои потекнуваат претежно од [[Европа]] и од [[Медитеран|медитеранскиот]] регион. == Видови == Прифатени се три вида.<ref name = powo>{{cite web |title=''Teesdalia'' W.T.Aiton |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:327808-2 |website=[[Plants of the World Online]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |access-date=2 October 2025}}</ref> * ''[[Teesdalia conferta]]'' {{Мали|(Lag.) O.Appel}} * ''[[Teesdalia coronopifolia]]'' <small>(J.P.Bergeret) Thell.</small> * ''[[Teesdalia nudicaulis]]'' <small>(L.) W.T.Aiton</small> == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Зелки]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] pn36i1ik2x595ff5e8ro9nsj5umk3ba 1 1397986 5579491 2026-06-21T10:22:49Z Виолетова 1975 Создадена страница со: {{СЗР}} 5579491 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1397987 5579492 2026-06-21T10:24:15Z Forbidden History 89259 Основна страна 5579492 wikitext text/x-wiki '''Мара Карамфилова''' ({{Роден на|||1900|}} во {{роден во|Битола}} — {{Починат на|||1970|}} во {{починат во|Битола}}) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Жените на Македонија во НОВ 1941-1945|last=Весковиќ-Вангели|first=д-р. Вера|last2=Јовановиќ|first2=Марија|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1976|isbn=|location=[[Скопје]]|pages=1101}}</ref> == Животопис == Учествувала во заднината на [[НОД]] од 1942 година. Во својот дом чувала илегалци и се грижела за нивната исхрана и безбедност. Кај неа престојувале и членови на Вториот областен Комитет на [[КПМ]]. Иако на горниот кат од нејзината куќа живееле Гeрманци, нејзиниот дом останал за целото време на НОД сигурно и неоткриено илегално засолниппе.<ref name=":0" /> == Наводи == {{Наводи}} {{Македонија-био-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ: Карамфилова, Мара}} [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Жени во НОБ]] q8uex5sgqed6ipw7idcpkffhry9rgmf 0 1397988 5579494 2026-06-21T10:29:31Z ~2026-36006-24 134375 Создадена страница со: БИОГРАФИЈА НА АБИБ САЛИФОСКИОпштествен деец, државник и визионер од ПрегловоАбиб Салифоски претставува една од највпечатливите и највлијателните општествено-политички фигури во Преглово и областа на Долно Кичево во втората половина на XX век. Ка... 5579494 wikitext text/x-wiki БИОГРАФИЈА НА АБИБ САЛИФОСКИОпштествен деец, државник и визионер од ПрегловоАбиб Салифоски претставува една од највпечатливите и највлијателните општествено-политички фигури во Преглово и областа на Долно Кичево во втората половина на XX век. Како угледен претставник на староседелскиот род Салифоски, тој својот живот го посвети на модернизацијата, напредокот и институционалното зајакнување на својот роден крај. Неговите дела и капитални проекти оставија траен белег врз темелите на денешната локална самоуправа ДРЖАВНА И ОПШТЕСТВЕНА СЛУЖБАСвојот професионален авторитет и интегритет Абиб Салифоски ги градеше низ неколку клучни функции во социјалистичкиот систем на СФР Југославија, секогаш во служба на граѓаните:Шеф на Матичната служба: Како долгогодишен раководител на оваа служба, тој беше доверлив чувар на личниот и културниот идентитет на локалното население и прва точка на поткрепа на заедницата во сите важни животни мигови.Претседател на Месната заедница Преглово: Како прв човек на селото, тој беше енергичен лидер кој со децении го водеше и го насочуваше локалниот инфраструктурен и општествен развој.Делегат во Собранието на СР Македонија: Како доверлив и високо почитуван кадар, тој беше избран за пратеник (делегат) во највисокиот законодавен дом во Скопје. На оваа позиција, тој стана директниот глас на Долно Кичево, борејќи се за правата, буџетот и потребите на своите сограѓани.Партиски и Воен придонес: Неговиот општествен ангажман беше заокружен и преку улогата на делегат во Сојузот на комунистите на Македонија (СКМ / СКЈ), како и позицијата Резервен старешина во Територијалната одбрана (ТО), уживајќи огромна безбедносна доверба од државата 🏗️ КАПИТАЛНИ ПРОЕКТИ И МОДЕРНИЗАЦИЈАКако визионер кој знаеше вешто да соработува со сите државни механизми, Абиб Салифоски успешно реализираше неколку историски проекти кои го трансформираа Преглово од рурална средина во модерно населено место:Мостот на реката Треска (Соработка со ЈНА): Користејќи го својот воен авторитет како резервен старешина, тој излобира Југословенската народна армија (ЈНА) со својата инженерска единица и тешка механизација да го изгради клучниот мост над реката Треска, трајно поврзувајќи ги жителите со нивните земјоделски имоти.Асфалтирање на Преглово (Претпријатие „Гранит“): Како претседател на Месната заедница, успеа да обезбеди ангажман од тогашниот градежен гигант „Гранит“, со што главните патни правци низ Преглово за првпат добија модерен асфалтиран лик.Локален телевизиски предавател (1985 година): Согледувајќи ја географската отсеченост на регионот, тој поднесе официјално барање до Собранието на СР Македонија во Скопје. Како резултат на тоа лобирање, во 1985 година беше изграден телевизиски предавател, со што на населението му беше овозможено за првпат непречено да следи информативна и културна програма.Здравствена заштита (Новата Амбуланта): Абиб Салифоски неуморно работеше за унапредување на здравствените услови. Неговите заложби резултираа со отворање на новата здравствена амбуланта во Преглово во 1985 година, каде се сместија општа пракса, стоматологија и аптека. Неговиот висок углед на ова поле беше овековечен и на архивските видео-записи од 1997 година, кога достоинствено и срдечно го пречека тогашниот Министер за здравство во официјална посета на регионот ИСТОРИСКО НАСЛЕДСТВО: ФОРМИРАЊЕТО НА ОПШТИНА ПЛАСНИЦАКако круна на неговиот децениски општествен и политички пат, по осамостојувањето на државата, Абиб Салифоски со целото свое насобрано собраниско и дипломатско искуство стана еден од главните активисти за формирање на самостојната Општина Пласница (1996 година). Преку организирање на населението на терен и водење преговори со централните власти, тој помогна да се оствари долгогодишниот сон за локална самоуправа. ЗАКЛУЧОКАбиб Салифоски остави зад себе траен споменик од дела. Неговото име останува запишано во историјата на Преглово и Општина Пласница како пример за чесност, храброст и неуморна работа за општото добро. Неговото наследство денес го уживаат неговите сограѓани, а неговиот лик останува вечна гордост и пример за неговото семејство и потомците. m9ej89snihtl75g89wkib58ki025yra 0 1397989 5579495 2026-06-21T10:30:14Z Виолетова 1975 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1354827218|Aethionema]]“ 5579495 wikitext text/x-wiki '''''Aethionema''''' е [[Род (биологија)|род]] на [[Скриеносеменици|цветни растенија]] во рамките на [[Семејство (биологија)|семејството]] [[Brassicaceae]]. [[Домороден вид|Потекнуваат]] од сончевите варовнички планински падини во Европа и Западна Азија, особено Турција. Тоа е единствениот род во потсемејството '''''Aethionemoideae'''''. ''Aethionema'' обично има повеќегодишни растенија, но може да биде и едногодишно растение. Нивните листови се овални или линеарни.<ref name="Mohammadin">{{Наведено списание|last=Mohammadin|first=Setareh|last2=Peterse|first2=Kim|last3=Van De Kerke|first3=Sara J.|last4=Chatrou|first4=Lars W.|last5=Dönmez|first5=Ali A.|last6=Mummenhoff|first6=Klaus|last7=Pires|first7=J. Chris|last8=Edger|first8=Patrick P.|last9=Al-Shehbaz|first9=Ihsan A.|year=2017|title=Anatolian origins and diversification of Aethionema, the sister lineage of the core Brassicaceae|journal=American Journal of Botany|volume=104|issue=7|pages=1042–1054|doi=10.3732/ajb.1700091|pmid=28743759|doi-access=free}}</ref> == Таксономија == ''Aethionema'' е сестра на останатите родови во ''Brassicaceae''. Двата клада се разделиле некаде за време на [[Еоцен|еоценот]].<ref name="Mohammadin">{{Наведено списание|last=Mohammadin|first=Setareh|last2=Peterse|first2=Kim|last3=Van De Kerke|first3=Sara J.|last4=Chatrou|first4=Lars W.|last5=Dönmez|first5=Ali A.|last6=Mummenhoff|first6=Klaus|last7=Pires|first7=J. Chris|last8=Edger|first8=Patrick P.|last9=Al-Shehbaz|first9=Ihsan A.|year=2017|title=Anatolian origins and diversification of Aethionema, the sister lineage of the core Brassicaceae|journal=American Journal of Botany|volume=104|issue=7|pages=1042–1054|doi=10.3732/ajb.1700091|pmid=28743759|doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMohammadinPeterseVan_De_KerkeChatrou2017">Mohammadin, Setareh; Peterse, Kim; Van De Kerke, Sara J.; Chatrou, Lars W.; Dönmez, Ali A.; Mummenhoff, Klaus; Pires, J. Chris; Edger, Patrick P.; Al-Shehbaz, Ihsan A.; Schranz, M. Eric (2017). </cite></ref> Видовите вклучуваат:<ref name="powo">{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30379829-2|title=Aethionema R.Br.|work=Plants of the World Online|publisher=Royal Botanical Gardens Kew|accessdate=2018-10-14}}</ref> == Одгледување == Видовите ''Aethionema'' се одгледуваат поради нивните изобилни гроздови од крстовидни цветови во нијанси на црвена, розова или бела боја, кои обично се создаваат во пролет и рано лето. Нивна локација е камената градина или пукнатина на ѕидот. Тие ценат добро дренирана алкална почва, но можат да бидат краткотрајни.<ref>{{Наведена книга|title=RHS A-Z encyclopedia of garden plants|publisher=Dorling Kindersley|year=2008|isbn=978-1405332965|location=United Kingdom|pages=1136}}</ref> == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Зелки]] 6hm8akdfcfvjeywdyd63ww5cwrt410w 5579496 5579495 2026-06-21T10:31:19Z Виолетова 1975 5579496 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image=Aethionema grandiflora0.jpg |image_caption=''[[Aethionema grandiflorum]]'' |parent_authority=D.A.German, Hendriks, M.Koch, F.Lens, Lysak, C.D.Bailey, Mumm. & Al-Shehbaz<ref name=WFO>{{Cite WFO |title=Aethionemoideae D.A.German, Hendriks, M.Koch, F.Lens, Lysak, C.D.Bailey, Mumm. & Al-Shehbaz |id=4100003414 |access-date=2025-09-15 }}</ref> |taxon=Aethionema |authority=[[R.Br.]] |synonyms_ref=<ref name=powo/> |synonyms={{species list |Acanthocardamum |Thell. |Campyloptera |Boiss. |Crenularia |Boiss. |Diastrophis |Fisch. & C.A.Mey. |Disynoma |Raf. |Eunomia |DC. |Iondra |Raf. |Lipophragma |Schott & Kotschy ex Boiss. }} }} '''''Aethionema''''' е [[Род (биологија)|род]] на [[Скриеносеменици|цветни растенија]] во рамките на [[Семејство (биологија)|семејството]] [[Brassicaceae]]. [[Домороден вид|Потекнуваат]] од сончевите варовнички планински падини во Европа и Западна Азија, особено Турција. Тоа е единствениот род во потсемејството '''''Aethionemoideae'''''. ''Aethionema'' обично има повеќегодишни растенија, но може да биде и едногодишно растение. Нивните листови се овални или линеарни.<ref name="Mohammadin">{{Наведено списание|last=Mohammadin|first=Setareh|last2=Peterse|first2=Kim|last3=Van De Kerke|first3=Sara J.|last4=Chatrou|first4=Lars W.|last5=Dönmez|first5=Ali A.|last6=Mummenhoff|first6=Klaus|last7=Pires|first7=J. Chris|last8=Edger|first8=Patrick P.|last9=Al-Shehbaz|first9=Ihsan A.|year=2017|title=Anatolian origins and diversification of Aethionema, the sister lineage of the core Brassicaceae|journal=American Journal of Botany|volume=104|issue=7|pages=1042–1054|doi=10.3732/ajb.1700091|pmid=28743759|doi-access=free}}</ref> == Таксономија == ''Aethionema'' е сестра на останатите родови во ''Brassicaceae''. Двата клада се разделиле некаде за време на [[Еоцен|еоценот]].<ref name="Mohammadin">{{Наведено списание|last=Mohammadin|first=Setareh|last2=Peterse|first2=Kim|last3=Van De Kerke|first3=Sara J.|last4=Chatrou|first4=Lars W.|last5=Dönmez|first5=Ali A.|last6=Mummenhoff|first6=Klaus|last7=Pires|first7=J. Chris|last8=Edger|first8=Patrick P.|last9=Al-Shehbaz|first9=Ihsan A.|year=2017|title=Anatolian origins and diversification of Aethionema, the sister lineage of the core Brassicaceae|journal=American Journal of Botany|volume=104|issue=7|pages=1042–1054|doi=10.3732/ajb.1700091|pmid=28743759|doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMohammadinPeterseVan_De_KerkeChatrou2017">Mohammadin, Setareh; Peterse, Kim; Van De Kerke, Sara J.; Chatrou, Lars W.; Dönmez, Ali A.; Mummenhoff, Klaus; Pires, J. Chris; Edger, Patrick P.; Al-Shehbaz, Ihsan A.; Schranz, M. Eric (2017). </cite></ref> Видовите вклучуваат:<ref name="powo">{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30379829-2|title=Aethionema R.Br.|work=Plants of the World Online|publisher=Royal Botanical Gardens Kew|accessdate=2018-10-14}}</ref> {{columns-list|colwidth=35em| * ''[[Aethionema alanyae]]'' <small>H.Duman</small> * ''[[Aethionema alidaghenicum]]'' <small>Yild.</small> * ''[[Aethionema annuum]]'' <small>Yild.</small> * ''[[Aethionema apetalum]]'' <small>Yild. & Kiliç</small> * ''[[Aethionema arabicum]]'' <small>(L.) Andrz. ex DC.</small> * ''[[Aethionema armenum]]'' <small>Boiss.</small> * ''[[Aethionema bingoelicum]]'' <small>Yild. & Kiliç</small> * ''[[Aethionema capitatum]]'' <small>Boiss. & Balansa</small> * ''[[Aethionema carlsbergii]]'' <small>Strid & Papan.</small> * ''[[Aethionema carneum]]'' <small>(Banks & Sol.) B.Fedtsch.</small> * ''[[Aethionema compactum]]'' <small>(Hartvig & Å.Strid) Yild.</small> * ''[[Aethionema cordatum]]'' <small>(Desf.) Boiss.</small> * ''[[Aethionema coridifolium]]'' <small>DC.</small> – Lebanon stonecress * ''[[Aethionema demirizii]]'' <small>P.H.Davis & Hedge</small> * ''[[Aethionema diastrophis]]'' <small>Bunge</small> * ''[[Aethionema dincii]]'' <small>Yild.</small> * ''[[Aethionema dumanii]]'' <small>Vural & Adigüzel</small> * ''[[Aethionema dumelicum]]'' <small>Yild.</small> * ''[[Aethionema edentulum]]'' <small>N.Busch</small> * ''[[Aethionema erinaceum]]'' <small>(Boiss.) Khosravi & Mumm.</small> * ''[[Aethionema ertughrulii]]'' <small>Yild.</small> * ''[[Aethionema erzincanum]]'' <small>Kandemir & Aytaç</small> * ''[[Aethionema eunomioides]]'' <small>(Boiss.) Bornm.</small> * ''[[Aethionema fimbriatum]]'' <small>Boiss.</small> * ''[[Aethionema froedinii]]'' <small>Rech.f.</small> * ''[[Aethionema gileadense]]'' <small>Post</small> * ''[[Aethionema glaucinum]]'' <small>Greuter, Burdet, I.A.Andersson, Carlström, Franzén, Karlén & Nybom</small> * ''[[Aethionema grandiflorum]]'' <small>Boiss. & Hohen.</small> – Persian stonecress * ''[[Aethionema heterocarpum]]'' <small>J.Gay</small> * ''[[Aethionema heterophyllum]]'' <small>(Boiss. & Buhse) Boiss.</small> * ''[[Aethionema huber-morathii]]'' <small>P.H.Davis & Hedge</small> * ''[[Aethionema karamanicum]]'' <small>Ertugrul & Beyazoglu</small> * ''[[Aethionema kilicii]]'' <small>Yild.</small> * ''[[Aethionema lepidioides]]'' <small>Hub.-Mor.</small> * ''[[Aethionema levandowskyi]]'' <small>N.Busch</small> * ''[[Aethionema lycium]]'' <small>I.A.Andersson, Carlström, Franzén, Karlén & H.Nybom</small> * ''[[Aethionema marashicum]]'' <small>P.H.Davis</small> * ''[[Aethionema membranaceum]]'' <small>DC.</small> * ''[[Aethionema munzurense]]'' <small>P.H.Davis & Yild.</small> * ''[[Aethionema orbiculatum]]'' <small>(Boiss.) Hayek</small> * ''[[Aethionema ozbekii]]'' <small>Yild.</small> * ''[[Aethionema papillosum]]'' <small>P.H.Davis</small> * ''[[Aethionema retsina]]'' <small>Phitos & Snogerup</small> * ''[[Aethionema rhodopaeum]]'' <small>D.K.Pavlova</small> * ''[[Aethionema sabzevaricum]]'' <small>Khosravi & Joharchi</small> * ''[[Aethionema saxatile]]'' <small>(L.) W.T.Aiton</small> * ''[[Aethionema schistosum]]'' <small>Boiss. & Kotschy</small> * ''[[Aethionema semnanensis]]'' <small>Mozaff.</small> * ''[[Aethionema speciosum]]'' <small>Boiss. & A.Huet</small> * ''[[Aethionema spicatum]]'' <small>Post</small> * ''[[Aethionema stylosum]]'' <small>DC.</small> * ''[[Aethionema subulatum]]'' <small>(Boiss. & Heldr.) Boiss.</small> * ''[[Aethionema syriacum]]'' <small>(Boiss.) Bornm.</small> * ''[[Aethionema thesiifolium]]'' <small>Boiss. & Heldr.</small> * ''[[Aethionema thomasianum]]'' <small>J.Gay</small> * ''[[Aethionema transhyrcanum]]'' <small>(Czerniak.) N.Busch</small> * ''[[Aethionema turanicum]]'' <small>Yild.</small> * ''[[Aethionema turcica]]'' <small>H.Duman & Aytaç</small> * ''[[Aethionema virgatum]]'' <small>(Boiss.) Hedge</small> * ''[[Aethionema yildirimlii]]'' <small>Kiliç</small> }} == Одгледување == Видовите ''Aethionema'' се одгледуваат поради нивните изобилни гроздови од крстовидни цветови во нијанси на црвена, розова или бела боја, кои обично се создаваат во пролет и рано лето. Нивна локација е камената градина или пукнатина на ѕидот. Тие ценат добро дренирана алкална почва, но можат да бидат краткотрајни.<ref>{{Наведена книга|title=RHS A-Z encyclopedia of garden plants|publisher=Dorling Kindersley|year=2008|isbn=978-1405332965|location=United Kingdom|pages=1136}}</ref> == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Зелки]] 183j0vx198acw6fr1zbnf270l8rc3mk 5579499 5579496 2026-06-21T10:32:05Z Виолетова 1975 5579499 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image=Aethionema grandiflora0.jpg |image_caption=''[[Aethionema grandiflorum]]'' |parent_authority=D.A.German, Hendriks, M.Koch, F.Lens, Lysak, C.D.Bailey, Mumm. & Al-Shehbaz<ref name=WFO>{{Cite WFO |title=Aethionemoideae D.A.German, Hendriks, M.Koch, F.Lens, Lysak, C.D.Bailey, Mumm. & Al-Shehbaz |id=4100003414 |access-date=2025-09-15 }}</ref> |taxon=Aethionema |authority=[[R.Br.]] |synonyms_ref=<ref name=powo/> |synonyms={{species list |Acanthocardamum |Thell. |Campyloptera |Boiss. |Crenularia |Boiss. |Diastrophis |Fisch. & C.A.Mey. |Disynoma |Raf. |Eunomia |DC. |Iondra |Raf. |Lipophragma |Schott & Kotschy ex Boiss. }} }} '''''Aethionema''''' е [[Род (биологија)|род]] на [[Скриеносеменици|цветни растенија]] во рамките на [[Семејство (биологија)|семејството]] [[Brassicaceae]]. [[Домороден вид|Потекнуваат]] од сончевите варовнички планински падини во Европа и Западна Азија, особено Турција. Тоа е единствениот род во потсемејството '''''Aethionemoideae'''''. ''Aethionema'' обично има повеќегодишни растенија, но може да биде и едногодишно растение. Нивните листови се овални или линеарни.<ref name="Mohammadin">{{Наведено списание|last=Mohammadin|first=Setareh|last2=Peterse|first2=Kim|last3=Van De Kerke|first3=Sara J.|last4=Chatrou|first4=Lars W.|last5=Dönmez|first5=Ali A.|last6=Mummenhoff|first6=Klaus|last7=Pires|first7=J. Chris|last8=Edger|first8=Patrick P.|last9=Al-Shehbaz|first9=Ihsan A.|year=2017|title=Anatolian origins and diversification of Aethionema, the sister lineage of the core Brassicaceae|journal=American Journal of Botany|volume=104|issue=7|pages=1042–1054|doi=10.3732/ajb.1700091|pmid=28743759|doi-access=free}}</ref> == Таксономија == ''Aethionema'' е сестра на останатите родови во ''Brassicaceae''. Двата клада се разделиле некаде за време на [[Еоцен|еоценот]].<ref name="Mohammadin" /> Видовите вклучуваат:<ref name="powo">{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30379829-2|title=Aethionema R.Br.|work=Plants of the World Online|publisher=Royal Botanical Gardens Kew|accessdate=2018-10-14}}</ref> {{columns-list|colwidth=35em| * ''[[Aethionema alanyae]]'' <small>H.Duman</small> * ''[[Aethionema alidaghenicum]]'' <small>Yild.</small> * ''[[Aethionema annuum]]'' <small>Yild.</small> * ''[[Aethionema apetalum]]'' <small>Yild. & Kiliç</small> * ''[[Aethionema arabicum]]'' <small>(L.) Andrz. ex DC.</small> * ''[[Aethionema armenum]]'' <small>Boiss.</small> * ''[[Aethionema bingoelicum]]'' <small>Yild. & Kiliç</small> * ''[[Aethionema capitatum]]'' <small>Boiss. & Balansa</small> * ''[[Aethionema carlsbergii]]'' <small>Strid & Papan.</small> * ''[[Aethionema carneum]]'' <small>(Banks & Sol.) B.Fedtsch.</small> * ''[[Aethionema compactum]]'' <small>(Hartvig & Å.Strid) Yild.</small> * ''[[Aethionema cordatum]]'' <small>(Desf.) Boiss.</small> * ''[[Aethionema coridifolium]]'' <small>DC.</small> – Lebanon stonecress * ''[[Aethionema demirizii]]'' <small>P.H.Davis & Hedge</small> * ''[[Aethionema diastrophis]]'' <small>Bunge</small> * ''[[Aethionema dincii]]'' <small>Yild.</small> * ''[[Aethionema dumanii]]'' <small>Vural & Adigüzel</small> * ''[[Aethionema dumelicum]]'' <small>Yild.</small> * ''[[Aethionema edentulum]]'' <small>N.Busch</small> * ''[[Aethionema erinaceum]]'' <small>(Boiss.) Khosravi & Mumm.</small> * ''[[Aethionema ertughrulii]]'' <small>Yild.</small> * ''[[Aethionema erzincanum]]'' <small>Kandemir & Aytaç</small> * ''[[Aethionema eunomioides]]'' <small>(Boiss.) Bornm.</small> * ''[[Aethionema fimbriatum]]'' <small>Boiss.</small> * ''[[Aethionema froedinii]]'' <small>Rech.f.</small> * ''[[Aethionema gileadense]]'' <small>Post</small> * ''[[Aethionema glaucinum]]'' <small>Greuter, Burdet, I.A.Andersson, Carlström, Franzén, Karlén & Nybom</small> * ''[[Aethionema grandiflorum]]'' <small>Boiss. & Hohen.</small> – Persian stonecress * ''[[Aethionema heterocarpum]]'' <small>J.Gay</small> * ''[[Aethionema heterophyllum]]'' <small>(Boiss. & Buhse) Boiss.</small> * ''[[Aethionema huber-morathii]]'' <small>P.H.Davis & Hedge</small> * ''[[Aethionema karamanicum]]'' <small>Ertugrul & Beyazoglu</small> * ''[[Aethionema kilicii]]'' <small>Yild.</small> * ''[[Aethionema lepidioides]]'' <small>Hub.-Mor.</small> * ''[[Aethionema levandowskyi]]'' <small>N.Busch</small> * ''[[Aethionema lycium]]'' <small>I.A.Andersson, Carlström, Franzén, Karlén & H.Nybom</small> * ''[[Aethionema marashicum]]'' <small>P.H.Davis</small> * ''[[Aethionema membranaceum]]'' <small>DC.</small> * ''[[Aethionema munzurense]]'' <small>P.H.Davis & Yild.</small> * ''[[Aethionema orbiculatum]]'' <small>(Boiss.) Hayek</small> * ''[[Aethionema ozbekii]]'' <small>Yild.</small> * ''[[Aethionema papillosum]]'' <small>P.H.Davis</small> * ''[[Aethionema retsina]]'' <small>Phitos & Snogerup</small> * ''[[Aethionema rhodopaeum]]'' <small>D.K.Pavlova</small> * ''[[Aethionema sabzevaricum]]'' <small>Khosravi & Joharchi</small> * ''[[Aethionema saxatile]]'' <small>(L.) W.T.Aiton</small> * ''[[Aethionema schistosum]]'' <small>Boiss. & Kotschy</small> * ''[[Aethionema semnanensis]]'' <small>Mozaff.</small> * ''[[Aethionema speciosum]]'' <small>Boiss. & A.Huet</small> * ''[[Aethionema spicatum]]'' <small>Post</small> * ''[[Aethionema stylosum]]'' <small>DC.</small> * ''[[Aethionema subulatum]]'' <small>(Boiss. & Heldr.) Boiss.</small> * ''[[Aethionema syriacum]]'' <small>(Boiss.) Bornm.</small> * ''[[Aethionema thesiifolium]]'' <small>Boiss. & Heldr.</small> * ''[[Aethionema thomasianum]]'' <small>J.Gay</small> * ''[[Aethionema transhyrcanum]]'' <small>(Czerniak.) N.Busch</small> * ''[[Aethionema turanicum]]'' <small>Yild.</small> * ''[[Aethionema turcica]]'' <small>H.Duman & Aytaç</small> * ''[[Aethionema virgatum]]'' <small>(Boiss.) Hedge</small> * ''[[Aethionema yildirimlii]]'' <small>Kiliç</small> }} == Одгледување == Видовите ''Aethionema'' се одгледуваат поради нивните изобилни гроздови од крстовидни цветови во нијанси на црвена, розова или бела боја, кои обично се создаваат во пролет и рано лето. Нивна локација е камената градина или пукнатина на ѕидот. Тие ценат добро дренирана алкална почва, но можат да бидат краткотрајни.<ref>{{Наведена книга|title=RHS A-Z encyclopedia of garden plants|publisher=Dorling Kindersley|year=2008|isbn=978-1405332965|location=United Kingdom|pages=1136}}</ref> == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Зелки]] r3hh63x0gkjbiuk9wv11gcizjxznd2a 1 1397990 5579497 2026-06-21T10:31:31Z Виолетова 1975 Создадена страница со: {{СЗР}} 5579497 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1397991 5579498 2026-06-21T10:31:44Z Forbidden History 89259 Основна страна 5579498 wikitext text/x-wiki '''Дарка Стојанова Карамфилова''' ({{Роден на|||1924|}} во {{роден во|Рамно}} — ) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Жените на Македонија во НОВ 1941-1945|last=Весковиќ-Вангели|first=д-р. Вера|last2=Јовановиќ|first2=Марија|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1976|isbn=|location=[[Скопје]]|pages=1101}}</ref> == Животопис == Учествувала во акциите за собирање на народна помош, во потготовките за храна за воената Команда и партнзанската болница, прифаќала болни и ранети борци. Во август 1944 година била избрана за претседател на Народната младина во [[Рамно|селото Рамно]], и ја организирала младината во [[Народноослободителен младински сојуз на Македонија|НОМСМ]]. Организирала аналфабетски курс за неписмените младинци.<ref name=":0" /> == Наводи == {{Наводи}} {{Македонија-био-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ: Карамфилова, Дарка}} [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Жени во НОБ]] m3k7oqs9o4vgl26r8xzbfqm32a5qsh4 0 1397992 5579501 2026-06-21T10:36:56Z Forbidden History 89259 Основна страна 5579501 wikitext text/x-wiki '''Трајанка Каранфилова''' — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Жените на Македонија во НОВ 1941-1945|last=Весковиќ-Вангели|first=д-р. Вера|last2=Јовановиќ|first2=Марија|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1976|isbn=|location=[[Скопје]]|pages=1101}}</ref> == Животопис == За член на [[СКОЈ]] била избрана во 1941 година во [[Битола]]. Растурала летоци и пропаганден материјал. Во нејзиниот дом се одржувале состаноци на скоевски групи и престојувале илегалци. Во април 1942 година била затворена од Скопскиот ВПС (Воен преки суд) осудена на 12 години строг затвор. Во затворот останала до капитулацијата на Бугарија, во септември 1944 година.<ref name=":0" /> == Наводи == {{Наводи}} {{Македонија-био-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ: Каранфилова, Трајанка}} [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Жени во НОБ]] 07xelgkd2u08fco67rdn58t3x814r16 0 1397993 5579502 2026-06-21T10:37:16Z Виолетова 1975 Пренасочување кон [[Добрејка (род)]] 5579502 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Добрејка (род)]] da6i7h13fyh4cadmkibw5gq32hkcu45 0 1397994 5579503 2026-06-21T10:41:43Z Forbidden History 89259 Основна страна 5579503 wikitext text/x-wiki '''Љубица Каранфиловска''' ({{Роден на|14|ноеври|1925|}} во {{роден во|Длабочица (Кумановско)}} — {{Починат на|||1970|}}) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Жените на Македонија во НОВ 1941-1945|last=Весковиќ-Вангели|first=д-р. Вера|last2=Јовановиќ|first2=Марија|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1976|isbn=|location=[[Скопје]]|pages=1101}}</ref> == Животопис == Во 1944 година стапила во единиците НОВ и ПОМ - [[Седумнаесетта македонска ударна бригада]], која била формирана во селото [[Жегљане]] - Кумановско и учествувала во повеќе борби против окупаторот. Во борбата кај [[Лојане]] - [[Ваксинце]] се разболела, поради што била вратена во селото [[Длабочица (Кумановско)|Длабочица]], каде продолжила да работи со младината до [[Ослободување на Македонија во Втората светска војна|ослободувањето на Земјата]].<ref name=":0" /> == Наводи == {{Наводи}} {{Македонија-био-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ: Каранфиловска, Љубица}} [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Жени во НОБ]] re3esvlgp9g9qoqvfvf19jcu0wmo9gs 5579504 5579503 2026-06-21T10:42:00Z Forbidden History 89259 5579504 wikitext text/x-wiki '''Љубица Каранфиловска''' ({{Роден на|14|ноември|1925|}} во {{роден во|Длабочица (Кумановско)}} — {{Починат на|||1970|}}) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Жените на Македонија во НОВ 1941-1945|last=Весковиќ-Вангели|first=д-р. Вера|last2=Јовановиќ|first2=Марија|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1976|isbn=|location=[[Скопје]]|pages=1101}}</ref> == Животопис == Во 1944 година стапила во единиците НОВ и ПОМ - [[Седумнаесетта македонска ударна бригада]], која била формирана во селото [[Жегљане]] - Кумановско и учествувала во повеќе борби против окупаторот. Во борбата кај [[Лојане]] - [[Ваксинце]] се разболела, поради што била вратена во селото [[Длабочица (Кумановско)|Длабочица]], каде продолжила да работи со младината до [[Ослободување на Македонија во Втората светска војна|ослободувањето на Земјата]].<ref name=":0" /> == Наводи == {{Наводи}} {{Македонија-био-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ: Каранфиловска, Љубица}} [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Жени во НОБ]] a4clhbr2g9woi4dweuimtkrxaa35f91 5579506 5579504 2026-06-21T10:43:22Z Forbidden History 89259 5579506 wikitext text/x-wiki '''Љубица Каранфиловска''' ({{Роден на|14|ноември|1925|}} во {{роден во|Длабочица (Кумановско)}} — {{Починат на|||1970|}}) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Жените на Македонија во НОВ 1941-1945|last=Весковиќ-Вангели|first=д-р. Вера|last2=Јовановиќ|first2=Марија|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1976|isbn=|location=[[Скопје]]|pages=1101}}</ref> == Животопис == Во 1944 година стапила во единиците НОВ и ПОМ - [[Седумнаесетта македонска ударна бригада]], која била формирана во селото [[Жегљане]] - Кумановско и учествувала во повеќе борби против окупаторот. Во борбата кај [[Лојане]] - [[Ваксинце]] се разболела, поради што била вратена во селото [[Длабочица (Кумановско)|Длабочица]], каде продолжила да работи со младината до [[Ослободување на Македонија во Втората светска војна|ослободувањето на Земјата]].<ref name=":0" /> == Поврзано == * [[Милојка Јовчевска|Милојка Каранфилова Јовчевска]] == Наводи == {{Наводи}} {{Македонија-био-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ: Каранфиловска, Љубица}} [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Жени во НОБ]] 6j2q29iypemgdk5jdwfve29byrhsgou 0 1397995 5579509 2026-06-21T10:50:42Z Forbidden History 89259 Основна страна 5579509 wikitext text/x-wiki '''Трајанка (Божиновска) Каранфилоска-Блажева''' ({{Роден на|8|мај|1922|}} во {{роден во|Битола}} — ) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Жените на Македонија во НОВ 1941-1945|last=Весковиќ-Вангели|first=д-р. Вера|last2=Јовановиќ|first2=Марија|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1976|isbn=|location=[[Скопје]]|pages=1101-1102}}</ref> == Животопис == Таа била тутунска работничка. Како напредна младинка била опфатена во [[СКОЈ]] од септември 1941 година. Собирала храна, облека и оружје. Била член на скоевски актив и раководела со три воспитни гpyпи. Растурала летоци, пронаоѓала станови за илегалци, работела со симпатизери и нивното опфаќање во СКОЈ. Во април 1942 година била затворена, и од Скопскиот ВПС (Воен Преки Суд) била осудена на осум години и четири месеци строг затвор. Казната ја издржувала во [[Скопје]], а потоа во [[Битола]]. Заедно со сите политички затвореници била ослободена ва 6 септември 1944 година од Битолскиот затвор и веднаш стапила како борец во [[Осма македонска ударна бригада|Осмата македонска ударна бригада]]. По кратко време од дивизискиот штаб била доделена на работа во заднината во битолска околија.<ref name=":0" /> == Наводи == {{Наводи}} {{Македонија-био-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ: Каранфилоска-Блажева, Трајанка}} [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Жени во НОБ]] l8q0hie7ld23yjmqks46kmddsn6c6la 0 1397996 5579512 2026-06-21T10:54:14Z Виолетова 1975 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1352252082|Sinapis]]“ 5579512 wikitext text/x-wiki '''Синап''' ([[науч.]] ''Sinapis'') е род на растенија од семејството [[Brassicaceae]].<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=9RyKKHtwXUYC&pg=PA119|title=Mabberley's Plant-book: a Portable Dictionary of Plants, their Classifications, and Uses|last=D. J. Mabberley|publisher=[[Cambridge University Press]]|year=2008|isbn=9780521820714|page=798|author-link=David Mabberley}}</ref> Од јули 2025 година три вида се прифатени од ''[[Plants of the World Online]]'': * ''[[Бел синап|Sinapis alba]]'' <small>L.</small> – бел сенф, порано ''Brassica alba'' ** ''[[:en:Sinapis_flexuosa|Sinapis flexuosa]] <small>Poir.</small>'' ** ''[[:en:Sinapis_pubescens|Sinapis pubescens]] <small>L.</small>'' == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{Ризница-ред|Sinapis|''Sinapis''}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Синап]] [[Категорија:Флора на Македонија]] 2syjv8jp9lexfk04qtl958etgn8oyyq 5579514 5579512 2026-06-21T10:55:32Z Виолетова 1975 5579514 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Sinapis alba - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-265.jpg | image_caption = ''[[Sinapis alba]]'' | taxon = Sinapis | authority = [[L.]] | type_species = ''[[Sinapis alba]]'' | type_species_authority = L. | synonyms = *''Heterocrambe'' {{small|Coss. & Durieu}} *''Leucosinapis'' {{small|Spach}} *''Sinapi'' {{small|Mill.}} *''Sinapistrum'' {{small|Chevall.}} |synonyms_ref = <ref name = powo>{{cite web |title=''Sinapis'' L. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:13043-1 |website=[[Plants of the World Online]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |access-date=26 July 2025}}</ref> }} '''Синап''' ([[науч.]] ''Sinapis'') е род на растенија од семејството [[Brassicaceae]].<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=9RyKKHtwXUYC&pg=PA119|title=Mabberley's Plant-book: a Portable Dictionary of Plants, their Classifications, and Uses|last=D. J. Mabberley|publisher=[[Cambridge University Press]]|year=2008|isbn=9780521820714|page=798|author-link=David Mabberley}}</ref> Од јули 2025 година три вида се прифатени од ''[[Plants of the World Online]]'': * ''[[Sinapis alba]]'' <small>L.</small> – бел синап, порано ''Brassica alba'' * ''[[Sinapis flexuosa]] <small>Poir.</small>'' * ''[[Sinapis pubescens]] <small>L.</small>'' == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{Ризница-ред|Sinapis|''Sinapis''}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Синап]] [[Категорија:Флора на Македонија]] dwvm2v9drodgf1tl29vkmltv76jv33b 5579516 5579514 2026-06-21T10:55:39Z Виолетова 1975 отстранета [[Категорија:Синап]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5579516 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Sinapis alba - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-265.jpg | image_caption = ''[[Sinapis alba]]'' | taxon = Sinapis | authority = [[L.]] | type_species = ''[[Sinapis alba]]'' | type_species_authority = L. | synonyms = *''Heterocrambe'' {{small|Coss. & Durieu}} *''Leucosinapis'' {{small|Spach}} *''Sinapi'' {{small|Mill.}} *''Sinapistrum'' {{small|Chevall.}} |synonyms_ref = <ref name = powo>{{cite web |title=''Sinapis'' L. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:13043-1 |website=[[Plants of the World Online]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |access-date=26 July 2025}}</ref> }} '''Синап''' ([[науч.]] ''Sinapis'') е род на растенија од семејството [[Brassicaceae]].<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=9RyKKHtwXUYC&pg=PA119|title=Mabberley's Plant-book: a Portable Dictionary of Plants, their Classifications, and Uses|last=D. J. Mabberley|publisher=[[Cambridge University Press]]|year=2008|isbn=9780521820714|page=798|author-link=David Mabberley}}</ref> Од јули 2025 година три вида се прифатени од ''[[Plants of the World Online]]'': * ''[[Sinapis alba]]'' <small>L.</small> – бел синап, порано ''Brassica alba'' * ''[[Sinapis flexuosa]] <small>Poir.</small>'' * ''[[Sinapis pubescens]] <small>L.</small>'' == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{Ризница-ред|Sinapis|''Sinapis''}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Флора на Македонија]] ftwoz42c54d8kvzjqlrwfwvmaeosvbz 0 1397997 5579515 2026-06-21T10:55:36Z Forbidden History 89259 Основна страна 5579515 wikitext text/x-wiki '''Љубица Карамфилска''' — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Жените на Македонија во НОВ 1941-1945|last=Весковиќ-Вангели|first=д-р. Вера|last2=Јовановиќ|first2=Марија|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1976|isbn=|location=[[Скопје]]|pages=1102}}</ref> == Животопис == Учествувала во [[НОД]] во [[Куманово]] од април 1941 година. Во нејзиниот дом била сместена партиската архива и библиотека за која била задолжена да ја чува заедно со нејзиниот сопруг. Со исфрлањето на Вториот кумановски партизански одред од 1943 година во нејзиниот дом престојувале илегалци.<ref name=":0" /> == Наводи == {{Наводи}} {{Македонија-био-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ: Карамфилска, Љубица}} [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Жени во НОБ]] egg0ju91gfmjzpwtemaynkyagne6rw4 1 1397998 5579517 2026-06-21T10:55:56Z Виолетова 1975 Создадена страница со: {{СЗР}} 5579517 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1397999 5579518 2026-06-21T10:56:17Z Виолетова 1975 Пренасочување кон [[Синап]] 5579518 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Синап]] bww2xsqd82tnnsp2gzgzp4b0mh0849a 0 1398000 5579519 2026-06-21T10:57:37Z Виолетова 1975 Пренасочување кон [[Рукола]] 5579519 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Рукола]] altxgdcide7ipjjiqy4xd688pb229fo 0 1398001 5579521 2026-06-21T10:59:20Z Forbidden History 89259 Основна страна 5579521 wikitext text/x-wiki '''Кула Андонова Каранџовска''' ({{Роден на|8|февруари|1929|}} во {{роден во|Смрдеш}} — ) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] и борец на ДАГ во [[Грчка граѓанска војна|Грчката граѓанска војна]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Жените на Македонија во НОВ 1941-1945|last=Весковиќ-Вангели|first=д-р. Вера|last2=Јовановиќ|first2=Марија|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1976|isbn=|location=[[Скопје]]|pages=1102}}</ref> == Животопис == Припаѓала на групата најактивни младинци во нејзиното [[Смрдеш|село]]. Била член на младинската организација ЕПОН во [[Грција]]. Активно и организирано го помагала [[НОД]] во заднината од почетокот на 1943 година до 15 мај 1945 година, а потоа продолжила да се бори во [[Демократска армија на Грција|ДАГ]].<ref name=":0" /> == Наводи == {{Наводи}} {{Македонија-био-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ: Каранџовска, Кула}} [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Жени во НОБ]] 6ey22mpqgpunhupqapu3ieogfdbdhl2 0 1398002 5579523 2026-06-21T11:03:20Z Forbidden History 89259 Основна страна 5579523 wikitext text/x-wiki '''Вана Караполеска''' ({{Роден на|||1910|}} во {{роден во|Перово}} — ) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Жените на Македонија во НОВ 1941-1945|last=Весковиќ-Вангели|first=д-р. Вера|last2=Јовановиќ|first2=Марија|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1976|isbn=|location=[[Скопје]]|pages=1101}}</ref> == Животопис == Учествувала во заднината на [[НОД]] во село [[Шурленци]], од 1942 година. Работела на организирањето на [[Антифашистички фронт на жените|АФЖ]] и во есента 1944 година била избрана за претседател на Одборот на АФЖ во селото.<ref name=":0" /> == Наводи == {{Наводи}} {{Македонија-био-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ: Караполеска, Вана}} [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Жени во НОБ]] tmhiabkcvmfqz04vp6dk09i3bdcz8fg 5579524 5579523 2026-06-21T11:03:43Z Forbidden History 89259 5579524 wikitext text/x-wiki '''Вана Караполеска''' ({{Роден на|||1910|}} во {{роден во|Перово}} — ) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Жените на Македонија во НОВ 1941-1945|last=Весковиќ-Вангели|first=д-р. Вера|last2=Јовановиќ|first2=Марија|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1976|isbn=|location=[[Скопје]]|pages=1102}}</ref> == Животопис == Учествувала во заднината на [[НОД]] во село [[Шурленци]], од 1942 година. Работела на организирањето на [[Антифашистички фронт на жените|АФЖ]] и во есента 1944 година била избрана за претседател на Одборот на АФЖ во селото.<ref name=":0" /> == Наводи == {{Наводи}} {{Македонија-био-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ: Караполеска, Вана}} [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Жени во НОБ]] g9sv8wjh1ia4te4t7dx82rwgzo5gkwz 0 1398003 5579528 2026-06-21T11:09:02Z Виолетова 1975 Пренасочување кон [[Топола]] 5579528 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Топола]] abpdty2g9wdkj32y9x0tpsgx0uavx2s 0 1398004 5579529 2026-06-21T11:10:55Z Виолетова 1975 Пренасочување кон [[Црна топола]] 5579529 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Црна топола]] ngfly56xwy2fm34qtv4owl6wi9l0i27 0 1398005 5579530 2026-06-21T11:11:59Z Виолетова 1975 Пренасочување кон [[Врба]] 5579530 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Врба]] 4txz18umm5n7ydrjey7qyvmn32e211v 0 1398006 5579531 2026-06-21T11:13:16Z Виолетова 1975 Пренасочување кон [[Кршлива врба]] 5579531 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Кршлива врба]] qwb77y3zond9wu5tarjly44fg4g35z1 0 1398007 5579533 2026-06-21T11:15:13Z Виолетова 1975 Пренасочување кон [[Бела врба]] 5579533 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Бела врба]] iolp5jn2rwvbpavb6h4vb7fg3vnqu9x 0 1398008 5579535 2026-06-21T11:22:58Z Forbidden History 89259 Основна страна 5579535 wikitext text/x-wiki '''Невена Карасулиева''' ({{Роден на|||1918|}} во {{роден во|Струмица}} — ) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Жените на Македонија во НОВ 1941-1945|last=Весковиќ-Вангели|first=д-р. Вера|last2=Јовановиќ|first2=Марија|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1976|isbn=|location=[[Скопје]]|pages=1102}}</ref> == Животопис == Во септември 1944 година стапила како борец во единиците на НОВ и ПОМ и зела учество во завршните операции за [[Ослободување на Македонија во Втората светска војна|ослободувањето на Земјата]].<ref name=":0" /> == Наводи == {{Наводи}} {{Македонија-био-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ: Карасулиева, Невена}} [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Жени во НОБ]] 4z9vv7mpxrwhh0aid21ibfzkhzb5f10 0 1398009 5579537 2026-06-21T11:27:08Z Forbidden History 89259 Основна страна 5579537 wikitext text/x-wiki '''Ана Караѓозова''' ({{Роден на|||1926|}} во {{роден во|Штип}} — ) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Жените на Македонија во НОВ 1941-1945|last=Весковиќ-Вангели|first=д-р. Вера|last2=Јовановиќ|first2=Марија|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1976|isbn=|location=[[Скопје]]|pages=1101}}</ref> == Животопис == Од 1942 година била член на [[СКОЈ]]. Собирала народна помош и ги извршувала сите задачи што и биле поставувани од Организацијата во [[Штип]].<ref name=":0" /> == Поврзано == * [[Јованка Караѓозова|Јованка Јовева Караѓозова]] == Наводи == {{Наводи}} {{Македонија-био-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ: Караѓозова, Ана}} [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Жени во НОБ]] 03pyz2b0918nx50vpgrhqj6w3amov9n 0 1398010 5579540 2026-06-21T11:39:04Z Виолетова 1975 Пренасочување кон [[Црвена боровинка]] 5579540 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Црвена боровинка]] 4n9yrju8vz8ove76bacqauc7o1y55e0 0 1398011 5579546 2026-06-21T11:52:01Z Forbidden History 89259 Основна страна 5579546 wikitext text/x-wiki '''Тона Карбева''' ({{Роден на|||1898|}} во {{роден во|Ораовец}} — {{Почината на|12|јуни|1952|}} во {{починат во|Велес}}) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Жените на Македонија во НОВ 1941-1945|last=Весковиќ-Вангели|first=д-р. Вера|last2=Јовановиќ|first2=Марија|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1976|isbn=|location=[[Скопје]]|pages=1102}}</ref> == Животопис == Со почетокот на [[Ден на востанието на Македонија|вооруженото востание]] го ставила својот дом на располагање на партиската организација во [[Велес]], каде живеела. Тој бил илегално засолниште, но како нејзината ќерка [[Маца Карбева|Маца]] била активен учесник во [[НОД]], како член на Месниот Комитет — Велес, а покасно и на Областен комитет, таа била често изложена на терор од [[Бугарија во Втората светска војна|бугарската полиција]]. Во мај 1944 година била затворена и веднаш по излегувањето од затвор, и покрај напредната возраст, заминала во партизани. Најпрво била во базата во [[Зборско]], а потоа работела во партизанската база во село [[Бохула]], Кавадаречко.<ref name=":0" /> == Поврзано == * [[Маца Карбева]] == Наводи == {{Наводи}} {{Македонија-био-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ: Карбева, Тона}} [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Жени во НОБ]] 0a1ark2ppyh4jp5gvm7h823e24p4qu7 0 1398012 5579549 2026-06-21T11:58:04Z Forbidden History 89259 Основна страна 5579549 wikitext text/x-wiki '''Зора Карбева-Хаџитефова''' ({{Роден на|||1917|}} во {{роден во|Кавадарци}} — ) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Жените на Македонија во НОВ 1941-1945|last=Весковиќ-Вангели|first=д-р. Вера|last2=Јовановиќ|first2=Марија|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1976|isbn=|location=[[Скопје]]|pages=1102}}</ref> == Животопис == Делувала во [[Кавадарци|родниот град]] од јули 1943 година. Чувала илегалци. Кај неа дома се одржувале илегални состаноци, а преку организацијата на [[Антифашистички фронт на жените|АФЖ]] собирала народна помош.<ref name=":0" /> == Наводи == {{Наводи}} {{Македонија-био-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ: Карбева-Хаџитефова, Зора}} [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Жени во НОБ]] 2relx9511m7y6axpcuxkhd1c3sfgqa5