Википедија mkwiki https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.7 first-letter Медиум Специјална Разговор Корисник Разговор со корисник Википедија Разговор за Википедија Податотека Разговор за податотека МедијаВики Разговор за МедијаВики Предлошка Разговор за предлошка Помош Разговор за помош Категорија Разговор за категорија Портал Разговор за Портал TimedText TimedText talk Модул Разговор за модул Event Event talk 0 2175 5581603 5555318 2026-06-23T18:24:52Z Gurther 105215 5581603 wikitext text/x-wiki :''„Вапцаров“ пренасочува тука.'' <noinclude>{{заштитено-анон}}</noinclude> {{Инфокутија за личност |име=Никола Вапцаров |портрет=Vapcarov.jpg |опис=македонски писател |занимање=[[писател]] и [[поет]] |наставка= |роден-дата= 7 декември 1909 |роден-место=[[Банско (град)|Банско]], [[Солунски Вилает]], [[Отоманско Царство]] |починал-дата= {{починал на и возраст|df=yes|1942|07|23|1909|12|07}} |починал-место=[[Софија]], [[Царство Бугарија]] |националност=[[Отоманско Царство|Отоманец]] (1909-1912), [[Бугарија|Бугарин]] (1912-1942) |народност=[[Македонци|Македонец]] }} '''Никола Јонков Вапцаров''' ([[Банско (град)|Банско]], [[7 декември]] [[1909]] — [[Софија]], [[23 јули]] [[1942]]) — истакнат [[Македонци|македонски]] [[писател]] и [[комунист]] од [[Банско (град)|Банско]], [[Пиринска Македонија]].<ref>[http://focus-news.net/?id=n1301207 Елена Вапцарова в писмо от 1968 г.: Родината за Вапцаров е България, 20 ноември 2009, Агенция „Фокус“]</ref> Член на [[Сојуз на бугарските писатели|Сојузот на бугарските писатели]], а посмртно бил добитник на почесната [[Меѓународна награда за мир]], во [[1952]] година. Вапцаров е истакнат [[Дводомни писатели|дводомен писател]], пишувал поезија на [[Историја на македонскиот јазик|македонски народен говор]] и [[бугарски јазик]].<ref name=":2">Никола Йонков. ''Моторни пѣсни'', София, 1940.</ref> Неговото најпознато дело е стихозбирката ''Моторни песни'' со 20 песни''.<ref name=":2" />'' Во неговата поезија тој недвосмислено изјавувал дека е Македонец. Неговата поезија е изразито [[Родољубие|родољубива]], општествена, револуционерна и хуманистичка''.<ref name="ReferenceA">Георги Сталев, ''Литература на македонскиот јазик'', Просветно Дело, Скопје, 1995, стр. 153.</ref>'' == Животопис == [[Податотека:Yonko and Nikola Vapcarovi1.jpg|мини|лево|Никола со татко му Јонко.]] [[Податотека:Nikola Vapcarov na Mostot na umetnosta (1).JPG|мини|Споменик на Никола Вапцаров на [[Мост на уметноста|Мостот на уметноста]].]] Вапцаров е роден во [[Банско (град)|Банско]], тогаш во [[Солунски Вилает|Солунски Вилает]], [[Отоманско Царство]], на 7 декември [[1909]] година, како прво дете на Иван (Јонко) Вапцаров и Елена Везјова, двајцата [[Македонци]] од [[Протестантство во Македонија|протестантска]] ([[Евангелистичка црква|евангелистичка]]) вероисповед. Татко му, Иван (Јонко) Вапцаров, учествувал во револуционерното движење за ослободување на Македонија од турското ропство: најпрвин во Илинденското востание, потоа во изгонувањето на Турците во 1912 година, а потоа бил вклучен во братоубиствените борби меѓу одделните фракции на македонските револуционери. Мајката на Никола Вапцаров имала неколкугодишно образование во американскиот колеџ во [[Самоков (Бугарија)|Самоков]], а потоа, извесно време работела како учителка во Македонија при што и таа се вклучила во борбата за ослободување на Македонија. Во раното детство, Никола Вапцаров бил воспитуван најпрвин во духот на [[Библија|библиските]] приказни, а потоа и во духот на [[љубов]]та кон книгата и кон татковината. За тоа сведочи и една случка која ја раскажува неговата мајка во нејзините спомени: еднаш, додека патувале во Добриниште, по патот сретнале [[Срби]]-заробеници, а малиот Никола ги гледал со сожалување. Кога баба му Милана му објаснила дека тие се заробени Срби, Никола ветил дека ќе стане силен, ќе ги ослободи заробениците.<ref name="ReferenceA"/><ref>Гане Тодоровски, „Животот и делото на Никола Јонков Вапцаров“, во: Никола Ј. Вапцаров, ''Песни''. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 7-10.</ref> Вапцаров завршил основно [[училиште]] и шести клас [[гимназија]] во [[Разлог]]. Тогаш го прекинал образованието во гимназијата и се запишал во Морнарско-машинското училиште во [[Варна]], каде се сретнал со [[Марксизам|марксистичко-ленинистички]] кружок и станал негов активист. Таму го објавил своето прво поетско дело — стихотворбата „Кон светли идеали“. По завршувањето на школувањето, во [[1932]] година, Вапцаров станал [[машински техничар]], отпрвин на еден [[Брод (пловило)|брод]] со кој патувал по северниот брег на [[Африка]]. Поради ограничената комуникација со луѓето, тој ја напуштил службата и се вработил во Бугарската горска индустрија, во селото [[Кочериново]] (во близината на [[Дупница]]), како машински техничар. Додека работел во фабриката, во слободното време, Вапцаров се занимавал и со културно-просветна работа: на сцената поставил неколку пиеси, држел предавања на различни теми и се дружел со работниците. Малку потоа, тој станал член на [[Бугарска комунистичка партија|Бугарската комунистичка партија]]. Според сведоштвата на Васил Иванов Чорлев и Мордоше Маџар, работници во [[фабрика]]та, Вапцаров напишал драма за експлоатацијата на работничката класа која се препишувала од страна на работниците, но скришум од сопствениците и од власта. Додека работел во Кочериново, Вапцаров ја запознал својата идна сопруга Бојка, која била дете на доселени [[Македонци]] од [[Егејска Македонија]]. Токму Бојка Вапцарова ги оставила најважните информации за животот на Никола Вапцаров во периодот од 1932 и 1942 година, изнесени во нејзината книга „Кога воскреснуваат милионите луѓе“ (Софија, 1961).<ref>Гане Тодоровски, „Животот и делото на Никола Јонков Вапцаров“, во: Никола Ј. Вапцаров, ''Песни''. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 12-14.</ref> Во 1935 година, фабриката во која работел Вапцаров била затворена и тој останал без работа. Меѓутоа, под негово водство, работниците од фабриката кренале бунт и ги присилиле сопствениците повторно да ја отворат фабриката. Сепак, власта дознала за дејноста на Вапцаров и тој бил отпуштен од работа. Тогаш започнале најтешките години во неговиот живот (1936-1937), кои во својата книга ги опишува Бојка Вапцарова: Никола Вапцаров се разболел, а нивното дете умрело, а тој и сопругата преживеале само благодарение на помошта што им ја давале неговите другари. Никола Вапцаров не можел да најде работа, но најпосле, по долго барање, се вработил како техничар во мелницата на браќата Бугарчеви во [[Софија]], каде работел во тешки услови - работно време од 12 часа, и тоа само ноќна смена, постојано изложен на големи количества [[јаглерод-диоксид]] што ги испуштала [[машина]]та. Сепак, дури и во тие околности, Вапцаров не престанал да пишува, а своите стихови ги објавувал во прогресивните весници и списанија. Во 1938 година ги напуштил браќата Бугарчеви и се вработил како ложач во Бугарските државни железници, но и таму условите за работа биле тешки, поради што неколкупати се разболел. Негвоите другари му помогнале да се вработи во фабриката за месо, а истовремено се вработила и сопругата Бојка.<ref>Гане Тодоровски, „Животот и делото на Никола Јонков Вапцаров“, во: Никола Ј. Вапцаров, ''Песни''. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 14-15.</ref> [[Податотека:Членови на Македонското литературно друштво во Софија.jpg|мини|Никола Вапцаров со членови на Македонскиот литературен кружок: [[Михаил Сматракалев]], [[Антон Попов]] (седнати), Тодор Јанев, [[Кирил Николов]] (исправени), Софија, 1940.]]Вапцаров активно се ангажирал во организацијата на бугарските машински техничари, го издавал весникот „Технички глас“, бил член на нелегалното раководство на [[синдикат]]от на техничарите и бил дел од раководството на партиската организација на индустрискиот квартал во Софија. Исто така, тој се вклучил во протестите против [[Фашизам|фашистичката]] агресија на европски земји и бил учесник во т.н. „Соболева акција“ во околината на [[Разлог]], поради што бил затворен, но подоцна бил ослободен благодарение на одличната одбрана за време на судењето. Сепак, тој бил протеран од разлог, како „опасен елемент“, а во 1941 година бил интерниран во Годеч, за период од три месеци. По враќањето од интернацијата, во септември 1941 година, Вапцаров се вклучил уште поактивно во револуционерната дејност и, како прв помошник на советскиот полковник Цветан Радојнов (кој тајно бил префрлен во Бугарија), учествувал во диверзантски акции. Истовремено, Вапцаров работел активно и како соработник на централниот комитет на Бугарската комунистичка партија.<ref>Гане Тодоровски, „Животот и делото на Никола Јонков Вапцаров“, во: Никола Ј. Вапцаров, ''Песни''. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 16-17.</ref> Раководителот на пиринското [[партизан]]ско движење, [[Никола Парапунов]], го поканил да се приклучи во раководството на движењето, ценејќи ги неговите диверзантски и разузнавачки акции врз важни објекти со кои се служеле фашистите во [[Бугарија]]. Вапцаров ја прифатил поканата, но не добил дозвола од раководството на Централниот комитет на [[Бугарската работничка партија (комунисти)|Бугарската работничка партија]] (комунисти). Вапцаров таа постапка не можел да ја разбере, па продолжил со диверзантските акции. Поради членството во Бугарската комунистичка партија, Вапцаров паднал во немилост на профашистичките реакционерни сили во Бугарија. Најпрвин, во [[1933]] година, тој бил тепан од страна на функционери на [[Внатрешна македонска револуционерна организација (Автономистичка)|ВМРО]] поради неговите политички дејствувања. Според сведоштвото на [[Георги Караславов]] искажано во „Средби и разговори со Никола Вапцаров“ (Софија, 1961), припадниците на ВМРО на [[Иван Михајлов]] извршиле неуспешен [[атентат]] врз Вапцаров на патот меѓу [[Горна Џумаја]] и [[Бараково]], кога „непознати“ лица пукале во Вапцаров, но не успеале да го погодат. Најпрвин, Караславов сметал дека причината за атентатот била тоа што Јонко Вапцаров бил „протогеровист“ и противник на михаиловистите или пак можеби поради тоа што Никола му помагал на својот татко. Меѓутоа, самиот Никола Вапцаров му кажал дека обидот за убиството бил поради неговата [[комунист]]ичка активност во [[фабрика]]та во која што работел.<ref>Гане Тодоровски, „Животот и делото на Никола Јонков Вапцаров“, во: Никола Ј. Вапцаров, ''Песни''. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 11-12.</ref> По неуспешниот атентат врз него, Вапцаров напишал писмо до [[Ванчо Михајлов]], прашувајќи го зашто сакаат да го убијат, а овој настан подоцна го инспирирала да ја напише стихотворбата „Песна“. === Стрелање === [[Податотека:Verdict in the name of Boris III.jpg|мини|321x321пкс|Првата страна од пресудата во име на Цар Борис Трети, против Никола Вапцаров, [[Антон Попов]], [[Атанас Романов]] и останати активисти.]] Како соработник на воената организација на [[Бугарска комунистичка партија|Бугарската комунистичка партија]], на [[4 март]] [[1942]] година, Вапцаров бил уапсен, заедно со [[Атанас Романов]] и [[Антон Попов]], по што бил подложен на измачување од [[полиција]]та во текот на четири месеци.<ref>Гане Тодоровски, „Животот и делото на Никола Јонков Вапцаров“, во: Никола Ј. Вапцаров, ''Песни''. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 17-18.</ref> Заедно со поголема група [[Антифашизам|антифашисти]], во [[судски процес против ЦК БРП|судскиот процес против ЦК БРП]], Вапцаров бил осуден на [[смртна казна]], без право на жалба. Под притисок на своите роднини, Никола напишал молба за помилување, која гласела:<ref>ЦВА, ф.16, оп.ІІ, а.е.112, л.329</ref> „До Негово величество царот — Софија Осуден сум на смрт со стрелање, кривичен закон дело нр 585, Софиски военополски суд. Молам пресудата да биде заменета со доживотен затвор. Никола Иванов Вапцаров. Централен затвор”. И покрај тоа, на 23 јули 1942 година, во 11 часот, во присуство на најблиските, на Вапцаров и на другите осудени им била прочитана пресудата. Истата вечер, во 21 часот и 10 минути, Никола Вапцаров и [[Антон Попов]], заедно со четворица други бугарски [[комунисти]],<ref>Гане Тодоровски, „Животот и делото на Никола Јонков Вапцаров“, во: Никола Ј. Вапцаров, ''Песни''. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 18.</ref> биле стрелани во дворот на една софиска касарна. По првото пукање, поетот останал жив, но се онесвестил. Докторот што го примил, го почувствувал пулсот и констатирал дека Вапцаров е жив. Потоа неговите убијци се јавиле на телефон во палатата и го известиле лично [[Борис III]], кој бил незадоволен од оваа вест и со груб тон наредил поетот да биде ликвидиран.<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://informiran.net/balgariya/gramnete-go-v-glavata-naredil-car-boris-iii-kogato-vapcarov-ozhivyal-sled-parviya-razstrel-2|title="Гръмнете го в главата!", наредил цар Борис III, когато Вапцаров оживял след първия разстрел|last=Александров|first=Николай|date=23.10.2025}}</ref><ref name=":1">{{Наведена книга|title=Ние сме Македонци. И нашето творчество трябва да бъде в служба на македонската кауза|last=Стојков|first=Стојко|publisher=Македонски културен клуб „Никола Вапцаров“|year=2022|location=Благоевград|pages=11}}</ref> {{Цитатник2|quotetext=„Убијте го! Застрелајте го во главата!“|personquoted=Цар Борис III}} Според меѓународното право, властите немаат право повторно да ја извршат казната. Кој ќе преживее по пукањето, останува жив. Сепак, следело второ погубување, лично наредена од бугарскиот [[Борис III|Цaр Борис III]]. Вапцаров бил застрелан од блиску во главата и силен млаз крв му течело по десното рамо.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Осврнувајќи се на судењето на нејзиниот син, мајка му на Никола Вапцаров во своите „Спомени за мојот син“, објавени во [[Софија]] во 1960 година, запишала: „Нема [[бог]], не може да има. Ако имаше, тој ќе ме слушнеше. Јас толку од срце се молев да ми го спаси синот, мојот син, кој се бореше за среќата на народот, но тој не ме слушна. Или пак, ако го има, тој е ѕвер... Го уништив во своето срце бога, но најдов во зборовите на Никола повеќе вистина: 'Ако треба, и ти ќе умреш за таа идеја' — така ми рече тој. И тие негови зборови за мене станаа смисла на животот.<ref>Гане Тодоровски, „Животот и делото на Никола Јонков Вапцаров“, во: Никола Ј. Вапцаров, ''Песни''. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 9-10.</ref> По промената на односот на БКП кон македонското прашање, комунистичката власт во Бугарија се обидела да го искористи талентираниот писател за зацврстување на сопствениот авторитет, при што во [[1963]] година бил изработен фалсификат на еден партиски протокол за божемното членство на Никола Вапцаров во партиската организација на БКП во селото [[Стоб]].<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.epochtimes-bg.com/2008-03/2008-12-22_08.html |title=архивски примерок |accessdate=2010-02-23 |archive-date=2009-05-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090525094040/http://www.epochtimes-bg.com/2008-03/2008-12-22_08.html |url-status=dead }}</ref> === Семејството на Никола Вапцаров === Изјавите на семејството на Вапцаров за него биле во голема зависност од политичката состојба во Бугарија. Така, за време на судскиот процес, на 15 јули 1942 година, мајка му Елена напишала молба до царот [[Борис III]] со следниве зборови: „Ваше величество, младите години си ги дадов за Бугарија, залакот од устата и оној на децата го делев со сите апостоли за слободата на Бугарија .... Мојата молба е милост, милост, Ваше величество, дарувајте му го животот, преземам одговорност дека ќе се потрудам да му влијајам, дека тој ќе стане добар [[Бугари]]н“. Во две други молби до министерот за одбрана исто така се заложува дека „Тој ќе стане добар Бугарин и своите сили и способности ќе ги положи пред олтарот на својата Родина.“<ref>ЦВА, ф. 15, оп.ІІ, а.е.112, л.297.</ref> Во очајните обиди да го спасат неговиот живот, сестра му Рајна отишла дури подалеку во својата молба до царот: „Мајка беше вистинска Бугарка и за неa родината беше најскапото нешто. Таа сакаше да ја види слободна од „Дунав до Егејот бел, и од Албанската пустина до Црноморските води“. И сега кога срцата на сите се радуваат, мојата мајка не може да се радува, оти нејзината мечта се остварила, бидејќи нејзините двајца синови се обвинети како комунисти.“<ref>ЦВА, ф.16, оп.ІІ, а.е.112, л.491-492.</ref> Неколку години подоцна, за време на културната автономија во [[Пиринска Македонија]], при средба со македонски писатели, Елена Вапцарова изјавила: „Најпосле дочекав да се сретнам со македонски писатели, колеги на мојот Кољо. И тој со нив ќе дојдеше ако беше жив, но го убија крвниците... Некои после ослободувањето, ме прашаа - чиј поет е тој? Одговорив со неговите зборови: „Над мојата земја в небото се опира Пирин, и мурите в бури илинденски приказни пејат, над Охрид лазурот е просторен и син, а уште надолу е светлиот брег на Егејот”. Секако, поетот не може да поседува со тапија, но ако постои тоа, во тој случај тапија ќе бидат неговите стихови.“<ref>Весник „[[Нова Македонија]]“, 7 мај 1948 година.</ref> Братот на Никола, Борис, изградил успешна кариера како комунистички функционер и целосно ја следел политиката на БКП, вклучително и во однос на македонското прашање.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.nbu.bg/webs/historyproject/dokumenti_44-62/razdel1t1/f1op5ae134.pdf |title=http://www.nbu.bg |accessdate=2010-02-23 |archive-date=2013-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131013190934/http://www.nbu.bg/webs/historyproject/dokumenti_44-62/razdel1t1/f1op5ae134.pdf |url-status=dead }}</ref> Неговите деца, Маја<ref>[http://liternet.bg/publish/ctrifonova/otgovor.htm http://liternet.bg]</ref> и Никола, на ист начин го продолжиле искачувањето кон политичката елита. Нивната злоупотреба на името на Никола Вапцаров за корисни цели завршила со уништување на неговиот [[гроб]], што предизвикало повеќемесечен скандал.<ref>[http://www.btv.bg/news/news_details.pcgi?cont_id=135833 http://www.btv.bg]</ref> == Книжевна дејност == [[File:Беседа за делото на Вапцаров - Б.Ристовски.pdf|thumb|мини|десно|„Беседа за делото на Вапцаров“ од [[Блаже Ристовски]] (1990) (кликнете за да ја отворите и читате во целост)]] Покрај основната работа за егзистенција, Вапцаров се занимавал со [[Книжевност|книжевна]] дејност. Тој бил еден од организаторите на „[[Македонски литературен кружок|Македонскиот литратурен кружок]]“ во [[Софија]]. Од самите членови бил сметан за „срж“ на кружокот. Вапцаров се занимавал со [[поезија]], пишувал критики и бил еден од организаторите на списанието „Литературен критик“. Своите најзначајни стихови ги создал во периодот од 1936 до 1942 година. Во [[1940]] година ја објавил својата прва и единствена поетска збирка, „[[Моторни песни]]“, а во 1946 година во Бугарија посмртно била објавена збирката „Антологија“, како и книгата за деца „Пролет“. Вапцаров започнал да пишува уште додека работел во фабриката во Кочериново, каде напишал една драма за експлоатацијата на работниците. Неговата книжевна дејност продолжила и по преселбата во Софија, каде своите песни ги објавувал во напредните весници и списанија. Во тој период, неговата песна „Романтика“ ја добила наградата на анонимниот конкурс во списанието „Летец“, а исто така победил и на конкурсот за [[радиодрама]], но откако било откриено кој е авторот, драмата не била поставена. Подоцна, кога малку се поправила неговата материјална положба, Вапцаров и собрал своите песни и ја објавил збирката „Моторни песни“. Притоа, тој ги обиколувал издавачите во Софија, но никој не сакал да ја објави книгата, така што тој и сопругата зеле пари на заем и ја објавиле книгата како сопствено издание. За да се скрие од власта, тој се потпишал само како Никола Јонков. Според сведоштвото на неговата сопруга, во тој период, името на Вапцаров било игнорирано не само од официјалната, туку и од прогресивната книжевна критика. И покрај тоа, Вапцаров бил многу ценет од неговите другари и уживал голема популарност кај прогресивните читатели, а неговите песни биле често рецитирани на многубројните забави и вечеринки. Самиот Вапцаров бил многу активен и бил иницијатор за формирањето на [[Македонски литературен кружок|Македонскиот литературен кружок]]. Подоцна, во 1941 година, започнал да го издава весникот „[[Литературен критик]]“, кој често бил подложен на [[цензура]], а наскоро бил и забранет.<ref>Гане Тодоровски, „Животот и делото на Никола Јонков Вапцаров“, во: Никола Ј. Вапцаров, ''Песни''. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 13-17.</ref> Вапцаров пишувал на [[бугарски јазик]], а подоцна, неговите дела се преведени на 45 јазици, вклучувајќи го и [[македонскиот јазик]]. Според [[Гане Тодоровски]], според јазичните, идејно-стилските и содржинско-тематските ознаки, поетскиот опус на Вапцаров ѝ припаѓа на бугарската поезија меѓу двете светски војни.<ref>Гане Тодоровски, „Животот и делото на Никола Јонков Вапцаров“, во: Никола Ј. Вапцаров, ''Песни''. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 20.</ref> Сепак, според потеклото, чувството, акцијата и содржинската означеност на неговата поезија, тој бил [[Македонец]], а македонството претставува содржинска компонента на голем дел од неговата [[поезија]].<ref>Гане Тодоровски, „Животот и делото на Никола Јонков Вапцаров“, во: Никола Ј. Вапцаров, ''Песни''. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 7.</ref> ===Моторни песни=== Збирката „[[Моторни песни]]“ се состои од три циклуси: * Првиот циклус е насловен „Песни за човекот“ и во него се обработуваат проблемите на работникот и на обичните луѓе. Тука се издвојуваат песните: „Спомен“, „Писмо“, „Песна за човекот“ и други. * Вториот циклус носи наслов „Песни за татковината“. Со песните во овој циклус, Вапцаров се претставува како патриот — [[Македонец]], најмногу со песните „Земја“, „Татковина“, „Ајдутска“, „Илинденска“, „Крали Марко“, „Мајка“, „Песна“ и други. * Третиот циклус во збирката, насловен „Песни за една земја“, се однесува на [[Шпанска граѓанска војна|Шпанската граѓанска војна]]. === Песната „Земја“ === Една од најмаркантните песни на Вапцаров е песната „[[Земја (песна)|Земја]]“, покрај песната „Илинденска“. Оваа песна е дел од првиот циклус на патриотски - [[Македонија|македонски]] песни и во неа, според македонските научници, Вапцаров најотворено ја изразува својата национална припадност и својата татковина, Македонија. Во песната, тојдава поетска слика за делови од својата татковина потенцирајќи ги [[Пиринска Македонија|Пирин]], [[Охрид]] и [[Егејска Македонија|Егеј]]. И покрај фактот што Вапцаров живеел во [[Бугарија]], во песната го изразува чувството дека Бугарија не можел да ја чувствува за своја татковина.<ref>Георги Сталев, ''Литература на македонскиот јазик'', Просветно Дело, Скопје, 1995, стр. 157.</ref> Според бугарските научници, во оваа песна, Вапцаров не искажувал политички или етнички ставови.<ref>Цвета Трифонова, „За урбанистичките фобии на Вапцаров“.</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.duma.bg/2006/1206/021206/kultura/cul-4.html |title=Борис Данков, „Никола Вапцаров, народност - българин“ |accessdate=2009-07-01 |archive-date=2009-06-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090603124134/http://www.duma.bg/2006/1206/021206/kultura/cul-4.html |url-status=dead }}</ref> Меѓутоа, во писмото до неговата мајка, Вапцаров јасно се искажува за неговата татковина Бугарија и Пирин како дел од неа.<ref>Елена Вапцарова, „Спомени за моя син“, София, 1960, Издателство „Народна младеж“, стр. 121, 122 - ''„Никаде нема поубава од нашата Бугарија, мамо. А нашиот Пирин со ништо не може да се сравни“''</ref><ref>Пенчо Дончев, „Преди и след разстрела“, София, 1979, Издателство „Български писател“, стр. 111.</ref> === Песната „Илинденска“ === Во песната „[[Илинденска (песна)|Илинденска]]“ Вапцаров се јавува како обвинувач против оние што предвреме го кренале [[Илинденското востание]], иако биле свесни дека не е доволно организирано, нема да успее и дека потоа би имале „морално“ право да докажуваат дека без „братската“ помош, без воената интервенција од бугарска страна, македонскиот народ не би можел да се ослободи. Според Вапцаров, сторена е „сотонска вина“ кон тој народ, но историјата ќе го каже својот суд. И самиот [[Гоце Делчев]] бил против предвременото кревање на востанието. Но, него го ликвидирале со посредство на предавници и тука веќе ништо не можело да се стори. Гласачката машина на софискиот двор се наложила. Поентата на песната е јасна: дека Македонците ја сакаат слободата, издвојувана со сопствени сили, онака како што ја замислувал [[Гоце Делчев]]; сè за слободна [[Македонија]]<ref>Георги Сталев, ''Литература на македонскиот јазик'', Просветно Дело, Скопје, 1995, стр. 158.</ref>. ===Песната „Историја“=== „Историја“ е можеби најкарактеристичната песна која ја објаснува поетиката на Вапцаров. Во неа се открива најилустративно идејно-содржинските релации во поезијата на Вапцаров — конкретноста, одреденоста и опредметеноста како најважни моменти во неговата поезија. тој настојува да раскаже за простата човечка драма, за тагата и надежите на неговите современици, за неговиот таканаречен молчалив хероизам, за [[стоицизмот]] на неуштивиот народ. Според [[Розалија Ликова]], два неразделни моменти ја создаваат монументалноста на оваа песна: суровиот [[реализам]] и големиот разговор со епохата и со [[историја]]та. Во поезијата на Вапцаров, одделното „јас“ се крева од масовното „ние“, како што е случај со целата [[Пролетеријат|пролетерска]] поезија, но со еднаква сила се забележува и обратен процес — во неговите стихови, народот е индивидуализиран, конкретен образ кој живее во одделниот човек. „Историја“ носи грандиозен мотив: мажествен и чесен разговор со историјата, кој е провокативен, предизвикувачки, луциден и ироничен. Во песната, Вапцаров како да му пее химна на триумфалното „ние“ — малите, непознати луѓе. Гордост и дрскост има во желбата на поетот да го изрази титанизамот на епохата во делата на обичните луѓе, да ја симне историјата до обичниот човек, а него да го крене до височините на историјата. Според Ликова, во тоа очовечување на историјата прозвучува гордото вапцаровско „јас сум!“ и „историјата е со нас!“<ref>Гане Тодоровски, „Животот и делото на Никола Јонков Вапцаров“, во: Никола Ј. Вапцаров, ''Песни''. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 28-30.</ref> === Реферат === Значајно место во оставнината на Вапцаров претставува и рефератот напишан за основачкото собрание на [[Македонски литературен кружок|Македонскиот литературен кружок]]. Оригинален и самокритички, тој има за цел да ги покаже вистинските патишта на постоењето и патот на писателот, на литературата која толку многу му е потребна на [[Македонски народ|македонскиот народ]]. Постојано споменуван и уважуван како посебно значаен труд не само за Вапцаров, туку и за [[Македонска книжевност|македонската книжевност]] воопшто, неговата целина останува долго време непозната. Првпат мали делови и почетните реченици ги соопштува [[Блаже Ристовски]] во [[1963]] година, но поопширно во студија во следната [[1964]] година,<ref>Блаже Ристовски, „Современост“, Скопје, 1964.</ref> кој имал можност да ѕирне во тетратката број 33 во музејот „Никола Вапцаров“ во [[Софија]], заведена како „Доклад от Никола Вапцаров върху Македония и задълженията на писателите-Македонци към нея, които трябва да следват революционните идеи на Гоце Делчев и Даме Груев“. За првпат рефератот бил интегрално објавен во книгата на [[Михаил Сматракалев]] „Македонскиот литературен кружок“. Поради политички причини, наскоро по неговото прво делумно објавување, рефератот бил повлечен од Архивата на Домот музеј и до ден-денес е недостапен за истражувачите, со исклучок на тесен круг бугарски научници. Во Бугарија рефератот за првпат бил објавен дури во [[1995]] година<ref>Цвета Трифонова, Литературен форум, број 7 и 8, 1995 година</ref> при што тој дал повод Вапцаров да биде прогласен за негатор на [[Бугарски јазик|бугарскиот јазик]] и застапник на македонизмот.<ref>Тодор Балкански, ''Никола Вапцаров, България и българите.Към проспографията на поета'', Велико Търново, 1996. „Вапцаров е еден од иницијаторите за исполнување на коминтерновската порачка наречена 'македонски јазик', со што стои на почетокот на најголемата кампања, реализирана воопшто некогаш против бугарскиот јазик. Тој е меѓу најголемите негатори во историјата на бугарскиот македонизам во однос на бугарскиот јазик како својствен на македонските Бугари.“</ref> ===Осврт врз творештвото на Вапцаров=== Вапцаров започнал да пишува во духот на [[Романтизам|романтичарско]]-патетичната традиција на [[Бугарска поезија|бугарската поезија]], под влијание на [[Христо Ботев]] и [[Пејо Јаворов]], пеејќи на национални и социјални мотиви и манифестирајќи јасна ангажираност, со повик на акција. Постепено, неговиот поетски израз станал самобитен и оригинален, во согласност со императивите на современата социјална поезија, со поголема непосредност, со употреба на разговорниот [[јазик]] и со послободна форма. Така, тој успеал да изгради вапцаровски стил, кој иако не означува посебна фаза во развојот на бугарската поезија, сепак означува автентична поетска личност. Според [[Гане Тодоровски]], она по што позијата на Вапцаров најмногу се издвојува од општите текови на бугарската поезија од пред [[Втората светска војна]], тоа е токму доминантното присуство на македонската тема. Во тој поглед, ниту еден бугарски поет од неговото време не се доближува до вапцаровскиот мотив на татковината, зашто неговото сфаќање на Македонија, македонска татковина и македонска историја остро се разликува од сите други бугарски поети.<ref name="ReferenceB">Гане Тодоровски, „Животот и делото на Никола Јонков Вапцаров“, во: Никола Ј. Вапцаров, ''Песни''. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 22.</ref> Во предговорот кон изборот од поезијата, македонскиот поет [[Гане Тодоровски]] го нарекува Вапцаров легенда, синоним на неразделното единство на зборот и на делото и раритетна појава без кого светската книжевност би била посиромашна, а неговото творештво претставува [[симбиоза]] на [[уметност]]а и [[морал]]от, на националното и социјалното одредување, на меѓународниот [[алтруизам]] и интимната човекова исповед. Исто така, Тодоровски го смета Вапцаров за една од најуверливите илустрации за творечките потенцијали на македонскиот народ.<ref>Гане Тодоровски, „Животот и делото на Никола Јонков Вапцаров“, во: Никола Ј. Вапцаров, ''Песни''. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 5-6.</ref> За поетиката на Вапцаров пишувале многу писатели и критичари, како: [[Пантелеј Зарев]], [[Цветан Минков]] и [[Розалија Ликова]] во [[Бугарија]]; [[Димитар Митрев]], [[Блаже Ристевски]] и [[Георги Старделов]] во [[Македонија]].<ref name="ReferenceB"/> Објавени се бројни избори од поезијата на Вапцаров, како и бројни есеистички дела, како: [[Монографија|монографиите]] на Петар Пондев и на Пењо Русев, расправата „Јазикот и стилот на Вапцаровата поезија“ на Радослав Мутафчиев, [[Есеј|есеите]] на Димитар Митрев со наслов „Вапцаров“, поглавјето за Вапцаров во книгата на Розалија Ликова, „За некои особености на бугарската поезија (1923 — 1944)“, итн. Притоа, критичарот Пантелеј Зарев го нарекува Вапцаров „поет — новатор“, ставајќи го рамо до рамо со Ботев, [[Иван Вазов|Вазов]], Славјеков, Јаворов и [[Христо Смирненски|Смирненски]]. Според Зарев, поетското дело на Вапцаров претставува нова етапа во развојот на бугарската поезија, носејќи необична сила и нешто автентично, оригинално и непознато.<ref>Гане Тодоровски, „Животот и делото на Никола Јонков Вапцаров“, во: Никола Ј. Вапцаров, ''Песни''. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 25-26.</ref> Според Петар Пондев, поезијата на Вапцаров слегува до читателот „како просто и јасно откровение за животот“; Стојан Каролев ја опишува како „длабокот реалистична и револуционерна“, но и како „граѓанска поезија“ која „ја чувствува епохата, новото време и пулсот на револуцијата“; Пењо Русев вели дека поезијата на Вапцаров „ја одречува страсно војната - за неа пишува како за ужасен и најголем престап“; според Димитар Митрев, таа е „утврдувач на современата реалистичка постапка кон еден современ револуционерен колективизам и го постига тоа самостојно, без претходни урнеци“; а според Георги Старделов, таа „зачекори по улицата неискичоперена со традиционалната 'поетичност', туку едноствана, обична и сурова како животот“.<ref>Гане Тодоровски, „Животот и делото на Никола Јонков Вапцаров“, во: Никола Ј. Вапцаров, ''Песни''. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 31-32.</ref> Најважната одлика на поезијата на Вапцаров е нејзиниот [[реализам]] и [[револуционер]]ниот [[романтизам]]: реализмот е изразен во разоткривањето на животот, а романтиката во инвентивните визии и мечтаењата за иднината, за новиот, поправеден живот. Меѓутоа, Вапцаров е најинтересен поради новото што го внесува во бугарската поезија, а тоа е одразот на епохата и длабокиот израз на неговата личност. Во неговата поезија се втиснати погледите на светот на еден напреден активист и болката на работникот, на потиснатиот и обесправен човек. Неговата поезија е непосредна, искрено произлегува од неговите доживувања и претставува интимна исповед на некој кој верува во среќата. Неговите доживувања се првиот и најсилниот извор на мотивите и темите во песните. Тој е поет кого пред сè го интересира [[вистина]]та за луѓето и за животот. Тој му се приближува на животот повеќе од секој друг и го воведува во својата поезија и тоа го чини многу наметливо, дури и декларативно. Сепак, тој се труди стихот да не се претвори во фраза, гол вербален коментар и публицистика. Во таа смисла, самиот Вапцаров пишува: „Нашите творби можат да вријат од прекрасни идеи, од човечност која разбранува, но тие ќе бидат само полезна [[публицистика]] ако не ја надвладееме тешкотијата на мајсторското изразување.“ Во согласност со тоа, новото во неговата поезија не е само во мотивот и во идејниот став, туку во творечкото и оригинално решавање на прашањето за јазикот, изразот и стилот.<ref>Гане Тодоровски, „Животот и делото на Никола Јонков Вапцаров“, во: Никола Ј. Вапцаров, ''Песни''. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 26-30.</ref> Доминантен мотив во поезијата на Вапцаров е [[љубов]]та кон човекот која тој ја воздигнува на повисока емоционална вредност. Притоа, Вапцаров зацртал нова етапа во развојот на социјалната, пролетерската поезија. Односот, љубовта, верата, оптимизмот кон човекот, кон животот, кон иднината, тоа се идејно-содржинските двигатели на поезијата на Вапцаров. Притоа, тој задржува еден идејно-етички максимализам во смисла на целосно себеоддавање и барање на врвната вистина. Лирскиот херој на Вапцаров води потекло од фабриките и канцелариите, од полињата и ридјето. Исто така, и предметите имаат конкретен однос кон судбината на човекот, т.е. предметите и описите на средината во неговите песни не ја вршат функцијата само на декор, туку имаат улога и на форми на животот, препознавања на реалниот живот доловен во неговите перцепции. Сето тоа прави чудно единство до контрасти и противречности. Вапцаров ја враќа поезијата кон конкретното, кон живото човечко чувство, ослободено од вештачките рамки на идејните апстракции. Токму тоа е неговата, голема и значајна, добиена битка во литературата.<ref>Гане Тодоровски, „Животот и делото на Никола Јонков Вапцаров“, во: Никола Ј. Вапцаров, ''Песни''. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 30-31.</ref> За творештвото на Вапцаров, германскиот писател [[Штефан Хермлин]] рекол: „Помислиме ли на Вапцаров, мислата нè води кон [[Шели]] и [[Бајрон]], кон Бихнер и [[Џакомо Леопарди|Леопарди]]“, а италијанскиот поет [[Салваторе Квазимодо]] изјавил: „Народите кои имаат личности како Вапцаров, растат во очите на светот“. Поради изразениот [[хуманизам]] на неговата поезија, во 1952 година, жирито на [[Меѓународна награда за мир|Меѓународната награда за мир]], предводено од [[Пјер Кот]], од 72 кандидати, го избрало Вапцаров, одликувајќи го посмртно со Почесната награда на мирот. По тој повод, во својот говор, Жермен Ив Фарж изјавил: „Во борбата за [[слобода]] и [[мир]], која денес е најнеодложната задача на сите народи во светот, Никола Вапцаров ќе остане една од најчистите и најблагородните фигури.“<ref>Гане Тодоровски, „Животот и делото на Никола Јонков Вапцаров“, во: Никола Ј. Вапцаров, ''Песни''. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 19.</ref> == Значење и влијание == [[Податотека:Makedonsko_zname.jpg|мини|294x294пкс|Весникот "Македонско знаме" (од 23 јули 1945) со страница посветена на тројцата Македонциː [[Антон Попов]], Никола Вапцаров и [[Атанас Романов]]. Автор на статијата е [[Михаил Сматракалев]]]] Весникот "Македонско знаме" (од 23 јули 1945) со страница посветена на тројцата Македонциː Антон Попов, Никола Вапцаров и [[Атанас Романов]]. Статијата е напишана од [[Михаил Сматракалев]] Песната на македонскиот поет [[Блаже Конески]], со наслов „Смртна песна“, е посветена на Никола Вапцаров.<ref>Блаже Конески, ''Поезија''. Скопје: Просветно дело, Редакција „Детска радост“, 2011, стр. 71.</ref> По повод 100 годишнината од раѓањето на Никола Вапцаров, [[Друштво на писателите на Македонија|Друштвото на писателите на Македонија]] и [[Институт за македонска книжевност]], одржало свечен собир.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.utrinski.com.mk/?ItemID=79992A5769861F4AB325B8DBFE5FACDD |title=Утрински весник број 3163, петок, 18 декември 2009: Вапцаров е значајно поглавје во македонската книжевност |accessdate=2009-12-18 |archive-date=2013-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130102164252/http://www.utrinski.com.mk/?ItemID=79992A5769861F4AB325B8DBFE5FACDD |url-status=dead }}</ref> Амбасадата на [[Република Бугарија]] во Македонија и [[Културно информацискиот центар на Република Бугарија во Република Македонија]], исто така, организирале „Вапцарова вечер“.<ref>[http://inpress.com.mk/?ItemID=F653373957F2144980D3EFE7AFD0DA80 Вапцарова вечер] Агенција „Инпрес“, 16 декември 2009.</ref> == Мисли на Никола Вапцаров == <center> {{Quotation|„Ние сме Македонци. Затоа и нашето творештво треба да биде во служба на македонската кауза.“|Никола Вапцаров, „Реферат“, 1938}} </center> == Галериjа == <center><gallery mode="nolines"> Податотека:Boyka Vapcarova, Nikola Vapcarov, Anton Popov and Atanas Romanov.jpg|Од лево на десноː Бојка Вапцарова, Никола Вапцаров, Антон Попов и Атанас Романов Податотека:Nikola Vapcarov and Anton Popov.jpg|Никола Вапцаров и Антон Попов Податотека:Nikola Vapcarov and Anton Popov 02.jpg|Никола Вапцаров и Антон Попов Податотека:Nikola Vapcarov and Anton Popov 01.jpg|Антон Попов и Никола Вапцаров Податотека:Nikola Vapcarov and Anton Popov 03.jpg|Никола Вапцаров и Антон Попов Податотека:Nikola Vapcarov, Boyka Vapcarova and Anton Popov.jpg|Никола Вапцаров, Бојка Вапцарова и Антон Попов Податотека:Vaptsarov writers member.JPG|Членска карта на Вапцаров од Друштвото на бугарските писатели издадена посмртно Податотека:Vapcarov Naval Academy.jpg|Свидетелство на Вапцаров од Морнарското-машинското училиште во Варна, Бугарија </gallery></center> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Nikola Vaptsarov}} * [[s:Моторни песни|Никола Вапцаров, „Моторни песни“]] * [http://www.marxists.org/makedonski/istorija/spanija/vapcarov.htm Никола Јонков Вапцаров „Песни за една земја“] (од „Моторни песни“) * [[b:Илинденска - Никола Вапцаров|Никола Вапцаров, „Илинденска“]] * [http://www.slovo.bg/showauthor.php3?ID=17&LangID=1 Трудови на Вапцаров] (на бугарски јазик) * [http://strumski.com/biblioteka/?id=601 "О-в Марма"] Импресиjа од Вапцаров * [[Димитар Митрев]], [https://digitalna.gbsk.mk/items/show/320 „Вапцаров]{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}“, 1954. * Ване Неретски-Стаменов, [https://okno.mk/sites/default/files/%20%D0%B7%D0%B0%20%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B8%D1%84%D0%B0%D1%88%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%82%20%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%20%D0%88%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2%20%D0%92%D0%B0%D0%BF%D1%86%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2.pdf „Никола Јонков Вапцаров“], 2012. * [http://www.utrinski.mk/default.asp?ItemID=886C7532A734EA48B8B5FEEF928402ED Виктор Цветаноски, „Македонците крем на бугарското општество (13“)]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, „Утрински весник“, 22.12.2008. * [http://www.makedonika.org/Smatrakalev.htm Васил Тоциновски, „Земјата и националноста на Никола Вапцаров“] * [http://www.makedonika.org/NarodnaVolja/September.2006/stat_link3.html „Родината на Вапцаров“], „Народна волја“ * [https://okno.mk/sites/default/files/%20%D0%B7%D0%B0%20%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B8%D1%84%D0%B0%D1%88%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%82%20%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%20%D0%88%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2%20%D0%92%D0%B0%D0%BF%D1%86%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2.pdf „Спомени за антифашистот Никола Јонков Вапцаров“] - Ване Стаменов - Неретски, 2012. * [https://eprints.ugd.edu.mk/30616/1/Nikola%20Vapcarov_2022-145mm%20x%20210mm.pdf Ние сме Македонци. И нашето творчество трябва да бъде в служба на македонската кауза] - [[Стојко Стојков]], 2022. {{Македонска книжевност}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Вапцаров, Никола}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Родени во 1909 година]] [[Категорија:Починати во 1942 година]] [[Категорија:Македонски комунисти]] [[Категорија:Македонски литературен кружок]] [[Категорија:Македонски писатели]] [[Категорија:Македонски писатели од Бугарија]] [[Категорија:Македонски поети]] [[Категорија:Македонци во Бугарија]] [[Категорија:Луѓе од Банско]] [[Категорија:Починати во Софија]] [[Категорија:Погребани на Централните софиски гробишта]] [[Категорија:Интернирани во „Крсто Поле“]] 0h464zvhm32ncisuaqqbt2d506f4008 0 2257 5581686 5502130 2026-06-24T02:16:50Z Bjankuloski06 332 /* Британска колонизација */ Печатна грешка, replaced: Октри → Откри 5581686 wikitext text/x-wiki :''Јужна Африка пренасочува тука. За регионот видете [[Јужна Африка (регион)]]. За други значења, видете [[Јужна Африка (појаснување)]].'' {{Инфокутија Држава |conventional_long_name = Јужноафриканска Република |native_name = {{Collapsible list|title=<small>10 други официјални имиња</small>|Republiek van Suid-Afrika ([[африканс]])|IRiphabliki yeSewula Afrika ([[јужен ндебеле|јуж. ндебеле]])|IRiphabliki yaseMzantsi Afrika ([[коса (јазик)|коса]])|IRiphabliki yaseNingizimu Afrika ([[Зулу јазик|зулу]])|IRiphabhulikhi yeNingizimu Afrika ([[свази јазик|свази]])|Rephaboliki ya Afrika-Borwa ([[северен сото|сев. сото]])|Rephaboliki ya Afrika Borwa ([[Јужен сото|јуж. сото]])|Rephaboliki ya Aforika Borwa ([[цвана (јазик)|цвана]])|Riphabliki ra Afrika Dzonga ([[цонга (јазик)|цонга]])|Riphabu{{Уникод|ḽ}}iki ya Afurika Tshipembe ([[венда (јазик)|венда]])}} |common_name = Јужна Африка |image_flag = Flag of South Africa.svg |image_coat = Coat of arms of South Africa (heraldic).svg |national_motto = "!ke e: {{МФА|ǀ}}xarra {{МФА|ǁ}}ke"{{spaces|2}}<small>([[Јазик ксам|ǀксам]])<br />„Единство во разноликоста“ |national_anthem = [[Химна на Јужна Африка]]<br><center>[[File:South African national anthem.oga]]</center> |image_map = Location South Africa AU Africa.svg |map_caption = Местоположба на Јужноафриканската Република |capital = [[Преторија]] (извршен)<br>[[Блумфонтејн]] (правен)<br>[[Кејптаун]] (легислативен) |largest_city = [[Јоханесбург]]<ref>[http://www.citypopulation.de/World.html Principal Agglomerations of the World] at www.citypopulation.de</ref> |official_languages = {{Collapsible list|title=11 јазици|[[африканс]]<br>[[англиски јазик|англиски]]<br>[[јужен ндебеле]]<br>[[северен сото]]<br>[[сото (јазик)|јужен сото]]<br>[[свази (јазик)|свази]]<br>[[цонга (јазик)|цонга]]<br>[[цвана (јазик)|цвана]]<br>[[венда (јазик)|венда]]<br>[[коса (јазик)|коса]]<br>[[зулу (јазик)|зулу]]}} |religion = ''погледај [[Религија во Јужноафриканска Република]]'' |demonym = [[Јужноафриканци|Јужноафриканец]] |government_type = [[Унитарна држава|унитарна]] [[парламентарна република]] со извршно претседателство |leader_title1 = [[Претседател на Јужна Африка|Претседател]] |leader_name1 = [[Сирил Рамафоса]] |leader_title2 = [[Потпретседател на Јужна Африка|Потпретседател]] |leader_name2 = [[Кхалима Мотланте]] |leader_title3 = Претседавач на НСнП |leader_name3 = [[М. Ј. Малангу]] |leader_title4 = [[Претседател на Народното собрание на Јужна Африка|Претседател на Народното собрание]] |leader_name4 = [[Макс Сисулу]] |leader_title5 = [[Шеф на правдата на Јужна Африка|Шеф на правдата]] |leader_name5 = [[Пиус Ланга]] |sovereignty_type = [[Независност]] |sovereignty_note = од [[Обединето Кралство на Велика Британија и Северна Ирска|Обединетото Кралство]] |established_event1 = Унија |established_date1 = 31 мај 1910 |established_event2 = [[Вестминстерски статут од 1931|Вестминстерски статус]] |established_date2 = 11 декември 1931 |established_event3 = Република |established_date3 = 31 мај 1961 |area_rank = 25. |area_magnitude = 1 E12 |area_km2 = 1221037 |percent_water = занемарливо |population_estimate = 59 622 350<ref name="statssa-midyear2007">{{Наведена мрежна страница|url = http://www.statssa.gov.za/PublicationsHTML/P03022007/html/P03022007.html|title = Mid-year population estimates, South Africa: 2007|publisher = Statistics South Africa|date = 2007 -07-03|accessdate = 2008-07-07|pages = 3}}{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |population_estimate_rank = 24. |population_estimate_year = 2019 |population_census = 51 770 560 |population_census_year = 2011 |population_density_km2 = 42,4 |population_density_rank = 169. |GDP_PPP = $833,996 милијарди<ref name=imf2>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/01/weodata/weorept.aspx?sy=2006&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=199&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=53&pr.y=2 |title=Јужна Африка|publisher=ММФ|accessdate=2009-04-22}}</ref> |GDP_PPP_rank = 32. |GDP_PPP_year = 2020 |GDP_PPP_per_capita = $13 965<ref name=imf2/> |GDP_PPP_per_capita_rank = 96. |GDP_nominal = $369,854 милијарди<ref name=imf2/> |GDP_nominal_rank = 35. |GDP_nominal_year = 2020 |GDP_nominal_per_capita = $6193<ref name=imf2/> |GDP_nominal_per_capita_rank = 89. |Gini = 63.0 |Gini_ref = <ref name="wb-gini">{{Наведена мрежна страница |url=http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/ |title=Gini Index |publisher=World Bank |accessdate=2 март 2011}}</ref> |Gini_year = 2014 |HDI_year = 2018 |HDI = 0.705 |HDI_change = increase |HDI_rank = 113. |HDI_ref = <ref name="HDI">{{Наведена мрежна страница |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr14-summary-en.pdf |title=2014 Human Development Report Summary |date=2014 |accessdate=27 јули 2014 |publisher=United Nations Development Programme | pages=21–25}}</ref> |currency = [[јужноафрикански ранд|Ранд]] |currency_code = ZAR |time_zone = [[SAST]] |utc_offset = +2 |drives_on = лево |cctld = [[.za]] |iso3166code = ZA |calling_code = [[+27]] }} '''Јужноафриканската Република''', '''Јужна Африка''' или '''ЈАР''' е [[република]] сместена на јужниот крај на [[Африка]]. Се граничи со [[Намибија]], [[Боцвана]], [[Зимбабве]], [[Мозамбик]] и [[Свазиленд]]. [[Лесото]] е независна [[енклава]], целосно опкружена со територијата на Јужна Африка. Јужна Африка има најбројно население од [[Европа|европско]] потекло во Африка, најбројно [[Индијци|индиско]] население вон [[Азија]], како и најбројна [[обоени|обоена]] (од мешано евроафриканско потекло) заедница во Африка, што ја прави една од најшарените земји во етничка смисла на континентот. Расните и етничките борби помеѓу мнозинството на црнците и малцинството на белците играле голема улога во [[Историја на Јужна Африка|историјата]] и [[Политика на Јужна Африка|политиката]] на земјата. [[Национална партија (Јужна Африка)|Националната партија]] ја воведува политиката на [[апартхејд]] по победата на изборите во [[1948]], но истата партија под водството на [[Фредерик де Клерк|Ф.В. де Клерк]] ќе започне да ја напушта таа политика во [[1990]], по долга борба со мнозинството црнци, како и многу белци, обоени и Индијци од Јужна Африка. Земјата е една од ретките во Африка што никогаш не доживеала [[државен удар]] и редовни и демократски избори се одржуваат од [[Избори во Јужна Африка, 1994|1994]], што ја прават [[регионална сила]] и една од најстабилните либерални [[Демократија|демократии]] во Африка. [[Економија на Јужна Африка|Економијата]] на Јужна Африка е најголема и најразвиена на целиот [[африка]]нски континент, со модерна [[инфраструктура]] низ целата земја. == Историја == {{Главна|Историја на Јужноафриканската Република}} [[Податотека:SouthAfrica1885 mk.svg|thumb|left|200px|Карта на политичката поделба на регионот Јужна Африка во 1885 година.]] Територијата на денешната Јужноафриканска Република била населена уште од најраните времиња. Во оваа земја денеска се наоѓа едно од најстарите археолошки наоѓалишта на светот.<ref>{{Наведена книга|last=Wymer|first=John|author=Singer, R|year=1982|title=The Middle Stone Age at Klasies River Mouth in South Africa|location=Chicago|publisher=University of Chicago Press|isbn=0226761037}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|title=Guide to Klasies River|page=11|year=2001|url=http://academic.sun.ac.za/archaeology/KRguide2001.PDF|author=Deacon, HJ|publisher=Stellenbosch University|accessdate=2009-09-05}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://whc.unesco.org/en/list/915|title=Fossil Hominid Sites of Sterkfontein, Swartkrans, Kromdraai, and Environs }}</ref> Остатоци од австралопитек (Australopithecus africanus) биле пронајдени кај [[Таунг]] и во пештерите [[Стеркфонтејн]], [[Кромдраи]] и [[Макапансгат]], од кое произлегува дека овде имало живот пред околу 3 милиони години.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.yale.edu/ynhti/curriculum/units/1979/6/79.06 февруари x.html|title=Hominid Evolution|publisher=Yale-New Haven Teachers Institute|author=Stephen P. Broker|accessdate=2008-06-19}}</ref> Во времето на миграциите си, племето [[Банту]] ја преминале реката Лимпопо и ја населиле територијата на денешната држава. Главно занимање на населението било земјоделството и сточарството. Племињата кои претходно живееле на овие простори околу 20.000 години биле или протерани или асимилирани. Во [[1487]] година, португалецот [[Бартоломео Дијас]] бил првиот Европеец кој престигнал на ова подрачје. Во [[1497]] година, [[Васко де Гама]] пловел околу територијата на земјата, покрај [[Јужна Африка]] кон својот пат за [[Индија]]. Областа на исток од земјата ја нарекол ''Натал'', бидејќи неговата експедиција овде престојувала за време на [[Божик]]. === Холандска колонизација === Сепак почетокот на новата историја на [[Јужна Африка]] денеска се препишува на [[калвинизам|калвинистот]] [[Јан ван Рибек]]. На [[6 април]] [[1652]] година, по налог на Холандската источноиндиска компанија тој основал станица за снабдување на бродови. Благодарение на својата стратегиска позиција, таа станица би требало да служи за одмор на трговските бродови кои патувале од [[Европа]] кон [[југоисточна Азија]]. Кон втората половина на [[XVII век]] и почетокот на [[XVIII век]], таа холандиска станица односно населено место започнала да се зголемува. Во почетокот, населувачите се распространувале во регионот на [[Весткап]]. Во [[1770]] година истите престигнале до границата со племето банту, со кое започнала редица од војни. [[Холандија]] довеле голеа број на робови од [[Индонезија]], [[Мадагаскар]] и [[Индија]]. Во почетокот на [[1743]] година, бројот на т.н. црни робови бил значително поголем од бројот на местното население кое се населило на овие простори. Со текот на времето, наследниците на црните робови честопати се жениле со белите дојденци. Така, денеска заедно со бушманите тие сочинуваат 50% од вкупното население на Западно’ртската покраина. === Британска колонизација === [[Велика Британија]] врз областа зазела целосна контрола во [[1795]] година. Бидејќи веќе имала свои колонии во [[Австралија]] и [[Индија]], Велика Британија сакала [[Кејптаун]] да го користи како трговска станица за долгите патувања. Сепак, според Амбиенскиот мировен договор од [[1802]] година, Британија морала да ја врати територијата на Холандија, но во [[1806]] година тие повторно ја зазеле и повторно основале колонија, главно поради банкрот на Холандската источноиндиска копмпанија. На почетокот од [[XIX век]], племето [[Зулу]] успеало да ги прошири своите територии. Во [[1833]] година, британската влада го забранила ропството, по кое следувале голем број на конфликти. Во тој период била основана Јужноафриканската република. Откривањето на дијамантот во [[1867]] година и златото во [[1884]] година на овие подрачја, дополнително придонело за економски развој и имиграција. Секојдневните конфликти доведувале до постојани војни помеѓу европското население и домородците. Следувале т.н. [[Бурски војни]]. Во [[Прва бурска војна|Првата бурска војна]] (1880-1881) местното население забележило определени резултати, но во [[Втора бурска војна|Втората бурска војна]] (1899-1902) сепак Британија била поуспешна. По крајот на војните, во [[1910]] година бил основан [[Јужноафрикански сојуз]] од четирите колонии [[Натал]], [[Трансвал]], [[Фристејт]] и [[’Ртска Колонија|’Ртската Колонија]]. Во [[1934]] година станало обединувањето на британската јужноафриканска партија со бурската национална партија во т.н. ''Обединета партија'' чија главна цел била помирувањето на белото и црното население. Тој сојуз се распаднал во [[1939]] година. По крајот на [[Втора светска војна|Втората светска војна]], белото население успеало да ја зачува својата власт. Во втората половина на [[XX век]] започнала војна помеѓу истите страни. Во [[1976]] година, органите на редот убиле 176 црни демонстранти и студенти. Но по големите притисоци од светската јавност, сепак во [[1994]] година се одржиле првите избори на кои Африканскиот нациопнален конгрес победил убедливо и од тогаш сѐ уште е на власт. [[Нелсон Мандела]] станал првиот црн претседател на земјата, кој во [[1993]] година добил Нобелова наградаза мир. == Географија и клима == Географијата на Јужноафриканската Република е разновидна и опфаќа широк спектар на пејзажи, клими и природни карактеристики. Лоцирана на јужниот дел од африканскиот континент, земјата се протега помеѓу Атлантскиот и Индискиот Океан, со долго крајбрежје. Граничи со Намибија, Боцвана, Зимбабве, Мозамбик и Есватини, додека Лесото е целосно опкружено од нејзината територија. Централниот дел го сочинува пространа висорамнина, позната како Хајвелд, опкружена со Големиот Ескарпмент, кој ги одделува внатрешните височини од крајбрежните низини. Највисок врв е Табана Нтлењана во планинскиот венец Дракенсберг. Крајбрежните низини се тесни, особено во регионот на Кејптаун, додека на северозапад се протега дел од пустина. == Политички систем == [[Податотека:Houses of Parliament (Cape Town).jpg|мини|лево|Парламентот во Кејптаун, седиште на законодавната власт]] == Административна поделба == [[Податотека:South_Africa_Provinces_numbered.png|thumb|300px|Карта на деветте покраини во Јужноафриканската Република.]] Јужноафриканската Република е поделена во '''девет покраини''': # [[Западен Кејп]]¹ ([[Кејптаун]]) # [[Северен Кејп]] ([[Кимберли (ЈАР)|Кимберли]]) # [[Источен Кејп]] ([[Бишо]]) # [[Натал]] ([[Питермарицбург]]²) # [[Фристејт]] ([[Блумфонтејн]]) # [[Северозападна покраина (ЈАР)|Северозападна]] ([[Мафекинг]]) # [[Гаутенг]] ([[Јоханесбург]]) # [[Мпумаланга]] ([[Нелспруит]]) # [[Лимпопо (покраина)|Лимпопо]] ([[Полокване]]) '''¹:''' [[Принц Едвардови Острови|Принц Едвардовите Острови]] се јужноафриканска територија која се смета за дел од Западниот Кејп. '''²:''' Питермарицбург и [[Улунди]] биле два главни града на Натал од 1994 до 2004 година. == Стопанство == == Население, јазик и религија == Според последниот попис одржан во 2007 година, населението на Јужноафриканска Република изнесува 43 997 828 луѓе. Следуваат статистички податоци за старисната структура на населението: (2001) * од 0 до 14 години: 32.1% (мажи 7 170 000; жени 7 210 000) * од 15 до 64 години: 63% (мажи 18 000 000; жени 14 740 000) * од 65: 4.9% (мажи 800 000; жени 1 390 000) (2009) * од 0 до 14 години: 28.9% (мажи 7 093 328; жени 7 061 579) * од 15 до 64 години: 65.8% (мажи 16 275 424; жени 15 984 181) * од 65: 5.4% (мажи 1 075 117; жени 1 562 860) Во земјата се користат 11 службени јазици: [[африканс]]<nowiki/>ки, [[јужен ндебеле]], [[коса (јазик)|кхоса]], [[зулу (јазик)|зулу]], [[свази (јазик)|свази]], [[северен сото]], [[јужен сото]], [[цвана (јазик)|цвана]], [[цонга (јазик)|цонга]], [[венда (јазик)|венда]], [[коса (јазик)|коса]] и [[зулу (јазик)|зулу]]. {{Најголеми градови во ЈАР}} === Религија === *[[Христијани]] - 40,705,560 *[[Муслимани]] - 852,210 *Без Религија - 613,624 *[[Хиндуисти]] - 753,524 *[[Будисти]] - 100,260 *Народна Религија - 200,520 *[[Евреи]] - 50,130 *Други - 150,390 {{bar box |float=right |title=Верници во Јужна Африканска Република |barwidth=200px |bars= {{Столбен постоток|Христијани|blue|81.20}} {{Столбен постоток|Муслимани|green|1.10}} {{Столбен постоток|Без Религија|yellow|14.90}} {{Столбен постоток|Хиндуисти|pink|1.70}} {{Столбен постоток|Будисти|pink|0.20}} {{Столбен постоток|Народна Религија|red|0.40}} {{Столбен постоток|Евреи|black|0.10}} {{Столбен постоток|Други|black|0.30}} }} == Култура == {{Главна|Јужноафриканска култура}} [[Податотека:Zuludänzer2.jpg|thumb|Зулу-танчери]] [[Јужна Африка]] е позната по својата етничка и културна разновидност. Оттаму и не постои една единствена култура на Јужна Африка. Во Јужна Африка сè уште има значителен број на црно население кое живее во руралните средини и кое води многу сиромашен живот. А кај овие луѓе пак најмногу се почитува традицијата, бидејќи многу црнци се урбанизирале и го прифатиле западниот начин на живот, а погледите кон традиционалната култура ги занемариле. Урбанизираните црнци зборуваат англиски, но го зборуваат и нивниот мајчин јазик, африканс. Тие мала но значајна група која ги зборува Коисанските јазици, кои не припаѓаат во групата на единаесетте службени јазици, но се едни од други девет признати службени јазици. Постои мала група која ги зборува јазици кои се пред прагот на изумирање, тоа се најчесто [[којсански јазици|којсанското семејство]], кои немаат никаков статус. Сепак, некои групи во Јужна Африка се обидуваат да ја промовираат употребата на јазиците и нивното заживување. Припадниците на средната класа, кое вклучува и црно и бело население, индиско население, имаат сличен начин на живот како луѓето од Западна Европа, Северна Америка и Австралазија. Припадниците на средната класа најчесто учат и работат во странство за подобра изложеност во светските пазари. Индијците од Јужна Африка го зачувале своето културно богатство, јазик и религиозни верувања без разлика на тоа дали се христијани, хиндуисти или сунити или луѓе кои го зборуваат англискиот јазик. Индиските јазици како што се хиндискиот, телугу, тамилскиот и гуџарати јазиците се зборуваат многу поретко како втор јазик. Првите Индијци пристигнале со бродот Труро за да работат како чираци на полињата со шеќерна репка во Натал, додека пак други дошле како трговци. Бранот имиграција по апартхејдот на Јужна Азија ( вклучувајќи го и Пакистан ) исто така влијаел врз културата на Индијците од Јужна Африка. Постои помала заедница на Кинези од Јужна Африка, сочинета од првите имигранти, имигранти од Тајван од ерата на апартхејдот и имигранти од Кина од ерата по апартхејдот. === Уметност === Најстарите уметнички предмети се откриени во пештера во Јужна Африка. Тоа се мали школки во форма на полжав кои се нижеле на конец и служеле како ѓердан, а датираат од пред 75 000 години. Јужна Африка е лулка на човековиот род. Една одлика на нашиот род е уметноста ( потекнува од латинскиот збор ‘ars’ со значење изработена или составена од основен материјал ). Распрснатите племиња на Коисан етничката група, која се населила во Јужна Африка 10 000 години п.н.е, имаат свој сопствен уметнички стил претставен на мноштвото цртежи во пештерите. Овие цртежи биле заменети со јазични уметнички форми на Банту етничката група. Во XX век, традиционалните племенски уметнички форми биле заменети и повторно соединети со политиките на апартхејдот. Нови уметнички форми се создале во рудниците и областите, динамична уметност која е претставена од пластични ленти до спица од велосипед. Уште од 1850-тите години, холандската народна уметност, која влијаела врз африканските Трекбоерс ( Trekboers ) и урбаните бели артисти сериозно ја следеле промената на европските традиции , воедно и придонеле за оваа еклектична мешавина која и ден-денес се развива. === Архитектура === Архитектурата на Јужна Африка ја отсликува богатата етничка и културна разновидност на земјата и нејзиниот историски колонијален период. Понатаму, влијанијата од други подалечни земји придонеле во разновиодноста на архитектонската сцена на Јужна Африка. Херберт Бејкер, еден од највлијателните архитекти, ги дизајнирал Union Buildings во Преторија. Други позначајни објекти се Rhodes memorial и катедралата Свети Џорџ во Кејптаун и колеџот Свети Џон во Јоханесбург. Во почетокот на XVII век значајна е архитектурата на Холанѓаните од Западен Кејп , а самото име го дава потеклото односно дека првите населувачи на Кејп се Холанѓаните. Овој стил е сочинет во средновековна Холандија, Германија, Франција и Индонезија. Куќите градени по овој стил имаат различен и препознатлив дизајн, тие се големи, богати со кружни калкани кои потсетуваат на куќите од Амстердам градени по холандски стил. Руралните пејзажи на Јужна Африка изобилуваат со традиционална африканска архитектура. === Литература === Од единствената социјална и политичка историја на Јужна Африка се родила група на писатели од локалната средина кои пишуваат за деновите на апартхејдот па се за животите на луѓето во „ новата Јужна Африка “. Првите црни писатели на Јужна Африка се мисионерски образовани, а пишувале на англиски или африкански. Мhudi е првиот добро познат роман напишан од Соломон Текисо Платје во 1930 година на африкански јазик. Надин Гордимер ја сметаат за една од „ герилците на имагинацијата “, а е првата Јужноафриканка и една од седумте жени која добила Нобелова награда за литература во 1991 година. Нејзиниот најпознат роман е Луѓето на јули издадена во 1981 година, во кој е насликан колапсот на правото на белото малцинство. Драмите на Атол Фугард се одигрувале во дополнителни театри во Јужна Африка , Лондон и Њујорк. Приказната на една африканска фарма од Олива Шрејнер ( 1883 година ) е откровение за Викторијанската литература, а претставува предвесник во воведувањето на феминизмот во романот. Алан Патон во 1948 година го издал романот Плачи, сакана земјо . Тој раскажува за еден црн свештеник кој доаѓа во Јоханесбург да го пронајде својот син, а романот станува меѓународно најбарана книга. Во текот на 1950-тите години, списанието Drum станува легло на политичката сатира, фикција и есеи, давајќи и глас на урбаната култура на црнците. Писателите кои пишувале на африкански јазик започнале да пишуваат и контроверзно. Брејтен Брејтенбах бил затворен поради неговото вовлекување во герилското движење против апартхејдот. Андре Бринк е првиот африкански писател на кого владата му забранила да издава веднаш по издавањето на неговиот роман Бела сува сезона , во која се работи за бел Јужноафриканец кој ја открива вистината за црн пријател кој умира во полициски притвор. Џон Роналд Руел Толкин роден во Блумфонтејн во 1892 година, го напишал Хобитот, Господарот на прстените и Силмарилион. === Поезија === Монган Воли Серот станал истакнат поет во 1970-тите години, чие најпознато дело е Ниедно бебе не мора да плаче , го отсликал секојдневниот живот на црните Јужноафриканци под апартхејдот. Закес Мда е уште еден познат романописец, кој во ист временски период станал и поет и драматург и романописец. За неговиот роман, Срцето на Црвенилото доби Награда за писателите на Федерацијата. Џон Максвел Куци за првпат издал во 1970-тите години, а во 1983 година за неговиот роман Животот и времето на Мајкл К. ја добил [[Букерова награда|Букеровата награда]] . За романот Бесчестие од 1999 година ја доби втората Букерова награда како и Награда за писателите од Федерацијата во 2000 година. А во 2003 година ја добил Нобеловата награда за литература. === Кино === Додека многу странски филмови се продуцирани за Јужна Африка ( најчесто во нив станува збор за расни односи ), неколку локални продукции се познати надвор од границте на Јужна Африка. Исклучок е филмот од 1980 година, Боговите мора да се луди, поставен во Калахари . Станува збор за тоа како животот на една традиционална заедница на Бушманите се менува кога шише од кока кола било фрлено од авион. Покојниот Џејми Јуис , кој го напишал и режирал филмот Боговите мора да се луди , а во 1970-тите години се здобил со успех во прекуокеанските земји со неговите филмови Смешни луѓе 1 и 2 , слични на Тв серијалот Скриена камера во САД. Во истиот жанр спаѓа и филмот на Леон Шустер, Мора да се шегувате! кој е доста познат меѓу Јужноафриканците. Филмот Дистрикт 9 , кој го режирал Нил Бломкамп и продуцирал Питер Џексон, несомнено најдобро ја отсликува Јужна Африка во последните години. Акцијата/ научна фантастика ја прикажува подкласата на бегалци вонземјани кои се присилени да живеат во сиромашните квартови на Јоханесбург, она што многумина го сметаат за креативна алегорија за апартхејдот. Имало критики за филмот но имал комерцијален успех низ светот, а бил номиниран за најдобар филм на Осумдесет и второто доделување на наградите Оскар. == Образование == [[File:UCT Upper Campus landscape view.jpg|thumb|Универзитетот во Кејптаун]] Образованието трае 12 години, од прво одделение до дванаесетто одделение. Одделението Р се смета за предшколство. Основното образование е во времетраење од седум години. Средното образование е во времетраење од пет години. Матурата се изведува на крај од дванаесеттото одделение и е потребна за високите студии на универзитетот во Јужна Африка. Државните универзитети во Јужна Африка се поделени на три групи: традиционални универзитети, на кои се добиваат теоретски ориентирани универзитетски дипломи, универзитети за технологија, на кои се добиваат стручни дипломи и универзитети на кои се добиваат и двата вида на дипломи. Во јавните институции се зборува англиски, но и африканскиот јазик се употребува. Постојат голем број на образовни институции , некои од нив се локални кампуси на странски универзитети, некои држат предавања за студенти кои подготвуваат испити за универзитетот во Јужна Африка, а некои пак нудат дипломи кои се признати или непризнати. Во 2002 година, јавните расходи за образование изнесуваа 5,4 % од БДП. За време на апартхејдот, училиштата за црнците биле предмет за дискриминација преку несоодветно финансирање и посебна програма наречена Банту Образование со кое се стекнувале со вештини само за работници. Поправање на овие нееднаквости се во фокусот на неодамнешната образовна политика. == Музика == Музиката на Јужна Африка претставува вистинско богатство. Многу музичари кои за време на апартхејдот пееле на африкански или англиски, нивната кариера ја започнале на традиционалните африкански јазици и го развиле единствениот стил наречен Кваито ( Kwaito ). Тука ќе ја споменеме Бренда Фаси и нејзината песна испееана на англиски “ Weekend special”. Меѓу познатите традиционални музичари спаѓа и Лејдисмит Блек Мамбацо ( Ladysmith Black Mambazo ), додека пак Совето Стринг квартетот ( Soweto String Quartet ) изведува класична музика со африкански стил. Историски гледано, на пејачите од Јужна Африка влијаеле европските музички стилови. Од Јужна Африка потекнуваат и светски познатите џез музичари како што се Хју Масакела, Јонас Гвангва, Абдула Ибраим, Мириам Макеба; Џонатан Батлер, Крис Мекгрегор и Сатима Беа Бенџамин. Африканската музика опфаќа повеќе жанрови, како што е современиот Стив Хофмејор и панк рок бендот Фокофполисикар ( Fokofpolisiekar ). Верити , Џони Клег и неговите бендови Јулука и Савука доживеале повеќе успеси како тајни музичари така и јавно и во странство. Новиот музички жанр Кваито се развил во средина осумдесеттите години и оттогаш станал најпознатата социјал-економска форма на претставување меѓу населението. Несомнено е дека по апартхејдот, политичките аспекти на Кваито се намалиле, а во секојдневниот живот интересот кон политиката се намалил. Некои сметаат дека Кваитото всушност претставува политичка сила која покажува активизам на неговите аполитички дејствувања. Денес, големите корпорации како што се Сони, БГМ и ЕМИ се присутни на јужноафриканската сцена за да ја произведуваат и дистрибуираат Кваито музиката. Што се однесува до популарноста, Кваито музиката се пренесува преку радио, телевизија и списанија. == Спорт == Најпопуларни спортови во Јужна Африка се фудбал, рагби и крикет. Преостанати спортови кои се поддржуваат се пливање, атлетика, голф, бокс, тенис и нетбол. Иако младите најмногу играат фудбал, интересот за кошарка, сурфање и скејбординг станува сè поголем. Меѓу познатите боксери спаѓаат Џејкоб Матлата, Вујани Бунгу, Велком Нцита, Динган Тобела, Гери Кеце и Брајан Мичел. Во големите светски фудбалски клубови играле [[Лукас Радебе]] и [[Филемон Масинга]] (во ФК Лидс Јунајтед ), [[Кинтон Форчун]] (Атлетико Мадрид и Манчестер Јунајтед ), [[Бени Мекарти]] (Ајакс Амстердам, ФК Порто, Блекбурн Роверс и Вест Хем Јунајтед ), [[Арон Мокена]] (Ајакс Амстердам, Блекбурн Роверс и Портсмут), [[Делрон Бакли]] (Борусија Дортмунд) и [[Стивен Пиенар]] (Ајакс Амстердам и Евертон). Џорди Смит со победата во 2010 година стана сурфер број 1 во светот. Светскиот шампион во формула еден од 1979 година е Џоди Шектер. Познати крикет играчи се: Хершел Гибс, Греме Смит, Џек Калис ЈП Думини и други. Повеќето од нив учестуваат во Индијанската премиер лига. Светски познати рагби играчи од Јужна Африка се Франсоа Пинар, Џуст ван дер Вестујзен, Дани Кравен, Фрик ду През, Нас Бота и Брајан Хабана. Во 1995 година , Јужна Африка беше домаќин и го освои светското рагби првенство, а во 2007 година го освои првенствоот во Франција. Во 1996 година, Јужна Африка беше домаќин на Африканското првенство на нации, каде репрезентацијата го освои турнирот. Во 2003 година, Јужна Африка беше домаќин на Светското првенство во крикет, потоа во 2007 година за Светското првенство Twenty20, а во 2010 година за првпат во Јужна Африка се одржа ФИФА Светското првенство . Претседателот на ФИФА, Сеп Блатер бил презадоволен од гостопримството на Јужна Африка за кое доби големи пофалби. Во 2004 година, пливачкиот тим составен од Роланд Шеман, Линдон Фернс, Дариан Таунсенд и Рик Нитлинг го освоија златниот медал на Олимписките игри во Атина, каде го срушија светскиот рекорд за 4x100 слободен стил. Во 1996 година, Пени Хејнс го освои златото на Олимписките игри во Атланта. Гери Плејер е награден за најдобар голфер на сите времења и е еден од петте голфери кој го освои Гран Слемот. Други јужноафрикански голфери кои освоиле поголеми турнири се Боби Лок, Ерни Елс, Ретјеф Гусен, Тревор Имелман Луис Остујзен. == Наводи == {{наводи}} == Поврзано == * [[Јужна Африка (регион)]] {{ЈАР-покраини}} {{Службени јазици на ЈАР}} {{Африка}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:ЈАР| ]] [[Категорија:Држави во Јужна Африка]] [[Категорија:Поранешни колонии на Британија]] [[Категорија:Држави во Африка]] [[Категорија:Држави и територии настанати во 1910 година]] [[Категорија:Членки на Комонвелтот]] 9h7hfd7v4qr2zqqohj68gbjz17lv3bh 0 3072 5581709 5535437 2026-06-24T02:20:17Z Bjankuloski06 332 /* Откривање */ Печатна грешка, replaced: октри → откри 5581709 wikitext text/x-wiki [[Податотека:LocationNorthAmerica.png|мини|250px|Светска карта што ја покажува локацијата на Северна Америка]] [[Податотека:North America satellite orthographic.jpg|мини|250px|Сателитска снимка на Северна Америка]] '''Северна Америка''' — третиот најголем [[континент]] по површина по [[Азија]] и [[Африка]] и четвртиот по население. Граничи на север со [[Северноледен Океан|Северноледениот Океан]], на исток со северниот [[Атлантски Океан]], на југ со [[Карипско Море]], и на запад со северниот [[Тихи Океан]]. Има површина од 24,230,000 квадратни километри (9,355,000 квадратни милји). Во [[2001]] нејзиното население било околу 454,225,000 жители. Може географски да се определели преку одделување на [[Јужна Америка]] од [[суперконтинент]]от [[Америка]]. И Северна и Јужна Америка се наречени така по [[Америго Веспучи]], кој бил прв Европеец кој открил дека Америка не е источна [[Индија]], туку претходно неоткриен [[Нов Свет]]. Иако [[Канада]], [[САД]], и [[Мексико]] географски се наоѓаат во Северна Америка, во [[Европа]] често се смета дека Северна Америка ги вклучува Канада и САД, но не и Мексико или било која од државите на [[Средна Америка]], што може да предизвика конфузија. Во Латинска Америка, Америка се смета за еден континент и затоа Северна Америка е само потконтинент составен од Канада, САД и Мексико. Северна Америка го зафаќа северниот дел на земјената маса нарекувана [[Нов Свет]], [[западна полутопка]] или едноставно [[Америка]]. Северна Америка се поврзува со Јужна Америка единствено преку [[Панама]] и [[Панамски Канал|Панамскиот Канал]]. Според некои, Северна Америка започнува не од Панама, туку од провлакот [[Тевантепек (провлак)|Тевантепек]], со меѓурегионот наречен Средна Америка. Меѓутоа, најчесто се смета дека Средна Америка е дел од Северна Америка, бидејќи е премногу мала за да биде посебен континент. == Откривање == Северна Америка со Јужна Америка и со Австралија уште се нарекуваат „Нов Свет“, бидејќи се откриени во XV век. Поточно, кон крајот на 15 век (1492 година) на Бахамските Остови стигнала поморската експедиција на морепловецот Кристoфер Колумбо. Тој не знаел дека открил нов континент. Подоцна на бреговите на Северна Амрика стигнал Америго Веспучи. Според него е именуван новиот континент Америка. Потоа, главни доселеници и колонизатори биле Англичаните, Французите, Холанѓаните, Шпанците и Португалците. Нешто подоцна колониите меѓу себе ги поделиле Англија, Франција и Шпанија. Од британските колонии кон крајот на XVIII век се формирале САД, кои се прошириле над француските и над шпанските колонии. На север, од англосаксонските и француските колонии се формирала Канада, а на југ во Средна Америка, каде што колонизатор била Шпанија, се формирале повеќе помали држави со шпанско политичко и јазично влијание. Така, северниот дел од континентот ги задржал англосаксонските влијанија, а Мексико и Средна Америка останале под влијание на Шпанија. == Релјеф == Релјефот на Северна Америка го претставуваат 3 посебни целини: млади верижни планини и висорамнини на запад, стари грамадни планини на исток и Средишните Низини. Младите верижни планини во Северна Америка се простираат по должината на западниот брег на континентот. Познати се под името Кордиљери. Тие се мошне разгранети. Достигнуваат широчина до 1 500км, со неколку паралелни планински венци. Меѓу нив највисоки се Карпестите Планини, кои се прсотираат од Алјаска до Мексико. Тие ја прават вододелницата меѓу Тихиот и Атлантскиот Океан. Највисок врв е Мек Кинли (6 194м) на Алјаска. Помеѓу планинските венци се простираат големи котлини и затворени висорамнини, кои во некои делови имаат пустински одлики. Таков е Големиот басен. Кордиљерите стрмно се спуштаат кон бреговите на Тихиот Океан, а постепено - кон внатрешноста на континентот. посебна релјефна целина во Северна Америка претставуваат Средишните Низини. Тие с протегаат од Мексиканскиот Залив до Хадсоновиот Залив. Станува збор за низина која во правец север - југ е долга повеќе од 2 000км и широка околу 1 300км. Во северните делови на Канада низините се со субарктички и арктички одлики, со големи шумски комплекси и се ретко населени. Во јужните делови претставуваат најпроодни и стопански најразвиени области во Северна Америка. == Брегова разгранетост == Северна Америка се одликува со мошне разгранет брег. Особено разгранет е северниот брег, каде што се наоѓаат голем број острови, полуострови и заливи. Најкарактеристичен е Хадсоновиот Залив. Деловите на Северна Америка спрема Атлантскиот Океан се нешто помалку разгранети. Карактеристични се полуостровот Лабрадор, островот Њуфаундленд и Сентлоренсовиот Залив. Во јужниот дел се наоѓа Мексиканскиот Залив со островите Големи Антили и полусторивте Флорида и Јукатан. Западниот дел на Северна Америка е најмалку разгранет. Тој е стрмен со неколку полуострови, заливи и помали острови. Најкарактеристични се полуостровот Калифорнија, Калифорнискиот Залив и Алјаскиот Залив. == Клима == Северна Америка се прсотира од 100 до 850 с.г.ш. Токму затоа има се различни климатски појаси и климатски типови. Застапени се тропски, суптропски, умерени, супполарни и поларни климатски појаси. Тропската клима е застапена во областите на Средна Америка, поточно во областите на Карипското Море и Мексиканскиот Залив. Суптропската клима е карактеристична за крајбрежниот појас на Мексиканскиот Залив и полуостровот Флорида. Главна одлика се жешки лета и благи зими. Умерениот појас е карактеристичен за територијата на Северна Америка од Мексиканскиот до Хадсоновиот Залив. Супполарната клима е присутна на териториите северно од Хадсоновиот Залив, на полуостровот Лабрадор и во северните делови на Кордиљерите. Се одликува со долги студени зими и кратки лета. Низини и пониските делови на Кордиљерите и Апалачките Планини. Повисоките делови на Кордиљерите и делумно на Апалачките Планини се одликуваат со типична планинска клима. На одредени простори меѓу планинските венци се јавува полупустинска и пустинска клима. Ткави се деловите од територијата на Тексас, Аризона и пустината Мохаве. Насеверните делови на Северна Америка се одликуваат со поларна клима, каде што владее постојана зима. Посебна одлика за климата на Северна Америка претставува појавата на торнада, кои настануваат при интензивно загревање на воздухот и јаки нагорни стриења на воздухот. Така, во вид на воздушен вртеж со пречник од неколку стотини метри се движи со околу 50км/час, носејќи темни виорни облаци и прав и уривајќи се рпед себе. Торнадата се најприсутни во јужните и во централните делови на САД и во Мексико. == Хидрографија == '''Сливови''' Хидрографијата на Северна Америка е ориентирана кон сливните подрачја на: Северноледениот Океан, Атлантскиот Океан и Тихиот Океан. Помали територии меѓу планинските венци на Кордиљерите се во внатрешните неистечни сливови. '''Реки''' Повеќето од реките во Северна Америка извираат во областите на Кордиљерите и Апалачките Планини. Постојат голем број реки, од кои најпознати се Мисисипи со Мисури, Охајо, како и Рио Гранде кои се влеваат во Мексиканскиот Залив. Во Атлантскиот Океан се влева реката Сент Лоренс, која ги поврзува Големите Езера со Атлантикот Океан. Познати реки кои гравитираат кон Северноледениот Океан се Мекензи и Нелсон. Тие попатно поврзуваат голем број помали и поголеми езера. Во Тихиот Океан се влеваат реките Јукон, Колумбија и Колорадо. Речниот систем на Северна Америка е надополенет со густа каналска мрежа за наводнување и со воден сообраќај. Од особено значење е каналот што ја поврзува реката Илиној со езерото Мичиген, така што се воспоставува речно-каналско-езерски воден сообраќај. Со него е овозможено голем број градови од внатрешноста на Северна Америка да имаат улога на значајни пристаништа. На овој начин е овозможена пловна комуникација со пристаништата на Атлантскиот Океан и Мексиканскиот Залив, а преку Панамскиот Канал и со пристаништата на бреговите на Тихиот Океан. '''Езера''' Северна Америка се одликува со голем број езера. Најзначајни и најпознати се Големите Езера: Горно, Мичиген, Хјурон, Ири и Онтарио, кои се меѓусебно поврзани, потоа Мечкиното Езеро, Големото Ропско Езеро, Атабаското Езеро, езерото Винипег и многу други. == Растителен и животински свет == Растителниот свет се менува од север кон југ. Во ладните поларни области е распростанета тундра, каде што растителниот свет е сиромашен: претставен со лишаи, мов и ретки треви. Јужно од тундрата се простираат огромни територии под иглолисни и листопадни шуми. Ова е карактеристично за територии во Канада и за повисоките делови на Карпестите и на Апалачките Планини. Потоа, одејќи кон југ, во низините се јавуваат тревни области, прерии, кои по масовното населување на Северна Америка се разорани и претворени во големи обработливи површини. Тие денес се главна житница на континентот, со големи површини под житни, индустриски, градинарски и фуражни култури. Во Калифорнија и на бреговите на Мексиканскиот Залив егзистираат суптропски расителни видови, а во Средна Америка, на островите Антили успеваат ропски култури, како што се шеќерна трска, кафе, какао, банани, тутун и друго. Северна Америка се одликува со присуство на различни видови животни, распространети според климатско - вегетациските услови. Од тревопасните животни најкарактеристични се бизонот, лосот, срната, дивата свиња и други. Од месојадните животни карактеристични за Северна Америка се мечката, волкот, којот, пумата и други. Во поларните предели егзистираат белата мечка, белата лисица, поларниот зајак и други. {{Континенти на светот}} {{Америка}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Северна Америка|*]] dbuln5u3n1h90ps96qj22f1aeovhpoj 0 5265 5581690 5457404 2026-06-24T02:17:21Z Bjankuloski06 332 /* Историја */ Печатна грешка, replaced: октри → откри 5581690 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Држава |conventional_long_name = Буркина Фасо |native_name = {{native name|fr|Burkina Faso}} |common_name = Буркина Фасо |image_flag = Flag of Burkina Faso.svg |image_coat = Coat of arms of Burkina Faso.svg |national_motto = {{native name|fr|Unité, Progrès, Justice}}<br>{{small|"Единство, Прогрес, Правда"}} |national_anthem = {{native name|fr|[[Une Seule Nuit]]}}<br>{{small|Една единстевна ноќ}}<br> |image_map = Burkina Faso (orthographic projection).svg |map_caption = Местоположбата на '''Буркина Фасо''' (темнозелена) |capital = [[Уагадугу]] |latd=12 |latm=20 |latNS=N |longd=1 |longm=40 |longEW=W |largest_city = Уагадугу |official_languages = {{hlist|[[Мосиски јазик|моси]]|[[биса јазик|биса]]|[[Диулански јазик|диула]]|[[Фулански јазик|фула]]}} |languages_type = [[Работен јазик|Работни јазици]] |languages = {{hlist|[[Англиски јазик|англиски]]|[[француски јазик|француски]]}} |demonym = буркинец |government_type = [[Полупретседателска република|полупретседателска]] [[република]] |leader_title1 = [[Претседател на Буркина Фасо|Претседател]] |leader_name1 = [[Пол-Хенри Сандаог Дамиб]] |leader_title2 = [[Премиер на Буркина Фасо|Премиер]] |leader_name2 = [[Алберт Уедраого]] |legislature = Национално собрание |sovereignty_type = [[Историја на Буркина Фасо|Историја]] |established_event1 = [[Горна Волта]] |established_date1 = 11 декември 1958 |established_event2 = Независност од [[Франција]] |established_date2 = 5 август 1960 |area_rank = 74. |area_km2 = 274,200 |percent_water = 0.146 |population_estimate = 21,510,181 |population_estimate_rank = 58. |population_estimate_year = 2020 |population_census = 15,746,232 |population_census_year = 2009 |population_density_km2 = 64 |population_density_rank = 137. |GDP_PPP = $45,339 мил.<ref name=imf2>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/02/weodata/weorept.aspx?sy=2006&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=748&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=88&pr.y=0 |title=Burkina Faso|publisher=International Monetary Fund|accessdate=2009-10-01}}</ref> |GDP_PPP_rank = |GDP_PPP_year = 2020 |GDP_PPP_per_capita = $2,207<ref name=imf2/> |GDP_PPP_per_capita_rank = |GDP_nominal = $16,226 мил.<ref name=imf2/> |GDP_nominal_rank = |GDP_nominal_year = 2020 |GDP_nominal_per_capita = $926<ref name=imf2/> |GDP_nominal_per_capita_rank = |Gini = 38.9 |Gini_rank = |Gini_year = 2020 |HDI_year = 2019 |HDI = 0.452 |HDI_change = increase |HDI_rank = 182. |HDI_ref = <ref name="HDI">{{Наведена мрежна страница |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr14-summary-en.pdf |title=2014 Human Development Report Summary |date=2014 |accessdate=27 јули 2014 |publisher=United Nations Development Programme | pages=21–25}}</ref> |currency = [[Западноафрикански франк]]<ref>CFA Franc BCEAO. Codes: XOF / 952 [http://www.iso.org/iso/support/faqs/faqs_widely_used_standards/widely_used_standards_other/currency_codes/currency_codes_list-1.htm ISO 4217 currency names and code elements] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120524153331/http://www.iso.org/iso/support/faqs/faqs_widely_used_standards/widely_used_standards_other/currency_codes/currency_codes_list-1.htm |date=2012-05-24 }}. ISO. Retrieved 2009-05-08.</ref> |currency_code = XOF |time_zone = [[GMT]] |utc_offset = +0 |drives_on = десно |cctld = [[.bf]] |iso3166code = BF |calling_code = +226 }} '''Буркина Фасо''' ({{langx|fr|Burkina Faso}}) — континентална држава во [[Западна Африка]]. Граничи со [[Мали]] на север, [[Нигер]] на исток, [[Бенин]] на југоисток, [[Того]] и [[Гана]] на југ и со [[Брегот на Слоновата Коска]] на југозапад. Буркина Фасо има вкупна површина од 274.000&nbsp;км² со проценето население од 20 321 378 жители во 2021 година.<ref name="worldpopulationreview.com">{{Наведена мрежна страница|url=https://worldpopulationreview.com/countries/burkina-faso-population|title=Burkina Faso Population 2021 (Demographics, Maps, Graphs)|work=worldpopulationreview.com}}</ref> Поранешното име на државата е '''Горна Волта''', но на [[4 август]] [[1984]] името на државата било променето во сегашното име од страна на претседателот [[Томас Санкара]]. Името доаѓа од називот за „земја на исправени луѓе“ на [[Море (јазик)|море]] и [[диула јазик|диула]]. Главен град на Буркина Фасо е [[Уагадугу]]. Буркина Фасо ја стекнала својата независност од [[Франција]] во [[1960]] година и низ процесот на реоформување на државата повеќе системи на владеење биле променети. Денешен претседател на државата е [[Ибрахим Траоре]] кој ја презел власта по државниот удар од 30 септември 2022 година. Според индексот на човеков развој, Буркина Фасо се наоѓа на последните шест места. == Потекло на поимот == Поранешното име на државата било [[Горна Волта]], име според реката [[Волта (река)|Волта]]. Денешното име на државата потекнува од [[Море јазик|море]] и [[диула јазик|диула]] и значи „земја на исправени луѓе“. Буквално преведено, „буркина“ значи ''човек од интегритет'' на море, додека „фасо“ значи ''таткова куќа'' на диула. == Историја == {{Главна|Историја на Буркина Фасо}} Последните археолошки откритија од [[1973]] година, во северозападните делови на денешната земја Буркина Фасо, покажале дека земјата била населена уште пред 14.000 години. Пред околу 3.600-2.800 години во земјата се појавиле првите земјоделци и населени места. Во текот на [[15 век]] и [[16 век]], Буркина Фасо била вклучена во составот на [[Кралство Сонгхај]]. Во текот на тој период, во регионите започнал да се распространува [[ислам]]от. Во следните години, поголемиот дел од земјата била дел од кралството на мосите, народ кој денеска го претставува мнозинството во земјата и за кој се претпоставува дека потекнува од [[Северна Гана]]. Во текот на [[1896]] година, [[Кралство Моси|кралството Моси]] било преземано од страна на [[Французи]]те. До [[1904]] година целата денешна земја била под власта на [[Франција]] и била вклучена во составот на [[Француска Западна Африка]] под името [[Горна Волта]], заедно со [[Мавританија]], [[Сенегал]], [[Француски Судан]] (денеска [[Мали]]), [[Француска Гвинеја]] (денеска [[Гвинеја]]), [[Брегот на Слоновата Коска]], [[Нигер]] и [[Дахомеј]] (денеска [[Бенин]]). Во времето на [[Прва светска војна|Првата светска војна]], жителите на денешната земја војувале на страната на Французите. Во [[1919]] година Горна Волта се одделила како самостојна колонија, до [[1932]] година, кога била соединета со [[Мали]], [[Брегот на Слоновата Коска]] и [[Нигер]]. Во [[1958]] година земјата била прогласена за република во рамките на француската управа. Својата независност Горна Волта ја добила на [[5 август]] [[1960]] година. Од истата година земјата станала член на [[ООН]]. Првиот претседател бил [[Морис Јамеого]], претседател на Демократскиот сојуз. На таа функција Јамеого останал до [[јануари]] [[1966]] година кога главно поради политичката и економската криза му бил зададен воен удар. Милитаристичката власт, на чело со [[Сангуле Ламизана]], го распуштил собранието и политичките партии. Но, подоцна сепак повеќепартискиот систем бил воведен и така во [[1970]] година бил изгласен новиот устав. По ова биле спроведени демократски избори на кои победиле демократите. Претседател на земјата останал Ламизана, а во периодот од [[1971]]-[[1974]] година премиер станал водачот на демократскиот сојуз. Во [[1974]] година парламентот повтрно бил распуштен, за да во [[1978]] година биде изгласен повторно нов устав. По само две години се случил нов воед удар од страна на [[Сеј Зербо]]. Во следните години земјата била зафатена од постојани конфликти и воени преврати. Во [[1984]] година земјата била преименувана во Буркина Фасо. == Географија и клима == {{Главна|Географија на Буркина Фасо}} [[Податотека:Burkina sat.png|лево|150п|мини|Сателитска карта на Буркина Фасо.]] Релјефот на Буркина Фасо е составен од два релјефни видови. Голем дел од земјата е [[рамнина]] или [[висорамнина]] со помали ридови. Јужниот дел од земјата е со карпест релјеф каде се наоѓа највисокиот врв [[Тенакуру]] со висина од 749 метри надморска височина. Генерално гледано, Буркина Фасо е рамна земја. Низ Буркина Фасо течат три главни реки: [[Црна Волта]], [[Бела Волта]] и [[Црвена Волта]]. Црната Волта е една од двете реки во земјата кои имаат постојан водостој низ целата година. Климата на Буркина Фасо е претежно тропска со две посебни сезони. За време на дождовната сезона, во земјата паѓаат од 600 до 900 милиметри врнежи, додека во сушната сезона дува топол ветер од [[Сахара]]. Дождовниот период е од мај или јуни до септември. Букрина Фасо е поделена на три климатски зони: ''Сахел, Судан-Сахел и Судан-Гвинеја''. == Политички систем == {{Главна|Политики на Буркина Фасо}} Со уставот од [[2 јуни]] [[1991]] година, Буркина Фасо станала [[полупретседателска република]] со парламент кој може да биде распуштен од претседателот на републиката. [[Претседател на Буркина Фасо|Претседателот на Буркина Фасо]] е избран за период од седум години. Во [[2000]] година со нови амандмански акти, претедателскиот мандат се намалил на пет години. [[Собрание на Буркина Фасо|Парламентот на Буркина Фасо]] е еднодомен со капацитет од 111 пратенички места избрани за петгодишен мандат. == Административна поделба == {{Главна|Административна поделба на Буркина Фасо}} [[File:Burkina Faso, administrative divisions - mk - monochrome.svg|right|350px|Региони на Буркина Фасо.]] Буркина Фасо е поделена на тринаесет [[региони во Буркина Фасо|региони]], четириесет и пет [[покраини во Буркина Фасо|покраини]] и 301 [[департмани во Буркина Фасо|департман]]. Регионите на Буркина Фасо се: * [[Горни Сливови (регион)|Горни Сливови]] * [[Источен регион (Буркина Фасо)|Источен]] * [[Југозападен регион (Буркина Фасо)|Југозападен]] * [[Каскади (регион)|Каскади]] * [[Мухунски Свијок (регион)|Мухунски Свијок]] * [[Сахел (регион)|Сахел]] * [[Северен регион (Буркина Фасо)|Северен]] * [[Централен регион (Буркина Фасо)|Централен]] * [[Централна Висорамнина (регион)|Централна Висорамнина]] * [[Централно-западен регион (Буркина Фасо)|Централно-западен]] * [[Централно-источен регион (Буркина Фасо)|Централно-источен]] * [[Централно-јужен регион (Буркина Фасо)|Централно-јужен]] * [[Централно-северен регион (Буркина Фасо)|Централно-северен]] == Стопанство == {{Главна|Економија на Буркина Фасо}} [[Податотека:Ouagadougou place nations unies.JPG|десно|150п|мини|Уагадугу.]] Буркина Фасо има едне од најниските [[БНП]] по глава на жител со $1,200.<ref>{{Наведена мрежна страница |title=CIA World Factbook, GDP Per Capita Rank Order |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2004rank.html |accessdate=2010-02-27 |archive-date=2013-04-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130424075526/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2004rank.html |url-status=dead }}</ref> Земјоделството претставува 32% од вкупното производство на земјата и 80% од работниците во земјата се вработени во истото. Најчесто е присутно сточарството, но на југ се одгледува и [[пченка]], [[кикирики]], [[ориз]], [[памук]] и слично. Поради големата невработеност во земјата емиграцијата во земјата е на големо ниво. Така на пример, три милиони жители на Буркина Фасо живеат во [[Брегот на Слоновата Коска]]. == Население, јазик и религија == {{Главна|Демографија на Буркина Фасо}} [[Податотека:BoboDioulasso-GrandMosqueE.JPG|мини|150п|десно|Големата џамија во Бобо-Диуласо.]] Буркина Фасо има околу 15,3 милиони жители кои припаѓаат на две големи западноафрикански културни групи: ''волтешка'' и ''мандеска'' чиј заеднички јазик е [[диула јазик|диула]]. Волтешките [[Моси]] сочинуваат една половина од населението. Тие тврдат дека потекнуваат од [[Гана]] и основале империја на територијата на Горна Волта која траела над 800 години. Денес, кралството Моси сè уште е предводено од [[Мого Наба]] во [[Уагадугу]].<ref name=bn>[http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/2834.htm "Burkina Faso"]. U.S. Department of State (June 2008). {{PD-notice}}</ref> === Религија === {{Главна|Религија во Буркина Фасо}} {{bar box |title=Религија во |titlebar=#ddd |left1=Религија |right1=Процент |float=right |bars= {{Столбен постоток|[[Ислам]] |green|60.5}} {{Столбен постоток|[[Христијанство]] |Orange|23.2}} {{Столбен постоток|Стара религија |Orange|15.3}} {{Столбен постоток|Останати |Orange|1}} }} Поголемиот дел од муслиманите во Буркина Фасо се Маликиски Сунити, со длабоко влијание на суфизмот<ref name=RGPH2006>{{Наведена мрежна страница|url=http://cns.bf/IMG/pdf/Depliant_Resultats_Definitifs_du_RGPH_2006.pdf|title=Recensement général de la population et de l'habitation de 2006|author=Comité national du recensement|date=July 2008|work=|publisher=Conseil national de la statistique|accessdate=20 January 2011|archive-date=2011-04-21|archive-url=https://www.webcitation.org/5y6X4VifJ?url=http://cns.bf/IMG/pdf/Depliant_Resultats_Definitifs_du_RGPH_2006.pdf|url-status=dead}}</ref><ref name=report2010>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2010/148665.htm|title=International Religious Freedom Report 2010: Burkina Faso|publisher=United States [[Bureau of Democracy, Human Rights and Labor]]|date=November 17, 2010}} Статијава содржи текст од овој извор, кој е во [[јавна сопственост]].</ref> Шиитската гранка на исламот, исто така има мало присуство во земјата. Голем број сунитски муслимани се членови на братствата на суфизмот, кои го следат движењето Тиџамија. Се проценува дека во земјата живеат 23,2% христијани (19,0% се католици, 4,2% се протестанти), 15,3% ја следат Африканската традиционална религија, 0,6% се припадници на други религии и 0,4% се нерелигиозни.<ref name=RGPH2006/><ref name=report2010/> Денес постојат повеќе од 60 различни етнички групи во земјата<ref name=report2010/>. Статистиките за религија во Буркина Фасо се неточни, бидејќи исламот и христијанството често се практикуваат во тандем заедно со африканските традиционални религии. Според владините истражувања и пописот од [[2006]] година, 60,5% се припадници на исламот и поголемиот дел од оваа група припаѓаат на [[Сунити]]те. Значителен број на сунитските муслимани се идентификуваат како Тиџаниски суфисти. Исто така, Владата проценува дека околу 23,2% се христијани (19% се католици и 4,2% припадници на различни протестантски деноминации), 15,3% ги почитуваат традиционалните домородни верувања, 0,6% се со другите религии<ref name=RGPH2006/><ref name=report2010/>. == Култура == {{Главна|Култура во Буркина Фасо}} Литературата во Буркина Фасо е скоро целосно орална, која сепак е многу важна. Во [[1934]] година за време на француската окупација, [[Дим-Уедраого]] објавил книга за мисли и преданија за [[Моси]]те. Оваа книга и оралната традиција на Мосите влијаела кај скоро сите буркински писатели како [[Нази Бони]] или [[Роџер Никиема]]. По независноста голем број на книжевни дела биле објавени и се појавиле поголем број на писатели. Кујната во Буркина Фасо е типична за [[Западна Африка]]. Општествениот и културниот живот на Буркина Фасо е претежно со елемнти на локални стилови но и со примеси на колонијални француски. == Наводи == {{наводи}} == Поврзано == * [[Уагадугу]] * [[Море (јазик)]] * [[Диула (јазик)]] * [[Бамбара (јазик)]] * [[Западна Африка]] * [[Горна Волта]] == Надворешни врски == {{рв|Burkina Faso}} * [http://www.primature.gov.bf/ Премиер на Буркина Фасо] * [https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-b/burkina-faso.html Шеф на држава и кабинет] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090506023716/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-b/burkina-faso.html |date=2009-05-06 }} * {{CIA World Factbook_link|uv|Буркина Фасо}} * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/burkinafaso.htm Буркина Фасо на UCB] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080821140152/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/burkinafaso.htm |date=2008-08-21 }} * {{dmoz|Regional/Africa/Burkina_Faso}} * [http://allafrica.com/burkinafaso/ Вести од Буркина Фасо] * [http://www.citypictures.org/k-africa-143-burkina-faso-291.htm Слики од Буркина Фасо] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20091113160652/http://www.citypictures.org/k-africa-143-burkina-faso-291.htm |date=2009-11-13 }} {{Африка}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Буркина Фасо| ]] [[Категорија:Држави во Западна Африка]] [[Категорија:Француска Западна Африка]] [[Категорија:Земји од француското говорно подрачје]] [[Категорија:Републики]] [[Категорија:Држави во Африка]] [[Категорија:Држави и територии настанати во 1960 година]] k82rpuhy827pe1og3b1u2xxq354tneg 3 6824 5581515 5579346 2026-06-23T13:54:22Z Andrew012p 85224 /* Ажурирање на модул */ ново заглавие 5581515 wikitext text/x-wiki {{Корисничкикоментар}} {{Архиви| 2006<br /> [[/Архива 1|јануари - април]]<br /> [[/Архива 2|мај - август]]<br /> [[/Архива 3|септемвриа - декември]]<br /> 2007<br /> [[/Архива 4|јануари - април]]<br /> [[/Архива 5|мај - август]]<br /> [[/Архива 6|септември - декември]]<br /> 2008<br /> [[/Архива 7|јануари - април]]<br /> [[/Архива 8|мај - август]]<br /> [[/Архива 9|септември - декември]]<br /> 2009<br /> [[/Архива 10|јануари - април]]<br /> [[/Архива 11|мај - август]]<br /> [[/Архива 12|септември - декември]]<br /> 2010-2013<br /> [[/Архива 13|јануари - април 2010]]<br /> [[/Архива 15|јануари 2010 - мај 2013]]<br /> 2012-2013<br /> [[/Архива 14|април 2013 - јануари 2012]]<br /> [[/Архива 16|мај - октомври 2013]]<br /> 2013-2015<br /> [[/Архива 17|мај 2013 - април 2015]]<br /> 2015-2018<br /> [[/Архива 18|април 2015 - мај 2018]]<br /> 2018-2020<br /> [[/Архива 19|мај 2018 - февруари 2021]]<br /> 2020-2025<br /> [[/Архива 20|февруари 2021 - јули 2024]]<br /> [[/Архива 21|јули 2024 - мај 2025]] }} == Барање за оценувачки статус == Добар ден, се пријавив како кандидат за оценувачки статус. Можете да ја видете мојата кандидатура во [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81#%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B8_%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%B8_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81 тековните номинации]. Ако имате време ве молам гласајте, ако имате проблем со мојата кандидатура ве молам [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81#%D0%94%D0%B8%D1%81%D0%BA%D1%83%D1%81%D0%B8%D1%98%D0%B0 дискутирајте го во самата номинација], сакам да го подобрам мојот придонес во македонската Википедија. Ви благодарам. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 11:52, 16 мај 2025 (CEST) == Отфрлање на текстови == Почитуван, Имам проблем со Ehrlich91. Имам неколку текстови кои се преводи од англиски јазик, прилагодени и делумно комплетирани на македонски јазик. За тоа имам потрошено многу време. Администраторот Ehrlich91 некои од текстовите ги отфрла со несфатливи објаснувања. На пример, текстот за непрекинати функции го отфрли бидејќи имало веќе таква тема која била оценета како добра. Таа тема можеби била оценета како добра, но oд кого? Би требало да има влијание кој ја оценува таа страница. Текстот кој јас го поставив беше далеку покомплетен и поточен, во математичка и лексичка смисла. Дали оценувачите можат да ги споредат старата и новата верзија или тоа воопшто никого не го интересира? Па и реномираните енциклопедии имаат повеќе изданија, подобрени и надополнети. Инаку, текстот на македонски беше одличен за тема која е интересна за секој љубител на математичката анализа и техничките науки. Од друга страна, текстот за итерирани граници Ehrlich91 ми го има отфрлено без никакво објаснување уште истиот ден како што видов. Ме интересира, како може да се избегне од ова негово изживување и насилничко и деструктивно однесување со што нанесува голема штета на текстовите и содржината на математичките теми на македонски јазик на Wikipedia. Јас сум професор по математика и знам за што зборувам, а за Ehrlich91 се сомневам дека има и елементарни познавања на темите кои ги осакатува со неговото несоодветно постапување и непрофесионалност. Администраторите треба да имаат пошироки погледи и да знаат што предизвикуваат со нивните постапки. Реков дека повеќе нема да преведувам после првата негова рецензија, но по подолго време пак се навратив на оваа работа, затоа што верувам дека Wikipedia на македонски може да биде значаен ресурс за македонскиот народ. Но, дотичниот како тоа да го чекаше и веднаш го отфрли првиот текст што го поставив. Ве молам погледнете и пишете ми. Ви благодарам. [[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 23:50, 23 мај 2025 (CEST) :Добар ден, професоре. Јас и прегледав обете Ваши статии (во првиот случај, преработка на статијата) и ги направив потребните прилагодувања за да се прикажуваат како што треба. Веројатно колегата мисли дека ако статијата некогаш била избрана, таа не треба да се менува (Една статија добива статус на „Избрана“ ако се смета за доволно добра и претставителна за извесно време да биде на главната страница). Меѓутоа, јас сметам дека апсолутно може да се менува доколку станува збор за видно подобрување. Потоа статијата може да оди на прегласување. Другата статија за итерирани гранични вредности беше доволно добра, и јас ја одобрив. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:06, 24 мај 2025 (CEST) ::Почитуван, ::Ви благодарам за брзиот одговор и реакција. Ова ми дава надеж дека Wikipedia на македонски јазик има иднина. ::Ве молам да им се укаже на Вашите колеги уредувачи или администратори да не бришат текстови толку лесно затоа што таквите постапки фрустрираат и оставаат многу лош впечаток. ::Со почит, ::[[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 23:10, 24 мај 2025 (CEST) :::Би сакал да дополнам нешто што забележав, а не знам дали и вие го забележавте. Правилото на нашата Википедија е дека наместо „Видете исто така“ во заглавијата се користи „Поврзано“, а наместо „Референци“ секогаш се употребува зборот „Наводи“. Иако сигурно знаете, но сепак да спомнам дека никогаш не се користи зборот „линкови“, туку исклучиво „врски“ (ова го немам забележано, туку попатно го спомнувам за секој случај). Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:33, 26 мај 2025 (CEST) == Ракописни букви на македонски јазик == Почитуван, Сакам да Ви укажам на еден проблем во врска со некои од ракописните букви на македонски јазик кои се користат во Wikipedia, а и на други места. Имено, ракописните букви г, п, т се како во руската и бугарската азбука, а не според македонскиот правопис (цо цртичка одозгора https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Makedonsko_rakopisno_pismo.png). Овие недостатоци ги приметувам и на други места, апликации и сл. Не знам колку можете да реагирате по ова прашање, но добро би било да контактирате со поединци кои можеби знаат како овој недостаток да се отстрани. Ви благодарам. [[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 13:48, 25 мај 2025 (CEST) :Овој проблем е многу познат и веќе одамна расправан. За да се ургира кај централните програмери, прво ќе треба да имаме соодветен фонт под слободна лиценца. Ова отвора посложена работа за програмерите, и може да потрае, но сепак е решливо. Главниот проблем е во тоа што расположивите фонтови кои општо ги користиме на други места се или авторска припадност на поединечни типографи, или во сопственост на владата. Системашите од централа бараат слободен фонт, т.е. со авторските права предадени во јавна сопственост. Засега единствена можност е намерна употреба на [[Предлошка:Закосено]] за такво форматирање (видете го објаснувањето) во неа. Ова е малку килаво и не е решение — тоа треба да се реши системски, и да се прикажува насекаде како стандардно на викито без ставање ознаки. Друг проблем со оваа предлошка е во што обликот на буквите и меѓубуквеното растојание не се со квалитет кој одговара на потребите за читливост и уреден текст, како што е решено за источнословенските ракописни, и тој проблем ќе треба да се реши со друг, посоодветен фонт, кој идеално би бил слободен и системски спроведен. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:19, 25 мај 2025 (CEST) == Никусор Дан == Hello, could you please check [[Никусор Дан]]? A few IPs did spam machine translated pieces today on Southern-Slavic wikis. If you could intervene I'd be very grateful. Thanks in advance, [[User:A09|A09]] <small>([[User talk:A09|разговор]])</small> 00:12, 26 мај 2025 (CEST) :Thank you for pointing it out. I deleted it. It was tiny, done without knowledge of wiki formatting and even the name transcription was wrong. We'll wait until a proper editor creates a normal article about him. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:15, 26 мај 2025 (CEST) ::Thanks, that was very expeditive! [[User:A09|A09]] <small>([[User talk:A09|разговор]])</small> 00:19, 26 мај 2025 (CEST) == Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! == Hi everyone, We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there. The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]''). If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''. [[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 13:17, 29 мај 2025 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Хиерархија == Кој е наредниот чекор во хијејархијата овдека на википедија, сега сум уредник? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 06:23, 13 јуни 2025 (CEST) :Да, сега си уредник. Со доволно уредувања што ќе ти бидат прифатени, и со доволен број уредувања стануваш автопроверен уредник (твоите уредувања веднаш се видливи за сите, без да треба некој да ги погледа и одобри. За ова не треба долго. Потоа, кога ќе биде доволно докажана уредничката способност и стилот на изразување на достатно ниво, тогаш можеш да поднесеш барање за статус на оценувач (да одобруваш или отфрлаш уредувања на обични уредници). Понатаму има други привилегии, па после нив следно е администраторство, а на крај на врвот е специјален статус бирократ, нешто како виш администратор, но со дополнителни права, да доделува права на други и можност за покоренити промени на викито. Моментално тоа сме само јас и уште еден друг. Администратори има повеќе. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 07:34, 13 јуни 2025 (CEST) :{{одговор|Marco Mitrovich}} Да не заборавам да додадам: би те замолил да ставаш наслови кога пишуваш, инаку текстот се губи во претходната тема (во овој случај, CEE Catch up. Затоа самиот произволно ставив наслов „Хиерархија“. --[[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:26, 13 јуни 2025 (CEST) == Предлог == Здраво, би сакал да дадам еден предлог за делот „Дали сте знаеле“ на Главната страница. Дали би можело да се ограничи на пример на 10 „факти“ и како што се додаваат нови факти, претходните да се архивираат. Вака како што е сега мислам дека е предолго и многу непрегледно. Сум забележал и во англиската верзија тоа е мал дел, на пример во моментов има само 9 „факти“. Поздрав [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 12:49, 26 јуни 2025 (CEST) :Да, добра идеја. И јас веќе некое време се размислував за тоа. Сега ги сведов на десет. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:57, 26 јуни 2025 (CEST) == Предлошка == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да видиш зошто не сака да работи предлошката [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D1%88%D0%BA%D0%B0:%D0%98%D0%BD%D1%84%D0%BE%D0%BA%D1%83%D1%82%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%83%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B8%D0%B7%D0%B0 Инфокутија медиумска франшиза]? Сакам да ја ставам кај „[[Resident Evil]]“, но само белина се појавува. Ја прилагодував преку [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A8%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%BE%D0%BD:%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B8%D0%B7%D0%B0 руската верзија]. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 10:07, 28 јуни 2025 (CEST) :Сега да работи. Морав одново да ја направам од англиската, и сега ќе мора да се користи англискиот код. Ова се случува кога централно ќе изменат функционалности на кодот и потоа извесни постоечки предлошки веќе не работат. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:53, 29 јуни 2025 (CEST) ::Благодарам. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 08:17, 30 јуни 2025 (CEST) == Статии без илустрација 2025 == Добар ден Bjankulovski06, ве повикувам да се приклучите на меѓународниот натпревар [[Википедија:Статии без илустрација 2025|Статии без илустрација 2025]], за вметнување на илустрации во статиите на кои им недостигаат. Натпреварот ќе трае од 1 јули сѐ до 31 август. Ако имате какви било прашања околу натпреварот можете да ме исконтактирате на мојата [[Разговор со корисник:Jtasevski123|разговорна страница]] или пак на [[Википедија:Статии без илустрација 2025|проектната страница]] за натпреварот. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 15:00, 1 јули 2025 (CEST) == Growth features - Mentorship and Community updates == ​Hi everyone, Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page). You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''. CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''. We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed. If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 14:29, 16 јули 2025 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Question == Hello! Could you look [http://www.promacedonia.org/mp/mp_9_1_1.htm here]? I mean, I'm not sure if this website is in Macedonian or Bulgarian language. Thank you for answer! :) [[User:AkaruiHikari|AkaruiHikari]] <small>([[User talk:AkaruiHikari|разговор]])</small> 11:03, 26 јули 2025 (CEST) :Sure! The text of the study itself is in Bulgarian (in old orthography), and describes a [[Горички дијалект|far western dialect of Macedonian]] from the Korca/Gorica region, and cites example texts from it. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:11, 26 јули 2025 (CEST) == Косово == Мислувам дека нема потреба за посебна категоријата за предлошки со врска за Косово и Метохија, затоа што Србија нема тука својата власт, да во категоријата општини во Србија межеме да вклучиме Гора, останатите општини се сврзани со Косово, така е и Бриселска спогодба која потишал српските власти, дека признавав косовска општинска поделба на примерот (Северна Митровица). [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 13:54, 19 август 2025 (CEST) :Здраво Марко. Дали тогаш сметаш дека не треба да имаме статии за општините на Косово според српско сметање/номенклатура), туку само за тие на Р. Косово (албанските)? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:58, 19 август 2025 (CEST) ::Српските власти признавав косовска поделба на општини, имав и изборни листи за изборите, за Северна Митровица, Партеш и останатите косовски општини (албански). Тоа е факт. Не видам потреба да ги имаме кога више не постојат и Србите признале косовска/албанска поделба општини. Стара/српска поделба постојат само во српскиот Устав, кои и ние не почитував, но тогаш имав градоначалници по албанска поделба. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 14:23, 19 август 2025 (CEST) :::А, па тогаш добро, ќе ја избришам и категоријата, а и предлошката за Општина Гора, како и нејзината категорија. А српските управни окрузи на Косово? Да имаат статии или не? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:27, 19 август 2025 (CEST) ::::Исто така, ние не постојат ни во српски Уставот. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 14:33, 19 август 2025 (CEST) :::::Готово. Сè е средено. Благодарам за напомената. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:42, 19 август 2025 (CEST) == Локациски мапи == Знаеш ли што се случува со локациски мапи, сум направил локацијска мапа за градот Ниш ама не може во инфокутија? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 16:18, 19 август 2025 (CEST) :Би требало да може. Бидејќи е положбена карта, треба воедно и соодветен модул да постои (во овој случај, [[Модул:Location map/data/Ниш|го создадов]]. Отсега гледај ги [[:en:Module:Location map/data/Serbia Niš|овие примери]] од англиската и копирај ги кај нас. Ако ти треба помош, повели. Еден проблем со оваа карта е тоа што таа е наменета повеќе за места, градби и градски четврти (маала) во самиот град, и не е доволно опфатна за да служи за населените места во Град Ниш. Во некои случаи функционира (на пр. [[Бубањ (Србија)]]), ама за некои е премала. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:35, 19 август 2025 (CEST) Знаеш ли како мапа на [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D1%88%D0%BA%D0%B0:%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%92%D0%BE%D1%98%D0%B2%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 Војводина] да се вклучи во статија заедно со Србија, така е на англиската Вики. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:14, 23 август 2025 (CEST) :Извини за доцнењето, смао што се вратив од одмор. Сега е направен модулот, и би требало да ти работи картата. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:39, 26 август 2025 (CEST) Ќе можеш ли да напраиш локациска карта за [[Јужна Србија]]? Јас сум пробал, и не можам да бидне ко карта на Војводина. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 21:04, 27 август 2025 (CEST) :А, за тоа има посебна процедура. Ќе се обидам. Одамна не сум правел такво нешто. Ќе те известам. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:39, 28 август 2025 (CEST) == Предлошка:Langx == Здраво Бојан. Ми треба твоја помош :) Ја создадов Предлошка:Langx, со цел да имаме една предлошка за сите јазици како на англиската википедија а не за секој јазик посебно, па сега рачно ја менував во статиите. Дали ќе можеш автоматски да ја замениш на пр. каде што стои {{lang- да биде {{langx| Поздрав. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 15:24, 2 септември 2025 (CEST) :Фала на потсетувањето. Ја пуштив алатката да ги помине сите статии со тие предлошки и мислам дека сега секаде се заменети. Беше долга и опширна работа, дури и за самата алатка — имаше околу 20.000 страници. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 06:39, 3 септември 2025 (CEST) Оваа предлошка за црногорскиот јазик не работи, примерот [[Трабојин]]. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 09:45, 4 септември 2025 (CEST) :Работи. Кодот за црногорски е „cnr“, а не cg. Сега го променив во статијата Трабојин. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:45, 4 септември 2025 (CEST) ::За старогрчки е grc, а не „gr“. Се појавува грешки во предлошката, бидејќи има пишано „gr“. Исто така, за македонскиот јазик треба да биде закосено исто како другите јазици. Наместо [[македонски]]: Јазик, треба да биде — [[македонски]]: ''Јазик''. ::Дали мислите да ги ставаме јазиците во скратен облик или како што си е? Наместо англиски, да биде — англ., француски — фр. — итн. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:32, 12 септември 2025 (CEST) :::Дефинитивно не скратени облици на јазиците. Ваков е обичајот. А тоа со закосувањето, самиот нов начин на работа наложи незакосени букви, ама сега најдов мое решение, и закосени се. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:40, 12 септември 2025 (CEST) == [[Предлошка:Главни градови во Океанија по регион]] и [[Предлошка:Океанија по тема]] == Здраво. [[Источен Тимор]] се наоѓа целосно во Азија и не е дел од Океанија или Меланезија. Видете ги статиите [[Океанија]], [[Југоисточна Азија]] и [[Меланезија]]. Со почит, [[Специјална:Придонеси/&#126;2025-61428-1|&#126;2025-61428-1]] ([[Разговор со корисник:&#126;2025-61428-1|разговор]]) 10:43, 15 септември 2025 (CEST) == Dungeon crawl == Здраво, Бојан. Статијата ,,Dungeon crawl" ја преведов како ,,[[Истражување на зандани]]". Твое мислење за преводот? Дали мислиш дека треба да биде ,,Истражување зандани" или со ,,на"? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 18:16, 20 септември 2025 (CEST) :Мене „на зандани“ ми делува поприродно. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:23, 21 септември 2025 (CEST) ::Се согласувам. 👍 --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 11:57, 21 септември 2025 (CEST) == Молба за рецензија на нацрт-статија == Здраво, Нов сум на Wikipedia и се обидувам да ги следам правилата. Создадов нацрт-статија за онлајн медиумот denar.mk. Бидејќи сум директно поврзан со онлајн медиумот, го пријавив мојот конфликт на интереси на мојата корисничка страница. Се потрудив нацртот да биде неутрален и енциклопедиски, и секој факт е поткрепен со независни и веродостојни извори, како што се бара. Нацртот се наоѓа тука: [[Нацрт:Denar.mk]] Дали би можеле да го погледнете и да ми дадете мислење, пред сè, дали темата ги исполнува критериумите за значајност и дали статијата е соодветно напишана? Ви благодарам однапред за помошта и одвоеното време. Поздрав, B.stojkoski [[User:B.stojkoski|B.stojkoski]] <small>([[User talk:B.stojkoski|разговор]])</small> 20:15, 21 септември 2025 (CEST) == Арамејски јазик == Здраво, Бојан. Само да споделам дека кај предлошката „Langx“ за арамејски јазик дава на англиски Aramaic, наместо „арамејски“. За пример можеш да видиш кај „[[Ханан]]“. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:54, 12 октомври 2025 (CEST) :{{готово}} Средено. Благодарам на укажувањето. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 05:51, 12 октомври 2025 (CEST) == Статистика од 1873 година == Здраво, поставив едно прашање [https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%82%D1%80%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B4%D0%B0:Bjankuloski06 овде]. Поздрав, [[User:Simin|Simin]] <small>([[User talk:Simin|разговор]])</small> 11:05, 12 октомври 2025 (CEST) :Благодарам. Ќе одговорам таму. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:24, 12 октомври 2025 (CEST) == Правопис за цртичка == Здраво, Бојан. Гледам дека си ставил цртичка кај самата страница за „[[Светец-заштитник|светец заштитник]]“. Јас мислам дека треба без цртичка согласно правило бр. 127, стр. 65 во Правописот од 2017 г. Истото би важело и за „[[Деца-бегалци]]“ без цртичка. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 16:54, 31 октомври 2025 (CET) :@[[Корисник:Andrew012p|Andrew012p]] Фала на укажаното. Постепено ги исправам. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:00, 31 октомври 2025 (CET) == Question about English Wikipedia page for Macedonian artist Mentor Zenula == Hello, @[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] I hope you’re doing well. I’ve recently created a draft article about the artist Mentor Zenula, also known as Xsoundbeatz. He is a Macedonian musician and producer with verified media coverage and collaborations in the Balkan music scene. I wanted to kindly ask if you could please review my draft when you have a moment. The artist already has a Wikipedia page in Macedonian, and since he’s active internationally, I believe it would be appropriate for him to also have an English Wikipedia page for global readers. Thank you very much for your time and for helping maintain the quality of Wikipedia! [https://en.wikipedia.org/wiki/Draft:Xsoundbeatz] Best regards, [Nurhanademi] [[User:Nurhanademi|Nurhanademi]] <small>([[User talk:Nurhanademi|разговор]])</small> 16:52, 2 ноември 2025 (CET) :Hello, Nurhan. The problem is that the article has already been written in 2021 on the English Wikipedia, and deleted. The person who removed it there is a very long-standing administrator who knows the rules well. It was also [[:en:Draft:Xsoundbeatz|declined]] a couple of days ago by another admin. On that wiki they have different [[:en:Wikipedia:Credible claim of significance|rules of notability]] than what we have on our wiki here. For us, as a small country, any Macedonian artist that has an IMDb record of his/her discography is enough (or any artist from any country, for that matter). They are more strict, and there is nothing I can do to change that. My experience, and the fact that I am an administrator here, will not make any difference to them. I created the article on Xsoundbeatz on mk.wiki last year, and, as you can see, it's fine. But I can't impose our standards on their Wikipedia. That's the unfortunate reality. Regards. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 20:34, 2 ноември 2025 (CET) ::Hi @[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] Thankyou for your message 🙏 [[User:Nurhanademi|Nurhanademi]] <small>([[User talk:Nurhanademi|разговор]])</small> 21:41, 2 ноември 2025 (CET) == Talk page lock == Hello! I am a fellow colleague from the sh.wikipedia and as you might have seen, my talk page has been vandalised by our dear Ljubče, whom you probably know as one of Wikipedia's most persistent vandals. And while I do not contribute here, I would kindly ask you to lock both my user page and my talk page indefinitely, so as to stop Ljubče from vandalising it any further. If you have any additional questions, please ping me and I will reply here. Also, sorry for writing in English, I can read Macedonian, but I cannot speak it! :D [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 16:59, 10 ноември 2025 (CET) :@[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]]: If you're online, could you, perhaps, help with this? I cannot write on your talk page so I am pinging you here. [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 17:06, 10 ноември 2025 (CET) ::@[[Корисник:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] {{done}} --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 17:11, 10 ноември 2025 (CET) :::Thank youuu! :))) [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 17:11, 10 ноември 2025 (CET) == Принц или кнез, монархот на Монако? == Бојан, кога од принц го направивме кнез монархот на Монако? Србите и Русите го нарекуваат кнез, инаку по сите други човекот е принц или монарх, па така и кај нас, затоа што има многу титули: тој е и маркиз, и војвода, и барон, и сир. Ова не беше грешка, па да го смениш без дискусија. Измените треба да се вратат назад. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:17, 17 ноември 2025 (CET) :Во англискиот (и некои други јазици) се користи еден ист поим за кнез и за принц, што се две различни работи. Кај нас принц е исклучиво син на монарх, а кнез е владетелска титула на вид монарх. Сите кнезови од нашите простори на англиски и тие други јазици се нарекуваат принцови. Некои примери: [[:en:Grand Principality of Moscow|Grand Principality of Moscow]] = Големо Московско Кнежевство, [[:en:Principality of Bulgaria|Principality of Bulgaria]] = Кнежевство Бугарија. Монако и Лихтенштајн се современи примери за кнежевства. Германскиот не ја прави збрката што ја прави англискиот, па така државата се нарекува ''Fürstentum Liechtenstein'' (на германски Fürst = кнез, a Prinz = принц), наспроти англиското име ''Principality of Liechtenstein''. Нашите по медиуми кога пишувале принц на или од Монако тоа го правеле од чиста немарност или незнаење. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:24, 17 ноември 2025 (CET) ::Принц како збор е сосема соодветно за овој владетел од Монако, дека е монархија државата негова, и тој е монарх, а за кнез речникот вели дека е феудална наследна титула, не постојат феуди денес, историски термин е тоа. Другите значења за кнез според речникот се: член на царско семејство, а овој не е тоа, и титула добиена според заслуги, ни тоа не е, наследна титула има човекот, не му е според посебни заслуги. Не знам каде на друго место да провериме? - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:51, 17 ноември 2025 (CET) :::Сега проверив на француски, затоа што на Монако службен јазик е францускиот, принц се нарекува титулата на владетелот. Значи, тие самите си го нарекуваат принц владетелот свој. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:57, 17 ноември 2025 (CET) :::Тоа е на француски — еден од јазиците што не прави разлика (романските јазици плус англискиот по норманското освојување). Таа смисла на prince исто така е феудална титула која останала обичајно до денес. Во средновековието на тие јазици исто се нарекува principalities или слично исто како денешните. Истото е. Едноставно некои јазици прават разлика, а некои не. Кај нас разликата отсекогаш постоела. А кнез може и да биде монархиска титула во уставна монархија, ако монархијата е кнежевство. Лихтенштајн е уставна монархија. Кое и да е денешното устројство на државата, тој пак ќе биде кнез, оти од дамнешни времиња влече титулата. Ете, тие јазици нашите кнежевства и германските си ги нарекуваат principalities, а ние и Германците си ги нарекуваме по наше. Тоа не значи дека тие треба сега да почнат да користат словенски или германски термин за нив. Кога сме кај извори, еве ти [http://drmj.eu/search/%D0%BA%D0%BD%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%B2%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE извор од речник]. --[[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:02, 17 ноември 2025 (CET) Кнежество, во ред, ама за титулата и на француски и на германски е принц, иако е кнежество, сепак не е кнез. Може да дискутираме дека не постои во нивниот јазик збор за кнез, ама постои за кнежество (?) но еве и на некои словенски јазици титулата му е принц. Исто така, Грејс Кели со бракот станала принцеза. Не знам зошто ние треба да ја менуваме титулата. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:09, 17 ноември 2025 (CET) == Самороден / природен ?== Исто така сметам дека не смее да се отстранува зборот природен и да се менува со самороден. Не познавам еден единствен човек што го користи тој збор за природните метали, на пример, и да ги нарекува самородени метали. Како енциклопедија не треба да бришеме зборови кои се во употреба и да ги менуваме со нови зборови туку така. Оваа измена воопшто не е на место. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:09, 17 ноември 2025 (CET) :Самороден метал е единствениот што го знам за оваа работа, и како таков сум го учел. Покрај тоа, не станува збор за начинот на кој е добиен металот (дали е по природен или вештачки пат), сите метали се извадени од природата. Туку дека е сам по себе чест, а не дел од мешавини кои треба да се рафинираат. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:14, 17 ноември 2025 (CET) ::Ете има дополнително значење, и според тоа не е замена за зборот „природен“ туку има дополнително значење на „чист“. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 13:15, 17 ноември 2025 (CET) == Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" == Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you. The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session. The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''. If you have any questions, please contact me. --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 14:45, 19 ноември 2025 (CET) (on behalf of the CEE Hub) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 --> == Предлошка == Можеш ли да направиш измени на предлошка Soccerway, бидејки сега не работи? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 22:40, 27 ноември 2025 (CET) :Сега треба да е средено. Види дали сè е во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 07:40, 28 ноември 2025 (CET) ::Уште не е средено, еве [[Василије Костов]]. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 08:12, 28 ноември 2025 (CET) :::А како е сега? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:28, 28 ноември 2025 (CET) :::: Сега е подобро, треба да упатува на страницата од Костов на soccerway. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 09:09, 28 ноември 2025 (CET) :::::Ако упатувањето работи во некои статии, а не во други, тогаш проблемот не е со самата предлошка, туку со тоа како е напишана во дадената статија (дали е исправен начинот). Тоа треба да се проверува од случај до случај (водејќи се според тоа како е на англиската вики). [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:11, 28 ноември 2025 (CET) :::::: Здраво - во статијата Узем се дадени имињата на делови од ова село. Меѓутоа, кога погледнав во „Mapa cz“ најдов сосема различни имиња на тие делови. - Ве молам, што е точно? Ви благодарам за вашиот одговор. Со почит. [[User:JaKoRa|JaKoRa]] <small>([[User talk:JaKoRa|разговор]])</small> 13:07, 28 ноември 2025 (CET) :::::::Здраво. Колку што можам да видам, во статијата се спомнати само де маала — Витановци и Манѓелици На картата го нема Манѓелици бидејќи е премногу централно. Сите други имиња што се спомнати во статијата се месности, кои во многу случаи се микротопоними кои не мора да имаат куќи и не се сметаат за делови од селото во таа смисла. На [https://www.openstreetmap.org/?mlat=42.221017&mlon=22.427716&zoom=11#map=15/42.22356/22.43597 оваа карта] треба да се прикажани маалата, иако и таму не сум сигурен дали се сите точни. Затоа, ќе биде потребно да се додадат маалата од посочената карта во статијата. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 18:37, 28 ноември 2025 (CET) == Прашање кое бара дискретност == Добар ден. Дали постои начин да се контактира со вас преку е-маил. Имам прашање кое бара дискретност и не би сакал да го елаборирам тука. Благодарам. [[User:Poliscimk|Poliscimk]] <small>([[User talk:Poliscimk|разговор]])</small> 21:41, 20 декември 2025 (CET) :Да, има. Пишете [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BF%D0%B5%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%BD%D0%B0:%D0%9F%D0%B8%D1%88%D0%B8_%D0%B5-%D0%BF%D0%BE%D1%88%D1%82%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D1%82/Bjankuloski06 на овој бразец]. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:06, 20 декември 2025 (CET) == Уредувачки денови и викенди 2026 == Добар ден, започна предизвикот [[Википедија:Уредувачки денови 2026|уредувачки денови]] и [[Википедија:Уредувачки викенди 2026|викенди]] за 2026 година. Ве поканувам да се приклучите на предизвикот, со тоа што од оваа година наградите ќе бидат на месечно ниво каде што треба да се исполнат следните услови: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките денови и/или викенди во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии '''од тековниот месец'''. Ако имате какви било прашања слободно обратете ми се на мојата разговорна страница! Пријатен ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 12:08, 5 јануари 2026 (CET) == Мета-дијалектика == Почитуван Бојан, Среќен Бадникот! Ако не Ти е проблем провери ја страницата (и одобри) за [[Мета-дијалектика]]. Поздрав, И.Ј. [[User:Нео-Марксист|Нео-Марксист]] <small>([[User talk:Нео-Марксист|разговор]])</small> 18:34, 6 јануари 2026 (CET) :Здраво, Игор. Одобрено. Се извинувам на задоцнувањето. Бев во Кина и таму не ми се отвораше Википедија. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:50, 8 јануари 2026 (CET) ::Благодарам Бојан! Среќна Нова 2026. Година![[User:Нео-Марксист|Нео-Марксист]] <small>([[User talk:Нео-Марксист|разговор]])</small> 02:51, 15 јануари 2026 (CET) :::::Почитуван Бојан, се извинувам за Твоето време. Но, морам да Ти обрнам внимание дека Вашиот нов корисник ја избојадиса оваа страница ([[Мета-дијалектика]] ), и уште повеке проверената страница за [[Дијалектика]] со низа жолти шаблони. Ова лично не ми прави проблем, но сепак ми се чини дека се работи за некој субјективен чин. Се надевам дека сум во грешка. Со особена почит, [[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 02:13, 24 јануари 2026 (CET) :Здраво. Еден од администраторите ќе ја провери статијата и ќе се погрижи да биде по стандард. Ако има проблем и понатаму, уредникот ќе биде повикан да направи поправки. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:44, 24 јануари 2026 (CET) ::Благодарам Бојан [[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 11:47, 24 јануари 2026 (CET) :Еве ја дополнив со секундарната референца од весникот Нова Македонија, денешен број. Се надевам дека сега задоволува критеријумите за „Викификација". Види :[https://novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/megju-se-i-nishto-filozofska-teorija-shto-go-objasnuva-postoenjeto/].[[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 11:24, 26 јануари 2026 (CET) ::::Мета-дијалектика постои. Види просто пребарување на bing [https://www.bing.com/search?q=meta+-+dialectical+method&qs=SC&pq=meta-+dialectic&sk=SC1&sc=11-15&cvid=BB16E35668AF4272BFB61E0ABA86DF2C&FORM=QBRE&sp=2&ghc=1&lq=0].[[Специјална:Придонеси/&#126;2026-92605-4|&#126;2026-92605-4]] ([[Разговор со корисник:&#126;2026-92605-4|разговор]]) 23:30, 10 февруари 2026 (CET) :::::Тие толку разбираат, никогаш не училе за "Дијалектика", а камоли за "Мета-дијалектика". За жал.[[User:Вики.Мета|Вики.Мета]] <small>([[User talk:Вики.Мета|разговор]])</small> 00:29, 11 февруари 2026 (CET) :: Што се однесува до пребарувањето на Google го најдов терминот, повезан и со авторот на Мета-дијалектика - Google Search: [https://www.google.com/search?q=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0-%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0&sca_esv=9a26454b369da4f9&ei=qvsfapW7Ltnlxc8P-Ku9gAw&biw=1167&bih=550&ved=0ahUKEwiVuImv6OqUAxXZcvEDHfhVD8AQ4dUDCBA&uact=5&oq=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0-%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0&gs_lp=Egxnd3Mtd2l6LXNlcnAiH9Cc0LXRgtCwLdC00LjRmNCw0LvQtdC60YLQuNC60LAyBhAAGB4YCjIFEAAY7wUyCBAAGIAEGKIEMgUQABjvBTIFEAAY7wUyBRAAGO8FSIVcUIMRWOZXcAJ4AJABA5gBbKABpBWqAQQyNi41uAEDyAEA-AEBmAIToALpDKgCBsICBxAAGB4YsAPCAggQABjvBRiwA8ICCxAAGIAEGKIEGLADwgIEEAAYHsICFxAAGIAEGIoFGJECGOcGGOoCGLQC2AEBwgIFEAAYgATCAgUQLhiABMICBxAAGIAEGBPCAgkQABiABBgTGArCAgYQABgeGBPCAggQABgeGBMYCsICBhAAGB4YDZgDA_EFjr1DthkfSZuIBgGQBgW6BgQIARgHkgcEMTMuNqAHjcMBsgcEMTEuNrgH4QzCBwgwLjEuMTcuMcgHXYAIAQ&sclient=gws-wiz-serp]. == Злоупотреба на администраторските овластувања == Еден или повеќе администратори на оваа Вики блокираа страница за разговор за стр. „Мета-дијалектика" со цел брзо да биде избришана. Овој термин[[Мета-дијалектика]] е широко применуван во поновата филозофија! Нема никакви основи за бришење, а особено не за брзо бришење, ова е очигледно. Потпаѓа под филозофска терминологија.[[User:Вики.Мета|Вики.Мета]] <small>([[User talk:Вики.Мета|разговор]])</small> 00:22, 11 февруари 2026 (CET) :Здраво. Не станува збор за злоупотреба, туку за нечија одлука. Го повикувам колегата @[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]] да образложи. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 06:04, 11 февруари 2026 (CET) ::@[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] Многу е едноставно, статијата не личеше на ништо со извори од само еден автор. Ако е така како што се кажува дека е широко применуван термин, зашто не постои објаснувања/извори при простор пребарување на Гугл. Исто така, оваа страница не е избришана само од мене, туку од многу други Википедии. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 13:02, 11 февруари 2026 (CET) :::Како и да е истата статија помина на Бугарската Вики, а слично и на Белоруската Википедија! Голем поздрав![[User:Инает|Инает]] <small>([[User talk:Инает|разговор]])</small> 02:17, 20 февруари 2026 (CET) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; color: #000; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2025 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2025 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2025_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2026]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Look forwards to collaborating in the year ahead. Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 08:42, 14 февруари 2026 (CET) </div> (Оваа порака беше испратена на [[:Корисник:Bjankuloski06]], а тука се јавува заради пренасочување.) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Doc James@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2025&oldid=30070084 --> == Корејска транскрипција == Здраво, Бојан. Сакам да те прашам како ќе се транскрибира Lee Jun-young на македонски, поточно „Young“? Според [[Македонска транскрипција на корејскиот јазик|македонската транскрипција]], нема МФА за „ou“. Дали ќе биде Јанг или Јонг? Се колебам за Ли Џун Јонг. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 15:02, 21 февруари 2026 (CET) :Ќе биде Јонг, и го имаме во графата за ''yeo''. Не е секогаш лесно да се одреди од прв поглед, бидејќи наместа англиската транскрипција отстапува од официјалната преработена романизација, и од тоа што би се очекувало според МФА. Слогот 영 е сочинет од составниците ㅇ + ㅕ + ㅇ. Првата е нема, втората е самогласката ''јо'', третата е согласката ''нг''. ㅕ се предава со „јо“ на македонски, бидејќи о е најблизок македонски глас за ʌ по МФА. Во корејскиот најпаметно е да се гледа од изворното писмо, и потоа да се консултира нашата транскрипција. Јас би ја задржал употребата на тирето и малата буква, па така би било „Ли Џун-јонг“, бидејќи ''Џун-јонг'' е едно презиме, а не две презимиња, или средно име и презиме. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:38, 21 февруари 2026 (CET) ::Благодарам. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 19:13, 22 февруари 2026 (CET) == Translation request == Hello, Bjankuloski06. Can you translate and upload the article about the dormant supervolcano [[:en:Campi Flegrei]] in Macedonian Wikipedia? Yours sincerely, [[User:Kurcke|Kurcke]] <small>([[User talk:Kurcke|разговор]])</small> 08:02, 11 март 2026 (CET) :Hello, Bjankuloski06. :I withdraw the request, because the article has been created. :Yours sincerely, [[User:Kurcke|Kurcke]] <small>([[User talk:Kurcke|разговор]])</small> 23:33, 13 март 2026 (CET) == Предлог == Здраво, Бојан. Сакам да предложам нешто за кога отвораме нова тема или едноставно дебатираме на страниците за разговор. Наместо автоматски да се додава само нашето име и врската до разговорната страница, дали може пред името автоматски да се додаваат и две цртички „--“? Ова би дало подобар стилистички изглед и појасно би го одвоило потписот од самиот текст. Пример како би изгледало тоа автоматски: --Andrew012p (разговор) 19:41, 29 март 2026 (CEST). Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 19:44, 29 март 2026 (CEST) :И јас сум се прашувал уште одамна, ама, за жал, тоа е длабоко кодирано во википедискиот систем, и со тоа, неменливо. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:22, 30 март 2026 (CEST) == Предлошка == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ги провериш овие предлошки за аниме и манга што се користат во статијата „[[Beck (манга)|Beck]]“? Во визуелниот уредник кога ќе стиснам „Уреди“ на предлошката, заглавува на „Вчитувам“ и не се отвораат полињата. Само работат кога уредувам во изворен код. Не сум ги менувал предлошките одамна, претпоставувам е некој поширок проблем со Википедија или со нивните TemplateData? Ќе може ли да се реши? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 13:48, 10 април 2026 (CEST) :Таа предлошка не може да се уредува нагледно бидејќи впрочем е потпредлошка (во кодот ќе забележиш „Infobox animanga/Header“. Иста е и на англиската. Очигледно таквиот уредник е предвиден само за предлошки (ни јас не сум знаел). Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:50, 10 април 2026 (CEST) == Општини во Бугарија == Здраво Бојан, имам намера да создадам страници за општините во Бугарија. Го уредив постоечкиот запис за [[Бургас (општина)|Општина Бургас]] и создадов нов за [[Општина Ајтос]]. Би можел ли да погледнеш дали се во ред текстот и инфокутијата, бидејќи планирам да ги користам како шаблон за сите останати? Благодарам! [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 15:19, 16 април 2026 (CEST) :Здраво Пламен. Во смисла на форматирање, мене ми изгледа добра. Би препорачал селата да имаат врски (макар и црвени), како поттик за други уредници. Исто така, секоја општина би требало да има предлошка (шаблон) долу со селата кои се во неа. Ако решиш да правиш предлошки, послужи се со примерот на [[Предлошка:Општина Кочериново]]. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:57, 16 април 2026 (CEST) ::Благодарам, поздрав! [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 08:53, 17 април 2026 (CEST) :::Здраво Бојан, сите статии што ги создавам во моментов ги правам според еден шаблон. Не случајно, пред да започнам, ти покажав една статија и благодарен сум ти за насоките што ми ги даде. Корисникот Gurther прави искрено чудни (нелогични) редакции. На пример, погледни ја статијата за селото [[Граматиково]]. Зошто овој корисник ги отстранува параметрите | native_name = Граматиково и | native_name_lang = bg од шаблонот? Зошто го брише делот ({{Langx|bg|Граматиково}}), кога тоа е според сите енциклопедиски стандарди? Исто така, зошто го коригира делот „дел од општината [[Мало Трново (општина)|Мало Трново]]“ во „дел од [[општина Мало Трново]]“? :::Не гледам дека прекршувам некакви стандарди, но досадно е некој постојано да оди по вашите стапки и да ги преправа статиите спо вакви потези. Истиот корисник ме обвинува за „контрапродуктивност“ и, цитирам повторно, вели дека „Вашите последни уредувања наликуваат на вандализам“, со што никако не можам да се согласам. Сепак, јас совесно придонесувам за македонската Википедија и не прифаќам такви обвинувања. Те молам за поддршка. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 12:55, 20 април 2026 (CEST) ::::Го повикувам @[[Корисник:Gurther|Gurther]] да се изјасни по ова. Не гледам никаков проблем со сето тоа што погоре ми го пренесе Пламен. Наша енциклопедиска практика е да стојат називите на други јазици, дури и кога се идентични на нашиот. Исто така, граматичкиот состав „е дел од општината Мало Трново“ е исправен и непробмелатичен (да, можна е нечленувана варијанта „е дел од Општина Мало Трново“, но тогаш ќе мора биде со големо О). Според пренесеното од Пламен, јас не гледам контрапродуктивност или вандализам. Gurther, имаш ли нешто да додадеш или образложиш? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:03, 20 април 2026 (CEST) :::::[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] и [[Корисник:Пакко|Пакко]], нема смисла да стои втор јазик ако е ист со првиот јазик. Како пример во Англиската Википедија, не содржи германско име за [[en:Berlin|Берлин]], [[en:Brandenburg|Бранденбург]] или нема француско за [[en:Paris|Paris]]. Урединкот Пакко се обидол да го додаде псевдоисторискиот назив „''Преображенско''“ за Илинден, поради тоа го обележав како вандализам. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 13:32, 20 април 2026 (CEST) ::::::Практиката за идентичните имиња е таква, и Пламен има право да ја користи. Ако сметаш дека ова треба да се смени, треба да отвориме јавна дискусија каде ќе се изјаснуваат разни членови на заедницата, па дури тогаш да утврдиме дали оттогаш ќе биде правилно или не. ::::::@[[Корисник:Пакко|Пакко]] Во врска со името на востанието, кај нас (на нашето вики и во македонскиот јазик воопшто, секогаш и без исклучок се користи само називот Илинденско востание, без „прежбраженско“. Тоа е врежано во камен и нема отстапки. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:37, 20 април 2026 (CEST) :::::::Мене сеедно ми е. Претходно сум остранил бугарски називи бидејќи биле исти за други села и градови во Бугарија. Немав пожалби или проблеми со Пакко за називите претходно, не знам што е разликата овој пат. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 13:49, 20 април 2026 (CEST) ::::::::Gurther, твојата изјава дека си немал поплаки или проблеми претходно е дрска лага. Во јули 2023 година беше блокиран на еден месец од администраторот Kiril Simeonovski токму поради "масовен систематски вандализам" и систематско бришење на придавката "бугарски" од статиите. Целата дискусија и одлуката за твојот блок може да се видат тука: [[Разговор со корисник:Kiril Simeonovski/Архива 27#Моля за помощ]]. ::::::::Очигледно е дека не си ја научил лекцијата и се обидуваш да ја измамиш заедницата и администраторот Б. Јанкулоски со невистини. Со твоето признание дека и сега отстрануваш податоци само затоа што ти изгледале "исти", потврдуваш дека продолжуваш со старите навики за деструктивно уредување. Изразот "мене сеедно ми е" не поминува во проект како Википедија, каде што постојат јасни стандарди. Очекувам администраторите да го земат предвид ова твое рецидивистичко однесување и обидот за измама во оваа дискусија. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 14:45, 20 април 2026 (CEST) :::::::::[[Корисник:Пакко|Пакко]], Википедија не е место за бесмислени обвини. Мислев за поплаки поврзани со твоите новосоздадени страници за општини во Бугарија. Вашиот однос спрема мена не е прифатлив. Истакнав дека „сеедно ми е“ бидејќи нејќев да отворам дискусија во селската чешма за нешто толку непотребно и бесмислено. Вие сте урединкот кој се обидува да вметне „додатоци“ како „прежбраженско“ кои се целосно неприфатливи и псевдоисторија. Ако сакаш да употребиш langx тогаш можеш слободно, но ако продолжете со вакви лични навредни тогаш ќе треба да превземам мерки. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 16:10, 20 април 2026 (CEST) ::::::::::[[Корисник:Bjankuloski06|Бојан]], сакам само да истакнам дека цитирањето на јавни архиви за претходните „рецидиви“ на корисникот Gurther и моето инсистирање на почитување на стандардите на Википедија не претставуваат „лична навреда“, туку транспарентност. Не прифаќам закани за „мерки“ само затоа што на некој не му се допаѓаат фактите. Со ова ја завршувам мојата дискусија и оставам администраторот да пресуди врз основа на виденото. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 16:29, 20 април 2026 (CEST) == Преместување страници == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ги преместиш овие предлошки од „Оригинален текст“ во „Изворен текст“? Пробав за [[Предлошка:Оригинален текст/styles.css]] ама ми покажа „бидејќи насловот „Предлошка:Изворен текст/styles.css“ е забранет за создавање. Се совпаѓа со следнава ставка на списокот на недозволени наслови: (?!(User|Wikipedia)( talk)?:|Talk:)\P{L}*[^\p{Latin}\P{L}].*\p{Latin}.* <moveonly> # Latin + non-Latin“. Ова се сите предлошки за преместување: [[Предлошка:Оригинален текст/styles.css]] и [[Предлошка:Оригинален текст/doc]]. Благодарам! Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 16:38, 18 април 2026 (CEST) :Направено. Се надевам сега ќе биде во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:09, 19 април 2026 (CEST) ::Благодарам! Сега убаво работи [[Предлошка:Изворен текст|предлошката]] и може да се користи од сите уредници! Пример како изгледа: „[[Бекрумс]]“, „[[Хирохито]]“, „[[Стимпанк]]“, „[[Фенерџија]]“ итн. Прилагодена е според руската предлошка. Единствено нешто што може да се промени (но не е голем проблем) е променливата „Извор“ кај „[[Предлошка:Крај на цитат]]“ ([[Предлошка:Крај на цитат/styles.css]]). Во статии многу е блиску до сивиот дел на „Изворен текст“ и препорачливо е малку да се спушти подолу. Како пример, можеш да видиш кај „[[Хирохито]]“. Пробав да поправам, најверојатно доаѓа од негативната маргина кај CSS-то на „Изворен текст“. Слободно поправи ако знаеш како. :) Исто така, копчето [прикажи] може да се стави (но и не мора) веднаш до изворниот јазик (на пример (англ.) ), но имав потешкотии со тоа. Поздрав! --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:36, 19 април 2026 (CEST) :::Одлична работа. Копчето прикажи малку е над текстот, ама претпоставувам така е направено. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 05:55, 19 април 2026 (CEST) ::::Копчето во суштина треба да биде внатре во делот ,,Изворен текст" веднаш до (англ.) ама ми бегаше најдесно и морав да го ставам горе. И вака не е лошо, ќе пробам некогаш да го решам и тоа. [[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 17:21, 19 април 2026 (CEST) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 22:06, 28 април 2026 (CEST) </div> <!-- Пораката ја испрати Корисник:Keegan (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 --> == Животописни податоци? == Јас Бојан ќе те замолам ако си го правел ова преименување во инфокутиите, да го вратиш или ако знаеш како се менува кажи ми да менувам јас. Не може да стои животописни податоци. Само што забележав дека некој го сменил од биографски податоци. Таков израз „животописни податоци“ не се користи. Имаше голема реакција и за „животопис“ наместо „биографија“, и беше консензусот да се употребуваат двата изрази, кој како сака, но да не се менува со алатката за да го немаме зборот биографија кој е македонски, дури и повеќе од хрватскиот израз животопис, само затоа што некому му се допаднало повеќе така. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:02, 30 април 2026 (CEST) :Не сум ги менувал јас, ама сега е исправено. Пронајдов само во една инфокутија и заменив. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:07, 30 април 2026 (CEST) ::Фала и извини штом не си бил ти, а тебе ти пишав. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:15, 30 април 2026 (CEST) == Своеволијата на Gurther == Бојан, те молам повторно за помош. Корисникот Gurther повторно ги отстранува моите уредувања без никаква причина. Овој пат тоа се случува во статијата за [[Карлос Насар]]. Овој провокатор ја трга Категоријата: Луѓе од Червен Брјаг, а ја ставил Категоријата: Француски спортисти. Карлос Насар НЕ Е француски спортист. Карлос Насар нема француско државјанство. Роден е во Париз и таму поминал само 7 месеци како бебе. Со оглед на овие факти, не разбирам зошто корисникот ги поништува моите уредувања без никаква аргументација во резимеата. Не сакам да водам уреднички војни. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 19:13, 30 април 2026 (CEST) :Сменив, па видиме дали пак ќе биде изменето. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:56, 30 април 2026 (CEST) ::Бојан, ти благодарам за брзата реакција и за тоа што го потврди фактот дека Карлос Насар не е француски спортист. Јас ги доуредив останатите делови што корисникот Gurther ги беше избришал – ја вратив категоријата за Червен Брјаг и го тргнав името на француски, бидејќи нема смисла да стои ако тој нема француско државјанство. Се надевам дека статијата сега ќе остане во оваа фактички точна форма. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 09:10, 1 мај 2026 (CEST) :[[Корисник:Пакко|Пакко]], не сфаќам што е поентата со категоријата „луѓе од Червен Брјаг“ кога личноста не е од Червен Брјаг, туку од Париз. Наместо да отвориме правилна дискусија кон темата вие се жалите кон администратори дека ти ги отстранувам придонесите „без никаква причина“. Згрешив со категоријата дека бил француски спортист бидејќи не сум целосно образовен за темата/личноста. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 10:44, 1 мај 2026 (CEST) == Модул:Infobox == Здраво, Бојан. Забележав проблем со инфокутиите на некои статии, на пример кај „[[Големо Кнежевство Литванија]]“, каде што текстот останува во еден ред и инфокутијата се шири хоризонтално. Мислам дека проблемот е во [[MediaWiki:Common.css]], бидејќи .nowrap не се override-ира внатре во .infobox. Дали би можел/а на крајот од МедијаВики:Common.css да го додадеш следниов CSS? /* Fix wide infoboxes with nowrap content */ .infobox td, .infobox th { white-space: normal !important; overflow-wrap: anywhere; word-break: break-word; } .infobox .nowrap { white-space: normal !important; } Ова треба да спречи инфокутиите да се растегнуваат поради долг текст или nowrap содржина. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 12:26, 8 мај 2026 (CEST) :[https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8:Common.css&oldid=5552167 Го ставив кодот], ама немаше ефект. Го повратив уредувањето на самиот модул Infobox и тоа ја оправи работата. Макар што, тоа мое уредување е неопходно за работа на предлошките од понов тип, па ќе испробувам да видам како да го вметнам новиот код без да ги прави овие проблеми. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:33, 8 мај 2026 (CEST) ::Дали направи ?action=purge на страницата. Или пробај да ја копираш целосно MediaWiki:Common.css од англиската верзија. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 12:58, 8 мај 2026 (CEST) :::Да, ги пробав сите варијанти и не бива. Како што реков, ќе видам дали можам да направам нешто трето за да проработи и сменетиот код. Во спротивно модулот ќе мора да стои по старо. Секогаш вака ни прават од англиската — без најава и без никакви упатства за прилагодување. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:25, 8 мај 2026 (CEST) == Македонски == Hello. I'm looking for Macedonian translation of descriptions of a few items for Wikidata. Would you help? [[User:Eurohunter|Eurohunter]] <small>([[User talk:Eurohunter|разговор]])</small> 00:53, 17 мај 2026 (CEST) :Certainly! Just list the items. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:55, 17 мај 2026 (CEST) == Прашање == Почитуван, што е проблем со оваа страница [[Игор Јанев]] ? [[User:Алфа БК|Алфа БК]] <small>([[User talk:Алфа БК|разговор]])</small> 01:48, 20 мај 2026 (CEST) :Не знам. Мене ми изгледа во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 03:24, 20 мај 2026 (CEST) == Преместување == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ја преместиш статијата во [[Mакедонска алпинистичка хималајска експедиција „Еверест '89“ (МАХЕ Еверест '89)|Mакедонска алпинистичка хималајска експедиција „Еверест '89“]]? Мене не ми дозволува бидејќи има латинични букви кај „Mакедонска“. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 18:24, 21 мај 2026 (CEST) :Преместено на [[Македонска алпинистичка хималајска експедиција „Еверест ’89“]] (а [[МАХЕ „Еверест ’89“]] како пренасочување). [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:47, 21 мај 2026 (CEST) == Терминот мета-дијалектика == Што се однесува до терминот [[Мета-дијалектика]] го најдов и на Wikidata [https://www.wikidata.org/wiki/Q137660270].[[User:Алфа БК|Алфа БК]] <small>([[User talk:Алфа БК|разговор]])</small> 12:23, 3 јуни 2026 (CEST) == Предлог: полузаштита == Здраво. Би сакал да ти предложам статијата за Гоце Делчев да биде отклучена во форма на полузаштита, односно достапна за уредување само од проверени корисници. Сакам да ја уредувам, а веќе подолг период е заклучена. Поздрав. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 13:25, 6 јуни 2026 (CEST) :Најдобро е ова барање да се постави на Селската чешма бидејќи не би сакал сам да одлучувам. Проблемот е тоа што неволјите што ги имавме беа и од корисници со доволно придонеси за да бидат потврдени (иако поредовни на друга Википедија). Треба ова да се разгледа заеднички. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:31, 6 јуни 2026 (CEST) == Лигос == Здраво Бојан, сакам да те прашам зошто ја имаш избришано статијата [[Лигос]]? Барем јас не гледам некоја причина за нејзино брзо бришење. Поздрав — [[User:SpectralWiz|SpectralWiz]] <small>([[User talk:SpectralWiz|разговор]])</small> 16:06, 7 јуни 2026 (CEST) :Ја вратив. Ммора да било некаква грешка. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:23, 7 јуни 2026 (CEST) == Гласање за избрана статија == Добар ден, доколку можете ве молам гласајте во [[Википедија:Кандидати за избрана статија/Александар Мартулков|мојата номинација на Александар Мартулков за избрана статија]]. Ви благодарам, поздрав. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 19:36, 12 јуни 2026 (CEST) :Добар ден [[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]], гласањето за Александар Мартулков завршило вчера. Како можам правилно да ја архивирам номинацијата и да ја прикажам на главната страница? Забележав дека има статии за номинации од 2025, 2024, 2023 итн. но нема за 2026? Ви благодарам, поздрав. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 14:31, 20 јуни 2026 (CEST) == Ажурирање на модул == Здраво, Бојан. При создавање и прилагодување посложени инфокутии од англиската Википедија, ми дава предупредувања како: <br> <code>Предупредување од скриптата: Deprecated member <code>loadI18n</code> called. Please use <code>i18n.loadMessages</code> instead.stack traceback:  Модул:Deprecated:20: in function 'warn'  Модул:Deprecated:38: in function <Модул:Deprecated:36>  Модул:Wikidata:89: in function 'chunk'  mw.lua:602: in function <mw.lua:542>  [C]: ?  [C]: in function 'getExpandedArgument'  mw.lua:232: in function <mw.lua:229>  Модул:Infobox:338: in function 'preprocessSingleArg'  Модул:Infobox:418: in function 'chunk'  mw.lua:678: in function <mw.lua:652>  [C]: ?</code> <br>Ова се случува на пример кога ја прилагодувам [[Template:Infobox lighthouse]]. Претпоставувам треба да се ажурира [[Модул:WikidataIB]] бидејќи моментално е застарен. Што мислиш ти? Поздрав. -- [[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 15:54, 23 јуни 2026 (CEST) 3phmli8wvnamqd5dcig0zw9avhf95nb 5581516 5581515 2026-06-23T13:54:39Z Andrew012p 85224 /* Ажурирање на модул */ 5581516 wikitext text/x-wiki {{Корисничкикоментар}} {{Архиви| 2006<br /> [[/Архива 1|јануари - април]]<br /> [[/Архива 2|мај - август]]<br /> [[/Архива 3|септемвриа - декември]]<br /> 2007<br /> [[/Архива 4|јануари - април]]<br /> [[/Архива 5|мај - август]]<br /> [[/Архива 6|септември - декември]]<br /> 2008<br /> [[/Архива 7|јануари - април]]<br /> [[/Архива 8|мај - август]]<br /> [[/Архива 9|септември - декември]]<br /> 2009<br /> [[/Архива 10|јануари - април]]<br /> [[/Архива 11|мај - август]]<br /> [[/Архива 12|септември - декември]]<br /> 2010-2013<br /> [[/Архива 13|јануари - април 2010]]<br /> [[/Архива 15|јануари 2010 - мај 2013]]<br /> 2012-2013<br /> [[/Архива 14|април 2013 - јануари 2012]]<br /> [[/Архива 16|мај - октомври 2013]]<br /> 2013-2015<br /> [[/Архива 17|мај 2013 - април 2015]]<br /> 2015-2018<br /> [[/Архива 18|април 2015 - мај 2018]]<br /> 2018-2020<br /> [[/Архива 19|мај 2018 - февруари 2021]]<br /> 2020-2025<br /> [[/Архива 20|февруари 2021 - јули 2024]]<br /> [[/Архива 21|јули 2024 - мај 2025]] }} == Барање за оценувачки статус == Добар ден, се пријавив како кандидат за оценувачки статус. Можете да ја видете мојата кандидатура во [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81#%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B8_%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%B8_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81 тековните номинации]. Ако имате време ве молам гласајте, ако имате проблем со мојата кандидатура ве молам [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81#%D0%94%D0%B8%D1%81%D0%BA%D1%83%D1%81%D0%B8%D1%98%D0%B0 дискутирајте го во самата номинација], сакам да го подобрам мојот придонес во македонската Википедија. Ви благодарам. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 11:52, 16 мај 2025 (CEST) == Отфрлање на текстови == Почитуван, Имам проблем со Ehrlich91. Имам неколку текстови кои се преводи од англиски јазик, прилагодени и делумно комплетирани на македонски јазик. За тоа имам потрошено многу време. Администраторот Ehrlich91 некои од текстовите ги отфрла со несфатливи објаснувања. На пример, текстот за непрекинати функции го отфрли бидејќи имало веќе таква тема која била оценета како добра. Таа тема можеби била оценета како добра, но oд кого? Би требало да има влијание кој ја оценува таа страница. Текстот кој јас го поставив беше далеку покомплетен и поточен, во математичка и лексичка смисла. Дали оценувачите можат да ги споредат старата и новата верзија или тоа воопшто никого не го интересира? Па и реномираните енциклопедии имаат повеќе изданија, подобрени и надополнети. Инаку, текстот на македонски беше одличен за тема која е интересна за секој љубител на математичката анализа и техничките науки. Од друга страна, текстот за итерирани граници Ehrlich91 ми го има отфрлено без никакво објаснување уште истиот ден како што видов. Ме интересира, како може да се избегне од ова негово изживување и насилничко и деструктивно однесување со што нанесува голема штета на текстовите и содржината на математичките теми на македонски јазик на Wikipedia. Јас сум професор по математика и знам за што зборувам, а за Ehrlich91 се сомневам дека има и елементарни познавања на темите кои ги осакатува со неговото несоодветно постапување и непрофесионалност. Администраторите треба да имаат пошироки погледи и да знаат што предизвикуваат со нивните постапки. Реков дека повеќе нема да преведувам после првата негова рецензија, но по подолго време пак се навратив на оваа работа, затоа што верувам дека Wikipedia на македонски може да биде значаен ресурс за македонскиот народ. Но, дотичниот како тоа да го чекаше и веднаш го отфрли првиот текст што го поставив. Ве молам погледнете и пишете ми. Ви благодарам. [[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 23:50, 23 мај 2025 (CEST) :Добар ден, професоре. Јас и прегледав обете Ваши статии (во првиот случај, преработка на статијата) и ги направив потребните прилагодувања за да се прикажуваат како што треба. Веројатно колегата мисли дека ако статијата некогаш била избрана, таа не треба да се менува (Една статија добива статус на „Избрана“ ако се смета за доволно добра и претставителна за извесно време да биде на главната страница). Меѓутоа, јас сметам дека апсолутно може да се менува доколку станува збор за видно подобрување. Потоа статијата може да оди на прегласување. Другата статија за итерирани гранични вредности беше доволно добра, и јас ја одобрив. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:06, 24 мај 2025 (CEST) ::Почитуван, ::Ви благодарам за брзиот одговор и реакција. Ова ми дава надеж дека Wikipedia на македонски јазик има иднина. ::Ве молам да им се укаже на Вашите колеги уредувачи или администратори да не бришат текстови толку лесно затоа што таквите постапки фрустрираат и оставаат многу лош впечаток. ::Со почит, ::[[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 23:10, 24 мај 2025 (CEST) :::Би сакал да дополнам нешто што забележав, а не знам дали и вие го забележавте. Правилото на нашата Википедија е дека наместо „Видете исто така“ во заглавијата се користи „Поврзано“, а наместо „Референци“ секогаш се употребува зборот „Наводи“. Иако сигурно знаете, но сепак да спомнам дека никогаш не се користи зборот „линкови“, туку исклучиво „врски“ (ова го немам забележано, туку попатно го спомнувам за секој случај). Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:33, 26 мај 2025 (CEST) == Ракописни букви на македонски јазик == Почитуван, Сакам да Ви укажам на еден проблем во врска со некои од ракописните букви на македонски јазик кои се користат во Wikipedia, а и на други места. Имено, ракописните букви г, п, т се како во руската и бугарската азбука, а не според македонскиот правопис (цо цртичка одозгора https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Makedonsko_rakopisno_pismo.png). Овие недостатоци ги приметувам и на други места, апликации и сл. Не знам колку можете да реагирате по ова прашање, но добро би било да контактирате со поединци кои можеби знаат како овој недостаток да се отстрани. Ви благодарам. [[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 13:48, 25 мај 2025 (CEST) :Овој проблем е многу познат и веќе одамна расправан. За да се ургира кај централните програмери, прво ќе треба да имаме соодветен фонт под слободна лиценца. Ова отвора посложена работа за програмерите, и може да потрае, но сепак е решливо. Главниот проблем е во тоа што расположивите фонтови кои општо ги користиме на други места се или авторска припадност на поединечни типографи, или во сопственост на владата. Системашите од централа бараат слободен фонт, т.е. со авторските права предадени во јавна сопственост. Засега единствена можност е намерна употреба на [[Предлошка:Закосено]] за такво форматирање (видете го објаснувањето) во неа. Ова е малку килаво и не е решение — тоа треба да се реши системски, и да се прикажува насекаде како стандардно на викито без ставање ознаки. Друг проблем со оваа предлошка е во што обликот на буквите и меѓубуквеното растојание не се со квалитет кој одговара на потребите за читливост и уреден текст, како што е решено за источнословенските ракописни, и тој проблем ќе треба да се реши со друг, посоодветен фонт, кој идеално би бил слободен и системски спроведен. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:19, 25 мај 2025 (CEST) == Никусор Дан == Hello, could you please check [[Никусор Дан]]? A few IPs did spam machine translated pieces today on Southern-Slavic wikis. If you could intervene I'd be very grateful. Thanks in advance, [[User:A09|A09]] <small>([[User talk:A09|разговор]])</small> 00:12, 26 мај 2025 (CEST) :Thank you for pointing it out. I deleted it. It was tiny, done without knowledge of wiki formatting and even the name transcription was wrong. We'll wait until a proper editor creates a normal article about him. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:15, 26 мај 2025 (CEST) ::Thanks, that was very expeditive! [[User:A09|A09]] <small>([[User talk:A09|разговор]])</small> 00:19, 26 мај 2025 (CEST) == Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! == Hi everyone, We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there. The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]''). If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''. [[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 13:17, 29 мај 2025 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Хиерархија == Кој е наредниот чекор во хијејархијата овдека на википедија, сега сум уредник? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 06:23, 13 јуни 2025 (CEST) :Да, сега си уредник. Со доволно уредувања што ќе ти бидат прифатени, и со доволен број уредувања стануваш автопроверен уредник (твоите уредувања веднаш се видливи за сите, без да треба некој да ги погледа и одобри. За ова не треба долго. Потоа, кога ќе биде доволно докажана уредничката способност и стилот на изразување на достатно ниво, тогаш можеш да поднесеш барање за статус на оценувач (да одобруваш или отфрлаш уредувања на обични уредници). Понатаму има други привилегии, па после нив следно е администраторство, а на крај на врвот е специјален статус бирократ, нешто како виш администратор, но со дополнителни права, да доделува права на други и можност за покоренити промени на викито. Моментално тоа сме само јас и уште еден друг. Администратори има повеќе. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 07:34, 13 јуни 2025 (CEST) :{{одговор|Marco Mitrovich}} Да не заборавам да додадам: би те замолил да ставаш наслови кога пишуваш, инаку текстот се губи во претходната тема (во овој случај, CEE Catch up. Затоа самиот произволно ставив наслов „Хиерархија“. --[[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:26, 13 јуни 2025 (CEST) == Предлог == Здраво, би сакал да дадам еден предлог за делот „Дали сте знаеле“ на Главната страница. Дали би можело да се ограничи на пример на 10 „факти“ и како што се додаваат нови факти, претходните да се архивираат. Вака како што е сега мислам дека е предолго и многу непрегледно. Сум забележал и во англиската верзија тоа е мал дел, на пример во моментов има само 9 „факти“. Поздрав [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 12:49, 26 јуни 2025 (CEST) :Да, добра идеја. И јас веќе некое време се размислував за тоа. Сега ги сведов на десет. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:57, 26 јуни 2025 (CEST) == Предлошка == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да видиш зошто не сака да работи предлошката [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D1%88%D0%BA%D0%B0:%D0%98%D0%BD%D1%84%D0%BE%D0%BA%D1%83%D1%82%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%83%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B8%D0%B7%D0%B0 Инфокутија медиумска франшиза]? Сакам да ја ставам кај „[[Resident Evil]]“, но само белина се појавува. Ја прилагодував преку [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A8%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%BE%D0%BD:%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B8%D0%B7%D0%B0 руската верзија]. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 10:07, 28 јуни 2025 (CEST) :Сега да работи. Морав одново да ја направам од англиската, и сега ќе мора да се користи англискиот код. Ова се случува кога централно ќе изменат функционалности на кодот и потоа извесни постоечки предлошки веќе не работат. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:53, 29 јуни 2025 (CEST) ::Благодарам. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 08:17, 30 јуни 2025 (CEST) == Статии без илустрација 2025 == Добар ден Bjankulovski06, ве повикувам да се приклучите на меѓународниот натпревар [[Википедија:Статии без илустрација 2025|Статии без илустрација 2025]], за вметнување на илустрации во статиите на кои им недостигаат. Натпреварот ќе трае од 1 јули сѐ до 31 август. Ако имате какви било прашања околу натпреварот можете да ме исконтактирате на мојата [[Разговор со корисник:Jtasevski123|разговорна страница]] или пак на [[Википедија:Статии без илустрација 2025|проектната страница]] за натпреварот. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 15:00, 1 јули 2025 (CEST) == Growth features - Mentorship and Community updates == ​Hi everyone, Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page). You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''. CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''. We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed. If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 14:29, 16 јули 2025 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Question == Hello! Could you look [http://www.promacedonia.org/mp/mp_9_1_1.htm here]? I mean, I'm not sure if this website is in Macedonian or Bulgarian language. Thank you for answer! :) [[User:AkaruiHikari|AkaruiHikari]] <small>([[User talk:AkaruiHikari|разговор]])</small> 11:03, 26 јули 2025 (CEST) :Sure! The text of the study itself is in Bulgarian (in old orthography), and describes a [[Горички дијалект|far western dialect of Macedonian]] from the Korca/Gorica region, and cites example texts from it. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:11, 26 јули 2025 (CEST) == Косово == Мислувам дека нема потреба за посебна категоријата за предлошки со врска за Косово и Метохија, затоа што Србија нема тука својата власт, да во категоријата општини во Србија межеме да вклучиме Гора, останатите општини се сврзани со Косово, така е и Бриселска спогодба која потишал српските власти, дека признавав косовска општинска поделба на примерот (Северна Митровица). [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 13:54, 19 август 2025 (CEST) :Здраво Марко. Дали тогаш сметаш дека не треба да имаме статии за општините на Косово според српско сметање/номенклатура), туку само за тие на Р. Косово (албанските)? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:58, 19 август 2025 (CEST) ::Српските власти признавав косовска поделба на општини, имав и изборни листи за изборите, за Северна Митровица, Партеш и останатите косовски општини (албански). Тоа е факт. Не видам потреба да ги имаме кога више не постојат и Србите признале косовска/албанска поделба општини. Стара/српска поделба постојат само во српскиот Устав, кои и ние не почитував, но тогаш имав градоначалници по албанска поделба. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 14:23, 19 август 2025 (CEST) :::А, па тогаш добро, ќе ја избришам и категоријата, а и предлошката за Општина Гора, како и нејзината категорија. А српските управни окрузи на Косово? Да имаат статии или не? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:27, 19 август 2025 (CEST) ::::Исто така, ние не постојат ни во српски Уставот. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 14:33, 19 август 2025 (CEST) :::::Готово. Сè е средено. Благодарам за напомената. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:42, 19 август 2025 (CEST) == Локациски мапи == Знаеш ли што се случува со локациски мапи, сум направил локацијска мапа за градот Ниш ама не може во инфокутија? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 16:18, 19 август 2025 (CEST) :Би требало да може. Бидејќи е положбена карта, треба воедно и соодветен модул да постои (во овој случај, [[Модул:Location map/data/Ниш|го создадов]]. Отсега гледај ги [[:en:Module:Location map/data/Serbia Niš|овие примери]] од англиската и копирај ги кај нас. Ако ти треба помош, повели. Еден проблем со оваа карта е тоа што таа е наменета повеќе за места, градби и градски четврти (маала) во самиот град, и не е доволно опфатна за да служи за населените места во Град Ниш. Во некои случаи функционира (на пр. [[Бубањ (Србија)]]), ама за некои е премала. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:35, 19 август 2025 (CEST) Знаеш ли како мапа на [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D1%88%D0%BA%D0%B0:%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%92%D0%BE%D1%98%D0%B2%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 Војводина] да се вклучи во статија заедно со Србија, така е на англиската Вики. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:14, 23 август 2025 (CEST) :Извини за доцнењето, смао што се вратив од одмор. Сега е направен модулот, и би требало да ти работи картата. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:39, 26 август 2025 (CEST) Ќе можеш ли да напраиш локациска карта за [[Јужна Србија]]? Јас сум пробал, и не можам да бидне ко карта на Војводина. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 21:04, 27 август 2025 (CEST) :А, за тоа има посебна процедура. Ќе се обидам. Одамна не сум правел такво нешто. Ќе те известам. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:39, 28 август 2025 (CEST) == Предлошка:Langx == Здраво Бојан. Ми треба твоја помош :) Ја создадов Предлошка:Langx, со цел да имаме една предлошка за сите јазици како на англиската википедија а не за секој јазик посебно, па сега рачно ја менував во статиите. Дали ќе можеш автоматски да ја замениш на пр. каде што стои {{lang- да биде {{langx| Поздрав. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 15:24, 2 септември 2025 (CEST) :Фала на потсетувањето. Ја пуштив алатката да ги помине сите статии со тие предлошки и мислам дека сега секаде се заменети. Беше долга и опширна работа, дури и за самата алатка — имаше околу 20.000 страници. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 06:39, 3 септември 2025 (CEST) Оваа предлошка за црногорскиот јазик не работи, примерот [[Трабојин]]. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 09:45, 4 септември 2025 (CEST) :Работи. Кодот за црногорски е „cnr“, а не cg. Сега го променив во статијата Трабојин. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:45, 4 септември 2025 (CEST) ::За старогрчки е grc, а не „gr“. Се појавува грешки во предлошката, бидејќи има пишано „gr“. Исто така, за македонскиот јазик треба да биде закосено исто како другите јазици. Наместо [[македонски]]: Јазик, треба да биде — [[македонски]]: ''Јазик''. ::Дали мислите да ги ставаме јазиците во скратен облик или како што си е? Наместо англиски, да биде — англ., француски — фр. — итн. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:32, 12 септември 2025 (CEST) :::Дефинитивно не скратени облици на јазиците. Ваков е обичајот. А тоа со закосувањето, самиот нов начин на работа наложи незакосени букви, ама сега најдов мое решение, и закосени се. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:40, 12 септември 2025 (CEST) == [[Предлошка:Главни градови во Океанија по регион]] и [[Предлошка:Океанија по тема]] == Здраво. [[Источен Тимор]] се наоѓа целосно во Азија и не е дел од Океанија или Меланезија. Видете ги статиите [[Океанија]], [[Југоисточна Азија]] и [[Меланезија]]. Со почит, [[Специјална:Придонеси/&#126;2025-61428-1|&#126;2025-61428-1]] ([[Разговор со корисник:&#126;2025-61428-1|разговор]]) 10:43, 15 септември 2025 (CEST) == Dungeon crawl == Здраво, Бојан. Статијата ,,Dungeon crawl" ја преведов како ,,[[Истражување на зандани]]". Твое мислење за преводот? Дали мислиш дека треба да биде ,,Истражување зандани" или со ,,на"? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 18:16, 20 септември 2025 (CEST) :Мене „на зандани“ ми делува поприродно. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:23, 21 септември 2025 (CEST) ::Се согласувам. 👍 --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 11:57, 21 септември 2025 (CEST) == Молба за рецензија на нацрт-статија == Здраво, Нов сум на Wikipedia и се обидувам да ги следам правилата. Создадов нацрт-статија за онлајн медиумот denar.mk. Бидејќи сум директно поврзан со онлајн медиумот, го пријавив мојот конфликт на интереси на мојата корисничка страница. Се потрудив нацртот да биде неутрален и енциклопедиски, и секој факт е поткрепен со независни и веродостојни извори, како што се бара. Нацртот се наоѓа тука: [[Нацрт:Denar.mk]] Дали би можеле да го погледнете и да ми дадете мислење, пред сè, дали темата ги исполнува критериумите за значајност и дали статијата е соодветно напишана? Ви благодарам однапред за помошта и одвоеното време. Поздрав, B.stojkoski [[User:B.stojkoski|B.stojkoski]] <small>([[User talk:B.stojkoski|разговор]])</small> 20:15, 21 септември 2025 (CEST) == Арамејски јазик == Здраво, Бојан. Само да споделам дека кај предлошката „Langx“ за арамејски јазик дава на англиски Aramaic, наместо „арамејски“. За пример можеш да видиш кај „[[Ханан]]“. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:54, 12 октомври 2025 (CEST) :{{готово}} Средено. Благодарам на укажувањето. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 05:51, 12 октомври 2025 (CEST) == Статистика од 1873 година == Здраво, поставив едно прашање [https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%82%D1%80%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B4%D0%B0:Bjankuloski06 овде]. Поздрав, [[User:Simin|Simin]] <small>([[User talk:Simin|разговор]])</small> 11:05, 12 октомври 2025 (CEST) :Благодарам. Ќе одговорам таму. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:24, 12 октомври 2025 (CEST) == Правопис за цртичка == Здраво, Бојан. Гледам дека си ставил цртичка кај самата страница за „[[Светец-заштитник|светец заштитник]]“. Јас мислам дека треба без цртичка согласно правило бр. 127, стр. 65 во Правописот од 2017 г. Истото би важело и за „[[Деца-бегалци]]“ без цртичка. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 16:54, 31 октомври 2025 (CET) :@[[Корисник:Andrew012p|Andrew012p]] Фала на укажаното. Постепено ги исправам. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:00, 31 октомври 2025 (CET) == Question about English Wikipedia page for Macedonian artist Mentor Zenula == Hello, @[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] I hope you’re doing well. I’ve recently created a draft article about the artist Mentor Zenula, also known as Xsoundbeatz. He is a Macedonian musician and producer with verified media coverage and collaborations in the Balkan music scene. I wanted to kindly ask if you could please review my draft when you have a moment. The artist already has a Wikipedia page in Macedonian, and since he’s active internationally, I believe it would be appropriate for him to also have an English Wikipedia page for global readers. Thank you very much for your time and for helping maintain the quality of Wikipedia! [https://en.wikipedia.org/wiki/Draft:Xsoundbeatz] Best regards, [Nurhanademi] [[User:Nurhanademi|Nurhanademi]] <small>([[User talk:Nurhanademi|разговор]])</small> 16:52, 2 ноември 2025 (CET) :Hello, Nurhan. The problem is that the article has already been written in 2021 on the English Wikipedia, and deleted. The person who removed it there is a very long-standing administrator who knows the rules well. It was also [[:en:Draft:Xsoundbeatz|declined]] a couple of days ago by another admin. On that wiki they have different [[:en:Wikipedia:Credible claim of significance|rules of notability]] than what we have on our wiki here. For us, as a small country, any Macedonian artist that has an IMDb record of his/her discography is enough (or any artist from any country, for that matter). They are more strict, and there is nothing I can do to change that. My experience, and the fact that I am an administrator here, will not make any difference to them. I created the article on Xsoundbeatz on mk.wiki last year, and, as you can see, it's fine. But I can't impose our standards on their Wikipedia. That's the unfortunate reality. Regards. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 20:34, 2 ноември 2025 (CET) ::Hi @[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] Thankyou for your message 🙏 [[User:Nurhanademi|Nurhanademi]] <small>([[User talk:Nurhanademi|разговор]])</small> 21:41, 2 ноември 2025 (CET) == Talk page lock == Hello! I am a fellow colleague from the sh.wikipedia and as you might have seen, my talk page has been vandalised by our dear Ljubče, whom you probably know as one of Wikipedia's most persistent vandals. And while I do not contribute here, I would kindly ask you to lock both my user page and my talk page indefinitely, so as to stop Ljubče from vandalising it any further. If you have any additional questions, please ping me and I will reply here. Also, sorry for writing in English, I can read Macedonian, but I cannot speak it! :D [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 16:59, 10 ноември 2025 (CET) :@[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]]: If you're online, could you, perhaps, help with this? I cannot write on your talk page so I am pinging you here. [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 17:06, 10 ноември 2025 (CET) ::@[[Корисник:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] {{done}} --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 17:11, 10 ноември 2025 (CET) :::Thank youuu! :))) [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 17:11, 10 ноември 2025 (CET) == Принц или кнез, монархот на Монако? == Бојан, кога од принц го направивме кнез монархот на Монако? Србите и Русите го нарекуваат кнез, инаку по сите други човекот е принц или монарх, па така и кај нас, затоа што има многу титули: тој е и маркиз, и војвода, и барон, и сир. Ова не беше грешка, па да го смениш без дискусија. Измените треба да се вратат назад. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:17, 17 ноември 2025 (CET) :Во англискиот (и некои други јазици) се користи еден ист поим за кнез и за принц, што се две различни работи. Кај нас принц е исклучиво син на монарх, а кнез е владетелска титула на вид монарх. Сите кнезови од нашите простори на англиски и тие други јазици се нарекуваат принцови. Некои примери: [[:en:Grand Principality of Moscow|Grand Principality of Moscow]] = Големо Московско Кнежевство, [[:en:Principality of Bulgaria|Principality of Bulgaria]] = Кнежевство Бугарија. Монако и Лихтенштајн се современи примери за кнежевства. Германскиот не ја прави збрката што ја прави англискиот, па така државата се нарекува ''Fürstentum Liechtenstein'' (на германски Fürst = кнез, a Prinz = принц), наспроти англиското име ''Principality of Liechtenstein''. Нашите по медиуми кога пишувале принц на или од Монако тоа го правеле од чиста немарност или незнаење. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:24, 17 ноември 2025 (CET) ::Принц како збор е сосема соодветно за овој владетел од Монако, дека е монархија државата негова, и тој е монарх, а за кнез речникот вели дека е феудална наследна титула, не постојат феуди денес, историски термин е тоа. Другите значења за кнез според речникот се: член на царско семејство, а овој не е тоа, и титула добиена според заслуги, ни тоа не е, наследна титула има човекот, не му е според посебни заслуги. Не знам каде на друго место да провериме? - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:51, 17 ноември 2025 (CET) :::Сега проверив на француски, затоа што на Монако службен јазик е францускиот, принц се нарекува титулата на владетелот. Значи, тие самите си го нарекуваат принц владетелот свој. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:57, 17 ноември 2025 (CET) :::Тоа е на француски — еден од јазиците што не прави разлика (романските јазици плус англискиот по норманското освојување). Таа смисла на prince исто така е феудална титула која останала обичајно до денес. Во средновековието на тие јазици исто се нарекува principalities или слично исто како денешните. Истото е. Едноставно некои јазици прават разлика, а некои не. Кај нас разликата отсекогаш постоела. А кнез може и да биде монархиска титула во уставна монархија, ако монархијата е кнежевство. Лихтенштајн е уставна монархија. Кое и да е денешното устројство на државата, тој пак ќе биде кнез, оти од дамнешни времиња влече титулата. Ете, тие јазици нашите кнежевства и германските си ги нарекуваат principalities, а ние и Германците си ги нарекуваме по наше. Тоа не значи дека тие треба сега да почнат да користат словенски или германски термин за нив. Кога сме кај извори, еве ти [http://drmj.eu/search/%D0%BA%D0%BD%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%B2%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE извор од речник]. --[[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:02, 17 ноември 2025 (CET) Кнежество, во ред, ама за титулата и на француски и на германски е принц, иако е кнежество, сепак не е кнез. Може да дискутираме дека не постои во нивниот јазик збор за кнез, ама постои за кнежество (?) но еве и на некои словенски јазици титулата му е принц. Исто така, Грејс Кели со бракот станала принцеза. Не знам зошто ние треба да ја менуваме титулата. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:09, 17 ноември 2025 (CET) == Самороден / природен ?== Исто така сметам дека не смее да се отстранува зборот природен и да се менува со самороден. Не познавам еден единствен човек што го користи тој збор за природните метали, на пример, и да ги нарекува самородени метали. Како енциклопедија не треба да бришеме зборови кои се во употреба и да ги менуваме со нови зборови туку така. Оваа измена воопшто не е на место. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:09, 17 ноември 2025 (CET) :Самороден метал е единствениот што го знам за оваа работа, и како таков сум го учел. Покрај тоа, не станува збор за начинот на кој е добиен металот (дали е по природен или вештачки пат), сите метали се извадени од природата. Туку дека е сам по себе чест, а не дел од мешавини кои треба да се рафинираат. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:14, 17 ноември 2025 (CET) ::Ете има дополнително значење, и според тоа не е замена за зборот „природен“ туку има дополнително значење на „чист“. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 13:15, 17 ноември 2025 (CET) == Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" == Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you. The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session. The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''. If you have any questions, please contact me. --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 14:45, 19 ноември 2025 (CET) (on behalf of the CEE Hub) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 --> == Предлошка == Можеш ли да направиш измени на предлошка Soccerway, бидејки сега не работи? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 22:40, 27 ноември 2025 (CET) :Сега треба да е средено. Види дали сè е во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 07:40, 28 ноември 2025 (CET) ::Уште не е средено, еве [[Василије Костов]]. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 08:12, 28 ноември 2025 (CET) :::А како е сега? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:28, 28 ноември 2025 (CET) :::: Сега е подобро, треба да упатува на страницата од Костов на soccerway. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 09:09, 28 ноември 2025 (CET) :::::Ако упатувањето работи во некои статии, а не во други, тогаш проблемот не е со самата предлошка, туку со тоа како е напишана во дадената статија (дали е исправен начинот). Тоа треба да се проверува од случај до случај (водејќи се според тоа како е на англиската вики). [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:11, 28 ноември 2025 (CET) :::::: Здраво - во статијата Узем се дадени имињата на делови од ова село. Меѓутоа, кога погледнав во „Mapa cz“ најдов сосема различни имиња на тие делови. - Ве молам, што е точно? Ви благодарам за вашиот одговор. Со почит. [[User:JaKoRa|JaKoRa]] <small>([[User talk:JaKoRa|разговор]])</small> 13:07, 28 ноември 2025 (CET) :::::::Здраво. Колку што можам да видам, во статијата се спомнати само де маала — Витановци и Манѓелици На картата го нема Манѓелици бидејќи е премногу централно. Сите други имиња што се спомнати во статијата се месности, кои во многу случаи се микротопоними кои не мора да имаат куќи и не се сметаат за делови од селото во таа смисла. На [https://www.openstreetmap.org/?mlat=42.221017&mlon=22.427716&zoom=11#map=15/42.22356/22.43597 оваа карта] треба да се прикажани маалата, иако и таму не сум сигурен дали се сите точни. Затоа, ќе биде потребно да се додадат маалата од посочената карта во статијата. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 18:37, 28 ноември 2025 (CET) == Прашање кое бара дискретност == Добар ден. Дали постои начин да се контактира со вас преку е-маил. Имам прашање кое бара дискретност и не би сакал да го елаборирам тука. Благодарам. [[User:Poliscimk|Poliscimk]] <small>([[User talk:Poliscimk|разговор]])</small> 21:41, 20 декември 2025 (CET) :Да, има. Пишете [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BF%D0%B5%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%BD%D0%B0:%D0%9F%D0%B8%D1%88%D0%B8_%D0%B5-%D0%BF%D0%BE%D1%88%D1%82%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D1%82/Bjankuloski06 на овој бразец]. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:06, 20 декември 2025 (CET) == Уредувачки денови и викенди 2026 == Добар ден, започна предизвикот [[Википедија:Уредувачки денови 2026|уредувачки денови]] и [[Википедија:Уредувачки викенди 2026|викенди]] за 2026 година. Ве поканувам да се приклучите на предизвикот, со тоа што од оваа година наградите ќе бидат на месечно ниво каде што треба да се исполнат следните услови: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките денови и/или викенди во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии '''од тековниот месец'''. Ако имате какви било прашања слободно обратете ми се на мојата разговорна страница! Пријатен ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 12:08, 5 јануари 2026 (CET) == Мета-дијалектика == Почитуван Бојан, Среќен Бадникот! Ако не Ти е проблем провери ја страницата (и одобри) за [[Мета-дијалектика]]. Поздрав, И.Ј. [[User:Нео-Марксист|Нео-Марксист]] <small>([[User talk:Нео-Марксист|разговор]])</small> 18:34, 6 јануари 2026 (CET) :Здраво, Игор. Одобрено. Се извинувам на задоцнувањето. Бев во Кина и таму не ми се отвораше Википедија. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:50, 8 јануари 2026 (CET) ::Благодарам Бојан! Среќна Нова 2026. Година![[User:Нео-Марксист|Нео-Марксист]] <small>([[User talk:Нео-Марксист|разговор]])</small> 02:51, 15 јануари 2026 (CET) :::::Почитуван Бојан, се извинувам за Твоето време. Но, морам да Ти обрнам внимание дека Вашиот нов корисник ја избојадиса оваа страница ([[Мета-дијалектика]] ), и уште повеке проверената страница за [[Дијалектика]] со низа жолти шаблони. Ова лично не ми прави проблем, но сепак ми се чини дека се работи за некој субјективен чин. Се надевам дека сум во грешка. Со особена почит, [[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 02:13, 24 јануари 2026 (CET) :Здраво. Еден од администраторите ќе ја провери статијата и ќе се погрижи да биде по стандард. Ако има проблем и понатаму, уредникот ќе биде повикан да направи поправки. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:44, 24 јануари 2026 (CET) ::Благодарам Бојан [[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 11:47, 24 јануари 2026 (CET) :Еве ја дополнив со секундарната референца од весникот Нова Македонија, денешен број. Се надевам дека сега задоволува критеријумите за „Викификација". Види :[https://novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/megju-se-i-nishto-filozofska-teorija-shto-go-objasnuva-postoenjeto/].[[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 11:24, 26 јануари 2026 (CET) ::::Мета-дијалектика постои. Види просто пребарување на bing [https://www.bing.com/search?q=meta+-+dialectical+method&qs=SC&pq=meta-+dialectic&sk=SC1&sc=11-15&cvid=BB16E35668AF4272BFB61E0ABA86DF2C&FORM=QBRE&sp=2&ghc=1&lq=0].[[Специјална:Придонеси/&#126;2026-92605-4|&#126;2026-92605-4]] ([[Разговор со корисник:&#126;2026-92605-4|разговор]]) 23:30, 10 февруари 2026 (CET) :::::Тие толку разбираат, никогаш не училе за "Дијалектика", а камоли за "Мета-дијалектика". За жал.[[User:Вики.Мета|Вики.Мета]] <small>([[User talk:Вики.Мета|разговор]])</small> 00:29, 11 февруари 2026 (CET) :: Што се однесува до пребарувањето на Google го најдов терминот, повезан и со авторот на Мета-дијалектика - Google Search: [https://www.google.com/search?q=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0-%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0&sca_esv=9a26454b369da4f9&ei=qvsfapW7Ltnlxc8P-Ku9gAw&biw=1167&bih=550&ved=0ahUKEwiVuImv6OqUAxXZcvEDHfhVD8AQ4dUDCBA&uact=5&oq=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0-%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0&gs_lp=Egxnd3Mtd2l6LXNlcnAiH9Cc0LXRgtCwLdC00LjRmNCw0LvQtdC60YLQuNC60LAyBhAAGB4YCjIFEAAY7wUyCBAAGIAEGKIEMgUQABjvBTIFEAAY7wUyBRAAGO8FSIVcUIMRWOZXcAJ4AJABA5gBbKABpBWqAQQyNi41uAEDyAEA-AEBmAIToALpDKgCBsICBxAAGB4YsAPCAggQABjvBRiwA8ICCxAAGIAEGKIEGLADwgIEEAAYHsICFxAAGIAEGIoFGJECGOcGGOoCGLQC2AEBwgIFEAAYgATCAgUQLhiABMICBxAAGIAEGBPCAgkQABiABBgTGArCAgYQABgeGBPCAggQABgeGBMYCsICBhAAGB4YDZgDA_EFjr1DthkfSZuIBgGQBgW6BgQIARgHkgcEMTMuNqAHjcMBsgcEMTEuNrgH4QzCBwgwLjEuMTcuMcgHXYAIAQ&sclient=gws-wiz-serp]. == Злоупотреба на администраторските овластувања == Еден или повеќе администратори на оваа Вики блокираа страница за разговор за стр. „Мета-дијалектика" со цел брзо да биде избришана. Овој термин[[Мета-дијалектика]] е широко применуван во поновата филозофија! Нема никакви основи за бришење, а особено не за брзо бришење, ова е очигледно. Потпаѓа под филозофска терминологија.[[User:Вики.Мета|Вики.Мета]] <small>([[User talk:Вики.Мета|разговор]])</small> 00:22, 11 февруари 2026 (CET) :Здраво. Не станува збор за злоупотреба, туку за нечија одлука. Го повикувам колегата @[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]] да образложи. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 06:04, 11 февруари 2026 (CET) ::@[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] Многу е едноставно, статијата не личеше на ништо со извори од само еден автор. Ако е така како што се кажува дека е широко применуван термин, зашто не постои објаснувања/извори при простор пребарување на Гугл. Исто така, оваа страница не е избришана само од мене, туку од многу други Википедии. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 13:02, 11 февруари 2026 (CET) :::Како и да е истата статија помина на Бугарската Вики, а слично и на Белоруската Википедија! Голем поздрав![[User:Инает|Инает]] <small>([[User talk:Инает|разговор]])</small> 02:17, 20 февруари 2026 (CET) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; color: #000; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2025 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2025 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2025_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2026]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Look forwards to collaborating in the year ahead. Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 08:42, 14 февруари 2026 (CET) </div> (Оваа порака беше испратена на [[:Корисник:Bjankuloski06]], а тука се јавува заради пренасочување.) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Doc James@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2025&oldid=30070084 --> == Корејска транскрипција == Здраво, Бојан. Сакам да те прашам како ќе се транскрибира Lee Jun-young на македонски, поточно „Young“? Според [[Македонска транскрипција на корејскиот јазик|македонската транскрипција]], нема МФА за „ou“. Дали ќе биде Јанг или Јонг? Се колебам за Ли Џун Јонг. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 15:02, 21 февруари 2026 (CET) :Ќе биде Јонг, и го имаме во графата за ''yeo''. Не е секогаш лесно да се одреди од прв поглед, бидејќи наместа англиската транскрипција отстапува од официјалната преработена романизација, и од тоа што би се очекувало според МФА. Слогот 영 е сочинет од составниците ㅇ + ㅕ + ㅇ. Првата е нема, втората е самогласката ''јо'', третата е согласката ''нг''. ㅕ се предава со „јо“ на македонски, бидејќи о е најблизок македонски глас за ʌ по МФА. Во корејскиот најпаметно е да се гледа од изворното писмо, и потоа да се консултира нашата транскрипција. Јас би ја задржал употребата на тирето и малата буква, па така би било „Ли Џун-јонг“, бидејќи ''Џун-јонг'' е едно презиме, а не две презимиња, или средно име и презиме. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:38, 21 февруари 2026 (CET) ::Благодарам. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 19:13, 22 февруари 2026 (CET) == Translation request == Hello, Bjankuloski06. Can you translate and upload the article about the dormant supervolcano [[:en:Campi Flegrei]] in Macedonian Wikipedia? Yours sincerely, [[User:Kurcke|Kurcke]] <small>([[User talk:Kurcke|разговор]])</small> 08:02, 11 март 2026 (CET) :Hello, Bjankuloski06. :I withdraw the request, because the article has been created. :Yours sincerely, [[User:Kurcke|Kurcke]] <small>([[User talk:Kurcke|разговор]])</small> 23:33, 13 март 2026 (CET) == Предлог == Здраво, Бојан. Сакам да предложам нешто за кога отвораме нова тема или едноставно дебатираме на страниците за разговор. Наместо автоматски да се додава само нашето име и врската до разговорната страница, дали може пред името автоматски да се додаваат и две цртички „--“? Ова би дало подобар стилистички изглед и појасно би го одвоило потписот од самиот текст. Пример како би изгледало тоа автоматски: --Andrew012p (разговор) 19:41, 29 март 2026 (CEST). Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 19:44, 29 март 2026 (CEST) :И јас сум се прашувал уште одамна, ама, за жал, тоа е длабоко кодирано во википедискиот систем, и со тоа, неменливо. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:22, 30 март 2026 (CEST) == Предлошка == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ги провериш овие предлошки за аниме и манга што се користат во статијата „[[Beck (манга)|Beck]]“? Во визуелниот уредник кога ќе стиснам „Уреди“ на предлошката, заглавува на „Вчитувам“ и не се отвораат полињата. Само работат кога уредувам во изворен код. Не сум ги менувал предлошките одамна, претпоставувам е некој поширок проблем со Википедија или со нивните TemplateData? Ќе може ли да се реши? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 13:48, 10 април 2026 (CEST) :Таа предлошка не може да се уредува нагледно бидејќи впрочем е потпредлошка (во кодот ќе забележиш „Infobox animanga/Header“. Иста е и на англиската. Очигледно таквиот уредник е предвиден само за предлошки (ни јас не сум знаел). Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:50, 10 април 2026 (CEST) == Општини во Бугарија == Здраво Бојан, имам намера да создадам страници за општините во Бугарија. Го уредив постоечкиот запис за [[Бургас (општина)|Општина Бургас]] и создадов нов за [[Општина Ајтос]]. Би можел ли да погледнеш дали се во ред текстот и инфокутијата, бидејќи планирам да ги користам како шаблон за сите останати? Благодарам! [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 15:19, 16 април 2026 (CEST) :Здраво Пламен. Во смисла на форматирање, мене ми изгледа добра. Би препорачал селата да имаат врски (макар и црвени), како поттик за други уредници. Исто така, секоја општина би требало да има предлошка (шаблон) долу со селата кои се во неа. Ако решиш да правиш предлошки, послужи се со примерот на [[Предлошка:Општина Кочериново]]. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:57, 16 април 2026 (CEST) ::Благодарам, поздрав! [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 08:53, 17 април 2026 (CEST) :::Здраво Бојан, сите статии што ги создавам во моментов ги правам според еден шаблон. Не случајно, пред да започнам, ти покажав една статија и благодарен сум ти за насоките што ми ги даде. Корисникот Gurther прави искрено чудни (нелогични) редакции. На пример, погледни ја статијата за селото [[Граматиково]]. Зошто овој корисник ги отстранува параметрите | native_name = Граматиково и | native_name_lang = bg од шаблонот? Зошто го брише делот ({{Langx|bg|Граматиково}}), кога тоа е според сите енциклопедиски стандарди? Исто така, зошто го коригира делот „дел од општината [[Мало Трново (општина)|Мало Трново]]“ во „дел од [[општина Мало Трново]]“? :::Не гледам дека прекршувам некакви стандарди, но досадно е некој постојано да оди по вашите стапки и да ги преправа статиите спо вакви потези. Истиот корисник ме обвинува за „контрапродуктивност“ и, цитирам повторно, вели дека „Вашите последни уредувања наликуваат на вандализам“, со што никако не можам да се согласам. Сепак, јас совесно придонесувам за македонската Википедија и не прифаќам такви обвинувања. Те молам за поддршка. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 12:55, 20 април 2026 (CEST) ::::Го повикувам @[[Корисник:Gurther|Gurther]] да се изјасни по ова. Не гледам никаков проблем со сето тоа што погоре ми го пренесе Пламен. Наша енциклопедиска практика е да стојат називите на други јазици, дури и кога се идентични на нашиот. Исто така, граматичкиот состав „е дел од општината Мало Трново“ е исправен и непробмелатичен (да, можна е нечленувана варијанта „е дел од Општина Мало Трново“, но тогаш ќе мора биде со големо О). Според пренесеното од Пламен, јас не гледам контрапродуктивност или вандализам. Gurther, имаш ли нешто да додадеш или образложиш? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:03, 20 април 2026 (CEST) :::::[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] и [[Корисник:Пакко|Пакко]], нема смисла да стои втор јазик ако е ист со првиот јазик. Како пример во Англиската Википедија, не содржи германско име за [[en:Berlin|Берлин]], [[en:Brandenburg|Бранденбург]] или нема француско за [[en:Paris|Paris]]. Урединкот Пакко се обидол да го додаде псевдоисторискиот назив „''Преображенско''“ за Илинден, поради тоа го обележав како вандализам. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 13:32, 20 април 2026 (CEST) ::::::Практиката за идентичните имиња е таква, и Пламен има право да ја користи. Ако сметаш дека ова треба да се смени, треба да отвориме јавна дискусија каде ќе се изјаснуваат разни членови на заедницата, па дури тогаш да утврдиме дали оттогаш ќе биде правилно или не. ::::::@[[Корисник:Пакко|Пакко]] Во врска со името на востанието, кај нас (на нашето вики и во македонскиот јазик воопшто, секогаш и без исклучок се користи само називот Илинденско востание, без „прежбраженско“. Тоа е врежано во камен и нема отстапки. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:37, 20 април 2026 (CEST) :::::::Мене сеедно ми е. Претходно сум остранил бугарски називи бидејќи биле исти за други села и градови во Бугарија. Немав пожалби или проблеми со Пакко за називите претходно, не знам што е разликата овој пат. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 13:49, 20 април 2026 (CEST) ::::::::Gurther, твојата изјава дека си немал поплаки или проблеми претходно е дрска лага. Во јули 2023 година беше блокиран на еден месец од администраторот Kiril Simeonovski токму поради "масовен систематски вандализам" и систематско бришење на придавката "бугарски" од статиите. Целата дискусија и одлуката за твојот блок може да се видат тука: [[Разговор со корисник:Kiril Simeonovski/Архива 27#Моля за помощ]]. ::::::::Очигледно е дека не си ја научил лекцијата и се обидуваш да ја измамиш заедницата и администраторот Б. Јанкулоски со невистини. Со твоето признание дека и сега отстрануваш податоци само затоа што ти изгледале "исти", потврдуваш дека продолжуваш со старите навики за деструктивно уредување. Изразот "мене сеедно ми е" не поминува во проект како Википедија, каде што постојат јасни стандарди. Очекувам администраторите да го земат предвид ова твое рецидивистичко однесување и обидот за измама во оваа дискусија. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 14:45, 20 април 2026 (CEST) :::::::::[[Корисник:Пакко|Пакко]], Википедија не е место за бесмислени обвини. Мислев за поплаки поврзани со твоите новосоздадени страници за општини во Бугарија. Вашиот однос спрема мена не е прифатлив. Истакнав дека „сеедно ми е“ бидејќи нејќев да отворам дискусија во селската чешма за нешто толку непотребно и бесмислено. Вие сте урединкот кој се обидува да вметне „додатоци“ како „прежбраженско“ кои се целосно неприфатливи и псевдоисторија. Ако сакаш да употребиш langx тогаш можеш слободно, но ако продолжете со вакви лични навредни тогаш ќе треба да превземам мерки. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 16:10, 20 април 2026 (CEST) ::::::::::[[Корисник:Bjankuloski06|Бојан]], сакам само да истакнам дека цитирањето на јавни архиви за претходните „рецидиви“ на корисникот Gurther и моето инсистирање на почитување на стандардите на Википедија не претставуваат „лична навреда“, туку транспарентност. Не прифаќам закани за „мерки“ само затоа што на некој не му се допаѓаат фактите. Со ова ја завршувам мојата дискусија и оставам администраторот да пресуди врз основа на виденото. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 16:29, 20 април 2026 (CEST) == Преместување страници == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ги преместиш овие предлошки од „Оригинален текст“ во „Изворен текст“? Пробав за [[Предлошка:Оригинален текст/styles.css]] ама ми покажа „бидејќи насловот „Предлошка:Изворен текст/styles.css“ е забранет за создавање. Се совпаѓа со следнава ставка на списокот на недозволени наслови: (?!(User|Wikipedia)( talk)?:|Talk:)\P{L}*[^\p{Latin}\P{L}].*\p{Latin}.* <moveonly> # Latin + non-Latin“. Ова се сите предлошки за преместување: [[Предлошка:Оригинален текст/styles.css]] и [[Предлошка:Оригинален текст/doc]]. Благодарам! Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 16:38, 18 април 2026 (CEST) :Направено. Се надевам сега ќе биде во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:09, 19 април 2026 (CEST) ::Благодарам! Сега убаво работи [[Предлошка:Изворен текст|предлошката]] и може да се користи од сите уредници! Пример како изгледа: „[[Бекрумс]]“, „[[Хирохито]]“, „[[Стимпанк]]“, „[[Фенерџија]]“ итн. Прилагодена е според руската предлошка. Единствено нешто што може да се промени (но не е голем проблем) е променливата „Извор“ кај „[[Предлошка:Крај на цитат]]“ ([[Предлошка:Крај на цитат/styles.css]]). Во статии многу е блиску до сивиот дел на „Изворен текст“ и препорачливо е малку да се спушти подолу. Како пример, можеш да видиш кај „[[Хирохито]]“. Пробав да поправам, најверојатно доаѓа од негативната маргина кај CSS-то на „Изворен текст“. Слободно поправи ако знаеш како. :) Исто така, копчето [прикажи] може да се стави (но и не мора) веднаш до изворниот јазик (на пример (англ.) ), но имав потешкотии со тоа. Поздрав! --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:36, 19 април 2026 (CEST) :::Одлична работа. Копчето прикажи малку е над текстот, ама претпоставувам така е направено. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 05:55, 19 април 2026 (CEST) ::::Копчето во суштина треба да биде внатре во делот ,,Изворен текст" веднаш до (англ.) ама ми бегаше најдесно и морав да го ставам горе. И вака не е лошо, ќе пробам некогаш да го решам и тоа. [[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 17:21, 19 април 2026 (CEST) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 22:06, 28 април 2026 (CEST) </div> <!-- Пораката ја испрати Корисник:Keegan (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 --> == Животописни податоци? == Јас Бојан ќе те замолам ако си го правел ова преименување во инфокутиите, да го вратиш или ако знаеш како се менува кажи ми да менувам јас. Не може да стои животописни податоци. Само што забележав дека некој го сменил од биографски податоци. Таков израз „животописни податоци“ не се користи. Имаше голема реакција и за „животопис“ наместо „биографија“, и беше консензусот да се употребуваат двата изрази, кој како сака, но да не се менува со алатката за да го немаме зборот биографија кој е македонски, дури и повеќе од хрватскиот израз животопис, само затоа што некому му се допаднало повеќе така. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:02, 30 април 2026 (CEST) :Не сум ги менувал јас, ама сега е исправено. Пронајдов само во една инфокутија и заменив. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:07, 30 април 2026 (CEST) ::Фала и извини штом не си бил ти, а тебе ти пишав. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:15, 30 април 2026 (CEST) == Своеволијата на Gurther == Бојан, те молам повторно за помош. Корисникот Gurther повторно ги отстранува моите уредувања без никаква причина. Овој пат тоа се случува во статијата за [[Карлос Насар]]. Овој провокатор ја трга Категоријата: Луѓе од Червен Брјаг, а ја ставил Категоријата: Француски спортисти. Карлос Насар НЕ Е француски спортист. Карлос Насар нема француско државјанство. Роден е во Париз и таму поминал само 7 месеци како бебе. Со оглед на овие факти, не разбирам зошто корисникот ги поништува моите уредувања без никаква аргументација во резимеата. Не сакам да водам уреднички војни. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 19:13, 30 април 2026 (CEST) :Сменив, па видиме дали пак ќе биде изменето. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:56, 30 април 2026 (CEST) ::Бојан, ти благодарам за брзата реакција и за тоа што го потврди фактот дека Карлос Насар не е француски спортист. Јас ги доуредив останатите делови што корисникот Gurther ги беше избришал – ја вратив категоријата за Червен Брјаг и го тргнав името на француски, бидејќи нема смисла да стои ако тој нема француско државјанство. Се надевам дека статијата сега ќе остане во оваа фактички точна форма. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 09:10, 1 мај 2026 (CEST) :[[Корисник:Пакко|Пакко]], не сфаќам што е поентата со категоријата „луѓе од Червен Брјаг“ кога личноста не е од Червен Брјаг, туку од Париз. Наместо да отвориме правилна дискусија кон темата вие се жалите кон администратори дека ти ги отстранувам придонесите „без никаква причина“. Згрешив со категоријата дека бил француски спортист бидејќи не сум целосно образовен за темата/личноста. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 10:44, 1 мај 2026 (CEST) == Модул:Infobox == Здраво, Бојан. Забележав проблем со инфокутиите на некои статии, на пример кај „[[Големо Кнежевство Литванија]]“, каде што текстот останува во еден ред и инфокутијата се шири хоризонтално. Мислам дека проблемот е во [[MediaWiki:Common.css]], бидејќи .nowrap не се override-ира внатре во .infobox. Дали би можел/а на крајот од МедијаВики:Common.css да го додадеш следниов CSS? /* Fix wide infoboxes with nowrap content */ .infobox td, .infobox th { white-space: normal !important; overflow-wrap: anywhere; word-break: break-word; } .infobox .nowrap { white-space: normal !important; } Ова треба да спречи инфокутиите да се растегнуваат поради долг текст или nowrap содржина. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 12:26, 8 мај 2026 (CEST) :[https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8:Common.css&oldid=5552167 Го ставив кодот], ама немаше ефект. Го повратив уредувањето на самиот модул Infobox и тоа ја оправи работата. Макар што, тоа мое уредување е неопходно за работа на предлошките од понов тип, па ќе испробувам да видам како да го вметнам новиот код без да ги прави овие проблеми. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:33, 8 мај 2026 (CEST) ::Дали направи ?action=purge на страницата. Или пробај да ја копираш целосно MediaWiki:Common.css од англиската верзија. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 12:58, 8 мај 2026 (CEST) :::Да, ги пробав сите варијанти и не бива. Како што реков, ќе видам дали можам да направам нешто трето за да проработи и сменетиот код. Во спротивно модулот ќе мора да стои по старо. Секогаш вака ни прават од англиската — без најава и без никакви упатства за прилагодување. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:25, 8 мај 2026 (CEST) == Македонски == Hello. I'm looking for Macedonian translation of descriptions of a few items for Wikidata. Would you help? [[User:Eurohunter|Eurohunter]] <small>([[User talk:Eurohunter|разговор]])</small> 00:53, 17 мај 2026 (CEST) :Certainly! Just list the items. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:55, 17 мај 2026 (CEST) == Прашање == Почитуван, што е проблем со оваа страница [[Игор Јанев]] ? [[User:Алфа БК|Алфа БК]] <small>([[User talk:Алфа БК|разговор]])</small> 01:48, 20 мај 2026 (CEST) :Не знам. Мене ми изгледа во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 03:24, 20 мај 2026 (CEST) == Преместување == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ја преместиш статијата во [[Mакедонска алпинистичка хималајска експедиција „Еверест '89“ (МАХЕ Еверест '89)|Mакедонска алпинистичка хималајска експедиција „Еверест '89“]]? Мене не ми дозволува бидејќи има латинични букви кај „Mакедонска“. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 18:24, 21 мај 2026 (CEST) :Преместено на [[Македонска алпинистичка хималајска експедиција „Еверест ’89“]] (а [[МАХЕ „Еверест ’89“]] како пренасочување). [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:47, 21 мај 2026 (CEST) == Терминот мета-дијалектика == Што се однесува до терминот [[Мета-дијалектика]] го најдов и на Wikidata [https://www.wikidata.org/wiki/Q137660270].[[User:Алфа БК|Алфа БК]] <small>([[User talk:Алфа БК|разговор]])</small> 12:23, 3 јуни 2026 (CEST) == Предлог: полузаштита == Здраво. Би сакал да ти предложам статијата за Гоце Делчев да биде отклучена во форма на полузаштита, односно достапна за уредување само од проверени корисници. Сакам да ја уредувам, а веќе подолг период е заклучена. Поздрав. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 13:25, 6 јуни 2026 (CEST) :Најдобро е ова барање да се постави на Селската чешма бидејќи не би сакал сам да одлучувам. Проблемот е тоа што неволјите што ги имавме беа и од корисници со доволно придонеси за да бидат потврдени (иако поредовни на друга Википедија). Треба ова да се разгледа заеднички. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:31, 6 јуни 2026 (CEST) == Лигос == Здраво Бојан, сакам да те прашам зошто ја имаш избришано статијата [[Лигос]]? Барем јас не гледам некоја причина за нејзино брзо бришење. Поздрав — [[User:SpectralWiz|SpectralWiz]] <small>([[User talk:SpectralWiz|разговор]])</small> 16:06, 7 јуни 2026 (CEST) :Ја вратив. Ммора да било некаква грешка. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:23, 7 јуни 2026 (CEST) == Гласање за избрана статија == Добар ден, доколку можете ве молам гласајте во [[Википедија:Кандидати за избрана статија/Александар Мартулков|мојата номинација на Александар Мартулков за избрана статија]]. Ви благодарам, поздрав. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 19:36, 12 јуни 2026 (CEST) :Добар ден [[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]], гласањето за Александар Мартулков завршило вчера. Како можам правилно да ја архивирам номинацијата и да ја прикажам на главната страница? Забележав дека има статии за номинации од 2025, 2024, 2023 итн. но нема за 2026? Ви благодарам, поздрав. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 14:31, 20 јуни 2026 (CEST) == Ажурирање на модул == Здраво, Бојан. При создавање и прилагодување посложени инфокутии од англиската Википедија, ми дава предупредувања како: <br> <code>Предупредување од скриптата: Deprecated member <code>loadI18n</code> called. Please use <code>i18n.loadMessages</code> instead.stack traceback:  Модул:Deprecated:20: in function 'warn'  Модул:Deprecated:38: in function <Модул:Deprecated:36>  Модул:Wikidata:89: in function 'chunk'  mw.lua:602: in function <mw.lua:542>  [C]: ?  [C]: in function 'getExpandedArgument'  mw.lua:232: in function <mw.lua:229>  Модул:Infobox:338: in function 'preprocessSingleArg'  Модул:Infobox:418: in function 'chunk'  mw.lua:678: in function <mw.lua:652>  [C]: ?</code> <br>Ова се случува на пример кога ја прилагодувам [[Template:Infobox lighthouse]]. Претпоставувам треба да се ажурира [[Модул:WikidataIB]] бидејќи моментално е застарен. Што мислиш ти? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 15:54, 23 јуни 2026 (CEST) 4sfd6ioussjq1frvvsaoi9icu25js2m 5581520 5581516 2026-06-23T14:01:18Z Andrew012p 85224 /* Ажурирање на модул */ 5581520 wikitext text/x-wiki {{Корисничкикоментар}} {{Архиви| 2006<br /> [[/Архива 1|јануари - април]]<br /> [[/Архива 2|мај - август]]<br /> [[/Архива 3|септемвриа - декември]]<br /> 2007<br /> [[/Архива 4|јануари - април]]<br /> [[/Архива 5|мај - август]]<br /> [[/Архива 6|септември - декември]]<br /> 2008<br /> [[/Архива 7|јануари - април]]<br /> [[/Архива 8|мај - август]]<br /> [[/Архива 9|септември - декември]]<br /> 2009<br /> [[/Архива 10|јануари - април]]<br /> [[/Архива 11|мај - август]]<br /> [[/Архива 12|септември - декември]]<br /> 2010-2013<br /> [[/Архива 13|јануари - април 2010]]<br /> [[/Архива 15|јануари 2010 - мај 2013]]<br /> 2012-2013<br /> [[/Архива 14|април 2013 - јануари 2012]]<br /> [[/Архива 16|мај - октомври 2013]]<br /> 2013-2015<br /> [[/Архива 17|мај 2013 - април 2015]]<br /> 2015-2018<br /> [[/Архива 18|април 2015 - мај 2018]]<br /> 2018-2020<br /> [[/Архива 19|мај 2018 - февруари 2021]]<br /> 2020-2025<br /> [[/Архива 20|февруари 2021 - јули 2024]]<br /> [[/Архива 21|јули 2024 - мај 2025]] }} == Барање за оценувачки статус == Добар ден, се пријавив како кандидат за оценувачки статус. Можете да ја видете мојата кандидатура во [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81#%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B8_%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%B8_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81 тековните номинации]. Ако имате време ве молам гласајте, ако имате проблем со мојата кандидатура ве молам [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81#%D0%94%D0%B8%D1%81%D0%BA%D1%83%D1%81%D0%B8%D1%98%D0%B0 дискутирајте го во самата номинација], сакам да го подобрам мојот придонес во македонската Википедија. Ви благодарам. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 11:52, 16 мај 2025 (CEST) == Отфрлање на текстови == Почитуван, Имам проблем со Ehrlich91. Имам неколку текстови кои се преводи од англиски јазик, прилагодени и делумно комплетирани на македонски јазик. За тоа имам потрошено многу време. Администраторот Ehrlich91 некои од текстовите ги отфрла со несфатливи објаснувања. На пример, текстот за непрекинати функции го отфрли бидејќи имало веќе таква тема која била оценета како добра. Таа тема можеби била оценета како добра, но oд кого? Би требало да има влијание кој ја оценува таа страница. Текстот кој јас го поставив беше далеку покомплетен и поточен, во математичка и лексичка смисла. Дали оценувачите можат да ги споредат старата и новата верзија или тоа воопшто никого не го интересира? Па и реномираните енциклопедии имаат повеќе изданија, подобрени и надополнети. Инаку, текстот на македонски беше одличен за тема која е интересна за секој љубител на математичката анализа и техничките науки. Од друга страна, текстот за итерирани граници Ehrlich91 ми го има отфрлено без никакво објаснување уште истиот ден како што видов. Ме интересира, како може да се избегне од ова негово изживување и насилничко и деструктивно однесување со што нанесува голема штета на текстовите и содржината на математичките теми на македонски јазик на Wikipedia. Јас сум професор по математика и знам за што зборувам, а за Ehrlich91 се сомневам дека има и елементарни познавања на темите кои ги осакатува со неговото несоодветно постапување и непрофесионалност. Администраторите треба да имаат пошироки погледи и да знаат што предизвикуваат со нивните постапки. Реков дека повеќе нема да преведувам после првата негова рецензија, но по подолго време пак се навратив на оваа работа, затоа што верувам дека Wikipedia на македонски може да биде значаен ресурс за македонскиот народ. Но, дотичниот како тоа да го чекаше и веднаш го отфрли првиот текст што го поставив. Ве молам погледнете и пишете ми. Ви благодарам. [[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 23:50, 23 мај 2025 (CEST) :Добар ден, професоре. Јас и прегледав обете Ваши статии (во првиот случај, преработка на статијата) и ги направив потребните прилагодувања за да се прикажуваат како што треба. Веројатно колегата мисли дека ако статијата некогаш била избрана, таа не треба да се менува (Една статија добива статус на „Избрана“ ако се смета за доволно добра и претставителна за извесно време да биде на главната страница). Меѓутоа, јас сметам дека апсолутно може да се менува доколку станува збор за видно подобрување. Потоа статијата може да оди на прегласување. Другата статија за итерирани гранични вредности беше доволно добра, и јас ја одобрив. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:06, 24 мај 2025 (CEST) ::Почитуван, ::Ви благодарам за брзиот одговор и реакција. Ова ми дава надеж дека Wikipedia на македонски јазик има иднина. ::Ве молам да им се укаже на Вашите колеги уредувачи или администратори да не бришат текстови толку лесно затоа што таквите постапки фрустрираат и оставаат многу лош впечаток. ::Со почит, ::[[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 23:10, 24 мај 2025 (CEST) :::Би сакал да дополнам нешто што забележав, а не знам дали и вие го забележавте. Правилото на нашата Википедија е дека наместо „Видете исто така“ во заглавијата се користи „Поврзано“, а наместо „Референци“ секогаш се употребува зборот „Наводи“. Иако сигурно знаете, но сепак да спомнам дека никогаш не се користи зборот „линкови“, туку исклучиво „врски“ (ова го немам забележано, туку попатно го спомнувам за секој случај). Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:33, 26 мај 2025 (CEST) == Ракописни букви на македонски јазик == Почитуван, Сакам да Ви укажам на еден проблем во врска со некои од ракописните букви на македонски јазик кои се користат во Wikipedia, а и на други места. Имено, ракописните букви г, п, т се како во руската и бугарската азбука, а не според македонскиот правопис (цо цртичка одозгора https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Makedonsko_rakopisno_pismo.png). Овие недостатоци ги приметувам и на други места, апликации и сл. Не знам колку можете да реагирате по ова прашање, но добро би било да контактирате со поединци кои можеби знаат како овој недостаток да се отстрани. Ви благодарам. [[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 13:48, 25 мај 2025 (CEST) :Овој проблем е многу познат и веќе одамна расправан. За да се ургира кај централните програмери, прво ќе треба да имаме соодветен фонт под слободна лиценца. Ова отвора посложена работа за програмерите, и може да потрае, но сепак е решливо. Главниот проблем е во тоа што расположивите фонтови кои општо ги користиме на други места се или авторска припадност на поединечни типографи, или во сопственост на владата. Системашите од централа бараат слободен фонт, т.е. со авторските права предадени во јавна сопственост. Засега единствена можност е намерна употреба на [[Предлошка:Закосено]] за такво форматирање (видете го објаснувањето) во неа. Ова е малку килаво и не е решение — тоа треба да се реши системски, и да се прикажува насекаде како стандардно на викито без ставање ознаки. Друг проблем со оваа предлошка е во што обликот на буквите и меѓубуквеното растојание не се со квалитет кој одговара на потребите за читливост и уреден текст, како што е решено за источнословенските ракописни, и тој проблем ќе треба да се реши со друг, посоодветен фонт, кој идеално би бил слободен и системски спроведен. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:19, 25 мај 2025 (CEST) == Никусор Дан == Hello, could you please check [[Никусор Дан]]? A few IPs did spam machine translated pieces today on Southern-Slavic wikis. If you could intervene I'd be very grateful. Thanks in advance, [[User:A09|A09]] <small>([[User talk:A09|разговор]])</small> 00:12, 26 мај 2025 (CEST) :Thank you for pointing it out. I deleted it. It was tiny, done without knowledge of wiki formatting and even the name transcription was wrong. We'll wait until a proper editor creates a normal article about him. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:15, 26 мај 2025 (CEST) ::Thanks, that was very expeditive! [[User:A09|A09]] <small>([[User talk:A09|разговор]])</small> 00:19, 26 мај 2025 (CEST) == Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! == Hi everyone, We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there. The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]''). If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''. [[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 13:17, 29 мај 2025 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Хиерархија == Кој е наредниот чекор во хијејархијата овдека на википедија, сега сум уредник? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 06:23, 13 јуни 2025 (CEST) :Да, сега си уредник. Со доволно уредувања што ќе ти бидат прифатени, и со доволен број уредувања стануваш автопроверен уредник (твоите уредувања веднаш се видливи за сите, без да треба некој да ги погледа и одобри. За ова не треба долго. Потоа, кога ќе биде доволно докажана уредничката способност и стилот на изразување на достатно ниво, тогаш можеш да поднесеш барање за статус на оценувач (да одобруваш или отфрлаш уредувања на обични уредници). Понатаму има други привилегии, па после нив следно е администраторство, а на крај на врвот е специјален статус бирократ, нешто како виш администратор, но со дополнителни права, да доделува права на други и можност за покоренити промени на викито. Моментално тоа сме само јас и уште еден друг. Администратори има повеќе. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 07:34, 13 јуни 2025 (CEST) :{{одговор|Marco Mitrovich}} Да не заборавам да додадам: би те замолил да ставаш наслови кога пишуваш, инаку текстот се губи во претходната тема (во овој случај, CEE Catch up. Затоа самиот произволно ставив наслов „Хиерархија“. --[[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:26, 13 јуни 2025 (CEST) == Предлог == Здраво, би сакал да дадам еден предлог за делот „Дали сте знаеле“ на Главната страница. Дали би можело да се ограничи на пример на 10 „факти“ и како што се додаваат нови факти, претходните да се архивираат. Вака како што е сега мислам дека е предолго и многу непрегледно. Сум забележал и во англиската верзија тоа е мал дел, на пример во моментов има само 9 „факти“. Поздрав [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 12:49, 26 јуни 2025 (CEST) :Да, добра идеја. И јас веќе некое време се размислував за тоа. Сега ги сведов на десет. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:57, 26 јуни 2025 (CEST) == Предлошка == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да видиш зошто не сака да работи предлошката [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D1%88%D0%BA%D0%B0:%D0%98%D0%BD%D1%84%D0%BE%D0%BA%D1%83%D1%82%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%83%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B8%D0%B7%D0%B0 Инфокутија медиумска франшиза]? Сакам да ја ставам кај „[[Resident Evil]]“, но само белина се појавува. Ја прилагодував преку [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A8%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%BE%D0%BD:%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B8%D0%B7%D0%B0 руската верзија]. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 10:07, 28 јуни 2025 (CEST) :Сега да работи. Морав одново да ја направам од англиската, и сега ќе мора да се користи англискиот код. Ова се случува кога централно ќе изменат функционалности на кодот и потоа извесни постоечки предлошки веќе не работат. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:53, 29 јуни 2025 (CEST) ::Благодарам. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 08:17, 30 јуни 2025 (CEST) == Статии без илустрација 2025 == Добар ден Bjankulovski06, ве повикувам да се приклучите на меѓународниот натпревар [[Википедија:Статии без илустрација 2025|Статии без илустрација 2025]], за вметнување на илустрации во статиите на кои им недостигаат. Натпреварот ќе трае од 1 јули сѐ до 31 август. Ако имате какви било прашања околу натпреварот можете да ме исконтактирате на мојата [[Разговор со корисник:Jtasevski123|разговорна страница]] или пак на [[Википедија:Статии без илустрација 2025|проектната страница]] за натпреварот. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 15:00, 1 јули 2025 (CEST) == Growth features - Mentorship and Community updates == ​Hi everyone, Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page). You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''. CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''. We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed. If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 14:29, 16 јули 2025 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Question == Hello! Could you look [http://www.promacedonia.org/mp/mp_9_1_1.htm here]? I mean, I'm not sure if this website is in Macedonian or Bulgarian language. Thank you for answer! :) [[User:AkaruiHikari|AkaruiHikari]] <small>([[User talk:AkaruiHikari|разговор]])</small> 11:03, 26 јули 2025 (CEST) :Sure! The text of the study itself is in Bulgarian (in old orthography), and describes a [[Горички дијалект|far western dialect of Macedonian]] from the Korca/Gorica region, and cites example texts from it. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:11, 26 јули 2025 (CEST) == Косово == Мислувам дека нема потреба за посебна категоријата за предлошки со врска за Косово и Метохија, затоа што Србија нема тука својата власт, да во категоријата општини во Србија межеме да вклучиме Гора, останатите општини се сврзани со Косово, така е и Бриселска спогодба која потишал српските власти, дека признавав косовска општинска поделба на примерот (Северна Митровица). [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 13:54, 19 август 2025 (CEST) :Здраво Марко. Дали тогаш сметаш дека не треба да имаме статии за општините на Косово според српско сметање/номенклатура), туку само за тие на Р. Косово (албанските)? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:58, 19 август 2025 (CEST) ::Српските власти признавав косовска поделба на општини, имав и изборни листи за изборите, за Северна Митровица, Партеш и останатите косовски општини (албански). Тоа е факт. Не видам потреба да ги имаме кога више не постојат и Србите признале косовска/албанска поделба општини. Стара/српска поделба постојат само во српскиот Устав, кои и ние не почитував, но тогаш имав градоначалници по албанска поделба. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 14:23, 19 август 2025 (CEST) :::А, па тогаш добро, ќе ја избришам и категоријата, а и предлошката за Општина Гора, како и нејзината категорија. А српските управни окрузи на Косово? Да имаат статии или не? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:27, 19 август 2025 (CEST) ::::Исто така, ние не постојат ни во српски Уставот. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 14:33, 19 август 2025 (CEST) :::::Готово. Сè е средено. Благодарам за напомената. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:42, 19 август 2025 (CEST) == Локациски мапи == Знаеш ли што се случува со локациски мапи, сум направил локацијска мапа за градот Ниш ама не може во инфокутија? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 16:18, 19 август 2025 (CEST) :Би требало да може. Бидејќи е положбена карта, треба воедно и соодветен модул да постои (во овој случај, [[Модул:Location map/data/Ниш|го создадов]]. Отсега гледај ги [[:en:Module:Location map/data/Serbia Niš|овие примери]] од англиската и копирај ги кај нас. Ако ти треба помош, повели. Еден проблем со оваа карта е тоа што таа е наменета повеќе за места, градби и градски четврти (маала) во самиот град, и не е доволно опфатна за да служи за населените места во Град Ниш. Во некои случаи функционира (на пр. [[Бубањ (Србија)]]), ама за некои е премала. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:35, 19 август 2025 (CEST) Знаеш ли како мапа на [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D1%88%D0%BA%D0%B0:%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%92%D0%BE%D1%98%D0%B2%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 Војводина] да се вклучи во статија заедно со Србија, така е на англиската Вики. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:14, 23 август 2025 (CEST) :Извини за доцнењето, смао што се вратив од одмор. Сега е направен модулот, и би требало да ти работи картата. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:39, 26 август 2025 (CEST) Ќе можеш ли да напраиш локациска карта за [[Јужна Србија]]? Јас сум пробал, и не можам да бидне ко карта на Војводина. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 21:04, 27 август 2025 (CEST) :А, за тоа има посебна процедура. Ќе се обидам. Одамна не сум правел такво нешто. Ќе те известам. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:39, 28 август 2025 (CEST) == Предлошка:Langx == Здраво Бојан. Ми треба твоја помош :) Ја создадов Предлошка:Langx, со цел да имаме една предлошка за сите јазици како на англиската википедија а не за секој јазик посебно, па сега рачно ја менував во статиите. Дали ќе можеш автоматски да ја замениш на пр. каде што стои {{lang- да биде {{langx| Поздрав. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 15:24, 2 септември 2025 (CEST) :Фала на потсетувањето. Ја пуштив алатката да ги помине сите статии со тие предлошки и мислам дека сега секаде се заменети. Беше долга и опширна работа, дури и за самата алатка — имаше околу 20.000 страници. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 06:39, 3 септември 2025 (CEST) Оваа предлошка за црногорскиот јазик не работи, примерот [[Трабојин]]. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 09:45, 4 септември 2025 (CEST) :Работи. Кодот за црногорски е „cnr“, а не cg. Сега го променив во статијата Трабојин. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:45, 4 септември 2025 (CEST) ::За старогрчки е grc, а не „gr“. Се појавува грешки во предлошката, бидејќи има пишано „gr“. Исто така, за македонскиот јазик треба да биде закосено исто како другите јазици. Наместо [[македонски]]: Јазик, треба да биде — [[македонски]]: ''Јазик''. ::Дали мислите да ги ставаме јазиците во скратен облик или како што си е? Наместо англиски, да биде — англ., француски — фр. — итн. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:32, 12 септември 2025 (CEST) :::Дефинитивно не скратени облици на јазиците. Ваков е обичајот. А тоа со закосувањето, самиот нов начин на работа наложи незакосени букви, ама сега најдов мое решение, и закосени се. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:40, 12 септември 2025 (CEST) == [[Предлошка:Главни градови во Океанија по регион]] и [[Предлошка:Океанија по тема]] == Здраво. [[Источен Тимор]] се наоѓа целосно во Азија и не е дел од Океанија или Меланезија. Видете ги статиите [[Океанија]], [[Југоисточна Азија]] и [[Меланезија]]. Со почит, [[Специјална:Придонеси/&#126;2025-61428-1|&#126;2025-61428-1]] ([[Разговор со корисник:&#126;2025-61428-1|разговор]]) 10:43, 15 септември 2025 (CEST) == Dungeon crawl == Здраво, Бојан. Статијата ,,Dungeon crawl" ја преведов како ,,[[Истражување на зандани]]". Твое мислење за преводот? Дали мислиш дека треба да биде ,,Истражување зандани" или со ,,на"? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 18:16, 20 септември 2025 (CEST) :Мене „на зандани“ ми делува поприродно. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:23, 21 септември 2025 (CEST) ::Се согласувам. 👍 --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 11:57, 21 септември 2025 (CEST) == Молба за рецензија на нацрт-статија == Здраво, Нов сум на Wikipedia и се обидувам да ги следам правилата. Создадов нацрт-статија за онлајн медиумот denar.mk. Бидејќи сум директно поврзан со онлајн медиумот, го пријавив мојот конфликт на интереси на мојата корисничка страница. Се потрудив нацртот да биде неутрален и енциклопедиски, и секој факт е поткрепен со независни и веродостојни извори, како што се бара. Нацртот се наоѓа тука: [[Нацрт:Denar.mk]] Дали би можеле да го погледнете и да ми дадете мислење, пред сè, дали темата ги исполнува критериумите за значајност и дали статијата е соодветно напишана? Ви благодарам однапред за помошта и одвоеното време. Поздрав, B.stojkoski [[User:B.stojkoski|B.stojkoski]] <small>([[User talk:B.stojkoski|разговор]])</small> 20:15, 21 септември 2025 (CEST) == Арамејски јазик == Здраво, Бојан. Само да споделам дека кај предлошката „Langx“ за арамејски јазик дава на англиски Aramaic, наместо „арамејски“. За пример можеш да видиш кај „[[Ханан]]“. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:54, 12 октомври 2025 (CEST) :{{готово}} Средено. Благодарам на укажувањето. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 05:51, 12 октомври 2025 (CEST) == Статистика од 1873 година == Здраво, поставив едно прашање [https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%82%D1%80%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B4%D0%B0:Bjankuloski06 овде]. Поздрав, [[User:Simin|Simin]] <small>([[User talk:Simin|разговор]])</small> 11:05, 12 октомври 2025 (CEST) :Благодарам. Ќе одговорам таму. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:24, 12 октомври 2025 (CEST) == Правопис за цртичка == Здраво, Бојан. Гледам дека си ставил цртичка кај самата страница за „[[Светец-заштитник|светец заштитник]]“. Јас мислам дека треба без цртичка согласно правило бр. 127, стр. 65 во Правописот од 2017 г. Истото би важело и за „[[Деца-бегалци]]“ без цртичка. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 16:54, 31 октомври 2025 (CET) :@[[Корисник:Andrew012p|Andrew012p]] Фала на укажаното. Постепено ги исправам. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:00, 31 октомври 2025 (CET) == Question about English Wikipedia page for Macedonian artist Mentor Zenula == Hello, @[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] I hope you’re doing well. I’ve recently created a draft article about the artist Mentor Zenula, also known as Xsoundbeatz. He is a Macedonian musician and producer with verified media coverage and collaborations in the Balkan music scene. I wanted to kindly ask if you could please review my draft when you have a moment. The artist already has a Wikipedia page in Macedonian, and since he’s active internationally, I believe it would be appropriate for him to also have an English Wikipedia page for global readers. Thank you very much for your time and for helping maintain the quality of Wikipedia! [https://en.wikipedia.org/wiki/Draft:Xsoundbeatz] Best regards, [Nurhanademi] [[User:Nurhanademi|Nurhanademi]] <small>([[User talk:Nurhanademi|разговор]])</small> 16:52, 2 ноември 2025 (CET) :Hello, Nurhan. The problem is that the article has already been written in 2021 on the English Wikipedia, and deleted. The person who removed it there is a very long-standing administrator who knows the rules well. It was also [[:en:Draft:Xsoundbeatz|declined]] a couple of days ago by another admin. On that wiki they have different [[:en:Wikipedia:Credible claim of significance|rules of notability]] than what we have on our wiki here. For us, as a small country, any Macedonian artist that has an IMDb record of his/her discography is enough (or any artist from any country, for that matter). They are more strict, and there is nothing I can do to change that. My experience, and the fact that I am an administrator here, will not make any difference to them. I created the article on Xsoundbeatz on mk.wiki last year, and, as you can see, it's fine. But I can't impose our standards on their Wikipedia. That's the unfortunate reality. Regards. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 20:34, 2 ноември 2025 (CET) ::Hi @[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] Thankyou for your message 🙏 [[User:Nurhanademi|Nurhanademi]] <small>([[User talk:Nurhanademi|разговор]])</small> 21:41, 2 ноември 2025 (CET) == Talk page lock == Hello! I am a fellow colleague from the sh.wikipedia and as you might have seen, my talk page has been vandalised by our dear Ljubče, whom you probably know as one of Wikipedia's most persistent vandals. And while I do not contribute here, I would kindly ask you to lock both my user page and my talk page indefinitely, so as to stop Ljubče from vandalising it any further. If you have any additional questions, please ping me and I will reply here. Also, sorry for writing in English, I can read Macedonian, but I cannot speak it! :D [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 16:59, 10 ноември 2025 (CET) :@[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]]: If you're online, could you, perhaps, help with this? I cannot write on your talk page so I am pinging you here. [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 17:06, 10 ноември 2025 (CET) ::@[[Корисник:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] {{done}} --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 17:11, 10 ноември 2025 (CET) :::Thank youuu! :))) [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 17:11, 10 ноември 2025 (CET) == Принц или кнез, монархот на Монако? == Бојан, кога од принц го направивме кнез монархот на Монако? Србите и Русите го нарекуваат кнез, инаку по сите други човекот е принц или монарх, па така и кај нас, затоа што има многу титули: тој е и маркиз, и војвода, и барон, и сир. Ова не беше грешка, па да го смениш без дискусија. Измените треба да се вратат назад. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:17, 17 ноември 2025 (CET) :Во англискиот (и некои други јазици) се користи еден ист поим за кнез и за принц, што се две различни работи. Кај нас принц е исклучиво син на монарх, а кнез е владетелска титула на вид монарх. Сите кнезови од нашите простори на англиски и тие други јазици се нарекуваат принцови. Некои примери: [[:en:Grand Principality of Moscow|Grand Principality of Moscow]] = Големо Московско Кнежевство, [[:en:Principality of Bulgaria|Principality of Bulgaria]] = Кнежевство Бугарија. Монако и Лихтенштајн се современи примери за кнежевства. Германскиот не ја прави збрката што ја прави англискиот, па така државата се нарекува ''Fürstentum Liechtenstein'' (на германски Fürst = кнез, a Prinz = принц), наспроти англиското име ''Principality of Liechtenstein''. Нашите по медиуми кога пишувале принц на или од Монако тоа го правеле од чиста немарност или незнаење. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:24, 17 ноември 2025 (CET) ::Принц како збор е сосема соодветно за овој владетел од Монако, дека е монархија државата негова, и тој е монарх, а за кнез речникот вели дека е феудална наследна титула, не постојат феуди денес, историски термин е тоа. Другите значења за кнез според речникот се: член на царско семејство, а овој не е тоа, и титула добиена според заслуги, ни тоа не е, наследна титула има човекот, не му е според посебни заслуги. Не знам каде на друго место да провериме? - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:51, 17 ноември 2025 (CET) :::Сега проверив на француски, затоа што на Монако службен јазик е францускиот, принц се нарекува титулата на владетелот. Значи, тие самите си го нарекуваат принц владетелот свој. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:57, 17 ноември 2025 (CET) :::Тоа е на француски — еден од јазиците што не прави разлика (романските јазици плус англискиот по норманското освојување). Таа смисла на prince исто така е феудална титула која останала обичајно до денес. Во средновековието на тие јазици исто се нарекува principalities или слично исто како денешните. Истото е. Едноставно некои јазици прават разлика, а некои не. Кај нас разликата отсекогаш постоела. А кнез може и да биде монархиска титула во уставна монархија, ако монархијата е кнежевство. Лихтенштајн е уставна монархија. Кое и да е денешното устројство на државата, тој пак ќе биде кнез, оти од дамнешни времиња влече титулата. Ете, тие јазици нашите кнежевства и германските си ги нарекуваат principalities, а ние и Германците си ги нарекуваме по наше. Тоа не значи дека тие треба сега да почнат да користат словенски или германски термин за нив. Кога сме кај извори, еве ти [http://drmj.eu/search/%D0%BA%D0%BD%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%B2%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE извор од речник]. --[[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:02, 17 ноември 2025 (CET) Кнежество, во ред, ама за титулата и на француски и на германски е принц, иако е кнежество, сепак не е кнез. Може да дискутираме дека не постои во нивниот јазик збор за кнез, ама постои за кнежество (?) но еве и на некои словенски јазици титулата му е принц. Исто така, Грејс Кели со бракот станала принцеза. Не знам зошто ние треба да ја менуваме титулата. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:09, 17 ноември 2025 (CET) == Самороден / природен ?== Исто така сметам дека не смее да се отстранува зборот природен и да се менува со самороден. Не познавам еден единствен човек што го користи тој збор за природните метали, на пример, и да ги нарекува самородени метали. Како енциклопедија не треба да бришеме зборови кои се во употреба и да ги менуваме со нови зборови туку така. Оваа измена воопшто не е на место. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:09, 17 ноември 2025 (CET) :Самороден метал е единствениот што го знам за оваа работа, и како таков сум го учел. Покрај тоа, не станува збор за начинот на кој е добиен металот (дали е по природен или вештачки пат), сите метали се извадени од природата. Туку дека е сам по себе чест, а не дел од мешавини кои треба да се рафинираат. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:14, 17 ноември 2025 (CET) ::Ете има дополнително значење, и според тоа не е замена за зборот „природен“ туку има дополнително значење на „чист“. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 13:15, 17 ноември 2025 (CET) == Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" == Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you. The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session. The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''. If you have any questions, please contact me. --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 14:45, 19 ноември 2025 (CET) (on behalf of the CEE Hub) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 --> == Предлошка == Можеш ли да направиш измени на предлошка Soccerway, бидејки сега не работи? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 22:40, 27 ноември 2025 (CET) :Сега треба да е средено. Види дали сè е во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 07:40, 28 ноември 2025 (CET) ::Уште не е средено, еве [[Василије Костов]]. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 08:12, 28 ноември 2025 (CET) :::А како е сега? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:28, 28 ноември 2025 (CET) :::: Сега е подобро, треба да упатува на страницата од Костов на soccerway. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 09:09, 28 ноември 2025 (CET) :::::Ако упатувањето работи во некои статии, а не во други, тогаш проблемот не е со самата предлошка, туку со тоа како е напишана во дадената статија (дали е исправен начинот). Тоа треба да се проверува од случај до случај (водејќи се според тоа како е на англиската вики). [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:11, 28 ноември 2025 (CET) :::::: Здраво - во статијата Узем се дадени имињата на делови од ова село. Меѓутоа, кога погледнав во „Mapa cz“ најдов сосема различни имиња на тие делови. - Ве молам, што е точно? Ви благодарам за вашиот одговор. Со почит. [[User:JaKoRa|JaKoRa]] <small>([[User talk:JaKoRa|разговор]])</small> 13:07, 28 ноември 2025 (CET) :::::::Здраво. Колку што можам да видам, во статијата се спомнати само де маала — Витановци и Манѓелици На картата го нема Манѓелици бидејќи е премногу централно. Сите други имиња што се спомнати во статијата се месности, кои во многу случаи се микротопоними кои не мора да имаат куќи и не се сметаат за делови од селото во таа смисла. На [https://www.openstreetmap.org/?mlat=42.221017&mlon=22.427716&zoom=11#map=15/42.22356/22.43597 оваа карта] треба да се прикажани маалата, иако и таму не сум сигурен дали се сите точни. Затоа, ќе биде потребно да се додадат маалата од посочената карта во статијата. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 18:37, 28 ноември 2025 (CET) == Прашање кое бара дискретност == Добар ден. Дали постои начин да се контактира со вас преку е-маил. Имам прашање кое бара дискретност и не би сакал да го елаборирам тука. Благодарам. [[User:Poliscimk|Poliscimk]] <small>([[User talk:Poliscimk|разговор]])</small> 21:41, 20 декември 2025 (CET) :Да, има. Пишете [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BF%D0%B5%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%BD%D0%B0:%D0%9F%D0%B8%D1%88%D0%B8_%D0%B5-%D0%BF%D0%BE%D1%88%D1%82%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D1%82/Bjankuloski06 на овој бразец]. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:06, 20 декември 2025 (CET) == Уредувачки денови и викенди 2026 == Добар ден, започна предизвикот [[Википедија:Уредувачки денови 2026|уредувачки денови]] и [[Википедија:Уредувачки викенди 2026|викенди]] за 2026 година. Ве поканувам да се приклучите на предизвикот, со тоа што од оваа година наградите ќе бидат на месечно ниво каде што треба да се исполнат следните услови: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките денови и/или викенди во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии '''од тековниот месец'''. Ако имате какви било прашања слободно обратете ми се на мојата разговорна страница! Пријатен ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 12:08, 5 јануари 2026 (CET) == Мета-дијалектика == Почитуван Бојан, Среќен Бадникот! Ако не Ти е проблем провери ја страницата (и одобри) за [[Мета-дијалектика]]. Поздрав, И.Ј. [[User:Нео-Марксист|Нео-Марксист]] <small>([[User talk:Нео-Марксист|разговор]])</small> 18:34, 6 јануари 2026 (CET) :Здраво, Игор. Одобрено. Се извинувам на задоцнувањето. Бев во Кина и таму не ми се отвораше Википедија. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:50, 8 јануари 2026 (CET) ::Благодарам Бојан! Среќна Нова 2026. Година![[User:Нео-Марксист|Нео-Марксист]] <small>([[User talk:Нео-Марксист|разговор]])</small> 02:51, 15 јануари 2026 (CET) :::::Почитуван Бојан, се извинувам за Твоето време. Но, морам да Ти обрнам внимание дека Вашиот нов корисник ја избојадиса оваа страница ([[Мета-дијалектика]] ), и уште повеке проверената страница за [[Дијалектика]] со низа жолти шаблони. Ова лично не ми прави проблем, но сепак ми се чини дека се работи за некој субјективен чин. Се надевам дека сум во грешка. Со особена почит, [[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 02:13, 24 јануари 2026 (CET) :Здраво. Еден од администраторите ќе ја провери статијата и ќе се погрижи да биде по стандард. Ако има проблем и понатаму, уредникот ќе биде повикан да направи поправки. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:44, 24 јануари 2026 (CET) ::Благодарам Бојан [[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 11:47, 24 јануари 2026 (CET) :Еве ја дополнив со секундарната референца од весникот Нова Македонија, денешен број. Се надевам дека сега задоволува критеријумите за „Викификација". Види :[https://novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/megju-se-i-nishto-filozofska-teorija-shto-go-objasnuva-postoenjeto/].[[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 11:24, 26 јануари 2026 (CET) ::::Мета-дијалектика постои. Види просто пребарување на bing [https://www.bing.com/search?q=meta+-+dialectical+method&qs=SC&pq=meta-+dialectic&sk=SC1&sc=11-15&cvid=BB16E35668AF4272BFB61E0ABA86DF2C&FORM=QBRE&sp=2&ghc=1&lq=0].[[Специјална:Придонеси/&#126;2026-92605-4|&#126;2026-92605-4]] ([[Разговор со корисник:&#126;2026-92605-4|разговор]]) 23:30, 10 февруари 2026 (CET) :::::Тие толку разбираат, никогаш не училе за "Дијалектика", а камоли за "Мета-дијалектика". За жал.[[User:Вики.Мета|Вики.Мета]] <small>([[User talk:Вики.Мета|разговор]])</small> 00:29, 11 февруари 2026 (CET) :: Што се однесува до пребарувањето на Google го најдов терминот, повезан и со авторот на Мета-дијалектика - Google Search: [https://www.google.com/search?q=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0-%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0&sca_esv=9a26454b369da4f9&ei=qvsfapW7Ltnlxc8P-Ku9gAw&biw=1167&bih=550&ved=0ahUKEwiVuImv6OqUAxXZcvEDHfhVD8AQ4dUDCBA&uact=5&oq=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0-%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0&gs_lp=Egxnd3Mtd2l6LXNlcnAiH9Cc0LXRgtCwLdC00LjRmNCw0LvQtdC60YLQuNC60LAyBhAAGB4YCjIFEAAY7wUyCBAAGIAEGKIEMgUQABjvBTIFEAAY7wUyBRAAGO8FSIVcUIMRWOZXcAJ4AJABA5gBbKABpBWqAQQyNi41uAEDyAEA-AEBmAIToALpDKgCBsICBxAAGB4YsAPCAggQABjvBRiwA8ICCxAAGIAEGKIEGLADwgIEEAAYHsICFxAAGIAEGIoFGJECGOcGGOoCGLQC2AEBwgIFEAAYgATCAgUQLhiABMICBxAAGIAEGBPCAgkQABiABBgTGArCAgYQABgeGBPCAggQABgeGBMYCsICBhAAGB4YDZgDA_EFjr1DthkfSZuIBgGQBgW6BgQIARgHkgcEMTMuNqAHjcMBsgcEMTEuNrgH4QzCBwgwLjEuMTcuMcgHXYAIAQ&sclient=gws-wiz-serp]. == Злоупотреба на администраторските овластувања == Еден или повеќе администратори на оваа Вики блокираа страница за разговор за стр. „Мета-дијалектика" со цел брзо да биде избришана. Овој термин[[Мета-дијалектика]] е широко применуван во поновата филозофија! Нема никакви основи за бришење, а особено не за брзо бришење, ова е очигледно. Потпаѓа под филозофска терминологија.[[User:Вики.Мета|Вики.Мета]] <small>([[User talk:Вики.Мета|разговор]])</small> 00:22, 11 февруари 2026 (CET) :Здраво. Не станува збор за злоупотреба, туку за нечија одлука. Го повикувам колегата @[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]] да образложи. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 06:04, 11 февруари 2026 (CET) ::@[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] Многу е едноставно, статијата не личеше на ништо со извори од само еден автор. Ако е така како што се кажува дека е широко применуван термин, зашто не постои објаснувања/извори при простор пребарување на Гугл. Исто така, оваа страница не е избришана само од мене, туку од многу други Википедии. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 13:02, 11 февруари 2026 (CET) :::Како и да е истата статија помина на Бугарската Вики, а слично и на Белоруската Википедија! Голем поздрав![[User:Инает|Инает]] <small>([[User talk:Инает|разговор]])</small> 02:17, 20 февруари 2026 (CET) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; color: #000; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2025 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2025 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2025_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2026]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Look forwards to collaborating in the year ahead. Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 08:42, 14 февруари 2026 (CET) </div> (Оваа порака беше испратена на [[:Корисник:Bjankuloski06]], а тука се јавува заради пренасочување.) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Doc James@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2025&oldid=30070084 --> == Корејска транскрипција == Здраво, Бојан. Сакам да те прашам како ќе се транскрибира Lee Jun-young на македонски, поточно „Young“? Според [[Македонска транскрипција на корејскиот јазик|македонската транскрипција]], нема МФА за „ou“. Дали ќе биде Јанг или Јонг? Се колебам за Ли Џун Јонг. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 15:02, 21 февруари 2026 (CET) :Ќе биде Јонг, и го имаме во графата за ''yeo''. Не е секогаш лесно да се одреди од прв поглед, бидејќи наместа англиската транскрипција отстапува од официјалната преработена романизација, и од тоа што би се очекувало според МФА. Слогот 영 е сочинет од составниците ㅇ + ㅕ + ㅇ. Првата е нема, втората е самогласката ''јо'', третата е согласката ''нг''. ㅕ се предава со „јо“ на македонски, бидејќи о е најблизок македонски глас за ʌ по МФА. Во корејскиот најпаметно е да се гледа од изворното писмо, и потоа да се консултира нашата транскрипција. Јас би ја задржал употребата на тирето и малата буква, па така би било „Ли Џун-јонг“, бидејќи ''Џун-јонг'' е едно презиме, а не две презимиња, или средно име и презиме. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:38, 21 февруари 2026 (CET) ::Благодарам. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 19:13, 22 февруари 2026 (CET) == Translation request == Hello, Bjankuloski06. Can you translate and upload the article about the dormant supervolcano [[:en:Campi Flegrei]] in Macedonian Wikipedia? Yours sincerely, [[User:Kurcke|Kurcke]] <small>([[User talk:Kurcke|разговор]])</small> 08:02, 11 март 2026 (CET) :Hello, Bjankuloski06. :I withdraw the request, because the article has been created. :Yours sincerely, [[User:Kurcke|Kurcke]] <small>([[User talk:Kurcke|разговор]])</small> 23:33, 13 март 2026 (CET) == Предлог == Здраво, Бојан. Сакам да предложам нешто за кога отвораме нова тема или едноставно дебатираме на страниците за разговор. Наместо автоматски да се додава само нашето име и врската до разговорната страница, дали може пред името автоматски да се додаваат и две цртички „--“? Ова би дало подобар стилистички изглед и појасно би го одвоило потписот од самиот текст. Пример како би изгледало тоа автоматски: --Andrew012p (разговор) 19:41, 29 март 2026 (CEST). Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 19:44, 29 март 2026 (CEST) :И јас сум се прашувал уште одамна, ама, за жал, тоа е длабоко кодирано во википедискиот систем, и со тоа, неменливо. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:22, 30 март 2026 (CEST) == Предлошка == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ги провериш овие предлошки за аниме и манга што се користат во статијата „[[Beck (манга)|Beck]]“? Во визуелниот уредник кога ќе стиснам „Уреди“ на предлошката, заглавува на „Вчитувам“ и не се отвораат полињата. Само работат кога уредувам во изворен код. Не сум ги менувал предлошките одамна, претпоставувам е некој поширок проблем со Википедија или со нивните TemplateData? Ќе може ли да се реши? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 13:48, 10 април 2026 (CEST) :Таа предлошка не може да се уредува нагледно бидејќи впрочем е потпредлошка (во кодот ќе забележиш „Infobox animanga/Header“. Иста е и на англиската. Очигледно таквиот уредник е предвиден само за предлошки (ни јас не сум знаел). Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:50, 10 април 2026 (CEST) == Општини во Бугарија == Здраво Бојан, имам намера да создадам страници за општините во Бугарија. Го уредив постоечкиот запис за [[Бургас (општина)|Општина Бургас]] и создадов нов за [[Општина Ајтос]]. Би можел ли да погледнеш дали се во ред текстот и инфокутијата, бидејќи планирам да ги користам како шаблон за сите останати? Благодарам! [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 15:19, 16 април 2026 (CEST) :Здраво Пламен. Во смисла на форматирање, мене ми изгледа добра. Би препорачал селата да имаат врски (макар и црвени), како поттик за други уредници. Исто така, секоја општина би требало да има предлошка (шаблон) долу со селата кои се во неа. Ако решиш да правиш предлошки, послужи се со примерот на [[Предлошка:Општина Кочериново]]. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:57, 16 април 2026 (CEST) ::Благодарам, поздрав! [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 08:53, 17 април 2026 (CEST) :::Здраво Бојан, сите статии што ги создавам во моментов ги правам според еден шаблон. Не случајно, пред да започнам, ти покажав една статија и благодарен сум ти за насоките што ми ги даде. Корисникот Gurther прави искрено чудни (нелогични) редакции. На пример, погледни ја статијата за селото [[Граматиково]]. Зошто овој корисник ги отстранува параметрите | native_name = Граматиково и | native_name_lang = bg од шаблонот? Зошто го брише делот ({{Langx|bg|Граматиково}}), кога тоа е според сите енциклопедиски стандарди? Исто така, зошто го коригира делот „дел од општината [[Мало Трново (општина)|Мало Трново]]“ во „дел од [[општина Мало Трново]]“? :::Не гледам дека прекршувам некакви стандарди, но досадно е некој постојано да оди по вашите стапки и да ги преправа статиите спо вакви потези. Истиот корисник ме обвинува за „контрапродуктивност“ и, цитирам повторно, вели дека „Вашите последни уредувања наликуваат на вандализам“, со што никако не можам да се согласам. Сепак, јас совесно придонесувам за македонската Википедија и не прифаќам такви обвинувања. Те молам за поддршка. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 12:55, 20 април 2026 (CEST) ::::Го повикувам @[[Корисник:Gurther|Gurther]] да се изјасни по ова. Не гледам никаков проблем со сето тоа што погоре ми го пренесе Пламен. Наша енциклопедиска практика е да стојат називите на други јазици, дури и кога се идентични на нашиот. Исто така, граматичкиот состав „е дел од општината Мало Трново“ е исправен и непробмелатичен (да, можна е нечленувана варијанта „е дел од Општина Мало Трново“, но тогаш ќе мора биде со големо О). Според пренесеното од Пламен, јас не гледам контрапродуктивност или вандализам. Gurther, имаш ли нешто да додадеш или образложиш? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:03, 20 април 2026 (CEST) :::::[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] и [[Корисник:Пакко|Пакко]], нема смисла да стои втор јазик ако е ист со првиот јазик. Како пример во Англиската Википедија, не содржи германско име за [[en:Berlin|Берлин]], [[en:Brandenburg|Бранденбург]] или нема француско за [[en:Paris|Paris]]. Урединкот Пакко се обидол да го додаде псевдоисторискиот назив „''Преображенско''“ за Илинден, поради тоа го обележав како вандализам. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 13:32, 20 април 2026 (CEST) ::::::Практиката за идентичните имиња е таква, и Пламен има право да ја користи. Ако сметаш дека ова треба да се смени, треба да отвориме јавна дискусија каде ќе се изјаснуваат разни членови на заедницата, па дури тогаш да утврдиме дали оттогаш ќе биде правилно или не. ::::::@[[Корисник:Пакко|Пакко]] Во врска со името на востанието, кај нас (на нашето вики и во македонскиот јазик воопшто, секогаш и без исклучок се користи само називот Илинденско востание, без „прежбраженско“. Тоа е врежано во камен и нема отстапки. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:37, 20 април 2026 (CEST) :::::::Мене сеедно ми е. Претходно сум остранил бугарски називи бидејќи биле исти за други села и градови во Бугарија. Немав пожалби или проблеми со Пакко за називите претходно, не знам што е разликата овој пат. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 13:49, 20 април 2026 (CEST) ::::::::Gurther, твојата изјава дека си немал поплаки или проблеми претходно е дрска лага. Во јули 2023 година беше блокиран на еден месец од администраторот Kiril Simeonovski токму поради "масовен систематски вандализам" и систематско бришење на придавката "бугарски" од статиите. Целата дискусија и одлуката за твојот блок може да се видат тука: [[Разговор со корисник:Kiril Simeonovski/Архива 27#Моля за помощ]]. ::::::::Очигледно е дека не си ја научил лекцијата и се обидуваш да ја измамиш заедницата и администраторот Б. Јанкулоски со невистини. Со твоето признание дека и сега отстрануваш податоци само затоа што ти изгледале "исти", потврдуваш дека продолжуваш со старите навики за деструктивно уредување. Изразот "мене сеедно ми е" не поминува во проект како Википедија, каде што постојат јасни стандарди. Очекувам администраторите да го земат предвид ова твое рецидивистичко однесување и обидот за измама во оваа дискусија. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 14:45, 20 април 2026 (CEST) :::::::::[[Корисник:Пакко|Пакко]], Википедија не е место за бесмислени обвини. Мислев за поплаки поврзани со твоите новосоздадени страници за општини во Бугарија. Вашиот однос спрема мена не е прифатлив. Истакнав дека „сеедно ми е“ бидејќи нејќев да отворам дискусија во селската чешма за нешто толку непотребно и бесмислено. Вие сте урединкот кој се обидува да вметне „додатоци“ како „прежбраженско“ кои се целосно неприфатливи и псевдоисторија. Ако сакаш да употребиш langx тогаш можеш слободно, но ако продолжете со вакви лични навредни тогаш ќе треба да превземам мерки. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 16:10, 20 април 2026 (CEST) ::::::::::[[Корисник:Bjankuloski06|Бојан]], сакам само да истакнам дека цитирањето на јавни архиви за претходните „рецидиви“ на корисникот Gurther и моето инсистирање на почитување на стандардите на Википедија не претставуваат „лична навреда“, туку транспарентност. Не прифаќам закани за „мерки“ само затоа што на некој не му се допаѓаат фактите. Со ова ја завршувам мојата дискусија и оставам администраторот да пресуди врз основа на виденото. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 16:29, 20 април 2026 (CEST) == Преместување страници == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ги преместиш овие предлошки од „Оригинален текст“ во „Изворен текст“? Пробав за [[Предлошка:Оригинален текст/styles.css]] ама ми покажа „бидејќи насловот „Предлошка:Изворен текст/styles.css“ е забранет за создавање. Се совпаѓа со следнава ставка на списокот на недозволени наслови: (?!(User|Wikipedia)( talk)?:|Talk:)\P{L}*[^\p{Latin}\P{L}].*\p{Latin}.* <moveonly> # Latin + non-Latin“. Ова се сите предлошки за преместување: [[Предлошка:Оригинален текст/styles.css]] и [[Предлошка:Оригинален текст/doc]]. Благодарам! Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 16:38, 18 април 2026 (CEST) :Направено. Се надевам сега ќе биде во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:09, 19 април 2026 (CEST) ::Благодарам! Сега убаво работи [[Предлошка:Изворен текст|предлошката]] и може да се користи од сите уредници! Пример како изгледа: „[[Бекрумс]]“, „[[Хирохито]]“, „[[Стимпанк]]“, „[[Фенерџија]]“ итн. Прилагодена е според руската предлошка. Единствено нешто што може да се промени (но не е голем проблем) е променливата „Извор“ кај „[[Предлошка:Крај на цитат]]“ ([[Предлошка:Крај на цитат/styles.css]]). Во статии многу е блиску до сивиот дел на „Изворен текст“ и препорачливо е малку да се спушти подолу. Како пример, можеш да видиш кај „[[Хирохито]]“. Пробав да поправам, најверојатно доаѓа од негативната маргина кај CSS-то на „Изворен текст“. Слободно поправи ако знаеш како. :) Исто така, копчето [прикажи] може да се стави (но и не мора) веднаш до изворниот јазик (на пример (англ.) ), но имав потешкотии со тоа. Поздрав! --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:36, 19 април 2026 (CEST) :::Одлична работа. Копчето прикажи малку е над текстот, ама претпоставувам така е направено. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 05:55, 19 април 2026 (CEST) ::::Копчето во суштина треба да биде внатре во делот ,,Изворен текст" веднаш до (англ.) ама ми бегаше најдесно и морав да го ставам горе. И вака не е лошо, ќе пробам некогаш да го решам и тоа. [[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 17:21, 19 април 2026 (CEST) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 22:06, 28 април 2026 (CEST) </div> <!-- Пораката ја испрати Корисник:Keegan (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 --> == Животописни податоци? == Јас Бојан ќе те замолам ако си го правел ова преименување во инфокутиите, да го вратиш или ако знаеш како се менува кажи ми да менувам јас. Не може да стои животописни податоци. Само што забележав дека некој го сменил од биографски податоци. Таков израз „животописни податоци“ не се користи. Имаше голема реакција и за „животопис“ наместо „биографија“, и беше консензусот да се употребуваат двата изрази, кој како сака, но да не се менува со алатката за да го немаме зборот биографија кој е македонски, дури и повеќе од хрватскиот израз животопис, само затоа што некому му се допаднало повеќе така. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:02, 30 април 2026 (CEST) :Не сум ги менувал јас, ама сега е исправено. Пронајдов само во една инфокутија и заменив. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:07, 30 април 2026 (CEST) ::Фала и извини штом не си бил ти, а тебе ти пишав. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:15, 30 април 2026 (CEST) == Своеволијата на Gurther == Бојан, те молам повторно за помош. Корисникот Gurther повторно ги отстранува моите уредувања без никаква причина. Овој пат тоа се случува во статијата за [[Карлос Насар]]. Овој провокатор ја трга Категоријата: Луѓе од Червен Брјаг, а ја ставил Категоријата: Француски спортисти. Карлос Насар НЕ Е француски спортист. Карлос Насар нема француско државјанство. Роден е во Париз и таму поминал само 7 месеци како бебе. Со оглед на овие факти, не разбирам зошто корисникот ги поништува моите уредувања без никаква аргументација во резимеата. Не сакам да водам уреднички војни. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 19:13, 30 април 2026 (CEST) :Сменив, па видиме дали пак ќе биде изменето. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:56, 30 април 2026 (CEST) ::Бојан, ти благодарам за брзата реакција и за тоа што го потврди фактот дека Карлос Насар не е француски спортист. Јас ги доуредив останатите делови што корисникот Gurther ги беше избришал – ја вратив категоријата за Червен Брјаг и го тргнав името на француски, бидејќи нема смисла да стои ако тој нема француско државјанство. Се надевам дека статијата сега ќе остане во оваа фактички точна форма. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 09:10, 1 мај 2026 (CEST) :[[Корисник:Пакко|Пакко]], не сфаќам што е поентата со категоријата „луѓе од Червен Брјаг“ кога личноста не е од Червен Брјаг, туку од Париз. Наместо да отвориме правилна дискусија кон темата вие се жалите кон администратори дека ти ги отстранувам придонесите „без никаква причина“. Згрешив со категоријата дека бил француски спортист бидејќи не сум целосно образовен за темата/личноста. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 10:44, 1 мај 2026 (CEST) == Модул:Infobox == Здраво, Бојан. Забележав проблем со инфокутиите на некои статии, на пример кај „[[Големо Кнежевство Литванија]]“, каде што текстот останува во еден ред и инфокутијата се шири хоризонтално. Мислам дека проблемот е во [[MediaWiki:Common.css]], бидејќи .nowrap не се override-ира внатре во .infobox. Дали би можел/а на крајот од МедијаВики:Common.css да го додадеш следниов CSS? /* Fix wide infoboxes with nowrap content */ .infobox td, .infobox th { white-space: normal !important; overflow-wrap: anywhere; word-break: break-word; } .infobox .nowrap { white-space: normal !important; } Ова треба да спречи инфокутиите да се растегнуваат поради долг текст или nowrap содржина. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 12:26, 8 мај 2026 (CEST) :[https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8:Common.css&oldid=5552167 Го ставив кодот], ама немаше ефект. Го повратив уредувањето на самиот модул Infobox и тоа ја оправи работата. Макар што, тоа мое уредување е неопходно за работа на предлошките од понов тип, па ќе испробувам да видам како да го вметнам новиот код без да ги прави овие проблеми. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:33, 8 мај 2026 (CEST) ::Дали направи ?action=purge на страницата. Или пробај да ја копираш целосно MediaWiki:Common.css од англиската верзија. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 12:58, 8 мај 2026 (CEST) :::Да, ги пробав сите варијанти и не бива. Како што реков, ќе видам дали можам да направам нешто трето за да проработи и сменетиот код. Во спротивно модулот ќе мора да стои по старо. Секогаш вака ни прават од англиската — без најава и без никакви упатства за прилагодување. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:25, 8 мај 2026 (CEST) == Македонски == Hello. I'm looking for Macedonian translation of descriptions of a few items for Wikidata. Would you help? [[User:Eurohunter|Eurohunter]] <small>([[User talk:Eurohunter|разговор]])</small> 00:53, 17 мај 2026 (CEST) :Certainly! Just list the items. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:55, 17 мај 2026 (CEST) == Прашање == Почитуван, што е проблем со оваа страница [[Игор Јанев]] ? [[User:Алфа БК|Алфа БК]] <small>([[User talk:Алфа БК|разговор]])</small> 01:48, 20 мај 2026 (CEST) :Не знам. Мене ми изгледа во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 03:24, 20 мај 2026 (CEST) == Преместување == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ја преместиш статијата во [[Mакедонска алпинистичка хималајска експедиција „Еверест '89“ (МАХЕ Еверест '89)|Mакедонска алпинистичка хималајска експедиција „Еверест '89“]]? Мене не ми дозволува бидејќи има латинични букви кај „Mакедонска“. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 18:24, 21 мај 2026 (CEST) :Преместено на [[Македонска алпинистичка хималајска експедиција „Еверест ’89“]] (а [[МАХЕ „Еверест ’89“]] како пренасочување). [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:47, 21 мај 2026 (CEST) == Терминот мета-дијалектика == Што се однесува до терминот [[Мета-дијалектика]] го најдов и на Wikidata [https://www.wikidata.org/wiki/Q137660270].[[User:Алфа БК|Алфа БК]] <small>([[User talk:Алфа БК|разговор]])</small> 12:23, 3 јуни 2026 (CEST) == Предлог: полузаштита == Здраво. Би сакал да ти предложам статијата за Гоце Делчев да биде отклучена во форма на полузаштита, односно достапна за уредување само од проверени корисници. Сакам да ја уредувам, а веќе подолг период е заклучена. Поздрав. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 13:25, 6 јуни 2026 (CEST) :Најдобро е ова барање да се постави на Селската чешма бидејќи не би сакал сам да одлучувам. Проблемот е тоа што неволјите што ги имавме беа и од корисници со доволно придонеси за да бидат потврдени (иако поредовни на друга Википедија). Треба ова да се разгледа заеднички. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:31, 6 јуни 2026 (CEST) == Лигос == Здраво Бојан, сакам да те прашам зошто ја имаш избришано статијата [[Лигос]]? Барем јас не гледам некоја причина за нејзино брзо бришење. Поздрав — [[User:SpectralWiz|SpectralWiz]] <small>([[User talk:SpectralWiz|разговор]])</small> 16:06, 7 јуни 2026 (CEST) :Ја вратив. Ммора да било некаква грешка. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:23, 7 јуни 2026 (CEST) == Гласање за избрана статија == Добар ден, доколку можете ве молам гласајте во [[Википедија:Кандидати за избрана статија/Александар Мартулков|мојата номинација на Александар Мартулков за избрана статија]]. Ви благодарам, поздрав. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 19:36, 12 јуни 2026 (CEST) :Добар ден [[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]], гласањето за Александар Мартулков завршило вчера. Како можам правилно да ја архивирам номинацијата и да ја прикажам на главната страница? Забележав дека има статии за номинации од 2025, 2024, 2023 итн. но нема за 2026? Ви благодарам, поздрав. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 14:31, 20 јуни 2026 (CEST) == Ажурирање на модул == Здраво, Бојан. При создавање и прилагодување посложени инфокутии од англиската Википедија, ми дава предупредувања како: <br> <code>Предупредување од скриптата: Deprecated member <code>loadI18n</code> called. Please use <code>i18n.loadMessages</code> instead.stack traceback:  Модул:Deprecated:20: in function 'warn'  Модул:Deprecated:38: in function <Модул:Deprecated:36>  Модул:Wikidata:89: in function 'chunk'  mw.lua:602: in function <mw.lua:542>  [C]: ?  [C]: in function 'getExpandedArgument'  mw.lua:232: in function <mw.lua:229>  Модул:Infobox:338: in function 'preprocessSingleArg'  Модул:Infobox:418: in function 'chunk'  mw.lua:678: in function <mw.lua:652>  [C]: ?</code> <br>Ова се случува на пример кога ја прилагодувам [[Template:Infobox lighthouse]]. Претпоставувам треба да се ажурира [[Модул:WikidataIB]] бидејќи моментално е застарен. Не е нешто сериозно и итно, ама сепак треба да се прилагоди. Што мислиш ти? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 15:54, 23 јуни 2026 (CEST) o1jcrp0pner6se6seu4pf1it3n3toq7 5581521 5581520 2026-06-23T14:04:14Z Andrew012p 85224 /* Ажурирање на модул */ 5581521 wikitext text/x-wiki {{Корисничкикоментар}} {{Архиви| 2006<br /> [[/Архива 1|јануари - април]]<br /> [[/Архива 2|мај - август]]<br /> [[/Архива 3|септемвриа - декември]]<br /> 2007<br /> [[/Архива 4|јануари - април]]<br /> [[/Архива 5|мај - август]]<br /> [[/Архива 6|септември - декември]]<br /> 2008<br /> [[/Архива 7|јануари - април]]<br /> [[/Архива 8|мај - август]]<br /> [[/Архива 9|септември - декември]]<br /> 2009<br /> [[/Архива 10|јануари - април]]<br /> [[/Архива 11|мај - август]]<br /> [[/Архива 12|септември - декември]]<br /> 2010-2013<br /> [[/Архива 13|јануари - април 2010]]<br /> [[/Архива 15|јануари 2010 - мај 2013]]<br /> 2012-2013<br /> [[/Архива 14|април 2013 - јануари 2012]]<br /> [[/Архива 16|мај - октомври 2013]]<br /> 2013-2015<br /> [[/Архива 17|мај 2013 - април 2015]]<br /> 2015-2018<br /> [[/Архива 18|април 2015 - мај 2018]]<br /> 2018-2020<br /> [[/Архива 19|мај 2018 - февруари 2021]]<br /> 2020-2025<br /> [[/Архива 20|февруари 2021 - јули 2024]]<br /> [[/Архива 21|јули 2024 - мај 2025]] }} == Барање за оценувачки статус == Добар ден, се пријавив како кандидат за оценувачки статус. Можете да ја видете мојата кандидатура во [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81#%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B8_%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%B8_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81 тековните номинации]. Ако имате време ве молам гласајте, ако имате проблем со мојата кандидатура ве молам [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81#%D0%94%D0%B8%D1%81%D0%BA%D1%83%D1%81%D0%B8%D1%98%D0%B0 дискутирајте го во самата номинација], сакам да го подобрам мојот придонес во македонската Википедија. Ви благодарам. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 11:52, 16 мај 2025 (CEST) == Отфрлање на текстови == Почитуван, Имам проблем со Ehrlich91. Имам неколку текстови кои се преводи од англиски јазик, прилагодени и делумно комплетирани на македонски јазик. За тоа имам потрошено многу време. Администраторот Ehrlich91 некои од текстовите ги отфрла со несфатливи објаснувања. На пример, текстот за непрекинати функции го отфрли бидејќи имало веќе таква тема која била оценета како добра. Таа тема можеби била оценета како добра, но oд кого? Би требало да има влијание кој ја оценува таа страница. Текстот кој јас го поставив беше далеку покомплетен и поточен, во математичка и лексичка смисла. Дали оценувачите можат да ги споредат старата и новата верзија или тоа воопшто никого не го интересира? Па и реномираните енциклопедии имаат повеќе изданија, подобрени и надополнети. Инаку, текстот на македонски беше одличен за тема која е интересна за секој љубител на математичката анализа и техничките науки. Од друга страна, текстот за итерирани граници Ehrlich91 ми го има отфрлено без никакво објаснување уште истиот ден како што видов. Ме интересира, како може да се избегне од ова негово изживување и насилничко и деструктивно однесување со што нанесува голема штета на текстовите и содржината на математичките теми на македонски јазик на Wikipedia. Јас сум професор по математика и знам за што зборувам, а за Ehrlich91 се сомневам дека има и елементарни познавања на темите кои ги осакатува со неговото несоодветно постапување и непрофесионалност. Администраторите треба да имаат пошироки погледи и да знаат што предизвикуваат со нивните постапки. Реков дека повеќе нема да преведувам после првата негова рецензија, но по подолго време пак се навратив на оваа работа, затоа што верувам дека Wikipedia на македонски може да биде значаен ресурс за македонскиот народ. Но, дотичниот како тоа да го чекаше и веднаш го отфрли првиот текст што го поставив. Ве молам погледнете и пишете ми. Ви благодарам. [[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 23:50, 23 мај 2025 (CEST) :Добар ден, професоре. Јас и прегледав обете Ваши статии (во првиот случај, преработка на статијата) и ги направив потребните прилагодувања за да се прикажуваат како што треба. Веројатно колегата мисли дека ако статијата некогаш била избрана, таа не треба да се менува (Една статија добива статус на „Избрана“ ако се смета за доволно добра и претставителна за извесно време да биде на главната страница). Меѓутоа, јас сметам дека апсолутно може да се менува доколку станува збор за видно подобрување. Потоа статијата може да оди на прегласување. Другата статија за итерирани гранични вредности беше доволно добра, и јас ја одобрив. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:06, 24 мај 2025 (CEST) ::Почитуван, ::Ви благодарам за брзиот одговор и реакција. Ова ми дава надеж дека Wikipedia на македонски јазик има иднина. ::Ве молам да им се укаже на Вашите колеги уредувачи или администратори да не бришат текстови толку лесно затоа што таквите постапки фрустрираат и оставаат многу лош впечаток. ::Со почит, ::[[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 23:10, 24 мај 2025 (CEST) :::Би сакал да дополнам нешто што забележав, а не знам дали и вие го забележавте. Правилото на нашата Википедија е дека наместо „Видете исто така“ во заглавијата се користи „Поврзано“, а наместо „Референци“ секогаш се употребува зборот „Наводи“. Иако сигурно знаете, но сепак да спомнам дека никогаш не се користи зборот „линкови“, туку исклучиво „врски“ (ова го немам забележано, туку попатно го спомнувам за секој случај). Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:33, 26 мај 2025 (CEST) == Ракописни букви на македонски јазик == Почитуван, Сакам да Ви укажам на еден проблем во врска со некои од ракописните букви на македонски јазик кои се користат во Wikipedia, а и на други места. Имено, ракописните букви г, п, т се како во руската и бугарската азбука, а не според македонскиот правопис (цо цртичка одозгора https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Makedonsko_rakopisno_pismo.png). Овие недостатоци ги приметувам и на други места, апликации и сл. Не знам колку можете да реагирате по ова прашање, но добро би било да контактирате со поединци кои можеби знаат како овој недостаток да се отстрани. Ви благодарам. [[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 13:48, 25 мај 2025 (CEST) :Овој проблем е многу познат и веќе одамна расправан. За да се ургира кај централните програмери, прво ќе треба да имаме соодветен фонт под слободна лиценца. Ова отвора посложена работа за програмерите, и може да потрае, но сепак е решливо. Главниот проблем е во тоа што расположивите фонтови кои општо ги користиме на други места се или авторска припадност на поединечни типографи, или во сопственост на владата. Системашите од централа бараат слободен фонт, т.е. со авторските права предадени во јавна сопственост. Засега единствена можност е намерна употреба на [[Предлошка:Закосено]] за такво форматирање (видете го објаснувањето) во неа. Ова е малку килаво и не е решение — тоа треба да се реши системски, и да се прикажува насекаде како стандардно на викито без ставање ознаки. Друг проблем со оваа предлошка е во што обликот на буквите и меѓубуквеното растојание не се со квалитет кој одговара на потребите за читливост и уреден текст, како што е решено за источнословенските ракописни, и тој проблем ќе треба да се реши со друг, посоодветен фонт, кој идеално би бил слободен и системски спроведен. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:19, 25 мај 2025 (CEST) == Никусор Дан == Hello, could you please check [[Никусор Дан]]? A few IPs did spam machine translated pieces today on Southern-Slavic wikis. If you could intervene I'd be very grateful. Thanks in advance, [[User:A09|A09]] <small>([[User talk:A09|разговор]])</small> 00:12, 26 мај 2025 (CEST) :Thank you for pointing it out. I deleted it. It was tiny, done without knowledge of wiki formatting and even the name transcription was wrong. We'll wait until a proper editor creates a normal article about him. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:15, 26 мај 2025 (CEST) ::Thanks, that was very expeditive! [[User:A09|A09]] <small>([[User talk:A09|разговор]])</small> 00:19, 26 мај 2025 (CEST) == Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! == Hi everyone, We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there. The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]''). If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''. [[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 13:17, 29 мај 2025 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Хиерархија == Кој е наредниот чекор во хијејархијата овдека на википедија, сега сум уредник? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 06:23, 13 јуни 2025 (CEST) :Да, сега си уредник. Со доволно уредувања што ќе ти бидат прифатени, и со доволен број уредувања стануваш автопроверен уредник (твоите уредувања веднаш се видливи за сите, без да треба некој да ги погледа и одобри. За ова не треба долго. Потоа, кога ќе биде доволно докажана уредничката способност и стилот на изразување на достатно ниво, тогаш можеш да поднесеш барање за статус на оценувач (да одобруваш или отфрлаш уредувања на обични уредници). Понатаму има други привилегии, па после нив следно е администраторство, а на крај на врвот е специјален статус бирократ, нешто како виш администратор, но со дополнителни права, да доделува права на други и можност за покоренити промени на викито. Моментално тоа сме само јас и уште еден друг. Администратори има повеќе. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 07:34, 13 јуни 2025 (CEST) :{{одговор|Marco Mitrovich}} Да не заборавам да додадам: би те замолил да ставаш наслови кога пишуваш, инаку текстот се губи во претходната тема (во овој случај, CEE Catch up. Затоа самиот произволно ставив наслов „Хиерархија“. --[[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:26, 13 јуни 2025 (CEST) == Предлог == Здраво, би сакал да дадам еден предлог за делот „Дали сте знаеле“ на Главната страница. Дали би можело да се ограничи на пример на 10 „факти“ и како што се додаваат нови факти, претходните да се архивираат. Вака како што е сега мислам дека е предолго и многу непрегледно. Сум забележал и во англиската верзија тоа е мал дел, на пример во моментов има само 9 „факти“. Поздрав [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 12:49, 26 јуни 2025 (CEST) :Да, добра идеја. И јас веќе некое време се размислував за тоа. Сега ги сведов на десет. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:57, 26 јуни 2025 (CEST) == Предлошка == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да видиш зошто не сака да работи предлошката [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D1%88%D0%BA%D0%B0:%D0%98%D0%BD%D1%84%D0%BE%D0%BA%D1%83%D1%82%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%83%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B8%D0%B7%D0%B0 Инфокутија медиумска франшиза]? Сакам да ја ставам кај „[[Resident Evil]]“, но само белина се појавува. Ја прилагодував преку [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A8%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%BE%D0%BD:%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B8%D0%B7%D0%B0 руската верзија]. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 10:07, 28 јуни 2025 (CEST) :Сега да работи. Морав одново да ја направам од англиската, и сега ќе мора да се користи англискиот код. Ова се случува кога централно ќе изменат функционалности на кодот и потоа извесни постоечки предлошки веќе не работат. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:53, 29 јуни 2025 (CEST) ::Благодарам. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 08:17, 30 јуни 2025 (CEST) == Статии без илустрација 2025 == Добар ден Bjankulovski06, ве повикувам да се приклучите на меѓународниот натпревар [[Википедија:Статии без илустрација 2025|Статии без илустрација 2025]], за вметнување на илустрации во статиите на кои им недостигаат. Натпреварот ќе трае од 1 јули сѐ до 31 август. Ако имате какви било прашања околу натпреварот можете да ме исконтактирате на мојата [[Разговор со корисник:Jtasevski123|разговорна страница]] или пак на [[Википедија:Статии без илустрација 2025|проектната страница]] за натпреварот. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 15:00, 1 јули 2025 (CEST) == Growth features - Mentorship and Community updates == ​Hi everyone, Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page). You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''. CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''. We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed. If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 14:29, 16 јули 2025 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Question == Hello! Could you look [http://www.promacedonia.org/mp/mp_9_1_1.htm here]? I mean, I'm not sure if this website is in Macedonian or Bulgarian language. Thank you for answer! :) [[User:AkaruiHikari|AkaruiHikari]] <small>([[User talk:AkaruiHikari|разговор]])</small> 11:03, 26 јули 2025 (CEST) :Sure! The text of the study itself is in Bulgarian (in old orthography), and describes a [[Горички дијалект|far western dialect of Macedonian]] from the Korca/Gorica region, and cites example texts from it. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:11, 26 јули 2025 (CEST) == Косово == Мислувам дека нема потреба за посебна категоријата за предлошки со врска за Косово и Метохија, затоа што Србија нема тука својата власт, да во категоријата општини во Србија межеме да вклучиме Гора, останатите општини се сврзани со Косово, така е и Бриселска спогодба која потишал српските власти, дека признавав косовска општинска поделба на примерот (Северна Митровица). [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 13:54, 19 август 2025 (CEST) :Здраво Марко. Дали тогаш сметаш дека не треба да имаме статии за општините на Косово според српско сметање/номенклатура), туку само за тие на Р. Косово (албанските)? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:58, 19 август 2025 (CEST) ::Српските власти признавав косовска поделба на општини, имав и изборни листи за изборите, за Северна Митровица, Партеш и останатите косовски општини (албански). Тоа е факт. Не видам потреба да ги имаме кога више не постојат и Србите признале косовска/албанска поделба општини. Стара/српска поделба постојат само во српскиот Устав, кои и ние не почитував, но тогаш имав градоначалници по албанска поделба. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 14:23, 19 август 2025 (CEST) :::А, па тогаш добро, ќе ја избришам и категоријата, а и предлошката за Општина Гора, како и нејзината категорија. А српските управни окрузи на Косово? Да имаат статии или не? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:27, 19 август 2025 (CEST) ::::Исто така, ние не постојат ни во српски Уставот. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 14:33, 19 август 2025 (CEST) :::::Готово. Сè е средено. Благодарам за напомената. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:42, 19 август 2025 (CEST) == Локациски мапи == Знаеш ли што се случува со локациски мапи, сум направил локацијска мапа за градот Ниш ама не може во инфокутија? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 16:18, 19 август 2025 (CEST) :Би требало да може. Бидејќи е положбена карта, треба воедно и соодветен модул да постои (во овој случај, [[Модул:Location map/data/Ниш|го создадов]]. Отсега гледај ги [[:en:Module:Location map/data/Serbia Niš|овие примери]] од англиската и копирај ги кај нас. Ако ти треба помош, повели. Еден проблем со оваа карта е тоа што таа е наменета повеќе за места, градби и градски четврти (маала) во самиот град, и не е доволно опфатна за да служи за населените места во Град Ниш. Во некои случаи функционира (на пр. [[Бубањ (Србија)]]), ама за некои е премала. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:35, 19 август 2025 (CEST) Знаеш ли како мапа на [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D1%88%D0%BA%D0%B0:%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%92%D0%BE%D1%98%D0%B2%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 Војводина] да се вклучи во статија заедно со Србија, така е на англиската Вики. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:14, 23 август 2025 (CEST) :Извини за доцнењето, смао што се вратив од одмор. Сега е направен модулот, и би требало да ти работи картата. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:39, 26 август 2025 (CEST) Ќе можеш ли да напраиш локациска карта за [[Јужна Србија]]? Јас сум пробал, и не можам да бидне ко карта на Војводина. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 21:04, 27 август 2025 (CEST) :А, за тоа има посебна процедура. Ќе се обидам. Одамна не сум правел такво нешто. Ќе те известам. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:39, 28 август 2025 (CEST) == Предлошка:Langx == Здраво Бојан. Ми треба твоја помош :) Ја создадов Предлошка:Langx, со цел да имаме една предлошка за сите јазици како на англиската википедија а не за секој јазик посебно, па сега рачно ја менував во статиите. Дали ќе можеш автоматски да ја замениш на пр. каде што стои {{lang- да биде {{langx| Поздрав. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 15:24, 2 септември 2025 (CEST) :Фала на потсетувањето. Ја пуштив алатката да ги помине сите статии со тие предлошки и мислам дека сега секаде се заменети. Беше долга и опширна работа, дури и за самата алатка — имаше околу 20.000 страници. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 06:39, 3 септември 2025 (CEST) Оваа предлошка за црногорскиот јазик не работи, примерот [[Трабојин]]. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 09:45, 4 септември 2025 (CEST) :Работи. Кодот за црногорски е „cnr“, а не cg. Сега го променив во статијата Трабојин. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:45, 4 септември 2025 (CEST) ::За старогрчки е grc, а не „gr“. Се појавува грешки во предлошката, бидејќи има пишано „gr“. Исто така, за македонскиот јазик треба да биде закосено исто како другите јазици. Наместо [[македонски]]: Јазик, треба да биде — [[македонски]]: ''Јазик''. ::Дали мислите да ги ставаме јазиците во скратен облик или како што си е? Наместо англиски, да биде — англ., француски — фр. — итн. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:32, 12 септември 2025 (CEST) :::Дефинитивно не скратени облици на јазиците. Ваков е обичајот. А тоа со закосувањето, самиот нов начин на работа наложи незакосени букви, ама сега најдов мое решение, и закосени се. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:40, 12 септември 2025 (CEST) == [[Предлошка:Главни градови во Океанија по регион]] и [[Предлошка:Океанија по тема]] == Здраво. [[Источен Тимор]] се наоѓа целосно во Азија и не е дел од Океанија или Меланезија. Видете ги статиите [[Океанија]], [[Југоисточна Азија]] и [[Меланезија]]. Со почит, [[Специјална:Придонеси/&#126;2025-61428-1|&#126;2025-61428-1]] ([[Разговор со корисник:&#126;2025-61428-1|разговор]]) 10:43, 15 септември 2025 (CEST) == Dungeon crawl == Здраво, Бојан. Статијата ,,Dungeon crawl" ја преведов како ,,[[Истражување на зандани]]". Твое мислење за преводот? Дали мислиш дека треба да биде ,,Истражување зандани" или со ,,на"? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 18:16, 20 септември 2025 (CEST) :Мене „на зандани“ ми делува поприродно. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:23, 21 септември 2025 (CEST) ::Се согласувам. 👍 --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 11:57, 21 септември 2025 (CEST) == Молба за рецензија на нацрт-статија == Здраво, Нов сум на Wikipedia и се обидувам да ги следам правилата. Создадов нацрт-статија за онлајн медиумот denar.mk. Бидејќи сум директно поврзан со онлајн медиумот, го пријавив мојот конфликт на интереси на мојата корисничка страница. Се потрудив нацртот да биде неутрален и енциклопедиски, и секој факт е поткрепен со независни и веродостојни извори, како што се бара. Нацртот се наоѓа тука: [[Нацрт:Denar.mk]] Дали би можеле да го погледнете и да ми дадете мислење, пред сè, дали темата ги исполнува критериумите за значајност и дали статијата е соодветно напишана? Ви благодарам однапред за помошта и одвоеното време. Поздрав, B.stojkoski [[User:B.stojkoski|B.stojkoski]] <small>([[User talk:B.stojkoski|разговор]])</small> 20:15, 21 септември 2025 (CEST) == Арамејски јазик == Здраво, Бојан. Само да споделам дека кај предлошката „Langx“ за арамејски јазик дава на англиски Aramaic, наместо „арамејски“. За пример можеш да видиш кај „[[Ханан]]“. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:54, 12 октомври 2025 (CEST) :{{готово}} Средено. Благодарам на укажувањето. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 05:51, 12 октомври 2025 (CEST) == Статистика од 1873 година == Здраво, поставив едно прашање [https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%82%D1%80%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B4%D0%B0:Bjankuloski06 овде]. Поздрав, [[User:Simin|Simin]] <small>([[User talk:Simin|разговор]])</small> 11:05, 12 октомври 2025 (CEST) :Благодарам. Ќе одговорам таму. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:24, 12 октомври 2025 (CEST) == Правопис за цртичка == Здраво, Бојан. Гледам дека си ставил цртичка кај самата страница за „[[Светец-заштитник|светец заштитник]]“. Јас мислам дека треба без цртичка согласно правило бр. 127, стр. 65 во Правописот од 2017 г. Истото би важело и за „[[Деца-бегалци]]“ без цртичка. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 16:54, 31 октомври 2025 (CET) :@[[Корисник:Andrew012p|Andrew012p]] Фала на укажаното. Постепено ги исправам. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:00, 31 октомври 2025 (CET) == Question about English Wikipedia page for Macedonian artist Mentor Zenula == Hello, @[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] I hope you’re doing well. I’ve recently created a draft article about the artist Mentor Zenula, also known as Xsoundbeatz. He is a Macedonian musician and producer with verified media coverage and collaborations in the Balkan music scene. I wanted to kindly ask if you could please review my draft when you have a moment. The artist already has a Wikipedia page in Macedonian, and since he’s active internationally, I believe it would be appropriate for him to also have an English Wikipedia page for global readers. Thank you very much for your time and for helping maintain the quality of Wikipedia! [https://en.wikipedia.org/wiki/Draft:Xsoundbeatz] Best regards, [Nurhanademi] [[User:Nurhanademi|Nurhanademi]] <small>([[User talk:Nurhanademi|разговор]])</small> 16:52, 2 ноември 2025 (CET) :Hello, Nurhan. The problem is that the article has already been written in 2021 on the English Wikipedia, and deleted. The person who removed it there is a very long-standing administrator who knows the rules well. It was also [[:en:Draft:Xsoundbeatz|declined]] a couple of days ago by another admin. On that wiki they have different [[:en:Wikipedia:Credible claim of significance|rules of notability]] than what we have on our wiki here. For us, as a small country, any Macedonian artist that has an IMDb record of his/her discography is enough (or any artist from any country, for that matter). They are more strict, and there is nothing I can do to change that. My experience, and the fact that I am an administrator here, will not make any difference to them. I created the article on Xsoundbeatz on mk.wiki last year, and, as you can see, it's fine. But I can't impose our standards on their Wikipedia. That's the unfortunate reality. Regards. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 20:34, 2 ноември 2025 (CET) ::Hi @[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] Thankyou for your message 🙏 [[User:Nurhanademi|Nurhanademi]] <small>([[User talk:Nurhanademi|разговор]])</small> 21:41, 2 ноември 2025 (CET) == Talk page lock == Hello! I am a fellow colleague from the sh.wikipedia and as you might have seen, my talk page has been vandalised by our dear Ljubče, whom you probably know as one of Wikipedia's most persistent vandals. And while I do not contribute here, I would kindly ask you to lock both my user page and my talk page indefinitely, so as to stop Ljubče from vandalising it any further. If you have any additional questions, please ping me and I will reply here. Also, sorry for writing in English, I can read Macedonian, but I cannot speak it! :D [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 16:59, 10 ноември 2025 (CET) :@[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]]: If you're online, could you, perhaps, help with this? I cannot write on your talk page so I am pinging you here. [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 17:06, 10 ноември 2025 (CET) ::@[[Корисник:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] {{done}} --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 17:11, 10 ноември 2025 (CET) :::Thank youuu! :))) [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 17:11, 10 ноември 2025 (CET) == Принц или кнез, монархот на Монако? == Бојан, кога од принц го направивме кнез монархот на Монако? Србите и Русите го нарекуваат кнез, инаку по сите други човекот е принц или монарх, па така и кај нас, затоа што има многу титули: тој е и маркиз, и војвода, и барон, и сир. Ова не беше грешка, па да го смениш без дискусија. Измените треба да се вратат назад. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:17, 17 ноември 2025 (CET) :Во англискиот (и некои други јазици) се користи еден ист поим за кнез и за принц, што се две различни работи. Кај нас принц е исклучиво син на монарх, а кнез е владетелска титула на вид монарх. Сите кнезови од нашите простори на англиски и тие други јазици се нарекуваат принцови. Некои примери: [[:en:Grand Principality of Moscow|Grand Principality of Moscow]] = Големо Московско Кнежевство, [[:en:Principality of Bulgaria|Principality of Bulgaria]] = Кнежевство Бугарија. Монако и Лихтенштајн се современи примери за кнежевства. Германскиот не ја прави збрката што ја прави англискиот, па така државата се нарекува ''Fürstentum Liechtenstein'' (на германски Fürst = кнез, a Prinz = принц), наспроти англиското име ''Principality of Liechtenstein''. Нашите по медиуми кога пишувале принц на или од Монако тоа го правеле од чиста немарност или незнаење. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:24, 17 ноември 2025 (CET) ::Принц како збор е сосема соодветно за овој владетел од Монако, дека е монархија државата негова, и тој е монарх, а за кнез речникот вели дека е феудална наследна титула, не постојат феуди денес, историски термин е тоа. Другите значења за кнез според речникот се: член на царско семејство, а овој не е тоа, и титула добиена според заслуги, ни тоа не е, наследна титула има човекот, не му е според посебни заслуги. Не знам каде на друго место да провериме? - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:51, 17 ноември 2025 (CET) :::Сега проверив на француски, затоа што на Монако службен јазик е францускиот, принц се нарекува титулата на владетелот. Значи, тие самите си го нарекуваат принц владетелот свој. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:57, 17 ноември 2025 (CET) :::Тоа е на француски — еден од јазиците што не прави разлика (романските јазици плус англискиот по норманското освојување). Таа смисла на prince исто така е феудална титула која останала обичајно до денес. Во средновековието на тие јазици исто се нарекува principalities или слично исто како денешните. Истото е. Едноставно некои јазици прават разлика, а некои не. Кај нас разликата отсекогаш постоела. А кнез може и да биде монархиска титула во уставна монархија, ако монархијата е кнежевство. Лихтенштајн е уставна монархија. Кое и да е денешното устројство на државата, тој пак ќе биде кнез, оти од дамнешни времиња влече титулата. Ете, тие јазици нашите кнежевства и германските си ги нарекуваат principalities, а ние и Германците си ги нарекуваме по наше. Тоа не значи дека тие треба сега да почнат да користат словенски или германски термин за нив. Кога сме кај извори, еве ти [http://drmj.eu/search/%D0%BA%D0%BD%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%B2%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE извор од речник]. --[[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:02, 17 ноември 2025 (CET) Кнежество, во ред, ама за титулата и на француски и на германски е принц, иако е кнежество, сепак не е кнез. Може да дискутираме дека не постои во нивниот јазик збор за кнез, ама постои за кнежество (?) но еве и на некои словенски јазици титулата му е принц. Исто така, Грејс Кели со бракот станала принцеза. Не знам зошто ние треба да ја менуваме титулата. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:09, 17 ноември 2025 (CET) == Самороден / природен ?== Исто така сметам дека не смее да се отстранува зборот природен и да се менува со самороден. Не познавам еден единствен човек што го користи тој збор за природните метали, на пример, и да ги нарекува самородени метали. Како енциклопедија не треба да бришеме зборови кои се во употреба и да ги менуваме со нови зборови туку така. Оваа измена воопшто не е на место. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:09, 17 ноември 2025 (CET) :Самороден метал е единствениот што го знам за оваа работа, и како таков сум го учел. Покрај тоа, не станува збор за начинот на кој е добиен металот (дали е по природен или вештачки пат), сите метали се извадени од природата. Туку дека е сам по себе чест, а не дел од мешавини кои треба да се рафинираат. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:14, 17 ноември 2025 (CET) ::Ете има дополнително значење, и според тоа не е замена за зборот „природен“ туку има дополнително значење на „чист“. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 13:15, 17 ноември 2025 (CET) == Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" == Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you. The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session. The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''. If you have any questions, please contact me. --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 14:45, 19 ноември 2025 (CET) (on behalf of the CEE Hub) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 --> == Предлошка == Можеш ли да направиш измени на предлошка Soccerway, бидејки сега не работи? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 22:40, 27 ноември 2025 (CET) :Сега треба да е средено. Види дали сè е во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 07:40, 28 ноември 2025 (CET) ::Уште не е средено, еве [[Василије Костов]]. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 08:12, 28 ноември 2025 (CET) :::А како е сега? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:28, 28 ноември 2025 (CET) :::: Сега е подобро, треба да упатува на страницата од Костов на soccerway. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 09:09, 28 ноември 2025 (CET) :::::Ако упатувањето работи во некои статии, а не во други, тогаш проблемот не е со самата предлошка, туку со тоа како е напишана во дадената статија (дали е исправен начинот). Тоа треба да се проверува од случај до случај (водејќи се според тоа како е на англиската вики). [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:11, 28 ноември 2025 (CET) :::::: Здраво - во статијата Узем се дадени имињата на делови од ова село. Меѓутоа, кога погледнав во „Mapa cz“ најдов сосема различни имиња на тие делови. - Ве молам, што е точно? Ви благодарам за вашиот одговор. Со почит. [[User:JaKoRa|JaKoRa]] <small>([[User talk:JaKoRa|разговор]])</small> 13:07, 28 ноември 2025 (CET) :::::::Здраво. Колку што можам да видам, во статијата се спомнати само де маала — Витановци и Манѓелици На картата го нема Манѓелици бидејќи е премногу централно. Сите други имиња што се спомнати во статијата се месности, кои во многу случаи се микротопоними кои не мора да имаат куќи и не се сметаат за делови од селото во таа смисла. На [https://www.openstreetmap.org/?mlat=42.221017&mlon=22.427716&zoom=11#map=15/42.22356/22.43597 оваа карта] треба да се прикажани маалата, иако и таму не сум сигурен дали се сите точни. Затоа, ќе биде потребно да се додадат маалата од посочената карта во статијата. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 18:37, 28 ноември 2025 (CET) == Прашање кое бара дискретност == Добар ден. Дали постои начин да се контактира со вас преку е-маил. Имам прашање кое бара дискретност и не би сакал да го елаборирам тука. Благодарам. [[User:Poliscimk|Poliscimk]] <small>([[User talk:Poliscimk|разговор]])</small> 21:41, 20 декември 2025 (CET) :Да, има. Пишете [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BF%D0%B5%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%BD%D0%B0:%D0%9F%D0%B8%D1%88%D0%B8_%D0%B5-%D0%BF%D0%BE%D1%88%D1%82%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D1%82/Bjankuloski06 на овој бразец]. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:06, 20 декември 2025 (CET) == Уредувачки денови и викенди 2026 == Добар ден, започна предизвикот [[Википедија:Уредувачки денови 2026|уредувачки денови]] и [[Википедија:Уредувачки викенди 2026|викенди]] за 2026 година. Ве поканувам да се приклучите на предизвикот, со тоа што од оваа година наградите ќе бидат на месечно ниво каде што треба да се исполнат следните услови: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките денови и/или викенди во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии '''од тековниот месец'''. Ако имате какви било прашања слободно обратете ми се на мојата разговорна страница! Пријатен ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 12:08, 5 јануари 2026 (CET) == Мета-дијалектика == Почитуван Бојан, Среќен Бадникот! Ако не Ти е проблем провери ја страницата (и одобри) за [[Мета-дијалектика]]. Поздрав, И.Ј. [[User:Нео-Марксист|Нео-Марксист]] <small>([[User talk:Нео-Марксист|разговор]])</small> 18:34, 6 јануари 2026 (CET) :Здраво, Игор. Одобрено. Се извинувам на задоцнувањето. Бев во Кина и таму не ми се отвораше Википедија. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:50, 8 јануари 2026 (CET) ::Благодарам Бојан! Среќна Нова 2026. Година![[User:Нео-Марксист|Нео-Марксист]] <small>([[User talk:Нео-Марксист|разговор]])</small> 02:51, 15 јануари 2026 (CET) :::::Почитуван Бојан, се извинувам за Твоето време. Но, морам да Ти обрнам внимание дека Вашиот нов корисник ја избојадиса оваа страница ([[Мета-дијалектика]] ), и уште повеке проверената страница за [[Дијалектика]] со низа жолти шаблони. Ова лично не ми прави проблем, но сепак ми се чини дека се работи за некој субјективен чин. Се надевам дека сум во грешка. Со особена почит, [[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 02:13, 24 јануари 2026 (CET) :Здраво. Еден од администраторите ќе ја провери статијата и ќе се погрижи да биде по стандард. Ако има проблем и понатаму, уредникот ќе биде повикан да направи поправки. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:44, 24 јануари 2026 (CET) ::Благодарам Бојан [[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 11:47, 24 јануари 2026 (CET) :Еве ја дополнив со секундарната референца од весникот Нова Македонија, денешен број. Се надевам дека сега задоволува критеријумите за „Викификација". Види :[https://novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/megju-se-i-nishto-filozofska-teorija-shto-go-objasnuva-postoenjeto/].[[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 11:24, 26 јануари 2026 (CET) ::::Мета-дијалектика постои. Види просто пребарување на bing [https://www.bing.com/search?q=meta+-+dialectical+method&qs=SC&pq=meta-+dialectic&sk=SC1&sc=11-15&cvid=BB16E35668AF4272BFB61E0ABA86DF2C&FORM=QBRE&sp=2&ghc=1&lq=0].[[Специјална:Придонеси/&#126;2026-92605-4|&#126;2026-92605-4]] ([[Разговор со корисник:&#126;2026-92605-4|разговор]]) 23:30, 10 февруари 2026 (CET) :::::Тие толку разбираат, никогаш не училе за "Дијалектика", а камоли за "Мета-дијалектика". За жал.[[User:Вики.Мета|Вики.Мета]] <small>([[User talk:Вики.Мета|разговор]])</small> 00:29, 11 февруари 2026 (CET) :: Што се однесува до пребарувањето на Google го најдов терминот, повезан и со авторот на Мета-дијалектика - Google Search: [https://www.google.com/search?q=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0-%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0&sca_esv=9a26454b369da4f9&ei=qvsfapW7Ltnlxc8P-Ku9gAw&biw=1167&bih=550&ved=0ahUKEwiVuImv6OqUAxXZcvEDHfhVD8AQ4dUDCBA&uact=5&oq=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0-%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0&gs_lp=Egxnd3Mtd2l6LXNlcnAiH9Cc0LXRgtCwLdC00LjRmNCw0LvQtdC60YLQuNC60LAyBhAAGB4YCjIFEAAY7wUyCBAAGIAEGKIEMgUQABjvBTIFEAAY7wUyBRAAGO8FSIVcUIMRWOZXcAJ4AJABA5gBbKABpBWqAQQyNi41uAEDyAEA-AEBmAIToALpDKgCBsICBxAAGB4YsAPCAggQABjvBRiwA8ICCxAAGIAEGKIEGLADwgIEEAAYHsICFxAAGIAEGIoFGJECGOcGGOoCGLQC2AEBwgIFEAAYgATCAgUQLhiABMICBxAAGIAEGBPCAgkQABiABBgTGArCAgYQABgeGBPCAggQABgeGBMYCsICBhAAGB4YDZgDA_EFjr1DthkfSZuIBgGQBgW6BgQIARgHkgcEMTMuNqAHjcMBsgcEMTEuNrgH4QzCBwgwLjEuMTcuMcgHXYAIAQ&sclient=gws-wiz-serp]. == Злоупотреба на администраторските овластувања == Еден или повеќе администратори на оваа Вики блокираа страница за разговор за стр. „Мета-дијалектика" со цел брзо да биде избришана. Овој термин[[Мета-дијалектика]] е широко применуван во поновата филозофија! Нема никакви основи за бришење, а особено не за брзо бришење, ова е очигледно. Потпаѓа под филозофска терминологија.[[User:Вики.Мета|Вики.Мета]] <small>([[User talk:Вики.Мета|разговор]])</small> 00:22, 11 февруари 2026 (CET) :Здраво. Не станува збор за злоупотреба, туку за нечија одлука. Го повикувам колегата @[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]] да образложи. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 06:04, 11 февруари 2026 (CET) ::@[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] Многу е едноставно, статијата не личеше на ништо со извори од само еден автор. Ако е така како што се кажува дека е широко применуван термин, зашто не постои објаснувања/извори при простор пребарување на Гугл. Исто така, оваа страница не е избришана само од мене, туку од многу други Википедии. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 13:02, 11 февруари 2026 (CET) :::Како и да е истата статија помина на Бугарската Вики, а слично и на Белоруската Википедија! Голем поздрав![[User:Инает|Инает]] <small>([[User talk:Инает|разговор]])</small> 02:17, 20 февруари 2026 (CET) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; color: #000; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2025 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2025 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2025_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2026]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Look forwards to collaborating in the year ahead. Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 08:42, 14 февруари 2026 (CET) </div> (Оваа порака беше испратена на [[:Корисник:Bjankuloski06]], а тука се јавува заради пренасочување.) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Doc James@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2025&oldid=30070084 --> == Корејска транскрипција == Здраво, Бојан. Сакам да те прашам како ќе се транскрибира Lee Jun-young на македонски, поточно „Young“? Според [[Македонска транскрипција на корејскиот јазик|македонската транскрипција]], нема МФА за „ou“. Дали ќе биде Јанг или Јонг? Се колебам за Ли Џун Јонг. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 15:02, 21 февруари 2026 (CET) :Ќе биде Јонг, и го имаме во графата за ''yeo''. Не е секогаш лесно да се одреди од прв поглед, бидејќи наместа англиската транскрипција отстапува од официјалната преработена романизација, и од тоа што би се очекувало според МФА. Слогот 영 е сочинет од составниците ㅇ + ㅕ + ㅇ. Првата е нема, втората е самогласката ''јо'', третата е согласката ''нг''. ㅕ се предава со „јо“ на македонски, бидејќи о е најблизок македонски глас за ʌ по МФА. Во корејскиот најпаметно е да се гледа од изворното писмо, и потоа да се консултира нашата транскрипција. Јас би ја задржал употребата на тирето и малата буква, па така би било „Ли Џун-јонг“, бидејќи ''Џун-јонг'' е едно презиме, а не две презимиња, или средно име и презиме. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:38, 21 февруари 2026 (CET) ::Благодарам. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 19:13, 22 февруари 2026 (CET) == Translation request == Hello, Bjankuloski06. Can you translate and upload the article about the dormant supervolcano [[:en:Campi Flegrei]] in Macedonian Wikipedia? Yours sincerely, [[User:Kurcke|Kurcke]] <small>([[User talk:Kurcke|разговор]])</small> 08:02, 11 март 2026 (CET) :Hello, Bjankuloski06. :I withdraw the request, because the article has been created. :Yours sincerely, [[User:Kurcke|Kurcke]] <small>([[User talk:Kurcke|разговор]])</small> 23:33, 13 март 2026 (CET) == Предлог == Здраво, Бојан. Сакам да предложам нешто за кога отвораме нова тема или едноставно дебатираме на страниците за разговор. Наместо автоматски да се додава само нашето име и врската до разговорната страница, дали може пред името автоматски да се додаваат и две цртички „--“? Ова би дало подобар стилистички изглед и појасно би го одвоило потписот од самиот текст. Пример како би изгледало тоа автоматски: --Andrew012p (разговор) 19:41, 29 март 2026 (CEST). Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 19:44, 29 март 2026 (CEST) :И јас сум се прашувал уште одамна, ама, за жал, тоа е длабоко кодирано во википедискиот систем, и со тоа, неменливо. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:22, 30 март 2026 (CEST) == Предлошка == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ги провериш овие предлошки за аниме и манга што се користат во статијата „[[Beck (манга)|Beck]]“? Во визуелниот уредник кога ќе стиснам „Уреди“ на предлошката, заглавува на „Вчитувам“ и не се отвораат полињата. Само работат кога уредувам во изворен код. Не сум ги менувал предлошките одамна, претпоставувам е некој поширок проблем со Википедија или со нивните TemplateData? Ќе може ли да се реши? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 13:48, 10 април 2026 (CEST) :Таа предлошка не може да се уредува нагледно бидејќи впрочем е потпредлошка (во кодот ќе забележиш „Infobox animanga/Header“. Иста е и на англиската. Очигледно таквиот уредник е предвиден само за предлошки (ни јас не сум знаел). Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:50, 10 април 2026 (CEST) == Општини во Бугарија == Здраво Бојан, имам намера да создадам страници за општините во Бугарија. Го уредив постоечкиот запис за [[Бургас (општина)|Општина Бургас]] и создадов нов за [[Општина Ајтос]]. Би можел ли да погледнеш дали се во ред текстот и инфокутијата, бидејќи планирам да ги користам како шаблон за сите останати? Благодарам! [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 15:19, 16 април 2026 (CEST) :Здраво Пламен. Во смисла на форматирање, мене ми изгледа добра. Би препорачал селата да имаат врски (макар и црвени), како поттик за други уредници. Исто така, секоја општина би требало да има предлошка (шаблон) долу со селата кои се во неа. Ако решиш да правиш предлошки, послужи се со примерот на [[Предлошка:Општина Кочериново]]. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:57, 16 април 2026 (CEST) ::Благодарам, поздрав! [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 08:53, 17 април 2026 (CEST) :::Здраво Бојан, сите статии што ги создавам во моментов ги правам според еден шаблон. Не случајно, пред да започнам, ти покажав една статија и благодарен сум ти за насоките што ми ги даде. Корисникот Gurther прави искрено чудни (нелогични) редакции. На пример, погледни ја статијата за селото [[Граматиково]]. Зошто овој корисник ги отстранува параметрите | native_name = Граматиково и | native_name_lang = bg од шаблонот? Зошто го брише делот ({{Langx|bg|Граматиково}}), кога тоа е според сите енциклопедиски стандарди? Исто така, зошто го коригира делот „дел од општината [[Мало Трново (општина)|Мало Трново]]“ во „дел од [[општина Мало Трново]]“? :::Не гледам дека прекршувам некакви стандарди, но досадно е некој постојано да оди по вашите стапки и да ги преправа статиите спо вакви потези. Истиот корисник ме обвинува за „контрапродуктивност“ и, цитирам повторно, вели дека „Вашите последни уредувања наликуваат на вандализам“, со што никако не можам да се согласам. Сепак, јас совесно придонесувам за македонската Википедија и не прифаќам такви обвинувања. Те молам за поддршка. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 12:55, 20 април 2026 (CEST) ::::Го повикувам @[[Корисник:Gurther|Gurther]] да се изјасни по ова. Не гледам никаков проблем со сето тоа што погоре ми го пренесе Пламен. Наша енциклопедиска практика е да стојат називите на други јазици, дури и кога се идентични на нашиот. Исто така, граматичкиот состав „е дел од општината Мало Трново“ е исправен и непробмелатичен (да, можна е нечленувана варијанта „е дел од Општина Мало Трново“, но тогаш ќе мора биде со големо О). Според пренесеното од Пламен, јас не гледам контрапродуктивност или вандализам. Gurther, имаш ли нешто да додадеш или образложиш? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:03, 20 април 2026 (CEST) :::::[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] и [[Корисник:Пакко|Пакко]], нема смисла да стои втор јазик ако е ист со првиот јазик. Како пример во Англиската Википедија, не содржи германско име за [[en:Berlin|Берлин]], [[en:Brandenburg|Бранденбург]] или нема француско за [[en:Paris|Paris]]. Урединкот Пакко се обидол да го додаде псевдоисторискиот назив „''Преображенско''“ за Илинден, поради тоа го обележав како вандализам. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 13:32, 20 април 2026 (CEST) ::::::Практиката за идентичните имиња е таква, и Пламен има право да ја користи. Ако сметаш дека ова треба да се смени, треба да отвориме јавна дискусија каде ќе се изјаснуваат разни членови на заедницата, па дури тогаш да утврдиме дали оттогаш ќе биде правилно или не. ::::::@[[Корисник:Пакко|Пакко]] Во врска со името на востанието, кај нас (на нашето вики и во македонскиот јазик воопшто, секогаш и без исклучок се користи само називот Илинденско востание, без „прежбраженско“. Тоа е врежано во камен и нема отстапки. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:37, 20 април 2026 (CEST) :::::::Мене сеедно ми е. Претходно сум остранил бугарски називи бидејќи биле исти за други села и градови во Бугарија. Немав пожалби или проблеми со Пакко за називите претходно, не знам што е разликата овој пат. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 13:49, 20 април 2026 (CEST) ::::::::Gurther, твојата изјава дека си немал поплаки или проблеми претходно е дрска лага. Во јули 2023 година беше блокиран на еден месец од администраторот Kiril Simeonovski токму поради "масовен систематски вандализам" и систематско бришење на придавката "бугарски" од статиите. Целата дискусија и одлуката за твојот блок може да се видат тука: [[Разговор со корисник:Kiril Simeonovski/Архива 27#Моля за помощ]]. ::::::::Очигледно е дека не си ја научил лекцијата и се обидуваш да ја измамиш заедницата и администраторот Б. Јанкулоски со невистини. Со твоето признание дека и сега отстрануваш податоци само затоа што ти изгледале "исти", потврдуваш дека продолжуваш со старите навики за деструктивно уредување. Изразот "мене сеедно ми е" не поминува во проект како Википедија, каде што постојат јасни стандарди. Очекувам администраторите да го земат предвид ова твое рецидивистичко однесување и обидот за измама во оваа дискусија. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 14:45, 20 април 2026 (CEST) :::::::::[[Корисник:Пакко|Пакко]], Википедија не е место за бесмислени обвини. Мислев за поплаки поврзани со твоите новосоздадени страници за општини во Бугарија. Вашиот однос спрема мена не е прифатлив. Истакнав дека „сеедно ми е“ бидејќи нејќев да отворам дискусија во селската чешма за нешто толку непотребно и бесмислено. Вие сте урединкот кој се обидува да вметне „додатоци“ како „прежбраженско“ кои се целосно неприфатливи и псевдоисторија. Ако сакаш да употребиш langx тогаш можеш слободно, но ако продолжете со вакви лични навредни тогаш ќе треба да превземам мерки. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 16:10, 20 април 2026 (CEST) ::::::::::[[Корисник:Bjankuloski06|Бојан]], сакам само да истакнам дека цитирањето на јавни архиви за претходните „рецидиви“ на корисникот Gurther и моето инсистирање на почитување на стандардите на Википедија не претставуваат „лична навреда“, туку транспарентност. Не прифаќам закани за „мерки“ само затоа што на некој не му се допаѓаат фактите. Со ова ја завршувам мојата дискусија и оставам администраторот да пресуди врз основа на виденото. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 16:29, 20 април 2026 (CEST) == Преместување страници == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ги преместиш овие предлошки од „Оригинален текст“ во „Изворен текст“? Пробав за [[Предлошка:Оригинален текст/styles.css]] ама ми покажа „бидејќи насловот „Предлошка:Изворен текст/styles.css“ е забранет за создавање. Се совпаѓа со следнава ставка на списокот на недозволени наслови: (?!(User|Wikipedia)( talk)?:|Talk:)\P{L}*[^\p{Latin}\P{L}].*\p{Latin}.* <moveonly> # Latin + non-Latin“. Ова се сите предлошки за преместување: [[Предлошка:Оригинален текст/styles.css]] и [[Предлошка:Оригинален текст/doc]]. Благодарам! Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 16:38, 18 април 2026 (CEST) :Направено. Се надевам сега ќе биде во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:09, 19 април 2026 (CEST) ::Благодарам! Сега убаво работи [[Предлошка:Изворен текст|предлошката]] и може да се користи од сите уредници! Пример како изгледа: „[[Бекрумс]]“, „[[Хирохито]]“, „[[Стимпанк]]“, „[[Фенерџија]]“ итн. Прилагодена е според руската предлошка. Единствено нешто што може да се промени (но не е голем проблем) е променливата „Извор“ кај „[[Предлошка:Крај на цитат]]“ ([[Предлошка:Крај на цитат/styles.css]]). Во статии многу е блиску до сивиот дел на „Изворен текст“ и препорачливо е малку да се спушти подолу. Како пример, можеш да видиш кај „[[Хирохито]]“. Пробав да поправам, најверојатно доаѓа од негативната маргина кај CSS-то на „Изворен текст“. Слободно поправи ако знаеш како. :) Исто така, копчето [прикажи] може да се стави (но и не мора) веднаш до изворниот јазик (на пример (англ.) ), но имав потешкотии со тоа. Поздрав! --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:36, 19 април 2026 (CEST) :::Одлична работа. Копчето прикажи малку е над текстот, ама претпоставувам така е направено. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 05:55, 19 април 2026 (CEST) ::::Копчето во суштина треба да биде внатре во делот ,,Изворен текст" веднаш до (англ.) ама ми бегаше најдесно и морав да го ставам горе. И вака не е лошо, ќе пробам некогаш да го решам и тоа. [[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 17:21, 19 април 2026 (CEST) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 22:06, 28 април 2026 (CEST) </div> <!-- Пораката ја испрати Корисник:Keegan (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 --> == Животописни податоци? == Јас Бојан ќе те замолам ако си го правел ова преименување во инфокутиите, да го вратиш или ако знаеш како се менува кажи ми да менувам јас. Не може да стои животописни податоци. Само што забележав дека некој го сменил од биографски податоци. Таков израз „животописни податоци“ не се користи. Имаше голема реакција и за „животопис“ наместо „биографија“, и беше консензусот да се употребуваат двата изрази, кој како сака, но да не се менува со алатката за да го немаме зборот биографија кој е македонски, дури и повеќе од хрватскиот израз животопис, само затоа што некому му се допаднало повеќе така. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:02, 30 април 2026 (CEST) :Не сум ги менувал јас, ама сега е исправено. Пронајдов само во една инфокутија и заменив. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:07, 30 април 2026 (CEST) ::Фала и извини штом не си бил ти, а тебе ти пишав. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:15, 30 април 2026 (CEST) == Своеволијата на Gurther == Бојан, те молам повторно за помош. Корисникот Gurther повторно ги отстранува моите уредувања без никаква причина. Овој пат тоа се случува во статијата за [[Карлос Насар]]. Овој провокатор ја трга Категоријата: Луѓе од Червен Брјаг, а ја ставил Категоријата: Француски спортисти. Карлос Насар НЕ Е француски спортист. Карлос Насар нема француско државјанство. Роден е во Париз и таму поминал само 7 месеци како бебе. Со оглед на овие факти, не разбирам зошто корисникот ги поништува моите уредувања без никаква аргументација во резимеата. Не сакам да водам уреднички војни. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 19:13, 30 април 2026 (CEST) :Сменив, па видиме дали пак ќе биде изменето. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:56, 30 април 2026 (CEST) ::Бојан, ти благодарам за брзата реакција и за тоа што го потврди фактот дека Карлос Насар не е француски спортист. Јас ги доуредив останатите делови што корисникот Gurther ги беше избришал – ја вратив категоријата за Червен Брјаг и го тргнав името на француски, бидејќи нема смисла да стои ако тој нема француско државјанство. Се надевам дека статијата сега ќе остане во оваа фактички точна форма. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 09:10, 1 мај 2026 (CEST) :[[Корисник:Пакко|Пакко]], не сфаќам што е поентата со категоријата „луѓе од Червен Брјаг“ кога личноста не е од Червен Брјаг, туку од Париз. Наместо да отвориме правилна дискусија кон темата вие се жалите кон администратори дека ти ги отстранувам придонесите „без никаква причина“. Згрешив со категоријата дека бил француски спортист бидејќи не сум целосно образовен за темата/личноста. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 10:44, 1 мај 2026 (CEST) == Модул:Infobox == Здраво, Бојан. Забележав проблем со инфокутиите на некои статии, на пример кај „[[Големо Кнежевство Литванија]]“, каде што текстот останува во еден ред и инфокутијата се шири хоризонтално. Мислам дека проблемот е во [[MediaWiki:Common.css]], бидејќи .nowrap не се override-ира внатре во .infobox. Дали би можел/а на крајот од МедијаВики:Common.css да го додадеш следниов CSS? /* Fix wide infoboxes with nowrap content */ .infobox td, .infobox th { white-space: normal !important; overflow-wrap: anywhere; word-break: break-word; } .infobox .nowrap { white-space: normal !important; } Ова треба да спречи инфокутиите да се растегнуваат поради долг текст или nowrap содржина. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 12:26, 8 мај 2026 (CEST) :[https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8:Common.css&oldid=5552167 Го ставив кодот], ама немаше ефект. Го повратив уредувањето на самиот модул Infobox и тоа ја оправи работата. Макар што, тоа мое уредување е неопходно за работа на предлошките од понов тип, па ќе испробувам да видам како да го вметнам новиот код без да ги прави овие проблеми. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:33, 8 мај 2026 (CEST) ::Дали направи ?action=purge на страницата. Или пробај да ја копираш целосно MediaWiki:Common.css од англиската верзија. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 12:58, 8 мај 2026 (CEST) :::Да, ги пробав сите варијанти и не бива. Како што реков, ќе видам дали можам да направам нешто трето за да проработи и сменетиот код. Во спротивно модулот ќе мора да стои по старо. Секогаш вака ни прават од англиската — без најава и без никакви упатства за прилагодување. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:25, 8 мај 2026 (CEST) == Македонски == Hello. I'm looking for Macedonian translation of descriptions of a few items for Wikidata. Would you help? [[User:Eurohunter|Eurohunter]] <small>([[User talk:Eurohunter|разговор]])</small> 00:53, 17 мај 2026 (CEST) :Certainly! Just list the items. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:55, 17 мај 2026 (CEST) == Прашање == Почитуван, што е проблем со оваа страница [[Игор Јанев]] ? [[User:Алфа БК|Алфа БК]] <small>([[User talk:Алфа БК|разговор]])</small> 01:48, 20 мај 2026 (CEST) :Не знам. Мене ми изгледа во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 03:24, 20 мај 2026 (CEST) == Преместување == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ја преместиш статијата во [[Mакедонска алпинистичка хималајска експедиција „Еверест '89“ (МАХЕ Еверест '89)|Mакедонска алпинистичка хималајска експедиција „Еверест '89“]]? Мене не ми дозволува бидејќи има латинични букви кај „Mакедонска“. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 18:24, 21 мај 2026 (CEST) :Преместено на [[Македонска алпинистичка хималајска експедиција „Еверест ’89“]] (а [[МАХЕ „Еверест ’89“]] како пренасочување). [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:47, 21 мај 2026 (CEST) == Терминот мета-дијалектика == Што се однесува до терминот [[Мета-дијалектика]] го најдов и на Wikidata [https://www.wikidata.org/wiki/Q137660270].[[User:Алфа БК|Алфа БК]] <small>([[User talk:Алфа БК|разговор]])</small> 12:23, 3 јуни 2026 (CEST) == Предлог: полузаштита == Здраво. Би сакал да ти предложам статијата за Гоце Делчев да биде отклучена во форма на полузаштита, односно достапна за уредување само од проверени корисници. Сакам да ја уредувам, а веќе подолг период е заклучена. Поздрав. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 13:25, 6 јуни 2026 (CEST) :Најдобро е ова барање да се постави на Селската чешма бидејќи не би сакал сам да одлучувам. Проблемот е тоа што неволјите што ги имавме беа и од корисници со доволно придонеси за да бидат потврдени (иако поредовни на друга Википедија). Треба ова да се разгледа заеднички. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:31, 6 јуни 2026 (CEST) == Лигос == Здраво Бојан, сакам да те прашам зошто ја имаш избришано статијата [[Лигос]]? Барем јас не гледам некоја причина за нејзино брзо бришење. Поздрав — [[User:SpectralWiz|SpectralWiz]] <small>([[User talk:SpectralWiz|разговор]])</small> 16:06, 7 јуни 2026 (CEST) :Ја вратив. Ммора да било некаква грешка. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:23, 7 јуни 2026 (CEST) == Гласање за избрана статија == Добар ден, доколку можете ве молам гласајте во [[Википедија:Кандидати за избрана статија/Александар Мартулков|мојата номинација на Александар Мартулков за избрана статија]]. Ви благодарам, поздрав. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 19:36, 12 јуни 2026 (CEST) :Добар ден [[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]], гласањето за Александар Мартулков завршило вчера. Како можам правилно да ја архивирам номинацијата и да ја прикажам на главната страница? Забележав дека има статии за номинации од 2025, 2024, 2023 итн. но нема за 2026? Ви благодарам, поздрав. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 14:31, 20 јуни 2026 (CEST) == Ажурирање на модул == Здраво, Бојан. При создавање и прилагодување посложени инфокутии од англиската Википедија, ми дава предупредувања како: <br> <code>Предупредување од скриптата: Deprecated member <code>loadI18n</code> called. Please use <code>i18n.loadMessages</code> instead.stack traceback:  Модул:Deprecated:20: in function 'warn'  Модул:Deprecated:38: in function <Модул:Deprecated:36>  Модул:Wikidata:89: in function 'chunk'  mw.lua:602: in function <mw.lua:542>  [C]: ?  [C]: in function 'getExpandedArgument'  mw.lua:232: in function <mw.lua:229>  Модул:Infobox:338: in function 'preprocessSingleArg'  Модул:Infobox:418: in function 'chunk'  mw.lua:678: in function <mw.lua:652>  [C]: ?</code> <br>Ова се случува на пример кога ја прилагодувам [[Template:Infobox lighthouse]]. Претпоставувам треба да се ажурира [[Модул:WikidataIB]] бидејќи моментално е застарен. Не е нешто сериозно и итно, ама сепак сакав само да укажам на ова. Што мислиш ти? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 15:54, 23 јуни 2026 (CEST) hp1bdrmu9zyaig7z3ek0386bjh8b7oe 5581522 5581521 2026-06-23T14:07:23Z Andrew012p 85224 /* Ажурирање на модул */ 5581522 wikitext text/x-wiki {{Корисничкикоментар}} {{Архиви| 2006<br /> [[/Архива 1|јануари - април]]<br /> [[/Архива 2|мај - август]]<br /> [[/Архива 3|септемвриа - декември]]<br /> 2007<br /> [[/Архива 4|јануари - април]]<br /> [[/Архива 5|мај - август]]<br /> [[/Архива 6|септември - декември]]<br /> 2008<br /> [[/Архива 7|јануари - април]]<br /> [[/Архива 8|мај - август]]<br /> [[/Архива 9|септември - декември]]<br /> 2009<br /> [[/Архива 10|јануари - април]]<br /> [[/Архива 11|мај - август]]<br /> [[/Архива 12|септември - декември]]<br /> 2010-2013<br /> [[/Архива 13|јануари - април 2010]]<br /> [[/Архива 15|јануари 2010 - мај 2013]]<br /> 2012-2013<br /> [[/Архива 14|април 2013 - јануари 2012]]<br /> [[/Архива 16|мај - октомври 2013]]<br /> 2013-2015<br /> [[/Архива 17|мај 2013 - април 2015]]<br /> 2015-2018<br /> [[/Архива 18|април 2015 - мај 2018]]<br /> 2018-2020<br /> [[/Архива 19|мај 2018 - февруари 2021]]<br /> 2020-2025<br /> [[/Архива 20|февруари 2021 - јули 2024]]<br /> [[/Архива 21|јули 2024 - мај 2025]] }} == Барање за оценувачки статус == Добар ден, се пријавив како кандидат за оценувачки статус. Можете да ја видете мојата кандидатура во [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81#%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B8_%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%B8_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81 тековните номинации]. Ако имате време ве молам гласајте, ако имате проблем со мојата кандидатура ве молам [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81#%D0%94%D0%B8%D1%81%D0%BA%D1%83%D1%81%D0%B8%D1%98%D0%B0 дискутирајте го во самата номинација], сакам да го подобрам мојот придонес во македонската Википедија. Ви благодарам. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 11:52, 16 мај 2025 (CEST) == Отфрлање на текстови == Почитуван, Имам проблем со Ehrlich91. Имам неколку текстови кои се преводи од англиски јазик, прилагодени и делумно комплетирани на македонски јазик. За тоа имам потрошено многу време. Администраторот Ehrlich91 некои од текстовите ги отфрла со несфатливи објаснувања. На пример, текстот за непрекинати функции го отфрли бидејќи имало веќе таква тема која била оценета како добра. Таа тема можеби била оценета како добра, но oд кого? Би требало да има влијание кој ја оценува таа страница. Текстот кој јас го поставив беше далеку покомплетен и поточен, во математичка и лексичка смисла. Дали оценувачите можат да ги споредат старата и новата верзија или тоа воопшто никого не го интересира? Па и реномираните енциклопедии имаат повеќе изданија, подобрени и надополнети. Инаку, текстот на македонски беше одличен за тема која е интересна за секој љубител на математичката анализа и техничките науки. Од друга страна, текстот за итерирани граници Ehrlich91 ми го има отфрлено без никакво објаснување уште истиот ден како што видов. Ме интересира, како може да се избегне од ова негово изживување и насилничко и деструктивно однесување со што нанесува голема штета на текстовите и содржината на математичките теми на македонски јазик на Wikipedia. Јас сум професор по математика и знам за што зборувам, а за Ehrlich91 се сомневам дека има и елементарни познавања на темите кои ги осакатува со неговото несоодветно постапување и непрофесионалност. Администраторите треба да имаат пошироки погледи и да знаат што предизвикуваат со нивните постапки. Реков дека повеќе нема да преведувам после првата негова рецензија, но по подолго време пак се навратив на оваа работа, затоа што верувам дека Wikipedia на македонски може да биде значаен ресурс за македонскиот народ. Но, дотичниот како тоа да го чекаше и веднаш го отфрли првиот текст што го поставив. Ве молам погледнете и пишете ми. Ви благодарам. [[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 23:50, 23 мај 2025 (CEST) :Добар ден, професоре. Јас и прегледав обете Ваши статии (во првиот случај, преработка на статијата) и ги направив потребните прилагодувања за да се прикажуваат како што треба. Веројатно колегата мисли дека ако статијата некогаш била избрана, таа не треба да се менува (Една статија добива статус на „Избрана“ ако се смета за доволно добра и претставителна за извесно време да биде на главната страница). Меѓутоа, јас сметам дека апсолутно може да се менува доколку станува збор за видно подобрување. Потоа статијата може да оди на прегласување. Другата статија за итерирани гранични вредности беше доволно добра, и јас ја одобрив. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:06, 24 мај 2025 (CEST) ::Почитуван, ::Ви благодарам за брзиот одговор и реакција. Ова ми дава надеж дека Wikipedia на македонски јазик има иднина. ::Ве молам да им се укаже на Вашите колеги уредувачи или администратори да не бришат текстови толку лесно затоа што таквите постапки фрустрираат и оставаат многу лош впечаток. ::Со почит, ::[[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 23:10, 24 мај 2025 (CEST) :::Би сакал да дополнам нешто што забележав, а не знам дали и вие го забележавте. Правилото на нашата Википедија е дека наместо „Видете исто така“ во заглавијата се користи „Поврзано“, а наместо „Референци“ секогаш се употребува зборот „Наводи“. Иако сигурно знаете, но сепак да спомнам дека никогаш не се користи зборот „линкови“, туку исклучиво „врски“ (ова го немам забележано, туку попатно го спомнувам за секој случај). Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:33, 26 мај 2025 (CEST) == Ракописни букви на македонски јазик == Почитуван, Сакам да Ви укажам на еден проблем во врска со некои од ракописните букви на македонски јазик кои се користат во Wikipedia, а и на други места. Имено, ракописните букви г, п, т се како во руската и бугарската азбука, а не според македонскиот правопис (цо цртичка одозгора https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Makedonsko_rakopisno_pismo.png). Овие недостатоци ги приметувам и на други места, апликации и сл. Не знам колку можете да реагирате по ова прашање, но добро би било да контактирате со поединци кои можеби знаат како овој недостаток да се отстрани. Ви благодарам. [[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 13:48, 25 мај 2025 (CEST) :Овој проблем е многу познат и веќе одамна расправан. За да се ургира кај централните програмери, прво ќе треба да имаме соодветен фонт под слободна лиценца. Ова отвора посложена работа за програмерите, и може да потрае, но сепак е решливо. Главниот проблем е во тоа што расположивите фонтови кои општо ги користиме на други места се или авторска припадност на поединечни типографи, или во сопственост на владата. Системашите од централа бараат слободен фонт, т.е. со авторските права предадени во јавна сопственост. Засега единствена можност е намерна употреба на [[Предлошка:Закосено]] за такво форматирање (видете го објаснувањето) во неа. Ова е малку килаво и не е решение — тоа треба да се реши системски, и да се прикажува насекаде како стандардно на викито без ставање ознаки. Друг проблем со оваа предлошка е во што обликот на буквите и меѓубуквеното растојание не се со квалитет кој одговара на потребите за читливост и уреден текст, како што е решено за источнословенските ракописни, и тој проблем ќе треба да се реши со друг, посоодветен фонт, кој идеално би бил слободен и системски спроведен. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:19, 25 мај 2025 (CEST) == Никусор Дан == Hello, could you please check [[Никусор Дан]]? A few IPs did spam machine translated pieces today on Southern-Slavic wikis. If you could intervene I'd be very grateful. Thanks in advance, [[User:A09|A09]] <small>([[User talk:A09|разговор]])</small> 00:12, 26 мај 2025 (CEST) :Thank you for pointing it out. I deleted it. It was tiny, done without knowledge of wiki formatting and even the name transcription was wrong. We'll wait until a proper editor creates a normal article about him. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:15, 26 мај 2025 (CEST) ::Thanks, that was very expeditive! [[User:A09|A09]] <small>([[User talk:A09|разговор]])</small> 00:19, 26 мај 2025 (CEST) == Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! == Hi everyone, We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there. The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]''). If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''. [[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 13:17, 29 мај 2025 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Хиерархија == Кој е наредниот чекор во хијејархијата овдека на википедија, сега сум уредник? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 06:23, 13 јуни 2025 (CEST) :Да, сега си уредник. Со доволно уредувања што ќе ти бидат прифатени, и со доволен број уредувања стануваш автопроверен уредник (твоите уредувања веднаш се видливи за сите, без да треба некој да ги погледа и одобри. За ова не треба долго. Потоа, кога ќе биде доволно докажана уредничката способност и стилот на изразување на достатно ниво, тогаш можеш да поднесеш барање за статус на оценувач (да одобруваш или отфрлаш уредувања на обични уредници). Понатаму има други привилегии, па после нив следно е администраторство, а на крај на врвот е специјален статус бирократ, нешто како виш администратор, но со дополнителни права, да доделува права на други и можност за покоренити промени на викито. Моментално тоа сме само јас и уште еден друг. Администратори има повеќе. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 07:34, 13 јуни 2025 (CEST) :{{одговор|Marco Mitrovich}} Да не заборавам да додадам: би те замолил да ставаш наслови кога пишуваш, инаку текстот се губи во претходната тема (во овој случај, CEE Catch up. Затоа самиот произволно ставив наслов „Хиерархија“. --[[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:26, 13 јуни 2025 (CEST) == Предлог == Здраво, би сакал да дадам еден предлог за делот „Дали сте знаеле“ на Главната страница. Дали би можело да се ограничи на пример на 10 „факти“ и како што се додаваат нови факти, претходните да се архивираат. Вака како што е сега мислам дека е предолго и многу непрегледно. Сум забележал и во англиската верзија тоа е мал дел, на пример во моментов има само 9 „факти“. Поздрав [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 12:49, 26 јуни 2025 (CEST) :Да, добра идеја. И јас веќе некое време се размислував за тоа. Сега ги сведов на десет. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:57, 26 јуни 2025 (CEST) == Предлошка == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да видиш зошто не сака да работи предлошката [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D1%88%D0%BA%D0%B0:%D0%98%D0%BD%D1%84%D0%BE%D0%BA%D1%83%D1%82%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%83%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B8%D0%B7%D0%B0 Инфокутија медиумска франшиза]? Сакам да ја ставам кај „[[Resident Evil]]“, но само белина се појавува. Ја прилагодував преку [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A8%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%BE%D0%BD:%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B8%D0%B7%D0%B0 руската верзија]. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 10:07, 28 јуни 2025 (CEST) :Сега да работи. Морав одново да ја направам од англиската, и сега ќе мора да се користи англискиот код. Ова се случува кога централно ќе изменат функционалности на кодот и потоа извесни постоечки предлошки веќе не работат. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:53, 29 јуни 2025 (CEST) ::Благодарам. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 08:17, 30 јуни 2025 (CEST) == Статии без илустрација 2025 == Добар ден Bjankulovski06, ве повикувам да се приклучите на меѓународниот натпревар [[Википедија:Статии без илустрација 2025|Статии без илустрација 2025]], за вметнување на илустрации во статиите на кои им недостигаат. Натпреварот ќе трае од 1 јули сѐ до 31 август. Ако имате какви било прашања околу натпреварот можете да ме исконтактирате на мојата [[Разговор со корисник:Jtasevski123|разговорна страница]] или пак на [[Википедија:Статии без илустрација 2025|проектната страница]] за натпреварот. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 15:00, 1 јули 2025 (CEST) == Growth features - Mentorship and Community updates == ​Hi everyone, Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page). You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''. CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''. We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed. If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 14:29, 16 јули 2025 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Question == Hello! Could you look [http://www.promacedonia.org/mp/mp_9_1_1.htm here]? I mean, I'm not sure if this website is in Macedonian or Bulgarian language. Thank you for answer! :) [[User:AkaruiHikari|AkaruiHikari]] <small>([[User talk:AkaruiHikari|разговор]])</small> 11:03, 26 јули 2025 (CEST) :Sure! The text of the study itself is in Bulgarian (in old orthography), and describes a [[Горички дијалект|far western dialect of Macedonian]] from the Korca/Gorica region, and cites example texts from it. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:11, 26 јули 2025 (CEST) == Косово == Мислувам дека нема потреба за посебна категоријата за предлошки со врска за Косово и Метохија, затоа што Србија нема тука својата власт, да во категоријата општини во Србија межеме да вклучиме Гора, останатите општини се сврзани со Косово, така е и Бриселска спогодба која потишал српските власти, дека признавав косовска општинска поделба на примерот (Северна Митровица). [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 13:54, 19 август 2025 (CEST) :Здраво Марко. Дали тогаш сметаш дека не треба да имаме статии за општините на Косово според српско сметање/номенклатура), туку само за тие на Р. Косово (албанските)? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:58, 19 август 2025 (CEST) ::Српските власти признавав косовска поделба на општини, имав и изборни листи за изборите, за Северна Митровица, Партеш и останатите косовски општини (албански). Тоа е факт. Не видам потреба да ги имаме кога више не постојат и Србите признале косовска/албанска поделба општини. Стара/српска поделба постојат само во српскиот Устав, кои и ние не почитував, но тогаш имав градоначалници по албанска поделба. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 14:23, 19 август 2025 (CEST) :::А, па тогаш добро, ќе ја избришам и категоријата, а и предлошката за Општина Гора, како и нејзината категорија. А српските управни окрузи на Косово? Да имаат статии или не? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:27, 19 август 2025 (CEST) ::::Исто така, ние не постојат ни во српски Уставот. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 14:33, 19 август 2025 (CEST) :::::Готово. Сè е средено. Благодарам за напомената. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:42, 19 август 2025 (CEST) == Локациски мапи == Знаеш ли што се случува со локациски мапи, сум направил локацијска мапа за градот Ниш ама не може во инфокутија? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 16:18, 19 август 2025 (CEST) :Би требало да може. Бидејќи е положбена карта, треба воедно и соодветен модул да постои (во овој случај, [[Модул:Location map/data/Ниш|го создадов]]. Отсега гледај ги [[:en:Module:Location map/data/Serbia Niš|овие примери]] од англиската и копирај ги кај нас. Ако ти треба помош, повели. Еден проблем со оваа карта е тоа што таа е наменета повеќе за места, градби и градски четврти (маала) во самиот град, и не е доволно опфатна за да служи за населените места во Град Ниш. Во некои случаи функционира (на пр. [[Бубањ (Србија)]]), ама за некои е премала. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:35, 19 август 2025 (CEST) Знаеш ли како мапа на [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D1%88%D0%BA%D0%B0:%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%92%D0%BE%D1%98%D0%B2%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 Војводина] да се вклучи во статија заедно со Србија, така е на англиската Вики. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:14, 23 август 2025 (CEST) :Извини за доцнењето, смао што се вратив од одмор. Сега е направен модулот, и би требало да ти работи картата. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:39, 26 август 2025 (CEST) Ќе можеш ли да напраиш локациска карта за [[Јужна Србија]]? Јас сум пробал, и не можам да бидне ко карта на Војводина. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 21:04, 27 август 2025 (CEST) :А, за тоа има посебна процедура. Ќе се обидам. Одамна не сум правел такво нешто. Ќе те известам. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:39, 28 август 2025 (CEST) == Предлошка:Langx == Здраво Бојан. Ми треба твоја помош :) Ја создадов Предлошка:Langx, со цел да имаме една предлошка за сите јазици како на англиската википедија а не за секој јазик посебно, па сега рачно ја менував во статиите. Дали ќе можеш автоматски да ја замениш на пр. каде што стои {{lang- да биде {{langx| Поздрав. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 15:24, 2 септември 2025 (CEST) :Фала на потсетувањето. Ја пуштив алатката да ги помине сите статии со тие предлошки и мислам дека сега секаде се заменети. Беше долга и опширна работа, дури и за самата алатка — имаше околу 20.000 страници. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 06:39, 3 септември 2025 (CEST) Оваа предлошка за црногорскиот јазик не работи, примерот [[Трабојин]]. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 09:45, 4 септември 2025 (CEST) :Работи. Кодот за црногорски е „cnr“, а не cg. Сега го променив во статијата Трабојин. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:45, 4 септември 2025 (CEST) ::За старогрчки е grc, а не „gr“. Се појавува грешки во предлошката, бидејќи има пишано „gr“. Исто така, за македонскиот јазик треба да биде закосено исто како другите јазици. Наместо [[македонски]]: Јазик, треба да биде — [[македонски]]: ''Јазик''. ::Дали мислите да ги ставаме јазиците во скратен облик или како што си е? Наместо англиски, да биде — англ., француски — фр. — итн. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:32, 12 септември 2025 (CEST) :::Дефинитивно не скратени облици на јазиците. Ваков е обичајот. А тоа со закосувањето, самиот нов начин на работа наложи незакосени букви, ама сега најдов мое решение, и закосени се. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:40, 12 септември 2025 (CEST) == [[Предлошка:Главни градови во Океанија по регион]] и [[Предлошка:Океанија по тема]] == Здраво. [[Источен Тимор]] се наоѓа целосно во Азија и не е дел од Океанија или Меланезија. Видете ги статиите [[Океанија]], [[Југоисточна Азија]] и [[Меланезија]]. Со почит, [[Специјална:Придонеси/&#126;2025-61428-1|&#126;2025-61428-1]] ([[Разговор со корисник:&#126;2025-61428-1|разговор]]) 10:43, 15 септември 2025 (CEST) == Dungeon crawl == Здраво, Бојан. Статијата ,,Dungeon crawl" ја преведов како ,,[[Истражување на зандани]]". Твое мислење за преводот? Дали мислиш дека треба да биде ,,Истражување зандани" или со ,,на"? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 18:16, 20 септември 2025 (CEST) :Мене „на зандани“ ми делува поприродно. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:23, 21 септември 2025 (CEST) ::Се согласувам. 👍 --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 11:57, 21 септември 2025 (CEST) == Молба за рецензија на нацрт-статија == Здраво, Нов сум на Wikipedia и се обидувам да ги следам правилата. Создадов нацрт-статија за онлајн медиумот denar.mk. Бидејќи сум директно поврзан со онлајн медиумот, го пријавив мојот конфликт на интереси на мојата корисничка страница. Се потрудив нацртот да биде неутрален и енциклопедиски, и секој факт е поткрепен со независни и веродостојни извори, како што се бара. Нацртот се наоѓа тука: [[Нацрт:Denar.mk]] Дали би можеле да го погледнете и да ми дадете мислење, пред сè, дали темата ги исполнува критериумите за значајност и дали статијата е соодветно напишана? Ви благодарам однапред за помошта и одвоеното време. Поздрав, B.stojkoski [[User:B.stojkoski|B.stojkoski]] <small>([[User talk:B.stojkoski|разговор]])</small> 20:15, 21 септември 2025 (CEST) == Арамејски јазик == Здраво, Бојан. Само да споделам дека кај предлошката „Langx“ за арамејски јазик дава на англиски Aramaic, наместо „арамејски“. За пример можеш да видиш кај „[[Ханан]]“. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:54, 12 октомври 2025 (CEST) :{{готово}} Средено. Благодарам на укажувањето. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 05:51, 12 октомври 2025 (CEST) == Статистика од 1873 година == Здраво, поставив едно прашање [https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%82%D1%80%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B4%D0%B0:Bjankuloski06 овде]. Поздрав, [[User:Simin|Simin]] <small>([[User talk:Simin|разговор]])</small> 11:05, 12 октомври 2025 (CEST) :Благодарам. Ќе одговорам таму. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:24, 12 октомври 2025 (CEST) == Правопис за цртичка == Здраво, Бојан. Гледам дека си ставил цртичка кај самата страница за „[[Светец-заштитник|светец заштитник]]“. Јас мислам дека треба без цртичка согласно правило бр. 127, стр. 65 во Правописот од 2017 г. Истото би важело и за „[[Деца-бегалци]]“ без цртичка. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 16:54, 31 октомври 2025 (CET) :@[[Корисник:Andrew012p|Andrew012p]] Фала на укажаното. Постепено ги исправам. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:00, 31 октомври 2025 (CET) == Question about English Wikipedia page for Macedonian artist Mentor Zenula == Hello, @[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] I hope you’re doing well. I’ve recently created a draft article about the artist Mentor Zenula, also known as Xsoundbeatz. He is a Macedonian musician and producer with verified media coverage and collaborations in the Balkan music scene. I wanted to kindly ask if you could please review my draft when you have a moment. The artist already has a Wikipedia page in Macedonian, and since he’s active internationally, I believe it would be appropriate for him to also have an English Wikipedia page for global readers. Thank you very much for your time and for helping maintain the quality of Wikipedia! [https://en.wikipedia.org/wiki/Draft:Xsoundbeatz] Best regards, [Nurhanademi] [[User:Nurhanademi|Nurhanademi]] <small>([[User talk:Nurhanademi|разговор]])</small> 16:52, 2 ноември 2025 (CET) :Hello, Nurhan. The problem is that the article has already been written in 2021 on the English Wikipedia, and deleted. The person who removed it there is a very long-standing administrator who knows the rules well. It was also [[:en:Draft:Xsoundbeatz|declined]] a couple of days ago by another admin. On that wiki they have different [[:en:Wikipedia:Credible claim of significance|rules of notability]] than what we have on our wiki here. For us, as a small country, any Macedonian artist that has an IMDb record of his/her discography is enough (or any artist from any country, for that matter). They are more strict, and there is nothing I can do to change that. My experience, and the fact that I am an administrator here, will not make any difference to them. I created the article on Xsoundbeatz on mk.wiki last year, and, as you can see, it's fine. But I can't impose our standards on their Wikipedia. That's the unfortunate reality. Regards. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 20:34, 2 ноември 2025 (CET) ::Hi @[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] Thankyou for your message 🙏 [[User:Nurhanademi|Nurhanademi]] <small>([[User talk:Nurhanademi|разговор]])</small> 21:41, 2 ноември 2025 (CET) == Talk page lock == Hello! I am a fellow colleague from the sh.wikipedia and as you might have seen, my talk page has been vandalised by our dear Ljubče, whom you probably know as one of Wikipedia's most persistent vandals. And while I do not contribute here, I would kindly ask you to lock both my user page and my talk page indefinitely, so as to stop Ljubče from vandalising it any further. If you have any additional questions, please ping me and I will reply here. Also, sorry for writing in English, I can read Macedonian, but I cannot speak it! :D [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 16:59, 10 ноември 2025 (CET) :@[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]]: If you're online, could you, perhaps, help with this? I cannot write on your talk page so I am pinging you here. [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 17:06, 10 ноември 2025 (CET) ::@[[Корисник:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] {{done}} --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 17:11, 10 ноември 2025 (CET) :::Thank youuu! :))) [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 17:11, 10 ноември 2025 (CET) == Принц или кнез, монархот на Монако? == Бојан, кога од принц го направивме кнез монархот на Монако? Србите и Русите го нарекуваат кнез, инаку по сите други човекот е принц или монарх, па така и кај нас, затоа што има многу титули: тој е и маркиз, и војвода, и барон, и сир. Ова не беше грешка, па да го смениш без дискусија. Измените треба да се вратат назад. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:17, 17 ноември 2025 (CET) :Во англискиот (и некои други јазици) се користи еден ист поим за кнез и за принц, што се две различни работи. Кај нас принц е исклучиво син на монарх, а кнез е владетелска титула на вид монарх. Сите кнезови од нашите простори на англиски и тие други јазици се нарекуваат принцови. Некои примери: [[:en:Grand Principality of Moscow|Grand Principality of Moscow]] = Големо Московско Кнежевство, [[:en:Principality of Bulgaria|Principality of Bulgaria]] = Кнежевство Бугарија. Монако и Лихтенштајн се современи примери за кнежевства. Германскиот не ја прави збрката што ја прави англискиот, па така државата се нарекува ''Fürstentum Liechtenstein'' (на германски Fürst = кнез, a Prinz = принц), наспроти англиското име ''Principality of Liechtenstein''. Нашите по медиуми кога пишувале принц на или од Монако тоа го правеле од чиста немарност или незнаење. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:24, 17 ноември 2025 (CET) ::Принц како збор е сосема соодветно за овој владетел од Монако, дека е монархија државата негова, и тој е монарх, а за кнез речникот вели дека е феудална наследна титула, не постојат феуди денес, историски термин е тоа. Другите значења за кнез според речникот се: член на царско семејство, а овој не е тоа, и титула добиена според заслуги, ни тоа не е, наследна титула има човекот, не му е според посебни заслуги. Не знам каде на друго место да провериме? - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:51, 17 ноември 2025 (CET) :::Сега проверив на француски, затоа што на Монако службен јазик е францускиот, принц се нарекува титулата на владетелот. Значи, тие самите си го нарекуваат принц владетелот свој. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:57, 17 ноември 2025 (CET) :::Тоа е на француски — еден од јазиците што не прави разлика (романските јазици плус англискиот по норманското освојување). Таа смисла на prince исто така е феудална титула која останала обичајно до денес. Во средновековието на тие јазици исто се нарекува principalities или слично исто како денешните. Истото е. Едноставно некои јазици прават разлика, а некои не. Кај нас разликата отсекогаш постоела. А кнез може и да биде монархиска титула во уставна монархија, ако монархијата е кнежевство. Лихтенштајн е уставна монархија. Кое и да е денешното устројство на државата, тој пак ќе биде кнез, оти од дамнешни времиња влече титулата. Ете, тие јазици нашите кнежевства и германските си ги нарекуваат principalities, а ние и Германците си ги нарекуваме по наше. Тоа не значи дека тие треба сега да почнат да користат словенски или германски термин за нив. Кога сме кај извори, еве ти [http://drmj.eu/search/%D0%BA%D0%BD%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%B2%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE извор од речник]. --[[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:02, 17 ноември 2025 (CET) Кнежество, во ред, ама за титулата и на француски и на германски е принц, иако е кнежество, сепак не е кнез. Може да дискутираме дека не постои во нивниот јазик збор за кнез, ама постои за кнежество (?) но еве и на некои словенски јазици титулата му е принц. Исто така, Грејс Кели со бракот станала принцеза. Не знам зошто ние треба да ја менуваме титулата. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:09, 17 ноември 2025 (CET) == Самороден / природен ?== Исто така сметам дека не смее да се отстранува зборот природен и да се менува со самороден. Не познавам еден единствен човек што го користи тој збор за природните метали, на пример, и да ги нарекува самородени метали. Како енциклопедија не треба да бришеме зборови кои се во употреба и да ги менуваме со нови зборови туку така. Оваа измена воопшто не е на место. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:09, 17 ноември 2025 (CET) :Самороден метал е единствениот што го знам за оваа работа, и како таков сум го учел. Покрај тоа, не станува збор за начинот на кој е добиен металот (дали е по природен или вештачки пат), сите метали се извадени од природата. Туку дека е сам по себе чест, а не дел од мешавини кои треба да се рафинираат. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:14, 17 ноември 2025 (CET) ::Ете има дополнително значење, и според тоа не е замена за зборот „природен“ туку има дополнително значење на „чист“. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 13:15, 17 ноември 2025 (CET) == Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" == Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you. The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session. The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''. If you have any questions, please contact me. --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 14:45, 19 ноември 2025 (CET) (on behalf of the CEE Hub) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 --> == Предлошка == Можеш ли да направиш измени на предлошка Soccerway, бидејки сега не работи? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 22:40, 27 ноември 2025 (CET) :Сега треба да е средено. Види дали сè е во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 07:40, 28 ноември 2025 (CET) ::Уште не е средено, еве [[Василије Костов]]. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 08:12, 28 ноември 2025 (CET) :::А како е сега? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:28, 28 ноември 2025 (CET) :::: Сега е подобро, треба да упатува на страницата од Костов на soccerway. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 09:09, 28 ноември 2025 (CET) :::::Ако упатувањето работи во некои статии, а не во други, тогаш проблемот не е со самата предлошка, туку со тоа како е напишана во дадената статија (дали е исправен начинот). Тоа треба да се проверува од случај до случај (водејќи се според тоа како е на англиската вики). [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:11, 28 ноември 2025 (CET) :::::: Здраво - во статијата Узем се дадени имињата на делови од ова село. Меѓутоа, кога погледнав во „Mapa cz“ најдов сосема различни имиња на тие делови. - Ве молам, што е точно? Ви благодарам за вашиот одговор. Со почит. [[User:JaKoRa|JaKoRa]] <small>([[User talk:JaKoRa|разговор]])</small> 13:07, 28 ноември 2025 (CET) :::::::Здраво. Колку што можам да видам, во статијата се спомнати само де маала — Витановци и Манѓелици На картата го нема Манѓелици бидејќи е премногу централно. Сите други имиња што се спомнати во статијата се месности, кои во многу случаи се микротопоними кои не мора да имаат куќи и не се сметаат за делови од селото во таа смисла. На [https://www.openstreetmap.org/?mlat=42.221017&mlon=22.427716&zoom=11#map=15/42.22356/22.43597 оваа карта] треба да се прикажани маалата, иако и таму не сум сигурен дали се сите точни. Затоа, ќе биде потребно да се додадат маалата од посочената карта во статијата. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 18:37, 28 ноември 2025 (CET) == Прашање кое бара дискретност == Добар ден. Дали постои начин да се контактира со вас преку е-маил. Имам прашање кое бара дискретност и не би сакал да го елаборирам тука. Благодарам. [[User:Poliscimk|Poliscimk]] <small>([[User talk:Poliscimk|разговор]])</small> 21:41, 20 декември 2025 (CET) :Да, има. Пишете [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BF%D0%B5%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%BD%D0%B0:%D0%9F%D0%B8%D1%88%D0%B8_%D0%B5-%D0%BF%D0%BE%D1%88%D1%82%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D1%82/Bjankuloski06 на овој бразец]. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:06, 20 декември 2025 (CET) == Уредувачки денови и викенди 2026 == Добар ден, започна предизвикот [[Википедија:Уредувачки денови 2026|уредувачки денови]] и [[Википедија:Уредувачки викенди 2026|викенди]] за 2026 година. Ве поканувам да се приклучите на предизвикот, со тоа што од оваа година наградите ќе бидат на месечно ниво каде што треба да се исполнат следните услови: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките денови и/или викенди во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии '''од тековниот месец'''. Ако имате какви било прашања слободно обратете ми се на мојата разговорна страница! Пријатен ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 12:08, 5 јануари 2026 (CET) == Мета-дијалектика == Почитуван Бојан, Среќен Бадникот! Ако не Ти е проблем провери ја страницата (и одобри) за [[Мета-дијалектика]]. Поздрав, И.Ј. [[User:Нео-Марксист|Нео-Марксист]] <small>([[User talk:Нео-Марксист|разговор]])</small> 18:34, 6 јануари 2026 (CET) :Здраво, Игор. Одобрено. Се извинувам на задоцнувањето. Бев во Кина и таму не ми се отвораше Википедија. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:50, 8 јануари 2026 (CET) ::Благодарам Бојан! Среќна Нова 2026. Година![[User:Нео-Марксист|Нео-Марксист]] <small>([[User talk:Нео-Марксист|разговор]])</small> 02:51, 15 јануари 2026 (CET) :::::Почитуван Бојан, се извинувам за Твоето време. Но, морам да Ти обрнам внимание дека Вашиот нов корисник ја избојадиса оваа страница ([[Мета-дијалектика]] ), и уште повеке проверената страница за [[Дијалектика]] со низа жолти шаблони. Ова лично не ми прави проблем, но сепак ми се чини дека се работи за некој субјективен чин. Се надевам дека сум во грешка. Со особена почит, [[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 02:13, 24 јануари 2026 (CET) :Здраво. Еден од администраторите ќе ја провери статијата и ќе се погрижи да биде по стандард. Ако има проблем и понатаму, уредникот ќе биде повикан да направи поправки. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:44, 24 јануари 2026 (CET) ::Благодарам Бојан [[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 11:47, 24 јануари 2026 (CET) :Еве ја дополнив со секундарната референца од весникот Нова Македонија, денешен број. Се надевам дека сега задоволува критеријумите за „Викификација". Види :[https://novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/megju-se-i-nishto-filozofska-teorija-shto-go-objasnuva-postoenjeto/].[[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 11:24, 26 јануари 2026 (CET) ::::Мета-дијалектика постои. Види просто пребарување на bing [https://www.bing.com/search?q=meta+-+dialectical+method&qs=SC&pq=meta-+dialectic&sk=SC1&sc=11-15&cvid=BB16E35668AF4272BFB61E0ABA86DF2C&FORM=QBRE&sp=2&ghc=1&lq=0].[[Специјална:Придонеси/&#126;2026-92605-4|&#126;2026-92605-4]] ([[Разговор со корисник:&#126;2026-92605-4|разговор]]) 23:30, 10 февруари 2026 (CET) :::::Тие толку разбираат, никогаш не училе за "Дијалектика", а камоли за "Мета-дијалектика". За жал.[[User:Вики.Мета|Вики.Мета]] <small>([[User talk:Вики.Мета|разговор]])</small> 00:29, 11 февруари 2026 (CET) :: Што се однесува до пребарувањето на Google го најдов терминот, повезан и со авторот на Мета-дијалектика - Google Search: [https://www.google.com/search?q=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0-%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0&sca_esv=9a26454b369da4f9&ei=qvsfapW7Ltnlxc8P-Ku9gAw&biw=1167&bih=550&ved=0ahUKEwiVuImv6OqUAxXZcvEDHfhVD8AQ4dUDCBA&uact=5&oq=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0-%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0&gs_lp=Egxnd3Mtd2l6LXNlcnAiH9Cc0LXRgtCwLdC00LjRmNCw0LvQtdC60YLQuNC60LAyBhAAGB4YCjIFEAAY7wUyCBAAGIAEGKIEMgUQABjvBTIFEAAY7wUyBRAAGO8FSIVcUIMRWOZXcAJ4AJABA5gBbKABpBWqAQQyNi41uAEDyAEA-AEBmAIToALpDKgCBsICBxAAGB4YsAPCAggQABjvBRiwA8ICCxAAGIAEGKIEGLADwgIEEAAYHsICFxAAGIAEGIoFGJECGOcGGOoCGLQC2AEBwgIFEAAYgATCAgUQLhiABMICBxAAGIAEGBPCAgkQABiABBgTGArCAgYQABgeGBPCAggQABgeGBMYCsICBhAAGB4YDZgDA_EFjr1DthkfSZuIBgGQBgW6BgQIARgHkgcEMTMuNqAHjcMBsgcEMTEuNrgH4QzCBwgwLjEuMTcuMcgHXYAIAQ&sclient=gws-wiz-serp]. == Злоупотреба на администраторските овластувања == Еден или повеќе администратори на оваа Вики блокираа страница за разговор за стр. „Мета-дијалектика" со цел брзо да биде избришана. Овој термин[[Мета-дијалектика]] е широко применуван во поновата филозофија! Нема никакви основи за бришење, а особено не за брзо бришење, ова е очигледно. Потпаѓа под филозофска терминологија.[[User:Вики.Мета|Вики.Мета]] <small>([[User talk:Вики.Мета|разговор]])</small> 00:22, 11 февруари 2026 (CET) :Здраво. Не станува збор за злоупотреба, туку за нечија одлука. Го повикувам колегата @[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]] да образложи. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 06:04, 11 февруари 2026 (CET) ::@[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] Многу е едноставно, статијата не личеше на ништо со извори од само еден автор. Ако е така како што се кажува дека е широко применуван термин, зашто не постои објаснувања/извори при простор пребарување на Гугл. Исто така, оваа страница не е избришана само од мене, туку од многу други Википедии. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 13:02, 11 февруари 2026 (CET) :::Како и да е истата статија помина на Бугарската Вики, а слично и на Белоруската Википедија! Голем поздрав![[User:Инает|Инает]] <small>([[User talk:Инает|разговор]])</small> 02:17, 20 февруари 2026 (CET) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; color: #000; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2025 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2025 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2025_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2026]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Look forwards to collaborating in the year ahead. Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 08:42, 14 февруари 2026 (CET) </div> (Оваа порака беше испратена на [[:Корисник:Bjankuloski06]], а тука се јавува заради пренасочување.) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Doc James@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2025&oldid=30070084 --> == Корејска транскрипција == Здраво, Бојан. Сакам да те прашам како ќе се транскрибира Lee Jun-young на македонски, поточно „Young“? Според [[Македонска транскрипција на корејскиот јазик|македонската транскрипција]], нема МФА за „ou“. Дали ќе биде Јанг или Јонг? Се колебам за Ли Џун Јонг. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 15:02, 21 февруари 2026 (CET) :Ќе биде Јонг, и го имаме во графата за ''yeo''. Не е секогаш лесно да се одреди од прв поглед, бидејќи наместа англиската транскрипција отстапува од официјалната преработена романизација, и од тоа што би се очекувало според МФА. Слогот 영 е сочинет од составниците ㅇ + ㅕ + ㅇ. Првата е нема, втората е самогласката ''јо'', третата е согласката ''нг''. ㅕ се предава со „јо“ на македонски, бидејќи о е најблизок македонски глас за ʌ по МФА. Во корејскиот најпаметно е да се гледа од изворното писмо, и потоа да се консултира нашата транскрипција. Јас би ја задржал употребата на тирето и малата буква, па така би било „Ли Џун-јонг“, бидејќи ''Џун-јонг'' е едно презиме, а не две презимиња, или средно име и презиме. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:38, 21 февруари 2026 (CET) ::Благодарам. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 19:13, 22 февруари 2026 (CET) == Translation request == Hello, Bjankuloski06. Can you translate and upload the article about the dormant supervolcano [[:en:Campi Flegrei]] in Macedonian Wikipedia? Yours sincerely, [[User:Kurcke|Kurcke]] <small>([[User talk:Kurcke|разговор]])</small> 08:02, 11 март 2026 (CET) :Hello, Bjankuloski06. :I withdraw the request, because the article has been created. :Yours sincerely, [[User:Kurcke|Kurcke]] <small>([[User talk:Kurcke|разговор]])</small> 23:33, 13 март 2026 (CET) == Предлог == Здраво, Бојан. Сакам да предложам нешто за кога отвораме нова тема или едноставно дебатираме на страниците за разговор. Наместо автоматски да се додава само нашето име и врската до разговорната страница, дали може пред името автоматски да се додаваат и две цртички „--“? Ова би дало подобар стилистички изглед и појасно би го одвоило потписот од самиот текст. Пример како би изгледало тоа автоматски: --Andrew012p (разговор) 19:41, 29 март 2026 (CEST). Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 19:44, 29 март 2026 (CEST) :И јас сум се прашувал уште одамна, ама, за жал, тоа е длабоко кодирано во википедискиот систем, и со тоа, неменливо. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:22, 30 март 2026 (CEST) == Предлошка == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ги провериш овие предлошки за аниме и манга што се користат во статијата „[[Beck (манга)|Beck]]“? Во визуелниот уредник кога ќе стиснам „Уреди“ на предлошката, заглавува на „Вчитувам“ и не се отвораат полињата. Само работат кога уредувам во изворен код. Не сум ги менувал предлошките одамна, претпоставувам е некој поширок проблем со Википедија или со нивните TemplateData? Ќе може ли да се реши? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 13:48, 10 април 2026 (CEST) :Таа предлошка не може да се уредува нагледно бидејќи впрочем е потпредлошка (во кодот ќе забележиш „Infobox animanga/Header“. Иста е и на англиската. Очигледно таквиот уредник е предвиден само за предлошки (ни јас не сум знаел). Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:50, 10 април 2026 (CEST) == Општини во Бугарија == Здраво Бојан, имам намера да создадам страници за општините во Бугарија. Го уредив постоечкиот запис за [[Бургас (општина)|Општина Бургас]] и создадов нов за [[Општина Ајтос]]. Би можел ли да погледнеш дали се во ред текстот и инфокутијата, бидејќи планирам да ги користам како шаблон за сите останати? Благодарам! [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 15:19, 16 април 2026 (CEST) :Здраво Пламен. Во смисла на форматирање, мене ми изгледа добра. Би препорачал селата да имаат врски (макар и црвени), како поттик за други уредници. Исто така, секоја општина би требало да има предлошка (шаблон) долу со селата кои се во неа. Ако решиш да правиш предлошки, послужи се со примерот на [[Предлошка:Општина Кочериново]]. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:57, 16 април 2026 (CEST) ::Благодарам, поздрав! [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 08:53, 17 април 2026 (CEST) :::Здраво Бојан, сите статии што ги создавам во моментов ги правам според еден шаблон. Не случајно, пред да започнам, ти покажав една статија и благодарен сум ти за насоките што ми ги даде. Корисникот Gurther прави искрено чудни (нелогични) редакции. На пример, погледни ја статијата за селото [[Граматиково]]. Зошто овој корисник ги отстранува параметрите | native_name = Граматиково и | native_name_lang = bg од шаблонот? Зошто го брише делот ({{Langx|bg|Граматиково}}), кога тоа е според сите енциклопедиски стандарди? Исто така, зошто го коригира делот „дел од општината [[Мало Трново (општина)|Мало Трново]]“ во „дел од [[општина Мало Трново]]“? :::Не гледам дека прекршувам некакви стандарди, но досадно е некој постојано да оди по вашите стапки и да ги преправа статиите спо вакви потези. Истиот корисник ме обвинува за „контрапродуктивност“ и, цитирам повторно, вели дека „Вашите последни уредувања наликуваат на вандализам“, со што никако не можам да се согласам. Сепак, јас совесно придонесувам за македонската Википедија и не прифаќам такви обвинувања. Те молам за поддршка. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 12:55, 20 април 2026 (CEST) ::::Го повикувам @[[Корисник:Gurther|Gurther]] да се изјасни по ова. Не гледам никаков проблем со сето тоа што погоре ми го пренесе Пламен. Наша енциклопедиска практика е да стојат називите на други јазици, дури и кога се идентични на нашиот. Исто така, граматичкиот состав „е дел од општината Мало Трново“ е исправен и непробмелатичен (да, можна е нечленувана варијанта „е дел од Општина Мало Трново“, но тогаш ќе мора биде со големо О). Според пренесеното од Пламен, јас не гледам контрапродуктивност или вандализам. Gurther, имаш ли нешто да додадеш или образложиш? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:03, 20 април 2026 (CEST) :::::[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] и [[Корисник:Пакко|Пакко]], нема смисла да стои втор јазик ако е ист со првиот јазик. Како пример во Англиската Википедија, не содржи германско име за [[en:Berlin|Берлин]], [[en:Brandenburg|Бранденбург]] или нема француско за [[en:Paris|Paris]]. Урединкот Пакко се обидол да го додаде псевдоисторискиот назив „''Преображенско''“ за Илинден, поради тоа го обележав како вандализам. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 13:32, 20 април 2026 (CEST) ::::::Практиката за идентичните имиња е таква, и Пламен има право да ја користи. Ако сметаш дека ова треба да се смени, треба да отвориме јавна дискусија каде ќе се изјаснуваат разни членови на заедницата, па дури тогаш да утврдиме дали оттогаш ќе биде правилно или не. ::::::@[[Корисник:Пакко|Пакко]] Во врска со името на востанието, кај нас (на нашето вики и во македонскиот јазик воопшто, секогаш и без исклучок се користи само називот Илинденско востание, без „прежбраженско“. Тоа е врежано во камен и нема отстапки. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:37, 20 април 2026 (CEST) :::::::Мене сеедно ми е. Претходно сум остранил бугарски називи бидејќи биле исти за други села и градови во Бугарија. Немав пожалби или проблеми со Пакко за називите претходно, не знам што е разликата овој пат. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 13:49, 20 април 2026 (CEST) ::::::::Gurther, твојата изјава дека си немал поплаки или проблеми претходно е дрска лага. Во јули 2023 година беше блокиран на еден месец од администраторот Kiril Simeonovski токму поради "масовен систематски вандализам" и систематско бришење на придавката "бугарски" од статиите. Целата дискусија и одлуката за твојот блок може да се видат тука: [[Разговор со корисник:Kiril Simeonovski/Архива 27#Моля за помощ]]. ::::::::Очигледно е дека не си ја научил лекцијата и се обидуваш да ја измамиш заедницата и администраторот Б. Јанкулоски со невистини. Со твоето признание дека и сега отстрануваш податоци само затоа што ти изгледале "исти", потврдуваш дека продолжуваш со старите навики за деструктивно уредување. Изразот "мене сеедно ми е" не поминува во проект како Википедија, каде што постојат јасни стандарди. Очекувам администраторите да го земат предвид ова твое рецидивистичко однесување и обидот за измама во оваа дискусија. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 14:45, 20 април 2026 (CEST) :::::::::[[Корисник:Пакко|Пакко]], Википедија не е место за бесмислени обвини. Мислев за поплаки поврзани со твоите новосоздадени страници за општини во Бугарија. Вашиот однос спрема мена не е прифатлив. Истакнав дека „сеедно ми е“ бидејќи нејќев да отворам дискусија во селската чешма за нешто толку непотребно и бесмислено. Вие сте урединкот кој се обидува да вметне „додатоци“ како „прежбраженско“ кои се целосно неприфатливи и псевдоисторија. Ако сакаш да употребиш langx тогаш можеш слободно, но ако продолжете со вакви лични навредни тогаш ќе треба да превземам мерки. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 16:10, 20 април 2026 (CEST) ::::::::::[[Корисник:Bjankuloski06|Бојан]], сакам само да истакнам дека цитирањето на јавни архиви за претходните „рецидиви“ на корисникот Gurther и моето инсистирање на почитување на стандардите на Википедија не претставуваат „лична навреда“, туку транспарентност. Не прифаќам закани за „мерки“ само затоа што на некој не му се допаѓаат фактите. Со ова ја завршувам мојата дискусија и оставам администраторот да пресуди врз основа на виденото. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 16:29, 20 април 2026 (CEST) == Преместување страници == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ги преместиш овие предлошки од „Оригинален текст“ во „Изворен текст“? Пробав за [[Предлошка:Оригинален текст/styles.css]] ама ми покажа „бидејќи насловот „Предлошка:Изворен текст/styles.css“ е забранет за создавање. Се совпаѓа со следнава ставка на списокот на недозволени наслови: (?!(User|Wikipedia)( talk)?:|Talk:)\P{L}*[^\p{Latin}\P{L}].*\p{Latin}.* <moveonly> # Latin + non-Latin“. Ова се сите предлошки за преместување: [[Предлошка:Оригинален текст/styles.css]] и [[Предлошка:Оригинален текст/doc]]. Благодарам! Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 16:38, 18 април 2026 (CEST) :Направено. Се надевам сега ќе биде во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:09, 19 април 2026 (CEST) ::Благодарам! Сега убаво работи [[Предлошка:Изворен текст|предлошката]] и може да се користи од сите уредници! Пример како изгледа: „[[Бекрумс]]“, „[[Хирохито]]“, „[[Стимпанк]]“, „[[Фенерџија]]“ итн. Прилагодена е според руската предлошка. Единствено нешто што може да се промени (но не е голем проблем) е променливата „Извор“ кај „[[Предлошка:Крај на цитат]]“ ([[Предлошка:Крај на цитат/styles.css]]). Во статии многу е блиску до сивиот дел на „Изворен текст“ и препорачливо е малку да се спушти подолу. Како пример, можеш да видиш кај „[[Хирохито]]“. Пробав да поправам, најверојатно доаѓа од негативната маргина кај CSS-то на „Изворен текст“. Слободно поправи ако знаеш како. :) Исто така, копчето [прикажи] може да се стави (но и не мора) веднаш до изворниот јазик (на пример (англ.) ), но имав потешкотии со тоа. Поздрав! --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:36, 19 април 2026 (CEST) :::Одлична работа. Копчето прикажи малку е над текстот, ама претпоставувам така е направено. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 05:55, 19 април 2026 (CEST) ::::Копчето во суштина треба да биде внатре во делот ,,Изворен текст" веднаш до (англ.) ама ми бегаше најдесно и морав да го ставам горе. И вака не е лошо, ќе пробам некогаш да го решам и тоа. [[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 17:21, 19 април 2026 (CEST) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 22:06, 28 април 2026 (CEST) </div> <!-- Пораката ја испрати Корисник:Keegan (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 --> == Животописни податоци? == Јас Бојан ќе те замолам ако си го правел ова преименување во инфокутиите, да го вратиш или ако знаеш како се менува кажи ми да менувам јас. Не може да стои животописни податоци. Само што забележав дека некој го сменил од биографски податоци. Таков израз „животописни податоци“ не се користи. Имаше голема реакција и за „животопис“ наместо „биографија“, и беше консензусот да се употребуваат двата изрази, кој како сака, но да не се менува со алатката за да го немаме зборот биографија кој е македонски, дури и повеќе од хрватскиот израз животопис, само затоа што некому му се допаднало повеќе така. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:02, 30 април 2026 (CEST) :Не сум ги менувал јас, ама сега е исправено. Пронајдов само во една инфокутија и заменив. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:07, 30 април 2026 (CEST) ::Фала и извини штом не си бил ти, а тебе ти пишав. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:15, 30 април 2026 (CEST) == Своеволијата на Gurther == Бојан, те молам повторно за помош. Корисникот Gurther повторно ги отстранува моите уредувања без никаква причина. Овој пат тоа се случува во статијата за [[Карлос Насар]]. Овој провокатор ја трга Категоријата: Луѓе од Червен Брјаг, а ја ставил Категоријата: Француски спортисти. Карлос Насар НЕ Е француски спортист. Карлос Насар нема француско државјанство. Роден е во Париз и таму поминал само 7 месеци како бебе. Со оглед на овие факти, не разбирам зошто корисникот ги поништува моите уредувања без никаква аргументација во резимеата. Не сакам да водам уреднички војни. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 19:13, 30 април 2026 (CEST) :Сменив, па видиме дали пак ќе биде изменето. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:56, 30 април 2026 (CEST) ::Бојан, ти благодарам за брзата реакција и за тоа што го потврди фактот дека Карлос Насар не е француски спортист. Јас ги доуредив останатите делови што корисникот Gurther ги беше избришал – ја вратив категоријата за Червен Брјаг и го тргнав името на француски, бидејќи нема смисла да стои ако тој нема француско државјанство. Се надевам дека статијата сега ќе остане во оваа фактички точна форма. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 09:10, 1 мај 2026 (CEST) :[[Корисник:Пакко|Пакко]], не сфаќам што е поентата со категоријата „луѓе од Червен Брјаг“ кога личноста не е од Червен Брјаг, туку од Париз. Наместо да отвориме правилна дискусија кон темата вие се жалите кон администратори дека ти ги отстранувам придонесите „без никаква причина“. Згрешив со категоријата дека бил француски спортист бидејќи не сум целосно образовен за темата/личноста. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 10:44, 1 мај 2026 (CEST) == Модул:Infobox == Здраво, Бојан. Забележав проблем со инфокутиите на некои статии, на пример кај „[[Големо Кнежевство Литванија]]“, каде што текстот останува во еден ред и инфокутијата се шири хоризонтално. Мислам дека проблемот е во [[MediaWiki:Common.css]], бидејќи .nowrap не се override-ира внатре во .infobox. Дали би можел/а на крајот од МедијаВики:Common.css да го додадеш следниов CSS? /* Fix wide infoboxes with nowrap content */ .infobox td, .infobox th { white-space: normal !important; overflow-wrap: anywhere; word-break: break-word; } .infobox .nowrap { white-space: normal !important; } Ова треба да спречи инфокутиите да се растегнуваат поради долг текст или nowrap содржина. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 12:26, 8 мај 2026 (CEST) :[https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8:Common.css&oldid=5552167 Го ставив кодот], ама немаше ефект. Го повратив уредувањето на самиот модул Infobox и тоа ја оправи работата. Макар што, тоа мое уредување е неопходно за работа на предлошките од понов тип, па ќе испробувам да видам како да го вметнам новиот код без да ги прави овие проблеми. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:33, 8 мај 2026 (CEST) ::Дали направи ?action=purge на страницата. Или пробај да ја копираш целосно MediaWiki:Common.css од англиската верзија. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 12:58, 8 мај 2026 (CEST) :::Да, ги пробав сите варијанти и не бива. Како што реков, ќе видам дали можам да направам нешто трето за да проработи и сменетиот код. Во спротивно модулот ќе мора да стои по старо. Секогаш вака ни прават од англиската — без најава и без никакви упатства за прилагодување. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:25, 8 мај 2026 (CEST) == Македонски == Hello. I'm looking for Macedonian translation of descriptions of a few items for Wikidata. Would you help? [[User:Eurohunter|Eurohunter]] <small>([[User talk:Eurohunter|разговор]])</small> 00:53, 17 мај 2026 (CEST) :Certainly! Just list the items. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:55, 17 мај 2026 (CEST) == Прашање == Почитуван, што е проблем со оваа страница [[Игор Јанев]] ? [[User:Алфа БК|Алфа БК]] <small>([[User talk:Алфа БК|разговор]])</small> 01:48, 20 мај 2026 (CEST) :Не знам. Мене ми изгледа во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 03:24, 20 мај 2026 (CEST) == Преместување == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ја преместиш статијата во [[Mакедонска алпинистичка хималајска експедиција „Еверест '89“ (МАХЕ Еверест '89)|Mакедонска алпинистичка хималајска експедиција „Еверест '89“]]? Мене не ми дозволува бидејќи има латинични букви кај „Mакедонска“. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 18:24, 21 мај 2026 (CEST) :Преместено на [[Македонска алпинистичка хималајска експедиција „Еверест ’89“]] (а [[МАХЕ „Еверест ’89“]] како пренасочување). [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:47, 21 мај 2026 (CEST) == Терминот мета-дијалектика == Што се однесува до терминот [[Мета-дијалектика]] го најдов и на Wikidata [https://www.wikidata.org/wiki/Q137660270].[[User:Алфа БК|Алфа БК]] <small>([[User talk:Алфа БК|разговор]])</small> 12:23, 3 јуни 2026 (CEST) == Предлог: полузаштита == Здраво. Би сакал да ти предложам статијата за Гоце Делчев да биде отклучена во форма на полузаштита, односно достапна за уредување само од проверени корисници. Сакам да ја уредувам, а веќе подолг период е заклучена. Поздрав. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 13:25, 6 јуни 2026 (CEST) :Најдобро е ова барање да се постави на Селската чешма бидејќи не би сакал сам да одлучувам. Проблемот е тоа што неволјите што ги имавме беа и од корисници со доволно придонеси за да бидат потврдени (иако поредовни на друга Википедија). Треба ова да се разгледа заеднички. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:31, 6 јуни 2026 (CEST) == Лигос == Здраво Бојан, сакам да те прашам зошто ја имаш избришано статијата [[Лигос]]? Барем јас не гледам некоја причина за нејзино брзо бришење. Поздрав — [[User:SpectralWiz|SpectralWiz]] <small>([[User talk:SpectralWiz|разговор]])</small> 16:06, 7 јуни 2026 (CEST) :Ја вратив. Ммора да било некаква грешка. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:23, 7 јуни 2026 (CEST) == Гласање за избрана статија == Добар ден, доколку можете ве молам гласајте во [[Википедија:Кандидати за избрана статија/Александар Мартулков|мојата номинација на Александар Мартулков за избрана статија]]. Ви благодарам, поздрав. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 19:36, 12 јуни 2026 (CEST) :Добар ден [[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]], гласањето за Александар Мартулков завршило вчера. Како можам правилно да ја архивирам номинацијата и да ја прикажам на главната страница? Забележав дека има статии за номинации од 2025, 2024, 2023 итн. но нема за 2026? Ви благодарам, поздрав. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 14:31, 20 јуни 2026 (CEST) == Ажурирање на модул == Здраво, Бојан. При создавање и прилагодување посложени инфокутии од англиската Википедија, ми дава предупредувања како: <br> <code>Предупредување од скриптата: Deprecated member <code>loadI18n</code> called. Please use <code>i18n.loadMessages</code> instead.stack traceback:  Модул:Deprecated:20: in function 'warn'  Модул:Deprecated:38: in function <Модул:Deprecated:36>  Модул:Wikidata:89: in function 'chunk'  mw.lua:602: in function <mw.lua:542>  [C]: ?  [C]: in function 'getExpandedArgument'  mw.lua:232: in function <mw.lua:229>  Модул:Infobox:338: in function 'preprocessSingleArg'  Модул:Infobox:418: in function 'chunk'  mw.lua:678: in function <mw.lua:652>  [C]: ?</code> <br>Ова се случува на пример кога ја прилагодувам [https://en.wikipedia.org/wiki/Template:Infobox_lighthouse Template:Infobox lighthouse]. Претпоставувам треба да се ажурира [[Модул:WikidataIB]] бидејќи моментално е застарен. Не е нешто сериозно и итно, ама сепак сакав само да укажам на ова. Што мислиш ти? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 15:54, 23 јуни 2026 (CEST) di14twetz0w1jkz9stae8phwole3qsw 5581650 5581522 2026-06-23T21:42:18Z Bjankuloski06 332 /* Ажурирање на модул */ Одговор 5581650 wikitext text/x-wiki {{Корисничкикоментар}} {{Архиви| 2006<br /> [[/Архива 1|јануари - април]]<br /> [[/Архива 2|мај - август]]<br /> [[/Архива 3|септемвриа - декември]]<br /> 2007<br /> [[/Архива 4|јануари - април]]<br /> [[/Архива 5|мај - август]]<br /> [[/Архива 6|септември - декември]]<br /> 2008<br /> [[/Архива 7|јануари - април]]<br /> [[/Архива 8|мај - август]]<br /> [[/Архива 9|септември - декември]]<br /> 2009<br /> [[/Архива 10|јануари - април]]<br /> [[/Архива 11|мај - август]]<br /> [[/Архива 12|септември - декември]]<br /> 2010-2013<br /> [[/Архива 13|јануари - април 2010]]<br /> [[/Архива 15|јануари 2010 - мај 2013]]<br /> 2012-2013<br /> [[/Архива 14|април 2013 - јануари 2012]]<br /> [[/Архива 16|мај - октомври 2013]]<br /> 2013-2015<br /> [[/Архива 17|мај 2013 - април 2015]]<br /> 2015-2018<br /> [[/Архива 18|април 2015 - мај 2018]]<br /> 2018-2020<br /> [[/Архива 19|мај 2018 - февруари 2021]]<br /> 2020-2025<br /> [[/Архива 20|февруари 2021 - јули 2024]]<br /> [[/Архива 21|јули 2024 - мај 2025]] }} == Барање за оценувачки статус == Добар ден, се пријавив како кандидат за оценувачки статус. Можете да ја видете мојата кандидатура во [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81#%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B8_%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%B8_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81 тековните номинации]. Ако имате време ве молам гласајте, ако имате проблем со мојата кандидатура ве молам [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81#%D0%94%D0%B8%D1%81%D0%BA%D1%83%D1%81%D0%B8%D1%98%D0%B0 дискутирајте го во самата номинација], сакам да го подобрам мојот придонес во македонската Википедија. Ви благодарам. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 11:52, 16 мај 2025 (CEST) == Отфрлање на текстови == Почитуван, Имам проблем со Ehrlich91. Имам неколку текстови кои се преводи од англиски јазик, прилагодени и делумно комплетирани на македонски јазик. За тоа имам потрошено многу време. Администраторот Ehrlich91 некои од текстовите ги отфрла со несфатливи објаснувања. На пример, текстот за непрекинати функции го отфрли бидејќи имало веќе таква тема која била оценета како добра. Таа тема можеби била оценета како добра, но oд кого? Би требало да има влијание кој ја оценува таа страница. Текстот кој јас го поставив беше далеку покомплетен и поточен, во математичка и лексичка смисла. Дали оценувачите можат да ги споредат старата и новата верзија или тоа воопшто никого не го интересира? Па и реномираните енциклопедии имаат повеќе изданија, подобрени и надополнети. Инаку, текстот на македонски беше одличен за тема која е интересна за секој љубител на математичката анализа и техничките науки. Од друга страна, текстот за итерирани граници Ehrlich91 ми го има отфрлено без никакво објаснување уште истиот ден како што видов. Ме интересира, како може да се избегне од ова негово изживување и насилничко и деструктивно однесување со што нанесува голема штета на текстовите и содржината на математичките теми на македонски јазик на Wikipedia. Јас сум професор по математика и знам за што зборувам, а за Ehrlich91 се сомневам дека има и елементарни познавања на темите кои ги осакатува со неговото несоодветно постапување и непрофесионалност. Администраторите треба да имаат пошироки погледи и да знаат што предизвикуваат со нивните постапки. Реков дека повеќе нема да преведувам после првата негова рецензија, но по подолго време пак се навратив на оваа работа, затоа што верувам дека Wikipedia на македонски може да биде значаен ресурс за македонскиот народ. Но, дотичниот како тоа да го чекаше и веднаш го отфрли првиот текст што го поставив. Ве молам погледнете и пишете ми. Ви благодарам. [[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 23:50, 23 мај 2025 (CEST) :Добар ден, професоре. Јас и прегледав обете Ваши статии (во првиот случај, преработка на статијата) и ги направив потребните прилагодувања за да се прикажуваат како што треба. Веројатно колегата мисли дека ако статијата некогаш била избрана, таа не треба да се менува (Една статија добива статус на „Избрана“ ако се смета за доволно добра и претставителна за извесно време да биде на главната страница). Меѓутоа, јас сметам дека апсолутно може да се менува доколку станува збор за видно подобрување. Потоа статијата може да оди на прегласување. Другата статија за итерирани гранични вредности беше доволно добра, и јас ја одобрив. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:06, 24 мај 2025 (CEST) ::Почитуван, ::Ви благодарам за брзиот одговор и реакција. Ова ми дава надеж дека Wikipedia на македонски јазик има иднина. ::Ве молам да им се укаже на Вашите колеги уредувачи или администратори да не бришат текстови толку лесно затоа што таквите постапки фрустрираат и оставаат многу лош впечаток. ::Со почит, ::[[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 23:10, 24 мај 2025 (CEST) :::Би сакал да дополнам нешто што забележав, а не знам дали и вие го забележавте. Правилото на нашата Википедија е дека наместо „Видете исто така“ во заглавијата се користи „Поврзано“, а наместо „Референци“ секогаш се употребува зборот „Наводи“. Иако сигурно знаете, но сепак да спомнам дека никогаш не се користи зборот „линкови“, туку исклучиво „врски“ (ова го немам забележано, туку попатно го спомнувам за секој случај). Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:33, 26 мај 2025 (CEST) == Ракописни букви на македонски јазик == Почитуван, Сакам да Ви укажам на еден проблем во врска со некои од ракописните букви на македонски јазик кои се користат во Wikipedia, а и на други места. Имено, ракописните букви г, п, т се како во руската и бугарската азбука, а не според македонскиот правопис (цо цртичка одозгора https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Makedonsko_rakopisno_pismo.png). Овие недостатоци ги приметувам и на други места, апликации и сл. Не знам колку можете да реагирате по ова прашање, но добро би било да контактирате со поединци кои можеби знаат како овој недостаток да се отстрани. Ви благодарам. [[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 13:48, 25 мај 2025 (CEST) :Овој проблем е многу познат и веќе одамна расправан. За да се ургира кај централните програмери, прво ќе треба да имаме соодветен фонт под слободна лиценца. Ова отвора посложена работа за програмерите, и може да потрае, но сепак е решливо. Главниот проблем е во тоа што расположивите фонтови кои општо ги користиме на други места се или авторска припадност на поединечни типографи, или во сопственост на владата. Системашите од централа бараат слободен фонт, т.е. со авторските права предадени во јавна сопственост. Засега единствена можност е намерна употреба на [[Предлошка:Закосено]] за такво форматирање (видете го објаснувањето) во неа. Ова е малку килаво и не е решение — тоа треба да се реши системски, и да се прикажува насекаде како стандардно на викито без ставање ознаки. Друг проблем со оваа предлошка е во што обликот на буквите и меѓубуквеното растојание не се со квалитет кој одговара на потребите за читливост и уреден текст, како што е решено за источнословенските ракописни, и тој проблем ќе треба да се реши со друг, посоодветен фонт, кој идеално би бил слободен и системски спроведен. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:19, 25 мај 2025 (CEST) == Никусор Дан == Hello, could you please check [[Никусор Дан]]? A few IPs did spam machine translated pieces today on Southern-Slavic wikis. If you could intervene I'd be very grateful. Thanks in advance, [[User:A09|A09]] <small>([[User talk:A09|разговор]])</small> 00:12, 26 мај 2025 (CEST) :Thank you for pointing it out. I deleted it. It was tiny, done without knowledge of wiki formatting and even the name transcription was wrong. We'll wait until a proper editor creates a normal article about him. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:15, 26 мај 2025 (CEST) ::Thanks, that was very expeditive! [[User:A09|A09]] <small>([[User talk:A09|разговор]])</small> 00:19, 26 мај 2025 (CEST) == Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! == Hi everyone, We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there. The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]''). If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''. [[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 13:17, 29 мај 2025 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Хиерархија == Кој е наредниот чекор во хијејархијата овдека на википедија, сега сум уредник? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 06:23, 13 јуни 2025 (CEST) :Да, сега си уредник. Со доволно уредувања што ќе ти бидат прифатени, и со доволен број уредувања стануваш автопроверен уредник (твоите уредувања веднаш се видливи за сите, без да треба некој да ги погледа и одобри. За ова не треба долго. Потоа, кога ќе биде доволно докажана уредничката способност и стилот на изразување на достатно ниво, тогаш можеш да поднесеш барање за статус на оценувач (да одобруваш или отфрлаш уредувања на обични уредници). Понатаму има други привилегии, па после нив следно е администраторство, а на крај на врвот е специјален статус бирократ, нешто како виш администратор, но со дополнителни права, да доделува права на други и можност за покоренити промени на викито. Моментално тоа сме само јас и уште еден друг. Администратори има повеќе. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 07:34, 13 јуни 2025 (CEST) :{{одговор|Marco Mitrovich}} Да не заборавам да додадам: би те замолил да ставаш наслови кога пишуваш, инаку текстот се губи во претходната тема (во овој случај, CEE Catch up. Затоа самиот произволно ставив наслов „Хиерархија“. --[[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:26, 13 јуни 2025 (CEST) == Предлог == Здраво, би сакал да дадам еден предлог за делот „Дали сте знаеле“ на Главната страница. Дали би можело да се ограничи на пример на 10 „факти“ и како што се додаваат нови факти, претходните да се архивираат. Вака како што е сега мислам дека е предолго и многу непрегледно. Сум забележал и во англиската верзија тоа е мал дел, на пример во моментов има само 9 „факти“. Поздрав [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 12:49, 26 јуни 2025 (CEST) :Да, добра идеја. И јас веќе некое време се размислував за тоа. Сега ги сведов на десет. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:57, 26 јуни 2025 (CEST) == Предлошка == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да видиш зошто не сака да работи предлошката [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D1%88%D0%BA%D0%B0:%D0%98%D0%BD%D1%84%D0%BE%D0%BA%D1%83%D1%82%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%83%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B8%D0%B7%D0%B0 Инфокутија медиумска франшиза]? Сакам да ја ставам кај „[[Resident Evil]]“, но само белина се појавува. Ја прилагодував преку [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A8%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%BE%D0%BD:%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B8%D0%B7%D0%B0 руската верзија]. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 10:07, 28 јуни 2025 (CEST) :Сега да работи. Морав одново да ја направам од англиската, и сега ќе мора да се користи англискиот код. Ова се случува кога централно ќе изменат функционалности на кодот и потоа извесни постоечки предлошки веќе не работат. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:53, 29 јуни 2025 (CEST) ::Благодарам. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 08:17, 30 јуни 2025 (CEST) == Статии без илустрација 2025 == Добар ден Bjankulovski06, ве повикувам да се приклучите на меѓународниот натпревар [[Википедија:Статии без илустрација 2025|Статии без илустрација 2025]], за вметнување на илустрации во статиите на кои им недостигаат. Натпреварот ќе трае од 1 јули сѐ до 31 август. Ако имате какви било прашања околу натпреварот можете да ме исконтактирате на мојата [[Разговор со корисник:Jtasevski123|разговорна страница]] или пак на [[Википедија:Статии без илустрација 2025|проектната страница]] за натпреварот. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 15:00, 1 јули 2025 (CEST) == Growth features - Mentorship and Community updates == ​Hi everyone, Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page). You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''. CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''. We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed. If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 14:29, 16 јули 2025 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Question == Hello! Could you look [http://www.promacedonia.org/mp/mp_9_1_1.htm here]? I mean, I'm not sure if this website is in Macedonian or Bulgarian language. Thank you for answer! :) [[User:AkaruiHikari|AkaruiHikari]] <small>([[User talk:AkaruiHikari|разговор]])</small> 11:03, 26 јули 2025 (CEST) :Sure! The text of the study itself is in Bulgarian (in old orthography), and describes a [[Горички дијалект|far western dialect of Macedonian]] from the Korca/Gorica region, and cites example texts from it. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:11, 26 јули 2025 (CEST) == Косово == Мислувам дека нема потреба за посебна категоријата за предлошки со врска за Косово и Метохија, затоа што Србија нема тука својата власт, да во категоријата општини во Србија межеме да вклучиме Гора, останатите општини се сврзани со Косово, така е и Бриселска спогодба која потишал српските власти, дека признавав косовска општинска поделба на примерот (Северна Митровица). [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 13:54, 19 август 2025 (CEST) :Здраво Марко. Дали тогаш сметаш дека не треба да имаме статии за општините на Косово според српско сметање/номенклатура), туку само за тие на Р. Косово (албанските)? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:58, 19 август 2025 (CEST) ::Српските власти признавав косовска поделба на општини, имав и изборни листи за изборите, за Северна Митровица, Партеш и останатите косовски општини (албански). Тоа е факт. Не видам потреба да ги имаме кога више не постојат и Србите признале косовска/албанска поделба општини. Стара/српска поделба постојат само во српскиот Устав, кои и ние не почитував, но тогаш имав градоначалници по албанска поделба. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 14:23, 19 август 2025 (CEST) :::А, па тогаш добро, ќе ја избришам и категоријата, а и предлошката за Општина Гора, како и нејзината категорија. А српските управни окрузи на Косово? Да имаат статии или не? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:27, 19 август 2025 (CEST) ::::Исто така, ние не постојат ни во српски Уставот. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 14:33, 19 август 2025 (CEST) :::::Готово. Сè е средено. Благодарам за напомената. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:42, 19 август 2025 (CEST) == Локациски мапи == Знаеш ли што се случува со локациски мапи, сум направил локацијска мапа за градот Ниш ама не може во инфокутија? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 16:18, 19 август 2025 (CEST) :Би требало да може. Бидејќи е положбена карта, треба воедно и соодветен модул да постои (во овој случај, [[Модул:Location map/data/Ниш|го создадов]]. Отсега гледај ги [[:en:Module:Location map/data/Serbia Niš|овие примери]] од англиската и копирај ги кај нас. Ако ти треба помош, повели. Еден проблем со оваа карта е тоа што таа е наменета повеќе за места, градби и градски четврти (маала) во самиот град, и не е доволно опфатна за да служи за населените места во Град Ниш. Во некои случаи функционира (на пр. [[Бубањ (Србија)]]), ама за некои е премала. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:35, 19 август 2025 (CEST) Знаеш ли како мапа на [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D1%88%D0%BA%D0%B0:%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%92%D0%BE%D1%98%D0%B2%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 Војводина] да се вклучи во статија заедно со Србија, така е на англиската Вики. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:14, 23 август 2025 (CEST) :Извини за доцнењето, смао што се вратив од одмор. Сега е направен модулот, и би требало да ти работи картата. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:39, 26 август 2025 (CEST) Ќе можеш ли да напраиш локациска карта за [[Јужна Србија]]? Јас сум пробал, и не можам да бидне ко карта на Војводина. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 21:04, 27 август 2025 (CEST) :А, за тоа има посебна процедура. Ќе се обидам. Одамна не сум правел такво нешто. Ќе те известам. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:39, 28 август 2025 (CEST) == Предлошка:Langx == Здраво Бојан. Ми треба твоја помош :) Ја создадов Предлошка:Langx, со цел да имаме една предлошка за сите јазици како на англиската википедија а не за секој јазик посебно, па сега рачно ја менував во статиите. Дали ќе можеш автоматски да ја замениш на пр. каде што стои {{lang- да биде {{langx| Поздрав. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 15:24, 2 септември 2025 (CEST) :Фала на потсетувањето. Ја пуштив алатката да ги помине сите статии со тие предлошки и мислам дека сега секаде се заменети. Беше долга и опширна работа, дури и за самата алатка — имаше околу 20.000 страници. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 06:39, 3 септември 2025 (CEST) Оваа предлошка за црногорскиот јазик не работи, примерот [[Трабојин]]. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 09:45, 4 септември 2025 (CEST) :Работи. Кодот за црногорски е „cnr“, а не cg. Сега го променив во статијата Трабојин. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:45, 4 септември 2025 (CEST) ::За старогрчки е grc, а не „gr“. Се појавува грешки во предлошката, бидејќи има пишано „gr“. Исто така, за македонскиот јазик треба да биде закосено исто како другите јазици. Наместо [[македонски]]: Јазик, треба да биде — [[македонски]]: ''Јазик''. ::Дали мислите да ги ставаме јазиците во скратен облик или како што си е? Наместо англиски, да биде — англ., француски — фр. — итн. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:32, 12 септември 2025 (CEST) :::Дефинитивно не скратени облици на јазиците. Ваков е обичајот. А тоа со закосувањето, самиот нов начин на работа наложи незакосени букви, ама сега најдов мое решение, и закосени се. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:40, 12 септември 2025 (CEST) == [[Предлошка:Главни градови во Океанија по регион]] и [[Предлошка:Океанија по тема]] == Здраво. [[Источен Тимор]] се наоѓа целосно во Азија и не е дел од Океанија или Меланезија. Видете ги статиите [[Океанија]], [[Југоисточна Азија]] и [[Меланезија]]. Со почит, [[Специјална:Придонеси/&#126;2025-61428-1|&#126;2025-61428-1]] ([[Разговор со корисник:&#126;2025-61428-1|разговор]]) 10:43, 15 септември 2025 (CEST) == Dungeon crawl == Здраво, Бојан. Статијата ,,Dungeon crawl" ја преведов како ,,[[Истражување на зандани]]". Твое мислење за преводот? Дали мислиш дека треба да биде ,,Истражување зандани" или со ,,на"? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 18:16, 20 септември 2025 (CEST) :Мене „на зандани“ ми делува поприродно. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:23, 21 септември 2025 (CEST) ::Се согласувам. 👍 --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 11:57, 21 септември 2025 (CEST) == Молба за рецензија на нацрт-статија == Здраво, Нов сум на Wikipedia и се обидувам да ги следам правилата. Создадов нацрт-статија за онлајн медиумот denar.mk. Бидејќи сум директно поврзан со онлајн медиумот, го пријавив мојот конфликт на интереси на мојата корисничка страница. Се потрудив нацртот да биде неутрален и енциклопедиски, и секој факт е поткрепен со независни и веродостојни извори, како што се бара. Нацртот се наоѓа тука: [[Нацрт:Denar.mk]] Дали би можеле да го погледнете и да ми дадете мислење, пред сè, дали темата ги исполнува критериумите за значајност и дали статијата е соодветно напишана? Ви благодарам однапред за помошта и одвоеното време. Поздрав, B.stojkoski [[User:B.stojkoski|B.stojkoski]] <small>([[User talk:B.stojkoski|разговор]])</small> 20:15, 21 септември 2025 (CEST) == Арамејски јазик == Здраво, Бојан. Само да споделам дека кај предлошката „Langx“ за арамејски јазик дава на англиски Aramaic, наместо „арамејски“. За пример можеш да видиш кај „[[Ханан]]“. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:54, 12 октомври 2025 (CEST) :{{готово}} Средено. Благодарам на укажувањето. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 05:51, 12 октомври 2025 (CEST) == Статистика од 1873 година == Здраво, поставив едно прашање [https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%82%D1%80%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B4%D0%B0:Bjankuloski06 овде]. Поздрав, [[User:Simin|Simin]] <small>([[User talk:Simin|разговор]])</small> 11:05, 12 октомври 2025 (CEST) :Благодарам. Ќе одговорам таму. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:24, 12 октомври 2025 (CEST) == Правопис за цртичка == Здраво, Бојан. Гледам дека си ставил цртичка кај самата страница за „[[Светец-заштитник|светец заштитник]]“. Јас мислам дека треба без цртичка согласно правило бр. 127, стр. 65 во Правописот од 2017 г. Истото би важело и за „[[Деца-бегалци]]“ без цртичка. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 16:54, 31 октомври 2025 (CET) :@[[Корисник:Andrew012p|Andrew012p]] Фала на укажаното. Постепено ги исправам. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:00, 31 октомври 2025 (CET) == Question about English Wikipedia page for Macedonian artist Mentor Zenula == Hello, @[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] I hope you’re doing well. I’ve recently created a draft article about the artist Mentor Zenula, also known as Xsoundbeatz. He is a Macedonian musician and producer with verified media coverage and collaborations in the Balkan music scene. I wanted to kindly ask if you could please review my draft when you have a moment. The artist already has a Wikipedia page in Macedonian, and since he’s active internationally, I believe it would be appropriate for him to also have an English Wikipedia page for global readers. Thank you very much for your time and for helping maintain the quality of Wikipedia! [https://en.wikipedia.org/wiki/Draft:Xsoundbeatz] Best regards, [Nurhanademi] [[User:Nurhanademi|Nurhanademi]] <small>([[User talk:Nurhanademi|разговор]])</small> 16:52, 2 ноември 2025 (CET) :Hello, Nurhan. The problem is that the article has already been written in 2021 on the English Wikipedia, and deleted. The person who removed it there is a very long-standing administrator who knows the rules well. It was also [[:en:Draft:Xsoundbeatz|declined]] a couple of days ago by another admin. On that wiki they have different [[:en:Wikipedia:Credible claim of significance|rules of notability]] than what we have on our wiki here. For us, as a small country, any Macedonian artist that has an IMDb record of his/her discography is enough (or any artist from any country, for that matter). They are more strict, and there is nothing I can do to change that. My experience, and the fact that I am an administrator here, will not make any difference to them. I created the article on Xsoundbeatz on mk.wiki last year, and, as you can see, it's fine. But I can't impose our standards on their Wikipedia. That's the unfortunate reality. Regards. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 20:34, 2 ноември 2025 (CET) ::Hi @[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] Thankyou for your message 🙏 [[User:Nurhanademi|Nurhanademi]] <small>([[User talk:Nurhanademi|разговор]])</small> 21:41, 2 ноември 2025 (CET) == Talk page lock == Hello! I am a fellow colleague from the sh.wikipedia and as you might have seen, my talk page has been vandalised by our dear Ljubče, whom you probably know as one of Wikipedia's most persistent vandals. And while I do not contribute here, I would kindly ask you to lock both my user page and my talk page indefinitely, so as to stop Ljubče from vandalising it any further. If you have any additional questions, please ping me and I will reply here. Also, sorry for writing in English, I can read Macedonian, but I cannot speak it! :D [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 16:59, 10 ноември 2025 (CET) :@[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]]: If you're online, could you, perhaps, help with this? I cannot write on your talk page so I am pinging you here. [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 17:06, 10 ноември 2025 (CET) ::@[[Корисник:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] {{done}} --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 17:11, 10 ноември 2025 (CET) :::Thank youuu! :))) [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 17:11, 10 ноември 2025 (CET) == Принц или кнез, монархот на Монако? == Бојан, кога од принц го направивме кнез монархот на Монако? Србите и Русите го нарекуваат кнез, инаку по сите други човекот е принц или монарх, па така и кај нас, затоа што има многу титули: тој е и маркиз, и војвода, и барон, и сир. Ова не беше грешка, па да го смениш без дискусија. Измените треба да се вратат назад. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:17, 17 ноември 2025 (CET) :Во англискиот (и некои други јазици) се користи еден ист поим за кнез и за принц, што се две различни работи. Кај нас принц е исклучиво син на монарх, а кнез е владетелска титула на вид монарх. Сите кнезови од нашите простори на англиски и тие други јазици се нарекуваат принцови. Некои примери: [[:en:Grand Principality of Moscow|Grand Principality of Moscow]] = Големо Московско Кнежевство, [[:en:Principality of Bulgaria|Principality of Bulgaria]] = Кнежевство Бугарија. Монако и Лихтенштајн се современи примери за кнежевства. Германскиот не ја прави збрката што ја прави англискиот, па така државата се нарекува ''Fürstentum Liechtenstein'' (на германски Fürst = кнез, a Prinz = принц), наспроти англиското име ''Principality of Liechtenstein''. Нашите по медиуми кога пишувале принц на или од Монако тоа го правеле од чиста немарност или незнаење. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:24, 17 ноември 2025 (CET) ::Принц како збор е сосема соодветно за овој владетел од Монако, дека е монархија државата негова, и тој е монарх, а за кнез речникот вели дека е феудална наследна титула, не постојат феуди денес, историски термин е тоа. Другите значења за кнез според речникот се: член на царско семејство, а овој не е тоа, и титула добиена според заслуги, ни тоа не е, наследна титула има човекот, не му е според посебни заслуги. Не знам каде на друго место да провериме? - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:51, 17 ноември 2025 (CET) :::Сега проверив на француски, затоа што на Монако службен јазик е францускиот, принц се нарекува титулата на владетелот. Значи, тие самите си го нарекуваат принц владетелот свој. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:57, 17 ноември 2025 (CET) :::Тоа е на француски — еден од јазиците што не прави разлика (романските јазици плус англискиот по норманското освојување). Таа смисла на prince исто така е феудална титула која останала обичајно до денес. Во средновековието на тие јазици исто се нарекува principalities или слично исто како денешните. Истото е. Едноставно некои јазици прават разлика, а некои не. Кај нас разликата отсекогаш постоела. А кнез може и да биде монархиска титула во уставна монархија, ако монархијата е кнежевство. Лихтенштајн е уставна монархија. Кое и да е денешното устројство на државата, тој пак ќе биде кнез, оти од дамнешни времиња влече титулата. Ете, тие јазици нашите кнежевства и германските си ги нарекуваат principalities, а ние и Германците си ги нарекуваме по наше. Тоа не значи дека тие треба сега да почнат да користат словенски или германски термин за нив. Кога сме кај извори, еве ти [http://drmj.eu/search/%D0%BA%D0%BD%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%B2%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE извор од речник]. --[[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:02, 17 ноември 2025 (CET) Кнежество, во ред, ама за титулата и на француски и на германски е принц, иако е кнежество, сепак не е кнез. Може да дискутираме дека не постои во нивниот јазик збор за кнез, ама постои за кнежество (?) но еве и на некои словенски јазици титулата му е принц. Исто така, Грејс Кели со бракот станала принцеза. Не знам зошто ние треба да ја менуваме титулата. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:09, 17 ноември 2025 (CET) == Самороден / природен ?== Исто така сметам дека не смее да се отстранува зборот природен и да се менува со самороден. Не познавам еден единствен човек што го користи тој збор за природните метали, на пример, и да ги нарекува самородени метали. Како енциклопедија не треба да бришеме зборови кои се во употреба и да ги менуваме со нови зборови туку така. Оваа измена воопшто не е на место. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:09, 17 ноември 2025 (CET) :Самороден метал е единствениот што го знам за оваа работа, и како таков сум го учел. Покрај тоа, не станува збор за начинот на кој е добиен металот (дали е по природен или вештачки пат), сите метали се извадени од природата. Туку дека е сам по себе чест, а не дел од мешавини кои треба да се рафинираат. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:14, 17 ноември 2025 (CET) ::Ете има дополнително значење, и според тоа не е замена за зборот „природен“ туку има дополнително значење на „чист“. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 13:15, 17 ноември 2025 (CET) == Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" == Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you. The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session. The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''. If you have any questions, please contact me. --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 14:45, 19 ноември 2025 (CET) (on behalf of the CEE Hub) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 --> == Предлошка == Можеш ли да направиш измени на предлошка Soccerway, бидејки сега не работи? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 22:40, 27 ноември 2025 (CET) :Сега треба да е средено. Види дали сè е во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 07:40, 28 ноември 2025 (CET) ::Уште не е средено, еве [[Василије Костов]]. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 08:12, 28 ноември 2025 (CET) :::А како е сега? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:28, 28 ноември 2025 (CET) :::: Сега е подобро, треба да упатува на страницата од Костов на soccerway. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 09:09, 28 ноември 2025 (CET) :::::Ако упатувањето работи во некои статии, а не во други, тогаш проблемот не е со самата предлошка, туку со тоа како е напишана во дадената статија (дали е исправен начинот). Тоа треба да се проверува од случај до случај (водејќи се според тоа како е на англиската вики). [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:11, 28 ноември 2025 (CET) :::::: Здраво - во статијата Узем се дадени имињата на делови од ова село. Меѓутоа, кога погледнав во „Mapa cz“ најдов сосема различни имиња на тие делови. - Ве молам, што е точно? Ви благодарам за вашиот одговор. Со почит. [[User:JaKoRa|JaKoRa]] <small>([[User talk:JaKoRa|разговор]])</small> 13:07, 28 ноември 2025 (CET) :::::::Здраво. Колку што можам да видам, во статијата се спомнати само де маала — Витановци и Манѓелици На картата го нема Манѓелици бидејќи е премногу централно. Сите други имиња што се спомнати во статијата се месности, кои во многу случаи се микротопоними кои не мора да имаат куќи и не се сметаат за делови од селото во таа смисла. На [https://www.openstreetmap.org/?mlat=42.221017&mlon=22.427716&zoom=11#map=15/42.22356/22.43597 оваа карта] треба да се прикажани маалата, иако и таму не сум сигурен дали се сите точни. Затоа, ќе биде потребно да се додадат маалата од посочената карта во статијата. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 18:37, 28 ноември 2025 (CET) == Прашање кое бара дискретност == Добар ден. Дали постои начин да се контактира со вас преку е-маил. Имам прашање кое бара дискретност и не би сакал да го елаборирам тука. Благодарам. [[User:Poliscimk|Poliscimk]] <small>([[User talk:Poliscimk|разговор]])</small> 21:41, 20 декември 2025 (CET) :Да, има. Пишете [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BF%D0%B5%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%BD%D0%B0:%D0%9F%D0%B8%D1%88%D0%B8_%D0%B5-%D0%BF%D0%BE%D1%88%D1%82%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D1%82/Bjankuloski06 на овој бразец]. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:06, 20 декември 2025 (CET) == Уредувачки денови и викенди 2026 == Добар ден, започна предизвикот [[Википедија:Уредувачки денови 2026|уредувачки денови]] и [[Википедија:Уредувачки викенди 2026|викенди]] за 2026 година. Ве поканувам да се приклучите на предизвикот, со тоа што од оваа година наградите ќе бидат на месечно ниво каде што треба да се исполнат следните услови: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките денови и/или викенди во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии '''од тековниот месец'''. Ако имате какви било прашања слободно обратете ми се на мојата разговорна страница! Пријатен ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 12:08, 5 јануари 2026 (CET) == Мета-дијалектика == Почитуван Бојан, Среќен Бадникот! Ако не Ти е проблем провери ја страницата (и одобри) за [[Мета-дијалектика]]. Поздрав, И.Ј. [[User:Нео-Марксист|Нео-Марксист]] <small>([[User talk:Нео-Марксист|разговор]])</small> 18:34, 6 јануари 2026 (CET) :Здраво, Игор. Одобрено. Се извинувам на задоцнувањето. Бев во Кина и таму не ми се отвораше Википедија. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:50, 8 јануари 2026 (CET) ::Благодарам Бојан! Среќна Нова 2026. Година![[User:Нео-Марксист|Нео-Марксист]] <small>([[User talk:Нео-Марксист|разговор]])</small> 02:51, 15 јануари 2026 (CET) :::::Почитуван Бојан, се извинувам за Твоето време. Но, морам да Ти обрнам внимание дека Вашиот нов корисник ја избојадиса оваа страница ([[Мета-дијалектика]] ), и уште повеке проверената страница за [[Дијалектика]] со низа жолти шаблони. Ова лично не ми прави проблем, но сепак ми се чини дека се работи за некој субјективен чин. Се надевам дека сум во грешка. Со особена почит, [[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 02:13, 24 јануари 2026 (CET) :Здраво. Еден од администраторите ќе ја провери статијата и ќе се погрижи да биде по стандард. Ако има проблем и понатаму, уредникот ќе биде повикан да направи поправки. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:44, 24 јануари 2026 (CET) ::Благодарам Бојан [[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 11:47, 24 јануари 2026 (CET) :Еве ја дополнив со секундарната референца од весникот Нова Македонија, денешен број. Се надевам дека сега задоволува критеријумите за „Викификација". Види :[https://novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/megju-se-i-nishto-filozofska-teorija-shto-go-objasnuva-postoenjeto/].[[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 11:24, 26 јануари 2026 (CET) ::::Мета-дијалектика постои. Види просто пребарување на bing [https://www.bing.com/search?q=meta+-+dialectical+method&qs=SC&pq=meta-+dialectic&sk=SC1&sc=11-15&cvid=BB16E35668AF4272BFB61E0ABA86DF2C&FORM=QBRE&sp=2&ghc=1&lq=0].[[Специјална:Придонеси/&#126;2026-92605-4|&#126;2026-92605-4]] ([[Разговор со корисник:&#126;2026-92605-4|разговор]]) 23:30, 10 февруари 2026 (CET) :::::Тие толку разбираат, никогаш не училе за "Дијалектика", а камоли за "Мета-дијалектика". За жал.[[User:Вики.Мета|Вики.Мета]] <small>([[User talk:Вики.Мета|разговор]])</small> 00:29, 11 февруари 2026 (CET) :: Што се однесува до пребарувањето на Google го најдов терминот, повезан и со авторот на Мета-дијалектика - Google Search: [https://www.google.com/search?q=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0-%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0&sca_esv=9a26454b369da4f9&ei=qvsfapW7Ltnlxc8P-Ku9gAw&biw=1167&bih=550&ved=0ahUKEwiVuImv6OqUAxXZcvEDHfhVD8AQ4dUDCBA&uact=5&oq=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0-%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0&gs_lp=Egxnd3Mtd2l6LXNlcnAiH9Cc0LXRgtCwLdC00LjRmNCw0LvQtdC60YLQuNC60LAyBhAAGB4YCjIFEAAY7wUyCBAAGIAEGKIEMgUQABjvBTIFEAAY7wUyBRAAGO8FSIVcUIMRWOZXcAJ4AJABA5gBbKABpBWqAQQyNi41uAEDyAEA-AEBmAIToALpDKgCBsICBxAAGB4YsAPCAggQABjvBRiwA8ICCxAAGIAEGKIEGLADwgIEEAAYHsICFxAAGIAEGIoFGJECGOcGGOoCGLQC2AEBwgIFEAAYgATCAgUQLhiABMICBxAAGIAEGBPCAgkQABiABBgTGArCAgYQABgeGBPCAggQABgeGBMYCsICBhAAGB4YDZgDA_EFjr1DthkfSZuIBgGQBgW6BgQIARgHkgcEMTMuNqAHjcMBsgcEMTEuNrgH4QzCBwgwLjEuMTcuMcgHXYAIAQ&sclient=gws-wiz-serp]. == Злоупотреба на администраторските овластувања == Еден или повеќе администратори на оваа Вики блокираа страница за разговор за стр. „Мета-дијалектика" со цел брзо да биде избришана. Овој термин[[Мета-дијалектика]] е широко применуван во поновата филозофија! Нема никакви основи за бришење, а особено не за брзо бришење, ова е очигледно. Потпаѓа под филозофска терминологија.[[User:Вики.Мета|Вики.Мета]] <small>([[User talk:Вики.Мета|разговор]])</small> 00:22, 11 февруари 2026 (CET) :Здраво. Не станува збор за злоупотреба, туку за нечија одлука. Го повикувам колегата @[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]] да образложи. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 06:04, 11 февруари 2026 (CET) ::@[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] Многу е едноставно, статијата не личеше на ништо со извори од само еден автор. Ако е така како што се кажува дека е широко применуван термин, зашто не постои објаснувања/извори при простор пребарување на Гугл. Исто така, оваа страница не е избришана само од мене, туку од многу други Википедии. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 13:02, 11 февруари 2026 (CET) :::Како и да е истата статија помина на Бугарската Вики, а слично и на Белоруската Википедија! Голем поздрав![[User:Инает|Инает]] <small>([[User talk:Инает|разговор]])</small> 02:17, 20 февруари 2026 (CET) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; color: #000; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2025 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2025 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2025_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2026]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Look forwards to collaborating in the year ahead. Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 08:42, 14 февруари 2026 (CET) </div> (Оваа порака беше испратена на [[:Корисник:Bjankuloski06]], а тука се јавува заради пренасочување.) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Doc James@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2025&oldid=30070084 --> == Корејска транскрипција == Здраво, Бојан. Сакам да те прашам како ќе се транскрибира Lee Jun-young на македонски, поточно „Young“? Според [[Македонска транскрипција на корејскиот јазик|македонската транскрипција]], нема МФА за „ou“. Дали ќе биде Јанг или Јонг? Се колебам за Ли Џун Јонг. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 15:02, 21 февруари 2026 (CET) :Ќе биде Јонг, и го имаме во графата за ''yeo''. Не е секогаш лесно да се одреди од прв поглед, бидејќи наместа англиската транскрипција отстапува од официјалната преработена романизација, и од тоа што би се очекувало според МФА. Слогот 영 е сочинет од составниците ㅇ + ㅕ + ㅇ. Првата е нема, втората е самогласката ''јо'', третата е согласката ''нг''. ㅕ се предава со „јо“ на македонски, бидејќи о е најблизок македонски глас за ʌ по МФА. Во корејскиот најпаметно е да се гледа од изворното писмо, и потоа да се консултира нашата транскрипција. Јас би ја задржал употребата на тирето и малата буква, па така би било „Ли Џун-јонг“, бидејќи ''Џун-јонг'' е едно презиме, а не две презимиња, или средно име и презиме. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:38, 21 февруари 2026 (CET) ::Благодарам. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 19:13, 22 февруари 2026 (CET) == Translation request == Hello, Bjankuloski06. Can you translate and upload the article about the dormant supervolcano [[:en:Campi Flegrei]] in Macedonian Wikipedia? Yours sincerely, [[User:Kurcke|Kurcke]] <small>([[User talk:Kurcke|разговор]])</small> 08:02, 11 март 2026 (CET) :Hello, Bjankuloski06. :I withdraw the request, because the article has been created. :Yours sincerely, [[User:Kurcke|Kurcke]] <small>([[User talk:Kurcke|разговор]])</small> 23:33, 13 март 2026 (CET) == Предлог == Здраво, Бојан. Сакам да предложам нешто за кога отвораме нова тема или едноставно дебатираме на страниците за разговор. Наместо автоматски да се додава само нашето име и врската до разговорната страница, дали може пред името автоматски да се додаваат и две цртички „--“? Ова би дало подобар стилистички изглед и појасно би го одвоило потписот од самиот текст. Пример како би изгледало тоа автоматски: --Andrew012p (разговор) 19:41, 29 март 2026 (CEST). Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 19:44, 29 март 2026 (CEST) :И јас сум се прашувал уште одамна, ама, за жал, тоа е длабоко кодирано во википедискиот систем, и со тоа, неменливо. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:22, 30 март 2026 (CEST) == Предлошка == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ги провериш овие предлошки за аниме и манга што се користат во статијата „[[Beck (манга)|Beck]]“? Во визуелниот уредник кога ќе стиснам „Уреди“ на предлошката, заглавува на „Вчитувам“ и не се отвораат полињата. Само работат кога уредувам во изворен код. Не сум ги менувал предлошките одамна, претпоставувам е некој поширок проблем со Википедија или со нивните TemplateData? Ќе може ли да се реши? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 13:48, 10 април 2026 (CEST) :Таа предлошка не може да се уредува нагледно бидејќи впрочем е потпредлошка (во кодот ќе забележиш „Infobox animanga/Header“. Иста е и на англиската. Очигледно таквиот уредник е предвиден само за предлошки (ни јас не сум знаел). Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:50, 10 април 2026 (CEST) == Општини во Бугарија == Здраво Бојан, имам намера да создадам страници за општините во Бугарија. Го уредив постоечкиот запис за [[Бургас (општина)|Општина Бургас]] и создадов нов за [[Општина Ајтос]]. Би можел ли да погледнеш дали се во ред текстот и инфокутијата, бидејќи планирам да ги користам како шаблон за сите останати? Благодарам! [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 15:19, 16 април 2026 (CEST) :Здраво Пламен. Во смисла на форматирање, мене ми изгледа добра. Би препорачал селата да имаат врски (макар и црвени), како поттик за други уредници. Исто така, секоја општина би требало да има предлошка (шаблон) долу со селата кои се во неа. Ако решиш да правиш предлошки, послужи се со примерот на [[Предлошка:Општина Кочериново]]. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:57, 16 април 2026 (CEST) ::Благодарам, поздрав! [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 08:53, 17 април 2026 (CEST) :::Здраво Бојан, сите статии што ги создавам во моментов ги правам според еден шаблон. Не случајно, пред да започнам, ти покажав една статија и благодарен сум ти за насоките што ми ги даде. Корисникот Gurther прави искрено чудни (нелогични) редакции. На пример, погледни ја статијата за селото [[Граматиково]]. Зошто овој корисник ги отстранува параметрите | native_name = Граматиково и | native_name_lang = bg од шаблонот? Зошто го брише делот ({{Langx|bg|Граматиково}}), кога тоа е според сите енциклопедиски стандарди? Исто така, зошто го коригира делот „дел од општината [[Мало Трново (општина)|Мало Трново]]“ во „дел од [[општина Мало Трново]]“? :::Не гледам дека прекршувам некакви стандарди, но досадно е некој постојано да оди по вашите стапки и да ги преправа статиите спо вакви потези. Истиот корисник ме обвинува за „контрапродуктивност“ и, цитирам повторно, вели дека „Вашите последни уредувања наликуваат на вандализам“, со што никако не можам да се согласам. Сепак, јас совесно придонесувам за македонската Википедија и не прифаќам такви обвинувања. Те молам за поддршка. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 12:55, 20 април 2026 (CEST) ::::Го повикувам @[[Корисник:Gurther|Gurther]] да се изјасни по ова. Не гледам никаков проблем со сето тоа што погоре ми го пренесе Пламен. Наша енциклопедиска практика е да стојат називите на други јазици, дури и кога се идентични на нашиот. Исто така, граматичкиот состав „е дел од општината Мало Трново“ е исправен и непробмелатичен (да, можна е нечленувана варијанта „е дел од Општина Мало Трново“, но тогаш ќе мора биде со големо О). Според пренесеното од Пламен, јас не гледам контрапродуктивност или вандализам. Gurther, имаш ли нешто да додадеш или образложиш? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:03, 20 април 2026 (CEST) :::::[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] и [[Корисник:Пакко|Пакко]], нема смисла да стои втор јазик ако е ист со првиот јазик. Како пример во Англиската Википедија, не содржи германско име за [[en:Berlin|Берлин]], [[en:Brandenburg|Бранденбург]] или нема француско за [[en:Paris|Paris]]. Урединкот Пакко се обидол да го додаде псевдоисторискиот назив „''Преображенско''“ за Илинден, поради тоа го обележав како вандализам. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 13:32, 20 април 2026 (CEST) ::::::Практиката за идентичните имиња е таква, и Пламен има право да ја користи. Ако сметаш дека ова треба да се смени, треба да отвориме јавна дискусија каде ќе се изјаснуваат разни членови на заедницата, па дури тогаш да утврдиме дали оттогаш ќе биде правилно или не. ::::::@[[Корисник:Пакко|Пакко]] Во врска со името на востанието, кај нас (на нашето вики и во македонскиот јазик воопшто, секогаш и без исклучок се користи само називот Илинденско востание, без „прежбраженско“. Тоа е врежано во камен и нема отстапки. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:37, 20 април 2026 (CEST) :::::::Мене сеедно ми е. Претходно сум остранил бугарски називи бидејќи биле исти за други села и градови во Бугарија. Немав пожалби или проблеми со Пакко за називите претходно, не знам што е разликата овој пат. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 13:49, 20 април 2026 (CEST) ::::::::Gurther, твојата изјава дека си немал поплаки или проблеми претходно е дрска лага. Во јули 2023 година беше блокиран на еден месец од администраторот Kiril Simeonovski токму поради "масовен систематски вандализам" и систематско бришење на придавката "бугарски" од статиите. Целата дискусија и одлуката за твојот блок може да се видат тука: [[Разговор со корисник:Kiril Simeonovski/Архива 27#Моля за помощ]]. ::::::::Очигледно е дека не си ја научил лекцијата и се обидуваш да ја измамиш заедницата и администраторот Б. Јанкулоски со невистини. Со твоето признание дека и сега отстрануваш податоци само затоа што ти изгледале "исти", потврдуваш дека продолжуваш со старите навики за деструктивно уредување. Изразот "мене сеедно ми е" не поминува во проект како Википедија, каде што постојат јасни стандарди. Очекувам администраторите да го земат предвид ова твое рецидивистичко однесување и обидот за измама во оваа дискусија. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 14:45, 20 април 2026 (CEST) :::::::::[[Корисник:Пакко|Пакко]], Википедија не е место за бесмислени обвини. Мислев за поплаки поврзани со твоите новосоздадени страници за општини во Бугарија. Вашиот однос спрема мена не е прифатлив. Истакнав дека „сеедно ми е“ бидејќи нејќев да отворам дискусија во селската чешма за нешто толку непотребно и бесмислено. Вие сте урединкот кој се обидува да вметне „додатоци“ како „прежбраженско“ кои се целосно неприфатливи и псевдоисторија. Ако сакаш да употребиш langx тогаш можеш слободно, но ако продолжете со вакви лични навредни тогаш ќе треба да превземам мерки. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 16:10, 20 април 2026 (CEST) ::::::::::[[Корисник:Bjankuloski06|Бојан]], сакам само да истакнам дека цитирањето на јавни архиви за претходните „рецидиви“ на корисникот Gurther и моето инсистирање на почитување на стандардите на Википедија не претставуваат „лична навреда“, туку транспарентност. Не прифаќам закани за „мерки“ само затоа што на некој не му се допаѓаат фактите. Со ова ја завршувам мојата дискусија и оставам администраторот да пресуди врз основа на виденото. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 16:29, 20 април 2026 (CEST) == Преместување страници == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ги преместиш овие предлошки од „Оригинален текст“ во „Изворен текст“? Пробав за [[Предлошка:Оригинален текст/styles.css]] ама ми покажа „бидејќи насловот „Предлошка:Изворен текст/styles.css“ е забранет за создавање. Се совпаѓа со следнава ставка на списокот на недозволени наслови: (?!(User|Wikipedia)( talk)?:|Talk:)\P{L}*[^\p{Latin}\P{L}].*\p{Latin}.* <moveonly> # Latin + non-Latin“. Ова се сите предлошки за преместување: [[Предлошка:Оригинален текст/styles.css]] и [[Предлошка:Оригинален текст/doc]]. Благодарам! Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 16:38, 18 април 2026 (CEST) :Направено. Се надевам сега ќе биде во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:09, 19 април 2026 (CEST) ::Благодарам! Сега убаво работи [[Предлошка:Изворен текст|предлошката]] и може да се користи од сите уредници! Пример како изгледа: „[[Бекрумс]]“, „[[Хирохито]]“, „[[Стимпанк]]“, „[[Фенерџија]]“ итн. Прилагодена е според руската предлошка. Единствено нешто што може да се промени (но не е голем проблем) е променливата „Извор“ кај „[[Предлошка:Крај на цитат]]“ ([[Предлошка:Крај на цитат/styles.css]]). Во статии многу е блиску до сивиот дел на „Изворен текст“ и препорачливо е малку да се спушти подолу. Како пример, можеш да видиш кај „[[Хирохито]]“. Пробав да поправам, најверојатно доаѓа од негативната маргина кај CSS-то на „Изворен текст“. Слободно поправи ако знаеш како. :) Исто така, копчето [прикажи] може да се стави (но и не мора) веднаш до изворниот јазик (на пример (англ.) ), но имав потешкотии со тоа. Поздрав! --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:36, 19 април 2026 (CEST) :::Одлична работа. Копчето прикажи малку е над текстот, ама претпоставувам така е направено. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 05:55, 19 април 2026 (CEST) ::::Копчето во суштина треба да биде внатре во делот ,,Изворен текст" веднаш до (англ.) ама ми бегаше најдесно и морав да го ставам горе. И вака не е лошо, ќе пробам некогаш да го решам и тоа. [[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 17:21, 19 април 2026 (CEST) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 22:06, 28 април 2026 (CEST) </div> <!-- Пораката ја испрати Корисник:Keegan (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 --> == Животописни податоци? == Јас Бојан ќе те замолам ако си го правел ова преименување во инфокутиите, да го вратиш или ако знаеш како се менува кажи ми да менувам јас. Не може да стои животописни податоци. Само што забележав дека некој го сменил од биографски податоци. Таков израз „животописни податоци“ не се користи. Имаше голема реакција и за „животопис“ наместо „биографија“, и беше консензусот да се употребуваат двата изрази, кој како сака, но да не се менува со алатката за да го немаме зборот биографија кој е македонски, дури и повеќе од хрватскиот израз животопис, само затоа што некому му се допаднало повеќе така. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:02, 30 април 2026 (CEST) :Не сум ги менувал јас, ама сега е исправено. Пронајдов само во една инфокутија и заменив. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:07, 30 април 2026 (CEST) ::Фала и извини штом не си бил ти, а тебе ти пишав. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:15, 30 април 2026 (CEST) == Своеволијата на Gurther == Бојан, те молам повторно за помош. Корисникот Gurther повторно ги отстранува моите уредувања без никаква причина. Овој пат тоа се случува во статијата за [[Карлос Насар]]. Овој провокатор ја трга Категоријата: Луѓе од Червен Брјаг, а ја ставил Категоријата: Француски спортисти. Карлос Насар НЕ Е француски спортист. Карлос Насар нема француско државјанство. Роден е во Париз и таму поминал само 7 месеци како бебе. Со оглед на овие факти, не разбирам зошто корисникот ги поништува моите уредувања без никаква аргументација во резимеата. Не сакам да водам уреднички војни. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 19:13, 30 април 2026 (CEST) :Сменив, па видиме дали пак ќе биде изменето. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:56, 30 април 2026 (CEST) ::Бојан, ти благодарам за брзата реакција и за тоа што го потврди фактот дека Карлос Насар не е француски спортист. Јас ги доуредив останатите делови што корисникот Gurther ги беше избришал – ја вратив категоријата за Червен Брјаг и го тргнав името на француски, бидејќи нема смисла да стои ако тој нема француско државјанство. Се надевам дека статијата сега ќе остане во оваа фактички точна форма. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 09:10, 1 мај 2026 (CEST) :[[Корисник:Пакко|Пакко]], не сфаќам што е поентата со категоријата „луѓе од Червен Брјаг“ кога личноста не е од Червен Брјаг, туку од Париз. Наместо да отвориме правилна дискусија кон темата вие се жалите кон администратори дека ти ги отстранувам придонесите „без никаква причина“. Згрешив со категоријата дека бил француски спортист бидејќи не сум целосно образовен за темата/личноста. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 10:44, 1 мај 2026 (CEST) == Модул:Infobox == Здраво, Бојан. Забележав проблем со инфокутиите на некои статии, на пример кај „[[Големо Кнежевство Литванија]]“, каде што текстот останува во еден ред и инфокутијата се шири хоризонтално. Мислам дека проблемот е во [[MediaWiki:Common.css]], бидејќи .nowrap не се override-ира внатре во .infobox. Дали би можел/а на крајот од МедијаВики:Common.css да го додадеш следниов CSS? /* Fix wide infoboxes with nowrap content */ .infobox td, .infobox th { white-space: normal !important; overflow-wrap: anywhere; word-break: break-word; } .infobox .nowrap { white-space: normal !important; } Ова треба да спречи инфокутиите да се растегнуваат поради долг текст или nowrap содржина. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 12:26, 8 мај 2026 (CEST) :[https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8:Common.css&oldid=5552167 Го ставив кодот], ама немаше ефект. Го повратив уредувањето на самиот модул Infobox и тоа ја оправи работата. Макар што, тоа мое уредување е неопходно за работа на предлошките од понов тип, па ќе испробувам да видам како да го вметнам новиот код без да ги прави овие проблеми. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:33, 8 мај 2026 (CEST) ::Дали направи ?action=purge на страницата. Или пробај да ја копираш целосно MediaWiki:Common.css од англиската верзија. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 12:58, 8 мај 2026 (CEST) :::Да, ги пробав сите варијанти и не бива. Како што реков, ќе видам дали можам да направам нешто трето за да проработи и сменетиот код. Во спротивно модулот ќе мора да стои по старо. Секогаш вака ни прават од англиската — без најава и без никакви упатства за прилагодување. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:25, 8 мај 2026 (CEST) == Македонски == Hello. I'm looking for Macedonian translation of descriptions of a few items for Wikidata. Would you help? [[User:Eurohunter|Eurohunter]] <small>([[User talk:Eurohunter|разговор]])</small> 00:53, 17 мај 2026 (CEST) :Certainly! Just list the items. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:55, 17 мај 2026 (CEST) == Прашање == Почитуван, што е проблем со оваа страница [[Игор Јанев]] ? [[User:Алфа БК|Алфа БК]] <small>([[User talk:Алфа БК|разговор]])</small> 01:48, 20 мај 2026 (CEST) :Не знам. Мене ми изгледа во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 03:24, 20 мај 2026 (CEST) == Преместување == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ја преместиш статијата во [[Mакедонска алпинистичка хималајска експедиција „Еверест '89“ (МАХЕ Еверест '89)|Mакедонска алпинистичка хималајска експедиција „Еверест '89“]]? Мене не ми дозволува бидејќи има латинични букви кај „Mакедонска“. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 18:24, 21 мај 2026 (CEST) :Преместено на [[Македонска алпинистичка хималајска експедиција „Еверест ’89“]] (а [[МАХЕ „Еверест ’89“]] како пренасочување). [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:47, 21 мај 2026 (CEST) == Терминот мета-дијалектика == Што се однесува до терминот [[Мета-дијалектика]] го најдов и на Wikidata [https://www.wikidata.org/wiki/Q137660270].[[User:Алфа БК|Алфа БК]] <small>([[User talk:Алфа БК|разговор]])</small> 12:23, 3 јуни 2026 (CEST) == Предлог: полузаштита == Здраво. Би сакал да ти предложам статијата за Гоце Делчев да биде отклучена во форма на полузаштита, односно достапна за уредување само од проверени корисници. Сакам да ја уредувам, а веќе подолг период е заклучена. Поздрав. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 13:25, 6 јуни 2026 (CEST) :Најдобро е ова барање да се постави на Селската чешма бидејќи не би сакал сам да одлучувам. Проблемот е тоа што неволјите што ги имавме беа и од корисници со доволно придонеси за да бидат потврдени (иако поредовни на друга Википедија). Треба ова да се разгледа заеднички. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:31, 6 јуни 2026 (CEST) == Лигос == Здраво Бојан, сакам да те прашам зошто ја имаш избришано статијата [[Лигос]]? Барем јас не гледам некоја причина за нејзино брзо бришење. Поздрав — [[User:SpectralWiz|SpectralWiz]] <small>([[User talk:SpectralWiz|разговор]])</small> 16:06, 7 јуни 2026 (CEST) :Ја вратив. Ммора да било некаква грешка. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:23, 7 јуни 2026 (CEST) == Гласање за избрана статија == Добар ден, доколку можете ве молам гласајте во [[Википедија:Кандидати за избрана статија/Александар Мартулков|мојата номинација на Александар Мартулков за избрана статија]]. Ви благодарам, поздрав. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 19:36, 12 јуни 2026 (CEST) :Добар ден [[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]], гласањето за Александар Мартулков завршило вчера. Како можам правилно да ја архивирам номинацијата и да ја прикажам на главната страница? Забележав дека има статии за номинации од 2025, 2024, 2023 итн. но нема за 2026? Ви благодарам, поздрав. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 14:31, 20 јуни 2026 (CEST) == Ажурирање на модул == Здраво, Бојан. При создавање и прилагодување посложени инфокутии од англиската Википедија, ми дава предупредувања како: <br> <code>Предупредување од скриптата: Deprecated member <code>loadI18n</code> called. Please use <code>i18n.loadMessages</code> instead.stack traceback:  Модул:Deprecated:20: in function 'warn'  Модул:Deprecated:38: in function <Модул:Deprecated:36>  Модул:Wikidata:89: in function 'chunk'  mw.lua:602: in function <mw.lua:542>  [C]: ?  [C]: in function 'getExpandedArgument'  mw.lua:232: in function <mw.lua:229>  Модул:Infobox:338: in function 'preprocessSingleArg'  Модул:Infobox:418: in function 'chunk'  mw.lua:678: in function <mw.lua:652>  [C]: ?</code> <br>Ова се случува на пример кога ја прилагодувам [https://en.wikipedia.org/wiki/Template:Infobox_lighthouse Template:Infobox lighthouse]. Претпоставувам треба да се ажурира [[Модул:WikidataIB]] бидејќи моментално е застарен. Не е нешто сериозно и итно, ама сепак сакав само да укажам на ова. Што мислиш ти? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 15:54, 23 јуни 2026 (CEST) :Го подновив модулот. Види дали тоа прави разлика. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:42, 23 јуни 2026 (CEST) c05dwxyezuurl43wspmrn6jwal2q661 5581651 5581650 2026-06-23T21:43:13Z Bjankuloski06 332 /* Ажурирање на модул */ 5581651 wikitext text/x-wiki {{Корисничкикоментар}} {{Архиви| 2006<br /> [[/Архива 1|јануари - април]]<br /> [[/Архива 2|мај - август]]<br /> [[/Архива 3|септемвриа - декември]]<br /> 2007<br /> [[/Архива 4|јануари - април]]<br /> [[/Архива 5|мај - август]]<br /> [[/Архива 6|септември - декември]]<br /> 2008<br /> [[/Архива 7|јануари - април]]<br /> [[/Архива 8|мај - август]]<br /> [[/Архива 9|септември - декември]]<br /> 2009<br /> [[/Архива 10|јануари - април]]<br /> [[/Архива 11|мај - август]]<br /> [[/Архива 12|септември - декември]]<br /> 2010-2013<br /> [[/Архива 13|јануари - април 2010]]<br /> [[/Архива 15|јануари 2010 - мај 2013]]<br /> 2012-2013<br /> [[/Архива 14|април 2013 - јануари 2012]]<br /> [[/Архива 16|мај - октомври 2013]]<br /> 2013-2015<br /> [[/Архива 17|мај 2013 - април 2015]]<br /> 2015-2018<br /> [[/Архива 18|април 2015 - мај 2018]]<br /> 2018-2020<br /> [[/Архива 19|мај 2018 - февруари 2021]]<br /> 2020-2025<br /> [[/Архива 20|февруари 2021 - јули 2024]]<br /> [[/Архива 21|јули 2024 - мај 2025]] }} == Барање за оценувачки статус == Добар ден, се пријавив како кандидат за оценувачки статус. Можете да ја видете мојата кандидатура во [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81#%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B8_%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%B8_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81 тековните номинации]. Ако имате време ве молам гласајте, ако имате проблем со мојата кандидатура ве молам [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81#%D0%94%D0%B8%D1%81%D0%BA%D1%83%D1%81%D0%B8%D1%98%D0%B0 дискутирајте го во самата номинација], сакам да го подобрам мојот придонес во македонската Википедија. Ви благодарам. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 11:52, 16 мај 2025 (CEST) == Отфрлање на текстови == Почитуван, Имам проблем со Ehrlich91. Имам неколку текстови кои се преводи од англиски јазик, прилагодени и делумно комплетирани на македонски јазик. За тоа имам потрошено многу време. Администраторот Ehrlich91 некои од текстовите ги отфрла со несфатливи објаснувања. На пример, текстот за непрекинати функции го отфрли бидејќи имало веќе таква тема која била оценета како добра. Таа тема можеби била оценета како добра, но oд кого? Би требало да има влијание кој ја оценува таа страница. Текстот кој јас го поставив беше далеку покомплетен и поточен, во математичка и лексичка смисла. Дали оценувачите можат да ги споредат старата и новата верзија или тоа воопшто никого не го интересира? Па и реномираните енциклопедии имаат повеќе изданија, подобрени и надополнети. Инаку, текстот на македонски беше одличен за тема која е интересна за секој љубител на математичката анализа и техничките науки. Од друга страна, текстот за итерирани граници Ehrlich91 ми го има отфрлено без никакво објаснување уште истиот ден како што видов. Ме интересира, како може да се избегне од ова негово изживување и насилничко и деструктивно однесување со што нанесува голема штета на текстовите и содржината на математичките теми на македонски јазик на Wikipedia. Јас сум професор по математика и знам за што зборувам, а за Ehrlich91 се сомневам дека има и елементарни познавања на темите кои ги осакатува со неговото несоодветно постапување и непрофесионалност. Администраторите треба да имаат пошироки погледи и да знаат што предизвикуваат со нивните постапки. Реков дека повеќе нема да преведувам после првата негова рецензија, но по подолго време пак се навратив на оваа работа, затоа што верувам дека Wikipedia на македонски може да биде значаен ресурс за македонскиот народ. Но, дотичниот како тоа да го чекаше и веднаш го отфрли првиот текст што го поставив. Ве молам погледнете и пишете ми. Ви благодарам. [[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 23:50, 23 мај 2025 (CEST) :Добар ден, професоре. Јас и прегледав обете Ваши статии (во првиот случај, преработка на статијата) и ги направив потребните прилагодувања за да се прикажуваат како што треба. Веројатно колегата мисли дека ако статијата некогаш била избрана, таа не треба да се менува (Една статија добива статус на „Избрана“ ако се смета за доволно добра и претставителна за извесно време да биде на главната страница). Меѓутоа, јас сметам дека апсолутно може да се менува доколку станува збор за видно подобрување. Потоа статијата може да оди на прегласување. Другата статија за итерирани гранични вредности беше доволно добра, и јас ја одобрив. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:06, 24 мај 2025 (CEST) ::Почитуван, ::Ви благодарам за брзиот одговор и реакција. Ова ми дава надеж дека Wikipedia на македонски јазик има иднина. ::Ве молам да им се укаже на Вашите колеги уредувачи или администратори да не бришат текстови толку лесно затоа што таквите постапки фрустрираат и оставаат многу лош впечаток. ::Со почит, ::[[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 23:10, 24 мај 2025 (CEST) :::Би сакал да дополнам нешто што забележав, а не знам дали и вие го забележавте. Правилото на нашата Википедија е дека наместо „Видете исто така“ во заглавијата се користи „Поврзано“, а наместо „Референци“ секогаш се употребува зборот „Наводи“. Иако сигурно знаете, но сепак да спомнам дека никогаш не се користи зборот „линкови“, туку исклучиво „врски“ (ова го немам забележано, туку попатно го спомнувам за секој случај). Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:33, 26 мај 2025 (CEST) == Ракописни букви на македонски јазик == Почитуван, Сакам да Ви укажам на еден проблем во врска со некои од ракописните букви на македонски јазик кои се користат во Wikipedia, а и на други места. Имено, ракописните букви г, п, т се како во руската и бугарската азбука, а не според македонскиот правопис (цо цртичка одозгора https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Makedonsko_rakopisno_pismo.png). Овие недостатоци ги приметувам и на други места, апликации и сл. Не знам колку можете да реагирате по ова прашање, но добро би било да контактирате со поединци кои можеби знаат како овој недостаток да се отстрани. Ви благодарам. [[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 13:48, 25 мај 2025 (CEST) :Овој проблем е многу познат и веќе одамна расправан. За да се ургира кај централните програмери, прво ќе треба да имаме соодветен фонт под слободна лиценца. Ова отвора посложена работа за програмерите, и може да потрае, но сепак е решливо. Главниот проблем е во тоа што расположивите фонтови кои општо ги користиме на други места се или авторска припадност на поединечни типографи, или во сопственост на владата. Системашите од централа бараат слободен фонт, т.е. со авторските права предадени во јавна сопственост. Засега единствена можност е намерна употреба на [[Предлошка:Закосено]] за такво форматирање (видете го објаснувањето) во неа. Ова е малку килаво и не е решение — тоа треба да се реши системски, и да се прикажува насекаде како стандардно на викито без ставање ознаки. Друг проблем со оваа предлошка е во што обликот на буквите и меѓубуквеното растојание не се со квалитет кој одговара на потребите за читливост и уреден текст, како што е решено за источнословенските ракописни, и тој проблем ќе треба да се реши со друг, посоодветен фонт, кој идеално би бил слободен и системски спроведен. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:19, 25 мај 2025 (CEST) == Никусор Дан == Hello, could you please check [[Никусор Дан]]? A few IPs did spam machine translated pieces today on Southern-Slavic wikis. If you could intervene I'd be very grateful. Thanks in advance, [[User:A09|A09]] <small>([[User talk:A09|разговор]])</small> 00:12, 26 мај 2025 (CEST) :Thank you for pointing it out. I deleted it. It was tiny, done without knowledge of wiki formatting and even the name transcription was wrong. We'll wait until a proper editor creates a normal article about him. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:15, 26 мај 2025 (CEST) ::Thanks, that was very expeditive! [[User:A09|A09]] <small>([[User talk:A09|разговор]])</small> 00:19, 26 мај 2025 (CEST) == Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! == Hi everyone, We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there. The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]''). If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''. [[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 13:17, 29 мај 2025 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Хиерархија == Кој е наредниот чекор во хијејархијата овдека на википедија, сега сум уредник? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 06:23, 13 јуни 2025 (CEST) :Да, сега си уредник. Со доволно уредувања што ќе ти бидат прифатени, и со доволен број уредувања стануваш автопроверен уредник (твоите уредувања веднаш се видливи за сите, без да треба некој да ги погледа и одобри. За ова не треба долго. Потоа, кога ќе биде доволно докажана уредничката способност и стилот на изразување на достатно ниво, тогаш можеш да поднесеш барање за статус на оценувач (да одобруваш или отфрлаш уредувања на обични уредници). Понатаму има други привилегии, па после нив следно е администраторство, а на крај на врвот е специјален статус бирократ, нешто како виш администратор, но со дополнителни права, да доделува права на други и можност за покоренити промени на викито. Моментално тоа сме само јас и уште еден друг. Администратори има повеќе. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 07:34, 13 јуни 2025 (CEST) :{{одговор|Marco Mitrovich}} Да не заборавам да додадам: би те замолил да ставаш наслови кога пишуваш, инаку текстот се губи во претходната тема (во овој случај, CEE Catch up. Затоа самиот произволно ставив наслов „Хиерархија“. --[[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:26, 13 јуни 2025 (CEST) == Предлог == Здраво, би сакал да дадам еден предлог за делот „Дали сте знаеле“ на Главната страница. Дали би можело да се ограничи на пример на 10 „факти“ и како што се додаваат нови факти, претходните да се архивираат. Вака како што е сега мислам дека е предолго и многу непрегледно. Сум забележал и во англиската верзија тоа е мал дел, на пример во моментов има само 9 „факти“. Поздрав [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 12:49, 26 јуни 2025 (CEST) :Да, добра идеја. И јас веќе некое време се размислував за тоа. Сега ги сведов на десет. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:57, 26 јуни 2025 (CEST) == Предлошка == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да видиш зошто не сака да работи предлошката [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D1%88%D0%BA%D0%B0:%D0%98%D0%BD%D1%84%D0%BE%D0%BA%D1%83%D1%82%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%83%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B8%D0%B7%D0%B0 Инфокутија медиумска франшиза]? Сакам да ја ставам кај „[[Resident Evil]]“, но само белина се појавува. Ја прилагодував преку [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A8%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%BE%D0%BD:%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B8%D0%B7%D0%B0 руската верзија]. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 10:07, 28 јуни 2025 (CEST) :Сега да работи. Морав одново да ја направам од англиската, и сега ќе мора да се користи англискиот код. Ова се случува кога централно ќе изменат функционалности на кодот и потоа извесни постоечки предлошки веќе не работат. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:53, 29 јуни 2025 (CEST) ::Благодарам. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 08:17, 30 јуни 2025 (CEST) == Статии без илустрација 2025 == Добар ден Bjankulovski06, ве повикувам да се приклучите на меѓународниот натпревар [[Википедија:Статии без илустрација 2025|Статии без илустрација 2025]], за вметнување на илустрации во статиите на кои им недостигаат. Натпреварот ќе трае од 1 јули сѐ до 31 август. Ако имате какви било прашања околу натпреварот можете да ме исконтактирате на мојата [[Разговор со корисник:Jtasevski123|разговорна страница]] или пак на [[Википедија:Статии без илустрација 2025|проектната страница]] за натпреварот. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 15:00, 1 јули 2025 (CEST) == Growth features - Mentorship and Community updates == ​Hi everyone, Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page). You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''. CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''. We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed. If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 14:29, 16 јули 2025 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Question == Hello! Could you look [http://www.promacedonia.org/mp/mp_9_1_1.htm here]? I mean, I'm not sure if this website is in Macedonian or Bulgarian language. Thank you for answer! :) [[User:AkaruiHikari|AkaruiHikari]] <small>([[User talk:AkaruiHikari|разговор]])</small> 11:03, 26 јули 2025 (CEST) :Sure! The text of the study itself is in Bulgarian (in old orthography), and describes a [[Горички дијалект|far western dialect of Macedonian]] from the Korca/Gorica region, and cites example texts from it. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:11, 26 јули 2025 (CEST) == Косово == Мислувам дека нема потреба за посебна категоријата за предлошки со врска за Косово и Метохија, затоа што Србија нема тука својата власт, да во категоријата општини во Србија межеме да вклучиме Гора, останатите општини се сврзани со Косово, така е и Бриселска спогодба која потишал српските власти, дека признавав косовска општинска поделба на примерот (Северна Митровица). [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 13:54, 19 август 2025 (CEST) :Здраво Марко. Дали тогаш сметаш дека не треба да имаме статии за општините на Косово според српско сметање/номенклатура), туку само за тие на Р. Косово (албанските)? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:58, 19 август 2025 (CEST) ::Српските власти признавав косовска поделба на општини, имав и изборни листи за изборите, за Северна Митровица, Партеш и останатите косовски општини (албански). Тоа е факт. Не видам потреба да ги имаме кога више не постојат и Србите признале косовска/албанска поделба општини. Стара/српска поделба постојат само во српскиот Устав, кои и ние не почитував, но тогаш имав градоначалници по албанска поделба. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 14:23, 19 август 2025 (CEST) :::А, па тогаш добро, ќе ја избришам и категоријата, а и предлошката за Општина Гора, како и нејзината категорија. А српските управни окрузи на Косово? Да имаат статии или не? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:27, 19 август 2025 (CEST) ::::Исто така, ние не постојат ни во српски Уставот. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 14:33, 19 август 2025 (CEST) :::::Готово. Сè е средено. Благодарам за напомената. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:42, 19 август 2025 (CEST) == Локациски мапи == Знаеш ли што се случува со локациски мапи, сум направил локацијска мапа за градот Ниш ама не може во инфокутија? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 16:18, 19 август 2025 (CEST) :Би требало да може. Бидејќи е положбена карта, треба воедно и соодветен модул да постои (во овој случај, [[Модул:Location map/data/Ниш|го создадов]]. Отсега гледај ги [[:en:Module:Location map/data/Serbia Niš|овие примери]] од англиската и копирај ги кај нас. Ако ти треба помош, повели. Еден проблем со оваа карта е тоа што таа е наменета повеќе за места, градби и градски четврти (маала) во самиот град, и не е доволно опфатна за да служи за населените места во Град Ниш. Во некои случаи функционира (на пр. [[Бубањ (Србија)]]), ама за некои е премала. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:35, 19 август 2025 (CEST) Знаеш ли како мапа на [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D1%88%D0%BA%D0%B0:%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%92%D0%BE%D1%98%D0%B2%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 Војводина] да се вклучи во статија заедно со Србија, така е на англиската Вики. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:14, 23 август 2025 (CEST) :Извини за доцнењето, смао што се вратив од одмор. Сега е направен модулот, и би требало да ти работи картата. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:39, 26 август 2025 (CEST) Ќе можеш ли да напраиш локациска карта за [[Јужна Србија]]? Јас сум пробал, и не можам да бидне ко карта на Војводина. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 21:04, 27 август 2025 (CEST) :А, за тоа има посебна процедура. Ќе се обидам. Одамна не сум правел такво нешто. Ќе те известам. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:39, 28 август 2025 (CEST) == Предлошка:Langx == Здраво Бојан. Ми треба твоја помош :) Ја создадов Предлошка:Langx, со цел да имаме една предлошка за сите јазици како на англиската википедија а не за секој јазик посебно, па сега рачно ја менував во статиите. Дали ќе можеш автоматски да ја замениш на пр. каде што стои {{lang- да биде {{langx| Поздрав. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 15:24, 2 септември 2025 (CEST) :Фала на потсетувањето. Ја пуштив алатката да ги помине сите статии со тие предлошки и мислам дека сега секаде се заменети. Беше долга и опширна работа, дури и за самата алатка — имаше околу 20.000 страници. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 06:39, 3 септември 2025 (CEST) Оваа предлошка за црногорскиот јазик не работи, примерот [[Трабојин]]. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 09:45, 4 септември 2025 (CEST) :Работи. Кодот за црногорски е „cnr“, а не cg. Сега го променив во статијата Трабојин. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:45, 4 септември 2025 (CEST) ::За старогрчки е grc, а не „gr“. Се појавува грешки во предлошката, бидејќи има пишано „gr“. Исто така, за македонскиот јазик треба да биде закосено исто како другите јазици. Наместо [[македонски]]: Јазик, треба да биде — [[македонски]]: ''Јазик''. ::Дали мислите да ги ставаме јазиците во скратен облик или како што си е? Наместо англиски, да биде — англ., француски — фр. — итн. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:32, 12 септември 2025 (CEST) :::Дефинитивно не скратени облици на јазиците. Ваков е обичајот. А тоа со закосувањето, самиот нов начин на работа наложи незакосени букви, ама сега најдов мое решение, и закосени се. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:40, 12 септември 2025 (CEST) == [[Предлошка:Главни градови во Океанија по регион]] и [[Предлошка:Океанија по тема]] == Здраво. [[Источен Тимор]] се наоѓа целосно во Азија и не е дел од Океанија или Меланезија. Видете ги статиите [[Океанија]], [[Југоисточна Азија]] и [[Меланезија]]. Со почит, [[Специјална:Придонеси/&#126;2025-61428-1|&#126;2025-61428-1]] ([[Разговор со корисник:&#126;2025-61428-1|разговор]]) 10:43, 15 септември 2025 (CEST) == Dungeon crawl == Здраво, Бојан. Статијата ,,Dungeon crawl" ја преведов како ,,[[Истражување на зандани]]". Твое мислење за преводот? Дали мислиш дека треба да биде ,,Истражување зандани" или со ,,на"? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 18:16, 20 септември 2025 (CEST) :Мене „на зандани“ ми делува поприродно. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:23, 21 септември 2025 (CEST) ::Се согласувам. 👍 --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 11:57, 21 септември 2025 (CEST) == Молба за рецензија на нацрт-статија == Здраво, Нов сум на Wikipedia и се обидувам да ги следам правилата. Создадов нацрт-статија за онлајн медиумот denar.mk. Бидејќи сум директно поврзан со онлајн медиумот, го пријавив мојот конфликт на интереси на мојата корисничка страница. Се потрудив нацртот да биде неутрален и енциклопедиски, и секој факт е поткрепен со независни и веродостојни извори, како што се бара. Нацртот се наоѓа тука: [[Нацрт:Denar.mk]] Дали би можеле да го погледнете и да ми дадете мислење, пред сè, дали темата ги исполнува критериумите за значајност и дали статијата е соодветно напишана? Ви благодарам однапред за помошта и одвоеното време. Поздрав, B.stojkoski [[User:B.stojkoski|B.stojkoski]] <small>([[User talk:B.stojkoski|разговор]])</small> 20:15, 21 септември 2025 (CEST) == Арамејски јазик == Здраво, Бојан. Само да споделам дека кај предлошката „Langx“ за арамејски јазик дава на англиски Aramaic, наместо „арамејски“. За пример можеш да видиш кај „[[Ханан]]“. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:54, 12 октомври 2025 (CEST) :{{готово}} Средено. Благодарам на укажувањето. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 05:51, 12 октомври 2025 (CEST) == Статистика од 1873 година == Здраво, поставив едно прашање [https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%82%D1%80%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B4%D0%B0:Bjankuloski06 овде]. Поздрав, [[User:Simin|Simin]] <small>([[User talk:Simin|разговор]])</small> 11:05, 12 октомври 2025 (CEST) :Благодарам. Ќе одговорам таму. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:24, 12 октомври 2025 (CEST) == Правопис за цртичка == Здраво, Бојан. Гледам дека си ставил цртичка кај самата страница за „[[Светец-заштитник|светец заштитник]]“. Јас мислам дека треба без цртичка согласно правило бр. 127, стр. 65 во Правописот од 2017 г. Истото би важело и за „[[Деца-бегалци]]“ без цртичка. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 16:54, 31 октомври 2025 (CET) :@[[Корисник:Andrew012p|Andrew012p]] Фала на укажаното. Постепено ги исправам. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:00, 31 октомври 2025 (CET) == Question about English Wikipedia page for Macedonian artist Mentor Zenula == Hello, @[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] I hope you’re doing well. I’ve recently created a draft article about the artist Mentor Zenula, also known as Xsoundbeatz. He is a Macedonian musician and producer with verified media coverage and collaborations in the Balkan music scene. I wanted to kindly ask if you could please review my draft when you have a moment. The artist already has a Wikipedia page in Macedonian, and since he’s active internationally, I believe it would be appropriate for him to also have an English Wikipedia page for global readers. Thank you very much for your time and for helping maintain the quality of Wikipedia! [https://en.wikipedia.org/wiki/Draft:Xsoundbeatz] Best regards, [Nurhanademi] [[User:Nurhanademi|Nurhanademi]] <small>([[User talk:Nurhanademi|разговор]])</small> 16:52, 2 ноември 2025 (CET) :Hello, Nurhan. The problem is that the article has already been written in 2021 on the English Wikipedia, and deleted. The person who removed it there is a very long-standing administrator who knows the rules well. It was also [[:en:Draft:Xsoundbeatz|declined]] a couple of days ago by another admin. On that wiki they have different [[:en:Wikipedia:Credible claim of significance|rules of notability]] than what we have on our wiki here. For us, as a small country, any Macedonian artist that has an IMDb record of his/her discography is enough (or any artist from any country, for that matter). They are more strict, and there is nothing I can do to change that. My experience, and the fact that I am an administrator here, will not make any difference to them. I created the article on Xsoundbeatz on mk.wiki last year, and, as you can see, it's fine. But I can't impose our standards on their Wikipedia. That's the unfortunate reality. Regards. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 20:34, 2 ноември 2025 (CET) ::Hi @[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] Thankyou for your message 🙏 [[User:Nurhanademi|Nurhanademi]] <small>([[User talk:Nurhanademi|разговор]])</small> 21:41, 2 ноември 2025 (CET) == Talk page lock == Hello! I am a fellow colleague from the sh.wikipedia and as you might have seen, my talk page has been vandalised by our dear Ljubče, whom you probably know as one of Wikipedia's most persistent vandals. And while I do not contribute here, I would kindly ask you to lock both my user page and my talk page indefinitely, so as to stop Ljubče from vandalising it any further. If you have any additional questions, please ping me and I will reply here. Also, sorry for writing in English, I can read Macedonian, but I cannot speak it! :D [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 16:59, 10 ноември 2025 (CET) :@[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]]: If you're online, could you, perhaps, help with this? I cannot write on your talk page so I am pinging you here. [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 17:06, 10 ноември 2025 (CET) ::@[[Корисник:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] {{done}} --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 17:11, 10 ноември 2025 (CET) :::Thank youuu! :))) [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 17:11, 10 ноември 2025 (CET) == Принц или кнез, монархот на Монако? == Бојан, кога од принц го направивме кнез монархот на Монако? Србите и Русите го нарекуваат кнез, инаку по сите други човекот е принц или монарх, па така и кај нас, затоа што има многу титули: тој е и маркиз, и војвода, и барон, и сир. Ова не беше грешка, па да го смениш без дискусија. Измените треба да се вратат назад. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:17, 17 ноември 2025 (CET) :Во англискиот (и некои други јазици) се користи еден ист поим за кнез и за принц, што се две различни работи. Кај нас принц е исклучиво син на монарх, а кнез е владетелска титула на вид монарх. Сите кнезови од нашите простори на англиски и тие други јазици се нарекуваат принцови. Некои примери: [[:en:Grand Principality of Moscow|Grand Principality of Moscow]] = Големо Московско Кнежевство, [[:en:Principality of Bulgaria|Principality of Bulgaria]] = Кнежевство Бугарија. Монако и Лихтенштајн се современи примери за кнежевства. Германскиот не ја прави збрката што ја прави англискиот, па така државата се нарекува ''Fürstentum Liechtenstein'' (на германски Fürst = кнез, a Prinz = принц), наспроти англиското име ''Principality of Liechtenstein''. Нашите по медиуми кога пишувале принц на или од Монако тоа го правеле од чиста немарност или незнаење. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:24, 17 ноември 2025 (CET) ::Принц како збор е сосема соодветно за овој владетел од Монако, дека е монархија државата негова, и тој е монарх, а за кнез речникот вели дека е феудална наследна титула, не постојат феуди денес, историски термин е тоа. Другите значења за кнез според речникот се: член на царско семејство, а овој не е тоа, и титула добиена според заслуги, ни тоа не е, наследна титула има човекот, не му е според посебни заслуги. Не знам каде на друго место да провериме? - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:51, 17 ноември 2025 (CET) :::Сега проверив на француски, затоа што на Монако службен јазик е францускиот, принц се нарекува титулата на владетелот. Значи, тие самите си го нарекуваат принц владетелот свој. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:57, 17 ноември 2025 (CET) :::Тоа е на француски — еден од јазиците што не прави разлика (романските јазици плус англискиот по норманското освојување). Таа смисла на prince исто така е феудална титула која останала обичајно до денес. Во средновековието на тие јазици исто се нарекува principalities или слично исто како денешните. Истото е. Едноставно некои јазици прават разлика, а некои не. Кај нас разликата отсекогаш постоела. А кнез може и да биде монархиска титула во уставна монархија, ако монархијата е кнежевство. Лихтенштајн е уставна монархија. Кое и да е денешното устројство на државата, тој пак ќе биде кнез, оти од дамнешни времиња влече титулата. Ете, тие јазици нашите кнежевства и германските си ги нарекуваат principalities, а ние и Германците си ги нарекуваме по наше. Тоа не значи дека тие треба сега да почнат да користат словенски или германски термин за нив. Кога сме кај извори, еве ти [http://drmj.eu/search/%D0%BA%D0%BD%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%B2%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE извор од речник]. --[[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:02, 17 ноември 2025 (CET) Кнежество, во ред, ама за титулата и на француски и на германски е принц, иако е кнежество, сепак не е кнез. Може да дискутираме дека не постои во нивниот јазик збор за кнез, ама постои за кнежество (?) но еве и на некои словенски јазици титулата му е принц. Исто така, Грејс Кели со бракот станала принцеза. Не знам зошто ние треба да ја менуваме титулата. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:09, 17 ноември 2025 (CET) == Самороден / природен ?== Исто така сметам дека не смее да се отстранува зборот природен и да се менува со самороден. Не познавам еден единствен човек што го користи тој збор за природните метали, на пример, и да ги нарекува самородени метали. Како енциклопедија не треба да бришеме зборови кои се во употреба и да ги менуваме со нови зборови туку така. Оваа измена воопшто не е на место. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:09, 17 ноември 2025 (CET) :Самороден метал е единствениот што го знам за оваа работа, и како таков сум го учел. Покрај тоа, не станува збор за начинот на кој е добиен металот (дали е по природен или вештачки пат), сите метали се извадени од природата. Туку дека е сам по себе чест, а не дел од мешавини кои треба да се рафинираат. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:14, 17 ноември 2025 (CET) ::Ете има дополнително значење, и според тоа не е замена за зборот „природен“ туку има дополнително значење на „чист“. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 13:15, 17 ноември 2025 (CET) == Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" == Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you. The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session. The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''. If you have any questions, please contact me. --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 14:45, 19 ноември 2025 (CET) (on behalf of the CEE Hub) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 --> == Предлошка == Можеш ли да направиш измени на предлошка Soccerway, бидејки сега не работи? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 22:40, 27 ноември 2025 (CET) :Сега треба да е средено. Види дали сè е во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 07:40, 28 ноември 2025 (CET) ::Уште не е средено, еве [[Василије Костов]]. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 08:12, 28 ноември 2025 (CET) :::А како е сега? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:28, 28 ноември 2025 (CET) :::: Сега е подобро, треба да упатува на страницата од Костов на soccerway. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 09:09, 28 ноември 2025 (CET) :::::Ако упатувањето работи во некои статии, а не во други, тогаш проблемот не е со самата предлошка, туку со тоа како е напишана во дадената статија (дали е исправен начинот). Тоа треба да се проверува од случај до случај (водејќи се според тоа како е на англиската вики). [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:11, 28 ноември 2025 (CET) :::::: Здраво - во статијата Узем се дадени имињата на делови од ова село. Меѓутоа, кога погледнав во „Mapa cz“ најдов сосема различни имиња на тие делови. - Ве молам, што е точно? Ви благодарам за вашиот одговор. Со почит. [[User:JaKoRa|JaKoRa]] <small>([[User talk:JaKoRa|разговор]])</small> 13:07, 28 ноември 2025 (CET) :::::::Здраво. Колку што можам да видам, во статијата се спомнати само де маала — Витановци и Манѓелици На картата го нема Манѓелици бидејќи е премногу централно. Сите други имиња што се спомнати во статијата се месности, кои во многу случаи се микротопоними кои не мора да имаат куќи и не се сметаат за делови од селото во таа смисла. На [https://www.openstreetmap.org/?mlat=42.221017&mlon=22.427716&zoom=11#map=15/42.22356/22.43597 оваа карта] треба да се прикажани маалата, иако и таму не сум сигурен дали се сите точни. Затоа, ќе биде потребно да се додадат маалата од посочената карта во статијата. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 18:37, 28 ноември 2025 (CET) == Прашање кое бара дискретност == Добар ден. Дали постои начин да се контактира со вас преку е-маил. Имам прашање кое бара дискретност и не би сакал да го елаборирам тука. Благодарам. [[User:Poliscimk|Poliscimk]] <small>([[User talk:Poliscimk|разговор]])</small> 21:41, 20 декември 2025 (CET) :Да, има. Пишете [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BF%D0%B5%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%BD%D0%B0:%D0%9F%D0%B8%D1%88%D0%B8_%D0%B5-%D0%BF%D0%BE%D1%88%D1%82%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D1%82/Bjankuloski06 на овој бразец]. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:06, 20 декември 2025 (CET) == Уредувачки денови и викенди 2026 == Добар ден, започна предизвикот [[Википедија:Уредувачки денови 2026|уредувачки денови]] и [[Википедија:Уредувачки викенди 2026|викенди]] за 2026 година. Ве поканувам да се приклучите на предизвикот, со тоа што од оваа година наградите ќе бидат на месечно ниво каде што треба да се исполнат следните услови: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките денови и/или викенди во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии '''од тековниот месец'''. Ако имате какви било прашања слободно обратете ми се на мојата разговорна страница! Пријатен ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 12:08, 5 јануари 2026 (CET) == Мета-дијалектика == Почитуван Бојан, Среќен Бадникот! Ако не Ти е проблем провери ја страницата (и одобри) за [[Мета-дијалектика]]. Поздрав, И.Ј. [[User:Нео-Марксист|Нео-Марксист]] <small>([[User talk:Нео-Марксист|разговор]])</small> 18:34, 6 јануари 2026 (CET) :Здраво, Игор. Одобрено. Се извинувам на задоцнувањето. Бев во Кина и таму не ми се отвораше Википедија. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:50, 8 јануари 2026 (CET) ::Благодарам Бојан! Среќна Нова 2026. Година![[User:Нео-Марксист|Нео-Марксист]] <small>([[User talk:Нео-Марксист|разговор]])</small> 02:51, 15 јануари 2026 (CET) :::::Почитуван Бојан, се извинувам за Твоето време. Но, морам да Ти обрнам внимание дека Вашиот нов корисник ја избојадиса оваа страница ([[Мета-дијалектика]] ), и уште повеке проверената страница за [[Дијалектика]] со низа жолти шаблони. Ова лично не ми прави проблем, но сепак ми се чини дека се работи за некој субјективен чин. Се надевам дека сум во грешка. Со особена почит, [[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 02:13, 24 јануари 2026 (CET) :Здраво. Еден од администраторите ќе ја провери статијата и ќе се погрижи да биде по стандард. Ако има проблем и понатаму, уредникот ќе биде повикан да направи поправки. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:44, 24 јануари 2026 (CET) ::Благодарам Бојан [[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 11:47, 24 јануари 2026 (CET) :Еве ја дополнив со секундарната референца од весникот Нова Македонија, денешен број. Се надевам дека сега задоволува критеријумите за „Викификација". Види :[https://novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/megju-se-i-nishto-filozofska-teorija-shto-go-objasnuva-postoenjeto/].[[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 11:24, 26 јануари 2026 (CET) ::::Мета-дијалектика постои. Види просто пребарување на bing [https://www.bing.com/search?q=meta+-+dialectical+method&qs=SC&pq=meta-+dialectic&sk=SC1&sc=11-15&cvid=BB16E35668AF4272BFB61E0ABA86DF2C&FORM=QBRE&sp=2&ghc=1&lq=0].[[Специјална:Придонеси/&#126;2026-92605-4|&#126;2026-92605-4]] ([[Разговор со корисник:&#126;2026-92605-4|разговор]]) 23:30, 10 февруари 2026 (CET) :::::Тие толку разбираат, никогаш не училе за "Дијалектика", а камоли за "Мета-дијалектика". За жал.[[User:Вики.Мета|Вики.Мета]] <small>([[User talk:Вики.Мета|разговор]])</small> 00:29, 11 февруари 2026 (CET) :: Што се однесува до пребарувањето на Google го најдов терминот, повезан и со авторот на Мета-дијалектика - Google Search: [https://www.google.com/search?q=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0-%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0&sca_esv=9a26454b369da4f9&ei=qvsfapW7Ltnlxc8P-Ku9gAw&biw=1167&bih=550&ved=0ahUKEwiVuImv6OqUAxXZcvEDHfhVD8AQ4dUDCBA&uact=5&oq=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0-%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0&gs_lp=Egxnd3Mtd2l6LXNlcnAiH9Cc0LXRgtCwLdC00LjRmNCw0LvQtdC60YLQuNC60LAyBhAAGB4YCjIFEAAY7wUyCBAAGIAEGKIEMgUQABjvBTIFEAAY7wUyBRAAGO8FSIVcUIMRWOZXcAJ4AJABA5gBbKABpBWqAQQyNi41uAEDyAEA-AEBmAIToALpDKgCBsICBxAAGB4YsAPCAggQABjvBRiwA8ICCxAAGIAEGKIEGLADwgIEEAAYHsICFxAAGIAEGIoFGJECGOcGGOoCGLQC2AEBwgIFEAAYgATCAgUQLhiABMICBxAAGIAEGBPCAgkQABiABBgTGArCAgYQABgeGBPCAggQABgeGBMYCsICBhAAGB4YDZgDA_EFjr1DthkfSZuIBgGQBgW6BgQIARgHkgcEMTMuNqAHjcMBsgcEMTEuNrgH4QzCBwgwLjEuMTcuMcgHXYAIAQ&sclient=gws-wiz-serp]. == Злоупотреба на администраторските овластувања == Еден или повеќе администратори на оваа Вики блокираа страница за разговор за стр. „Мета-дијалектика" со цел брзо да биде избришана. Овој термин[[Мета-дијалектика]] е широко применуван во поновата филозофија! Нема никакви основи за бришење, а особено не за брзо бришење, ова е очигледно. Потпаѓа под филозофска терминологија.[[User:Вики.Мета|Вики.Мета]] <small>([[User talk:Вики.Мета|разговор]])</small> 00:22, 11 февруари 2026 (CET) :Здраво. Не станува збор за злоупотреба, туку за нечија одлука. Го повикувам колегата @[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]] да образложи. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 06:04, 11 февруари 2026 (CET) ::@[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] Многу е едноставно, статијата не личеше на ништо со извори од само еден автор. Ако е така како што се кажува дека е широко применуван термин, зашто не постои објаснувања/извори при простор пребарување на Гугл. Исто така, оваа страница не е избришана само од мене, туку од многу други Википедии. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 13:02, 11 февруари 2026 (CET) :::Како и да е истата статија помина на Бугарската Вики, а слично и на Белоруската Википедија! Голем поздрав![[User:Инает|Инает]] <small>([[User talk:Инает|разговор]])</small> 02:17, 20 февруари 2026 (CET) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; color: #000; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2025 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2025 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2025_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2026]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Look forwards to collaborating in the year ahead. Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 08:42, 14 февруари 2026 (CET) </div> (Оваа порака беше испратена на [[:Корисник:Bjankuloski06]], а тука се јавува заради пренасочување.) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Doc James@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2025&oldid=30070084 --> == Корејска транскрипција == Здраво, Бојан. Сакам да те прашам како ќе се транскрибира Lee Jun-young на македонски, поточно „Young“? Според [[Македонска транскрипција на корејскиот јазик|македонската транскрипција]], нема МФА за „ou“. Дали ќе биде Јанг или Јонг? Се колебам за Ли Џун Јонг. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 15:02, 21 февруари 2026 (CET) :Ќе биде Јонг, и го имаме во графата за ''yeo''. Не е секогаш лесно да се одреди од прв поглед, бидејќи наместа англиската транскрипција отстапува од официјалната преработена романизација, и од тоа што би се очекувало според МФА. Слогот 영 е сочинет од составниците ㅇ + ㅕ + ㅇ. Првата е нема, втората е самогласката ''јо'', третата е согласката ''нг''. ㅕ се предава со „јо“ на македонски, бидејќи о е најблизок македонски глас за ʌ по МФА. Во корејскиот најпаметно е да се гледа од изворното писмо, и потоа да се консултира нашата транскрипција. Јас би ја задржал употребата на тирето и малата буква, па така би било „Ли Џун-јонг“, бидејќи ''Џун-јонг'' е едно презиме, а не две презимиња, или средно име и презиме. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:38, 21 февруари 2026 (CET) ::Благодарам. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 19:13, 22 февруари 2026 (CET) == Translation request == Hello, Bjankuloski06. Can you translate and upload the article about the dormant supervolcano [[:en:Campi Flegrei]] in Macedonian Wikipedia? Yours sincerely, [[User:Kurcke|Kurcke]] <small>([[User talk:Kurcke|разговор]])</small> 08:02, 11 март 2026 (CET) :Hello, Bjankuloski06. :I withdraw the request, because the article has been created. :Yours sincerely, [[User:Kurcke|Kurcke]] <small>([[User talk:Kurcke|разговор]])</small> 23:33, 13 март 2026 (CET) == Предлог == Здраво, Бојан. Сакам да предложам нешто за кога отвораме нова тема или едноставно дебатираме на страниците за разговор. Наместо автоматски да се додава само нашето име и врската до разговорната страница, дали може пред името автоматски да се додаваат и две цртички „--“? Ова би дало подобар стилистички изглед и појасно би го одвоило потписот од самиот текст. Пример како би изгледало тоа автоматски: --Andrew012p (разговор) 19:41, 29 март 2026 (CEST). Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 19:44, 29 март 2026 (CEST) :И јас сум се прашувал уште одамна, ама, за жал, тоа е длабоко кодирано во википедискиот систем, и со тоа, неменливо. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:22, 30 март 2026 (CEST) == Предлошка == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ги провериш овие предлошки за аниме и манга што се користат во статијата „[[Beck (манга)|Beck]]“? Во визуелниот уредник кога ќе стиснам „Уреди“ на предлошката, заглавува на „Вчитувам“ и не се отвораат полињата. Само работат кога уредувам во изворен код. Не сум ги менувал предлошките одамна, претпоставувам е некој поширок проблем со Википедија или со нивните TemplateData? Ќе може ли да се реши? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 13:48, 10 април 2026 (CEST) :Таа предлошка не може да се уредува нагледно бидејќи впрочем е потпредлошка (во кодот ќе забележиш „Infobox animanga/Header“. Иста е и на англиската. Очигледно таквиот уредник е предвиден само за предлошки (ни јас не сум знаел). Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:50, 10 април 2026 (CEST) == Општини во Бугарија == Здраво Бојан, имам намера да создадам страници за општините во Бугарија. Го уредив постоечкиот запис за [[Бургас (општина)|Општина Бургас]] и создадов нов за [[Општина Ајтос]]. Би можел ли да погледнеш дали се во ред текстот и инфокутијата, бидејќи планирам да ги користам како шаблон за сите останати? Благодарам! [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 15:19, 16 април 2026 (CEST) :Здраво Пламен. Во смисла на форматирање, мене ми изгледа добра. Би препорачал селата да имаат врски (макар и црвени), како поттик за други уредници. Исто така, секоја општина би требало да има предлошка (шаблон) долу со селата кои се во неа. Ако решиш да правиш предлошки, послужи се со примерот на [[Предлошка:Општина Кочериново]]. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:57, 16 април 2026 (CEST) ::Благодарам, поздрав! [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 08:53, 17 април 2026 (CEST) :::Здраво Бојан, сите статии што ги создавам во моментов ги правам според еден шаблон. Не случајно, пред да започнам, ти покажав една статија и благодарен сум ти за насоките што ми ги даде. Корисникот Gurther прави искрено чудни (нелогични) редакции. На пример, погледни ја статијата за селото [[Граматиково]]. Зошто овој корисник ги отстранува параметрите | native_name = Граматиково и | native_name_lang = bg од шаблонот? Зошто го брише делот ({{Langx|bg|Граматиково}}), кога тоа е според сите енциклопедиски стандарди? Исто така, зошто го коригира делот „дел од општината [[Мало Трново (општина)|Мало Трново]]“ во „дел од [[општина Мало Трново]]“? :::Не гледам дека прекршувам некакви стандарди, но досадно е некој постојано да оди по вашите стапки и да ги преправа статиите спо вакви потези. Истиот корисник ме обвинува за „контрапродуктивност“ и, цитирам повторно, вели дека „Вашите последни уредувања наликуваат на вандализам“, со што никако не можам да се согласам. Сепак, јас совесно придонесувам за македонската Википедија и не прифаќам такви обвинувања. Те молам за поддршка. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 12:55, 20 април 2026 (CEST) ::::Го повикувам @[[Корисник:Gurther|Gurther]] да се изјасни по ова. Не гледам никаков проблем со сето тоа што погоре ми го пренесе Пламен. Наша енциклопедиска практика е да стојат називите на други јазици, дури и кога се идентични на нашиот. Исто така, граматичкиот состав „е дел од општината Мало Трново“ е исправен и непробмелатичен (да, можна е нечленувана варијанта „е дел од Општина Мало Трново“, но тогаш ќе мора биде со големо О). Според пренесеното од Пламен, јас не гледам контрапродуктивност или вандализам. Gurther, имаш ли нешто да додадеш или образложиш? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:03, 20 април 2026 (CEST) :::::[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] и [[Корисник:Пакко|Пакко]], нема смисла да стои втор јазик ако е ист со првиот јазик. Како пример во Англиската Википедија, не содржи германско име за [[en:Berlin|Берлин]], [[en:Brandenburg|Бранденбург]] или нема француско за [[en:Paris|Paris]]. Урединкот Пакко се обидол да го додаде псевдоисторискиот назив „''Преображенско''“ за Илинден, поради тоа го обележав како вандализам. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 13:32, 20 април 2026 (CEST) ::::::Практиката за идентичните имиња е таква, и Пламен има право да ја користи. Ако сметаш дека ова треба да се смени, треба да отвориме јавна дискусија каде ќе се изјаснуваат разни членови на заедницата, па дури тогаш да утврдиме дали оттогаш ќе биде правилно или не. ::::::@[[Корисник:Пакко|Пакко]] Во врска со името на востанието, кај нас (на нашето вики и во македонскиот јазик воопшто, секогаш и без исклучок се користи само називот Илинденско востание, без „прежбраженско“. Тоа е врежано во камен и нема отстапки. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:37, 20 април 2026 (CEST) :::::::Мене сеедно ми е. Претходно сум остранил бугарски називи бидејќи биле исти за други села и градови во Бугарија. Немав пожалби или проблеми со Пакко за називите претходно, не знам што е разликата овој пат. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 13:49, 20 април 2026 (CEST) ::::::::Gurther, твојата изјава дека си немал поплаки или проблеми претходно е дрска лага. Во јули 2023 година беше блокиран на еден месец од администраторот Kiril Simeonovski токму поради "масовен систематски вандализам" и систематско бришење на придавката "бугарски" од статиите. Целата дискусија и одлуката за твојот блок може да се видат тука: [[Разговор со корисник:Kiril Simeonovski/Архива 27#Моля за помощ]]. ::::::::Очигледно е дека не си ја научил лекцијата и се обидуваш да ја измамиш заедницата и администраторот Б. Јанкулоски со невистини. Со твоето признание дека и сега отстрануваш податоци само затоа што ти изгледале "исти", потврдуваш дека продолжуваш со старите навики за деструктивно уредување. Изразот "мене сеедно ми е" не поминува во проект како Википедија, каде што постојат јасни стандарди. Очекувам администраторите да го земат предвид ова твое рецидивистичко однесување и обидот за измама во оваа дискусија. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 14:45, 20 април 2026 (CEST) :::::::::[[Корисник:Пакко|Пакко]], Википедија не е место за бесмислени обвини. Мислев за поплаки поврзани со твоите новосоздадени страници за општини во Бугарија. Вашиот однос спрема мена не е прифатлив. Истакнав дека „сеедно ми е“ бидејќи нејќев да отворам дискусија во селската чешма за нешто толку непотребно и бесмислено. Вие сте урединкот кој се обидува да вметне „додатоци“ како „прежбраженско“ кои се целосно неприфатливи и псевдоисторија. Ако сакаш да употребиш langx тогаш можеш слободно, но ако продолжете со вакви лични навредни тогаш ќе треба да превземам мерки. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 16:10, 20 април 2026 (CEST) ::::::::::[[Корисник:Bjankuloski06|Бојан]], сакам само да истакнам дека цитирањето на јавни архиви за претходните „рецидиви“ на корисникот Gurther и моето инсистирање на почитување на стандардите на Википедија не претставуваат „лична навреда“, туку транспарентност. Не прифаќам закани за „мерки“ само затоа што на некој не му се допаѓаат фактите. Со ова ја завршувам мојата дискусија и оставам администраторот да пресуди врз основа на виденото. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 16:29, 20 април 2026 (CEST) == Преместување страници == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ги преместиш овие предлошки од „Оригинален текст“ во „Изворен текст“? Пробав за [[Предлошка:Оригинален текст/styles.css]] ама ми покажа „бидејќи насловот „Предлошка:Изворен текст/styles.css“ е забранет за создавање. Се совпаѓа со следнава ставка на списокот на недозволени наслови: (?!(User|Wikipedia)( talk)?:|Talk:)\P{L}*[^\p{Latin}\P{L}].*\p{Latin}.* <moveonly> # Latin + non-Latin“. Ова се сите предлошки за преместување: [[Предлошка:Оригинален текст/styles.css]] и [[Предлошка:Оригинален текст/doc]]. Благодарам! Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 16:38, 18 април 2026 (CEST) :Направено. Се надевам сега ќе биде во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:09, 19 април 2026 (CEST) ::Благодарам! Сега убаво работи [[Предлошка:Изворен текст|предлошката]] и може да се користи од сите уредници! Пример како изгледа: „[[Бекрумс]]“, „[[Хирохито]]“, „[[Стимпанк]]“, „[[Фенерџија]]“ итн. Прилагодена е според руската предлошка. Единствено нешто што може да се промени (но не е голем проблем) е променливата „Извор“ кај „[[Предлошка:Крај на цитат]]“ ([[Предлошка:Крај на цитат/styles.css]]). Во статии многу е блиску до сивиот дел на „Изворен текст“ и препорачливо е малку да се спушти подолу. Како пример, можеш да видиш кај „[[Хирохито]]“. Пробав да поправам, најверојатно доаѓа од негативната маргина кај CSS-то на „Изворен текст“. Слободно поправи ако знаеш како. :) Исто така, копчето [прикажи] може да се стави (но и не мора) веднаш до изворниот јазик (на пример (англ.) ), но имав потешкотии со тоа. Поздрав! --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:36, 19 април 2026 (CEST) :::Одлична работа. Копчето прикажи малку е над текстот, ама претпоставувам така е направено. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 05:55, 19 април 2026 (CEST) ::::Копчето во суштина треба да биде внатре во делот ,,Изворен текст" веднаш до (англ.) ама ми бегаше најдесно и морав да го ставам горе. И вака не е лошо, ќе пробам некогаш да го решам и тоа. [[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 17:21, 19 април 2026 (CEST) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 22:06, 28 април 2026 (CEST) </div> <!-- Пораката ја испрати Корисник:Keegan (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 --> == Животописни податоци? == Јас Бојан ќе те замолам ако си го правел ова преименување во инфокутиите, да го вратиш или ако знаеш како се менува кажи ми да менувам јас. Не може да стои животописни податоци. Само што забележав дека некој го сменил од биографски податоци. Таков израз „животописни податоци“ не се користи. Имаше голема реакција и за „животопис“ наместо „биографија“, и беше консензусот да се употребуваат двата изрази, кој како сака, но да не се менува со алатката за да го немаме зборот биографија кој е македонски, дури и повеќе од хрватскиот израз животопис, само затоа што некому му се допаднало повеќе така. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:02, 30 април 2026 (CEST) :Не сум ги менувал јас, ама сега е исправено. Пронајдов само во една инфокутија и заменив. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:07, 30 април 2026 (CEST) ::Фала и извини штом не си бил ти, а тебе ти пишав. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:15, 30 април 2026 (CEST) == Своеволијата на Gurther == Бојан, те молам повторно за помош. Корисникот Gurther повторно ги отстранува моите уредувања без никаква причина. Овој пат тоа се случува во статијата за [[Карлос Насар]]. Овој провокатор ја трга Категоријата: Луѓе од Червен Брјаг, а ја ставил Категоријата: Француски спортисти. Карлос Насар НЕ Е француски спортист. Карлос Насар нема француско државјанство. Роден е во Париз и таму поминал само 7 месеци како бебе. Со оглед на овие факти, не разбирам зошто корисникот ги поништува моите уредувања без никаква аргументација во резимеата. Не сакам да водам уреднички војни. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 19:13, 30 април 2026 (CEST) :Сменив, па видиме дали пак ќе биде изменето. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:56, 30 април 2026 (CEST) ::Бојан, ти благодарам за брзата реакција и за тоа што го потврди фактот дека Карлос Насар не е француски спортист. Јас ги доуредив останатите делови што корисникот Gurther ги беше избришал – ја вратив категоријата за Червен Брјаг и го тргнав името на француски, бидејќи нема смисла да стои ако тој нема француско државјанство. Се надевам дека статијата сега ќе остане во оваа фактички точна форма. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 09:10, 1 мај 2026 (CEST) :[[Корисник:Пакко|Пакко]], не сфаќам што е поентата со категоријата „луѓе од Червен Брјаг“ кога личноста не е од Червен Брјаг, туку од Париз. Наместо да отвориме правилна дискусија кон темата вие се жалите кон администратори дека ти ги отстранувам придонесите „без никаква причина“. Згрешив со категоријата дека бил француски спортист бидејќи не сум целосно образовен за темата/личноста. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 10:44, 1 мај 2026 (CEST) == Модул:Infobox == Здраво, Бојан. Забележав проблем со инфокутиите на некои статии, на пример кај „[[Големо Кнежевство Литванија]]“, каде што текстот останува во еден ред и инфокутијата се шири хоризонтално. Мислам дека проблемот е во [[MediaWiki:Common.css]], бидејќи .nowrap не се override-ира внатре во .infobox. Дали би можел/а на крајот од МедијаВики:Common.css да го додадеш следниов CSS? /* Fix wide infoboxes with nowrap content */ .infobox td, .infobox th { white-space: normal !important; overflow-wrap: anywhere; word-break: break-word; } .infobox .nowrap { white-space: normal !important; } Ова треба да спречи инфокутиите да се растегнуваат поради долг текст или nowrap содржина. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 12:26, 8 мај 2026 (CEST) :[https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8:Common.css&oldid=5552167 Го ставив кодот], ама немаше ефект. Го повратив уредувањето на самиот модул Infobox и тоа ја оправи работата. Макар што, тоа мое уредување е неопходно за работа на предлошките од понов тип, па ќе испробувам да видам како да го вметнам новиот код без да ги прави овие проблеми. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:33, 8 мај 2026 (CEST) ::Дали направи ?action=purge на страницата. Или пробај да ја копираш целосно MediaWiki:Common.css од англиската верзија. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 12:58, 8 мај 2026 (CEST) :::Да, ги пробав сите варијанти и не бива. Како што реков, ќе видам дали можам да направам нешто трето за да проработи и сменетиот код. Во спротивно модулот ќе мора да стои по старо. Секогаш вака ни прават од англиската — без најава и без никакви упатства за прилагодување. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:25, 8 мај 2026 (CEST) == Македонски == Hello. I'm looking for Macedonian translation of descriptions of a few items for Wikidata. Would you help? [[User:Eurohunter|Eurohunter]] <small>([[User talk:Eurohunter|разговор]])</small> 00:53, 17 мај 2026 (CEST) :Certainly! Just list the items. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:55, 17 мај 2026 (CEST) == Прашање == Почитуван, што е проблем со оваа страница [[Игор Јанев]] ? [[User:Алфа БК|Алфа БК]] <small>([[User talk:Алфа БК|разговор]])</small> 01:48, 20 мај 2026 (CEST) :Не знам. Мене ми изгледа во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 03:24, 20 мај 2026 (CEST) == Преместување == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ја преместиш статијата во [[Mакедонска алпинистичка хималајска експедиција „Еверест '89“ (МАХЕ Еверест '89)|Mакедонска алпинистичка хималајска експедиција „Еверест '89“]]? Мене не ми дозволува бидејќи има латинични букви кај „Mакедонска“. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 18:24, 21 мај 2026 (CEST) :Преместено на [[Македонска алпинистичка хималајска експедиција „Еверест ’89“]] (а [[МАХЕ „Еверест ’89“]] како пренасочување). [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:47, 21 мај 2026 (CEST) == Терминот мета-дијалектика == Што се однесува до терминот [[Мета-дијалектика]] го најдов и на Wikidata [https://www.wikidata.org/wiki/Q137660270].[[User:Алфа БК|Алфа БК]] <small>([[User talk:Алфа БК|разговор]])</small> 12:23, 3 јуни 2026 (CEST) == Предлог: полузаштита == Здраво. Би сакал да ти предложам статијата за Гоце Делчев да биде отклучена во форма на полузаштита, односно достапна за уредување само од проверени корисници. Сакам да ја уредувам, а веќе подолг период е заклучена. Поздрав. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 13:25, 6 јуни 2026 (CEST) :Најдобро е ова барање да се постави на Селската чешма бидејќи не би сакал сам да одлучувам. Проблемот е тоа што неволјите што ги имавме беа и од корисници со доволно придонеси за да бидат потврдени (иако поредовни на друга Википедија). Треба ова да се разгледа заеднички. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:31, 6 јуни 2026 (CEST) == Лигос == Здраво Бојан, сакам да те прашам зошто ја имаш избришано статијата [[Лигос]]? Барем јас не гледам некоја причина за нејзино брзо бришење. Поздрав — [[User:SpectralWiz|SpectralWiz]] <small>([[User talk:SpectralWiz|разговор]])</small> 16:06, 7 јуни 2026 (CEST) :Ја вратив. Ммора да било некаква грешка. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:23, 7 јуни 2026 (CEST) == Гласање за избрана статија == Добар ден, доколку можете ве молам гласајте во [[Википедија:Кандидати за избрана статија/Александар Мартулков|мојата номинација на Александар Мартулков за избрана статија]]. Ви благодарам, поздрав. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 19:36, 12 јуни 2026 (CEST) :Добар ден [[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]], гласањето за Александар Мартулков завршило вчера. Како можам правилно да ја архивирам номинацијата и да ја прикажам на главната страница? Забележав дека има статии за номинации од 2025, 2024, 2023 итн. но нема за 2026? Ви благодарам, поздрав. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 14:31, 20 јуни 2026 (CEST) == Ажурирање на модул == Здраво, Бојан. При создавање и прилагодување посложени инфокутии од англиската Википедија, ми дава предупредувања како: <br> <code>Предупредување од скриптата: Deprecated member <code>loadI18n</code> called. Please use <code>i18n.loadMessages</code> instead.stack traceback:  Модул:Deprecated:20: in function 'warn'  Модул:Deprecated:38: in function <Модул:Deprecated:36>  Модул:Wikidata:89: in function 'chunk'  mw.lua:602: in function <mw.lua:542>  [C]: ?  [C]: in function 'getExpandedArgument'  mw.lua:232: in function <mw.lua:229>  Модул:Infobox:338: in function 'preprocessSingleArg'  Модул:Infobox:418: in function 'chunk'  mw.lua:678: in function <mw.lua:652>  [C]: ?</code> <br>Ова се случува на пример кога ја прилагодувам [https://en.wikipedia.org/wiki/Template:Infobox_lighthouse Template:Infobox lighthouse]. Претпоставувам треба да се ажурира [[Модул:WikidataIB]] бидејќи моментално е застарен. Не е нешто сериозно и итно, ама сепак сакав само да укажам на ова. Што мислиш ти? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 15:54, 23 јуни 2026 (CEST) :Го подновив модулот. Види дали тоа ќе направи разлика. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:42, 23 јуни 2026 (CEST) 66qn5etv24vro960kqv3bz4sy3gjf59 0 8933 5581613 5575808 2026-06-23T19:16:58Z P.Nedelkovski 47736 поврзница 5581613 wikitext text/x-wiki '''Словенска митологија''' (или '''словенска [[религија]]''') — систем од верувања и обичаи на [[словенски народи|словенските народи]] кои еволуирале во текот на период од околу 3000 години. Се претпоставува дека некои нејзини делови датираат од [[неолит]]ски, па дури и [[мезолит]]ски времиња. Оваа религија поседува многу заеднички елементи со другите [[Индоевропска религија|индоевропски религии]]. [[Податотека:Ilya Repin - Sadko - Google Art Project levels adjustment 2.jpg|thumb|225px|Многу генерации словенски уметници биле инспирирани од нивниот народен фолклор: ''Садко во Подводното царство'' од [[Иљја Репин]] (1876)]] == Извори == За разлика од [[Грчка митологија|старогрчката]] и [[Египетска митологија|староегипетската]] митологија, не постојат оригинални записи кои сведочат за карактерот на словенската митологија. Иако постојат разни мислења, сѐ уште не е докажано дека Словените имале писмо пред нивната [[христијанство|христијанизација]]; затоа, сите верувања и преданија се пренесувале од колено на колено и биле заборавени во текот на вековите по доаѓањето на христијанството. Пред тоа, ретки записи за словенската религија биле пишувани од [[христијанско мисионерство|христијанските мисионери]] кои и без друго не биле многу заинтересирани за [[паганство|паганските]] обичаи, и сигурно е дека нивните записи не се објективни. Пронајдени се археолошки наоди од типот на [[идол]]и и [[олтар]]и, но тие само ги потврдуваат постоечките историски записи и не кажуваат ништо ново. Фрагменти од старите пагански верувања се одржани до ден денес кај народните верувања и обичаи, песни и сказни на сите словенски народи<ref>[[Гордана Јовиќ Стојковска|Гордана Стојковска]], ''Речник на јужнословенска митологија'', Издавачки центар Три, Скопје, 2004, стр. 5 - 18.</ref>. Задачата на [[историја|историчарите]] и [[фолклор]]истите е да ги реконструираат старите [[мит]]ови и [[легенда|легенди]] од нивните современи остатоци - задача која е многу комплексна и тешка. === Пишани извори === Пишани извори за словенските верувања кои датираат пред преселбата на старите Словени сѐ уште не се пронајдени. Единствен исклучок би бил [[Херодот]] во чии ''[[Историја (Херодот)|Истории]]'', тој спомнува племе по име [[Неури]] на далечниот север, каде мажите се преправале во [[волк|волци]] неколку дена во годината. Некои истражувачи сметаат дека ова било словенско племе, бидејќи тој обичај може да има врска со верувањето во [[врколак|врколаци]], додека други сметаат дека се работи за старословенски карневал во чест на богот [[Велес (бог)|Велес]], каде група младичи талкале по селото преоблечени во волци. Меѓутоа сѐ уште не е утврдено дали Неурите имаат каква било врска со старите Словени. За првпат словенската митологија дефинитивно се споменува во [[6 век]] од страна на [[Византија|византискиот]] историчар [[Прокопиј]], чиј ''[[Белум Готикум]]'' ги опишува верувањата на едно јужнословенско племе кое ја прешло реката [[Дунав]] и продолжило јужно до своето одредиште, сѐ за два дена. Според него, овие Словени верувале во [[монотеизам|единствен бог]], господар на сите други, кој ги правел [[гром]]овите и грмотевиците; иако историчарот не го споменува името на богот, од неговиот опис се гледа дека се работи за [[Перун]]. Исто така Прокопиј споменува разни верувања во [[демон]]и и [[нимфа|нимфи]] (т.е. [[самовила|самовили]]), но не споменува било кое друго име. Во [[Русија]] постојат наоди дека се верувало во боговите [[Перун]] и [[Велес (бог)|Велес]]. Исто така [[Нестор Хроничарот]] го опишува [[пантеон]]от воспоставен од страна на [[Владимир I]] во [[Киев]] во [[980]] год. Овој пантеон се состоел од [[Перун]], [[Хорс]], [[Дажбог]], [[Стрибог]], [[Симаргл]] и [[Мокош]]. [[Хипатски кодекс|Хипатскиот кодекс]] од Првата хроника исто така го споменува богот [[Сварог]], кој е споредлив со грчкиот бог [[Хефастион бог)|Хефастион]]. Исто така интересен е источнословенскиот еп „[[Сказна за Игоровиот поход]]“ кој ги споменува [[Велес (бог)|Велес]], [[Дождобог]] и [[Хорс]]. Оригиналниот еп датира од [[12 век]], иако постојат и мали несогласувања во врска со неговата автентичност. [[Податотека:Koleda slavic god.jpg|thumb|десно|200px|Коледа - богот на зимското сонце.]] Најбројните пишани извори зборуваат за западнословенското паганство, од кои најголеми се хрониката на [[Тиетмар Мерсемуршки]], која датира од почетокот на [[11 век]], а опишува храм во градот на [[Радигост]] (''Riedegost'') каде бил славен големиот бог [[Сварогич]] (''Zuarasic''). Според Тиетмар, ова било најсветото место на паганските Словени и Сварогич бил нивниот најважен бог. Исто така прилично вреден документ е [[Хроника Славорум]] напишан во доцниот 12 век од страна на [[Хелмонд]], германски свештеник. Тој ги споменува 'ѓаволот' [[Црнобог]] (''Zerneboh''), богот [[Поренут]], божицата [[Сива (божица)|Сива]], некои повеќеглави богови чии имиња не ги знаел, и конечно, големиот бог [[Севид]] кој се славел на островот [[Риген]], а според Хелмонд, бил најважниот бог на западните Словени. Трет и веројатно најважен извор е данскиот хроничар [[Саксон Граматик]] кој во неговото дело „[[Дела на Данците]]“ (''Gesta Danorum'') опишува војна која се водела во [[1168]] год, од страна на данскиот крал [[Валдемар]] против [[Венеди]]те од [[Риген]], и нивиот пораз и уништувањето на великиот храм на Севид таму. Исто така Саксон детално ја опишува богослужбата на богот Севид, обичаите кои се однесувале на него и неговата висока четириглава статуа. Саксон споменува повеќеглави богови и кај другите словенски племиња: [[Руѓевит]], [[Поревит]] и [[Порентиј]]<ref>Нина Анастасова - Шкрињариќ, Словенски пантеон, Нина Анастасова - Шкрињариќ, Менора, Скопје, 2004, стр. 164 - 202</ref>. Четврт главен извор се трите биографии на германскиот бискуп-воин [[Св. Ото]], кој во раниот 12 век водел неколку мисии во регионот на словенските племиња крај [[Балтичко Море|Балтикот]]. Според ракописот, најважниот словенски бог бил [[Триглав]], чии храмови се наоѓале во градот [[Шчеќин]]. Во градовите [[Волгаст]] и [[Хафелберг]] пак, бил славен богот на војната Геровит, т.е. Јаровит, веројатно [[Јарило]] од источнословенскиот фолклор. === Археолошки наоди === Пронајдени се статуи на неколку словенски богови. Во [[1848]] година на брегот на реката [[Збруч]], пронајдена е [[Збручки идол|висока камена статуа]] со четири лица и една камена капа. Заради неговата сличност со она опишаното во Риген, било заклучено дека се работи за статуа на Севид, иако не било јасно дали тоа е оригиналниот Севид од Риген. На други места се пронајдени неколку други повеќеглави статуи. Мала четвороглава статуа од [[10 век]], изделкана од коска била пронајдена меѓу урнатините на [[Преслав]], престолнината на средновековна [[Бугарија]]. Двоглава дрвена статуа со големина на човек е пронајдена на остров во езерото [[Толенсесе]] близу [[Нојбранденбург]]: во средниот век, ова била земјата на словенскиот народ Доленци, чие име го носи езерото. Освен тоа, троглава статуа била откриена во [[Далмација]] ([[Хрватска]]), на еден рид, на која било напишано името [[Севид|Сувид]], недалеку од врвот на планината [[Динара]] наречен [[Троглав (Босна и Херцеговина)|Троглав]]. [[Податотека:Vasnetsov Frog Princess.jpg|thumb|300px|left|Индоевропскиот обичај на приредување на гозби кај нас се нарекува ''[[слава]]'', што доаѓа од чинот на „славење“ или „возвишување“ на божества.]] Откриени се и остатоци од неколку други словенски светилишта. Извесни археолошки ископувања на ’ртот [[Аркона]] на островот Риген имаат дојдено до остатоци на големиот храм и градот кој соодветствува на оној опишан од Саксо. Во [[Новгород]], најдени се и остатоци од стар олтар посветен на [[Перун]]. Олтарот се состои од широка, кружна платформа која ја опкружува статуата. Платформата е опкружена со ров со осум [[апсида|апсиди]], каде се наоѓаат остатоците од жртвени олтари. Самата тврдина била мошне слична на други вакви пронајдени наоѓалишта. Сите овие археолошки наоди имаат по неколку заеднички аспекти. Боговите имааат повеќе глави, а местата имаат по неколку жртвени олтари. Сето тоа ги потврдува записите на христијанските мисионери, а исто така и укажува на тоа дека Словените придавале големо значење на боговите со повеќе од еден аспект. Исто така се сметаат за значајни неколкуте грнци од [[4 век]] од [[Черјакова култура|Черјаковата култура]]. Рускиот археолог [[Борис Рибаков]] има заклучено дека написите на нив се делови од словенскиот календар. ==Словенската паганска традиција и христијанското влијание== Христијанизацијата на словенското население во Македонија од 7 век до средината на 9 век, била спроведувана спорадично на териториите коишто се нашле под непосредна управа на [[Ромејско Царство|Ромејското Царство]], што придонесувало за нивно постепено, но и потполно вклопување во ромејското културно и општествено–политичко ткиво, коишто придонесувале за зајакнување на меѓусебниот соживот меѓу словенското и ромејското население. За разлика од ова словенско население, слободното словенско население на поголемиот дел од територијата на денешна [[Македонија]] живеело во состав и под управа на сопствените племенско–политички сојузи, [[Склавинија|склавиниите]], во чиишто области за време и по доаѓањето на Словените, во исто време со рушењето на христијанските храмови по македонските градови престанало да дејствува и да постои дотогашното црковно уредување. Од тие причини, словенското население по склавиниите во Македонија било во можност подолг период да ја слави и да ѝ служи на старата вера, што воопшто не му попречило при остварување на добрососедските односи со месното ромејско население, бидејќи во тие односи тоа станало своевиден проводник на влијание и на идеи во двете насоки. Што се однесува, пак, до покрстувањето на слободното словенското население од склавиниите, тоа се случувало постепено, бидејќи зависело, од една страна, од можностите на склавиниите да им одолеат и да се одбранат од сè почестите притисоци на ромејската војска, а од друга страна, од успехот на преземените воени походи на царевите. Оттаму, верската потчинетост секогаш ја следела политичката потчинетост, а никако обратно или сама по или за себе, за што во својата „Тактика” известува и мудриот [[Лав VI Мудриот|цар Лав VI]] (886 – 912), каде што меѓу другото, со особена гордост пишува за делата на својот татко, којшто, успеал да направи: „''да они напусте старе обичаје и погрчивши их и подвргнувши их управљачима на ромејски начин, и подаривши им крштење, ослободи их ропства сопствених владара и научи их да се боре против народа непријатељских Ромејцима'' ...”, од каде што произлегува дека потчинувањето секогаш му претходело на покрстувањето. Меѓутоа старите пагански традиции, како меѓу Ромеите така и меѓу Словените, ниту згаснале, ниту пак, исчезнале во преодниот период, туку по постепеното преобразување, сè уште дејствувале и во новонастанатите општествени услови. На овој и ваков начин поттикната на преобразување, словенската и ромејската култура ги поставиле темелите на средновековната словенска и ромејска, а нешто подоцна и грчка народна култура, чии траги оставиле траен белег и врз севкупната традиција, култура и обредна пракса како на словенското така и на несловенското население во Македонија. Оттаму, кога станува збор за остатоците на словенската паганска традиција и нејзиниот придонес или преосмислување преку христијанските обредни дејства, не можат, не смеат и не би требале да се заобиколат и најситните остатоци на старата многубожечка вера, раштркана низ скудните пишани извори, сочувани, но видоизменети во свеста на народот, пренесени во народните преданија и особено одржани во месните називи, бидејќи и единствено со нивна помош, донекаде можат да се доловат времето, местото и значењето на нивното појавување, нивното дејствување и нивниот опстанок. ===Сочуваност на древната паганска традиција=== Потврда за сочуваноста на древната паганска традиција, освен во имињата на местата најмногу може да се најде во остатоците од древните верувања, низ содржината на старите митски повести, преку обредите и во оребдната практика, во фолклорни содржини, преживеани до денес, како и во предметите и делата. Дека е тоа така сведочи и една од фреските во гробниот параклис на големиот охридски чудотворец, исцелител и еден од седмочислениците, [[Свети Наум]], посветена на впрегнувањето на мечката во [[Ѕевгар|ѕевгарот]] со волот, како дел од циклусот посветен на животот и чудата на светецот. Ова чудо било изведено или поттикнато на молба или по желба на орачот, којшто во неможност да си го заврши орањето, откако мечката му го изела едниот вол, му се пожалил на светецот. Овај, за да му помогне ја употребил својата чудотворна моќ со која ја покорил и ја натерал мечката да слезе од планината, по што ја вјармил во ѕевгарот со другиот вол по казна до крајот на животот да мора да ора, за да го окае направеното зло. Оттаму, заради покажаната чудотворна моќ при впрегнувањето на мечката како и пројавените слични чудесни знаци, Св. Наум го ставиле во редот на светителите покровители на домашните животни, какви што, покрај него, биле уште и Св. Димитрија, Св. Никола, Св. Ѓорѓи, и др. Појавата и ширењето на христијанските култови меѓу словенското население на територијата на Македонија, без оглед дали се наоѓало под ромејска или под бугарска управа, биле овозможени и поткрепени од страна на повторно востановената црковна власт со чијашто помош биле обновени разурнатите, запустените или запуштените цркви, манастири и црковни објекти во поголемите и помалите градови за време на словенските напади, каде што за кратко време по рехристијанизацијата биле вратени, обновени или создадени нови епископски седишта. Особено биле почитувани [[Архангел Михаил|Архангелот Михаил]] и големиот заштитник на Тесалоника, воинствениот [[Свети Димитриј|Св. Димитриј]], чии дејности и дела постепено биле вградувани и поистоветувани со дејностите на одделни словенски божества, меѓу коишто и на [[Велес (бог)|Велес]], бидејќи дел од неговите божествени постапки се познати. Поради одредени сличности со некои остатоци од паганските дејности на некое од древните индоевропски, словенски или старобалкански божества во минатото, тесно поврзани со пролетните сточарски, а понекаде земјоделски култови, како и поради наговестните навестувачките траги на причините за вечната борба со змејот и нивните определени значења во митската матрица, придонеле, древниот средоземен митски бог или херој - борец со змејот, во народната традиција на голем број, особено словенски народи, па во тие рамки и на македонскиот, да бидат поистоветени со дејностите на [[Св. Ѓорѓи Победоносец]], празнуван како пролетен празник или [[Ѓурѓовден]]. Покрај многуте направени добри дела, едно од неговите житиски чуда e победата над змејот, ламјата, со што неговиот лик бил зачуван двојно како христољубив воин и победник во борбата со ламјата, од една страна, но и како олицетворение на [[пролет]]та и временски меѓник на земјоделско–сточарскиот календар. Отпечатоците на влијанијата коишто старозаветниот пророк, а потоа и христијанскиот [[Свети Илија|светител Илија]] ги оставиле врз паганската митологија на Словените на Балканот и пошироко, можат да се следат преку преданијата, приказните и легендите во коишто Громовникот Илија е претставен како типичен посредник меѓу луѓето и Господ. Во негова надлежност останале или биле пренесени истите старозаветни, но и пагански деjности со целосна власт врз атмосферските сили – громот, молњата, дождот и водите. ==Словенските богови како тема во уметноста и во популарната култура== * „Виј“ — расказ на рускиот писател [[Николај Гогољ]] од 1835 година.<ref>Радован Лалић, „Предговор“ во: Николај Васиљевич Гогољ, ''Мртве душе'' (поема). Београд: Просвета, 1966, стр. XXIX.</ref> * „Виј“ — песна на македонскиот поет [[Блаже Конески]].<ref>Блаже Конески, ''Везилка''. Скопје: Арс Ламина - публикации, Арс Либрис, 2021, стр. 18.</ref> * „Морана“ — песна на српската поетеса [[Десанка Максимовиќ]] од 1976 година.<ref>Desanka Maksimović, ''Izabrane pesme'' (peto dopunjeno izdanje). Beograd: BIGZ, 1985, стр. 145.</ref> * „Жива“ — песна на српската поетеса Десанка Максимовиќ од 1976 година.<ref>Desanka Maksimović, ''Izabrane pesme'' (peto dopunjeno izdanje). Beograd: BIGZ, 1985, стр. 146-147.</ref> == Поврзано == * [[Словенски јазици]] * [[Словенски народи]] * [[Праиндоевропска религија]] * [[Балтичка митологија]] * [[Нордиска митологија]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{commons|Slavonian mythology}} * [http://www.anita.f2o.org/ Svarog mythology] * [http://web.raex.com/~obsidian/SlavPan.html A Slavic Pantheon] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080302083401/http://web.raex.com/~obsidian/SlavPan.html |date=2008-03-02 }} * [http://www.russie.firstream.net/pantheon.htm Pantheon des dieux slaves] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090714041833/http://www.russie.firstream.net/pantheon.htm |date=2009-07-14 }} * [https://web.archive.org/web/20040907225521/http://www.geocities.com/mabcosmic/polish/magic.html Polish Folk Magic] * [https://web.archive.org/web/20050113095700/http://www.geocities.com/mabcosmic/polish/pantheon.html The Polish Pagan Pantheon] * [http://web.raex.com/~obsidian/SlavPan.html Slavic and Eurasian Pantheons] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080302083401/http://web.raex.com/~obsidian/SlavPan.html |date=2008-03-02 }} * [http://www.winterscapes.com/slavic.htm Slavic Myth and Religion] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20061014221130/http://www.winterscapes.com/slavic.htm |date=2006-10-14 }} * [http://www.members.aol.com/hpsofsnert/index.html Slavic Paganism and Witchcraft] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20071113204249/http://members.aol.com/hpsofsnert/index.html |date=2007-11-13 }} * [http://www.okana.org/ Okana's Web] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080513052838/http://okana.org/ |date=2008-05-13 }} * [http://wuzzle.org/cave/lovegods.html Gods and Goddesses of Love and Sexuality] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080302202020/http://wuzzle.org/cave/lovegods.html |date=2008-03-02 }} * [http://fantalov.tripod.com/slav1.htm Slavic Mythology in Pictures] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20060217231745/http://fantalov.tripod.com/slav1.htm |date=2006-02-17 }} * [http://dir.yahoo.com/Society_and_Culture/Religion_and_Spirituality/Faiths_and_Practices/Paganism/Traditions_and_Paths/Slavic/ Yahoo! Category Search for Slavic Pagan] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20101026032623/http://dir.yahoo.com/Society_and_Culture/Religion_and_Spirituality/Faiths_and_Practices/Paganism/Traditions_and_Paths/Slavic/ |date=2010-10-26 }} * [http://www.kresy.co.uk/pol_paganizm.html Polish Paganism] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100105152706/http://www.kresy.co.uk/pol_paganizm.html |date=2010-01-05 }} * [http://pandora.cii.wwu.edu/vajda/russ110/handout_p1_paganism.htm East Slavic Paganism] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150711094004/http://pandora.cii.wwu.edu/vajda/russ110/handout_p1_paganism.htm |date=2015-07-11 }} * [http://free.bol.bg/slavpagan Slavic and Bulgarian paganism] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070107112137/http://free.bol.bg/slavpagan/ |date=2007-01-07 }} * [http://www.mythinglinks.org/euro~east~panSlavic.html Pan-Slavic Traditions and Beliefs] * [http://realmagick.com/perl/topic.pl?topic=204 Real Magick Archives – Slavic] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20060211103129/http://realmagick.com/perl/topic.pl?topic=204 |date=2006-02-11 }} * [http://www.resonateview.org/places/writings/larissa/myth.htm Slavic Mysteries] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080308082748/http://www.resonateview.org/places/writings/larissa/myth.htm |date=2008-03-08 }} * [http://public.kubsu.ru/~usr02898/slavonic.htm Slavic Antiquities] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20060414003801/http://public.kubsu.ru/~usr02898/slavonic.htm |date=2006-04-14 }} * [http://www.gaiacommunity.org/slavic1.htm Introduction to Slavic Rituals] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080221072522/http://www.gaiacommunity.org/slavic1.htm |date=2008-02-21 }} * [http://vinland.org/heathen/pagancee/ Neopaganism in Central Europe] * [https://web.archive.org/web/20050723074219/http://www.geocities.com/mabcosmic/polish/pspirits.html Polish Supernatural Spirits] * [http://purl.oclc.org/belarus/haroskamythology A Guide to Belarusian Mythology - by Leŭ Haroška]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Наводи == * '''Айбабин''', И.А. — ''Погребения конца VІІ — первой половины VІІІв. в Крыму'', Москва, 1982 * '''Амброз''', А.К. — ''О символике русской крестянской вышивки архаического типа'', Москва, 1966 * '''Ангелов''', В. — ''Семантичните метаморфози на двуглавия орел'', Български фолклор, София, 1991 * '''Арнаудов''', М. — ''Студии върху българските обреди и легенди'', т. 1-2, София, 1971-1972 * '''Беновска''', М. — ''Същност и естетически измерения на обреда Герман, Обреди и обреден фолклор'', София, 1981 * '''Боровский''', Я.Е. — ''Мифологический мир древних киевлян'', Киев, 1982 * '''Будимир''', М. — ''Са словенског Олимпа, Зборник филозофског факултета у Београду'', Београд, 1956 * '''Василева''', М. — ''Коледа и сурва — български празници и обичаи'', София, 1988 * '''Велецкая''', Н. — ''Языческие претставления о задгробной жизни и рудименты их в славянской народной традиции'', Скопје, 1969 * '''Гейщор''', А. — ''Митология на славяните'' (превод), София, 1986 * '''Генчев''', С. — ''Обичаи и обреди за дъжд, Добруджа — етнографски, фолклорни и езикови проучвания'', София, 1974 * '''Георгиев''', П. — ''Изображение на четирилико славянско божество от Преслав'', Археология, София, 1984 * '''Георгиева''', И. — ''Българска народна митология'', София, 1983 * '''Герасимов''', Т. — ''Сведение за един мраморен идол у българските славяни в Солунско'', София, 1960 * '''Динеков''', П. — ''Български фолклор'', София, 1980 * '''Иванов''', В.В.; '''Топоров''', В.Н., — ''Славянская мифология'' / Мифы народов мира. Энциклопедия, т. 2, Москва, 1988, с. 450-456 * '''Костовъ''', С. — ''Култътъ на Германа у българите'', Известия на българското археологическо дружество, София, 1913 * '''Кук''', Р. — ''Дрво живота — симбол центра'' (превод), Градац, Чачак, 1984–85 г. * '''Лесков''', А. — ''Курганы-находки, проблемы'', [[Ленинград]], 1981 * '''Мурзін''' В., '''Ролле''' Р., '''Супруненко''' О. — ''Бiльське городище'', Київ-Гамбург-Полтава, 1999 * '''Носова''', Г. — ''Язычество в православии'', Москва, 1975 * '''Панчовски''', И. — ''Пантеонът на древните славяни и митологията им'', София, 1993 * '''Писаренко''', Ю. — ''Велес-Волос в язичницькому свiтоглядi давноi Русi'', Київ, 1997 * '''Ристески''', Б. — ''Македонски додолски и други обичаи и песни за дожд'', Македонски фолклор, Скопје, 1977 * '''Рыбаков''', Б. — ''Древние Русы'', Москва, 1953 * '''Рыбаков''', Б. — ''Искусство древних славян'', Москва, 1953 * '''Рыбаков''', Б. — ''Русалии и бог Симаргл — Переплут'', Москва, 1967 * '''Рыбаков''', Б. — ''Язычество древних славян'', Москва, 1981 * '''Рыбаков''', Б. — ''Язычество древней Руси'', Москва, 1987 * '''Тодорова''', И. — ''Култът към слънцето и огъня в магичните ритуали'', В. Търново, 1984 * '''Тодорова''', И. — ''Култът към мъртвите в магичните ритуали на Балканите'', В. Търново 1994 * '''Целакоски''', Н. — ''Дебарца — обреди, магии и обредни песни'', Скопје, 1984 * '''Цивьян''', Т.В. — ''Балканские дополнения к последним исследованиям индоевропейского мифа о громовержце'', Москва, 1977 * '''Чаjкановић''', В. — ''О магији и религији, Београд'', 1985 * '''Чаусидис''', Н. — ''Митските слики на јужните словени'', Скопје, 1994 * '''Ђорђевић''', Т.Р. — ''Вештица и вила у нашем народном веровању и предању'', Београд, 1989 * '''Шилов''' Ю.О. — ''Праісторія Русі-України'', Київ, 1998 * '''Сварог''' , [http://www.anita.f2o.org/main.htm] {{Словенска митологија}} [[Категорија:Религија]] [[Категорија:Словени]] [[Категорија:Митологија]] [[Категорија:Пантеони]] [[Категорија:Многубоштво]] tnv3qj8idsas3dxj4gy8xhhslnekay6 0 9462 5581631 5575399 2026-06-23T20:47:28Z ~2026-36505-39 134443 /* */ 5581631 wikitext text/x-wiki {{Infobox military unit | unit_name = Македонско-одрински доброволни чети | native_name = Македоно-одринско опълчение | image = MAVC badge1a.jpg | caption = Кокардата на македонско-одринските ополченци | dates = 23 септември 1912 – 1 октомври 1913 | country = {{flag|Kingdom of Bulgaria}} | branch = {{flagicon image|War_flag_of_Bulgaria.svg}} [[Бугарска армија]] | type = [[Пешадија]] | size = 14,670 (1912)<br>26,638 (1913) | battles = {{tree list}} *[[Балкански војни]] **[[Прва балканска војна]] ***[[Битка кај Мерхамли]] ***[[Битка кај Булаир]] ***[[Битка кај Шарќој]] **[[Втора балканска војна]] ***[[Битка кај Калиманци]] {{tree list/end}} | commander1 = [[Никола Генев]] | commander1_label = Главен командант | commander2 = [[Александар Протогеров]] | commander2_label = Помошник на гл. командант | commander3 = [[Петар Дрвингов]] | commander3_label = Началник на Штабот }} [[Податотека:Macedono-Odrin Volunteer Corps.jpg|thumb|десно|300px|Воjници од Македонско-одринскиот полк]] '''Македонско-одрински доброволни чети''' или ''Македонско-одринско доброволство'', во [[Бугарска Историографија|бугарската историграфија]] и во постарата македонска историска литература се сретнува како '''Македонско-одринско ополченство''' или '''МОО''' ({{langx|bg|Македоно-одринско опълчение}}) — [[Македонија (регион)|македонско]]-[[Одринско|одринска]] [[доброволец|доброволна]] [[воена формација]] во рамките на бугарската армија за време на [[Балкански војни|Балканските војни]]. == Формирање == {{ВМРО (Aвтономистичка)}} [[Податотека:Macedonian-Adrianopolitan-Volunteer-Corps-Certificate.jpg|thumb|лево|250px|Свидетелство за учество во Македонско-одринскиот полк на [[Илија Дилберов]] од град [[Кукуш]]]] [[Податотека:Serskoglavno.jpg|thumb|лево|250px|Знаме на Единаесетта серска дружина, главно знаме на Македонско-одринскиот полк<ref>'''Иванов''', '''И.''', ''Български бойни знамена и флагове'', София, 1998, Издателство на министерството на отбраната „Св. Георги Победоносец“, с. 77-78</ref>]] Генералот [[Иван Фичев]], со наредба од [[26 септември]] [[1912]] година сите партизански чети и одреди формациски ги вклучил во составот на Македонско-одринскиот полк. Со тоа македонските и одринските одреди и чети станале дел од бугарската армија и ја примиле нејзината организациона структура - одделенија, водови, чети. Со истата наредба, ''Штабот на партизанските одреди'' бил преименуван во ''Штаб на Македонско-одринските доброволни чети'', односно во [[Штаб на доброволни баталјони]]. За главен командант на Штабот е поставен генерал-мајор [[Никола Генев]]. Негов помошник е потполковник [[Александар Протогеров]], а мајорот [[Петар Дрвингов]] е поставен за началник на Штабот. До [[26 септември]] [[1912]] година, Штабот на доброволните баталјони располагал со 6.500 доброволци и само со шест офицери. Формацијата на доброволните баталјони ја изработил Дрвингов. Бројната состојба на баталјонот требало да изнесува 1.079 лица. Во еден баталјон имало четири чети од по 215 луѓе, една неборбена чета и органи за опслужување. Борбените чети се состоеле од четири вода по 49 луѓе и органи за опслужување. Водот се состоел од шест одделенија со по осум луѓе. До крајот на септември 1912 година, од македонската емиграција биле формирани пет баталјони: [[Дебарски баталјон|Дебарски]], [[Скопски баталјон|Скопски]], [[Битолски баталјон|Битолски]], [[Охридски баталјон|Охридски]] и [[Солунски баталјон|Солунски]]. Од вкупниот број на формираните чети во [[Царство Бугарија|Бугарија]] при крајот на септември [[1912]] година, во Македонија биле префрлени 52 партизански чети, од кои 17 во Битолскиот округ, полковник [[Стефан Николов]], на втората потполковник [[Антон Пчеларов]] и на третата бригада потполковник Александар Протогеров. Во целост, Македонско-одринското ополчение се состоело од штаб, од три бригади од по четири баталјони, музика, [[воена болница]], [[интендантска чета]], [[огненострелачки парк]], [[снабдувачки транспорт]] и инженерско-технички дел. Вкупната бројна состојба на Македонско-одринскиот полк во пролетта 1913 година изнесувала 14.670 луѓе, од кои 11.470 од [[Македонија (регион)|Македонија]], 1.215 од [[Одринска Тракија]] и 2.512 од [[Царство Бугарија]]. По добивањето оружје од бугарската армија, Македонско-одринскиот полк веднаш бил префрлен на фронтот во [[Тракија]]. На Тракискиот фронт Штабот на Македонско-одринскиот полк бил распуштен, а бригадите препотчинети. Првата бригада е ставена под команда на [[Хајреболскиот одред]], втората добила задача да се концентрира југоисточно од Мустафапаша (денес [[Свиленград]]) и да настапува кон [[Димотика]] и [[Дедеагач]]. Третата бригада влегла во состав на [[Ѓумурџинска група|Ѓумурџинската група]], односно во [[Крџалиски одред|Крџалискиот одред]]. На [[7 ноември]] [[1912]] година започнале борбените дејства. Македонските доброволци, се покажале мошне борбени и успеале уште во првиот налет да ги принудат силите на [[Јавер-паша]] на повлекување, при што Турците имале бројни загуби. Во меѓувреме биле формирани уште три доброволни баталјони: [[Кукушки баталјон|Кукушкиот]], [[Воденски баталјон|Воденскиот]] и [[Штипски баталјон|Штипскиот]]. Со нив била засилена секоја бригада со уште по еден баталјон. == Број и состав на полкот == * Главен командант - генерал-мајор [[Никола Генев]] * Помошник на главниот командант - потполковник [[Александар Протогеров]] * Началник на Штабот - мајор [[Петар Дрвингов]] === Бригади === * Прва бригада, потполковник [[Стефан Николов]], во составот: Прва Дебарска дружина, со командир потпоручник Дјанко Караџов Втора Скопска дружина, со командир потпоручник Иван Минков Трета Солунска дружина, со командир ротмистар Димитар Атанасов Четврта Битолска дружина, со командир потпоручник Владимир Каназирев Тринаесетта Кукушка дружина, со командир капетан Тодор Пенев * Втора бригада, потполковник [[Антон Пчеларов]] * Трета бригада, потполковник Александар Протогеров === Дружини === [[Податотека:Flag of 1-st Debar Volunteer Battalion (obverse and reverse).svg|thumb|300px|Знамето на Првата Дебарска дружина<ref name="ReferenceA">'''Иванов''', '''И.''', ''Български бойни знамена и флагове'', София, 1998, Издателство на министерството на отбраната „Св. Георги Победоносец“, с. 79-80</ref>]] [[Податотека:Flag of 4-th Bitola Volunteer Battalion (obverse and reverse).svg|thumb|300px|Знамето на Четвртата Битолска дружина<ref name="ReferenceA"/>]] : [[1. Дебарска дружина]], со командир потпоручник [[Дјанко Караџов]] : [[2. Скопска дружина]], со командир потпоручник [[Иван Минков]] : [[3. Солунска дружина]], со командир ротмистар [[Димитар Атанасов]] : [[4. Битолска дружина]], со командир потпоручник [[Владимир Каназирев]] : [[5. Одринска дружина]], со командир фелдфебел [[Радул Канели]] : [[6. Охридска дружина]], со командир поручник [[Константин Мановски]] : [[7. Кумановска дружина]], со командир потпоручник [[Г. Светогорски]] : [[8. Костурска дружина]], со командир капетан [[Стојан Величков]] : [[9. Велешка дружина]], со командир капетан [[Методи Бојчев]] : [[10. Прилепска дружина]], со командир [[Стојан Везенков]] : [[11. Серска дружина]], со командир поручник [[Мгебров]] : [[12. Лозенградска дружина]], со командир потпоручник [[Трифон Бојаџиев]] : [[13. Кукушка дружина]], со командир капетан [[Тодор Пенев]] : [[14. Воденска дружина]], со командир капетан [[Григор Христов]] : [[15. Штипска дружина]], со командир капетан [[Никола Парапанов]] === Други === * [[Инженерски одред]], со командир капетан Стојан Величков === Број === * 6.500 - [[26 септември]] [[1912]] година * 14.670 - јуни [[1913]] година (од нив 10.255 од [[Македонија (регион)|Македонија]], 2.512 од [[Царство Бугарија]], 1.215 од [[Тракија]], другите од [[Добруџа]] и [[Западни Покраини]]) <ref>[[Петар Дрвингов|'''Дървингов''', '''П.''']], ''Българинът доброволец от старо време до наши дни'', София, 1934, с .16</ref> == Извори == <references /> [[Категорија:Воена историја на Бугарија]] [[Категорија:Балкански војни]] [[Категорија:ВМРО во Балканските војни и Првата светска војна]] 5kzm7iz17wk3gfutscvlg9tx37vfnbb 5581663 5581631 2026-06-23T22:32:08Z Gurther 105215 Одбиена последната промена (од [[Специјална:Придонеси/~2026-36505-39|~2026-36505-39]]) и ја поврати преработката 5575399 на Kkapidan 5581663 wikitext text/x-wiki {{Infobox military unit | unit_name = Македонско-одрински доброволни чети | native_name = Македоно-одринско опълчение | image = MAVC badge1a.jpg | caption = Кокардата на македонско-одринските ополченци | dates = 23 септември 1912 – 1 октомври 1913 | country = {{flag|Kingdom of Bulgaria}} | branch = {{flagicon image|War_flag_of_Bulgaria.svg}} [[Бугарска армија]] | type = [[Пешадија]] | size = 14,670 (1912)<br>26,638 (1913) | battles = {{tree list}} *[[Балкански војни]] **[[Прва балканска војна]] ***[[Битка кај Мерхамли]] ***[[Битка кај Булаир]] ***[[Битка кај Шарќој]] **[[Втора балканска војна]] ***[[Битка кај Калиманци]] {{tree list/end}} | commander1 = [[Никола Генев]] | commander1_label = Главен командант | commander2 = [[Александар Протогеров]] | commander2_label = Помошник на гл. командант | commander3 = [[Петар Дрвингов]] | commander3_label = Началник на Штабот }} [[Податотека:Macedono-Odrin Volunteer Corps.jpg|thumb|десно|300px|Воjници од Македонско-одринскиот полк]] '''Македонско-одрински доброволни чети''' или ''Македонско-одринско доброволство'', во [[Бугарска Историографија|бугарската историграфија]] и во постарата македонска историска литература се сретнува како '''Македонско-одринско ополченство''' или '''МОО''' ({{langx|bg|Македоно-одринско опълчение}}) — [[Македонија (регион)|македонско]]-[[Одринско|одринска]] [[доброволец|доброволна]] [[воена формација]] во рамките на бугарската армија за време на [[Балкански војни|Балканските војни]]. == Формирање == {{ВМРО (Aвтономистичка)}} [[Податотека:Macedonian-Adrianopolitan-Volunteer-Corps-Certificate.jpg|thumb|лево|250px|Свидетелство за учество во Македонско-одринскиот полк на [[Илија Дилберов]] од град [[Кукуш]]]] [[Податотека:Serskoglavno.jpg|thumb|лево|250px|Знаме на Единаесетта серска дружина, главно знаме на Македонско-одринскиот полк<ref>'''Иванов''', '''И.''', ''Български бойни знамена и флагове'', София, 1998, Издателство на министерството на отбраната „Св. Георги Победоносец“, с. 77-78</ref>]] Генералот [[Иван Фичев]], со наредба од [[26 септември]] [[1912]] година сите партизански чети и одреди формациски ги вклучил во составот на Македонско-одринскиот полк. Со тоа македонските и одринските одреди и чети станале дел од бугарската армија и ја примиле нејзината организациона структура - одделенија, водови, чети. Со истата наредба, ''Штабот на партизанските одреди'' бил преименуван во ''Штаб на Македонско-одринските доброволни чети'', односно во [[Штаб на доброволни баталјони]]. За главен командант на Штабот е поставен генерал-мајор [[Никола Генев]]. Негов помошник е потполковник [[Александар Протогеров]], а мајорот [[Петар Дрвингов]] е поставен за началник на Штабот. До [[26 септември]] [[1912]] година, Штабот на доброволните баталјони располагал со 6.500 доброволци и само со шест офицери. Формацијата на доброволните баталјони ја изработил Дрвингов. Бројната состојба на баталјонот требало да изнесува 1.079 лица. Во еден баталјон имало четири чети од по 215 луѓе, една неборбена чета и органи за опслужување. Борбените чети се состоеле од четири вода по 49 луѓе и органи за опслужување. Водот се состоел од шест одделенија со по осум луѓе. До крајот на септември 1912 година, од македонската емиграција биле формирани пет баталјони: [[Дебарски баталјон|Дебарски]], [[Скопски баталјон|Скопски]], [[Битолски баталјон|Битолски]], [[Охридски баталјон|Охридски]] и [[Солунски баталјон|Солунски]]. Од вкупниот број на формираните чети во [[Царство Бугарија|Бугарија]] при крајот на септември [[1912]] година, во Македонија биле префрлени 52 партизански чети, од кои 17 во Битолскиот округ, полковник [[Стефан Николов]], на втората потполковник [[Антон Пчеларов]] и на третата бригада потполковник Александар Протогеров. Во целост, Македонско-одринското ополчение се состоело од штаб, од три бригади од по четири баталјони, музика, [[воена болница]], [[интендантска чета]], [[огненострелачки парк]], [[снабдувачки транспорт]] и инженерско-технички дел. Вкупната бројна состојба на Македонско-одринскиот полк во пролетта 1913 година изнесувала 14.670 луѓе, од кои 11.470 од [[Македонија (регион)|Македонија]], 1.215 од [[Одринска Тракија]] и 2.512 од [[Царство Бугарија]]. По добивањето оружје од бугарската армија, Македонско-одринскиот полк веднаш бил префрлен на фронтот во [[Тракија]]. На Тракискиот фронт Штабот на Македонско-одринскиот полк бил распуштен, а бригадите препотчинети. Првата бригада е ставена под команда на [[Хајреболскиот одред]], втората добила задача да се концентрира југоисточно од Мустафапаша (денес [[Свиленград]]) и да настапува кон [[Димотика]] и [[Дедеагач]]. Третата бригада влегла во состав на [[Ѓумурџинска група|Ѓумурџинската група]], односно во [[Крџалиски одред|Крџалискиот одред]]. На [[7 ноември]] [[1912]] година започнале борбените дејства. Македонските доброволци, се покажале мошне борбени и успеале уште во првиот налет да ги принудат силите на [[Јавер-паша]] на повлекување, при што Турците имале бројни загуби. Во меѓувреме биле формирани уште три доброволни баталјони: [[Кукушки баталјон|Кукушкиот]], [[Воденски баталјон|Воденскиот]] и [[Штипски баталјон|Штипскиот]]. Со нив била засилена секоја бригада со уште по еден баталјон. Според [[Карнегиева анкета]], бугарските власти намерно ги распоредиле македонските доброволци на Тракискиот фронт за да спречат вистинско ослободување на Македонија од самите Македонци.<ref>{{cite book|last=Levene|first=Mark|title=The Crisis of Genocide. Volume I: Devastation|year=2013|publisher=Oxford University Press|doi=10.1093/ejil/chu080|page=445|quote=The report also suggested that the Bulgarians consciously relocated Macedonian volunteers to the Thracian front in the first war to avoid a real liberation of Macedonia by Macedonians on their own terms.}}</ref> Македонските легионери почнале да ги обвинуваат бугарските власти дека го измамиле народот со цел да ја „продадат Македонија“.<ref>{{cite book|title=Report of the International Commission to Inquire into the Causes and Conduct of the Balkan Wars|publisher=Carnegie Endowment for International Peace|page=59|year=1914|quote=In January, the Macedonian legionaries of General Ghenev began accusing the Bulgarian government of having deceived the people in order to 'sell Macedonia.'|location=Washington, D.C.}}</ref> == Број и состав на полкот == * Главен командант - генерал-мајор [[Никола Генев]] * Помошник на главниот командант - потполковник [[Александар Протогеров]] * Началник на Штабот - мајор [[Петар Дрвингов]] === Бригади === * Прва бригада, потполковник [[Стефан Николов]], во составот: Прва Дебарска дружина, со командир потпоручник Дјанко Караџов Втора Скопска дружина, со командир потпоручник Иван Минков Трета Солунска дружина, со командир ротмистар Димитар Атанасов Четврта Битолска дружина, со командир потпоручник Владимир Каназирев Тринаесетта Кукушка дружина, со командир капетан Тодор Пенев * Втора бригада, потполковник [[Антон Пчеларов]] * Трета бригада, потполковник Александар Протогеров === Дружини === [[Податотека:Flag of 1-st Debar Volunteer Battalion (obverse and reverse).svg|thumb|300px|Знамето на Првата Дебарска дружина<ref name="ReferenceA">'''Иванов''', '''И.''', ''Български бойни знамена и флагове'', София, 1998, Издателство на министерството на отбраната „Св. Георги Победоносец“, с. 79-80</ref>]] [[Податотека:Flag of 4-th Bitola Volunteer Battalion (obverse and reverse).svg|thumb|300px|Знамето на Четвртата Битолска дружина<ref name="ReferenceA"/>]] : [[1. Дебарска дружина]], со командир потпоручник [[Дјанко Караџов]] : [[2. Скопска дружина]], со командир потпоручник [[Иван Минков]] : [[3. Солунска дружина]], со командир ротмистар [[Димитар Атанасов]] : [[4. Битолска дружина]], со командир потпоручник [[Владимир Каназирев]] : [[5. Одринска дружина]], со командир фелдфебел [[Радул Канели]] : [[6. Охридска дружина]], со командир поручник [[Константин Мановски]] : [[7. Кумановска дружина]], со командир потпоручник [[Г. Светогорски]] : [[8. Костурска дружина]], со командир капетан [[Стојан Величков]] : [[9. Велешка дружина]], со командир капетан [[Методи Бојчев]] : [[10. Прилепска дружина]], со командир [[Стојан Везенков]] : [[11. Серска дружина]], со командир поручник [[Мгебров]] : [[12. Лозенградска дружина]], со командир потпоручник [[Трифон Бојаџиев]] : [[13. Кукушка дружина]], со командир капетан [[Тодор Пенев]] : [[14. Воденска дружина]], со командир капетан [[Григор Христов]] : [[15. Штипска дружина]], со командир капетан [[Никола Парапанов]] === Други === * [[Инженерски одред]], со командир капетан Стојан Величков === Број === * 6.500 - [[26 септември]] [[1912]] година * 14.670 - јуни [[1913]] година (од нив 10.255 од [[Македонија (регион)|Македонија]], 2.512 од [[Царство Бугарија]], 1.215 од [[Тракија]], другите од [[Добруџа]] и [[Западни Покраини]]) <ref>[[Петар Дрвингов|'''Дървингов''', '''П.''']], ''Българинът доброволец от старо време до наши дни'', София, 1934, с .16</ref> == Извори == <references /> [[Категорија:Воена историја на Бугарија]] [[Категорија:Балкански војни]] [[Категорија:ВМРО во Балканските војни и Првата светска војна]] fkjm9idcg9xe3mkzog8i3scdn6zcfhb 5581664 5581663 2026-06-23T22:32:23Z Gurther 105215 5581664 wikitext text/x-wiki {{Infobox military unit | unit_name = Македонско-одрински доброволни чети | native_name = Македоно-одринско опълчение | image = MAVC badge1a.jpg | caption = Кокардата на македонско-одринските ополченци | dates = 23 септември 1912 – 1 октомври 1913 | country = {{flag|Kingdom of Bulgaria}} | branch = {{flagicon image|War_flag_of_Bulgaria.svg}} [[Бугарска армија]] | type = [[Пешадија]] | size = 14,670 (1912)<br>26,638 (1913) | battles = {{tree list}} *[[Балкански војни]] **[[Прва балканска војна]] ***[[Битка кај Мерхамли]] ***[[Битка кај Булаир]] ***[[Битка кај Шарќој]] **[[Втора балканска војна]] ***[[Битка кај Калиманци]] {{tree list/end}} | commander1 = [[Никола Генев]] | commander1_label = Главен командант | commander2 = [[Александар Протогеров]] | commander2_label = Помошник на гл. командант | commander3 = [[Петар Дрвингов]] | commander3_label = Началник на Штабот }} [[Податотека:Macedono-Odrin Volunteer Corps.jpg|thumb|десно|300px|Воjници од Македонско-одринскиот полк]] '''Македонско-одрински доброволни чети''' или ''Македонско-одринско доброволство'', во [[Бугарска историографија|бугарската историграфија]] и во постарата македонска историска литература се сретнува како '''Македонско-одринско ополченство''' или '''МОО''' ({{langx|bg|Македоно-одринско опълчение}}) — [[Македонија (регион)|македонско]]-[[Одринско|одринска]] [[доброволец|доброволна]] [[воена формација]] во рамките на бугарската армија за време на [[Балкански војни|Балканските војни]]. == Формирање == {{ВМРО (Aвтономистичка)}} [[Податотека:Macedonian-Adrianopolitan-Volunteer-Corps-Certificate.jpg|thumb|лево|250px|Свидетелство за учество во Македонско-одринскиот полк на [[Илија Дилберов]] од град [[Кукуш]]]] [[Податотека:Serskoglavno.jpg|thumb|лево|250px|Знаме на Единаесетта серска дружина, главно знаме на Македонско-одринскиот полк<ref>'''Иванов''', '''И.''', ''Български бойни знамена и флагове'', София, 1998, Издателство на министерството на отбраната „Св. Георги Победоносец“, с. 77-78</ref>]] Генералот [[Иван Фичев]], со наредба од [[26 септември]] [[1912]] година сите партизански чети и одреди формациски ги вклучил во составот на Македонско-одринскиот полк. Со тоа македонските и одринските одреди и чети станале дел од бугарската армија и ја примиле нејзината организациона структура - одделенија, водови, чети. Со истата наредба, ''Штабот на партизанските одреди'' бил преименуван во ''Штаб на Македонско-одринските доброволни чети'', односно во [[Штаб на доброволни баталјони]]. За главен командант на Штабот е поставен генерал-мајор [[Никола Генев]]. Негов помошник е потполковник [[Александар Протогеров]], а мајорот [[Петар Дрвингов]] е поставен за началник на Штабот. До [[26 септември]] [[1912]] година, Штабот на доброволните баталјони располагал со 6.500 доброволци и само со шест офицери. Формацијата на доброволните баталјони ја изработил Дрвингов. Бројната состојба на баталјонот требало да изнесува 1.079 лица. Во еден баталјон имало четири чети од по 215 луѓе, една неборбена чета и органи за опслужување. Борбените чети се состоеле од четири вода по 49 луѓе и органи за опслужување. Водот се состоел од шест одделенија со по осум луѓе. До крајот на септември 1912 година, од македонската емиграција биле формирани пет баталјони: [[Дебарски баталјон|Дебарски]], [[Скопски баталјон|Скопски]], [[Битолски баталјон|Битолски]], [[Охридски баталјон|Охридски]] и [[Солунски баталјон|Солунски]]. Од вкупниот број на формираните чети во [[Царство Бугарија|Бугарија]] при крајот на септември [[1912]] година, во Македонија биле префрлени 52 партизански чети, од кои 17 во Битолскиот округ, полковник [[Стефан Николов]], на втората потполковник [[Антон Пчеларов]] и на третата бригада потполковник Александар Протогеров. Во целост, Македонско-одринското ополчение се состоело од штаб, од три бригади од по четири баталјони, музика, [[воена болница]], [[интендантска чета]], [[огненострелачки парк]], [[снабдувачки транспорт]] и инженерско-технички дел. Вкупната бројна состојба на Македонско-одринскиот полк во пролетта 1913 година изнесувала 14.670 луѓе, од кои 11.470 од [[Македонија (регион)|Македонија]], 1.215 од [[Одринска Тракија]] и 2.512 од [[Царство Бугарија]]. По добивањето оружје од бугарската армија, Македонско-одринскиот полк веднаш бил префрлен на фронтот во [[Тракија]]. На Тракискиот фронт Штабот на Македонско-одринскиот полк бил распуштен, а бригадите препотчинети. Првата бригада е ставена под команда на [[Хајреболскиот одред]], втората добила задача да се концентрира југоисточно од Мустафапаша (денес [[Свиленград]]) и да настапува кон [[Димотика]] и [[Дедеагач]]. Третата бригада влегла во состав на [[Ѓумурџинска група|Ѓумурџинската група]], односно во [[Крџалиски одред|Крџалискиот одред]]. На [[7 ноември]] [[1912]] година започнале борбените дејства. Македонските доброволци, се покажале мошне борбени и успеале уште во првиот налет да ги принудат силите на [[Јавер-паша]] на повлекување, при што Турците имале бројни загуби. Во меѓувреме биле формирани уште три доброволни баталјони: [[Кукушки баталјон|Кукушкиот]], [[Воденски баталјон|Воденскиот]] и [[Штипски баталјон|Штипскиот]]. Со нив била засилена секоја бригада со уште по еден баталјон. Според [[Карнегиева анкета]], бугарските власти намерно ги распоредиле македонските доброволци на Тракискиот фронт за да спречат вистинско ослободување на Македонија од самите Македонци.<ref>{{cite book|last=Levene|first=Mark|title=The Crisis of Genocide. Volume I: Devastation|year=2013|publisher=Oxford University Press|doi=10.1093/ejil/chu080|page=445|quote=The report also suggested that the Bulgarians consciously relocated Macedonian volunteers to the Thracian front in the first war to avoid a real liberation of Macedonia by Macedonians on their own terms.}}</ref> Македонските легионери почнале да ги обвинуваат бугарските власти дека го измамиле народот со цел да ја „продадат Македонија“.<ref>{{cite book|title=Report of the International Commission to Inquire into the Causes and Conduct of the Balkan Wars|publisher=Carnegie Endowment for International Peace|page=59|year=1914|quote=In January, the Macedonian legionaries of General Ghenev began accusing the Bulgarian government of having deceived the people in order to 'sell Macedonia.'|location=Washington, D.C.}}</ref> == Број и состав на полкот == * Главен командант - генерал-мајор [[Никола Генев]] * Помошник на главниот командант - потполковник [[Александар Протогеров]] * Началник на Штабот - мајор [[Петар Дрвингов]] === Бригади === * Прва бригада, потполковник [[Стефан Николов]], во составот: Прва Дебарска дружина, со командир потпоручник Дјанко Караџов Втора Скопска дружина, со командир потпоручник Иван Минков Трета Солунска дружина, со командир ротмистар Димитар Атанасов Четврта Битолска дружина, со командир потпоручник Владимир Каназирев Тринаесетта Кукушка дружина, со командир капетан Тодор Пенев * Втора бригада, потполковник [[Антон Пчеларов]] * Трета бригада, потполковник Александар Протогеров === Дружини === [[Податотека:Flag of 1-st Debar Volunteer Battalion (obverse and reverse).svg|thumb|300px|Знамето на Првата Дебарска дружина<ref name="ReferenceA">'''Иванов''', '''И.''', ''Български бойни знамена и флагове'', София, 1998, Издателство на министерството на отбраната „Св. Георги Победоносец“, с. 79-80</ref>]] [[Податотека:Flag of 4-th Bitola Volunteer Battalion (obverse and reverse).svg|thumb|300px|Знамето на Четвртата Битолска дружина<ref name="ReferenceA"/>]] : [[1. Дебарска дружина]], со командир потпоручник [[Дјанко Караџов]] : [[2. Скопска дружина]], со командир потпоручник [[Иван Минков]] : [[3. Солунска дружина]], со командир ротмистар [[Димитар Атанасов]] : [[4. Битолска дружина]], со командир потпоручник [[Владимир Каназирев]] : [[5. Одринска дружина]], со командир фелдфебел [[Радул Канели]] : [[6. Охридска дружина]], со командир поручник [[Константин Мановски]] : [[7. Кумановска дружина]], со командир потпоручник [[Г. Светогорски]] : [[8. Костурска дружина]], со командир капетан [[Стојан Величков]] : [[9. Велешка дружина]], со командир капетан [[Методи Бојчев]] : [[10. Прилепска дружина]], со командир [[Стојан Везенков]] : [[11. Серска дружина]], со командир поручник [[Мгебров]] : [[12. Лозенградска дружина]], со командир потпоручник [[Трифон Бојаџиев]] : [[13. Кукушка дружина]], со командир капетан [[Тодор Пенев]] : [[14. Воденска дружина]], со командир капетан [[Григор Христов]] : [[15. Штипска дружина]], со командир капетан [[Никола Парапанов]] === Други === * [[Инженерски одред]], со командир капетан Стојан Величков === Број === * 6.500 - [[26 септември]] [[1912]] година * 14.670 - јуни [[1913]] година (од нив 10.255 од [[Македонија (регион)|Македонија]], 2.512 од [[Царство Бугарија]], 1.215 од [[Тракија]], другите од [[Добруџа]] и [[Западни Покраини]]) <ref>[[Петар Дрвингов|'''Дървингов''', '''П.''']], ''Българинът доброволец от старо време до наши дни'', София, 1934, с .16</ref> == Извори == <references /> [[Категорија:Воена историја на Бугарија]] [[Категорија:Балкански војни]] [[Категорија:ВМРО во Балканските војни и Првата светска војна]] rez8101pc60iivxh5z0ky1kdage22kc 0 10885 5581604 5581066 2026-06-23T18:51:41Z Buli 2648 5581604 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |name = Никола Минчев |image = Nikola Minčev (cropped).jpg |image_size = 220px |caption = |order = |office = Претседател на Собранието |term_start = 23 септември 1968 |term_end = 6 мај 1974 |predecessor = [[Мито Хаџивасилев - Јасмин]] |successor = [[Благоја Талески]] |birth_date = 2 ноември 1915 |birth_place = [[Кавадарци]], [[Кралство Србија]] |death_date = {{death date and age|df=yes|1997|04|06|1915|11|02}} |death_place = {{починал во|Скопје}}, [[Македонија]] |other_names = |movement = |alma_mater = |occupation = |profession = |signature = }} '''Никола Минчев''' ([[2 ноември]] [[1915]] - [[6 април]] [[1997]]) ― [[Македонија|македонски]] [[СКМ|комунист]], [[политичар]] и учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|Народноослободителната војска на Македонија]]. == Животопис == Основното образование го добил во [[Кавадарци]], а Учителска школа завршил во [[Скопје]] пред [[Втората светска војна]]. Учителствувал во неколку села во [[Вардарска Македонија|Македонија]], во времето на [[Кралство Југославија]]. Пред самата Втора светска војна, од 1940 година, бил учител во [[скопско]]то село [[Љубанци]]. Во [[Народноослободителна војска на Македонија|Народноослободителната војска на Македонија]] се вклучил во [[1941]] година и станал член на [[КПЈ]] во [[1943]] година. Во текот на војната бил член на Месниот комитет на [[КПЈ]] за Кавадарци, командант на [[Тиквешки НОПО „Добри Даскалов“|партизанскиот одред „Добри Даскалов“]] и командант на [[Трета оперативна зона на НОВ на Македонија|Третата оперативна зона на НОВ и ПОМ]]. Избран е за член на Второто заседание на [[АВНОЈ]] и на [[Прво заседание на АСНОМ|Првото заседание]] на [[АСНОМ]]. [[Податотека:Kralot na Belgija i Nikola Minchev na pocesna smotra.jpg|мини|лево|Кралот на [[Белгија]], Бодуен, и Никола Минчев вршат смотра на почесниот баталјон, 20 јули 1973 година.]] По ослободувањето, тој вршел низа раководни функции. Тој е прв министер за просвета во [[Влада на Македонија од 1945|Владата на НР Македонија]] (1945-1948), а потоа е потпретседател на Владата (1948-1951) и министер за финансии (1951). Бил член во [[Парламент|собранијата]] на [[СР Македонија|Македонија]] и [[СФРЈ|Југославија]], министер во Сојузната влада на Југославија (1958-1962), претседател на македонската Влада (1965-1968) и на Народното собрание на Македонија ([[23 септември]] [[1968]] - [[6 мај]] [[1974]])<ref>[http://www.sobranie.mk/default.asp?ItemID=004AE148175E02469ECEFE682D2C87BF Биографија на Собранието на Република Македонија]</ref> во времето кога се создава [[Устав на Република Македонија#Устав од 25 февруари 1974|Уставот од 1974 година]] во чие создавање и донесување најактивно учествувал. До [[1983]] година е член на Советот на Федерацијата. == Наводи == {{Наводи}} {{start box}} {{S-off}} {{succession box|title=[[Премиер на Македонија|Претседател на Извршниот совет</br>на Собранието на СР Македонија]]|before=[[Александар Грличков]]|after=[[Ксенте Богоев]]|years=1965–1968}} {{succession box|title=[[Претседател на Собранието на Македонија]]|before=[[Мито Хаџивасилев]]|after=[[Благоја Талески]]|years=1968–1974}} {{end box}} {{Премиери на Македонија}} {{Претседател на Собранието на Социјалистичка Република Македонија}} {{DEFAULTSORT:Минчев, Никола}} [[Категорија:Претседатели на Собранието на Македонија]] [[Категорија:Македонски партизани]] [[Категорија:Делегати на Првото заседание на АСНОМ]] [[Категорија:Политичари од Кавадарци]] [[Категорија:Делегати на АВНОЈ]] [[Категорија:Делегати на Второто заседание на АСНОМ]] mi2l0zf1ni0zxx0wqdjs6dp7urn8dg5 5581605 5581604 2026-06-23T19:00:11Z Buli 2648 5581605 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |name = Никола Минчев |image = Nikola Minčev (cropped).jpg |image_size = 220px |caption = |order = |office1 = Претседател на Извршниот совет на Собранието на СР Македонија |term_start1 = 1965 |term_end1 = 1968 |predecessor1 = [[Александар Грличков]] |successor1 = [[Ксенте Богоев]] |office2 = Претседател на Собранието |term_start2 = 23 септември 1968 |term_end2 = 6 мај 1974 |predecessor2 = [[Мито Хаџивасилев - Јасмин]] |successor2 = [[Благоја Талески]] |birth_date = 2 ноември 1915 |birth_place = [[Кавадарци]], [[Кралство Србија]] |death_date = {{death date and age|df=yes|1997|04|06|1915|11|02}} |death_place = {{починал во|Скопје}}, [[Македонија]] |other_names = |movement = |alma_mater = |occupation = |profession = |signature = }} '''Никола Минчев''' ([[2 ноември]] [[1915]] - [[6 април]] [[1997]]) ― [[Македонија|македонски]] [[СКМ|комунист]], [[политичар]] и учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|Народноослободителната војска на Македонија]]. == Животопис == Основното образование го добил во [[Кавадарци]], а Учителска школа завршил во [[Скопје]] пред [[Втората светска војна]]. Учителствувал во неколку села во [[Вардарска Македонија|Македонија]], во времето на [[Кралство Југославија]]. Пред самата Втора светска војна, од 1940 година, бил учител во [[скопско]]то село [[Љубанци]]. Во [[Народноослободителна војска на Македонија|Народноослободителната војска на Македонија]] се вклучил во [[1941]] година и станал член на [[КПЈ]] во [[1943]] година. Во текот на војната бил член на Месниот комитет на [[КПЈ]] за Кавадарци, командант на [[Тиквешки НОПО „Добри Даскалов“|партизанскиот одред „Добри Даскалов“]] и командант на [[Трета оперативна зона на НОВ на Македонија|Третата оперативна зона на НОВ и ПОМ]]. Избран е за член на Второто заседание на [[АВНОЈ]] и на [[Прво заседание на АСНОМ|Првото заседание]] на [[АСНОМ]]. [[Податотека:Kralot na Belgija i Nikola Minchev na pocesna smotra.jpg|мини|лево|Кралот на [[Белгија]], Бодуен, и Никола Минчев вршат смотра на почесниот баталјон, 20 јули 1973 година.]] По ослободувањето, тој вршел низа раководни функции. Тој е прв министер за просвета во [[Влада на Македонија од 1945|Владата на НР Македонија]] (1945-1948), а потоа е потпретседател на Владата (1948-1951) и министер за финансии (1951). Бил член во [[Парламент|собранијата]] на [[СР Македонија|Македонија]] и [[СФРЈ|Југославија]], министер во Сојузната влада на Југославија (1958-1962), претседател на македонската Влада (1965-1968) и на Народното собрание на Македонија ([[23 септември]] [[1968]] - [[6 мај]] [[1974]])<ref>[http://www.sobranie.mk/default.asp?ItemID=004AE148175E02469ECEFE682D2C87BF Биографија на Собранието на Република Македонија]</ref> во времето кога се создава [[Устав на Република Македонија#Устав од 25 февруари 1974|Уставот од 1974 година]] во чие создавање и донесување најактивно учествувал. До [[1983]] година е член на Советот на Федерацијата. == Наводи == {{Наводи}} {{start box}} {{S-off}} {{succession box|title=[[Премиер на Македонија|Претседател на Извршниот совет</br>на Собранието на СР Македонија]]|before=[[Александар Грличков]]|after=[[Ксенте Богоев]]|years=1965–1968}} {{succession box|title=[[Претседател на Собранието на Македонија]]|before=[[Мито Хаџивасилев]]|after=[[Благоја Талески]]|years=1968–1974}} {{end box}} {{Премиери на Македонија}} {{Претседател на Собранието на Социјалистичка Република Македонија}} {{DEFAULTSORT:Минчев, Никола}} [[Категорија:Претседатели на Собранието на Македонија]] [[Категорија:Македонски партизани]] [[Категорија:Делегати на Првото заседание на АСНОМ]] [[Категорија:Политичари од Кавадарци]] [[Категорија:Делегати на АВНОЈ]] [[Категорија:Делегати на Второто заседание на АСНОМ]] 01ze3164mcrl16t4xwcf0oetnhjrygo 0 12056 5581817 5467607 2026-06-24T10:29:42Z Ehrlich91 24281 5581817 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | име = Делогожди | име2 = Делогожда | слика = Воздушен поглед на Делогожди.jpg | големина на слика = 300п | опис = Воздушен поглед на селото Делогожди | општина = {{општинскигрб|Општина Струга}} | регион = {{грб|Југозападен Регион}} | област = [[Охридско-струшка Котлина|Струшко Поле]] | население = 1.714 | година = 2021 | поштенски број = 6338 | повикувачки број = 046 | надморска височина = | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=15 | lat_sec=26 | lon_dir=E | lon_deg=20 | lon_min=43 | lon_sec=25 | слава = | мрежно место = | карта = Делогожди во Општина Струга.svg }} '''Делогожди''' (понекогаш запишано као '''Делогожда''') — село во областа [[Охридско-струшка Котлина|Струшко Поле]], во [[Општина Струга]], во околината на градот [[Струга]]. До 2004 година претставувало административно седиште на поранешната [[Општина Делогожди|истоимена општина]], која била споена со Општина Струга. == Потекло и значење на името == Името на селото е од словенско потекло и е изведено од личното име Делегоста.<ref name=":0" /> == Географија и местоположба == [[Податотека:Поглед на Делогожди.jpg|мини|300п|лево|Поглед на селото]] Селото се наоѓа речиси во источниот дел на [[Охридско-струшка Котлина|Струшкото Поле]], како и на [[Општина Струга]], на крајните огранки на планината [[Караорман]], чиј атар на тесен дел се допира со подрачјето на [[Општина Охрид]].<ref name="енциклопедија">{{наведена книга|last=Панов|first=Митко|title= Енциклопедија на селата во Република Македонија|url= https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf|accessdate=24 јуни 2026|year=1998|publisher=Патрија|location=Скопје|language=македонски|page=94}}</ref> Селото е ридско, сместено на надморска височина од 770 метри. Од градот [[Струга]] селото е оддалечено 13 километри.<ref name="енциклопедија" /> До селото води локален асфалтен пат, кој се двои од [[Регионален пат 2243|регионалниот пат 2243]] пред селото [[Долно Татеши]], но до селото може да се пристапи и преку локален асфалтен пат од селото [[Џепин]]. Куќите на ова големо струшко село се наоѓаат на јужното подножје на планината Караорман и на благи падини. Тука се допира пониското земјиште на југ со планинските падини на север. Така, селскиот атар може да се користи за различна стопанска намена. Околни села се [[Џепин]], [[Поум]], [[Долно Татеши]] и други. Во минатото, мештаните водата за пиење ја добивале од извори и бунари. На падините над селото познат е карстниот извор Извор, додека на самата планина изворите Крчин и Корито.<ref name=":0">{{Наведена книга|url=http://worldcat.org/oclc/466478840|title=Охридско-струшка област : антропогеографска проучавања|last=Трифуноски|first=Јован|authorlink=Јован Трифуноски|page=218-220|date=1992|publisher=Српска академија на науките и уметностите|isbn=8670251582|oclc=466478840|location=Белград}}</ref> Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Краста, Аља-Нива, Ара Стојанит (Стојанова Нива), Шоко-Краста, Стани Влаит, Ледини, Корито, Мали Лединки, Крчин, Равша-Млиња, Краста-Ѓат, Гропа Рамонит, Бунари-Поумит, Кодра Медисме, Краста Велкут, Извор, Врам, Астравица, Поле, Кутлина, Зеленике, Галичари, Гола Нива, Трапчи-Кеч, Шавариште, Сркнора, Дренка, Плитница, Бунари Јонузи, Заблаче, Ливада, Ара-Маде, Ливадски Пат и Подкраста.<ref name=":0" /> Селото има збиен тип, поделено на Горно и Долно. Во самиот краеви има помали маала наречени Положан, Жаку, Коџаџику, Шабанлар и други, наречени по родови.<ref name=":0" /> == Историја == Во селото е откриена римска или рановизантиска базилика, срушена најверојатно во {{римски|6}} век.<ref name=":0" /> Во подоцнежни истражувања е заклучено дека се работи за некропола со базилика наречена „[[Св. Илија (Делогожди)|Св. Илија]]“ со елементи од повеќе епохо и е прогласена за [[културно наследство на Македонија]]<ref name="СЗД">{{СЗД}}</ref> Оскудни се преданијата за постанокот и раното минато на селото. Сепак, некои податоци говорат дека селото е старо, што се потврдува со добрата географска местоположба и добрата снабденост со питка вода. Водата за пиење главно се добива од карстниот извор Извор, од каде е спроведена и водата за селскиот водовод.<ref name=":0" /> Делогожди најпрвин било населено со словенско-христијанско население. Тоа население тука живееле до првата половина на {{римски|19}} век, кога се говори дека имало околу 25 куќи. Меѓутоа, во тоа време во селото се доселило муслиманско население. Муслиманите ги малтретирале христијаните, поради што тие се иселиле. Денешните Албанци не знаат или не кажуваат каде има иселеници од нивното село. На тоа иселено население потсетуваат името и некои топоними, како Ара Стојанит, Краста Велкут и други.<ref name=":0" /> .<ref name=":0" /> .<ref name=":0" /> .<ref name=":0" /> == Стопанство == Атарот зафаќа простор од 15,1&nbsp;км². На него преовладуваат шумите на површина од 622 [[хектар]]и, на обработливото земјиште отпаѓаат 564,3 [[хектар]]и, а на пасиштата 234 хектари.<ref name="енциклопедија" /> Селото, во основа, има полјоделско-шумарска функција. Во него работат продавници и угостителски објекти.<ref name="енциклопедија" /> == Население == {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom |1948|1140 |1953|1280 |1961|1453 |1971|1717 |1981|2082 |1991|9 |1994|2229 |2002|2920 |2021|1714 }} Во „[[Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника]]“ се вели дека во 1873 година, селото имало 65 муслимани.<ref>„Македония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г.“ Македонски научен институт, София, 1995. стр. 172-173.</ref> Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика|Македонија, Етнографија и статистика]]“) од 1900 година, во Делогожди живееле 730 жители, сите [[Албанци]].<ref name=":2">[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_36.htm Кънчов, Васил. „Македония. Етнография и статистика“. София, 1900, стр. 253.]</ref> На Етнографската карта на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]] од 1901 година, Делогожди се води како чисто албанско село во [[Охридска Каза|Охридската Каза]] на [[Битолски Санџак|Битолскиот Санџак]] со 120 куќи.<ref>{{Битолски Вилает|32}}</ref> Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото имало 1.000 [[Албанци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_38_38-41_ELBASAN_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> Селото е големо, во коешто живее албанско население. Во 1961 година, селото броело 1.453 жители, додека во 1994 година бројот се зголемил на 2.229 жители, од кои 2.223 биле Албанци, тројца Македонци и еден жител Србин.<ref name="енциклопедија" /> Според пописот од 2002 година, селото броело 2.920 жители, од кои 2.920 [[Македонски Албанци|Албанци]], 7 [[Македонски Турци|Турци]], 1 [[Македонски Срби|Србин]] и 11 останати.<ref name="попис">{{нмс|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија |date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=24 јуни 2026}}</ref> Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 1.714 жители, од кои 1.668 [[Македонски Албанци|Албанци]] и 46 лица без податоци.<ref>{{Попис2021белешка}}</ref> {{Пописи|730|—|1.140|1.280|1.453|1.717|2.082|9|2.229|2.920|1.714}} === Родови === Делогожда е албанско село. Родови во селото се: Положан (100 к.) родовското име го добиле по селото во [[Албанија|северна Албанија]] од каде се доселиле. Родот се намножил од браќата Цан и Суљо кои се доселиле на почетокот од XIX век. Го знаат следното родословие: Рустем (жив на 77&nbsp;г. во 1980 година) Первиз-Даут-?-Цан, кој се доселил; Жаку (35 к.) доселени се од [[Дебарско]], од каде се иселиле поради крвна одмазда, го знаат следното родословие: Ибни (жив на 58&nbsp;г. во 1980 година) Сали-Дестан-Мамут-Џафер, основачот на родот кој се доселил, кој имал 4 синови Мамут, Селман, Емин и Рустем; Села (15 к.) доселени се од соседното планинско село [[Поум]], подалечно потекло од Дебарско; Кица (10 к.) и Мазари (10 к.) исто така се доселени од Дебарско; Шабанлар (20 к.) доселени се од областа [[Голо Брдо]], тие се албанизиран [[Торбеши|торбешки]] род, кога дошле зборувале на [[македонски јазик|македонски]]; Коџаџику (30 к.) доселени се од селото [[Коџаџик]], Дебарско. Тие се албанизирани Турци, кога дошле во селото зборувале [[турски јазик|турски]]; Аљасани (15 к.) и Цапри (7 к.) доселени се од охридското село [[Ливоишта]], можда се албанизирани Македонци; Домазет (4 к.) потекнуваат од домазет. И овдешните Албанци го употребуваат зборот домазет. == Култура и спорт == * КУД „Беса“ — основано во 1974 година, како резултат на големата желба на младинатa на Делогожди за да ги афирмира вредностите и културно-уметничкaтa традиција на Делогожди и на струшката околија. Како први иницијатори за да се формира КУД „БЕСА“ беа некои млади и интелектуалци од Делогожди. * ФК Делогожди — Фудбалски клуб основан во 1977/78 година со името „Влазними“. Првата управа на ФК Делогожда беше составена од: Зејадин Ислами (претседател), Алит Алити (благајник), Мустафа Усеини и Ресул Бектеши (трeнери). Како прв иницијатор за да се основа клубoт бил Алит Алити, во чија чест е наречен Спортскиот центар на Делогожди. == Општествени установи == * [[ОУ „Нури Мазари“ - Делогожди|Централното основно училиште „Нури Мазари“]], деветгодишно основно училиште * Пошта ([[Поштенски броеви во Македонија|6338]]) * Здравствена амбуланта * Спортска сала <gallery mode="packed" heights="150п"> Податотека:ОУ „Нури Мазари“ - Делогожди|Поглед на основното училиште Податотека:Пошта во Делогожди.jpg|Поштата Податотека:Спортска сала во Делогожди.jpg|Спортската сала </gallery> == Знаменитости == [[Податотека:Mosaic in St. Elijah church in Delogoždi 02.gif|мини|200п|десно|Мозаик од [[Св. Илија (Делогожди)|базиликата „Св. Илија“]] во Делогожди.]] === Археолошки наоѓалишта === * [[Во Дворот на Фејзо Кемо (Делогожди)|Во Дворот на Фејзо Кемо]] — пат од римско време * [[Градиште (Делогожди)|Градиште - Кале]] — населба со утврдување од железно, хеленистичко и римско време * [[Падарница (Делогожди)|Падарница]] — населба од хеленистичко и римско време * [[Св. Илија (Делогожди)|Св. Илија]] — некропола со базилика од архајско, хеленистичко и римско време и средниот век, прогласена за [[културно наследство на Македонија]]<ref name="СЗД">{{СЗД}}</ref> * [[Црско (Делогожди)|Црско - Црква]] — сакрален објект од средниот век * [[Чинар (Делогожди)|Чинар - Џамија]] — црква и некропола од средниот век == Личности == * [[Исник Алими]] — [[фудбалер]] и [[Фудбалска репрезентација на Македонија|репрезентативец на Македонија]] * Махмут Ибрахими — [[амбасадор]] на Македонија во [[Швајцарија]] и [[Лихтенштајн]] == Поврзано == * [[Струшко Поле]] * [[Општина Струга]] * [[Струга]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр|Delogoždi}} * [https://maps.google.com/maps?q=%D0%94%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D0%B6%D0%B4%D0%B8,+%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0&hl=mk&ie=UTF8&sll=41.2133,20.635&sspn=0.01753,0.042272&oq=%D0%94%D0%B5%D0%BB%D0%BE,+%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0&t=h&hnear=Delogozhdi,+Macedonia+(FYROM)&z=15 Сателитска снимка на Делогожди] на Карти на Гугл {{Општина Струга}} [[Категорија:Села во Македонија]] [[Категорија:Струшки села]] [[Категорија:Села во Општина Струга]] [[Категорија:Делогожди| ]] fgt16wjd908sqdruymbhty88vteqm8h 0 12682 5581512 5512902 2026-06-23T13:18:14Z Makenzis 67668 5581512 wikitext text/x-wiki {{redirect|ФК Вардар}} {{Infobox football club 2 | fullname = Фудбалски Клуб Вардар | current = ФК Вардар сезона 2025–2026 | image = | founded = {{Start date and age|df=yes|1947|7|22}} | location = [[Скопје]], [[Македонија]] | ground = [[Национална арена „Филип II Македонски“|Филип II Арена]] | capacity = 33.460 | owner = [[Комити Запад]] | chairman = {{знамеикона|Македонија}} [[Миленко Неделковски]] | manager = {{знамеикона|Македонија}} [[Гоце Седлоски]] | mgrtitle = Тренер | league = [[Прва македонска фудбалска лига]] | season = [[Прва фудбалска лига на Македонија 2025/2026|2025/26]] | position = 1. од 12 места | website = https://fkvardar.mk/ | pattern_la1 = _vardar1718h | pattern_b1 = _vardar1718h | pattern_ra1 = _vardar1718h | pattern_sh1 = _lugo1517a | pattern_so1 = _kalmar16h | leftarm1 = 000000 | body1 = hhhhh | rightarm1 = 000000 | shorts1 = 000000 | socks1 = FC0106 | pattern_b2 = _cdnacional1617a | pattern_sh2 = _cdnacional1617h | pattern_so2 = _kalmar16h | leftarm2 = FFFFFF | body2 = rrrrrrb | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FC0106 |Бои=Црвена и Црна|title=ФК Вардар|country={{знамеикона|Македонија}} Македонија}} {{Спортски клуб „Вардар“}} '''ФК Вардар''' — [[Република Македонија|македонски]] [[фудбал]]ски клуб од [[Скопје]] кој моментално игра во [[Прва македонска фудбалска лига|Првата македонска фудбалска лига]]. Клубот игра на [[Национална арена „Филип II Македонски“|Филип II Арената]] во [[Скопје]] со моментален капацитет од 33.460. ФК Вардар е најтрофејниот и најпознатиот македонски фудбалски клуб, со освоени 11 национални првенства и 6 национални купови. [[File:FK Vardar Flag.png|thumb|261x261px|Знамето на ФК Вардар]] == Историја == [[Податотека:Decision_for_founding_of_FC_Vardar.jpg|лево|мини|Решение за основање на ФК Вардар од [[Скопје]]. Основачко собрание одржано на [[22 јули]], [[1947]] година, документот е заверен на [[28 јули]], [[1947]] година]] Фудбалски клуб со името Вардар во [[Скопје]] имало уште од [[1911]] година, тој клуб бил познат како Вардар Топаана. Според пишаните документи овој прв клуб со име Вардар со голема мака и напор се трудел да го рашири фудбалот како спорт. Со почетоците на Балканските и Првата светска војна овој клуб како и останатите згаснале. Второто појавување на клубот Вардар е во 1920 година.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Четири децении ФК Вардар|first=Трајко Стаматоски|publisher=ФК Вардар - Скопје|year=1988|location=Скопје|pages=}}</ref> Денешниот фудбалски клуб Вардар е формиран во [[1947]] година кога тогашните скопски фудбалски клубови (и воопшто спортски друштва) „Македонија“ и „Победа“ се соедниниле во еден клуб кој го добил името Вардар и препознатливата црвено-црна боја. Првите квалификациони натпревари Вардар ги одиграл против Слога од [[Нови Сад]], со резултати 1:1 во гости и победа од 1:0 во [[Скопје]], Вардар станува член на Првата сојузна лига на Југославија.<ref name=":0" /> За времето на сојузната лига на [[СФРЈ]] Вардар беше единствениот клуб од [[Република Македонија|Македонија]], со што своевидно претставуваше фудбалска репрезенатција на [[Република Македонија|Македонија]]. Во тие години сите млади и талентирани фудбалери од Македонија играа во Вардар. За Вардар, најуспешен период беше кога предводен од [[Дарко Панчев]] и [[Илија Најдоски]] ја освои [[Југословенска прва лига|југословенската прва лига]]. Со освојување на лигата, Вардар стана единствениот македонски фудбалски клуб кој го освоил југословенското првенство. По распаѓањето на [[Југославија]] и составувањето на македонската [[Прва Македонска фудбалска лига|Прва Лига]], Вардар беше еден од најдобрите клубови. Но, следните шест години успехот на Вардар почна да опаѓа, а успесите се враќаат под водство на тренерот [[Ѓоко Хаџиевски]], со освоени две титули во сезоните [[2001]]/[[2002|02]] односно [[2002]]/[[2003|03]]. Во сезона 2010/2011 ФК. Вардар испаѓа од прва лига, но по направеното соединување со [[ФК Миравци]] останува да се натпреварува во првата лига. == Навивачи == {{main article|Комити Запад}} Од основањето на клубот па до средината на осумдесеттите [[Македонци]]те од цела [[Република Македонија|Македонија]], [[СФРЈ]] и дијаспората навиваа за Вардар. Одењето на стадион да се гледа Вардар земало нагорна линија по освојувањето на [[Титовиот куп]] во [[1961]] година. Во [[1987]] година (4 мај) на натпреварот со [[Црвена звезда|Црвена Звезда]] на западната трибина првпат се истакнува транспарент со натпис [[Комити Запад|Комити]]. До почетокот на [[1991]] година секое македонско гратче имаше свои Комити, па на секој натпревар имаше и знамиња Комити - [[Велес]], [[Струмица]], [[Кавадарци]] па дури и [[Битола]] (сè до тепачката на натпреварот со Црвена Звезда - 1991). Од осамостојувањето [[Комити Запад]] до 1999 беа единствената вардарова навивачка група. По недоразбирањето со водството на [[Комити Запад|Комитите]] во 1999 година се оформи нова вардарова навивачка група [[Лојал Фанс]]. Денес се активни и двете групи, кои во [[2007]] година повторно се обединија под мотото "ВАРДАР - ТОА СМЕ НИЕ!!!". == Натпревари за паметење == ФК Вардар во својата историја имал многу одиграни натпревари за паметење. Меѓу многуте може да се издвои победата над белградски [[ФК Партизан]] со 5:0. Како натпревар со најмногу публика на градскиот стадион во [[Скопје]] ќе биде запаметен бараж натпреварот за пласман во првата југословенска лига со [[Трепча]] на кој стадионот беше целосно преполнет, а Вардар победи со 2:1. Натпревари за паметење се сите средби на домашен терен со големата југословенска фудбалска четворка ([[ФК Партизан|Партизан]], [[Црвена Звезда]], [[Динамо Загреб]], [[Хајдук]]) на кои стадионот се преполнуваше, а неретко доаѓало и до инциденти помеѓу навивачките групи. Во првите години од осамостојувањето на [[Република Македонија|Македонија]] за натпревари за паметење се издвојуваат мечевите со [[ФК Пелистер]]. Од најновата историја на клубот најзапаметени натпревари, а воедно и најголем успех на клубот, се во [[2003]] година кога Вардар за малку ќе се пласираше во [[Лига на шампиомни|ЛШ]]. Тоа беа средбите на домашен терен против [[ЦСКА Москва]] и [[Спарта Прага]]. ФК Вардар во својата досегашна историја има забележано 60 официјални европски натпревари во квалификациите за Лигата на шампионите, во Купот на УЕФА, во Купот на победниците на Куповите, во Интертото Купот и во Митропа Купот. На нив има забележано 14 победи, 17 ремија и 29 порази. == ФК Вардар во групната фаза на Лига Европа == Во 2017-18 во втората рунда од квалификациите на Лигата на Шампионите Вардар се падна со шведската екипа ФК Малме.Првиот натпревар заврши со резултат(1-1)кој се играше во Малме.Во вториот натпревар Вардар со (3-1) победи во Струмица и се пласираше во следната фаза од натпреварувањето со головите на Бобан Грнчаров,Тигран Барсегјан и Бобан Николов.Во третата фаза од квалификациите Вардар се падна со Данската екипа ФК Копенханген.Во Скопје победи Вардар со резултат од (1-0)со голот на Џонатан Балотели.Во вториот натпревар Вардар имаше резултат што го носеше во следната фаза т.е во плеј-офф на ЛШ,но во последните 20 минути прими два гола и резултатот беше (4-1) и беше елиминиран од Лигата на Шампионите.Но,учествувањето во Европските натпреварувања донесе учество во плеј-офот на Лига Европа каде што се паднаа со турските гиганти ФК Фенербахче.Натпреварот во Скопје заврши (2-0) со головите на Тигран Барсегјан и автоголот на Мехмет Топал,а вториот натпревар во Истанбул заврши (1-2) со победа на ФК Вардар,а головите ги постгнаа Џаба Џигаури и Никола Глигоров,со ова Вардар се пласираше во групната фаза на Лига Европа и стана првата екипа што постигнала вакво нешто.Во групната фаза на Лига Европа се падна во групата Л со екипите на Реал Сосиедад,Розенборг и Зенит Саинт Петерсбург.Во деби мечот Вардар во Скопје загуби од екипата на Зенит со резултат(0-5),исто така го загуби мечот против Розенборг(3-1)во Норвешка но првиот гол го постигна Хуан Фелипе и стана првиот стрелец за Вардар кој постигнал гол во Европско натпреварување.Во третиот меч Вардар загуби со (0-6) против Реал Сосиедад. == Настапи во европските натпреварувања == {{main article|ФК Вардар во европски фудбал}} Првиот [[УЕФА|европски]] меч на ФК Вардар бил против [[ФК Данфермлајн Атлетик]] каде што изгубил 5-0 во рамките на [[Европски куп на победниците на куповите 1961/62|Европскиот куп на победниците на куповите во сезоната 1961/62]]. [[Муарем Зеќир]] го држи рекордот за најмногу настапи во [[УЕФА|Европа]] со 21 одигран натпревар. Рекордот за најмногу постигнати голови во европските натпревари за ФК Вардар го држи Вандеир со 13 голови. Најубедливата победа во европските натпреварувања ФК Вардар ја остварил против ФК Етникос Ахна во [[Интертото куп 2004|Интертото купот во 2004 година]] остварувајќи победа од 5-1 на двата меча со тоа остварувајќи вкупен резултат од 10-2. ФК Вардар е првиот македонски фудбалски клуб што се пласирал во групна фаза на Европско натпреварување,откако ги победи Фенербахче во 2017-18 плеј-офф рундата на Лига Европа == Тренери на ФК Вардар низ историјата == * [[Благоја Павловски|Благоја Павловски - Ситното]],<ref name=":0" /> *М. Бачи,<ref name=":0" /> *[[Драган Луковски]],<ref name=":0" /> *[[Фрањо Глазер]], *[[Стеван Каранфиловиќ]], *[[Тихомир Огњанов]], *[[Петар Шулинчевски]], *[[Борис Маровиќ]], *[[Сима Вилиќ]], *[[Оскар Јазбиншек]], *[[Илеш Шпиц]], *[[Кирил Симоновски - Џина]], *[[Александар Томашевиќ]],<ref name=":0" /> *[[Хуго Рушевлјанин]],<ref name=":0" /> *[[Фрањо Пазмањ]],<ref name=":0" /> *[[Душан Варагиќ]],<ref name=":0" /> *[[Часлав Божиновски]],<ref name=":0" /> * [[Стјепан Бобек]],<ref name=":0" /> * [[Вукашин Вишњевац]],<ref name=":0" /> *[[Илија Димоски]],<ref name=":0" /> *[[Андон Дончевски]], * [[Кирил Дојчиновски]], *[[Ѓоко Хаџиевски]], * [[Ванчо Трпевски]], * [[Ѓоре Јовановски]], * [[Антал Лика]], * [[Зоран Стратев]], * [[Јане Јаневски]],<ref name=":0" /> * [[Кочо Димитровски]] * [[Илчо Ѓорѓиоски]] == Раководители на клубот == * [[Димче Беловски]] - прв претседател на друштвото ([[22 јули]], [[1947]] година - [[27 јуни]], [[1948]] година)<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=http://vardarfans.mk/index.php/fk_varadar/crveno-crna-istorija-site-presedateli|title=Црвено-црна историја ! Сите претседатели на ФК Вардар од 1947 до денес!|last=|first=М. Т.|work=Vardar Fans|language=en-US|accessdate=}}</ref> * [[Ангеле Божиновски]] - прв претседател на фудбалската секција ([[20 јули]], [[1947]] година - [[12 јануари]], [[1950]] година) * [[Живко Тодоровски]] - претседател на друштвото ([[12 јануари]], [[1950]] година - до средина на [[1951]] година) * [[Перо Коробар]] - претседател на клубот ([[1950]] - [[1959]] година) * [[Ристо Бужаровски]] - претседател на клубот ([[1960]] - [[18 јануари]], [[1963]] година) * [[Кочо Китановски]] - претседател на клубот ([[12 февруари]], [[1965]] година - [[1970]] година) * [[Блажо Ристоманов]] - претседател на клубот ([[1970]] - [[1976]] година) * [[Душко Ѓорѓиев]] - претседател на клубот ([[1976]] - [[1978]] година) * [[Џоџа Николовски]] - претседател на клубот ([[1978]] - [[1984]] година) * [[Ангел Симов|Проф. Д-р Ангел Симов]] - претседател на клубот ([[1984]] - [[1985]] година) * [[Стојан Чамински]] - претседател на клубот ([[1985]] - [[1988|1989]] година)<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://fkvardar.mk/istorija/vardarovi-legendi/stojan-chaminski|title=Стојан Чамински {{!}} ФК Вардар|work=fkvardar.mk|accessdate=}}</ref> * [[Филип Ѓурчиновски]] – претседател на клубот ([[1989]] - [[1995]] година) * [[Борче Дамев]] – претседател на клубот ([[1995]] - [[1997]] година) * [[Љубомир Чадиковски]] – претседател на клубот ([[1997]] - [[1998]] година) * [[Александар Трпевски]] – претседател на клубот ([[1998]] - [[2003]] година) * [[Драган Живковиќ]] – претседател на клубот ([[2003]] - [[2004]] година) * Периодот од [[2004]] година до [[2011]] година, во клубот се промениле повеќе претседатели: [[Борче Ристевски]], [[Васил Марковски|Васил Марковски – Циле]], [[Трифун Костовски]], [[Атанас Костовски]], [[Јордан Камчев|Орце Камчев]], [[Ванчо Шехтански]] и [[Тони Костовски]].<ref name=":1" /> * [[Зоран Шишковски]] – претседател на клубот ([[2011]] - [[20 јануари]], [[2014]] година)<ref name=":1" /> * [[Мирко Спасевски]] - претседател на клубот ([[18 јануари]], [[2014]] година<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://old.ekipa.mk/mirko-spaseski-promoviran-na-pretsedatelskata-funtsija-vo-fk-vardar-foto/|title=Мирко Спасески промовиран на претседателската функција во ФК Вардар (ФОТО) - Екипа - Екипа|work=old.ekipa.mk|accessdate=|archive-date=2021-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20210517084713/http://old.ekipa.mk/mirko-spaseski-promoviran-na-pretsedatelskata-funtsija-vo-fk-vardar-foto/|url-status=dead}}</ref> - [[5 јануари]], [[2021]] година<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://sportmanija.mk/milionskiot-dolg-na-vardar-ostana-se-povlekoa-direktorite/|title=Милионскиот долг на Вардар остана, се повлекоа директорите|date=2021-01-05|work=Спорт Манија|language=mk-MK|accessdate=}}</ref>) ==Титули== * '''[[Прва македонска фудбалска лига]] (11)''': [[Прва фудбалска лига на Македонија 1992/1993|1992/93]], [[Прва фудбалска лига на Македонија 1993/1994|1993/94]], [[Прва фудбалска лига на Македонија 1994/1995|1994/95]], [[Прва фудбалска лига на Македонија 2001/2002|2001/02]], [[Прва фудбалска лига на Македонија 2002/2003|2002/03]], [[Прва фудбалска лига на Македонија 2011/2012|2011/12]], [[Прва фудбалска лига на Македонија 2012/2013|2012/13]], [[Прва фудбалска лига на Македонија 2014/2015|2014/15]], [[Прва фудбалска лига на Македонија 2015/2016|2015/16]], [[Прва фудбалска лига на Македонија 2016/2017|2016/17]], [[Прва фудбалска лига на Македонија 2019/2020|2019/20]] * '''[[Фудбалски куп на Македонија|Куп на Македонија]] (6)''': [[Фудбалски куп на Македонија 1992-1993|1992/93]], [[Фудбалски куп на Македонија 1994-1995|1994/95]], [[Фудбалски куп на Македонија 1997-1998|1997/98]], [[Фудбалски куп на Македонија 1998-1999|1998/99]], [[Македонски куп во фудбал 2006-07|2006/07]], 2024/25 * '''[[Фудбалски куп на Југославија|Куп на Југославија]] (1)''': 1960/61 * '''[[Суперкуп на Македонија (фудбал)|Суперкуп на Македонија]] (2)''': 2013, [[Суперкуп на Македонија во фудбал 2015|2015]] == Рекорди == * '''Најмногу постигнати голови''': [[Андон Дончевски]] (217 голови) . * '''Најдобар просек на ефикасност''': [[Дарко Панчев]] 207 натпревари/132 гола (0,65 голови по натпревар). * '''Најмногу првенствени голови''': [[Васил Рингов]] (97 голови). * '''Најмногу првенствени голови во 1.МФЛ''': [[Саша Ќириќ]] 1992/93 (36 голови). * '''Најмногу голови во европските натпреварувања''': [[Дос Сантош Вандаир]] 2003/05 (12 голови). * '''Најмногу одиграни натпревари''': [[Кочо Димитровски]] 845 (416 првенствени), [[Методија Спасовски]] 647 (375 првенствени), [[Ѓоре Јовановски]] 486 (271 првенствен), [[Драган Мутибариќ]] 461 (256 првенствени), [[Атанас Мечкаров]] 435 (231 првенствен). * '''Најуспешен тренер''': [[Ѓоко Хаџиевски]] (5 шампионски титули и 2 национални купа). * '''Најголема победа во УЕФА натпреварувањето ''': 19/06/2004,[[Етникос Ахна]] 1-5 ФК Вардар. * '''Најмногу гледачи''': ФК Вардар - Црвена ѕвезда 1985/86 (30.000 гледачи). * '''Најмногу гледачи на меѓународни натпревари''': ФК Вардар - Бате Борисов 2012/13 (31.332 гледачи) == Играчи == ===Моментален состав=== {{updated|7 септември 2025}}<ref name=Тим>{{cite web|url=https://fcvardar.com/fk_vardar_prv_tim.html|title=ФК Вардар - Прв Тим|language=mk|date=17 March 2025|access-date=17 March 2025|publisher=fcvardar.com}}</ref> {{Fs start}} {{Fs player|no=1|pos=GK|nat=MKD|name=Методија Велковски}} {{Fs player|no=3|pos=DF|nat=MKD|name=[[Михаил Маневски]]}} {{Fs player|no=4|pos=DF|nat=CRO|name=[[Мислав Матиќ]]}} {{Fs player|no=5|pos=DF|nat=MKD|name=[[Филип Најдовски]]}} {{Fs player|no=6|pos=MF|nat=MKD|name=[[Давид Бабунски]]}} {{Fs player|no=7|pos=FW|nat=UGA|name=Фахад Бајо}} {{Fs player|no=8|pos=MF|nat=CGO|name=[[Ворен Чимбембе]]}} {{Fs player|no=9|pos=FW|nat=MKD|name=Азер Омерагиќ}} {{Fs player|no=10|pos=FW|nat=BIH|name=[[Горан Закариќ]]|other=[[капитен]]}} {{Fs player|no=11|pos=MF|nat=MKD|name=[[Димитар Данев]]}} {{Fs player|no=13|pos=DF|nat=MKD|name=Андреј Мурџески}} {{Fs player|no=15|pos=MF|nat=MKD|name=Дарко Сековски}} {{Fs player|no=17|pos=FW|nat=MKD|name=Едиз Спахиу}} {{Fs player|no=18|pos=DF|nat=MKD|name=[[Ненад Мишковски]]}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=19|pos=FW|nat=MKD|name=Михаил Талевски}} {{Fs player|no=21|pos=DF|nat=MKD|name=Георгије Јанкулов}} {{Fs player|no=22|pos=MF|nat=MKD|name=Димитар Тодоровски}} {{Fs player|no=23|pos=MF|nat=MKD|name=[[Филип Дурански]]}} {{Fs player|no=25|pos=GK|nat=BIH|name=[[Ведран Ќосевски]]}} {{Fs player|no=26|pos=DF|nat=MKD|name=[[Мите Цикарски]]}} {{Fs player|no=29|pos=MF|nat=NGA|name=Ибрахим Олаосебикан}} {{Fs player|no=32|pos=MF|nat=ARG|name=Диего Кастењада}} {{Fs player|no=47|pos=FW|nat=UGA|name=[[Роџерс Мато]]}} {{Fs player|no=75|pos=DF|nat=SEN|name=[[Фаустин Сењор]]}} {{Fs player|no=88|pos=MF|nat=SRB|name=[[Немања Босанчиќ]]}} {{Fs player|no=90|pos=DF|nat=UGA|name=Муса Раматан}} {{Fs player|no=95|pos=GK|nat=MKD|name=[[Давор Талески]]}} {{Fs end}} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.ffm.com.mk/ Официјална страница на мрежно местото на ФФМ] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080723182406/http://www.ffm.com.mk/ |date=2008-07-23 }} * [https://web.archive.org/web/20010512041230/http://members.tripod.com/fcvardar/ Неофицијално мрежно место за ФК Вардар] *[https://www.youtube.com/watch?v=iuGGz17zlGg&t=2s Видео документарец за почетоците на ФК Вардар] {{Прва фудбалска лига на Македонија 2016/2017}} {{Предложна група |title=Домашни титули |list={{Шампиони на Првата фудбалска лига на Македонија}}{{Македонски фудбалски куп}} }} [[Категорија:Фудбалски клубови од Прва фудбалска лига на Македонија|Вардар, Скопје]] [[Категорија:ФК Вардар| ]] [[Категорија:Појавено во 1947 година во Македонија]] fcg9aw1v79j3wb48e0qvksw9vwgkzr6 10 14415 5581661 3242008 2026-06-23T22:30:18Z Bojan9Spasovski 91316 5581661 wikitext text/x-wiki {| cellspacing=0 style="width: {{{големина|100%}}}; background-color: {{{позадина|transparent}}}" {{#if:{{{настан|}}}| ! colspan=5 style="text-align: center" {{!}} {{{настан}}} {{!}}- }} | width=15% valign=top align=right rowspan=5 |<span style="font-size: 85%;white-space:nowrap;float:right;margin-left:.5em"> {{{датум}}}</span><br />{{#if:{{{време|}}}|{{{време}}}<br />| }}{{#if:{{{рунда|}}}|{{{рунда}}} }} ! width=24% valign=top align=right | {{{тим1}}} ! width=13% valign=top align=center | {{#if:{{{резултат|}}}|{{{резултат}}}|v }}{{#if:{{{про|}}}|<br />(продолежние) }} ! width=24% valign=top align=left | {{{тим2}}} | style="font-size: 85%" rowspan=2 valign=top | {{{стадион}}}<br />{{#if:{{{публика|}}}|Публика: {{{публика}}}<br />}}{{#if:{{{судија|}}}|Судија: {{{судија}}} }} |- style="font-size: 85%" | valign=top align=right | {{#if:{{{голови1|}}}|{{{голови1}}} }} | valign=top align=center | {{ #if: {{{извештај|}}} | {{#ifeq:{{str_sub|{{{извештај}}}|0|4}}|http |[{{{извештај}}} Извештај] |{{{извештај}}}}} | }} | valign=top | {{#if:{{{голови2|}}}|{{{голови2}}} }} {{#if:{{{пеналирезултат|}}}| {{!}}- {{!}} {{!}} &nbsp; ! align=center {{!}} Пенали {{!}} {{!}} &nbsp; {{!}}- style=font-size:85% {{!}} align=right valign=top {{!}} {{{пенали1}}} ! align=center valign=top {{!}} {{{пеналирезултат}}} {{!}} valign=top {{!}} {{{пенали2}}} {{!}} &nbsp; {{!}} }} |} 1wa03zpth4vogabthdo2emlcsyvghil 5581666 5581661 2026-06-23T22:32:44Z Bojan9Spasovski 91316 5581666 wikitext text/x-wiki {| cellspacing=0 style="width: {{{големина|100%}}}; background-color: {{{позадина|transparent}}}" {{#if:{{{настан|}}}| ! colspan=5 style="text-align: center" {{!}} {{{настан}}} {{!}}- }} | width=15% valign=top align=right rowspan=5 |<span style="font-size: 85%;white-space:nowrap;float:right;margin-left:.5em"> {{{датум}}}</span><br />{{#if:{{{време|}}}| <span style="font-size: 85%;white-space:nowrap;float:right;margin-left:.5em">{{{време}}}</span><br />| }}{{#if:{{{рунда|}}}|{{{рунда}}} }} ! width=24% valign=top align=right | {{{тим1}}} ! width=13% valign=top align=center | {{#if:{{{резултат|}}}|{{{резултат}}}|v }}{{#if:{{{про|}}}|<br />(продолежние) }} ! width=24% valign=top align=left | {{{тим2}}} | style="font-size: 85%" rowspan=2 valign=top | {{{стадион}}}<br />{{#if:{{{публика|}}}|Публика: {{{публика}}}<br />}}{{#if:{{{судија|}}}|Судија: {{{судија}}} }} |- style="font-size: 85%" | valign=top align=right | {{#if:{{{голови1|}}}|{{{голови1}}} }} | valign=top align=center | {{ #if: {{{извештај|}}} | {{#ifeq:{{str_sub|{{{извештај}}}|0|4}}|http |[{{{извештај}}} Извештај] |{{{извештај}}}}} | }} | valign=top | {{#if:{{{голови2|}}}|{{{голови2}}} }} {{#if:{{{пеналирезултат|}}}| {{!}}- {{!}} {{!}} &nbsp; ! align=center {{!}} Пенали {{!}} {{!}} &nbsp; {{!}}- style=font-size:85% {{!}} align=right valign=top {{!}} {{{пенали1}}} ! align=center valign=top {{!}} {{{пеналирезултат}}} {{!}} valign=top {{!}} {{{пенали2}}} {{!}} &nbsp; {{!}} }} |} rqgscs2ayxh75xu5xvqxf71rzbkepmy 0 17547 5581702 5498059 2026-06-24T02:19:41Z Bjankuloski06 332 Печатна грешка, replaced: октри → откри 5581702 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Место во Бугарија |name = Кремен |name_local = |image_skyline = |caption_skyline = |city_flag = |city_seal = |nickname = |image_map = {{ПолКарта | Пиринска Македонија | ширина = | опис = <center>Местоположба на Кремен[[Општина Банско]] и [[Благоевград (област)|Благоевградската област]]</center> | релјефна = | натпис = Кремен | натпис_гол = | положба = | позадина = | бележник = | бележник_гол = | врска = | ГШ_степ = 41| ГШ_мин = 55| ГШ_прав = N | ГД_степ = 23| ГД_мин = 39| ГД_прав = E }} |map_caption = Местоположба во областа |lat_deg = 41 |lat_min = 55 |lon_deg = 23 |lon_min = 39 |elevation_min = |elevation = 1.100 |elevation_max = |periph = |periphunit = [[Благоевград (област)|Благоевградска]] |prefec = |municipality = [[Општина Банско|Банско]] |municunit = Банско |established_c = |established_m = |districts = |mayor = |party = |since = |population_as_of = 2011 |population = 205 |area = 61,869 |population_metro = |area_metro = |population_urban = |area_urban = |population_village = |area_village = |pop_municipality = |area_municipality = |pop_municunit = |area_municunit = |pop_community = |area_community = |postal_code = 2771 |area_code = 074207 |licence = |website = }} '''Кремен''' — село во долината на реката [[Места]] во [[Пиринска Македонија]], денес во [[Банско (општина)|Општина Банско]], [[Благоевградската област]], [[Бугарија|Република Бугарија]]. Според проценка од 2024 година, селото има 102 жители. == Етимологија == Според една легенда, жителите на селото носеле [[кремен]]и со своите силни мазги до околните села, па оттука и селото го добило името ''Кремен''. Друга легенда вели дека за време на муслиманското освојување, Османлиите наишле на тврдоглав отпор од населението, кое не ја издало својата вера, останувајќи цврсто како кремен. == Историја == Селото се споменува во втората половина на 15-ти и почетокот на 16-ти век со регистрирани 37 семејства.<ref>{{Наведена книга|url=http://www.promacedonia.org/hg/index.html|title=Българската народност през XV век: Демографско и етнографско изследване|last=Гандев|first=Христо|publisher=Наука и Изкуство|year=1989|edition=II издание|location=София|chapter=Населени места с регистрирани имена на главите на домакинствата (XV-XVI в.)|origyear=1972|chapterurl=http://www.promacedonia.org/hg/poselen.html}}</ref> Црквата „Свети Никола“ била изградена во 1835 година. Во „''[[Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника]]''“, објавена во [[Истанбул|Константинопол]] во 1878 година и која ја одразува статистиката на населението од 1873 година, Кремен е наведено како село со 160 домаќинства и 560 Македонци.<ref name="БИМ22">{{БИМ}}</ref><ref>Периодично списание на Бугарското литературно друштво во Средецово осмо одделение (XXXVII-XXXVIII). Средец, Државна печатница, 1891. стр. 13 – 14.</ref> Во 1889 година [[Стефан Верковиќ]] во неговата книга „Топографско-етнографски опис, Македонија“ го споменува селото Кремен како село со 140 македонски куќи.<ref name="БИМ22" /><ref>Верковичъ, С.И. „Топографическо-этнографическій очеркъ Македоніи“. СПб, 1889, стр. 236 – 237.</ref> [[Георги Стрезов]] во 1891 го опишал Кремен дека се наоѓа 7 часа северозападно од [[Неврокоп]], сместен во подножјето на Пирин, веднаш до притока на Места; оваа притока го делело селото на два дела. Во селото имало овчари, козари и ѕидари, една егзархиска црква и училиште со 1 учител и 50 ученици. Имало околу 160 куќи, населени со Македонци.<ref name="БИМ22" /> Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) во [[1900]] година селото имало 1.220 жители, сите [[Македонци]].<ref name="БИМ22" /><ref>{{МЕС|194}}</ref> === Револуционерна дејност === Кремен важи за едно од најреволуционерните села во [[Пиринска Македонија|Пиринско]]. Во 1901 година војводата на [[Македонска револуционерна организација|МРО]] [[Иван Апостолов]], основал револуционерен комитет во двете соседни пирински села [[Обидим]] и Кремен, во кои влегле Атанас Радонов, Георги К. Пандев, Христо (Ризо) К. Пандев, Димитар К. Пандев, Георги Т. Јусев, Георги Г. Москов, Ангел Димитров Павлов, Григор С. Карков, Костадин И. Пандев, Георги Ст. Прчков, Јануш Хиџов, Никола Караџов, Георги Даскалов, Коста Даскалов, Георги Уштавалиев, Ризо С. Радулов (Калинков), Глигор Џаров, Крсто Пакларски и Иван Даков.<ref>Радулов, Георги. Въстанието в селата Кремен и Обидим, П. Македония, во: Сто години Илинден, 1903 – 2003, том 1, Македонска академија на науките и уметностите, Скопје, 2005, стр. 243.</ref> Двете планински села распространети на важен пат кои ја сврзувале [[Разлог (област)|Разлошката област]] со [[Неврокоп (општина)|Неврокопско]], формирале како важен центар на [[Македонска револуционерна организација|МРО]]. Во Кремен било организирано складиште за пушки, муниција и друга опрема увезена главно од [[Бугарија]] или купени од самото [[Отоманско Царство]]. Складиштето било под покровителство на локалните водачи и наставници, Благој Хр. Јуданов, Георги Москов и Иван Апостолов.<ref>Радулов, Георги. Въстанието в селата Кремен и Обидим, П. Македония, во: Сто години Илинден, 1903 – 2003, том 1, Македонска академија на науките и уметностите, Скопје, 2005, стр. 244.</ref> Во првата половина на февруари 1903 година, [[Гоце Делчев]] дошол во Кремен со четата во којашто бил и кременецот Иван Ф. Радулов. Пред избувнувањето на [[Илинденско востание|Илинденското востание]] во селото престојувала четата на Стојан Мулчаков. Четата била предадена и многу кременци биле уапсени и одведени во [[Филипово]], а потоа во Неврокоп и измачување во наредните 90 дена, по што слободата им била откупена од селаните.<ref>Радулов, Георги. Въстанието в селата Кремен и Обидим, П. Македония, во: Сто години Илинден, 1903 – 2003, том 1, Македонска академија на науките и уметностите, Скопје, 2005, стр. 246.</ref> Два месеци пред избувнувањето на востанието, 200 лица од Кремен биле повикани на воена обука во месноста Извор од страна на [[Јане Сандански]]. Биле формирани две чети, на чело со кременците Благој Џугданов и Георги Москов, кои прогонувани од властите, биле принудени да заминат во илегала и да се приклучат во четата на [[Иван Апостолов]].<ref>Радулов, Георги. Въстанието в селата Кремен и Обидим, П. Македония, во: Сто години Илинден, 1903 – 2003, том 1, Македонска академија на науките и уметностите, Скопје, 2005, стр. 247.</ref> Кременската селска милиција, под раководство на Благој Џугданов, учествувала активно во уништувањето на османлискиот гарнизон во [[Обидим]] на 14 септември.<ref>Енциклопедия „Пирински край“, Том 1, Благоевград, 1995, стр. 104.</ref> Османлиските војници кои ги преживуваат тие битки, заедно со башобозук од [[Рибново]], [[Филипово]] и другите [[Помаци|помачки]] села во регионот се упатуваат кон Кремен. Селаните заедно со добитокот успеваат да се извлечат во планината и целата покуќнина е закопана. Селскиот кмет Илија Филиповски, кој имал добри врски со [[Неврокоп]], заедно со Стојан Ушехов и брат му Коста Ушехов се обиделе да побараат милост од османлиските влаасти. Тројцата биле ужасно измачувани, при што на Илија Филиповски му биле отсечени нозете, но тие сепак не откриле каде се востаниците. Сите тројца биле исечени на парчиња. Семејството на селскиот кмет што останало во селото настрадало, жена му Марија и шеснаесетгодишниот син Петар се убиени, седумгодишниот син Георги се спасува, а двегодишната ќерка Марија е однесена во [[Драма (град)|Драма]]. Другите тројца старци што останале во селото, исто така биле убиени. Целото село било запалено. Вкупниот број на настрадани изнесувал 32 селани.<ref>Радулов, Георги. Въстанието в селата Кремен и Обидим, П. Македония, во: Сто години Илинден, 1903 – 2003, том 1, Македонска академија на науките и уметностите, Скопје, 2005, стр. 248 – 251.</ref> ===По Илинденското востание=== Во извештај за состојбата и воведувањето на просветната работа во првата половина на 1908-1909 година во Неврокопска каза, упатен до [[Иларион Пенчев|Иларион Неврокопски]], се пишува следново за селото:<blockquote>„С. Кремен... Селото се наоѓа на стрмно место. Низ него тече мала река, која извира од Арам Бунар. Има 214 куќи со население од 1.091 лице од двата пола. Луѓето се занимаваат со земјоделство и сточарство, а одат во странство во Бугарија и Света Гора итн. Ги обработуваат лозјата, но не произведуваат добро грозје. Имаат добри шуми и пасишта. Шумите се во казазите на Обидим. Имаат дабови и букови шуми и борови. Имаат добри овошни дрвја и особено ореви. Постои голема сиромаштија меѓу населението. Општината е најсиромашна. Во 1903 година населението избегало во Бугарија, а селото било запалено. По нивното враќање тие станале овчари, ковачи. Црквата „Св. Никола“ е изградена по преродбата. Нема внатрешна декорација и е речиси неукрасена.<ref name="БИМ22" /><ref>Извештај за состојбата и воведувањето на просветната работа во првата половина на 1908 - 1909 година во Неврокопска каза - Во: Извори за бугарска етнографија, Том 3: Етнографија на Македонија. Материјали од архивското наследство. Софија, Македонски научен институт, Етнографски институт со музеј, Академска издавачка куќа „Проф. Марин Дринов“, 1998. стр. 80.</ref><ref>Извори за българската етнография, Т.3. Етнография на Македония, Съставители: Маргарита Василева и Колектив, София, 1998, стр. 81</ref></blockquote>По повод убиството на водачот на [[Внатрешна македонска револуционерна организација - Демократска партија за македонско национално единство|ВМРО]], [[Тодор Александров]], четниците на [[Ванчо Михајлов]], по наредба на бугарските царски власти почнале невиден терор врз населението во [[Бугарија]] и Пиринскиот дел на Македонија. Во [[Масакр во Кремен|масакрот во Кремен]], биле убиени 6 (според други извори 7) жители, а 40-тина биле подложени на тепање.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Политичките убиства во Бугарија|last=Динев|first=Ангел|publisher=Култура-Скопје|year=1983|isbn=|location=Скопје|pages=339}}</ref> == Географија и местоположба == Селото се наоѓа во најисточните делови на планината [[Пирин]], оддалечено 30 километри југоисточно од општинскиот центар [[Банско]]. Покрај селото тече [[Кременска Река]].<ref name="ЕПК 465">{{ЕПК|1|465}}</ref> == Население == До средината на XX век, Кремен било голема населба, но по масовната миграција на населението, бројот на жители значително се намалил, така што според пописот од 2011 година, во Кремен живееле 205 жители.<ref name="nsi3">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.nsi.bg/nrnm/show9.php?sid=2573&ezik=bul|title=Справка за населението на с. Кремен, общ. Банско, обл. Благоевград|accessdate=2018-02-04|lang=bg}}</ref> На табелата е прикажан националниот состав на населението во селото, според пописот од 2011 година: {| class="wikitable sortable" |'''Националност''' |'''Број''' |'''%''' |- |[[Бугари]] |185 |90,24 |- |[[Роми]] |/ |0 |- |[[Турци]] |/ |0 |- |Други |17 |8,29 |- |Не се самоопределиле |3 |1,46 |- |Не одговориле |/ |0 |- |'''Вкупно''' |'''205''' |'''100,00''' |} На табелата е прикажан бројот на населението во Кремен за периодот 1934-2011: {| class="wikitable standard" !Година !1934 !1946 !1956 !1965 !1975 !1985 !1992 !2001 !2011 |- !Население |1.124 |1.114 |1.114 |938 |759 |574 |472 |352 |205 |} Во селото и околината живеат голем број [[Македонци]], кои од страна на бугарската држава не се признаваат како посебна етничка заедница и голем дел од нив се запишуваат како [[Бугари]]. Според Националниот статистички институт на Бугарија, по проценките од 31 декември 2024 година, во Кремен имало 102 жители. == Културни и природни знаменитости == * Високо во планините се наоѓаат познатите [[Кременски Езера|Кременски езера]], каде што дури и во август водата е ледена и таму се наоѓа највкусната пастрмка. * Југоисточно од селото се наоѓа средновековната тврдина Момина Кула, една од подобро зачуваните тврдини во Пиринска Македонија. == Редовни настани == Секоја година, првата недела од август, во областа ''Харамибунара'' се одржува фестивал по повод [[Илинденско востание|Илинденското востание]]. == Личности == Меѓу значајните личности што се родени или живееле во Кремен се: * [[Георги Радулов]] ([[1942]]), македонски публицист и професор == Наводи == <references />{{Општина Банско}} [[Категорија:Кремен (село)| ]] [[Категорија:Општина Банско]] [[Категорија:Села во Пиринска Македонија]] [[Категорија:Села во Бугарија]] 0nh7mx31gq19sqn32prm7nvaqsw3uf5 0 20109 5581710 5509708 2026-06-24T02:20:21Z Bjankuloski06 332 /* Техника */ Печатна грешка, replaced: октри → откри 5581710 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Сергеј Прокудин-Горски | image = Sergei-Prokudin-Gorski-Larg.jpg | caption = Сергеј Прокудин-Горски во 1912 г. | birth_date = {{датум на раѓање|1863|8|30|df=yes}} | birth_place = Фуникова Гора, [[Владимирска област|Владимирска губернија]], [[Руска Империја|Русија]] | death_date = {{починал на и возраст|1944|9|27|1863|8|30}} | death_place = [[Париз]], [[Франција]] | resting_place = | other_names = | known_for = почетоци на [[фотографија во боја|фотографијата во боја]] | occupation = | nationality = Русин }} '''Сергеј Михајлович Прокудин-Горски''' ({{langx|ru|Сергей Михайлович Прокудин-Горский}}; [[30 август]] [[1863]] – [[27 септември]] [[1944]], [[Париз]]) — руски [[фотограф]] и [[хемичар]] кој го посветил својот живот на унапредувањето на [[фотографија]]та како еден од првенците на фотографијата во боја. Роден е на имотот Фуникова Гора во [[Владимирска област|Владимирската губернија]], [[Русија]], а по звање бил [[хемичар]].<ref Name=loc>[http://www.loc.gov/exhibits/empire/gorskii.html Фотограф на царот: Сергеј Михајлович Прокудин-Горски] Библиотека на Конгресот. Пристапено на 13 август 2006</ref> Учел кај славни научници во [[Санкт Петербург]], [[Берлин]] и [[Париз]], и развил првични техники за [[фотографија во боја]]. == Техника == Своите првобитни истражувања резултирале со [[патент]]ирани сликореди и [[филм]]ови во боја. Околу [[1905]] Прокудин-Горски разработил план за употреба на ова ново техничко откритие за документирање на [[Руска Империја|Руската Империја]]. Ова имало за цел да ги запознае учениците со огромната и разнолика [[историја]], [[култура]] и [[модернизација]] на нивната татковина. Процедурата се состоела од брзо правење на низа [[монохроматичност|монохромни]] слики една по друга, секоја низ различно обоен филтер. Со проектирање на три монохромни слики во услови на светла со точна боја, можело да се реконстуира сликаната сцена во вистински бои. Помрднувањата на она што е сликано резултирало со заматени духолики слики, бидејќи сликите од црвена, зелена и сина боја се правеле со извесно временско растојание. Прокудин-Горски успешно развивал хартиени слики во боја од овој филм, но процедурата била бавна и комплицирана. Дури со доаѓањето на дигиталнитата обработка на слики овие три можеле да се комбинираат во една слика. == Фотографија == Прокудин-Горски имал посебен вагон опремен како [[темна комора]], обезбеден од цар [[Николај II]], како и две дозволи за пристап во ограничени зони и соработка на бирократите. Со ова, тој ја документирал Руската Империја од [[1909]] до [[1915]] год. Одржал и многу илустирани предавања за неговите дела. Се иселил од Русија во [[1918]], по [[Октовриска револуција|Октовриската револуција]] и по некое време конечно се преселил во Париз, каде починал во [[1944]]. Неговите фотографии се живопис на еден изгубен свет - Руската Империја во предвечерјето на [[Прва светска војна|Првата светска војна]] и потоа, Руската револуција. Тие се тематски разновидни - од средновековни цркви и манастири на стара Русија, железнички пруги и фабрики, па сè до секојдневниот живот и работа на шареноликото население во земјата. [[Податотека:Alleia Hamerops composite.jpg|thumb|left|450px|Исечок од ''Alleia Hamerops'' кој ги илустрира црвените, зелените и сините бојни канали, како и повеќеделна слика]] Прокудин-Горски ја напуштил Русија во [[1918]], одејќи најпрвин во [[Норвешка]] и [[Англија]] пред на крај да се пресели во [[Франција]]. Тогаш веќе царството е заменето со [[комунизам]], а царот и неговото семејство убиени. Овие уникатни слики на Русија пред револуцијата зачувани на [[стаклен негатив|стаклени негативи]] биле купен од [[Библиотека на Конгресот|Библиотеката на Конгресот]] на [[САД]] во [[1948]] од неговите потомци.<ref Name=loc/> Во [[2001]], Библиотеката на Конгресот започнала изложба, ''The Empire that was Russia'' („Империјата која беше Русија“). За оваа изложба стаклените негативи биле [[скенер на слики|скенирани]] и од нив дигитално биле направени слики во боја д скенираните црвени, зелени и сини монохромни слики, со помош на т.н. [[дигихроматографија]], изум на [[Валтер Франкхаусер]]. Во [[2004]] г. библиотеката склучила договор со [[Blaise Agüera y Arcas]] за изработка на автоматизирани повеќеделни слики од 1.902 негативи од [[дигитална слика|дигитални слики]] со висока резолуција на стаклени негативи. Целосен опис на процесот и врски со такви содржини можат да се најдат на [[Библиотека на Конгресот]].<ref>[https://archive.today/20120530074948/lcweb2.loc.gov/pp/prokhtml/prokcompos.html Софтверска реконструкција на фотографијата во боја на Прокудин-Горсски] Blaise Agüera y Arcas. Пристапено на 13 август 2006.</ref><ref>[https://archive.today/20120530074945/lcweb2.loc.gov/pp/prokhtml/prokabt.html За збирката Прокудин-Горски] Пристапено на 13 август 2006.</ref> == Галерија == <center><gallery> Image:Prokudin-Gorskii-09-edit2.jpg|[[Нилов манастир]] на [[Столбни остров]] во [[Селигерско езеро|Селигерското езеро]] близу [[Осташков]], ц. [[1910]] Image:Prokudin-Gorskii-19.jpg|[[Бухара|Бухарскиот]] емир [[Алим Кан]] во 1911&nbsp;г. Image:Gorskii_03982u.jpg|Внатрешност на Вознесенската катедрала, Смоленск Image:Gorskii_04414u.jpg|Внатрешност на фабрика со [[електрогенератор]] Image:Gorskii_04415u.jpg|Текстилна фабрика, [[Ташкент]] Image:Prokudin-Gorskii-24.jpg|Катедрала Св. Никола, [[Можајск]] Image:Group_of_workers_harvesting_tea_Chakva_Prokudin-Gorsky.jpg|Грчки берачи близу [[Чаква]], [[Грузија]] Image:Gorskii_03966u.jpg|Бранар на Черниговата брана Image:Sergey Mikhaylovich Prokudin-Gorsky - A.P. Kalganov with son and granddaughter, ca. 1910.jpg|Три генерации, [[Златоуст]], [[Урал]] Image:Gorskii 03965u windmills.jpg|Ветерници, [[Сибир]] Image:Gorskii_03948u.jpg|Текстилен трговец, [[Самарканд]] Image:Prokudin-Gorskii-31.jpg|Поглед на [[Тобољск]] од црковна камбана Image:Oldpoppies.jpg|[[Булка|Булки]] Image:View of Havlabar (Tbilisi), in the early 1900s, Sergei Mikhailovich Prokudin-Gorskii.jpg|Поглед на [[Тбилиси]] Image:Jewish_Children_with_their_Teacher_in_Samarkand.jpg|Еврејски деца со нивниот учител, [[Самарканд]] Image:Luganoimproved.jpg|Поглед на [[Лугано]], [[Швајцарија]] </gallery></center> == Поврзано == * [[Историја на фотографијата]] == Наводи == {{Reflist}} == Надворешни врски == {{ризница|Сергей Михайлович Прокудин-Горский}} * [http://www.thespektator.co.uk/spg2.html 100 фотографии со белешки] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100418213935/http://www.thespektator.co.uk/spg2.html |date=2010-04-18 }} * [https://archive.today/20120530074945/lcweb2.loc.gov/pp/prokhtml/prokabt.html ''Профил на збирката во Библиотеката на Конгресот''] * [http://www.loc.gov/exhibits/empire/ Изложба на Библиотеката на Конгресот, ''The Empire that was Russia'' („Империјата која беше Русија“) (избор)] * [https://archive.today/20121212131239/lcweb2.loc.gov/pp/prokquery.html Страница за пребарување со пристап кон сите слики на Прокудин-Горски при Библиотеката на Конгресот] * [http://international.loc.gov/intldl/mtfhtml/mfdigcol/mfdcphot.html#e_eng Слики од Прокудин-Горски при Библиотеката на Конгресот, англиско-руски проект ''Meeting of Frontiers''] * [http://www.museum.ru/museum/1812/Memorial/PG/ Руска страница со многу врски за Прокудин-Горски] * [http://www.prokudin-gorsky.ru/database.php3?first=0 Руска податотека на сите фотографии на Прокудин-Горски, вклучувајќи ги и сѐ уште нереставрираните] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20051214113034/http://www.prokudin-gorsky.ru/database.php3?first=0 |date=2005-12-14 }} * [http://www-2.cs.cmu.edu/~dellaert/aligned/ Приватен проект Прокудин-Горски од Френк Делерт] * [http://www.ummagurau.com/art/russia/ Уште една приватно составена галерија на делата на Прокудин-Горски] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20060111091929/http://www.ummagurau.com/art/russia/ |date=2006-01-11 }} * [http://www.utoronto.ca/tolstoy/colorportrait.htm Прокудин-Горскиевите слики на Толстој - на мрежното место на Толстоевите студии при Торонтскиот Универзитет] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20050206211011/http://www.utoronto.ca/tolstoy/colorportrait.htm |date=2005-02-06 }} * [http://sechtl-vosecek.ucw.cz/en/expozice5.html Он-лајн изложба на Шечтл-Восечелскиот фотографски музеј] * [http://www.ostashkov.ru/prokudin-2003/prokudin.asp Прокудин-Горски: 1910 vs 2003. Споредба на некои места] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080220082219/http://www.ostashkov.ru/prokudin-2003/prokudin.asp |date=2008-02-20 }} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Прокудин-Горски, Сергеј Михајлович}} [[Категорија:Руски фотографи]] [[Категорија:Советски фотографи]] [[Категорија:Руски хемичари]] [[Категорија:Фотографски пионeри]] [[Категорија:Родени во 1863 година]] [[Категорија:Починати во 1944 година]] [[Категорија:Луѓе од Владимирската област]] [[Категорија:Апсолвенти на Техничкиот универзитет во Берлин]] [[Категорија:Руски пронаоѓачи]] ehblk3j6mfekq9ca6w243u6os9beeqd 4 20515 5581567 5577127 2026-06-23T17:11:46Z MediaWiki message delivery 47896 /* RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons */ ново заглавие 5581567 wikitext text/x-wiki <!---------------------------------------------------------------------------------> <!-------Вам ви благодари помошниот тим на Википедија (pro's making woners)------> <!---------------------------------------------------------------------------------> {{Селска чешма}}<br /> __NEWSECTIONLINK__ <div id="содржина"> __TOC__ <div id="дискусии"> [[Категорија:Википедија:Селска чешма| ]] [[Категорија:Википедија:Заедница|Селска чешма]] == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 20:45, 16 јануари 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:ZI Jony@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 14:21, 18 јануари 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Tiven2240@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == Годишна оценка на Упатствата за спроведување на Универзалниот правилник на однесување (УПнО) == <section begin="announcement-content" /> Ве известувам дека започна периодот на годишна оценка на Упатствата за спроведување на Универзалниот правилник на однесување. Можете да давате предлози за промени до 9 февруари 2026&nbsp;г. Ова е првиот од неколкуте чекори на годишната проценја. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Прочитајте повеќе за ова и учествувајте во разговор на страницата на УПнО на Мета]]. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Координативната комисија на Универзалниот правилник на однесување]] (U4C) е глобална група посветена на правично и доследно спроведување на УПнО. Оваа годишна проценка е планирана и спроведена од U4C. За повеќе информации за должностите на U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|погледајте ја нејзината повелба]]. Споделете ги овие информации со други членови на вашата заедница кајшто е соодветно. -- Во соработка со U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|разговор]])<section end="announcement-content" /> 22:01, 19 јануари 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Keegan (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Начела и напатствија на Википедија == Почитувани уредници, ja отворам оваа дискусија во согласност со [[ВП:ГЛАСННН]]. Во продолжение секоја недела ќе биде отворена по една тема за која треба да ги одредиме насоките на значајност за нашата Википедија, и на која прво добро е да се дискутира, а потоа можеби и да се гласа. При оформувањето на статиите за начела и напаствија, како и за значајност, во врска со луѓе, настани и друго, земени се предвид неколку јазични Википедии, како англиската, српската и хрватската. Да нагласам дека Википедија на англиски јазик има построги правила од другите јазични Википедии, претпоставувам затоа што се смета за светска енциклопедија, и некои теми кои се важни локално во земјите, на англиската не сметаат дека треба да ги има. Сепак и таму има исклучоци. Исто така, добро е да се нагласи и да се има на ум дека дел од овие службени страници се создавани пред 20 години, и можно е да има потреба од нивно прегледување и дополнување. === [[Википедија:Што не е Википедија]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 19:40 ч. на 8 февруари 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span> Да започнеме со [[Википедија:Што не е Википедија|што не е Википедија]]. Википедија не е хартиена енциклопедија, не е речник, не е трибина, ниту пак говорница од било кој вид, не е ни разговорен форум или средство за пропаганда и рекламирање. Википедија не е збирка на надворешни врски, галерии на слики или медиуми. Википедија на македонски јазик не е национална енциклопедија на Македонците. Википедија не е услужник на бесплатно вдомување или мрежен простор, не е експеримент за демократија или каков било друг политички систем. Нејзиниот основен метод на одлучување на консензус е преку уредување и дискусија, не преку постојано гласање. Повеќе на секоја од ставките има на линкот [[Википедија:Што не е Википедија|што не е Википедија]]. ==== Дискусија за „Што не е Википедија“ ==== {{коментар}} Според мене, треба да имаме слобода да бришеме кориснички страници на Википедијанци на кои корисникот си пишува реклама за себе и она што го работи. Налетувам на такви, скоро имаше некој масер се рекламира на корисничката страница. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:42, 8 февруари 2026 (CET) :{{коментар}}Според мене, секаков вид на рекмалација директна или индиректна мора одма да се отстранува без никаква дебата или дискусија. Без разлика дали е на корисничка страница, подобрување во статија, новосоздадена страница и останато. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 20:01, 8 февруари 2026 (CET) :Па некако оваа страница има опфатено доволно, јас немам забелешки или некакви сугестии што да се наведе дополнително. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 16:27, 9 февруари 2026 (CET) :Исто и јас. :) [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 20:53, 9 февруари 2026 (CET) {{коментар}}Се согласувам дека секаков вид на рекмалација директна или индиректна треба да се отстранува без никаква дискусија.[[User:Lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> :{{Коментар}} Вака. Малку пристапот да е подиректен и поконкретен. На пример глеам се дискутира за тоа Што не е википедија? Значи мој предлог е за ова, и за сите идни дискусии, да се преземе англиската верзија на напатствијата, да се видат од сите нас и да се даде коментар кои поттпочки од англиското напатствије би го трганеле или замениле со друго. Ова го зборам од проста причина што англиските напатствија се едни од најелаборираните, па дури и претерано детализирани, ние можеме да ги земем само општите начела. Во овој случај ок си е се. Се сложувам со напишаното за тоа што не е Википедија, ако имам некој поконкретен дел за додавање, ќе пишам тука. Следните да бидат со поконкретни забелешки што се прифаќа, а што не на нашата Википедија. Во однос на кориснички страници, ние сме бришеле и порано само вулгарности. Рекламирање не би требало да е проблем, според мене. Пропагираме сите ние на нашите кориснички страници. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 18:50, 15 февруари 2026 (CET) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (настани)]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:30 ч. на 15 февруари 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span> Многу настани добиваат покриеност во вестите, а сепак не се од историска или трајна важност. Настан може да биде доволно интересен за новинарите и уредниците на вестите, но тоа не секогаш е доволно значајно за да има статија на Википедија. При оценувањето на настанот, уредниците треба да оценат различни аспекти на настанот и покриеноста: влијанието, длабочината, времетраењето, географскиот опсег, разновидноста и веродостојноста на покривањето, како и дали покривањето е рутинско. ;Трајни ефекти Настанот што е преседан или катализатор за нешто друго од трајно значење, најверојатно ќе биде значаен. На пример, во САД, убиството на детето Адам Волш на крајот довело до донесување на Закон за заштита и безбедност на децата, наречен Закон Адам Волш. Овој настан се смета за значаен. Настаните кои имаат трајно дејство од историско значење веројатно ќе бидат знајачни. Ова вклучува, на пример, природни катастрофи после кои останува широко распространето уништување, а обновата на уништеното може да доведе до смена на населението, и можно е да влијае врз изборите. Помал земјотрес или бура со мало или никакво влијание врз човечката популација веројатно не е значаен за да има статија на Википедија. ;Географски опсег Значајните настани обично имаат значително влијание врз широк регион, домен или широко распространета општествена група. Настанот кој влијае врз локално подрачје и го известуваат само медиумите во блискиот регион веројатно нема да биде значаен. ;Длабочина на покриеност Еден настан мора да добие голема или длабинска покриеност за да биде значаен. Длабочина на покривање вклучува анализа што ги става настаните во контекст, како што често се среќава во книгите, долгометражни написи во големите списанија за вести или на ТВ. ;Времетраење на покриеноста Значајните настани обично добиваат медиумска покриеност која е во подолг временски период. Времетраењето на известувањето по медиуми е силен показател за тоа дали некој настан има минливо или трајно значење. Тоа што некој настан се случил неодамна сам по себе не го прави незначаен. ;Разновидност на извори Се очекува значајна национална или меѓународна медиумска покриеност за некој настан да биде забележлив. Известувањето со широк опсег има тенденција да укаже на значајност, освен кога медиумите препишуваат и преобјавуваат исти вести едни од други. ;Рутинско покривање Според политиката на Википедија дека не е весник, рутинското покривање на вести за работи како што се објави не се доволна основа за статија. Рутинските настани, како што се спортски натпревари, филмски премиери, прес-конференции итн., може подобро да се опфатат како дел од друга статија, ако воопшто се значајни. Медиумски објави за настани кои се вообичаени, секојдневни, или се обични предмети што не се истакнуваат — веројатно не се значјани за да имаат своја статија на енциклопедија. ;Сензационализам Таблоид или жолтото новинарство како што се нарекува, обично се смета за лоша основа за статија во енциклопедија, поради недостатокот на проверка на фактите својствени за сензационалистичко известување и објавување на скандали. Википедија не е место за скандали или озборувања. ;Кривични дела Написите за криминални дејствија, особено оние што спаѓаат во категоријата „вонредни вести“, често се предмет на дискусии за бришење. ;Луѓе значајни за само еден настан Луѓето познати само во врска со еден настан генерално не треба да имаат статија напишана за нив. Ако настанот е многу значаен, тогаш наместо тоа, обично треба да се напише статија за настанот. ;Идни настани Поединечните закажани или очекувани идни настани треба да бидат вклучени само ако настанот е значаен, и речиси сигурно ќе се одржи. Датумите не се дефинитивни додека настанот навистина не се случи, бидејќи дури и значајните настани може да бидат откажани или одложени во последен момент поради голем инцидент (ваков случај на одложување беше во текот на пандемијата). Меѓу идните настани кои се соодветни за да се отвори за нив страница пред време спаѓаат: избори, Олимписки игри, Евровизија, европски и светски првенства. ;Алтернативи за бришење Ако значајноста на настанот е доведена во прашање, но тој е првенствено поврзан со одредена личност, компанија или организација или текстот може да биде дел од друга статија со поширока тема, тогаш треба да се употреби спојувањето на содржините. Сепак, треба да се внимава на настанот да не му се даде непотребна тежина. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (настани)|Значајност на настаните]]. ==== Дискусија за „Настани“ ==== {{коментар}} Според мене, овој дел добро ги покрива сите можни ситуации поврзани со настаните. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:32, 15 февруари 2026 (CET)<br> {{коментар}} Сметам дека аргументите се добро образложени и се согласувам со нив. - [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 11:07, 18 февруари 2026 (CET) <br> {{коментар}} Се солгасувам со горенаведените коментари. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 11:30, 18 февруари 2026 (CET) <br> {{коментар}} Добри се предлозите и правилата наведени во посебната страница, немам дополнителни коментари. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:11, 18 февруари 2026 (CET)<br> {{коментар}} Овој дел е усогласен со соодветниот дел на другите јазици и јасен за оние што го читаат. [[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 17:14, 19 февруари 2026 (CET) {{коментар}} Исто и јас се согласувам со коментари на колегите. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:03, 21 февруари 2026 (CET) {{коментар}} Добро се образложени аргументите и се согласувам со нив.[[User:Lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Автобиографија]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:50 ч. на 22 февруари 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span> *Пишувањето автобиографии е обесхрабрено, бидејќи е тешко да се напише неутрална, проверлива автобиографија, а има и многу замки. *Автобиографијата често е пристрасна, и обично напишано е само позитивното за личноста. *Автобиографиите се често непроверливи. Ако единствениот извор за одреден факт за вас сте вие самите, читателите не можат да го потврдат тоа. *Автобиографиите можат да содржат оригинално истражување. Луѓето често вклучуваат информации во автобиографии кои никогаш претходно не биле објавени или се резултат на знаење за нештата од прва рака. Википедија е енциклопедија и не смее да содржи претходно необјавени информации, ниту дозволува оригинално истражување. *Под „автобиографија“ не се подразбира само биографијата што сте ја напишале сами за себе, туку и биографијата што сте ја платиле или сте наредиле некој друг да ја напише во ваше име. *Тешко е да се пишува неутрално и објективно за себе, затоа треба да дозволите другите да пишуваат. Би требало да почекате некој друг да напише статија за вас и вашите постигнувања. *Во јасни случаи, дозволено е уредување на страници поврзани со вас, како: враќање на вандализам; но само ако тоа е очигледен вандализам, а не содржински спор. *Ако не сте значајни според начелата на Википедија, пишување на статија за себе ја крши политиката која вели дека Википедија не е место за бесплатна реклама. * Ако вашиот живот и достигнувања се проверливи и навистина од значење за да ве има на енциклопедија, некој друг веројатно ќе создаде статија за вас порано или подоцна. Повеќе на линкот: [[Википедија:Автобиографија]] ==== Дискусија за „Автобиографија“ ==== {{коментар}} - Се согласувам со наведените правила поврзани со автобиографија. Ние сме мала заедница, и знам дека се случило низ минатото некои личности сами за себе да си напишат статија, често не е бришена таквата статија, туку е само досредена, доколку личноста е значајна за да ја има во енциклопедија. Сепак, во најголем дел, би требало да се обесхрабрат автобиографски статии. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:58, 22 февруари 2026 (CET) {{Коментар}} Автобиографијата, поточно пишување на автобиографија, треба да биде обесхрабрено и недозволиво за Википедија. Пристрасноста при пишување на таква статија е на највисоко ниво, а објективноста ниска. Напатствијата се во ред, се согласувам и замолувам секој да реагира ако забележи вакви случаеви. Ова е едно од основните правила на Википедија и треба строго и доследно да се почитува.--<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 09:48, 23 февруари 2026 (CET) {{Коментар}} Целосна поддршка за сѐ претходно кажано. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:17, 23 февруари 2026 (CET) {{Коментар}} Се сложувам со сѐ. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 17:34, 24 февруари 2026 (CET) {{Коментар}} Да, и јас го делам истото мислење. [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 11:52, 27 февруари 2026 (CET) {{коментар}} Се согласувам. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 13:57, 28 февруари 2026 (CET) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Биографии на живи личности]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:50 ч. на 1 март 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span> *Статија за жива личност треба да биде напишана одговорно, внимателно и со непристрасен тон, да се избегнува потценување, но да се избегнува и претерување. *Контроверзниот материјал за живи личности што е без извори или со слаби извори треба веднаш да се отстрани, и без дискусија. *Не користете јавни записи што вклучуваат лични податоци, како што се датум на раѓање, вредност на домот, сообраќајни казни, регистрации на возила и домашна или деловна адреса. *Никогаш не користете самообјавени извори (вклучувајќи книги, списанија, интернет страници, блогови, подкасти или објави на социјалните мрежи) како извори на материјал за жива личност, освен ако не се напишани или објавени од самото лице. *Не внесувајте озборувања во статиите. Секогаш прво прашајте се: Дали изворот е веродостоен? Дали материјалот е вистинит? И, дури и ако е вистинит, дали е релевантен за неутрална статија за личноста за која е статијата? *На администраторите им е дозволено да спроведат отстранување на јасни прекршувања на БЖЛ со заштита на страницата или со блокирање на прекршителот/прекршителите. *Избегнувајте приказ на жртва. *Во случај на јавна личност, ќе има повеќе доверливи извори, а БЖЛ треба едноставно да документира што известуваат тие извори. *Поради зголемена злоупотреба и [[Кражба на идентитет|кражба на идентитет]], луѓето сè повеќе ги сметаат своите вистински имиња и датуми на раѓање за приватни информации. Википедија ги вклучува целосните и вистинските имиња и датуми на раѓање кога тие се објавени од сигурни извори или извори блиски до личноста на таквата статија, па затоа е сосема разумно да се претпостави дека личноста нема приговор за објавувањето на овие информации. Не може да бришеме лични податоци по барање на личноста доколку се јавно достапни во веродостојни извори. Но, доколку личноста на која се однесува статијата се спротивставува на објавувањето на датум на раѓање, а податоците не биле претходно објавени од веродостојни извори, бидете внимателни и наведете ја само годината на раѓање. Исто така, статиите не треба да ја содржат адресата, електронската пошта, телефонскиот број или други контакт информации на личноста за која станува збор, но генерално е дозволено да се вклучи линк до официјалната интернет страница на личноста во делот „Надворешни врски“, иако тој линк може да ги содржи горенаведените информации. *Дали ќе се отстрани име или погрешно родово именување на жива личност која е трансродово лице, е прашање на уредничка проценка доколку веќе се појавило во сигурни извори. *Со тоа што некој бил спомнат во вестите, не значи дека треба да добие статија на Википедија. *Жива личност обвинета за кривично дело се смета за невина сè додека не биде осудена од суд. Уредниците генерално не треба да вклучуваат текст што сугерира дека лицето е осомничено, дека е лице од интерес или е обвинето за вршење на кривично дело, освен ако не е обезбедена осуда за тоа кривично дело, или повеќе доверливи извори веќе го објавиле името на обвинетиот во врска со кривичното дело. *БЖЛ се применува насекаде на Википедија каде што се споменуваат живи личности, вклучувајќи страници за разговор, описи на уредувања, кориснички страници, слики и категории. *Корисничките имиња што содржат клеветнички, очигледно лажни или спорни изјави или материјал за живи лица треба веднаш да бидат блокирани и отстранети од сите промени. *Сликите од живи личности не треба да се користат надвор од контекст за да се прикаже тоа лице во лажно или неповолно светло. *Имињата на категориите се самообјаснувачки, па затоа вклучувањето на одредена биографија во одредена категорија мора да биде оправдано со соодветен текст кој има сигурни извори во самата статија. Пример за ова е додавање на Категорија:Криминалци, или категоризацијата на живите личности според религија или сексуална ориентација. *Лицата над 115 години се сметаат за починати, освен ако во веродостојни извори не постари од една година не е наведено дека се живи. *Уредниците кои постојано додаваат или враќаат контроверзен материјал во БЖЛ кој не е поткрепен со извори или е поткрепен со лоши извори, може да бидат блокирани поради нарушување на проектот. Повеќе на линкот: [[Википедија:Биографии на живи личности]] ==== Дискусија за „Биографии на живи личности“ ==== {{коментар}} - Јас сум ЗА да се применуваат овие начела. Инаку, ме збуни делот со горна старосна граница, и дека „лицата над 115 години се сметаат за починати“. Имавме случај со некој борец за кој немаше извори за тоа кога починал, па стана збунувачко како да се реши тој проблем. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:56, 1 март 2026 (CET)<br> {{Коментар}} Целосно се согласувам. Јас сум за поголема и построга контрола за тоа за кој се прави статија. Да нема статии за недоволно афирмирани личности, без разлика од која област се. Не сме реклама ние. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 14:08, 3 март 2026 (CET) {{коментар}} Јас имам две забелешки во врска со овие начела. Прво, ако лични податоци се објавени во веродостојни извори, не смее да се врши цензура по барање на личноста (на пр. ако јавно е објавен точниот датум на раѓање, тогаш тој датум слбодно може да се наведе во статијата). Второ, начелото за лицата над 115 години нема логика затоа што може да има повеќе живи лица над 115 години, но само едно лице може да се смета за најстара личност во светот. Мислам дека ова начело треба да се преработи и да гласи „Лицата над 115 години се сметаат за починати, освен ако во веродостојни извори не постари од една година не е наведено дека се живи.“. --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 22:53, 3 март 2026 (CET) :За лицата над 115 години го сменив како што предлагаш. :Вториот дел за лични податоци, тоа што го предлагаш го има [[Википедија:Биографии на живи личности|веќе содржано во реченицата]]: :„Википедија ги вклучува целосните и вистинските имиња и датуми на раѓање кога тие се објавени од сигурни извори или извори блиски до личноста на таквата статија, па затоа е сосема разумно да се претпостави дека личноста нема приговор за објавувањето на овие информации.“ :Мислам дека таа реченица го покрива тоа што го велиш. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 16:56, 4 март 2026 (CET) ::{{одговор|Виолетова}} Да, го покрива, но погоре се наведени реченици коишто се противречни на тоа. Ако датумот на раѓање е јавно објавен и лицето се противи да биде наведен во статијата, тогаш која реченица се зема предвид? --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 09:41, 6 март 2026 (CET) ::Коректност! [[Специјална:Придонеси/&#126;2026-14346-24|&#126;2026-14346-24]] ([[Разговор со корисник:&#126;2026-14346-24|разговор]]) 09:43, 6 март 2026 (CET) :::@[[Корисник:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] :::Кире, овде имам извадено дел од речениците, а не сè, затоа стои линк до целата страница со правилата, каде што пишува на крајот: Повеќе на линкот. Треба проектната да се прочита, бидејќи се разбира дека важат сите реченици кои се на страницата со начела и напатствија. Односно, доколку е јавен податокот за датум на раѓање, не го земаме предвид човекот што се буни. Овде го вклучив примерот дека доколку не е јавно објавен датумот и човекот не сака да му стои на статијата, би требало да го испочитуваме. Дури има предвидена ситуација кога има своја интернет страница на која ставил вистинско име и датум на раѓање, ние смееме да ја ставиме во надворешните врски на статијата. Неколку различни ситуации се опфатени на [[Википедија:Биографии на живи личности|главната страница за БЖЛ]] и тие се тие што важат. Овде се само извадоци, дека е голема таа страница цела да се псотави на Селска чешма. Поздрав [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:45, 6 март 2026 (CET) ::::{{одговор|Виолетова}} Да, за напишаното во начелото зборувам, а не за она коешто е напишано на оваа страница. Најпрвин е наведена реченицата „Википедија ги вклучува целосните и вистинските имиња и датуми на раѓање кога тие се објавени од сигурни извори или извори блиски до личноста на таквата статија, па затоа е сосема разумно да се претпостави дека личноста нема приговор за објавувањето на овие информации.“, а потоа пишува „Доколку личноста на која се однесува статијата се спротивставува на објавувањето на датум на раѓање, бидете внимателни и наведете ја само годината на раѓање.“. Ова нема логика. Ако лицето не сака јавно да биде објавен неговиот датум на раѓање, тогаш тоа треба да биде отстрането од изворите коишто се користат на Википедија (откако ќе биде избришано од тие извори, тогаш природно ќе биде избришано и од Википедија затоа што повеќе нема да има веродостојни извори во коишто е наведено). Но, ако лицето бара тоа да биде отстрането само од Википедија, а притоа да остане наведено во други извори, тогаш се работи за цензура на јавно објавени податоци и тоа не е дозволено дури и да е по барање на лицето за коешто се однесува податокот. --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 12:07, 6 март 2026 (CET) :::::Не знам каде не се разбираме, тоа што го објаснуваш е тоа како треба да се постапи, всушност. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:45, 6 март 2026 (CET) ::::::Се разбираме дека е така, но во начелото е напишано поинаку. За да биде појасно, можеби изрично треба да ставиме дека не може да бришеме лични податоци по барање на личноста доколку се јавно достапни во веродостојни извори (Во иднина те молам секое дополнување пишувај го како нов коментар затоа што јас овој одговор го пишав на твојот првичен коментар којшто потоа беше дополнет и затоа напишав уште еден коментар подолу дека се согласувам со дополнетото. Инаку, се создава впечаток дека не се разбираме.). --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 18:53, 6 март 2026 (CET) ::::Гледам дека си го дополнила текстот додека го пишував одговорот, па затоа дополнително ќе одговорам и на дополнетиот текст. Да, така треба да биде, но во начелото не е напишано на тој начин. --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 12:08, 6 март 2026 (CET) {{коментар}} - Јас сум ЗА, со тоа што сметам дека треба да има контрола за тоа за кој ја пишува статијата, како и начелото што го спомна Кирил погоре „Лицата над 115 години се сметаат за починати, освен ако во веродостојни извори не постари од една година не е наведено дека се живи.“; според мене има смисла. [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 13:28, 5 март 2026 (CET) {{коментар}} Се согласувам, и за лицата над 115 години да се преработи. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 18:30, 5 март 2026 (CET) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (луѓе)|Креативни професии]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:57 ч. на 8 март 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> Во овој дел да ги разгледаме значајноста на луѓето да имаат статија според тоа која професија ја вршат, се разгледуваат професорските, научните и креативните професии: професори, научници, и креативните професии (писатели, музичари, сликари, архитекти, новинари). *Записите во списоци каде е дозволено човек сам да се пријави и запише, не придонесуваат за значајност. Исто така, интернет страниците за вработените или членовите на една организација, не се доволен показател за значајност. *Веродостојна биографија на 200 страници за личност, издадена од независен извор и не е платена од човекот за чија биографија станува збор, која детално го покрива животот на тоа лице е прифатлив извор, додека извод од матична книга на родените или списокот од формуларот за изборно ливче, не е. *Луѓето кои ги исполнуваат основните критериуми, може да се сметаат за значајни без да ги исполнуваат дополнителните критериуми подолу. ;Професори, наставници, академици и научници *Наставници и професори кои предаваат во основно, средно или више и високо образование, не се значајни за енциклопедија само поради таа професија. Но ако се занимаваат и со друга дејност, како на пример, наука, сликарство, музика, пишување, политика и друго, можат да стекнат значајност да имаат своја енсиклопедиска статија поради дополнителната активност, и во таков случај се оценуваат според вообичаените правила за значајност во професијата. *Сите членови на [[МАНУ]] се значајни за да имаат статија на Википедија. Исто така и членови на странските академии на науките се доволно значајни. *Дел од критериумите: # Лицето има добиено високо престижна академска награда или чест на национално или меѓународно ниво ([[23 Октомври (награда)]], [[Награда „11 Октомври“]], [[Награда „Мито Хаџи Василев - Јасмин“]], на пример). # Лицето било избрано за член на високо селективно и престижно научно друштво или здружение (на пр., Национална академија на науките или Кралското друштво) или член на големо научно здружение кое го задржува статусот на колеги како високо селективна чест (на пр., соработник на Институтот за електрични и електронски инженери или институт за електронски инженери). # Академската работа на лицето има значително влијание во областа на високото образование, влијае врз значителен број академски институции. Овој критериум исто така, може да биде задоволен ако лицето развило значаен нов концепт, техника или идеја, лицето направило значајно откритие или решило голем проблем во својата академска дисциплина. Во овој случај, неопходно е експлицитно да се докаже, со значителен број на упатувања на академски публикации на истражувачи различни од личноста за која станува збор, дека овој придонес навистина нашироко се смета за значаен и нашироко се припишува на личноста за која станува збор. # Лицето било именувано за угледен професор во голема институција за високо образование и истражување, именувано за претседател што укажува на споредливо ниво на постигнувања или еквивалентна позиција во земји каде што ваквите именувања се невообичаени. # Лицето е дел од основачите на некоја голема или значајна образовна институција. # Лицето имало значително влијание надвор од академската заедница во нивниот академски капацитет. # Лицето е главен уредник на големо, добро воспоставено академско списание во нивната предметна област. Во овој критериум не спаѓаат списанија кои се во рамките на псевдо науката. *Псевдонаучникот, исто така, може да биде доволно значаен за сопствена статија, ако неговата теза е особено распространета или добро позната, или ако има голем број научни трудови насочени кон побивање или отфрлање на псевдонаучната природа на неговата теза. ;Креативни професии Ова упатство се однесува на автори, писатели, уредници, новинари, филмаџии, фотографи, уметници, сликари, вајари, архитекти и други креативни професионалци. Такво лице е значајно ако: * Личноста се смета за важна личност или е широко цитирана од врсниците или наследниците; или * Личноста е позната по тоа што поттикнува значаен нов концепт, теорија или техника; или * Лицето создало или одиграло голема улога во заедничкото создавање на значајно или добро познато дело или колективно дело. Дополнително, таквото дело мора да било примарен предмет на повеќе независни периодични статии или рецензии, или на независно и значајно дело (на пример, книга, филм или телевизиска серија, но обично не само една епизода од телевизиска серија); или * Работата (или делата) на личноста: (а) станала значаен споменик, (б) била суштински дел од значајна изложба, (в) добила значително критичко внимание или (г) била претставена во постојаните збирки на неколку значајни галерии или музеи. Подолу се наведени попрецизните критериуми за овие професии. ;Музичари Текстописците или композиторите (без разлика дали се од популарната музика, црковни песни или други стилови) може да се сметаат генерално за значајни ако создале голем број нашироко познати дела. '''Естраден музичар''' може да биде значаен ако исполнува некои (по можност, барем два) од следниве критериуми: * има издадено најмалку еден студиски албум кој има добиено сертификација на издавачката куќа (сребрена, златна или платина); * добитник е на награди на музички фестивали на регионално, национално или меѓународно ниво; * има издадено неколку песни со повеќемилионски прегледи на музичките сервиси (YouTube, Spotify, Deezer итн.); * има значителен број следбеници/претплатници на официјален канал или профил на музички услуги во однос на населението на земјата во која живее угледни секундарни извори, или музички експерти изјавиле дека музичарот се истакнува во одреден жанр, музичко движење, период или област. '''Класичен инструментален музичар''' може да биде значаен ако исполнува некои (по можност, барем два) од следниве критериуми: * завршил конзерваториум или музичка академија (исклучоци се многу успешни (самоуки) солисти/„чудо од деца“); * објавил снимка кај етаблирана издавачка куќа за класична музика; * настапувал/а во добро познат камерен ансамбл или оркестар најмалку пет години; * соработувал/а со други значајни естрадни или други класични музичари (види критериуми погоре). '''Класичен музичар-солист''' може да биде значаен ако исполнува некои (по можност, барем два) од следниве критериуми: * дипломирал конзерваториум или музичка академија; * објавил снимка кај етаблирана издавачка куќа за класична музика; * пеел во реномирана оперска куќа надвор од својата татковина најмалку две години/сезони; * оперски солист во националната оперска куќа (во Опера и балет, на пример). Соработувал со значајни естрадни или други класични музичари (види критериуми погоре). ;Уметници, сликари, вајари, фотографи Уметникот, вклучувајќи илустратори, фотографи, скулптори, сликари итн., ги исполнува критериумите и може да се смета за значаен: * ако е цитиран/а во дела за историја на уметност или нивни еквиваленти; * ако освоил/а престижна награда за уметност; * ако има одржано најмалку една изложба во музеј, галерија или уметничка институција; * доколку неговите самостојни дела се изложени во национален или меѓународно признат музеј; * ако бил/а клучна фигура во забележително уметничко движење; * ако работел/а во кралски дворец како штитеник на крал, или бил раководител на државна уметничка институција; * ако е автор на најмалку две дела кои се сметаат за културно и историски значајни; * ако е член на престижно уметничко друштво како [[Друштво на ликовните уметници на Македонија]], на пример. Уметници кои цртаат графити, улични уметници и уметници од слични нетрадиционални формати може да ги исполнат критериумите доколку добиле значително внимание од медиумите или критичките автори на национално или меѓународно ниво за неколку нивни дела (или изведби). ;Писатели '''Писател, поет, романсиер,драматург, раскажувач''' има енциклопедиско значење ако исполнува барем два од следниве услови: * единствен е или главен автор на две или повеќе дела објавени од одредена издавачка куќа (платени услуги за печатење од страна на самиот автор не се бројат); * добитник е на престижни награди ([[Нобелова награда за литература]], [[Друштво на писателите на Македонија#Награди|наградите кои ги доделува ДПМ]], [[Пулицерова награда]] итн.); * дел е од барем една издадена збирка на поети / романсиери/ драматурзи/ раскажувачи. Членовите на [[Друштво на писателите на Македонија]] автоматски се сметаат за значајни, поради тоа што за прием во друштвото, ДПМ има слични критериуми како горенаведените. '''Книжевен преведувач''' обично е доволно значаен за сопствена статија ако исполнува некој од следниве критериуми: * автор е на неколку преводи кои се забележителни по самите нивни преводи; * автор е на голем број преводи на литературни дела; * запишан е како преведувач во книжевно-историска енциклопедија; * добитник е на престижни награди за преведувачи, како што се наградата на „Гете институт“ или наградата за превод Оксфорд-Вајденфелд и други. Зборот „писател“ овде се однесува на сите автори на текстуални дела. Ова вклучува автори и на фикција (која вклучува поезија). ;Глумци и режисери '''Глумец''' обично е забележлив ако исполнува барем еден од следниве критериуми: * има водечка улога во филм кој бил дел од редовната кино понуда; * има водечка улога во позната ТВ серија која се прикажува на националните канали; * има водечка улога во филм или ТВ серија што е добитник на престижна национална награда или повисока награда; * имал неколку главни улоги во добро познат национален или регионален театар (на пр. [[Македонски народен театар]], [[Народен театар (Битола)|Битолски театар]], [[Народен театар „Јордан Хаџи Константинов – Џинот“|Велешкиот театар]]); * одиграл/а улога што добила големо покривање на националните медиуми или за улогата бил/а наградена со престижна награда (на пример, [[Оскар]]). '''Режисерот''' е генерално значаен ако исполнува барем еден од овие критериуми: * режирал филм кој бил дел од редовната кино понуда; * режирал позната ТВ серија која се прикажува на националните канали; * режирал филм или ТВ серија што освоиле престижна национална награда или награда на повисоко ниво; * режирал најмалку две претстави во познат национален или регионален театар; * награден е со престижна награда или добил широко покривање на националните медиуми за неговата или нејзината режисерска улога. ;Архитекти '''Архитектите''' веројатно заслужуваат статија: * ако се цитирани во прегледни дела за историја на уметноста или нивни еквиваленти; * доколку освоиле престижна награда; * ако дизајнирале најмалку две згради кои веќе биле значајни за да имаат своја статија на Википедија, или се сметаат за културно и историски познати објекти; * ако се (или биле) членови на престижно друштво (МАНУ, Европската академија на науките и уметностите, итн.) ;Новинари '''Новинарите''' се значајни за да имаат своја статија доколку исполнуваат некој од следниве критериуми: #Нивната работа е наградена со некоја значајна награда од областа на новинарството. (Во Македонија, на пример, добитник на [[Награда „Мито Хаџи Василев - Јасмин“]]). Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (луѓе)]] ==== Дискусија за „Значајност на луѓе по професии“ ==== {{коментар}} - ЗА: според мене ги опфаќа сите ситуации поврзани со овие професии. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 21:04, 8 март 2026 (CET)<br> {{коментар}} Да напоменам секој од овие профили е професор нема (наставници) сите се професори кои предаваат во основно, средно или више и високо образование кои се прогласени за најдобри просветни работници од Сојуз на просветни работници на Македонија заслужуваат да имаат статија? Дали овие личности ( професори) кои имаат објавувано во меѓународни научни списанија и домашни научни списанија свои трудови и се признати професори и на глобално ниво треба да имаат своја статија? - [[User:lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> 11 март. :[[User:lili Arsova|Lili]], мое мислење искрено е дека прогласувањето од страна на Сојуз на просветни работници не е некоја висока или престижна награда. А за вториот дел што го споменуваш, ако професорот објавува научни трудови во списанија кои се признати, значи се занимава со наука, тогаш важат критериумите за научници. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:13, 11 март 2026 (CET) {{коментар}} - ЗА: Се сложувам со горе наведеното. [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 07:40, 12 март 2026 (CET) {{Коментар}} - убаво опфатено, нормалмо не може се во детали, но опфаќа што треба и не треба. Да се има предвид ова кога се прават статии од ваков тип.--<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 11:31, 13 март 2026 (CET) {{Коментар}} - Според мене одлично е опфатено, ама како што нагласи Никола не може сѐ во детали, се сложувам со горенаведеното и гласам ЗА. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 19:28, 14 март 2026 (CET) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (луѓе)|Кралски семејства и благородници]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:22 ч. на 15 март 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> '''Членови на кралски семејства''' кои обично ги исполнуваат критериумите за значајност вклучуваат: * владетели, поглавари и суверени (цареви, кралеви, кралици, големи војводи, султани, принцови, итн.) кои некогаш владееле со општо призната држава или постари, споредливо организирани општества; * други полноправни членови, чие членство во семејството е стекнато со раѓање или брак, кои во секој момент од животот биле во доминантна положба. Не е неопходно овие луѓе цел живот да бидат членови на кралски семејства. За членовите кои не биле на владејачка позиција во текот на нивниот живот или оние кои не се (или не биле) полноправни членови на семејството поради моргански брак, важат истите критериуми како за благородништвото. '''Благородниците''', од историјата или од сегашноста, не заслужуваат своја статија само затоа што припаѓаат на благородничко семејство. Благородниците кои ги исполнуваат критериумите за статија но поради друга заслуга, како што се оние кои поседуваат големи имоти или на друг начин значително влијаат врз условите за живот на многу други луѓе, веројатно ќе заслужат статија во енциклопедија. Ваквите статии првенствено треба да содржат информации што покажуваат дека личноста ги исполнува критериумите, а не смее да содржи само информации за титули, хералдика или семејни врски. Статија за благородничко семејство или благородна титула (на пр. Војводата од Корнвол) може да е значајна за енциклопедија, и потоа на таква статија може да се додадат информации за поединци кои пак, не се значајни да имаат сопствена статија. '''Напомена:''' При именување на статиите за кралски фигури и благородници би требало да се придржуваме на неколку правила: кога имаме само име и земја, името на статијата би требало да ги содржи името на личноста и земјата од која потекнува или со која владее. За некои кралеви и владетели кои имаат исто или слично име, за да нема забуна за кого се работи, во заграда да се стави земјата ([[Карло III (Шпанија)]] или [[Стефан I (Унгарија)]]. Луиза (надвојвотка од Австрија), како што е: [[Золта (голем везир на Унгарците)]], со тоа што титулата ако не е на почеток на реченица не се пишува со голема буква. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (луѓе)]] ==== Дискусија за „Кралски семејства и благородници“ ==== {{коментар}} - Ова е кус и јасен дел. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:23, 15 март 2026 (CET) <br> {{коментар}} - Немам што да надополнам, сметам дека е во ред напишаното, гласам ЗА. - [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 20:27, 15 март 2026 (CET) <br> {{коментар}} - Не знам дали коментаров е на вистинското место, но сметам дека треба да се направи некој ред и стандард во именување на статии на благородници и владетели, дали треба да го пишува само името, титулата, семејстовото, државата, со запирки, во загради итн. Сега има неколку различни начини. - [[User:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] <small>([[User talk:Bojan9Spasovski|разговор]])</small> 12:09, 18 март 2026 (CET) :Јас сметам дека треба со загради, дека 90 % од статиите на нашата Википедија сѐ со загради и изгледа многу подобро естетски наспроти со запирки. Ама мора да се воведе принцип по кој ќе следиме сите за да не сме во забуна кога создаваме такви статии. На пример: [[Бенџамин Колинс Броди (прв баронет)]], а син му исто се викал само разликата е дека бил втор баронет ([[:en:Sir_Benjamin_Collins_Brodie,_2nd_Baronet|Sir Benjamin Collins Brodie, 2nd Baronet]]). [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 13:53, 18 март 2026 (CET) ::[[User:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] Сосема си во право дека треба и тоа да го вметнеме. Како што вели Јован, кај нас најголем дел статии на кои им треба дообјаснување, не се со запирка, туку со заграда. Може така да остане и за владетелите и благородниците? Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 14:10, 18 март 2026 (CET) :::Имаме и вакви примери како [[Карола од Васа]], дали би било подобро да биде Карола (Васа) или пак Карола (Саксонија), а што правиме пак со [[:en:Archduchess Louise of Austria|Archduchess Louise of Austria]] дали тука титулата би била во или надвор од заградата како Надвојвотка Луиза (Австрија) или пак Луиза (Надвојвотка од Австрија) [[User:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] <small>([[User talk:Bojan9Spasovski|разговор]])</small> 14:16, 18 март 2026 (CET) ::::Кога оди само име и земја, најчесто е баш така, името и земјата, и тоа е обично за историски личности, дека немале презимиња класично како денес, туку местото од каде потекнуваат се претворало во презиме: [[Тома Аквински]] - местото од каде потекнувал (Аквино) се претворило во презиме. За некои кралеви и владетели кои имаат исто или слично име, за да нема забуна како што гледам се практикувало кај нас во заграда да се стави земјата ([[Карло III (Шпанија)]] или [[Стефан I (Унгарија)]]. Луиза (надвојвотка од Австрија) веројатно пологично според другиве примери би било да е така, како што е: [[Золта (голем везир на Унгарците)]], со тоа што ми се чини дека титулата ако не е на почеток на реченица не се пишува со голема буква. Да проверам за ова. А за овие и други примери, убаво е да се изјасни уште некој, па да ги вметнеме во начелата и напатствијата. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 14:51, 18 март 2026 (CET) {{коментар}} Сум согласен. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 21:07, 18 март 2026 (CET) {{Коментар}} ОК е се, мислам дека сите благородници заслужуваат статија, освен тие титуларни кои немале општествена улога. Мислам за нив треба помалку да се посвети простор (пример, во егзил без никаква функција или задолженија во опшствество). Ова е мое мислење, не велам дека сум во право хехе. Што се однесува за именување, името на статијата треба да биде само името на личноста и бројот (I, II, III итн). Доколку има случај на две личности со исто име и ист број во заграда да се пише локација, а ако и таа е иста, тогаш година на влеадеење/ раѓање). Не сум за име со географски епитет, пример Александар Југословенски, ова не е традиционално во македонскиот јазик, освен за една личност - Александар Македонски. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 11:11, 19 март 2026 (CET) {{Коментар}} Ги вметнав правилата во делот '''Напомена'''. Се надевам во ред е вака. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 13:25, 22 март 2026 (CET) {{коментар}} -Во ред е, јасни се правилата. [[User:Natasa Stardelova|Natasa Stardelova]] <small>([[User talk:Natasa Stardelova|разговор]])</small> 18:09, 22 март 2026 (CET) {{коментар}} -Во ред е, јасни се правилата и согласна сум со истите.[[User:Lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> 08:40, 24 март 2026 (CET) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (луѓе)|Политичари, правници и верски водачи]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:10 ч. на 22 март 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> '''Политичар или државен службеник''' веројатно може да се смета за значаен ако исполнува барем еден од следниве критериуми: * ако е шеф на држава или влада (премиер), генерален гувернер, министер, член на законодавно собрание или на еквивалентна позиција на национално ниво на унитарна држава или на федерално ниво на сојузна држава; * има или извршува внатрепартиска функција на национално ниво во партија која е или била застапена во законодавното собрание на една држава: лидер на партија, член на партиски комитет, секретар на партија, претседател (или еквивалентна функција) во здружение поврзано со партијата; * има или извршува важни локални, регионални или национални задачи кои носат значителна моќ на тоа ниво (на пр. градоначалник, окружен префект) има или има раководно место во национално тело; * ако е генерален секретар или има еквивалентна висока позиција во важна меѓувладина организација; * ако има јасно соодветна моќ и влијание, или добил големо внимание од националните медиуми од неговото време (или медиуми кои биле широко транскрибирани во историски дела), дури и ако не бил на една од горенаведените официјални функции; * политичари, градоначалници, пратеници или други функционери за кои има содржина во повеќе веродостојни извори. Политичарите кои припаѓаат исклучиво на следните категории обично не се значајни ако се: * кандидати за политичка функција (со можен исклучок на особено добро објавени кандидати за важни позиции); * лице кое врши внатрепартиска функција на локално ниво; * „обични“ претставници без посебна моќ или медиумско покривање во локалните или регионалните или национални собранија; * биографијата е достапна само на страница коде мора да биде објавена, односно на мрежното место на општината или собранието или фирмата/институтот во кој работат. '''Правно лице, адвокат, судија''' е веројатно значаен ако тој или таа исполнува еден од овие критериуми: * судија во врховен суд или апелационен суд на една земја (на државно ниво или пошироко); * судија во меѓународен суд (на пример, [[Хашки трибунал]], [[Постојан арбитражен суд]], [[Меѓународен кривичен суд]], [[Европски суд за човекови права]] или [[Суд за правда на Европската Унија]]); * раководител на државен орган поврзан со судството (на пример, Државен судски совет или Државно правобранителство), Народен правобранител; * раководител на понизок суд или има друга водечка правна позиција во високата администрација; * експерт во дефинирана правна област, било како научник или како правник, и е автор на правно нефикционално дело објавено од признат издавач. '''Свештеник, духовник или еквивалентен верски водач''' во религијата кој ги исполнува следните критериуми генерално заслужува своја статија: * папа, патријарх, архиепископ, епископ или има еквивалентна позиција во нехристијанските религии; * верски службеник со значајни секуларни административни должности (на пр. колонијални службеници, итн.) кој некогаш бил важен авторитет во тоа општество; * автор на пишано дело /книга, (или неколку) објавени од етаблирани (верски и/или секуларни) издавачи; * има јасно соодветна моќ и влијание или добил големо внимание на националните медиуми, дури и ако нема еден од горенаведените наслови. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (луѓе)]] ==== Дискусија за „Политичари, правници и верски водачи“ ==== {{коментар}} - Јасни се правилата. Би сакала само да се размисли за биографии на градоначалници дали сите по дифолт се значајни, или тој дел ќе треба да го надополниме со уште некој услов? - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:38, 22 март 2026 (CET) {{коментар}} : Според мене сите градоначелници по дифолт не се значајни. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 23:54, 22 март 2026 (CET) : Исто така би додал професор на Универзитетот. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 00:03, 23 март 2026 (CET) ::За професори имавме претходно дека професори кои предаваат во основно, средно или више и високо образование, не се значајни за енциклопедија само поради таа професија. ::А за градоначалници, не знам ете, има некои што биле многу активни во својот мандат, направиле некакви промени/ подобрување на условите во општината/ нешто различно. Такви секако е добро да се вметнат во енциклопедија. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:48, 23 март 2026 (CET) :::Мислувам на професорите во високо образование со научни трудови. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 10:25, 23 март 2026 (CET) :::{{одговор|Виолетова}} Кои критериуми за значајност би се применувале за градоначалниците? Сите градоначалници имаат јавно достапни биографии во веродостојни извори и сите јавно објавуваат отчети во коишто наведуваат што имаат направено. --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 00:19, 26 март 2026 (CET) ::::Како стои во моментов сите градоначалници се сметаат за значајни. ::::Инаку, можеби градоначалници кои не биле активни и не направиле разлика, подобрување на условите за живеење во општината за време на својот мандат, без разлика што даваат отчет (тоа е затоа што мораат) да не се енциклопедиски значајни. Сите ги знаеме или сме чуле за градоначалниците во чиј мандат општината напредувала, сигурно има и некои, можеби па ретки случаи, кога не сториле ништо значајно за време на својот мандат. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:42, 26 март 2026 (CET) {{коментар}} :@[[Корисник:Виолетова|Виолетова]] И јас би рекол дека се јасни. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:13, 23 март 2026 (CET) {{коментар}} : Јасни се правилата.За биографии на градоначалници подржувам дека не се сите значајни да имаат статија. - [[User:Lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> 08:47, 24 март 2026 (CET) {{коментар}} Според мене, многу поголем проблем е да има статија за секој пратеник во законодавниот дом отколку за секој градоначалник. Во многу земји, како што е Македонија, на избори нема отворени листи и се гласа за пратеничка листа предложена од политичка партија. Лице коешто станало пратеник затоа што се нашло на пратеничка листа и чијашто биографија за првпат јавно била објавена на мрежното место на законодавниот дом мислам дека не заслужува да има статија. Со градоначалниците е многу поразлично затоа што на избори директно се гласа за нив и нивните биографии се јавно достапни уште за време на предизборните кампањи. --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 00:29, 26 март 2026 (CET) :Имаш право [[User:Kiril Simeonovski|Кире]], не се значајни од енциклопедиска гледна точка, без разлика дали ќе им најдеме биографија. Мислам дека таквите лица се опфатени со делот: ''„обични“ претставници без посебна моќ или медиумско покривање во локалните или регионалните или национални собранија.'' Ако некој влегол да биде пратеник, и ништо не слушаме за тоа лице: ниту дава изјави, ниту е јавно експонирано лице, ниту учествува во емисии, ниту излегува на говорница да зборува, освен што крева рака кога партијата ќе му наложи, нема енциклопедиско значење, или поиаку кажано по завршување на мандатот тоа лице ќе биде заборавено, грубо кажано. Има такви пратеници, а има и градоначалници што не прават нешто корисно или значајно за својата општина. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:35, 26 март 2026 (CET) {{коментар}} Според мене правилата се јасни и имаат смисла. [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 12:46, 27 март 2026 (CET) <br> {{коментар}} Исто според мене правилата се јасни. И како што нагласи Кирил повеќето пратеници не се релеватни за Википедија, ама градоначалниците имаат поголем општествен придонес и можеби се сите доволно значајни. - [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 12:58, 27 март 2026 (CET) {{Коментар}} За исте овие: Треба личноста да има значајна општествена позиција (државна, лидерска, универзитетска). Само што е градоначалник или член на собрание, НЕ ТРЕБА ДА ИМА СТАТИИ! Ја сум за бришење на вакви статии за луѓе кои цел живот се приватни бизнисмени и само 4 години години биле градоначалник и оп статија? Зошто? Не е битен човекот за Македонија, може бил за мал број граѓани на кој бил градиначалник, но општо не е битен како и ние што сме тука. Дури ние на Википедија сме побитни од таквите особи. Истото важи и за политичари и верскки лидери. Верски лидери кои имате значајна позиција во организацијата или преродбеничка улога ок, но обични попови оџи не. Мое мислење ова. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 14:06, 27 март 2026 (CET) :Мислам дека речениците за верски водачи не споменуваат дека секој поп или оџа е значаен, ама ќе ги проверам уште еднаш. :Инаку за градоначалници кои не се значајни поради таа позиција, а кои пред и потоа биле бизнисмени, имаме наредна дискусија и за претприемачи (така се наречени) ќе ги дискутираме. Ако не е значаен ни како бизнисмен, значи не е значаен по ниедна основа да влезе во енциклопедија. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 16:54, 27 март 2026 (CET) Кои ќе биде услов за градоначалници да имаат својата статија? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 21:01, 27 март 2026 (CET) :Дискусијата ќе заврши во недела 20:10 ч., да видиме дали ќе има и други предлози, но според мене, јас би го додала делот: :Градоначалници ќе се сметаат за значајни доколку се активни во својот мандат, направиле некакви промени и/или подобрување на условите во општината, биле медиумски активни. :- [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 22:15, 27 март 2026 (CET) {{коментар}} Ако на англиската Википедија има место за над 500 македонски фудбалери (на македонската се значително помалку), не гледам зошто градоначалниците, како и останати личности (со поддржани наводи) не заслужуваат да бидат присутни на Википедија. Мислам дека улогата на Википедија треба повеќе да биде хроничарска, а не оценувачка. На нашата Википедија ѝ недостасуваат статии, особено за Македонија, па не би требало да ставаме дополнителни услови. [[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 17:30, 28 март 2026 (CET) :Сосема се согласувам дека ние не сме тие кои треба да судиме. Кога е некој важен за историјата на градот, државата, секако е значаен да биде вметнат во енциклопедија, и на Википедија. :п.с. За спортистите ќе отворам да дискутираме по две недел, така ми се во план темите, и ќе треба тогаш да ги прегледаме тие критериуми. А на англиската Википедија гледам дека последниве години често се појавуваат статии кои ги прекршуваат нивните правила, а тоа е веќе тема за друг разговор. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:59, 29 март 2026 (CEST) {{коментар}} - Додаден е условот за значајност на политичари, градоначалници, пратеници или други функционери да има содржина во повеќе веродостојни извори, односно не се значајни доколку биографијата е достапна само на страница коде мора да биде објавена, односно на мрежното место на општината или собранието или фирмата/институтот во кој работат. ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (луѓе)|Претприемачи, Википедијанци, измислени ликови и појави]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:00 ч. на 29 март 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> '''Претприемачите''' веројатно ќе бидат значајни ако се честа тема во општите медиуми или медиумите што се занимаваат со бизнис (на пр. Економист, и слично). Извршни директори, претседатели на корпорации или одбори на компании од јавен интерес, исто така, често може да се сметаат за значајни, како и стопанственици кои имаат некаква општествена заслуга, на пример: раководат со општествено важна приватна фирма, со голем број на вработени, ланец на продавници, и слично. Некои '''уредници на Википедија''' имаат свои статија, но тоа што уредуваат на Википедија не ги прави значајни, туку енциклопедиската значајност ја стекнале според други критериуми (писатели, музичари, научници, сликари и др.). Уредниците не смеат да создаваат или да уредуваат статии за себе. За нив важат правилата споменати во другите начела и напатствија, односно важно е да се следат упатствата за [[Википедија:Биографии на живи личности|биографии на живи личности]], и да се внимава да на [[Википедија:Конфликт на интерес|конфликт на интерес]] и [[Википедија:Без свои истражувања|без свои истражувања]] '''Измислен лик''' или друг фиктивен феномен (вклучувајќи места, предмети, концепти или суштества) може да биде значаен или да има енциклопедиска вредност, доколку исполнува еден од овие критериуми: * се споменува повеќе од еднаш и има поголемо значење во добро познато дело, филм, серија, без оглед на фиктивниот свет во кој се појавува или оригиналната франшиза (не се бројат маркетиншките материјали, фандомите и фан-фикцијата); * има документирано влијание врз културата и општеството надвор од оригиналното дело; * се споменува во неколку различни дела, но не тривијално, случајно, или со исмевање. Ако ликот не ги исполнува горенаведените критериуми, треба да се провери дали неговиот опис може да се вклучи во статијата за оригиналното дело. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (луѓе)]] ==== Дискусија за „Претприемачи, Википедијанци, измислени ликови и појави“ ==== {{коментар}} - јасно е претставено -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:29, 29 март 2026 (CEST) {{коментар}} согласен. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 20:46, 29 март 2026 (CEST) {{коментар}}-Според мене е јасно. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 10:35, 1 април 2026 (CEST) {{коментар}}-Се согласувам, јасно е претставено. [[User:Natasa Stardelova|Natasa Stardelova]] <small>([[User talk:Natasa Stardelova|разговор]])</small> 10:35, 1 април 2026 (CEST) {{Коментар}} Убаво скоцкано, да се следи треба. Знаеме случаеви кога се објавувале статии за ваков тип на луѓе. Најчесто како вршење услуга од некој корисник. Таа пракса треба да се забрани и да се почитуваат овие напатствија. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 20:27, 4 април 2026 (CEST) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (луѓе)|Спортисти]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 19:00 ч. на 5 април 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> '''Спортистот''' е значаен: #Aко во повеќе медиуми и извори се пишува за неговите постигнувања во спортот во кој е активен, се сметаат и големи интервјуа дадени од спортистот. #Aко освоил значајна титула, или бил дел од екипен спорт во кој била освоена висока награда. #Спортските биографии мора да вклучуваат барем еден навод на извор што обезбедува значајно известување за темата. #Ако спортистот постигнал значаен државен или меѓународен рекорд или друг вид на успех. #Ако добил значајна награда, или за Македонија ја добил државната награда „8 Септември“ за остварување во спортот. '''Професионалните спортисти''' кои барем две години заработувале за живот од тој спорт, најверојатно имаат енциклопедиска значајност. Следуваат разни спортови и некои дополнителни критериуми за нив: '''Фудбал, кошарка, ракомет, одбојка''': #Оние клубови и поединци од овие спортови кои учестуваат на меѓународни натпревари и добиваат медиумско покривање, имаат енциклопедиска значајност. '''Тенис''' ако исполнува некој од следниве критериуми: #Член е на „Меѓународна тениска сала на славните“. #Се натпреварува на еден од професионалните турнири од највисоко ниво: #Гранд слем турнири ([[Отворено првенство на Австралија]], [[Отворено првенство на Франција]], првенствата на Вимблдон или [[Отворено првенство на САД]]). #Мажи: се натпреваруваат на меѓународните АТП турнеи. #Жени: се натпреваруваат на светските турнири за жени. #Има тениски рекорд признат од Меѓународна тениска федерација, Здружение на тениски професионалци или Женска тениска асоцијација. #За јуниори, потребно е да постои значителна медиумска покриеност, како и да освоиле некоја од меѓународните јуниорски титули. Ова упатство важи подеднакво и за играчите во сингл и за играчите во двојки. Значајност за спортистите кои се натпреваруваат во областа на '''[[атлетика]]та''' ако исполнуваат некои од критериумите што следат: #Завршил меѓу првите 8 во натпреварување на највисоко ниво надвор од Олимписките игри и светските првенства. Поединечните настани на овие првенства мора да содржат или неколку трки или проширени групи (на пр., Европско првенство во атлетика, или кој било од 6-те големи светски маратони), или на кое било друго големо меѓународно натпреварување на сениорско ниво. #Освоил индивидуален златен медал на Светското првенство во атлетика до 20 години или Светското првенство во атлетика до 18 години. #Да има освоено национално првенство за сениори во својата земја, со исклучок на оние кои никогаш не биле рангирани меѓу првите 60 на листата на водечки светски атлетичари на крајот од дадена календарска година. #Да има освоено елитно првенство во повеќе значајни улични трки (вклучувајќи ја и истата трка повеќе пати) или да има воспоставено историја на високо конкурентни, непобеднички настапи во многу значајни трки (најмалку 10 меѓу првите три). #Да има светски или континентален рекорд (вклучувајќи светски јуниорски рекорди, светски најдобри резултати за млади и светски рекорди во возрасни групи за мајстори) потврден или забележан од надлежното официјално тело. #Да има ознака што го сместила спортистот меѓу првите 12 во светот за таа календарска година во натпревар без штафета што се оспорува или е примен на сениорските Светски првенства или Олимписки игри, или некој друг соодветен настап. #Да има ознака без штафета наведена на листата на сениори на сите времиња на Светскиот атлетски клуб или друг соодветен список. #Да биде примен/а во Националната сала на славните на атлетските спортови или во Куќата на славните на Американскиот клуб на тркачи на друмски патеки. Значајна '''улична трка''' ако исполнува некој од следниве критериуми: #Има меѓународно елитно поле (како што е дефинирано според стандардите на Светската атлетика за таа година) од најмалку 5 различни националности. #Добива емитувано или кабелско телевизиско покривање надвор од локалниот пазар (доколку покривањето е преку интернет, страницата мора да биде независна од спортот, на пример Universal Sports). #Трката е место на исклучителни изведби или рекорди. #Редовно има повеќе од 1.000 натпреварувачи. #Се одржува на иста патека или дистанца континуирано во период од над 5 години. '''Бадминтон, велосипедизам, бокс, крикет, уметничко лизгање, скијање, голф, гимнастика, јавање коњи, хокеј на мраз, кикбокс, мешани боречки вештини, трки со мотори, пливање''': #Тимот или поединецот имаат високи меѓународни постигнувања во тој спорт, објавени во повеќе веродостојни извори. '''Тренери, капитени, судии и клубови''' (општо) веројатно е дека постои значајно медиумско покритие за нив ако ги исполнуваат следниве критериуми: #Професионално е активен како судија или тренер на тој спорт. #Ако тренирале многу значајни спортисти кои освојувале високи меѓународни награди и признанија. #Ако биле официјален главен тренер или капитен на олимписки тим за земјата. #Тренери кои вовеле значајна техника или метод на тренинг и се широко признати како основачи на новиот метод. #Клубови кои добиле големо меѓународно известување за нивните успеси и имаат резиме составено од многу успешни меѓународни натпреварувачи, или олимпијци. Ако успехот на клубот главно се должи на еден тренер, тогаш само тренерот е значаен. '''Аматерски натпревари''' немаат енциклопедиска значајност, било да станува збор за училишни или студентски натпревари. За '''спортските арени, стадионите''' и другите спортски објекти нема критериуми за претпоставена значајност, затоа се сметаат за достојни за енциклопедиска статија. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (спорт)|Спорт]] ==== Дискусија за „Спортисти“ ==== {{коментар}} - критериумите предложени овде се комбинација од англиската и хрватската Википедија за значајност. Не сум толку по спортот, ама мислам дека опфатено е сè. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 22:04, 5 април 2026 (CEST) {{коментар}} јас исто мислам. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 22:29, 5 април 2026 (CEST) {{коментар}} - Според мене напишаното е добро, но мора подобро да се расчисти прашањето за значајноста кај македонските фудбалери, кошаркари и ракометари, бидејќи тоа се најпопуларните спортови кај нас. Мислам дека е малку нелогично на други јазични Википедии да има повеќе статии за македонски спортисти од тој тип, отколку кај нас. Затоа треба да се разгледа дали треба да имаме поголем опфат за домашни спортисти. Од друга страна, за меѓународните спортисти треба јасно да се дефинираат критериуми — дали е доволен настап во прва/втора/трета лига, дали е потребна репрезентација, меѓународни натпревари, награди, итн. Вака, без конкретни правила, секогаш ќе има различни толкувања и несогласувања. Ако се постават јасни критериуми, ќе биде многу полесно и поконзистентно за сите понатаму. '''Мој заклучок:''' Треба да бидат опфатени сите македонски спортисти што настапуваат на професионално ниво, со исклучок на оние кои се активни само аматерски или се во рана фаза од кариерата; како праг може да се земе најмалку три години професионален ангажман. <br> <br> (јас само ги гледам најпопуларните спортови, па немам коментар за атлетика, хокеј и останатите спортови, така да се согласувам со напишаното дека е јасно) [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 11:21, 7 април 2026 (CEST) :Интересен факт е дека критериумите на англиската се многу ригорозни, а од друга страна таму има наши спортисти за кои ние уште немаме статија. Мислам дека тоа се должи, не е дека не заслужуваат тие спортисти да бидат и кај нас, туку никој не се позанимавал со нив за да ги создаде нивните статии. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:28, 7 април 2026 (CEST) {{коментар}} Делот за „аматерски натпревари“ дека не се значајни од енциклопедиска гледна точка треба да отпадне со оглед дека Олимписките игри во голем дел од 20 век биле аматерски натпревари. Исто така и [[универзијада|универзитетските игри]] се значајни настани кои се веќе дел од Википедија. [[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 20:23, 7 април 2026 (CEST) :Со оглед дека оваа Википедија е македонска и треба што повеќе да се опфатат личности од Македонија, би требало во неа да се опфатат и спортистите кои освоиле пласман на државни првенства, спортистите на Македонија и на градови, учесниците на олимпијади и светски првенства.[[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 20:56, 7 април 2026 (CEST) ::Универзијада е на светско ниво, веројатно под студентски и училишни натпревари се мисли на внатре во рамки на школо, факултет, (од англиската Википедија е тој дел преземен) или така нешто, моја претпоставка. Треба да се дефинира тоа подобро. ::За спортистите на Македонија што ги споменуваш, мислам дека се опфатени тие спортисти во почетниот дел, кој вели: ::*Ако спортистот постигнал значаен државен или меѓународен рекорд или друг вид на успех. ::*Ако добил значајна награда, или за Македонија ја добил државната награда „8 Септември“ за остварување во спортот. ::Ние дури и немаме статија за таа награда, треба да создадеме, а треба и некој повик да намениме да се пишува за македонскиот спорт, дека волонтерите можеби нема да се сетат сами да пополнат такви празнини. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 21:11, 7 април 2026 (CEST) {{Коментар}} Комплицирана тема, но сепак опфаќа добри напатствија. Лично сметам аматерски спортисти и спортисти кои не се дел од национални и меѓународни натрепварувања да немаат статии на Википедија. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 15:22, 9 април 2026 (CEST) {{коментар}} Се согласувам со критериумот да се пишуваат статии само доколку клубот и поединците од тој клуб учествуваат во меѓународни настани и имаат медиумска покриеност, бидејќи доколку го нема тогаш ние без малку за секој поединец во Македонија треба да имаме статија, бидејќи играл во некој клуб од екипен спорт во втора или трета општинска лига. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:18, 9 април 2026 (CEST) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (книги)|Книги]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:10 ч. на 12 април 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> Иако поимот „[[книга]]“ е широко дефиниран, овие критериуми не важат за следните видови публикации: [[Стрип|стрипови]]; списанија; референтни дела како што се речници, енциклопедии, атласи и алманаси; публикации специфични за музика како што се книги со упатства и нотација и либрета; прирачници за упатства; и книги за подготовка за испити. Може да се развијат специфични упатства за таквите видови книги. Дотогаш, ова упатство може да биде поучно по аналогија. Критериумите наведени подолу важат за [[Е-книга|книги во електронска форма]], како и за традиционални книги и [[манга]]. Е-книга што не ги исполнува критериумите од ова упатство е сепак значајна ако ги исполнува критериумите од упатството за значајност за содржина специфична за интернет страници. Е-книга што ги исполнува критериумите од ова начело не мора да ги исполнува критериумите од начелото за интернет содржина за да биде значајна. *Книгата се смета за значајна ако проверливо исполнува, преку сигурни извори, барем '''еден''' од следниве критериуми: # Книгата била предмет на обработка или цитирање на две или повеќе важни објавени дела што се појавуваат во извори кои се независни од самата книга. Ова може да вклучува објавени дела во сите форми, како што се статии во весници, други книги, телевизиски документарци, списоци на бестселери, и рецензии. Ова ''ги исклучува'' медиумските препечатувања на соопштенија за медиумите, или други публикации каде што авторот, неговиот издавач, агент или други самозаинтересирани страни рекламираат или зборуваат за книгата. # Книгата освоила значајна [[:Категорија:Книжевни награди|литературна награда]]. # Книгата е сметана од сигурни извори за значаен придонес во која било од науките, хуманистичките науки или уметностите, или поттикнала снимање на значаен филм, или друга уметничка форма, или пак друг важен настан, политичко или религиозно движење. # Книгата е, или била, повеќе години предмет на настава во две или повеќе училишта, колеџи, универзитети ''или'' постдипломски програми во која било одредена земја. # Авторот на книгата е толку историски значаен што кое било од пишаните дела на авторот може да се смета за значајно. Петте претходни критериуми не важат за сè уште необјавени книги. *Самоиздаваштвото, и/или објавувањето и плаќањето за објавување на книгата од страна на самиот автор, не се во корелација со значајноста. Постојат издавачи на книги кои печатат по нарачка, а сепак стои името на издавачката куќа како издавач, и за ова треба да се внимава. Постојат исклучоци, како што се „Рана наука во Оксфорд“ од [[Роберт Гинтер]] и „Тамерлан“ од [[Едгар Алан По]], но обете книги би се сметале за значајни врз основа на (на пример) критериум 1 и критериум 5 од горните општи критериуми. На многу самоиздадени книги им се доделени ISBN броеви, и може да се наведат во национална библиотека, односно може да се најдат преку пребарување на интернет, на пример, или може да се продаваат кај големи продавачи на книги преку интернет, на [[Amazon.com]], на пример. Но, тоа што книгата има ISBN број, или ја има на пребарување, посебно понудена да се купи, ништо од ова не е доказ за значајност. *Книги што '''сè уште не се објавени''' може да бидат споменати во статија за авторот или за серијалот (ако се работи за серијал), и само доколку авторот или значењето на книгата се значајни сами по себе. *Во врска со значајноста на книги кои се издадени пред повеќе од 100 години, треба да преовлада здравиот разум. За дела на Македонци, веројатноста е голема таквите книги да се енциклопедиски значајни да имаат за своја статија. За дела на автори од светот, можните основи за утврдување на значајност вклучуваат: колку широко е цитирана или споменувана во пишани извори таа книга, бројот на изданија на книгата, дали е препечатена, славата што книгата ја ужива или ја уживала во минатото, нејзиното место во историјата на литературата, нејзината вредност како историски извор и нејзината старост. *Статиите за книги не треба да бидат преопширни. Насловот на статијата за книга треба да е во превод на македонски јазик, (оригиналното име во заграда), како што би гласел насловот доколку книгата ја држиме во раце и ја читаме на македонски јазик. Иако една книга може да биде значајна, вообичаено не е препорачливо да има посебна статија за лик или појава од книгата. Постојат исклучоци, особено во случај на многу познати книги. На пример, „[[Божиќна приказна]]“ од [[Чарлс Дикенс]] може да има посебна статија за нејзиниот протагонист, [[Ебенезер Скруџ]], или серијалот [[Песна за мраз и оган]], книги по кои е снимена серијата [[Игра на тронови]], има неколку карактери кои заслужуваат посебна статија, како [[Денерис Таргариен]], [[Џејми Ланистер]], и неколку други. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (книги)]] ==== Дискусија за „Книги“ ==== {{коментар}} - Јас лично за „статии за книги што сè уште не се објавени“ би ги исклучила сите да ги нема, а другите критериуми ми се прифатливи. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:09, 12 април 2026 (CEST) {{коментар}} - Правилата се јасни и концизни, делот „статии за книги што сè уште не се објавени“ може да се исклучи, со тоа што може да бидат вклучени во статијата на авторот, доколку се работи за книги од серијал кој е сам по себе значаен, како на пример [[Песна за мраз и оган]]. - [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 13:36, 14 април 2026 (CEST) {{коментар}} - Правилата се јасни според мене од ова напишаново, иако не сум многу информиран околу оваа тема. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 21:35, 14 април 2026 (CEST) {{коментар}} Согласен. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 23:34, 14 април 2026 (CEST) {{Коментар}} Добро претставено. Не сум за непознати автори и дела, нормално. Треба да поминат низ филтрите на издаваштвото, книжевната рецензија и критика и општата прифатеност на публиката. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 15:09, 17 април 2026 (CEST) {{Коментар}} Го сменив делот за необјавените и сега гласи: Книги што '''сè уште не се објавени''' може да бидат споменати во статија за авторот или за серијалот (ако се работи за серијал), и само доколку авторот или значењето на книгата се значајни сами по себе. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 16:14, 18 април 2026 (CEST) {{Коментар}} Убаво е што се покренува дискусијава, вака е појасно за сите. Критериумите се јасни и децидни. Искрено мислам, некои статии кога се додаваат, како на пр. за ликови од книги, придонесуваат за збогатување на енциклопедијата и се поврзуваат со другата главна статија за дело или автор, давајќи на тој начин можност за читателот да навигира низ енциклопедијата со поголема леснотија. - [[User:Natasa Stardelova|Natasa Stardelova]] <small>([[User talk:Natasa Stardelova|разговор]])</small> ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (музика)|Музика]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 19:30 ч. на 19 април 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> '''Музичарите или ансамблите''' (овде се вклучени и бендови, пејачи, рапери, оркестри, диџеи, музички театарски групи, инструменталисти, хорови, итн.) може да бидат значајни ако исполнуваат барем еден од следниве критериуми. #Бил предмет на повеќе, нетривијални, објавени дела што се појавуваат во извори кои се веродостојни, не се самообјавени и се независни од самиот музичар или ансамбл. :Овој критериум вклучува објавени дела во сите форми, како што се статии и големи интервјуа дадени во весници, книги, списанија, онлајн верзии на печатени медиуми и телевизиски документарци, освен соопштенија за медиумите, и слични рекламни и други публикации каде што музичарот или ансамблот зборуваат за себе и се рекламираат, како и статии во училишен или универзитетски весник (или слично). #Имал сингл или албум на националната музичка листа на која било земја. #Има златна, сребрена или платинеста плоча (или друг вид на носач на звук) сертифицирана во најмалку една земја. #Има добиено сериозно известување во независни доверливи извори за меѓународна концертна турнеја или национална концертна турнеја во најмалку една суверена земја. Под турнеја се подразбира настап во најмалку 6 градови. #Има издадено два или повеќе албуми за голема издавачка куќа или за една од поважните независни куќи, односно независна куќа која постои барем неколку години, и која веќе издала носачи на звук на изведувачи, кои се значајни. #Не треба да се создаваат статии за група која по ништо друго не е значајна освен затоа што еден период член бил музичар кој станал значаен подоцна сам по себе или како член на значајна група. Ова треба да се прилагоди соодветно на музичкиот жанр: на пример, изведување на две главни улоги во големи оперски куќи. Забележете дека овој критериум треба да се толкува со претпазливост, бидејќи имало случаи каде што овој критериум бил цитиран на кружен начин за да се создаде самоостварувачка јамка на значајност: на пр., музичар кој бил „значаен“ само затоа што бил во два бенда, од кои едниот или двата бенда биле „значајни“ само затоа што овој музичар бил во нив. #Станал најистакнат претставник на значаен стил или локална урбана сцена. Имајте предвид овде дека предметот мора да ги исполнува сите вообичаени стандарди на Википедија, вклучително и [[Википедија:Проверливост|проверливоста]]. #Добитник е на музичка награда, како што се музичките награди: [[Греми]], [[Џуно (награда)|Џуно]] или [[Меркјури (награда)|Меркјури]], или на пример во Македонија награда на [[Макфест]], итн. #Победил на големо, значајно музичко натпреварување. #Изведувал музика за значајно медиумско дело, како што е лајтмотив за програма на голема телевизиска мрежа, или за значаен филм. (Но, ако ова е единственото тврдење за значајност, веројатно е посоодветно само да се спомене во главната статија и да се пренасочи кон таа страница.) #Делото било на програма на национално ниво од страна на голема радио или музичка телевизиска мрежа. #Музичарот бил тема на получасовна или подолга програма на радио или телевизиска мрежа со национална покриеност. '''Поединечни членови, изведувачи на ријалити на телевизија''': #Членовите на значајни бендови се пренасочуваат кон статијата за бендот, не се создаваат поединечни статии за нив, освен ако не покажале дека самите се индивидуално значајни. #Пејачите и музичарите кои се значајни само по учеството во телевизиска серија со ријалити може да бидат пренасочени кон статија за серијата, сè додека не покажат дека се независно значајни. За '''композитори, автори, либретисти или текстописци''': #Лицето било предмет на повеќе независни објавени дела чиј извор е независен од лицето, и е сигурен и веродостоен. :Овој праг вклучува објавени дела од сите форми, како што се статии во весници, книги, статии во списанија и телевизиски документарци, со исклучок на следново: ::Автобиографии, медиумски соопштенија и реклами за лицето. ::Дела што се состојат исклучиво од тривијални содржини, како што е минливо споменување на лицето во дискусија за друга тема, или едноставно вклучување во едноставни списоци на автори на корици, белешки, фусноти, итн. #На лицето му се припишува пишувањето или соавторство во пишувањето на кој било текст или музика, односно музичко или театарско дело (вклучувајќи мјузикл, опера, и слично) за музичар или ансамбл или театар што се квалификува како значаен според претходните критериуми, за значаен театар или бил ангажиран од музичар или ансамбл што се квалификува како значаен според претходните критериуми. #Неговите дела се користени во подоцнежна композиција од автор, композитор или текстописец кој ги исполнува горенаведените критериуми. #Напишал песна или композиција која победила (или во некои случаи освоила прво или второ место) на водечки музички натпревар кој не е експлицитно воспоставен како настан за откривање таленти или за „нова надеж“. #Се појавува со разумна должина во стандардни референтни дела за неговиот жанр. ''Доколку е можно, композиторите или текстописците со недоволно проверлив материјал за да се оправда важноста за постоење на нивна посебна статија, треба да се спојат во статијата за нивното дело, доколку делото е многу познато и важно. Кога композиторот или текстописецот е познат по повеќе дела, таквото спојување можеби нема да биде можно.'' За '''композитори и изведувачи надвор од медиумското покривање''', критериуми за значајност се ако лицето: #Во сигурни извори е цитирано како влијателно во стилот, техниката, репертоарот или предавањето на одреден вид музика. #Воспоставило традиција или школа на одреден жанр. #Компонирало значителен број мелодии, аранжмани или стандарди што се користат во значаен жанр или традиција или школа во рамките на значаен жанр. #Често е опфатено во публикации посветени на значајна субкултура. За '''албуми, синглови и песни''': *Иако ова упатство е донекаде контроверзно, општиот консензус за значењето на албумите е дека ако музичарот или бендот што ги снимил се смета за значаен, тогаш нивните албуми се исто така доволно значајни за да имаат посебни статии на Википедија. Сепак, албумот не мора да биде од значаен изведувач или ансамбл за да заслужува самостојна статија, само доколку ги исполнува општите упатства за значајност. Статиите за албуми кои немаат доволно текст, односно во најголем дел содржината е списокот на песни, посоодветно е да се спои во главната статија на изведувачот или статијата за дискографија на изведувачот, наместо да постои како посебна статија за албум. *Песните и сингловите се веројатно значајни ако добиле значително внимание како тема на повеќе, нетривијални објавени дела чии извори се независни од изведувачот и издавачката куќа. Ова ги вклучува објавените дела во сите форми, како што се статии во весници, книги, телевизиски документарци или рецензии, освен медиумските соопштенија за медиумите или други публикации каде што изведувачот, неговата издавачка куќа, агент или други самозаинтересирани страни го рекламираат или зборуваат за делото. *Песна што ги исполнува критериумите за значајност не значи дека нужно ќе се третира како посебна, самостојна страница, а прашањето дали да се создадат самостојни страници за поединечни значајни песни е предмет на уредничка проценка. Оваа одлука секогаш треба да се основа врз специфични размислувања за тоа како темата да се направи разбирлива. Понекогаш, значајните песни можат подобро да се опфатат како дел од поголема статија, каде што може да има поцелосен контекст што би се изгубил ако песната има своја посебна статија. Освен значајноста, самостојна статија за песна може да постои само ако има доволно материјал за да се оправда разумно детална статија. Ако за статија за песна нема доволно текст, односно ако остане никулец, треба да се спои со статии кои постојат за изведувачот или за албумот. '''Концерти и турнеи''': *Концертните турнеи се веројатно значајни ако добиле значително известување во повеќе независни и сигурни извори. Таквата медиумска покриеност може да покаже значајност во однос на уметничкиот пристап, финансискиот успех, односот со публиката или други слични термини. Изворите што само утврдуваат дека се случила турнеја не се доволни за да укажат на значајност. Турнеите за кои не се пишува во секундарни извори, треба да бидат опфатени во дел на страницата на уметникот, наместо да се создаде посебна статија за таков настап. Турнеја што ги исполнува стандардите за значајност не ги прави сите турнеи поврзани со тој уметник значајни. „[[Bad (1988)]]“ на [[Мајкл Џексон]] е пример за значајна концертна турнеја. '''Статии кои не ги задоволуваат критериумите''': *Википедија не треба да има посебна статија за личност, бенд или музичко дело што не ги исполнува критериумите, ниту на ова упатство, ниту на општото упатство за значајност, ниту за која било тема, и покрај тоа што можеби исполнува некои од правилата опишани погоре, за кои уредниците на крајот не можат да пронајдат независни извори што даваат детални информации за темата. Цел на Википедија не е да се создаваат никулци, односно мали статии за кои знаеме дека никогаш не можат да се прошират, ниту статии засновани првенствено врз она што субјектите го кажуваат за себе. '''Именување и должина на статиите за музика и музичари''': *За албуми и песни на странски автори за кои може да има посебна статија затоа што се значајни, се препорачува името на статијата да биде во оригинал и внатре во првата реченица да стои изговорот на насловот и/или превод. *За музички групи се препорачува името на статијата да биде кирилица како што се изговара, на пример [[Битлси]], [[Ролинг стоунс]], и во првата реченица да се запише оригиналното име на музичката група. *Се препорачува должината на статиите за музика да не биде попоплнета само со список на видеа или песни. Доколку списокот е долг, се препорачува да се скрати само на најзначајните, односно да се направи избор на песните. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (музика)]] ==== Дискусија за „музика“ ==== {{коментар}} - Јас се согласувам со критериумите. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:30, 19 април 2026 (CEST) {{Коментар}} опфаќа во глобала се. Јас лично сум за пишување оригинал на имиња на песни и групи/ уметнички имиња со македонски изговор во воведот на статијата. Иако ова се коси со правописот, сепак е некако безвезе на пример „Ин д клаб“, а многу подобро е „In the Club“, на пример. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 16:00, 22 април 2026 (CEST) {{коментар}} Согласен кон условите. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 19:49, 22 април 2026 (CEST) {{коментар}} - Се согласувам со горенаведеното. [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 08:39, 23 април 2026 (CEST) {{коментар}} - Се согласувам со критериумите. - [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 14:57, 24 април 2026 (CEST) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> === [[Википедија:Значајност (филмови)|Филмови]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 19:00 ч. на 26 април 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> Покрај општите критериуми за значајност, ова се '''дополнителни критериуми''' кои се однесуваат на филмови: *Изворот треба да биде независен, што значи дека режисерот, издавачите на филмот, глумците, да не се директно поврзани со написот. Не се независни извори оние кои го вклучуваат студиото или компаниите што работат со него на продукцијата и објавувањето, ниту соопштенија за медиумите, и слични рекламни и други публикации, како што се: резимеа на заплетот без критички коментар, или списоци во филмски водичи. Видовите извори што се сметаат за независни се оние што пишувале за филмот, како што се периодичните списанија, и книги во кои се анализира или се споменува филмот. *Филмот бил широко дистрибуиран и добил рецензии во две или повеќе публикации кои се независни. *Филмот е историски значаен, што се потврдува со еден или повеќе од следниве фактори: :Објавување на најмалку две независни статии, по најмалку пет години од првото прикажување на филмот. :Филмот бил прогласен за значаен според широка анкета на филмски критичари, академици или филмски професионалци, кога таква анкета била спроведена најмалку пет години по објавувањето на филмот. :Филмот бил повторно комерцијално издаден или прикажан на фестивал, најмалку пет години по првичното објавување. :Филмот бил прикажан како дел од документарец, програма или ретроспектива за историјата на киното. *Филмот добил голема награда за извонредност во некој аспект од филмското творештво. Сепак да се внимава на следново: наградите од филмските фестивали обично бараат многу повеќе внимание и преглед, бидејќи овој вид награди е многу повеќе подложен на злоупотреба и манипулација. *Филмот бил избран за чувување во национален архив. *Филмот се изучува како предмет на акредитиран универзитет или колеџ со значајна филмска програма. *Филмот претставува уникатно достигнување во кинематографијата, или е пресвртница во развојот на филмската уметност или значително придонесува за развојот на националната кинематографија. *Во филмот учествува (како глумец, режисер, продуцент) позната или значајна личност за која филмот е голем дел од нивната кариера. *Филмот бил успешно дистрибуиран домашно во земја која не е позната како земја што произведува филмови. Во ваков случај треба да се утврди дека станува збор за филм кој е значаен по нешто повеќе од самото производтсво. *Филмови кои се снимаат или се во план најавени да се снимат може да се споменат во статијата на значаен глумец, продуцент или режисер, само ако имаат доволно најави во независни извори. '''Статиите за филмски ликови''' треба да ги следат препораките за значајност пред да бидат создадени. Доколку филмскиот лик е адаптиран од друг медиум или дело, од книга, на пример, а за оригиналниот лик веќе има статија, не треба да се создава нова статија за филмскиот лик. Ве молиме имајте предвид дека едноставното исполнување на критериумите не значи автоматски дека филмскиот лик треба да има своја статија. '''Именување и должина на статиите за филмови''': *За филмови се препорачува насловот на статијата да е во превод на македонски јазик, (оригиналното име во заграда), како што би гласел насловот доколку филмот се прикажува во кино или на телевизија. *Се препорачува должината на статиите за филмови да не биде попоплнета само со список на ликовите. Доколку списокот е долг, се препорачува да се скрати само на најзначајните, односно да се направи избор на ликовите. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (филмови)]] ==== Дискусија за „филмови“ ==== * {{коментар}} - Во ред се - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:26, 26 април 2026 (CEST) * {{коментар}} - Се согласувам - [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 09:42, 28 април 2026 (CEST) * {{коментар}} - Се согласувам со поставените критериуми. - [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 12:49, 29 април 2026 (CEST) * {{коментар}} Немам што да додадам, добро е. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 11:03, 30 април 2026 (CEST) * {{Коментар}} ОК е се. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 11:17, 30 април 2026 (CEST) * {{коментар}} Согласен. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 12:02, 3 мај 2026 (CEST) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> === [[Википедија:Категории, списоци и прегледнички кутии|Категории, списоци и прегледнички кутии]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 21:20 ч. на 3 maj 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> Ова е последна и голема тема, која е разделена на четири статии. Со цел да не се натрупа овде со текст, ќе извадам делови од сите четири: '''Категории:''' *НЕ создавајте категорија ако во неа треба да има помалку од пет статии. *НЕ создавајте бесмислени категории. *НЕ смее категоријата да е категоризирана со истото име, односно да припаѓа самата на себе. *Категоријата е веројатно несоодветна ако одговорот на следниве прашања е „не“: ::Дали е можно да се напишат неколку пасуси или повеќе за темата на категоријата, објаснувајќи ја? ::Ако се движите до статијата во категоријата, дали ќе биде очигледно зошто е таму? Дали темата на категоријата е истакнато дискутирана во статијата? *Статијата често ќе биде категоризирана во неколку категории. Сепак, треба да бидете внимателни при категоризирањето — категориите стануваат помалку ефикасни колку повеќе од нив има во дадена статија. '''Списоци:''' *„Список на ...“ се енциклопедиски страници што се состојат од воведен дел проследен со список, евентуално подреден во потсекции. Ставките на овие списоци може да вклучуваат врски до специфични статии или други информации, и мора да бидат поткрепени со наводи како и секоја статија. *„Вградените списоци“ се списоци што се користат во статиите и ја надополнуваат содржината на статијата. Тие се вклучени во самиот текст или се додаваат во форма на табела, на пример. *Некои теми се толку широки што списокот би бил неконтролирано долг и ефикасно неодржлив. '''Прегледнички кутии / предлошки:''' *Прегледничките кутии генерално се претставени во еден од двата формати: ::Хоризонтални, поставени на дното од статиите, односно кутии за навигација ::Вертикални, често сместени во горниот десен агол од статиите, односно странични ленти или инфокутии. *Прегледничките кутии што се наоѓаат во горниот десен агол на статиите (понекогаш наречени „странична лента“ или „дел од серија“) треба да се третираат со посебно внимание, бидејќи се толку видливо прикажани за читателите. Повеќе на линковите: [[Википедија:Категории, списоци и прегледнички кутии]], [[Википедија:Категоризација]], [[Википедија:Списоци]], [[Википедија:Прегледнички предлошки]] ==== Дискусија за „категории, списоци и прегледнички кутии“ ==== * {{коментар}} - Јасно е, главно и до сега сме работеле по овие напатствија. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 21:37, 3 мај 2026 (CEST) * {{коментар}} - Се сложувам со наведените критериуми. - [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 13:02, 5 мај 2026 (CEST) * {{коментар}} - Се сложувам. - [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 13:23, 7 мај 2026 (CEST) * {{коментар}} Согласен. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 15:16, 7 мај 2026 (CEST) *{{Коментар}} Јасно и прецизно.-<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 21:38, 10 мај 2026 (CEST) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> == Придавка од „Карнија“ == Денешна тема на уредувачкиот ден e „Венци на Јужните Варовнички Алпи“ во која спаѓаат и „Карнските Алпи“ односно „Карниските Алпи“. Со оглед дека основата на зборот е покраината „Карнија“ правејќи напоредна споредба со Калифорнија (единствен топоним кој завршува на „рнија“ како Карнија), придавката треба да е „карниски“ која е полесно изговорлива на македонски јазик. Во македонските речници го нема топонимот Карнија и следствено ни придаваката произлезена од него. Доколку мнозинството се сложува соодветно би ја променил оваа придавка. [[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 17:24, 19 февруари 2026 (CET) :И мене ми се чини дека карниски е точно, споредено со Калифорнија и калифорниски. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 17:55, 19 февруари 2026 (CET) :Се согласувам и јас. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 14:37, 20 февруари 2026 (CET) ::@[[Корисник:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]]@[[Корисник:Виолетова|Виолетова]]@[[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] Интересен случај, бидејќи покраината е всушност на македонски Корушка, но дури и словенечката Википедија користи Карнијске Алпе, така што се согласувам да бидат Карниски Алпи. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:13, 23 февруари 2026 (CET) :::Променето. [[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 21:11, 23 февруари 2026 (CET) == Турски имиња за селата во Егејска Македонија == Зошто се употребуват турски називи за поранешни турски села во Егејска Македонија? Тоа не се македонски називи ниту македонски села (сегашни или поранешни). Јас мислувам дека нема потреба да се дава предноста на турски називи, каде тоа не су повеќе турски села. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 14:23, 22 февруари 2026 (CET) :Здраво. Дали може да ни посочите за кои села поточно станува збор? На пример, Дедели нема друго име освен ова име кое потекнува од турскиот јазик, каде и живееле Турци. Поздрав--<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 09:50, 23 февруари 2026 (CET) ::Станува збор за селата во на пример Кожанско и Кајларско - [[Кожани (општина)]] или [[Еордеја (општина)]]. Тука нема потреба за турски називи. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:44, 23 февруари 2026 (CET) :::@[[Корисник:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] Како во Македонија, така и во егејскиот дел, топонимите ние не ги менуваме, особено што имињата кои ги споменуваш се присутни и во литературата (изворите). --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:07, 23 февруари 2026 (CET) :Како сакате, ама давањето предноста на стари турски топоними во однос на грчките сегашни каде живеат Грци а не Турци е грешка. И во турскиот дел на Тракија многи грчки топоними се заменети со турски. Јас мислувам дека треба си гледаме нашите македонски топоними, а не да даваме предноста на стари турски топоними во однос на сегашните грчки. На пример [[Бахче Ловаси]] во место на Кипари. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 10:49, 24 февруари 2026 (CET) == Request for Comment: VisualEditor automatic reference names == <div lang="en" dir="ltr"> Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]]. We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community. * Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>). * Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name. * Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation). * Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community. === Feedback === [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]]. '''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism. We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic. Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings. Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|разговор]])</bdi> 12:15, 19 март 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Johannes Richter (WMDE)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 --> == New Rapid Funds in CEE – global support now closer to your local activities == Hi everyone, '''Starting from 1 April 2026''', the CEE Hub will begin reviewing and supporting Rapid Fund applications for Central and Eastern Europe, in close cooperation with the Wikimedia Foundation. This change is part of our shared effort to bring support closer to communities and make the process more accessible and responsive to local contexts. You will still apply through the same system (Fluxx), and WMF will continue handling contracts and fund transfers. What changes is that the CEE Hub becomes your first point of contact, offering guidance, reviewing applications, and staying closer to your ideas throughout the process. We encourage you to reach out to [[:m:User:TRistovski-CEEhub|Toni]], our Grants Specialist before applying. A short conversation can help clarify your idea and make things smoother from the start. * ☝️ Rapid Funds remain open year-round (with possible delays in June and December). * ☝️ For Central Asian communities: the process stays the same – you continue applying directly through WMF. Join our online Q&A session to learn more (same content, two options to join): * 2 April, 5:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 1|register here]]) * 8 April 7:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 2|register here]]) More info & contact: '''[[:m:CEE Hub Rapid Funds|Wikimedia CEE Hub/Rapid Grants]]''' --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 13:21, 31 март 2026 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=29670168 --> == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Пораката ја испрати Корисник:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 19:11, 3 април 2026 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:ZI Jony@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Facundo Jainikoski == Има ли некој врски во ФФМ да проверува дали е овој аргентинскиот фудбалер со македонско потекло? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:13, 5 април 2026 (CEST) :~Кој знае и ФФМ дали имаат информација за неговото потекло, дека момчето е во Аргентина родено. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 22:14, 5 април 2026 (CEST) :Мене многу ми личи на финско презиме. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:46, 5 април 2026 (CEST) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 02:58, 26 април 2026 (CEST) </bdi> <!-- Пораката ја испрати Корисник:Codename Noreste@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Call for Community Candidates – Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026 == ''Please help us and your community by translating this announcement into your language!'' Dear all, The [[Meta:Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026]] is currently underway. There are 4 seats allocated to community representatives. Community members are invited to nominate themselves as candidates for these seats. These positions will be filled through a vote by the CEE community. '''Eligibility criteria:''' * Candidates must be [[Meta:Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026/Eligibility|eligible voters]]: ** Have a Wikimedia account created before 18 December 2025 ** Have at least 300 edits between 18 December 2025 and 18 June 2026 ** Must not have been blocked between 18 March 2026 and 18 June 2026 * Must have participated in at least 2 of the last 3 [[Meta:Wikimedia CEE Hub/CEE Hub Status Meeting|CEE Hub Advisory Group meetings]] You can check your eligibility using the following tool: https://cee-sc-election.toolforge.org/ '''How to proceed:''' Candidates may nominate themselves or be nominated by others. If nominated by others, the candidate must explicitly accept the nomination before 18 June 2026. The candidate should create their nomination page and submit their candidacy [[Meta:Wikimedia_CEE_Hub_Steering_Committee_Election_2026/Nominations|here]]: Please also inform your communities about the election and encourage participation. Best regards,   Electoral Commission of Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026 --[[Meta:User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[Meta:User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 12:00, 30 април 2026 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:MHeidarzadeh-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=30401522 --> == Aed == Jhon [[Специјална:Придонеси/&#126;2026-26915-04|&#126;2026-26915-04]] ([[Разговор со корисник:&#126;2026-26915-04|разговор]]) 05:55, 4 мај 2026 (CEST) == Wiki Loves Eurovision 2026 == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Wiki Loves Eurovision edit-a-thon logo 2026.svg|right|250px]] Hello everyone! You are invited to participate in the "[[meta:Wiki Loves Eurovision 2026|Wiki Loves Eurovision]]" article writing contest, where our goal is to create new Eurovision-related articles in the CEE-language Wikipedia editions and improve existing ones. The contest will take place from May 10 to June 10, 2026, and prizes are available: * 1st prize: a voucher worth €60 * 2nd prize: a voucher worth €50 * 3rd prize: a voucher worth €40 * 4th–10th prize: a voucher worth €30 To participate in the contest and learn more, please visit [[meta:Wiki Loves Eurovision 2026|this link]]. --[[User:MHeidarzadeh-CEEhub|MHeidarzadeh-CEEhub]] ([[User talk:MHeidarzadeh-CEEhub|talk]]) 14:00, 16 May 2026 (UTC) </div> <!-- Пораката ја испрати Корисник:MHeidarzadeh-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=30401522 --> == Поврзување на статија == Здраво. Ја креирав статијата [[16:9 (ТВ формат)]], но Wikidata ми јавува грешка за заштита и дозволи кога пробувам да ја поврзам со англиската верзија (16:9 aspect ratio). Изгледа има некој конфликт со стари меѓујазични врски. Ве молам некој од администраторите да ја поврзе рачно. [[User:Ajta|Ajta]] <small>([[User talk:Ajta|разговор]])</small> 01:05, 27 мај 2026 (CEST) :Ја поврзав без проблем. Мене не ми пријави конфликти. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 01:38, 27 мај 2026 (CEST) == Гласајте сега на изборите за U4C 2026 == <section begin="announcement-content" /> Ги замолуваме лицата со право на глас да гласаат на изборите за [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Координативен комитет за Универзалниот правилник на однесување]] 2026 (U4C 2026). Повеќе информации со проверка на подобноста, процесот на гласање, информации за кандидатите и врска до гласањето ќе најдете на [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|информативната страница на Мета]]. Гласањето завршува на 2 јуни 2026 во [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 ч. UTC]. Би ве замолиле да гласаме ако сметката ви е подобна. Исходот ќе биде познат до 14 јуни 2026 г. -- Во соработка со U4C,<section end="announcement-content" /> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 19:14, 27 мај 2026 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Keegan (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|разговор]])</bdi> 19:11, 23 јуни 2026 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Codename Noreste@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> 1n477n2h5969zym4l4zdtnxvwedcchs 5581645 5581567 2026-06-23T21:34:06Z Bjankuloski06 332 /* RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons */ 5581645 wikitext text/x-wiki <!---------------------------------------------------------------------------------> <!-------Вам ви благодари помошниот тим на Википедија (pro's making woners)------> <!---------------------------------------------------------------------------------> {{Селска чешма}}<br /> __NEWSECTIONLINK__ <div id="содржина"> __TOC__ <div id="дискусии"> [[Категорија:Википедија:Селска чешма| ]] [[Категорија:Википедија:Заедница|Селска чешма]] == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 20:45, 16 јануари 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:ZI Jony@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 14:21, 18 јануари 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Tiven2240@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == Годишна оценка на Упатствата за спроведување на Универзалниот правилник на однесување (УПнО) == <section begin="announcement-content" /> Ве известувам дека започна периодот на годишна оценка на Упатствата за спроведување на Универзалниот правилник на однесување. Можете да давате предлози за промени до 9 февруари 2026&nbsp;г. Ова е првиот од неколкуте чекори на годишната проценја. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Прочитајте повеќе за ова и учествувајте во разговор на страницата на УПнО на Мета]]. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Координативната комисија на Универзалниот правилник на однесување]] (U4C) е глобална група посветена на правично и доследно спроведување на УПнО. Оваа годишна проценка е планирана и спроведена од U4C. За повеќе информации за должностите на U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|погледајте ја нејзината повелба]]. Споделете ги овие информации со други членови на вашата заедница кајшто е соодветно. -- Во соработка со U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|разговор]])<section end="announcement-content" /> 22:01, 19 јануари 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Keegan (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Начела и напатствија на Википедија == Почитувани уредници, ja отворам оваа дискусија во согласност со [[ВП:ГЛАСННН]]. Во продолжение секоја недела ќе биде отворена по една тема за која треба да ги одредиме насоките на значајност за нашата Википедија, и на која прво добро е да се дискутира, а потоа можеби и да се гласа. При оформувањето на статиите за начела и напаствија, како и за значајност, во врска со луѓе, настани и друго, земени се предвид неколку јазични Википедии, како англиската, српската и хрватската. Да нагласам дека Википедија на англиски јазик има построги правила од другите јазични Википедии, претпоставувам затоа што се смета за светска енциклопедија, и некои теми кои се важни локално во земјите, на англиската не сметаат дека треба да ги има. Сепак и таму има исклучоци. Исто така, добро е да се нагласи и да се има на ум дека дел од овие службени страници се создавани пред 20 години, и можно е да има потреба од нивно прегледување и дополнување. === [[Википедија:Што не е Википедија]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 19:40 ч. на 8 февруари 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span> Да започнеме со [[Википедија:Што не е Википедија|што не е Википедија]]. Википедија не е хартиена енциклопедија, не е речник, не е трибина, ниту пак говорница од било кој вид, не е ни разговорен форум или средство за пропаганда и рекламирање. Википедија не е збирка на надворешни врски, галерии на слики или медиуми. Википедија на македонски јазик не е национална енциклопедија на Македонците. Википедија не е услужник на бесплатно вдомување или мрежен простор, не е експеримент за демократија или каков било друг политички систем. Нејзиниот основен метод на одлучување на консензус е преку уредување и дискусија, не преку постојано гласање. Повеќе на секоја од ставките има на линкот [[Википедија:Што не е Википедија|што не е Википедија]]. ==== Дискусија за „Што не е Википедија“ ==== {{коментар}} Според мене, треба да имаме слобода да бришеме кориснички страници на Википедијанци на кои корисникот си пишува реклама за себе и она што го работи. Налетувам на такви, скоро имаше некој масер се рекламира на корисничката страница. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:42, 8 февруари 2026 (CET) :{{коментар}}Според мене, секаков вид на рекмалација директна или индиректна мора одма да се отстранува без никаква дебата или дискусија. Без разлика дали е на корисничка страница, подобрување во статија, новосоздадена страница и останато. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 20:01, 8 февруари 2026 (CET) :Па некако оваа страница има опфатено доволно, јас немам забелешки или некакви сугестии што да се наведе дополнително. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 16:27, 9 февруари 2026 (CET) :Исто и јас. :) [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 20:53, 9 февруари 2026 (CET) {{коментар}}Се согласувам дека секаков вид на рекмалација директна или индиректна треба да се отстранува без никаква дискусија.[[User:Lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> :{{Коментар}} Вака. Малку пристапот да е подиректен и поконкретен. На пример глеам се дискутира за тоа Што не е википедија? Значи мој предлог е за ова, и за сите идни дискусии, да се преземе англиската верзија на напатствијата, да се видат од сите нас и да се даде коментар кои поттпочки од англиското напатствије би го трганеле или замениле со друго. Ова го зборам од проста причина што англиските напатствија се едни од најелаборираните, па дури и претерано детализирани, ние можеме да ги земем само општите начела. Во овој случај ок си е се. Се сложувам со напишаното за тоа што не е Википедија, ако имам некој поконкретен дел за додавање, ќе пишам тука. Следните да бидат со поконкретни забелешки што се прифаќа, а што не на нашата Википедија. Во однос на кориснички страници, ние сме бришеле и порано само вулгарности. Рекламирање не би требало да е проблем, според мене. Пропагираме сите ние на нашите кориснички страници. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 18:50, 15 февруари 2026 (CET) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (настани)]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:30 ч. на 15 февруари 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span> Многу настани добиваат покриеност во вестите, а сепак не се од историска или трајна важност. Настан може да биде доволно интересен за новинарите и уредниците на вестите, но тоа не секогаш е доволно значајно за да има статија на Википедија. При оценувањето на настанот, уредниците треба да оценат различни аспекти на настанот и покриеноста: влијанието, длабочината, времетраењето, географскиот опсег, разновидноста и веродостојноста на покривањето, како и дали покривањето е рутинско. ;Трајни ефекти Настанот што е преседан или катализатор за нешто друго од трајно значење, најверојатно ќе биде значаен. На пример, во САД, убиството на детето Адам Волш на крајот довело до донесување на Закон за заштита и безбедност на децата, наречен Закон Адам Волш. Овој настан се смета за значаен. Настаните кои имаат трајно дејство од историско значење веројатно ќе бидат знајачни. Ова вклучува, на пример, природни катастрофи после кои останува широко распространето уништување, а обновата на уништеното може да доведе до смена на населението, и можно е да влијае врз изборите. Помал земјотрес или бура со мало или никакво влијание врз човечката популација веројатно не е значаен за да има статија на Википедија. ;Географски опсег Значајните настани обично имаат значително влијание врз широк регион, домен или широко распространета општествена група. Настанот кој влијае врз локално подрачје и го известуваат само медиумите во блискиот регион веројатно нема да биде значаен. ;Длабочина на покриеност Еден настан мора да добие голема или длабинска покриеност за да биде значаен. Длабочина на покривање вклучува анализа што ги става настаните во контекст, како што често се среќава во книгите, долгометражни написи во големите списанија за вести или на ТВ. ;Времетраење на покриеноста Значајните настани обично добиваат медиумска покриеност која е во подолг временски период. Времетраењето на известувањето по медиуми е силен показател за тоа дали некој настан има минливо или трајно значење. Тоа што некој настан се случил неодамна сам по себе не го прави незначаен. ;Разновидност на извори Се очекува значајна национална или меѓународна медиумска покриеност за некој настан да биде забележлив. Известувањето со широк опсег има тенденција да укаже на значајност, освен кога медиумите препишуваат и преобјавуваат исти вести едни од други. ;Рутинско покривање Според политиката на Википедија дека не е весник, рутинското покривање на вести за работи како што се објави не се доволна основа за статија. Рутинските настани, како што се спортски натпревари, филмски премиери, прес-конференции итн., може подобро да се опфатат како дел од друга статија, ако воопшто се значајни. Медиумски објави за настани кои се вообичаени, секојдневни, или се обични предмети што не се истакнуваат — веројатно не се значјани за да имаат своја статија на енциклопедија. ;Сензационализам Таблоид или жолтото новинарство како што се нарекува, обично се смета за лоша основа за статија во енциклопедија, поради недостатокот на проверка на фактите својствени за сензационалистичко известување и објавување на скандали. Википедија не е место за скандали или озборувања. ;Кривични дела Написите за криминални дејствија, особено оние што спаѓаат во категоријата „вонредни вести“, често се предмет на дискусии за бришење. ;Луѓе значајни за само еден настан Луѓето познати само во врска со еден настан генерално не треба да имаат статија напишана за нив. Ако настанот е многу значаен, тогаш наместо тоа, обично треба да се напише статија за настанот. ;Идни настани Поединечните закажани или очекувани идни настани треба да бидат вклучени само ако настанот е значаен, и речиси сигурно ќе се одржи. Датумите не се дефинитивни додека настанот навистина не се случи, бидејќи дури и значајните настани може да бидат откажани или одложени во последен момент поради голем инцидент (ваков случај на одложување беше во текот на пандемијата). Меѓу идните настани кои се соодветни за да се отвори за нив страница пред време спаѓаат: избори, Олимписки игри, Евровизија, европски и светски првенства. ;Алтернативи за бришење Ако значајноста на настанот е доведена во прашање, но тој е првенствено поврзан со одредена личност, компанија или организација или текстот може да биде дел од друга статија со поширока тема, тогаш треба да се употреби спојувањето на содржините. Сепак, треба да се внимава на настанот да не му се даде непотребна тежина. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (настани)|Значајност на настаните]]. ==== Дискусија за „Настани“ ==== {{коментар}} Според мене, овој дел добро ги покрива сите можни ситуации поврзани со настаните. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:32, 15 февруари 2026 (CET)<br> {{коментар}} Сметам дека аргументите се добро образложени и се согласувам со нив. - [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 11:07, 18 февруари 2026 (CET) <br> {{коментар}} Се солгасувам со горенаведените коментари. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 11:30, 18 февруари 2026 (CET) <br> {{коментар}} Добри се предлозите и правилата наведени во посебната страница, немам дополнителни коментари. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:11, 18 февруари 2026 (CET)<br> {{коментар}} Овој дел е усогласен со соодветниот дел на другите јазици и јасен за оние што го читаат. [[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 17:14, 19 февруари 2026 (CET) {{коментар}} Исто и јас се согласувам со коментари на колегите. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:03, 21 февруари 2026 (CET) {{коментар}} Добро се образложени аргументите и се согласувам со нив.[[User:Lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Автобиографија]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:50 ч. на 22 февруари 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span> *Пишувањето автобиографии е обесхрабрено, бидејќи е тешко да се напише неутрална, проверлива автобиографија, а има и многу замки. *Автобиографијата често е пристрасна, и обично напишано е само позитивното за личноста. *Автобиографиите се често непроверливи. Ако единствениот извор за одреден факт за вас сте вие самите, читателите не можат да го потврдат тоа. *Автобиографиите можат да содржат оригинално истражување. Луѓето често вклучуваат информации во автобиографии кои никогаш претходно не биле објавени или се резултат на знаење за нештата од прва рака. Википедија е енциклопедија и не смее да содржи претходно необјавени информации, ниту дозволува оригинално истражување. *Под „автобиографија“ не се подразбира само биографијата што сте ја напишале сами за себе, туку и биографијата што сте ја платиле или сте наредиле некој друг да ја напише во ваше име. *Тешко е да се пишува неутрално и објективно за себе, затоа треба да дозволите другите да пишуваат. Би требало да почекате некој друг да напише статија за вас и вашите постигнувања. *Во јасни случаи, дозволено е уредување на страници поврзани со вас, како: враќање на вандализам; но само ако тоа е очигледен вандализам, а не содржински спор. *Ако не сте значајни според начелата на Википедија, пишување на статија за себе ја крши политиката која вели дека Википедија не е место за бесплатна реклама. * Ако вашиот живот и достигнувања се проверливи и навистина од значење за да ве има на енциклопедија, некој друг веројатно ќе создаде статија за вас порано или подоцна. Повеќе на линкот: [[Википедија:Автобиографија]] ==== Дискусија за „Автобиографија“ ==== {{коментар}} - Се согласувам со наведените правила поврзани со автобиографија. Ние сме мала заедница, и знам дека се случило низ минатото некои личности сами за себе да си напишат статија, често не е бришена таквата статија, туку е само досредена, доколку личноста е значајна за да ја има во енциклопедија. Сепак, во најголем дел, би требало да се обесхрабрат автобиографски статии. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:58, 22 февруари 2026 (CET) {{Коментар}} Автобиографијата, поточно пишување на автобиографија, треба да биде обесхрабрено и недозволиво за Википедија. Пристрасноста при пишување на таква статија е на највисоко ниво, а објективноста ниска. Напатствијата се во ред, се согласувам и замолувам секој да реагира ако забележи вакви случаеви. Ова е едно од основните правила на Википедија и треба строго и доследно да се почитува.--<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 09:48, 23 февруари 2026 (CET) {{Коментар}} Целосна поддршка за сѐ претходно кажано. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:17, 23 февруари 2026 (CET) {{Коментар}} Се сложувам со сѐ. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 17:34, 24 февруари 2026 (CET) {{Коментар}} Да, и јас го делам истото мислење. [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 11:52, 27 февруари 2026 (CET) {{коментар}} Се согласувам. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 13:57, 28 февруари 2026 (CET) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Биографии на живи личности]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:50 ч. на 1 март 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span> *Статија за жива личност треба да биде напишана одговорно, внимателно и со непристрасен тон, да се избегнува потценување, но да се избегнува и претерување. *Контроверзниот материјал за живи личности што е без извори или со слаби извори треба веднаш да се отстрани, и без дискусија. *Не користете јавни записи што вклучуваат лични податоци, како што се датум на раѓање, вредност на домот, сообраќајни казни, регистрации на возила и домашна или деловна адреса. *Никогаш не користете самообјавени извори (вклучувајќи книги, списанија, интернет страници, блогови, подкасти или објави на социјалните мрежи) како извори на материјал за жива личност, освен ако не се напишани или објавени од самото лице. *Не внесувајте озборувања во статиите. Секогаш прво прашајте се: Дали изворот е веродостоен? Дали материјалот е вистинит? И, дури и ако е вистинит, дали е релевантен за неутрална статија за личноста за која е статијата? *На администраторите им е дозволено да спроведат отстранување на јасни прекршувања на БЖЛ со заштита на страницата или со блокирање на прекршителот/прекршителите. *Избегнувајте приказ на жртва. *Во случај на јавна личност, ќе има повеќе доверливи извори, а БЖЛ треба едноставно да документира што известуваат тие извори. *Поради зголемена злоупотреба и [[Кражба на идентитет|кражба на идентитет]], луѓето сè повеќе ги сметаат своите вистински имиња и датуми на раѓање за приватни информации. Википедија ги вклучува целосните и вистинските имиња и датуми на раѓање кога тие се објавени од сигурни извори или извори блиски до личноста на таквата статија, па затоа е сосема разумно да се претпостави дека личноста нема приговор за објавувањето на овие информации. Не може да бришеме лични податоци по барање на личноста доколку се јавно достапни во веродостојни извори. Но, доколку личноста на која се однесува статијата се спротивставува на објавувањето на датум на раѓање, а податоците не биле претходно објавени од веродостојни извори, бидете внимателни и наведете ја само годината на раѓање. Исто така, статиите не треба да ја содржат адресата, електронската пошта, телефонскиот број или други контакт информации на личноста за која станува збор, но генерално е дозволено да се вклучи линк до официјалната интернет страница на личноста во делот „Надворешни врски“, иако тој линк може да ги содржи горенаведените информации. *Дали ќе се отстрани име или погрешно родово именување на жива личност која е трансродово лице, е прашање на уредничка проценка доколку веќе се појавило во сигурни извори. *Со тоа што некој бил спомнат во вестите, не значи дека треба да добие статија на Википедија. *Жива личност обвинета за кривично дело се смета за невина сè додека не биде осудена од суд. Уредниците генерално не треба да вклучуваат текст што сугерира дека лицето е осомничено, дека е лице од интерес или е обвинето за вршење на кривично дело, освен ако не е обезбедена осуда за тоа кривично дело, или повеќе доверливи извори веќе го објавиле името на обвинетиот во врска со кривичното дело. *БЖЛ се применува насекаде на Википедија каде што се споменуваат живи личности, вклучувајќи страници за разговор, описи на уредувања, кориснички страници, слики и категории. *Корисничките имиња што содржат клеветнички, очигледно лажни или спорни изјави или материјал за живи лица треба веднаш да бидат блокирани и отстранети од сите промени. *Сликите од живи личности не треба да се користат надвор од контекст за да се прикаже тоа лице во лажно или неповолно светло. *Имињата на категориите се самообјаснувачки, па затоа вклучувањето на одредена биографија во одредена категорија мора да биде оправдано со соодветен текст кој има сигурни извори во самата статија. Пример за ова е додавање на Категорија:Криминалци, или категоризацијата на живите личности според религија или сексуална ориентација. *Лицата над 115 години се сметаат за починати, освен ако во веродостојни извори не постари од една година не е наведено дека се живи. *Уредниците кои постојано додаваат или враќаат контроверзен материјал во БЖЛ кој не е поткрепен со извори или е поткрепен со лоши извори, може да бидат блокирани поради нарушување на проектот. Повеќе на линкот: [[Википедија:Биографии на живи личности]] ==== Дискусија за „Биографии на живи личности“ ==== {{коментар}} - Јас сум ЗА да се применуваат овие начела. Инаку, ме збуни делот со горна старосна граница, и дека „лицата над 115 години се сметаат за починати“. Имавме случај со некој борец за кој немаше извори за тоа кога починал, па стана збунувачко како да се реши тој проблем. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:56, 1 март 2026 (CET)<br> {{Коментар}} Целосно се согласувам. Јас сум за поголема и построга контрола за тоа за кој се прави статија. Да нема статии за недоволно афирмирани личности, без разлика од која област се. Не сме реклама ние. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 14:08, 3 март 2026 (CET) {{коментар}} Јас имам две забелешки во врска со овие начела. Прво, ако лични податоци се објавени во веродостојни извори, не смее да се врши цензура по барање на личноста (на пр. ако јавно е објавен точниот датум на раѓање, тогаш тој датум слбодно може да се наведе во статијата). Второ, начелото за лицата над 115 години нема логика затоа што може да има повеќе живи лица над 115 години, но само едно лице може да се смета за најстара личност во светот. Мислам дека ова начело треба да се преработи и да гласи „Лицата над 115 години се сметаат за починати, освен ако во веродостојни извори не постари од една година не е наведено дека се живи.“. --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 22:53, 3 март 2026 (CET) :За лицата над 115 години го сменив како што предлагаш. :Вториот дел за лични податоци, тоа што го предлагаш го има [[Википедија:Биографии на живи личности|веќе содржано во реченицата]]: :„Википедија ги вклучува целосните и вистинските имиња и датуми на раѓање кога тие се објавени од сигурни извори или извори блиски до личноста на таквата статија, па затоа е сосема разумно да се претпостави дека личноста нема приговор за објавувањето на овие информации.“ :Мислам дека таа реченица го покрива тоа што го велиш. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 16:56, 4 март 2026 (CET) ::{{одговор|Виолетова}} Да, го покрива, но погоре се наведени реченици коишто се противречни на тоа. Ако датумот на раѓање е јавно објавен и лицето се противи да биде наведен во статијата, тогаш која реченица се зема предвид? --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 09:41, 6 март 2026 (CET) ::Коректност! [[Специјална:Придонеси/&#126;2026-14346-24|&#126;2026-14346-24]] ([[Разговор со корисник:&#126;2026-14346-24|разговор]]) 09:43, 6 март 2026 (CET) :::@[[Корисник:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] :::Кире, овде имам извадено дел од речениците, а не сè, затоа стои линк до целата страница со правилата, каде што пишува на крајот: Повеќе на линкот. Треба проектната да се прочита, бидејќи се разбира дека важат сите реченици кои се на страницата со начела и напатствија. Односно, доколку е јавен податокот за датум на раѓање, не го земаме предвид човекот што се буни. Овде го вклучив примерот дека доколку не е јавно објавен датумот и човекот не сака да му стои на статијата, би требало да го испочитуваме. Дури има предвидена ситуација кога има своја интернет страница на која ставил вистинско име и датум на раѓање, ние смееме да ја ставиме во надворешните врски на статијата. Неколку различни ситуации се опфатени на [[Википедија:Биографии на живи личности|главната страница за БЖЛ]] и тие се тие што важат. Овде се само извадоци, дека е голема таа страница цела да се псотави на Селска чешма. Поздрав [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:45, 6 март 2026 (CET) ::::{{одговор|Виолетова}} Да, за напишаното во начелото зборувам, а не за она коешто е напишано на оваа страница. Најпрвин е наведена реченицата „Википедија ги вклучува целосните и вистинските имиња и датуми на раѓање кога тие се објавени од сигурни извори или извори блиски до личноста на таквата статија, па затоа е сосема разумно да се претпостави дека личноста нема приговор за објавувањето на овие информации.“, а потоа пишува „Доколку личноста на која се однесува статијата се спротивставува на објавувањето на датум на раѓање, бидете внимателни и наведете ја само годината на раѓање.“. Ова нема логика. Ако лицето не сака јавно да биде објавен неговиот датум на раѓање, тогаш тоа треба да биде отстрането од изворите коишто се користат на Википедија (откако ќе биде избришано од тие извори, тогаш природно ќе биде избришано и од Википедија затоа што повеќе нема да има веродостојни извори во коишто е наведено). Но, ако лицето бара тоа да биде отстрането само од Википедија, а притоа да остане наведено во други извори, тогаш се работи за цензура на јавно објавени податоци и тоа не е дозволено дури и да е по барање на лицето за коешто се однесува податокот. --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 12:07, 6 март 2026 (CET) :::::Не знам каде не се разбираме, тоа што го објаснуваш е тоа како треба да се постапи, всушност. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:45, 6 март 2026 (CET) ::::::Се разбираме дека е така, но во начелото е напишано поинаку. За да биде појасно, можеби изрично треба да ставиме дека не може да бришеме лични податоци по барање на личноста доколку се јавно достапни во веродостојни извори (Во иднина те молам секое дополнување пишувај го како нов коментар затоа што јас овој одговор го пишав на твојот првичен коментар којшто потоа беше дополнет и затоа напишав уште еден коментар подолу дека се согласувам со дополнетото. Инаку, се создава впечаток дека не се разбираме.). --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 18:53, 6 март 2026 (CET) ::::Гледам дека си го дополнила текстот додека го пишував одговорот, па затоа дополнително ќе одговорам и на дополнетиот текст. Да, така треба да биде, но во начелото не е напишано на тој начин. --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 12:08, 6 март 2026 (CET) {{коментар}} - Јас сум ЗА, со тоа што сметам дека треба да има контрола за тоа за кој ја пишува статијата, како и начелото што го спомна Кирил погоре „Лицата над 115 години се сметаат за починати, освен ако во веродостојни извори не постари од една година не е наведено дека се живи.“; според мене има смисла. [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 13:28, 5 март 2026 (CET) {{коментар}} Се согласувам, и за лицата над 115 години да се преработи. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 18:30, 5 март 2026 (CET) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (луѓе)|Креативни професии]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:57 ч. на 8 март 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> Во овој дел да ги разгледаме значајноста на луѓето да имаат статија според тоа која професија ја вршат, се разгледуваат професорските, научните и креативните професии: професори, научници, и креативните професии (писатели, музичари, сликари, архитекти, новинари). *Записите во списоци каде е дозволено човек сам да се пријави и запише, не придонесуваат за значајност. Исто така, интернет страниците за вработените или членовите на една организација, не се доволен показател за значајност. *Веродостојна биографија на 200 страници за личност, издадена од независен извор и не е платена од човекот за чија биографија станува збор, која детално го покрива животот на тоа лице е прифатлив извор, додека извод од матична книга на родените или списокот од формуларот за изборно ливче, не е. *Луѓето кои ги исполнуваат основните критериуми, може да се сметаат за значајни без да ги исполнуваат дополнителните критериуми подолу. ;Професори, наставници, академици и научници *Наставници и професори кои предаваат во основно, средно или више и високо образование, не се значајни за енциклопедија само поради таа професија. Но ако се занимаваат и со друга дејност, како на пример, наука, сликарство, музика, пишување, политика и друго, можат да стекнат значајност да имаат своја енсиклопедиска статија поради дополнителната активност, и во таков случај се оценуваат според вообичаените правила за значајност во професијата. *Сите членови на [[МАНУ]] се значајни за да имаат статија на Википедија. Исто така и членови на странските академии на науките се доволно значајни. *Дел од критериумите: # Лицето има добиено високо престижна академска награда или чест на национално или меѓународно ниво ([[23 Октомври (награда)]], [[Награда „11 Октомври“]], [[Награда „Мито Хаџи Василев - Јасмин“]], на пример). # Лицето било избрано за член на високо селективно и престижно научно друштво или здружение (на пр., Национална академија на науките или Кралското друштво) или член на големо научно здружение кое го задржува статусот на колеги како високо селективна чест (на пр., соработник на Институтот за електрични и електронски инженери или институт за електронски инженери). # Академската работа на лицето има значително влијание во областа на високото образование, влијае врз значителен број академски институции. Овој критериум исто така, може да биде задоволен ако лицето развило значаен нов концепт, техника или идеја, лицето направило значајно откритие или решило голем проблем во својата академска дисциплина. Во овој случај, неопходно е експлицитно да се докаже, со значителен број на упатувања на академски публикации на истражувачи различни од личноста за која станува збор, дека овој придонес навистина нашироко се смета за значаен и нашироко се припишува на личноста за која станува збор. # Лицето било именувано за угледен професор во голема институција за високо образование и истражување, именувано за претседател што укажува на споредливо ниво на постигнувања или еквивалентна позиција во земји каде што ваквите именувања се невообичаени. # Лицето е дел од основачите на некоја голема или значајна образовна институција. # Лицето имало значително влијание надвор од академската заедница во нивниот академски капацитет. # Лицето е главен уредник на големо, добро воспоставено академско списание во нивната предметна област. Во овој критериум не спаѓаат списанија кои се во рамките на псевдо науката. *Псевдонаучникот, исто така, може да биде доволно значаен за сопствена статија, ако неговата теза е особено распространета или добро позната, или ако има голем број научни трудови насочени кон побивање или отфрлање на псевдонаучната природа на неговата теза. ;Креативни професии Ова упатство се однесува на автори, писатели, уредници, новинари, филмаџии, фотографи, уметници, сликари, вајари, архитекти и други креативни професионалци. Такво лице е значајно ако: * Личноста се смета за важна личност или е широко цитирана од врсниците или наследниците; или * Личноста е позната по тоа што поттикнува значаен нов концепт, теорија или техника; или * Лицето создало или одиграло голема улога во заедничкото создавање на значајно или добро познато дело или колективно дело. Дополнително, таквото дело мора да било примарен предмет на повеќе независни периодични статии или рецензии, или на независно и значајно дело (на пример, книга, филм или телевизиска серија, но обично не само една епизода од телевизиска серија); или * Работата (или делата) на личноста: (а) станала значаен споменик, (б) била суштински дел од значајна изложба, (в) добила значително критичко внимание или (г) била претставена во постојаните збирки на неколку значајни галерии или музеи. Подолу се наведени попрецизните критериуми за овие професии. ;Музичари Текстописците или композиторите (без разлика дали се од популарната музика, црковни песни или други стилови) може да се сметаат генерално за значајни ако создале голем број нашироко познати дела. '''Естраден музичар''' може да биде значаен ако исполнува некои (по можност, барем два) од следниве критериуми: * има издадено најмалку еден студиски албум кој има добиено сертификација на издавачката куќа (сребрена, златна или платина); * добитник е на награди на музички фестивали на регионално, национално или меѓународно ниво; * има издадено неколку песни со повеќемилионски прегледи на музичките сервиси (YouTube, Spotify, Deezer итн.); * има значителен број следбеници/претплатници на официјален канал или профил на музички услуги во однос на населението на земјата во која живее угледни секундарни извори, или музички експерти изјавиле дека музичарот се истакнува во одреден жанр, музичко движење, период или област. '''Класичен инструментален музичар''' може да биде значаен ако исполнува некои (по можност, барем два) од следниве критериуми: * завршил конзерваториум или музичка академија (исклучоци се многу успешни (самоуки) солисти/„чудо од деца“); * објавил снимка кај етаблирана издавачка куќа за класична музика; * настапувал/а во добро познат камерен ансамбл или оркестар најмалку пет години; * соработувал/а со други значајни естрадни или други класични музичари (види критериуми погоре). '''Класичен музичар-солист''' може да биде значаен ако исполнува некои (по можност, барем два) од следниве критериуми: * дипломирал конзерваториум или музичка академија; * објавил снимка кај етаблирана издавачка куќа за класична музика; * пеел во реномирана оперска куќа надвор од својата татковина најмалку две години/сезони; * оперски солист во националната оперска куќа (во Опера и балет, на пример). Соработувал со значајни естрадни или други класични музичари (види критериуми погоре). ;Уметници, сликари, вајари, фотографи Уметникот, вклучувајќи илустратори, фотографи, скулптори, сликари итн., ги исполнува критериумите и може да се смета за значаен: * ако е цитиран/а во дела за историја на уметност или нивни еквиваленти; * ако освоил/а престижна награда за уметност; * ако има одржано најмалку една изложба во музеј, галерија или уметничка институција; * доколку неговите самостојни дела се изложени во национален или меѓународно признат музеј; * ако бил/а клучна фигура во забележително уметничко движење; * ако работел/а во кралски дворец како штитеник на крал, или бил раководител на државна уметничка институција; * ако е автор на најмалку две дела кои се сметаат за културно и историски значајни; * ако е член на престижно уметничко друштво како [[Друштво на ликовните уметници на Македонија]], на пример. Уметници кои цртаат графити, улични уметници и уметници од слични нетрадиционални формати може да ги исполнат критериумите доколку добиле значително внимание од медиумите или критичките автори на национално или меѓународно ниво за неколку нивни дела (или изведби). ;Писатели '''Писател, поет, романсиер,драматург, раскажувач''' има енциклопедиско значење ако исполнува барем два од следниве услови: * единствен е или главен автор на две или повеќе дела објавени од одредена издавачка куќа (платени услуги за печатење од страна на самиот автор не се бројат); * добитник е на престижни награди ([[Нобелова награда за литература]], [[Друштво на писателите на Македонија#Награди|наградите кои ги доделува ДПМ]], [[Пулицерова награда]] итн.); * дел е од барем една издадена збирка на поети / романсиери/ драматурзи/ раскажувачи. Членовите на [[Друштво на писателите на Македонија]] автоматски се сметаат за значајни, поради тоа што за прием во друштвото, ДПМ има слични критериуми како горенаведените. '''Книжевен преведувач''' обично е доволно значаен за сопствена статија ако исполнува некој од следниве критериуми: * автор е на неколку преводи кои се забележителни по самите нивни преводи; * автор е на голем број преводи на литературни дела; * запишан е како преведувач во книжевно-историска енциклопедија; * добитник е на престижни награди за преведувачи, како што се наградата на „Гете институт“ или наградата за превод Оксфорд-Вајденфелд и други. Зборот „писател“ овде се однесува на сите автори на текстуални дела. Ова вклучува автори и на фикција (која вклучува поезија). ;Глумци и режисери '''Глумец''' обично е забележлив ако исполнува барем еден од следниве критериуми: * има водечка улога во филм кој бил дел од редовната кино понуда; * има водечка улога во позната ТВ серија која се прикажува на националните канали; * има водечка улога во филм или ТВ серија што е добитник на престижна национална награда или повисока награда; * имал неколку главни улоги во добро познат национален или регионален театар (на пр. [[Македонски народен театар]], [[Народен театар (Битола)|Битолски театар]], [[Народен театар „Јордан Хаџи Константинов – Џинот“|Велешкиот театар]]); * одиграл/а улога што добила големо покривање на националните медиуми или за улогата бил/а наградена со престижна награда (на пример, [[Оскар]]). '''Режисерот''' е генерално значаен ако исполнува барем еден од овие критериуми: * режирал филм кој бил дел од редовната кино понуда; * режирал позната ТВ серија која се прикажува на националните канали; * режирал филм или ТВ серија што освоиле престижна национална награда или награда на повисоко ниво; * режирал најмалку две претстави во познат национален или регионален театар; * награден е со престижна награда или добил широко покривање на националните медиуми за неговата или нејзината режисерска улога. ;Архитекти '''Архитектите''' веројатно заслужуваат статија: * ако се цитирани во прегледни дела за историја на уметноста или нивни еквиваленти; * доколку освоиле престижна награда; * ако дизајнирале најмалку две згради кои веќе биле значајни за да имаат своја статија на Википедија, или се сметаат за културно и историски познати објекти; * ако се (или биле) членови на престижно друштво (МАНУ, Европската академија на науките и уметностите, итн.) ;Новинари '''Новинарите''' се значајни за да имаат своја статија доколку исполнуваат некој од следниве критериуми: #Нивната работа е наградена со некоја значајна награда од областа на новинарството. (Во Македонија, на пример, добитник на [[Награда „Мито Хаџи Василев - Јасмин“]]). Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (луѓе)]] ==== Дискусија за „Значајност на луѓе по професии“ ==== {{коментар}} - ЗА: според мене ги опфаќа сите ситуации поврзани со овие професии. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 21:04, 8 март 2026 (CET)<br> {{коментар}} Да напоменам секој од овие профили е професор нема (наставници) сите се професори кои предаваат во основно, средно или више и високо образование кои се прогласени за најдобри просветни работници од Сојуз на просветни работници на Македонија заслужуваат да имаат статија? Дали овие личности ( професори) кои имаат објавувано во меѓународни научни списанија и домашни научни списанија свои трудови и се признати професори и на глобално ниво треба да имаат своја статија? - [[User:lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> 11 март. :[[User:lili Arsova|Lili]], мое мислење искрено е дека прогласувањето од страна на Сојуз на просветни работници не е некоја висока или престижна награда. А за вториот дел што го споменуваш, ако професорот објавува научни трудови во списанија кои се признати, значи се занимава со наука, тогаш важат критериумите за научници. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:13, 11 март 2026 (CET) {{коментар}} - ЗА: Се сложувам со горе наведеното. [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 07:40, 12 март 2026 (CET) {{Коментар}} - убаво опфатено, нормалмо не може се во детали, но опфаќа што треба и не треба. Да се има предвид ова кога се прават статии од ваков тип.--<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 11:31, 13 март 2026 (CET) {{Коментар}} - Според мене одлично е опфатено, ама како што нагласи Никола не може сѐ во детали, се сложувам со горенаведеното и гласам ЗА. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 19:28, 14 март 2026 (CET) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (луѓе)|Кралски семејства и благородници]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:22 ч. на 15 март 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> '''Членови на кралски семејства''' кои обично ги исполнуваат критериумите за значајност вклучуваат: * владетели, поглавари и суверени (цареви, кралеви, кралици, големи војводи, султани, принцови, итн.) кои некогаш владееле со општо призната држава или постари, споредливо организирани општества; * други полноправни членови, чие членство во семејството е стекнато со раѓање или брак, кои во секој момент од животот биле во доминантна положба. Не е неопходно овие луѓе цел живот да бидат членови на кралски семејства. За членовите кои не биле на владејачка позиција во текот на нивниот живот или оние кои не се (или не биле) полноправни членови на семејството поради моргански брак, важат истите критериуми како за благородништвото. '''Благородниците''', од историјата или од сегашноста, не заслужуваат своја статија само затоа што припаѓаат на благородничко семејство. Благородниците кои ги исполнуваат критериумите за статија но поради друга заслуга, како што се оние кои поседуваат големи имоти или на друг начин значително влијаат врз условите за живот на многу други луѓе, веројатно ќе заслужат статија во енциклопедија. Ваквите статии првенствено треба да содржат информации што покажуваат дека личноста ги исполнува критериумите, а не смее да содржи само информации за титули, хералдика или семејни врски. Статија за благородничко семејство или благородна титула (на пр. Војводата од Корнвол) може да е значајна за енциклопедија, и потоа на таква статија може да се додадат информации за поединци кои пак, не се значајни да имаат сопствена статија. '''Напомена:''' При именување на статиите за кралски фигури и благородници би требало да се придржуваме на неколку правила: кога имаме само име и земја, името на статијата би требало да ги содржи името на личноста и земјата од која потекнува или со која владее. За некои кралеви и владетели кои имаат исто или слично име, за да нема забуна за кого се работи, во заграда да се стави земјата ([[Карло III (Шпанија)]] или [[Стефан I (Унгарија)]]. Луиза (надвојвотка од Австрија), како што е: [[Золта (голем везир на Унгарците)]], со тоа што титулата ако не е на почеток на реченица не се пишува со голема буква. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (луѓе)]] ==== Дискусија за „Кралски семејства и благородници“ ==== {{коментар}} - Ова е кус и јасен дел. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:23, 15 март 2026 (CET) <br> {{коментар}} - Немам што да надополнам, сметам дека е во ред напишаното, гласам ЗА. - [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 20:27, 15 март 2026 (CET) <br> {{коментар}} - Не знам дали коментаров е на вистинското место, но сметам дека треба да се направи некој ред и стандард во именување на статии на благородници и владетели, дали треба да го пишува само името, титулата, семејстовото, државата, со запирки, во загради итн. Сега има неколку различни начини. - [[User:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] <small>([[User talk:Bojan9Spasovski|разговор]])</small> 12:09, 18 март 2026 (CET) :Јас сметам дека треба со загради, дека 90 % од статиите на нашата Википедија сѐ со загради и изгледа многу подобро естетски наспроти со запирки. Ама мора да се воведе принцип по кој ќе следиме сите за да не сме во забуна кога создаваме такви статии. На пример: [[Бенџамин Колинс Броди (прв баронет)]], а син му исто се викал само разликата е дека бил втор баронет ([[:en:Sir_Benjamin_Collins_Brodie,_2nd_Baronet|Sir Benjamin Collins Brodie, 2nd Baronet]]). [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 13:53, 18 март 2026 (CET) ::[[User:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] Сосема си во право дека треба и тоа да го вметнеме. Како што вели Јован, кај нас најголем дел статии на кои им треба дообјаснување, не се со запирка, туку со заграда. Може така да остане и за владетелите и благородниците? Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 14:10, 18 март 2026 (CET) :::Имаме и вакви примери како [[Карола од Васа]], дали би било подобро да биде Карола (Васа) или пак Карола (Саксонија), а што правиме пак со [[:en:Archduchess Louise of Austria|Archduchess Louise of Austria]] дали тука титулата би била во или надвор од заградата како Надвојвотка Луиза (Австрија) или пак Луиза (Надвојвотка од Австрија) [[User:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] <small>([[User talk:Bojan9Spasovski|разговор]])</small> 14:16, 18 март 2026 (CET) ::::Кога оди само име и земја, најчесто е баш така, името и земјата, и тоа е обично за историски личности, дека немале презимиња класично како денес, туку местото од каде потекнуваат се претворало во презиме: [[Тома Аквински]] - местото од каде потекнувал (Аквино) се претворило во презиме. За некои кралеви и владетели кои имаат исто или слично име, за да нема забуна како што гледам се практикувало кај нас во заграда да се стави земјата ([[Карло III (Шпанија)]] или [[Стефан I (Унгарија)]]. Луиза (надвојвотка од Австрија) веројатно пологично според другиве примери би било да е така, како што е: [[Золта (голем везир на Унгарците)]], со тоа што ми се чини дека титулата ако не е на почеток на реченица не се пишува со голема буква. Да проверам за ова. А за овие и други примери, убаво е да се изјасни уште некој, па да ги вметнеме во начелата и напатствијата. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 14:51, 18 март 2026 (CET) {{коментар}} Сум согласен. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 21:07, 18 март 2026 (CET) {{Коментар}} ОК е се, мислам дека сите благородници заслужуваат статија, освен тие титуларни кои немале општествена улога. Мислам за нив треба помалку да се посвети простор (пример, во егзил без никаква функција или задолженија во опшствество). Ова е мое мислење, не велам дека сум во право хехе. Што се однесува за именување, името на статијата треба да биде само името на личноста и бројот (I, II, III итн). Доколку има случај на две личности со исто име и ист број во заграда да се пише локација, а ако и таа е иста, тогаш година на влеадеење/ раѓање). Не сум за име со географски епитет, пример Александар Југословенски, ова не е традиционално во македонскиот јазик, освен за една личност - Александар Македонски. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 11:11, 19 март 2026 (CET) {{Коментар}} Ги вметнав правилата во делот '''Напомена'''. Се надевам во ред е вака. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 13:25, 22 март 2026 (CET) {{коментар}} -Во ред е, јасни се правилата. [[User:Natasa Stardelova|Natasa Stardelova]] <small>([[User talk:Natasa Stardelova|разговор]])</small> 18:09, 22 март 2026 (CET) {{коментар}} -Во ред е, јасни се правилата и согласна сум со истите.[[User:Lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> 08:40, 24 март 2026 (CET) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (луѓе)|Политичари, правници и верски водачи]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:10 ч. на 22 март 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> '''Политичар или државен службеник''' веројатно може да се смета за значаен ако исполнува барем еден од следниве критериуми: * ако е шеф на држава или влада (премиер), генерален гувернер, министер, член на законодавно собрание или на еквивалентна позиција на национално ниво на унитарна држава или на федерално ниво на сојузна држава; * има или извршува внатрепартиска функција на национално ниво во партија која е или била застапена во законодавното собрание на една држава: лидер на партија, член на партиски комитет, секретар на партија, претседател (или еквивалентна функција) во здружение поврзано со партијата; * има или извршува важни локални, регионални или национални задачи кои носат значителна моќ на тоа ниво (на пр. градоначалник, окружен префект) има или има раководно место во национално тело; * ако е генерален секретар или има еквивалентна висока позиција во важна меѓувладина организација; * ако има јасно соодветна моќ и влијание, или добил големо внимание од националните медиуми од неговото време (или медиуми кои биле широко транскрибирани во историски дела), дури и ако не бил на една од горенаведените официјални функции; * политичари, градоначалници, пратеници или други функционери за кои има содржина во повеќе веродостојни извори. Политичарите кои припаѓаат исклучиво на следните категории обично не се значајни ако се: * кандидати за политичка функција (со можен исклучок на особено добро објавени кандидати за важни позиции); * лице кое врши внатрепартиска функција на локално ниво; * „обични“ претставници без посебна моќ или медиумско покривање во локалните или регионалните или национални собранија; * биографијата е достапна само на страница коде мора да биде објавена, односно на мрежното место на општината или собранието или фирмата/институтот во кој работат. '''Правно лице, адвокат, судија''' е веројатно значаен ако тој или таа исполнува еден од овие критериуми: * судија во врховен суд или апелационен суд на една земја (на државно ниво или пошироко); * судија во меѓународен суд (на пример, [[Хашки трибунал]], [[Постојан арбитражен суд]], [[Меѓународен кривичен суд]], [[Европски суд за човекови права]] или [[Суд за правда на Европската Унија]]); * раководител на државен орган поврзан со судството (на пример, Државен судски совет или Државно правобранителство), Народен правобранител; * раководител на понизок суд или има друга водечка правна позиција во високата администрација; * експерт во дефинирана правна област, било како научник или како правник, и е автор на правно нефикционално дело објавено од признат издавач. '''Свештеник, духовник или еквивалентен верски водач''' во религијата кој ги исполнува следните критериуми генерално заслужува своја статија: * папа, патријарх, архиепископ, епископ или има еквивалентна позиција во нехристијанските религии; * верски службеник со значајни секуларни административни должности (на пр. колонијални службеници, итн.) кој некогаш бил важен авторитет во тоа општество; * автор на пишано дело /книга, (или неколку) објавени од етаблирани (верски и/или секуларни) издавачи; * има јасно соодветна моќ и влијание или добил големо внимание на националните медиуми, дури и ако нема еден од горенаведените наслови. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (луѓе)]] ==== Дискусија за „Политичари, правници и верски водачи“ ==== {{коментар}} - Јасни се правилата. Би сакала само да се размисли за биографии на градоначалници дали сите по дифолт се значајни, или тој дел ќе треба да го надополниме со уште некој услов? - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:38, 22 март 2026 (CET) {{коментар}} : Според мене сите градоначелници по дифолт не се значајни. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 23:54, 22 март 2026 (CET) : Исто така би додал професор на Универзитетот. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 00:03, 23 март 2026 (CET) ::За професори имавме претходно дека професори кои предаваат во основно, средно или више и високо образование, не се значајни за енциклопедија само поради таа професија. ::А за градоначалници, не знам ете, има некои што биле многу активни во својот мандат, направиле некакви промени/ подобрување на условите во општината/ нешто различно. Такви секако е добро да се вметнат во енциклопедија. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:48, 23 март 2026 (CET) :::Мислувам на професорите во високо образование со научни трудови. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 10:25, 23 март 2026 (CET) :::{{одговор|Виолетова}} Кои критериуми за значајност би се применувале за градоначалниците? Сите градоначалници имаат јавно достапни биографии во веродостојни извори и сите јавно објавуваат отчети во коишто наведуваат што имаат направено. --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 00:19, 26 март 2026 (CET) ::::Како стои во моментов сите градоначалници се сметаат за значајни. ::::Инаку, можеби градоначалници кои не биле активни и не направиле разлика, подобрување на условите за живеење во општината за време на својот мандат, без разлика што даваат отчет (тоа е затоа што мораат) да не се енциклопедиски значајни. Сите ги знаеме или сме чуле за градоначалниците во чиј мандат општината напредувала, сигурно има и некои, можеби па ретки случаи, кога не сториле ништо значајно за време на својот мандат. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:42, 26 март 2026 (CET) {{коментар}} :@[[Корисник:Виолетова|Виолетова]] И јас би рекол дека се јасни. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:13, 23 март 2026 (CET) {{коментар}} : Јасни се правилата.За биографии на градоначалници подржувам дека не се сите значајни да имаат статија. - [[User:Lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> 08:47, 24 март 2026 (CET) {{коментар}} Според мене, многу поголем проблем е да има статија за секој пратеник во законодавниот дом отколку за секој градоначалник. Во многу земји, како што е Македонија, на избори нема отворени листи и се гласа за пратеничка листа предложена од политичка партија. Лице коешто станало пратеник затоа што се нашло на пратеничка листа и чијашто биографија за првпат јавно била објавена на мрежното место на законодавниот дом мислам дека не заслужува да има статија. Со градоначалниците е многу поразлично затоа што на избори директно се гласа за нив и нивните биографии се јавно достапни уште за време на предизборните кампањи. --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 00:29, 26 март 2026 (CET) :Имаш право [[User:Kiril Simeonovski|Кире]], не се значајни од енциклопедиска гледна точка, без разлика дали ќе им најдеме биографија. Мислам дека таквите лица се опфатени со делот: ''„обични“ претставници без посебна моќ или медиумско покривање во локалните или регионалните или национални собранија.'' Ако некој влегол да биде пратеник, и ништо не слушаме за тоа лице: ниту дава изјави, ниту е јавно експонирано лице, ниту учествува во емисии, ниту излегува на говорница да зборува, освен што крева рака кога партијата ќе му наложи, нема енциклопедиско значење, или поиаку кажано по завршување на мандатот тоа лице ќе биде заборавено, грубо кажано. Има такви пратеници, а има и градоначалници што не прават нешто корисно или значајно за својата општина. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:35, 26 март 2026 (CET) {{коментар}} Според мене правилата се јасни и имаат смисла. [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 12:46, 27 март 2026 (CET) <br> {{коментар}} Исто според мене правилата се јасни. И како што нагласи Кирил повеќето пратеници не се релеватни за Википедија, ама градоначалниците имаат поголем општествен придонес и можеби се сите доволно значајни. - [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 12:58, 27 март 2026 (CET) {{Коментар}} За исте овие: Треба личноста да има значајна општествена позиција (државна, лидерска, универзитетска). Само што е градоначалник или член на собрание, НЕ ТРЕБА ДА ИМА СТАТИИ! Ја сум за бришење на вакви статии за луѓе кои цел живот се приватни бизнисмени и само 4 години години биле градоначалник и оп статија? Зошто? Не е битен човекот за Македонија, може бил за мал број граѓани на кој бил градиначалник, но општо не е битен како и ние што сме тука. Дури ние на Википедија сме побитни од таквите особи. Истото важи и за политичари и верскки лидери. Верски лидери кои имате значајна позиција во организацијата или преродбеничка улога ок, но обични попови оџи не. Мое мислење ова. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 14:06, 27 март 2026 (CET) :Мислам дека речениците за верски водачи не споменуваат дека секој поп или оџа е значаен, ама ќе ги проверам уште еднаш. :Инаку за градоначалници кои не се значајни поради таа позиција, а кои пред и потоа биле бизнисмени, имаме наредна дискусија и за претприемачи (така се наречени) ќе ги дискутираме. Ако не е значаен ни како бизнисмен, значи не е значаен по ниедна основа да влезе во енциклопедија. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 16:54, 27 март 2026 (CET) Кои ќе биде услов за градоначалници да имаат својата статија? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 21:01, 27 март 2026 (CET) :Дискусијата ќе заврши во недела 20:10 ч., да видиме дали ќе има и други предлози, но според мене, јас би го додала делот: :Градоначалници ќе се сметаат за значајни доколку се активни во својот мандат, направиле некакви промени и/или подобрување на условите во општината, биле медиумски активни. :- [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 22:15, 27 март 2026 (CET) {{коментар}} Ако на англиската Википедија има место за над 500 македонски фудбалери (на македонската се значително помалку), не гледам зошто градоначалниците, како и останати личности (со поддржани наводи) не заслужуваат да бидат присутни на Википедија. Мислам дека улогата на Википедија треба повеќе да биде хроничарска, а не оценувачка. На нашата Википедија ѝ недостасуваат статии, особено за Македонија, па не би требало да ставаме дополнителни услови. [[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 17:30, 28 март 2026 (CET) :Сосема се согласувам дека ние не сме тие кои треба да судиме. Кога е некој важен за историјата на градот, државата, секако е значаен да биде вметнат во енциклопедија, и на Википедија. :п.с. За спортистите ќе отворам да дискутираме по две недел, така ми се во план темите, и ќе треба тогаш да ги прегледаме тие критериуми. А на англиската Википедија гледам дека последниве години често се појавуваат статии кои ги прекршуваат нивните правила, а тоа е веќе тема за друг разговор. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:59, 29 март 2026 (CEST) {{коментар}} - Додаден е условот за значајност на политичари, градоначалници, пратеници или други функционери да има содржина во повеќе веродостојни извори, односно не се значајни доколку биографијата е достапна само на страница коде мора да биде објавена, односно на мрежното место на општината или собранието или фирмата/институтот во кој работат. ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (луѓе)|Претприемачи, Википедијанци, измислени ликови и појави]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:00 ч. на 29 март 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> '''Претприемачите''' веројатно ќе бидат значајни ако се честа тема во општите медиуми или медиумите што се занимаваат со бизнис (на пр. Економист, и слично). Извршни директори, претседатели на корпорации или одбори на компании од јавен интерес, исто така, често може да се сметаат за значајни, како и стопанственици кои имаат некаква општествена заслуга, на пример: раководат со општествено важна приватна фирма, со голем број на вработени, ланец на продавници, и слично. Некои '''уредници на Википедија''' имаат свои статија, но тоа што уредуваат на Википедија не ги прави значајни, туку енциклопедиската значајност ја стекнале според други критериуми (писатели, музичари, научници, сликари и др.). Уредниците не смеат да создаваат или да уредуваат статии за себе. За нив важат правилата споменати во другите начела и напатствија, односно важно е да се следат упатствата за [[Википедија:Биографии на живи личности|биографии на живи личности]], и да се внимава да на [[Википедија:Конфликт на интерес|конфликт на интерес]] и [[Википедија:Без свои истражувања|без свои истражувања]] '''Измислен лик''' или друг фиктивен феномен (вклучувајќи места, предмети, концепти или суштества) може да биде значаен или да има енциклопедиска вредност, доколку исполнува еден од овие критериуми: * се споменува повеќе од еднаш и има поголемо значење во добро познато дело, филм, серија, без оглед на фиктивниот свет во кој се појавува или оригиналната франшиза (не се бројат маркетиншките материјали, фандомите и фан-фикцијата); * има документирано влијание врз културата и општеството надвор од оригиналното дело; * се споменува во неколку различни дела, но не тривијално, случајно, или со исмевање. Ако ликот не ги исполнува горенаведените критериуми, треба да се провери дали неговиот опис може да се вклучи во статијата за оригиналното дело. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (луѓе)]] ==== Дискусија за „Претприемачи, Википедијанци, измислени ликови и појави“ ==== {{коментар}} - јасно е претставено -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:29, 29 март 2026 (CEST) {{коментар}} согласен. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 20:46, 29 март 2026 (CEST) {{коментар}}-Според мене е јасно. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 10:35, 1 април 2026 (CEST) {{коментар}}-Се согласувам, јасно е претставено. [[User:Natasa Stardelova|Natasa Stardelova]] <small>([[User talk:Natasa Stardelova|разговор]])</small> 10:35, 1 април 2026 (CEST) {{Коментар}} Убаво скоцкано, да се следи треба. Знаеме случаеви кога се објавувале статии за ваков тип на луѓе. Најчесто како вршење услуга од некој корисник. Таа пракса треба да се забрани и да се почитуваат овие напатствија. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 20:27, 4 април 2026 (CEST) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (луѓе)|Спортисти]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 19:00 ч. на 5 април 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> '''Спортистот''' е значаен: #Aко во повеќе медиуми и извори се пишува за неговите постигнувања во спортот во кој е активен, се сметаат и големи интервјуа дадени од спортистот. #Aко освоил значајна титула, или бил дел од екипен спорт во кој била освоена висока награда. #Спортските биографии мора да вклучуваат барем еден навод на извор што обезбедува значајно известување за темата. #Ако спортистот постигнал значаен државен или меѓународен рекорд или друг вид на успех. #Ако добил значајна награда, или за Македонија ја добил државната награда „8 Септември“ за остварување во спортот. '''Професионалните спортисти''' кои барем две години заработувале за живот од тој спорт, најверојатно имаат енциклопедиска значајност. Следуваат разни спортови и некои дополнителни критериуми за нив: '''Фудбал, кошарка, ракомет, одбојка''': #Оние клубови и поединци од овие спортови кои учестуваат на меѓународни натпревари и добиваат медиумско покривање, имаат енциклопедиска значајност. '''Тенис''' ако исполнува некој од следниве критериуми: #Член е на „Меѓународна тениска сала на славните“. #Се натпреварува на еден од професионалните турнири од највисоко ниво: #Гранд слем турнири ([[Отворено првенство на Австралија]], [[Отворено првенство на Франција]], првенствата на Вимблдон или [[Отворено првенство на САД]]). #Мажи: се натпреваруваат на меѓународните АТП турнеи. #Жени: се натпреваруваат на светските турнири за жени. #Има тениски рекорд признат од Меѓународна тениска федерација, Здружение на тениски професионалци или Женска тениска асоцијација. #За јуниори, потребно е да постои значителна медиумска покриеност, како и да освоиле некоја од меѓународните јуниорски титули. Ова упатство важи подеднакво и за играчите во сингл и за играчите во двојки. Значајност за спортистите кои се натпреваруваат во областа на '''[[атлетика]]та''' ако исполнуваат некои од критериумите што следат: #Завршил меѓу првите 8 во натпреварување на највисоко ниво надвор од Олимписките игри и светските првенства. Поединечните настани на овие првенства мора да содржат или неколку трки или проширени групи (на пр., Европско првенство во атлетика, или кој било од 6-те големи светски маратони), или на кое било друго големо меѓународно натпреварување на сениорско ниво. #Освоил индивидуален златен медал на Светското првенство во атлетика до 20 години или Светското првенство во атлетика до 18 години. #Да има освоено национално првенство за сениори во својата земја, со исклучок на оние кои никогаш не биле рангирани меѓу првите 60 на листата на водечки светски атлетичари на крајот од дадена календарска година. #Да има освоено елитно првенство во повеќе значајни улични трки (вклучувајќи ја и истата трка повеќе пати) или да има воспоставено историја на високо конкурентни, непобеднички настапи во многу значајни трки (најмалку 10 меѓу првите три). #Да има светски или континентален рекорд (вклучувајќи светски јуниорски рекорди, светски најдобри резултати за млади и светски рекорди во возрасни групи за мајстори) потврден или забележан од надлежното официјално тело. #Да има ознака што го сместила спортистот меѓу првите 12 во светот за таа календарска година во натпревар без штафета што се оспорува или е примен на сениорските Светски првенства или Олимписки игри, или некој друг соодветен настап. #Да има ознака без штафета наведена на листата на сениори на сите времиња на Светскиот атлетски клуб или друг соодветен список. #Да биде примен/а во Националната сала на славните на атлетските спортови или во Куќата на славните на Американскиот клуб на тркачи на друмски патеки. Значајна '''улична трка''' ако исполнува некој од следниве критериуми: #Има меѓународно елитно поле (како што е дефинирано според стандардите на Светската атлетика за таа година) од најмалку 5 различни националности. #Добива емитувано или кабелско телевизиско покривање надвор од локалниот пазар (доколку покривањето е преку интернет, страницата мора да биде независна од спортот, на пример Universal Sports). #Трката е место на исклучителни изведби или рекорди. #Редовно има повеќе од 1.000 натпреварувачи. #Се одржува на иста патека или дистанца континуирано во период од над 5 години. '''Бадминтон, велосипедизам, бокс, крикет, уметничко лизгање, скијање, голф, гимнастика, јавање коњи, хокеј на мраз, кикбокс, мешани боречки вештини, трки со мотори, пливање''': #Тимот или поединецот имаат високи меѓународни постигнувања во тој спорт, објавени во повеќе веродостојни извори. '''Тренери, капитени, судии и клубови''' (општо) веројатно е дека постои значајно медиумско покритие за нив ако ги исполнуваат следниве критериуми: #Професионално е активен како судија или тренер на тој спорт. #Ако тренирале многу значајни спортисти кои освојувале високи меѓународни награди и признанија. #Ако биле официјален главен тренер или капитен на олимписки тим за земјата. #Тренери кои вовеле значајна техника или метод на тренинг и се широко признати како основачи на новиот метод. #Клубови кои добиле големо меѓународно известување за нивните успеси и имаат резиме составено од многу успешни меѓународни натпреварувачи, или олимпијци. Ако успехот на клубот главно се должи на еден тренер, тогаш само тренерот е значаен. '''Аматерски натпревари''' немаат енциклопедиска значајност, било да станува збор за училишни или студентски натпревари. За '''спортските арени, стадионите''' и другите спортски објекти нема критериуми за претпоставена значајност, затоа се сметаат за достојни за енциклопедиска статија. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (спорт)|Спорт]] ==== Дискусија за „Спортисти“ ==== {{коментар}} - критериумите предложени овде се комбинација од англиската и хрватската Википедија за значајност. Не сум толку по спортот, ама мислам дека опфатено е сè. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 22:04, 5 април 2026 (CEST) {{коментар}} јас исто мислам. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 22:29, 5 април 2026 (CEST) {{коментар}} - Според мене напишаното е добро, но мора подобро да се расчисти прашањето за значајноста кај македонските фудбалери, кошаркари и ракометари, бидејќи тоа се најпопуларните спортови кај нас. Мислам дека е малку нелогично на други јазични Википедии да има повеќе статии за македонски спортисти од тој тип, отколку кај нас. Затоа треба да се разгледа дали треба да имаме поголем опфат за домашни спортисти. Од друга страна, за меѓународните спортисти треба јасно да се дефинираат критериуми — дали е доволен настап во прва/втора/трета лига, дали е потребна репрезентација, меѓународни натпревари, награди, итн. Вака, без конкретни правила, секогаш ќе има различни толкувања и несогласувања. Ако се постават јасни критериуми, ќе биде многу полесно и поконзистентно за сите понатаму. '''Мој заклучок:''' Треба да бидат опфатени сите македонски спортисти што настапуваат на професионално ниво, со исклучок на оние кои се активни само аматерски или се во рана фаза од кариерата; како праг може да се земе најмалку три години професионален ангажман. <br> <br> (јас само ги гледам најпопуларните спортови, па немам коментар за атлетика, хокеј и останатите спортови, така да се согласувам со напишаното дека е јасно) [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 11:21, 7 април 2026 (CEST) :Интересен факт е дека критериумите на англиската се многу ригорозни, а од друга страна таму има наши спортисти за кои ние уште немаме статија. Мислам дека тоа се должи, не е дека не заслужуваат тие спортисти да бидат и кај нас, туку никој не се позанимавал со нив за да ги создаде нивните статии. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:28, 7 април 2026 (CEST) {{коментар}} Делот за „аматерски натпревари“ дека не се значајни од енциклопедиска гледна точка треба да отпадне со оглед дека Олимписките игри во голем дел од 20 век биле аматерски натпревари. Исто така и [[универзијада|универзитетските игри]] се значајни настани кои се веќе дел од Википедија. [[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 20:23, 7 април 2026 (CEST) :Со оглед дека оваа Википедија е македонска и треба што повеќе да се опфатат личности од Македонија, би требало во неа да се опфатат и спортистите кои освоиле пласман на државни првенства, спортистите на Македонија и на градови, учесниците на олимпијади и светски првенства.[[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 20:56, 7 април 2026 (CEST) ::Универзијада е на светско ниво, веројатно под студентски и училишни натпревари се мисли на внатре во рамки на школо, факултет, (од англиската Википедија е тој дел преземен) или така нешто, моја претпоставка. Треба да се дефинира тоа подобро. ::За спортистите на Македонија што ги споменуваш, мислам дека се опфатени тие спортисти во почетниот дел, кој вели: ::*Ако спортистот постигнал значаен државен или меѓународен рекорд или друг вид на успех. ::*Ако добил значајна награда, или за Македонија ја добил државната награда „8 Септември“ за остварување во спортот. ::Ние дури и немаме статија за таа награда, треба да создадеме, а треба и некој повик да намениме да се пишува за македонскиот спорт, дека волонтерите можеби нема да се сетат сами да пополнат такви празнини. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 21:11, 7 април 2026 (CEST) {{Коментар}} Комплицирана тема, но сепак опфаќа добри напатствија. Лично сметам аматерски спортисти и спортисти кои не се дел од национални и меѓународни натрепварувања да немаат статии на Википедија. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 15:22, 9 април 2026 (CEST) {{коментар}} Се согласувам со критериумот да се пишуваат статии само доколку клубот и поединците од тој клуб учествуваат во меѓународни настани и имаат медиумска покриеност, бидејќи доколку го нема тогаш ние без малку за секој поединец во Македонија треба да имаме статија, бидејќи играл во некој клуб од екипен спорт во втора или трета општинска лига. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:18, 9 април 2026 (CEST) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (книги)|Книги]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:10 ч. на 12 април 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> Иако поимот „[[книга]]“ е широко дефиниран, овие критериуми не важат за следните видови публикации: [[Стрип|стрипови]]; списанија; референтни дела како што се речници, енциклопедии, атласи и алманаси; публикации специфични за музика како што се книги со упатства и нотација и либрета; прирачници за упатства; и книги за подготовка за испити. Може да се развијат специфични упатства за таквите видови книги. Дотогаш, ова упатство може да биде поучно по аналогија. Критериумите наведени подолу важат за [[Е-книга|книги во електронска форма]], како и за традиционални книги и [[манга]]. Е-книга што не ги исполнува критериумите од ова упатство е сепак значајна ако ги исполнува критериумите од упатството за значајност за содржина специфична за интернет страници. Е-книга што ги исполнува критериумите од ова начело не мора да ги исполнува критериумите од начелото за интернет содржина за да биде значајна. *Книгата се смета за значајна ако проверливо исполнува, преку сигурни извори, барем '''еден''' од следниве критериуми: # Книгата била предмет на обработка или цитирање на две или повеќе важни објавени дела што се појавуваат во извори кои се независни од самата книга. Ова може да вклучува објавени дела во сите форми, како што се статии во весници, други книги, телевизиски документарци, списоци на бестселери, и рецензии. Ова ''ги исклучува'' медиумските препечатувања на соопштенија за медиумите, или други публикации каде што авторот, неговиот издавач, агент или други самозаинтересирани страни рекламираат или зборуваат за книгата. # Книгата освоила значајна [[:Категорија:Книжевни награди|литературна награда]]. # Книгата е сметана од сигурни извори за значаен придонес во која било од науките, хуманистичките науки или уметностите, или поттикнала снимање на значаен филм, или друга уметничка форма, или пак друг важен настан, политичко или религиозно движење. # Книгата е, или била, повеќе години предмет на настава во две или повеќе училишта, колеџи, универзитети ''или'' постдипломски програми во која било одредена земја. # Авторот на книгата е толку историски значаен што кое било од пишаните дела на авторот може да се смета за значајно. Петте претходни критериуми не важат за сè уште необјавени книги. *Самоиздаваштвото, и/или објавувањето и плаќањето за објавување на книгата од страна на самиот автор, не се во корелација со значајноста. Постојат издавачи на книги кои печатат по нарачка, а сепак стои името на издавачката куќа како издавач, и за ова треба да се внимава. Постојат исклучоци, како што се „Рана наука во Оксфорд“ од [[Роберт Гинтер]] и „Тамерлан“ од [[Едгар Алан По]], но обете книги би се сметале за значајни врз основа на (на пример) критериум 1 и критериум 5 од горните општи критериуми. На многу самоиздадени книги им се доделени ISBN броеви, и може да се наведат во национална библиотека, односно може да се најдат преку пребарување на интернет, на пример, или може да се продаваат кај големи продавачи на книги преку интернет, на [[Amazon.com]], на пример. Но, тоа што книгата има ISBN број, или ја има на пребарување, посебно понудена да се купи, ништо од ова не е доказ за значајност. *Книги што '''сè уште не се објавени''' може да бидат споменати во статија за авторот или за серијалот (ако се работи за серијал), и само доколку авторот или значењето на книгата се значајни сами по себе. *Во врска со значајноста на книги кои се издадени пред повеќе од 100 години, треба да преовлада здравиот разум. За дела на Македонци, веројатноста е голема таквите книги да се енциклопедиски значајни да имаат за своја статија. За дела на автори од светот, можните основи за утврдување на значајност вклучуваат: колку широко е цитирана или споменувана во пишани извори таа книга, бројот на изданија на книгата, дали е препечатена, славата што книгата ја ужива или ја уживала во минатото, нејзиното место во историјата на литературата, нејзината вредност како историски извор и нејзината старост. *Статиите за книги не треба да бидат преопширни. Насловот на статијата за книга треба да е во превод на македонски јазик, (оригиналното име во заграда), како што би гласел насловот доколку книгата ја држиме во раце и ја читаме на македонски јазик. Иако една книга може да биде значајна, вообичаено не е препорачливо да има посебна статија за лик или појава од книгата. Постојат исклучоци, особено во случај на многу познати книги. На пример, „[[Божиќна приказна]]“ од [[Чарлс Дикенс]] може да има посебна статија за нејзиниот протагонист, [[Ебенезер Скруџ]], или серијалот [[Песна за мраз и оган]], книги по кои е снимена серијата [[Игра на тронови]], има неколку карактери кои заслужуваат посебна статија, како [[Денерис Таргариен]], [[Џејми Ланистер]], и неколку други. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (книги)]] ==== Дискусија за „Книги“ ==== {{коментар}} - Јас лично за „статии за книги што сè уште не се објавени“ би ги исклучила сите да ги нема, а другите критериуми ми се прифатливи. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:09, 12 април 2026 (CEST) {{коментар}} - Правилата се јасни и концизни, делот „статии за книги што сè уште не се објавени“ може да се исклучи, со тоа што може да бидат вклучени во статијата на авторот, доколку се работи за книги од серијал кој е сам по себе значаен, како на пример [[Песна за мраз и оган]]. - [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 13:36, 14 април 2026 (CEST) {{коментар}} - Правилата се јасни според мене од ова напишаново, иако не сум многу информиран околу оваа тема. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 21:35, 14 април 2026 (CEST) {{коментар}} Согласен. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 23:34, 14 април 2026 (CEST) {{Коментар}} Добро претставено. Не сум за непознати автори и дела, нормално. Треба да поминат низ филтрите на издаваштвото, книжевната рецензија и критика и општата прифатеност на публиката. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 15:09, 17 април 2026 (CEST) {{Коментар}} Го сменив делот за необјавените и сега гласи: Книги што '''сè уште не се објавени''' може да бидат споменати во статија за авторот или за серијалот (ако се работи за серијал), и само доколку авторот или значењето на книгата се значајни сами по себе. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 16:14, 18 април 2026 (CEST) {{Коментар}} Убаво е што се покренува дискусијава, вака е појасно за сите. Критериумите се јасни и децидни. Искрено мислам, некои статии кога се додаваат, како на пр. за ликови од книги, придонесуваат за збогатување на енциклопедијата и се поврзуваат со другата главна статија за дело или автор, давајќи на тој начин можност за читателот да навигира низ енциклопедијата со поголема леснотија. - [[User:Natasa Stardelova|Natasa Stardelova]] <small>([[User talk:Natasa Stardelova|разговор]])</small> ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (музика)|Музика]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 19:30 ч. на 19 април 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> '''Музичарите или ансамблите''' (овде се вклучени и бендови, пејачи, рапери, оркестри, диџеи, музички театарски групи, инструменталисти, хорови, итн.) може да бидат значајни ако исполнуваат барем еден од следниве критериуми. #Бил предмет на повеќе, нетривијални, објавени дела што се појавуваат во извори кои се веродостојни, не се самообјавени и се независни од самиот музичар или ансамбл. :Овој критериум вклучува објавени дела во сите форми, како што се статии и големи интервјуа дадени во весници, книги, списанија, онлајн верзии на печатени медиуми и телевизиски документарци, освен соопштенија за медиумите, и слични рекламни и други публикации каде што музичарот или ансамблот зборуваат за себе и се рекламираат, како и статии во училишен или универзитетски весник (или слично). #Имал сингл или албум на националната музичка листа на која било земја. #Има златна, сребрена или платинеста плоча (или друг вид на носач на звук) сертифицирана во најмалку една земја. #Има добиено сериозно известување во независни доверливи извори за меѓународна концертна турнеја или национална концертна турнеја во најмалку една суверена земја. Под турнеја се подразбира настап во најмалку 6 градови. #Има издадено два или повеќе албуми за голема издавачка куќа или за една од поважните независни куќи, односно независна куќа која постои барем неколку години, и која веќе издала носачи на звук на изведувачи, кои се значајни. #Не треба да се создаваат статии за група која по ништо друго не е значајна освен затоа што еден период член бил музичар кој станал значаен подоцна сам по себе или како член на значајна група. Ова треба да се прилагоди соодветно на музичкиот жанр: на пример, изведување на две главни улоги во големи оперски куќи. Забележете дека овој критериум треба да се толкува со претпазливост, бидејќи имало случаи каде што овој критериум бил цитиран на кружен начин за да се создаде самоостварувачка јамка на значајност: на пр., музичар кој бил „значаен“ само затоа што бил во два бенда, од кои едниот или двата бенда биле „значајни“ само затоа што овој музичар бил во нив. #Станал најистакнат претставник на значаен стил или локална урбана сцена. Имајте предвид овде дека предметот мора да ги исполнува сите вообичаени стандарди на Википедија, вклучително и [[Википедија:Проверливост|проверливоста]]. #Добитник е на музичка награда, како што се музичките награди: [[Греми]], [[Џуно (награда)|Џуно]] или [[Меркјури (награда)|Меркјури]], или на пример во Македонија награда на [[Макфест]], итн. #Победил на големо, значајно музичко натпреварување. #Изведувал музика за значајно медиумско дело, како што е лајтмотив за програма на голема телевизиска мрежа, или за значаен филм. (Но, ако ова е единственото тврдење за значајност, веројатно е посоодветно само да се спомене во главната статија и да се пренасочи кон таа страница.) #Делото било на програма на национално ниво од страна на голема радио или музичка телевизиска мрежа. #Музичарот бил тема на получасовна или подолга програма на радио или телевизиска мрежа со национална покриеност. '''Поединечни членови, изведувачи на ријалити на телевизија''': #Членовите на значајни бендови се пренасочуваат кон статијата за бендот, не се создаваат поединечни статии за нив, освен ако не покажале дека самите се индивидуално значајни. #Пејачите и музичарите кои се значајни само по учеството во телевизиска серија со ријалити може да бидат пренасочени кон статија за серијата, сè додека не покажат дека се независно значајни. За '''композитори, автори, либретисти или текстописци''': #Лицето било предмет на повеќе независни објавени дела чиј извор е независен од лицето, и е сигурен и веродостоен. :Овој праг вклучува објавени дела од сите форми, како што се статии во весници, книги, статии во списанија и телевизиски документарци, со исклучок на следново: ::Автобиографии, медиумски соопштенија и реклами за лицето. ::Дела што се состојат исклучиво од тривијални содржини, како што е минливо споменување на лицето во дискусија за друга тема, или едноставно вклучување во едноставни списоци на автори на корици, белешки, фусноти, итн. #На лицето му се припишува пишувањето или соавторство во пишувањето на кој било текст или музика, односно музичко или театарско дело (вклучувајќи мјузикл, опера, и слично) за музичар или ансамбл или театар што се квалификува како значаен според претходните критериуми, за значаен театар или бил ангажиран од музичар или ансамбл што се квалификува како значаен според претходните критериуми. #Неговите дела се користени во подоцнежна композиција од автор, композитор или текстописец кој ги исполнува горенаведените критериуми. #Напишал песна или композиција која победила (или во некои случаи освоила прво или второ место) на водечки музички натпревар кој не е експлицитно воспоставен како настан за откривање таленти или за „нова надеж“. #Се појавува со разумна должина во стандардни референтни дела за неговиот жанр. ''Доколку е можно, композиторите или текстописците со недоволно проверлив материјал за да се оправда важноста за постоење на нивна посебна статија, треба да се спојат во статијата за нивното дело, доколку делото е многу познато и важно. Кога композиторот или текстописецот е познат по повеќе дела, таквото спојување можеби нема да биде можно.'' За '''композитори и изведувачи надвор од медиумското покривање''', критериуми за значајност се ако лицето: #Во сигурни извори е цитирано како влијателно во стилот, техниката, репертоарот или предавањето на одреден вид музика. #Воспоставило традиција или школа на одреден жанр. #Компонирало значителен број мелодии, аранжмани или стандарди што се користат во значаен жанр или традиција или школа во рамките на значаен жанр. #Често е опфатено во публикации посветени на значајна субкултура. За '''албуми, синглови и песни''': *Иако ова упатство е донекаде контроверзно, општиот консензус за значењето на албумите е дека ако музичарот или бендот што ги снимил се смета за значаен, тогаш нивните албуми се исто така доволно значајни за да имаат посебни статии на Википедија. Сепак, албумот не мора да биде од значаен изведувач или ансамбл за да заслужува самостојна статија, само доколку ги исполнува општите упатства за значајност. Статиите за албуми кои немаат доволно текст, односно во најголем дел содржината е списокот на песни, посоодветно е да се спои во главната статија на изведувачот или статијата за дискографија на изведувачот, наместо да постои како посебна статија за албум. *Песните и сингловите се веројатно значајни ако добиле значително внимание како тема на повеќе, нетривијални објавени дела чии извори се независни од изведувачот и издавачката куќа. Ова ги вклучува објавените дела во сите форми, како што се статии во весници, книги, телевизиски документарци или рецензии, освен медиумските соопштенија за медиумите или други публикации каде што изведувачот, неговата издавачка куќа, агент или други самозаинтересирани страни го рекламираат или зборуваат за делото. *Песна што ги исполнува критериумите за значајност не значи дека нужно ќе се третира како посебна, самостојна страница, а прашањето дали да се создадат самостојни страници за поединечни значајни песни е предмет на уредничка проценка. Оваа одлука секогаш треба да се основа врз специфични размислувања за тоа како темата да се направи разбирлива. Понекогаш, значајните песни можат подобро да се опфатат како дел од поголема статија, каде што може да има поцелосен контекст што би се изгубил ако песната има своја посебна статија. Освен значајноста, самостојна статија за песна може да постои само ако има доволно материјал за да се оправда разумно детална статија. Ако за статија за песна нема доволно текст, односно ако остане никулец, треба да се спои со статии кои постојат за изведувачот или за албумот. '''Концерти и турнеи''': *Концертните турнеи се веројатно значајни ако добиле значително известување во повеќе независни и сигурни извори. Таквата медиумска покриеност може да покаже значајност во однос на уметничкиот пристап, финансискиот успех, односот со публиката или други слични термини. Изворите што само утврдуваат дека се случила турнеја не се доволни за да укажат на значајност. Турнеите за кои не се пишува во секундарни извори, треба да бидат опфатени во дел на страницата на уметникот, наместо да се создаде посебна статија за таков настап. Турнеја што ги исполнува стандардите за значајност не ги прави сите турнеи поврзани со тој уметник значајни. „[[Bad (1988)]]“ на [[Мајкл Џексон]] е пример за значајна концертна турнеја. '''Статии кои не ги задоволуваат критериумите''': *Википедија не треба да има посебна статија за личност, бенд или музичко дело што не ги исполнува критериумите, ниту на ова упатство, ниту на општото упатство за значајност, ниту за која било тема, и покрај тоа што можеби исполнува некои од правилата опишани погоре, за кои уредниците на крајот не можат да пронајдат независни извори што даваат детални информации за темата. Цел на Википедија не е да се создаваат никулци, односно мали статии за кои знаеме дека никогаш не можат да се прошират, ниту статии засновани првенствено врз она што субјектите го кажуваат за себе. '''Именување и должина на статиите за музика и музичари''': *За албуми и песни на странски автори за кои може да има посебна статија затоа што се значајни, се препорачува името на статијата да биде во оригинал и внатре во првата реченица да стои изговорот на насловот и/или превод. *За музички групи се препорачува името на статијата да биде кирилица како што се изговара, на пример [[Битлси]], [[Ролинг стоунс]], и во првата реченица да се запише оригиналното име на музичката група. *Се препорачува должината на статиите за музика да не биде попоплнета само со список на видеа или песни. Доколку списокот е долг, се препорачува да се скрати само на најзначајните, односно да се направи избор на песните. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (музика)]] ==== Дискусија за „музика“ ==== {{коментар}} - Јас се согласувам со критериумите. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:30, 19 април 2026 (CEST) {{Коментар}} опфаќа во глобала се. Јас лично сум за пишување оригинал на имиња на песни и групи/ уметнички имиња со македонски изговор во воведот на статијата. Иако ова се коси со правописот, сепак е некако безвезе на пример „Ин д клаб“, а многу подобро е „In the Club“, на пример. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 16:00, 22 април 2026 (CEST) {{коментар}} Согласен кон условите. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 19:49, 22 април 2026 (CEST) {{коментар}} - Се согласувам со горенаведеното. [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 08:39, 23 април 2026 (CEST) {{коментар}} - Се согласувам со критериумите. - [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 14:57, 24 април 2026 (CEST) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> === [[Википедија:Значајност (филмови)|Филмови]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 19:00 ч. на 26 април 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> Покрај општите критериуми за значајност, ова се '''дополнителни критериуми''' кои се однесуваат на филмови: *Изворот треба да биде независен, што значи дека режисерот, издавачите на филмот, глумците, да не се директно поврзани со написот. Не се независни извори оние кои го вклучуваат студиото или компаниите што работат со него на продукцијата и објавувањето, ниту соопштенија за медиумите, и слични рекламни и други публикации, како што се: резимеа на заплетот без критички коментар, или списоци во филмски водичи. Видовите извори што се сметаат за независни се оние што пишувале за филмот, како што се периодичните списанија, и книги во кои се анализира или се споменува филмот. *Филмот бил широко дистрибуиран и добил рецензии во две или повеќе публикации кои се независни. *Филмот е историски значаен, што се потврдува со еден или повеќе од следниве фактори: :Објавување на најмалку две независни статии, по најмалку пет години од првото прикажување на филмот. :Филмот бил прогласен за значаен според широка анкета на филмски критичари, академици или филмски професионалци, кога таква анкета била спроведена најмалку пет години по објавувањето на филмот. :Филмот бил повторно комерцијално издаден или прикажан на фестивал, најмалку пет години по првичното објавување. :Филмот бил прикажан како дел од документарец, програма или ретроспектива за историјата на киното. *Филмот добил голема награда за извонредност во некој аспект од филмското творештво. Сепак да се внимава на следново: наградите од филмските фестивали обично бараат многу повеќе внимание и преглед, бидејќи овој вид награди е многу повеќе подложен на злоупотреба и манипулација. *Филмот бил избран за чувување во национален архив. *Филмот се изучува како предмет на акредитиран универзитет или колеџ со значајна филмска програма. *Филмот претставува уникатно достигнување во кинематографијата, или е пресвртница во развојот на филмската уметност или значително придонесува за развојот на националната кинематографија. *Во филмот учествува (како глумец, режисер, продуцент) позната или значајна личност за која филмот е голем дел од нивната кариера. *Филмот бил успешно дистрибуиран домашно во земја која не е позната како земја што произведува филмови. Во ваков случај треба да се утврди дека станува збор за филм кој е значаен по нешто повеќе од самото производтсво. *Филмови кои се снимаат или се во план најавени да се снимат може да се споменат во статијата на значаен глумец, продуцент или режисер, само ако имаат доволно најави во независни извори. '''Статиите за филмски ликови''' треба да ги следат препораките за значајност пред да бидат создадени. Доколку филмскиот лик е адаптиран од друг медиум или дело, од книга, на пример, а за оригиналниот лик веќе има статија, не треба да се создава нова статија за филмскиот лик. Ве молиме имајте предвид дека едноставното исполнување на критериумите не значи автоматски дека филмскиот лик треба да има своја статија. '''Именување и должина на статиите за филмови''': *За филмови се препорачува насловот на статијата да е во превод на македонски јазик, (оригиналното име во заграда), како што би гласел насловот доколку филмот се прикажува во кино или на телевизија. *Се препорачува должината на статиите за филмови да не биде попоплнета само со список на ликовите. Доколку списокот е долг, се препорачува да се скрати само на најзначајните, односно да се направи избор на ликовите. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (филмови)]] ==== Дискусија за „филмови“ ==== * {{коментар}} - Во ред се - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:26, 26 април 2026 (CEST) * {{коментар}} - Се согласувам - [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 09:42, 28 април 2026 (CEST) * {{коментар}} - Се согласувам со поставените критериуми. - [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 12:49, 29 април 2026 (CEST) * {{коментар}} Немам што да додадам, добро е. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 11:03, 30 април 2026 (CEST) * {{Коментар}} ОК е се. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 11:17, 30 април 2026 (CEST) * {{коментар}} Согласен. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 12:02, 3 мај 2026 (CEST) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> === [[Википедија:Категории, списоци и прегледнички кутии|Категории, списоци и прегледнички кутии]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 21:20 ч. на 3 maj 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> Ова е последна и голема тема, која е разделена на четири статии. Со цел да не се натрупа овде со текст, ќе извадам делови од сите четири: '''Категории:''' *НЕ создавајте категорија ако во неа треба да има помалку од пет статии. *НЕ создавајте бесмислени категории. *НЕ смее категоријата да е категоризирана со истото име, односно да припаѓа самата на себе. *Категоријата е веројатно несоодветна ако одговорот на следниве прашања е „не“: ::Дали е можно да се напишат неколку пасуси или повеќе за темата на категоријата, објаснувајќи ја? ::Ако се движите до статијата во категоријата, дали ќе биде очигледно зошто е таму? Дали темата на категоријата е истакнато дискутирана во статијата? *Статијата често ќе биде категоризирана во неколку категории. Сепак, треба да бидете внимателни при категоризирањето — категориите стануваат помалку ефикасни колку повеќе од нив има во дадена статија. '''Списоци:''' *„Список на ...“ се енциклопедиски страници што се состојат од воведен дел проследен со список, евентуално подреден во потсекции. Ставките на овие списоци може да вклучуваат врски до специфични статии или други информации, и мора да бидат поткрепени со наводи како и секоја статија. *„Вградените списоци“ се списоци што се користат во статиите и ја надополнуваат содржината на статијата. Тие се вклучени во самиот текст или се додаваат во форма на табела, на пример. *Некои теми се толку широки што списокот би бил неконтролирано долг и ефикасно неодржлив. '''Прегледнички кутии / предлошки:''' *Прегледничките кутии генерално се претставени во еден од двата формати: ::Хоризонтални, поставени на дното од статиите, односно кутии за навигација ::Вертикални, често сместени во горниот десен агол од статиите, односно странични ленти или инфокутии. *Прегледничките кутии што се наоѓаат во горниот десен агол на статиите (понекогаш наречени „странична лента“ или „дел од серија“) треба да се третираат со посебно внимание, бидејќи се толку видливо прикажани за читателите. Повеќе на линковите: [[Википедија:Категории, списоци и прегледнички кутии]], [[Википедија:Категоризација]], [[Википедија:Списоци]], [[Википедија:Прегледнички предлошки]] ==== Дискусија за „категории, списоци и прегледнички кутии“ ==== * {{коментар}} - Јасно е, главно и до сега сме работеле по овие напатствија. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 21:37, 3 мај 2026 (CEST) * {{коментар}} - Се сложувам со наведените критериуми. - [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 13:02, 5 мај 2026 (CEST) * {{коментар}} - Се сложувам. - [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 13:23, 7 мај 2026 (CEST) * {{коментар}} Согласен. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 15:16, 7 мај 2026 (CEST) *{{Коментар}} Јасно и прецизно.-<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 21:38, 10 мај 2026 (CEST) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> == Придавка од „Карнија“ == Денешна тема на уредувачкиот ден e „Венци на Јужните Варовнички Алпи“ во која спаѓаат и „Карнските Алпи“ односно „Карниските Алпи“. Со оглед дека основата на зборот е покраината „Карнија“ правејќи напоредна споредба со Калифорнија (единствен топоним кој завршува на „рнија“ како Карнија), придавката треба да е „карниски“ која е полесно изговорлива на македонски јазик. Во македонските речници го нема топонимот Карнија и следствено ни придаваката произлезена од него. Доколку мнозинството се сложува соодветно би ја променил оваа придавка. [[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 17:24, 19 февруари 2026 (CET) :И мене ми се чини дека карниски е точно, споредено со Калифорнија и калифорниски. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 17:55, 19 февруари 2026 (CET) :Се согласувам и јас. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 14:37, 20 февруари 2026 (CET) ::@[[Корисник:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]]@[[Корисник:Виолетова|Виолетова]]@[[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] Интересен случај, бидејќи покраината е всушност на македонски Корушка, но дури и словенечката Википедија користи Карнијске Алпе, така што се согласувам да бидат Карниски Алпи. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:13, 23 февруари 2026 (CET) :::Променето. [[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 21:11, 23 февруари 2026 (CET) == Турски имиња за селата во Егејска Македонија == Зошто се употребуват турски називи за поранешни турски села во Егејска Македонија? Тоа не се македонски називи ниту македонски села (сегашни или поранешни). Јас мислувам дека нема потреба да се дава предноста на турски називи, каде тоа не су повеќе турски села. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 14:23, 22 февруари 2026 (CET) :Здраво. Дали може да ни посочите за кои села поточно станува збор? На пример, Дедели нема друго име освен ова име кое потекнува од турскиот јазик, каде и живееле Турци. Поздрав--<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 09:50, 23 февруари 2026 (CET) ::Станува збор за селата во на пример Кожанско и Кајларско - [[Кожани (општина)]] или [[Еордеја (општина)]]. Тука нема потреба за турски називи. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:44, 23 февруари 2026 (CET) :::@[[Корисник:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] Како во Македонија, така и во егејскиот дел, топонимите ние не ги менуваме, особено што имињата кои ги споменуваш се присутни и во литературата (изворите). --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:07, 23 февруари 2026 (CET) :Како сакате, ама давањето предноста на стари турски топоними во однос на грчките сегашни каде живеат Грци а не Турци е грешка. И во турскиот дел на Тракија многи грчки топоними се заменети со турски. Јас мислувам дека треба си гледаме нашите македонски топоними, а не да даваме предноста на стари турски топоними во однос на сегашните грчки. На пример [[Бахче Ловаси]] во место на Кипари. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 10:49, 24 февруари 2026 (CET) == Request for Comment: VisualEditor automatic reference names == <div lang="en" dir="ltr"> Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]]. We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community. * Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>). * Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name. * Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation). * Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community. === Feedback === [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]]. '''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism. We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic. Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings. Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|разговор]])</bdi> 12:15, 19 март 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Johannes Richter (WMDE)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 --> == New Rapid Funds in CEE – global support now closer to your local activities == Hi everyone, '''Starting from 1 April 2026''', the CEE Hub will begin reviewing and supporting Rapid Fund applications for Central and Eastern Europe, in close cooperation with the Wikimedia Foundation. This change is part of our shared effort to bring support closer to communities and make the process more accessible and responsive to local contexts. You will still apply through the same system (Fluxx), and WMF will continue handling contracts and fund transfers. What changes is that the CEE Hub becomes your first point of contact, offering guidance, reviewing applications, and staying closer to your ideas throughout the process. We encourage you to reach out to [[:m:User:TRistovski-CEEhub|Toni]], our Grants Specialist before applying. A short conversation can help clarify your idea and make things smoother from the start. * ☝️ Rapid Funds remain open year-round (with possible delays in June and December). * ☝️ For Central Asian communities: the process stays the same – you continue applying directly through WMF. Join our online Q&A session to learn more (same content, two options to join): * 2 April, 5:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 1|register here]]) * 8 April 7:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 2|register here]]) More info & contact: '''[[:m:CEE Hub Rapid Funds|Wikimedia CEE Hub/Rapid Grants]]''' --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 13:21, 31 март 2026 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=29670168 --> == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Пораката ја испрати Корисник:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 19:11, 3 април 2026 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:ZI Jony@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Facundo Jainikoski == Има ли некој врски во ФФМ да проверува дали е овој аргентинскиот фудбалер со македонско потекло? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:13, 5 април 2026 (CEST) :~Кој знае и ФФМ дали имаат информација за неговото потекло, дека момчето е во Аргентина родено. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 22:14, 5 април 2026 (CEST) :Мене многу ми личи на финско презиме. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:46, 5 април 2026 (CEST) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 02:58, 26 април 2026 (CEST) </bdi> <!-- Пораката ја испрати Корисник:Codename Noreste@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Call for Community Candidates – Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026 == ''Please help us and your community by translating this announcement into your language!'' Dear all, The [[Meta:Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026]] is currently underway. There are 4 seats allocated to community representatives. Community members are invited to nominate themselves as candidates for these seats. These positions will be filled through a vote by the CEE community. '''Eligibility criteria:''' * Candidates must be [[Meta:Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026/Eligibility|eligible voters]]: ** Have a Wikimedia account created before 18 December 2025 ** Have at least 300 edits between 18 December 2025 and 18 June 2026 ** Must not have been blocked between 18 March 2026 and 18 June 2026 * Must have participated in at least 2 of the last 3 [[Meta:Wikimedia CEE Hub/CEE Hub Status Meeting|CEE Hub Advisory Group meetings]] You can check your eligibility using the following tool: https://cee-sc-election.toolforge.org/ '''How to proceed:''' Candidates may nominate themselves or be nominated by others. If nominated by others, the candidate must explicitly accept the nomination before 18 June 2026. The candidate should create their nomination page and submit their candidacy [[Meta:Wikimedia_CEE_Hub_Steering_Committee_Election_2026/Nominations|here]]: Please also inform your communities about the election and encourage participation. Best regards,   Electoral Commission of Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026 --[[Meta:User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[Meta:User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 12:00, 30 април 2026 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:MHeidarzadeh-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=30401522 --> == Aed == Jhon [[Специјална:Придонеси/&#126;2026-26915-04|&#126;2026-26915-04]] ([[Разговор со корисник:&#126;2026-26915-04|разговор]]) 05:55, 4 мај 2026 (CEST) == Wiki Loves Eurovision 2026 == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Wiki Loves Eurovision edit-a-thon logo 2026.svg|right|250px]] Hello everyone! You are invited to participate in the "[[meta:Wiki Loves Eurovision 2026|Wiki Loves Eurovision]]" article writing contest, where our goal is to create new Eurovision-related articles in the CEE-language Wikipedia editions and improve existing ones. The contest will take place from May 10 to June 10, 2026, and prizes are available: * 1st prize: a voucher worth €60 * 2nd prize: a voucher worth €50 * 3rd prize: a voucher worth €40 * 4th–10th prize: a voucher worth €30 To participate in the contest and learn more, please visit [[meta:Wiki Loves Eurovision 2026|this link]]. --[[User:MHeidarzadeh-CEEhub|MHeidarzadeh-CEEhub]] ([[User talk:MHeidarzadeh-CEEhub|talk]]) 14:00, 16 May 2026 (UTC) </div> <!-- Пораката ја испрати Корисник:MHeidarzadeh-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=30401522 --> == Поврзување на статија == Здраво. Ја креирав статијата [[16:9 (ТВ формат)]], но Wikidata ми јавува грешка за заштита и дозволи кога пробувам да ја поврзам со англиската верзија (16:9 aspect ratio). Изгледа има некој конфликт со стари меѓујазични врски. Ве молам некој од администраторите да ја поврзе рачно. [[User:Ajta|Ajta]] <small>([[User talk:Ajta|разговор]])</small> 01:05, 27 мај 2026 (CEST) :Ја поврзав без проблем. Мене не ми пријави конфликти. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 01:38, 27 мај 2026 (CEST) == Гласајте сега на изборите за U4C 2026 == <section begin="announcement-content" /> Ги замолуваме лицата со право на глас да гласаат на изборите за [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Координативен комитет за Универзалниот правилник на однесување]] 2026 (U4C 2026). Повеќе информации со проверка на подобноста, процесот на гласање, информации за кандидатите и врска до гласањето ќе најдете на [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|информативната страница на Мета]]. Гласањето завршува на 2 јуни 2026 во [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 ч. UTC]. Би ве замолиле да гласаме ако сметката ви е подобна. Исходот ќе биде познат до 14 јуни 2026 г. -- Во соработка со U4C,<section end="announcement-content" /> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 19:14, 27 мај 2026 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Keegan (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Мислења за соржини на Ризницата создадени со вештачка интелигенција == Ве покануваме да се [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|изјасните на Ризницата по прашањето за измена на правилата за содржини создадени со вештачка интелигенција]]. Ова може да ги засегне таквите податотеки веќе подигнати на Ризницата и оние кои би се подигале во иднина. Ви благодарам. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|разговор]]) 19:11, 23 јуни 2026 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Codename Noreste@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860. Подоцна преведено од Корисник:Bjankuloski05 по барање на испраќачот.--> fk3yrfg4hurf5dl4g64994iylubn9xf 5581646 5581645 2026-06-23T21:34:59Z Bjankuloski06 332 /* Мислења за соржини на Ризницата создадени со вештачка интелигенција */ 5581646 wikitext text/x-wiki <!---------------------------------------------------------------------------------> <!-------Вам ви благодари помошниот тим на Википедија (pro's making woners)------> <!---------------------------------------------------------------------------------> {{Селска чешма}}<br /> __NEWSECTIONLINK__ <div id="содржина"> __TOC__ <div id="дискусии"> [[Категорија:Википедија:Селска чешма| ]] [[Категорија:Википедија:Заедница|Селска чешма]] == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 20:45, 16 јануари 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:ZI Jony@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 14:21, 18 јануари 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Tiven2240@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == Годишна оценка на Упатствата за спроведување на Универзалниот правилник на однесување (УПнО) == <section begin="announcement-content" /> Ве известувам дека започна периодот на годишна оценка на Упатствата за спроведување на Универзалниот правилник на однесување. Можете да давате предлози за промени до 9 февруари 2026&nbsp;г. Ова е првиот од неколкуте чекори на годишната проценја. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Прочитајте повеќе за ова и учествувајте во разговор на страницата на УПнО на Мета]]. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Координативната комисија на Универзалниот правилник на однесување]] (U4C) е глобална група посветена на правично и доследно спроведување на УПнО. Оваа годишна проценка е планирана и спроведена од U4C. За повеќе информации за должностите на U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|погледајте ја нејзината повелба]]. Споделете ги овие информации со други членови на вашата заедница кајшто е соодветно. -- Во соработка со U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|разговор]])<section end="announcement-content" /> 22:01, 19 јануари 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Keegan (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Начела и напатствија на Википедија == Почитувани уредници, ja отворам оваа дискусија во согласност со [[ВП:ГЛАСННН]]. Во продолжение секоја недела ќе биде отворена по една тема за која треба да ги одредиме насоките на значајност за нашата Википедија, и на која прво добро е да се дискутира, а потоа можеби и да се гласа. При оформувањето на статиите за начела и напаствија, како и за значајност, во врска со луѓе, настани и друго, земени се предвид неколку јазични Википедии, како англиската, српската и хрватската. Да нагласам дека Википедија на англиски јазик има построги правила од другите јазични Википедии, претпоставувам затоа што се смета за светска енциклопедија, и некои теми кои се важни локално во земјите, на англиската не сметаат дека треба да ги има. Сепак и таму има исклучоци. Исто така, добро е да се нагласи и да се има на ум дека дел од овие службени страници се создавани пред 20 години, и можно е да има потреба од нивно прегледување и дополнување. === [[Википедија:Што не е Википедија]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 19:40 ч. на 8 февруари 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span> Да започнеме со [[Википедија:Што не е Википедија|што не е Википедија]]. Википедија не е хартиена енциклопедија, не е речник, не е трибина, ниту пак говорница од било кој вид, не е ни разговорен форум или средство за пропаганда и рекламирање. Википедија не е збирка на надворешни врски, галерии на слики или медиуми. Википедија на македонски јазик не е национална енциклопедија на Македонците. Википедија не е услужник на бесплатно вдомување или мрежен простор, не е експеримент за демократија или каков било друг политички систем. Нејзиниот основен метод на одлучување на консензус е преку уредување и дискусија, не преку постојано гласање. Повеќе на секоја од ставките има на линкот [[Википедија:Што не е Википедија|што не е Википедија]]. ==== Дискусија за „Што не е Википедија“ ==== {{коментар}} Според мене, треба да имаме слобода да бришеме кориснички страници на Википедијанци на кои корисникот си пишува реклама за себе и она што го работи. Налетувам на такви, скоро имаше некој масер се рекламира на корисничката страница. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:42, 8 февруари 2026 (CET) :{{коментар}}Според мене, секаков вид на рекмалација директна или индиректна мора одма да се отстранува без никаква дебата или дискусија. Без разлика дали е на корисничка страница, подобрување во статија, новосоздадена страница и останато. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 20:01, 8 февруари 2026 (CET) :Па некако оваа страница има опфатено доволно, јас немам забелешки или некакви сугестии што да се наведе дополнително. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 16:27, 9 февруари 2026 (CET) :Исто и јас. :) [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 20:53, 9 февруари 2026 (CET) {{коментар}}Се согласувам дека секаков вид на рекмалација директна или индиректна треба да се отстранува без никаква дискусија.[[User:Lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> :{{Коментар}} Вака. Малку пристапот да е подиректен и поконкретен. На пример глеам се дискутира за тоа Што не е википедија? Значи мој предлог е за ова, и за сите идни дискусии, да се преземе англиската верзија на напатствијата, да се видат од сите нас и да се даде коментар кои поттпочки од англиското напатствије би го трганеле или замениле со друго. Ова го зборам од проста причина што англиските напатствија се едни од најелаборираните, па дури и претерано детализирани, ние можеме да ги земем само општите начела. Во овој случај ок си е се. Се сложувам со напишаното за тоа што не е Википедија, ако имам некој поконкретен дел за додавање, ќе пишам тука. Следните да бидат со поконкретни забелешки што се прифаќа, а што не на нашата Википедија. Во однос на кориснички страници, ние сме бришеле и порано само вулгарности. Рекламирање не би требало да е проблем, според мене. Пропагираме сите ние на нашите кориснички страници. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 18:50, 15 февруари 2026 (CET) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (настани)]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:30 ч. на 15 февруари 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span> Многу настани добиваат покриеност во вестите, а сепак не се од историска или трајна важност. Настан може да биде доволно интересен за новинарите и уредниците на вестите, но тоа не секогаш е доволно значајно за да има статија на Википедија. При оценувањето на настанот, уредниците треба да оценат различни аспекти на настанот и покриеноста: влијанието, длабочината, времетраењето, географскиот опсег, разновидноста и веродостојноста на покривањето, како и дали покривањето е рутинско. ;Трајни ефекти Настанот што е преседан или катализатор за нешто друго од трајно значење, најверојатно ќе биде значаен. На пример, во САД, убиството на детето Адам Волш на крајот довело до донесување на Закон за заштита и безбедност на децата, наречен Закон Адам Волш. Овој настан се смета за значаен. Настаните кои имаат трајно дејство од историско значење веројатно ќе бидат знајачни. Ова вклучува, на пример, природни катастрофи после кои останува широко распространето уништување, а обновата на уништеното може да доведе до смена на населението, и можно е да влијае врз изборите. Помал земјотрес или бура со мало или никакво влијание врз човечката популација веројатно не е значаен за да има статија на Википедија. ;Географски опсег Значајните настани обично имаат значително влијание врз широк регион, домен или широко распространета општествена група. Настанот кој влијае врз локално подрачје и го известуваат само медиумите во блискиот регион веројатно нема да биде значаен. ;Длабочина на покриеност Еден настан мора да добие голема или длабинска покриеност за да биде значаен. Длабочина на покривање вклучува анализа што ги става настаните во контекст, како што често се среќава во книгите, долгометражни написи во големите списанија за вести или на ТВ. ;Времетраење на покриеноста Значајните настани обично добиваат медиумска покриеност која е во подолг временски период. Времетраењето на известувањето по медиуми е силен показател за тоа дали некој настан има минливо или трајно значење. Тоа што некој настан се случил неодамна сам по себе не го прави незначаен. ;Разновидност на извори Се очекува значајна национална или меѓународна медиумска покриеност за некој настан да биде забележлив. Известувањето со широк опсег има тенденција да укаже на значајност, освен кога медиумите препишуваат и преобјавуваат исти вести едни од други. ;Рутинско покривање Според политиката на Википедија дека не е весник, рутинското покривање на вести за работи како што се објави не се доволна основа за статија. Рутинските настани, како што се спортски натпревари, филмски премиери, прес-конференции итн., може подобро да се опфатат како дел од друга статија, ако воопшто се значајни. Медиумски објави за настани кои се вообичаени, секојдневни, или се обични предмети што не се истакнуваат — веројатно не се значјани за да имаат своја статија на енциклопедија. ;Сензационализам Таблоид или жолтото новинарство како што се нарекува, обично се смета за лоша основа за статија во енциклопедија, поради недостатокот на проверка на фактите својствени за сензационалистичко известување и објавување на скандали. Википедија не е место за скандали или озборувања. ;Кривични дела Написите за криминални дејствија, особено оние што спаѓаат во категоријата „вонредни вести“, често се предмет на дискусии за бришење. ;Луѓе значајни за само еден настан Луѓето познати само во врска со еден настан генерално не треба да имаат статија напишана за нив. Ако настанот е многу значаен, тогаш наместо тоа, обично треба да се напише статија за настанот. ;Идни настани Поединечните закажани или очекувани идни настани треба да бидат вклучени само ако настанот е значаен, и речиси сигурно ќе се одржи. Датумите не се дефинитивни додека настанот навистина не се случи, бидејќи дури и значајните настани може да бидат откажани или одложени во последен момент поради голем инцидент (ваков случај на одложување беше во текот на пандемијата). Меѓу идните настани кои се соодветни за да се отвори за нив страница пред време спаѓаат: избори, Олимписки игри, Евровизија, европски и светски првенства. ;Алтернативи за бришење Ако значајноста на настанот е доведена во прашање, но тој е првенствено поврзан со одредена личност, компанија или организација или текстот може да биде дел од друга статија со поширока тема, тогаш треба да се употреби спојувањето на содржините. Сепак, треба да се внимава на настанот да не му се даде непотребна тежина. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (настани)|Значајност на настаните]]. ==== Дискусија за „Настани“ ==== {{коментар}} Според мене, овој дел добро ги покрива сите можни ситуации поврзани со настаните. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:32, 15 февруари 2026 (CET)<br> {{коментар}} Сметам дека аргументите се добро образложени и се согласувам со нив. - [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 11:07, 18 февруари 2026 (CET) <br> {{коментар}} Се солгасувам со горенаведените коментари. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 11:30, 18 февруари 2026 (CET) <br> {{коментар}} Добри се предлозите и правилата наведени во посебната страница, немам дополнителни коментари. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:11, 18 февруари 2026 (CET)<br> {{коментар}} Овој дел е усогласен со соодветниот дел на другите јазици и јасен за оние што го читаат. [[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 17:14, 19 февруари 2026 (CET) {{коментар}} Исто и јас се согласувам со коментари на колегите. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:03, 21 февруари 2026 (CET) {{коментар}} Добро се образложени аргументите и се согласувам со нив.[[User:Lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Автобиографија]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:50 ч. на 22 февруари 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span> *Пишувањето автобиографии е обесхрабрено, бидејќи е тешко да се напише неутрална, проверлива автобиографија, а има и многу замки. *Автобиографијата често е пристрасна, и обично напишано е само позитивното за личноста. *Автобиографиите се често непроверливи. Ако единствениот извор за одреден факт за вас сте вие самите, читателите не можат да го потврдат тоа. *Автобиографиите можат да содржат оригинално истражување. Луѓето често вклучуваат информации во автобиографии кои никогаш претходно не биле објавени или се резултат на знаење за нештата од прва рака. Википедија е енциклопедија и не смее да содржи претходно необјавени информации, ниту дозволува оригинално истражување. *Под „автобиографија“ не се подразбира само биографијата што сте ја напишале сами за себе, туку и биографијата што сте ја платиле или сте наредиле некој друг да ја напише во ваше име. *Тешко е да се пишува неутрално и објективно за себе, затоа треба да дозволите другите да пишуваат. Би требало да почекате некој друг да напише статија за вас и вашите постигнувања. *Во јасни случаи, дозволено е уредување на страници поврзани со вас, како: враќање на вандализам; но само ако тоа е очигледен вандализам, а не содржински спор. *Ако не сте значајни според начелата на Википедија, пишување на статија за себе ја крши политиката која вели дека Википедија не е место за бесплатна реклама. * Ако вашиот живот и достигнувања се проверливи и навистина од значење за да ве има на енциклопедија, некој друг веројатно ќе создаде статија за вас порано или подоцна. Повеќе на линкот: [[Википедија:Автобиографија]] ==== Дискусија за „Автобиографија“ ==== {{коментар}} - Се согласувам со наведените правила поврзани со автобиографија. Ние сме мала заедница, и знам дека се случило низ минатото некои личности сами за себе да си напишат статија, често не е бришена таквата статија, туку е само досредена, доколку личноста е значајна за да ја има во енциклопедија. Сепак, во најголем дел, би требало да се обесхрабрат автобиографски статии. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:58, 22 февруари 2026 (CET) {{Коментар}} Автобиографијата, поточно пишување на автобиографија, треба да биде обесхрабрено и недозволиво за Википедија. Пристрасноста при пишување на таква статија е на највисоко ниво, а објективноста ниска. Напатствијата се во ред, се согласувам и замолувам секој да реагира ако забележи вакви случаеви. Ова е едно од основните правила на Википедија и треба строго и доследно да се почитува.--<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 09:48, 23 февруари 2026 (CET) {{Коментар}} Целосна поддршка за сѐ претходно кажано. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:17, 23 февруари 2026 (CET) {{Коментар}} Се сложувам со сѐ. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 17:34, 24 февруари 2026 (CET) {{Коментар}} Да, и јас го делам истото мислење. [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 11:52, 27 февруари 2026 (CET) {{коментар}} Се согласувам. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 13:57, 28 февруари 2026 (CET) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Биографии на живи личности]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:50 ч. на 1 март 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span> *Статија за жива личност треба да биде напишана одговорно, внимателно и со непристрасен тон, да се избегнува потценување, но да се избегнува и претерување. *Контроверзниот материјал за живи личности што е без извори или со слаби извори треба веднаш да се отстрани, и без дискусија. *Не користете јавни записи што вклучуваат лични податоци, како што се датум на раѓање, вредност на домот, сообраќајни казни, регистрации на возила и домашна или деловна адреса. *Никогаш не користете самообјавени извори (вклучувајќи книги, списанија, интернет страници, блогови, подкасти или објави на социјалните мрежи) како извори на материјал за жива личност, освен ако не се напишани или објавени од самото лице. *Не внесувајте озборувања во статиите. Секогаш прво прашајте се: Дали изворот е веродостоен? Дали материјалот е вистинит? И, дури и ако е вистинит, дали е релевантен за неутрална статија за личноста за која е статијата? *На администраторите им е дозволено да спроведат отстранување на јасни прекршувања на БЖЛ со заштита на страницата или со блокирање на прекршителот/прекршителите. *Избегнувајте приказ на жртва. *Во случај на јавна личност, ќе има повеќе доверливи извори, а БЖЛ треба едноставно да документира што известуваат тие извори. *Поради зголемена злоупотреба и [[Кражба на идентитет|кражба на идентитет]], луѓето сè повеќе ги сметаат своите вистински имиња и датуми на раѓање за приватни информации. Википедија ги вклучува целосните и вистинските имиња и датуми на раѓање кога тие се објавени од сигурни извори или извори блиски до личноста на таквата статија, па затоа е сосема разумно да се претпостави дека личноста нема приговор за објавувањето на овие информации. Не може да бришеме лични податоци по барање на личноста доколку се јавно достапни во веродостојни извори. Но, доколку личноста на која се однесува статијата се спротивставува на објавувањето на датум на раѓање, а податоците не биле претходно објавени од веродостојни извори, бидете внимателни и наведете ја само годината на раѓање. Исто така, статиите не треба да ја содржат адресата, електронската пошта, телефонскиот број или други контакт информации на личноста за која станува збор, но генерално е дозволено да се вклучи линк до официјалната интернет страница на личноста во делот „Надворешни врски“, иако тој линк може да ги содржи горенаведените информации. *Дали ќе се отстрани име или погрешно родово именување на жива личност која е трансродово лице, е прашање на уредничка проценка доколку веќе се појавило во сигурни извори. *Со тоа што некој бил спомнат во вестите, не значи дека треба да добие статија на Википедија. *Жива личност обвинета за кривично дело се смета за невина сè додека не биде осудена од суд. Уредниците генерално не треба да вклучуваат текст што сугерира дека лицето е осомничено, дека е лице од интерес или е обвинето за вршење на кривично дело, освен ако не е обезбедена осуда за тоа кривично дело, или повеќе доверливи извори веќе го објавиле името на обвинетиот во врска со кривичното дело. *БЖЛ се применува насекаде на Википедија каде што се споменуваат живи личности, вклучувајќи страници за разговор, описи на уредувања, кориснички страници, слики и категории. *Корисничките имиња што содржат клеветнички, очигледно лажни или спорни изјави или материјал за живи лица треба веднаш да бидат блокирани и отстранети од сите промени. *Сликите од живи личности не треба да се користат надвор од контекст за да се прикаже тоа лице во лажно или неповолно светло. *Имињата на категориите се самообјаснувачки, па затоа вклучувањето на одредена биографија во одредена категорија мора да биде оправдано со соодветен текст кој има сигурни извори во самата статија. Пример за ова е додавање на Категорија:Криминалци, или категоризацијата на живите личности според религија или сексуална ориентација. *Лицата над 115 години се сметаат за починати, освен ако во веродостојни извори не постари од една година не е наведено дека се живи. *Уредниците кои постојано додаваат или враќаат контроверзен материјал во БЖЛ кој не е поткрепен со извори или е поткрепен со лоши извори, може да бидат блокирани поради нарушување на проектот. Повеќе на линкот: [[Википедија:Биографии на живи личности]] ==== Дискусија за „Биографии на живи личности“ ==== {{коментар}} - Јас сум ЗА да се применуваат овие начела. Инаку, ме збуни делот со горна старосна граница, и дека „лицата над 115 години се сметаат за починати“. Имавме случај со некој борец за кој немаше извори за тоа кога починал, па стана збунувачко како да се реши тој проблем. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:56, 1 март 2026 (CET)<br> {{Коментар}} Целосно се согласувам. Јас сум за поголема и построга контрола за тоа за кој се прави статија. Да нема статии за недоволно афирмирани личности, без разлика од која област се. Не сме реклама ние. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 14:08, 3 март 2026 (CET) {{коментар}} Јас имам две забелешки во врска со овие начела. Прво, ако лични податоци се објавени во веродостојни извори, не смее да се врши цензура по барање на личноста (на пр. ако јавно е објавен точниот датум на раѓање, тогаш тој датум слбодно може да се наведе во статијата). Второ, начелото за лицата над 115 години нема логика затоа што може да има повеќе живи лица над 115 години, но само едно лице може да се смета за најстара личност во светот. Мислам дека ова начело треба да се преработи и да гласи „Лицата над 115 години се сметаат за починати, освен ако во веродостојни извори не постари од една година не е наведено дека се живи.“. --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 22:53, 3 март 2026 (CET) :За лицата над 115 години го сменив како што предлагаш. :Вториот дел за лични податоци, тоа што го предлагаш го има [[Википедија:Биографии на живи личности|веќе содржано во реченицата]]: :„Википедија ги вклучува целосните и вистинските имиња и датуми на раѓање кога тие се објавени од сигурни извори или извори блиски до личноста на таквата статија, па затоа е сосема разумно да се претпостави дека личноста нема приговор за објавувањето на овие информации.“ :Мислам дека таа реченица го покрива тоа што го велиш. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 16:56, 4 март 2026 (CET) ::{{одговор|Виолетова}} Да, го покрива, но погоре се наведени реченици коишто се противречни на тоа. Ако датумот на раѓање е јавно објавен и лицето се противи да биде наведен во статијата, тогаш која реченица се зема предвид? --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 09:41, 6 март 2026 (CET) ::Коректност! [[Специјална:Придонеси/&#126;2026-14346-24|&#126;2026-14346-24]] ([[Разговор со корисник:&#126;2026-14346-24|разговор]]) 09:43, 6 март 2026 (CET) :::@[[Корисник:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] :::Кире, овде имам извадено дел од речениците, а не сè, затоа стои линк до целата страница со правилата, каде што пишува на крајот: Повеќе на линкот. Треба проектната да се прочита, бидејќи се разбира дека важат сите реченици кои се на страницата со начела и напатствија. Односно, доколку е јавен податокот за датум на раѓање, не го земаме предвид човекот што се буни. Овде го вклучив примерот дека доколку не е јавно објавен датумот и човекот не сака да му стои на статијата, би требало да го испочитуваме. Дури има предвидена ситуација кога има своја интернет страница на која ставил вистинско име и датум на раѓање, ние смееме да ја ставиме во надворешните врски на статијата. Неколку различни ситуации се опфатени на [[Википедија:Биографии на живи личности|главната страница за БЖЛ]] и тие се тие што важат. Овде се само извадоци, дека е голема таа страница цела да се псотави на Селска чешма. Поздрав [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:45, 6 март 2026 (CET) ::::{{одговор|Виолетова}} Да, за напишаното во начелото зборувам, а не за она коешто е напишано на оваа страница. Најпрвин е наведена реченицата „Википедија ги вклучува целосните и вистинските имиња и датуми на раѓање кога тие се објавени од сигурни извори или извори блиски до личноста на таквата статија, па затоа е сосема разумно да се претпостави дека личноста нема приговор за објавувањето на овие информации.“, а потоа пишува „Доколку личноста на која се однесува статијата се спротивставува на објавувањето на датум на раѓање, бидете внимателни и наведете ја само годината на раѓање.“. Ова нема логика. Ако лицето не сака јавно да биде објавен неговиот датум на раѓање, тогаш тоа треба да биде отстрането од изворите коишто се користат на Википедија (откако ќе биде избришано од тие извори, тогаш природно ќе биде избришано и од Википедија затоа што повеќе нема да има веродостојни извори во коишто е наведено). Но, ако лицето бара тоа да биде отстрането само од Википедија, а притоа да остане наведено во други извори, тогаш се работи за цензура на јавно објавени податоци и тоа не е дозволено дури и да е по барање на лицето за коешто се однесува податокот. --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 12:07, 6 март 2026 (CET) :::::Не знам каде не се разбираме, тоа што го објаснуваш е тоа како треба да се постапи, всушност. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:45, 6 март 2026 (CET) ::::::Се разбираме дека е така, но во начелото е напишано поинаку. За да биде појасно, можеби изрично треба да ставиме дека не може да бришеме лични податоци по барање на личноста доколку се јавно достапни во веродостојни извори (Во иднина те молам секое дополнување пишувај го како нов коментар затоа што јас овој одговор го пишав на твојот првичен коментар којшто потоа беше дополнет и затоа напишав уште еден коментар подолу дека се согласувам со дополнетото. Инаку, се создава впечаток дека не се разбираме.). --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 18:53, 6 март 2026 (CET) ::::Гледам дека си го дополнила текстот додека го пишував одговорот, па затоа дополнително ќе одговорам и на дополнетиот текст. Да, така треба да биде, но во начелото не е напишано на тој начин. --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 12:08, 6 март 2026 (CET) {{коментар}} - Јас сум ЗА, со тоа што сметам дека треба да има контрола за тоа за кој ја пишува статијата, како и начелото што го спомна Кирил погоре „Лицата над 115 години се сметаат за починати, освен ако во веродостојни извори не постари од една година не е наведено дека се живи.“; според мене има смисла. [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 13:28, 5 март 2026 (CET) {{коментар}} Се согласувам, и за лицата над 115 години да се преработи. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 18:30, 5 март 2026 (CET) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (луѓе)|Креативни професии]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:57 ч. на 8 март 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> Во овој дел да ги разгледаме значајноста на луѓето да имаат статија според тоа која професија ја вршат, се разгледуваат професорските, научните и креативните професии: професори, научници, и креативните професии (писатели, музичари, сликари, архитекти, новинари). *Записите во списоци каде е дозволено човек сам да се пријави и запише, не придонесуваат за значајност. Исто така, интернет страниците за вработените или членовите на една организација, не се доволен показател за значајност. *Веродостојна биографија на 200 страници за личност, издадена од независен извор и не е платена од човекот за чија биографија станува збор, која детално го покрива животот на тоа лице е прифатлив извор, додека извод од матична книга на родените или списокот од формуларот за изборно ливче, не е. *Луѓето кои ги исполнуваат основните критериуми, може да се сметаат за значајни без да ги исполнуваат дополнителните критериуми подолу. ;Професори, наставници, академици и научници *Наставници и професори кои предаваат во основно, средно или више и високо образование, не се значајни за енциклопедија само поради таа професија. Но ако се занимаваат и со друга дејност, како на пример, наука, сликарство, музика, пишување, политика и друго, можат да стекнат значајност да имаат своја енсиклопедиска статија поради дополнителната активност, и во таков случај се оценуваат според вообичаените правила за значајност во професијата. *Сите членови на [[МАНУ]] се значајни за да имаат статија на Википедија. Исто така и членови на странските академии на науките се доволно значајни. *Дел од критериумите: # Лицето има добиено високо престижна академска награда или чест на национално или меѓународно ниво ([[23 Октомври (награда)]], [[Награда „11 Октомври“]], [[Награда „Мито Хаџи Василев - Јасмин“]], на пример). # Лицето било избрано за член на високо селективно и престижно научно друштво или здружение (на пр., Национална академија на науките или Кралското друштво) или член на големо научно здружение кое го задржува статусот на колеги како високо селективна чест (на пр., соработник на Институтот за електрични и електронски инженери или институт за електронски инженери). # Академската работа на лицето има значително влијание во областа на високото образование, влијае врз значителен број академски институции. Овој критериум исто така, може да биде задоволен ако лицето развило значаен нов концепт, техника или идеја, лицето направило значајно откритие или решило голем проблем во својата академска дисциплина. Во овој случај, неопходно е експлицитно да се докаже, со значителен број на упатувања на академски публикации на истражувачи различни од личноста за која станува збор, дека овој придонес навистина нашироко се смета за значаен и нашироко се припишува на личноста за која станува збор. # Лицето било именувано за угледен професор во голема институција за високо образование и истражување, именувано за претседател што укажува на споредливо ниво на постигнувања или еквивалентна позиција во земји каде што ваквите именувања се невообичаени. # Лицето е дел од основачите на некоја голема или значајна образовна институција. # Лицето имало значително влијание надвор од академската заедница во нивниот академски капацитет. # Лицето е главен уредник на големо, добро воспоставено академско списание во нивната предметна област. Во овој критериум не спаѓаат списанија кои се во рамките на псевдо науката. *Псевдонаучникот, исто така, може да биде доволно значаен за сопствена статија, ако неговата теза е особено распространета или добро позната, или ако има голем број научни трудови насочени кон побивање или отфрлање на псевдонаучната природа на неговата теза. ;Креативни професии Ова упатство се однесува на автори, писатели, уредници, новинари, филмаџии, фотографи, уметници, сликари, вајари, архитекти и други креативни професионалци. Такво лице е значајно ако: * Личноста се смета за важна личност или е широко цитирана од врсниците или наследниците; или * Личноста е позната по тоа што поттикнува значаен нов концепт, теорија или техника; или * Лицето создало или одиграло голема улога во заедничкото создавање на значајно или добро познато дело или колективно дело. Дополнително, таквото дело мора да било примарен предмет на повеќе независни периодични статии или рецензии, или на независно и значајно дело (на пример, книга, филм или телевизиска серија, но обично не само една епизода од телевизиска серија); или * Работата (или делата) на личноста: (а) станала значаен споменик, (б) била суштински дел од значајна изложба, (в) добила значително критичко внимание или (г) била претставена во постојаните збирки на неколку значајни галерии или музеи. Подолу се наведени попрецизните критериуми за овие професии. ;Музичари Текстописците или композиторите (без разлика дали се од популарната музика, црковни песни или други стилови) може да се сметаат генерално за значајни ако создале голем број нашироко познати дела. '''Естраден музичар''' може да биде значаен ако исполнува некои (по можност, барем два) од следниве критериуми: * има издадено најмалку еден студиски албум кој има добиено сертификација на издавачката куќа (сребрена, златна или платина); * добитник е на награди на музички фестивали на регионално, национално или меѓународно ниво; * има издадено неколку песни со повеќемилионски прегледи на музичките сервиси (YouTube, Spotify, Deezer итн.); * има значителен број следбеници/претплатници на официјален канал или профил на музички услуги во однос на населението на земјата во која живее угледни секундарни извори, или музички експерти изјавиле дека музичарот се истакнува во одреден жанр, музичко движење, период или област. '''Класичен инструментален музичар''' може да биде значаен ако исполнува некои (по можност, барем два) од следниве критериуми: * завршил конзерваториум или музичка академија (исклучоци се многу успешни (самоуки) солисти/„чудо од деца“); * објавил снимка кај етаблирана издавачка куќа за класична музика; * настапувал/а во добро познат камерен ансамбл или оркестар најмалку пет години; * соработувал/а со други значајни естрадни или други класични музичари (види критериуми погоре). '''Класичен музичар-солист''' може да биде значаен ако исполнува некои (по можност, барем два) од следниве критериуми: * дипломирал конзерваториум или музичка академија; * објавил снимка кај етаблирана издавачка куќа за класична музика; * пеел во реномирана оперска куќа надвор од својата татковина најмалку две години/сезони; * оперски солист во националната оперска куќа (во Опера и балет, на пример). Соработувал со значајни естрадни или други класични музичари (види критериуми погоре). ;Уметници, сликари, вајари, фотографи Уметникот, вклучувајќи илустратори, фотографи, скулптори, сликари итн., ги исполнува критериумите и може да се смета за значаен: * ако е цитиран/а во дела за историја на уметност или нивни еквиваленти; * ако освоил/а престижна награда за уметност; * ако има одржано најмалку една изложба во музеј, галерија или уметничка институција; * доколку неговите самостојни дела се изложени во национален или меѓународно признат музеј; * ако бил/а клучна фигура во забележително уметничко движење; * ако работел/а во кралски дворец како штитеник на крал, или бил раководител на државна уметничка институција; * ако е автор на најмалку две дела кои се сметаат за културно и историски значајни; * ако е член на престижно уметничко друштво како [[Друштво на ликовните уметници на Македонија]], на пример. Уметници кои цртаат графити, улични уметници и уметници од слични нетрадиционални формати може да ги исполнат критериумите доколку добиле значително внимание од медиумите или критичките автори на национално или меѓународно ниво за неколку нивни дела (или изведби). ;Писатели '''Писател, поет, романсиер,драматург, раскажувач''' има енциклопедиско значење ако исполнува барем два од следниве услови: * единствен е или главен автор на две или повеќе дела објавени од одредена издавачка куќа (платени услуги за печатење од страна на самиот автор не се бројат); * добитник е на престижни награди ([[Нобелова награда за литература]], [[Друштво на писателите на Македонија#Награди|наградите кои ги доделува ДПМ]], [[Пулицерова награда]] итн.); * дел е од барем една издадена збирка на поети / романсиери/ драматурзи/ раскажувачи. Членовите на [[Друштво на писателите на Македонија]] автоматски се сметаат за значајни, поради тоа што за прием во друштвото, ДПМ има слични критериуми како горенаведените. '''Книжевен преведувач''' обично е доволно значаен за сопствена статија ако исполнува некој од следниве критериуми: * автор е на неколку преводи кои се забележителни по самите нивни преводи; * автор е на голем број преводи на литературни дела; * запишан е како преведувач во книжевно-историска енциклопедија; * добитник е на престижни награди за преведувачи, како што се наградата на „Гете институт“ или наградата за превод Оксфорд-Вајденфелд и други. Зборот „писател“ овде се однесува на сите автори на текстуални дела. Ова вклучува автори и на фикција (која вклучува поезија). ;Глумци и режисери '''Глумец''' обично е забележлив ако исполнува барем еден од следниве критериуми: * има водечка улога во филм кој бил дел од редовната кино понуда; * има водечка улога во позната ТВ серија која се прикажува на националните канали; * има водечка улога во филм или ТВ серија што е добитник на престижна национална награда или повисока награда; * имал неколку главни улоги во добро познат национален или регионален театар (на пр. [[Македонски народен театар]], [[Народен театар (Битола)|Битолски театар]], [[Народен театар „Јордан Хаџи Константинов – Џинот“|Велешкиот театар]]); * одиграл/а улога што добила големо покривање на националните медиуми или за улогата бил/а наградена со престижна награда (на пример, [[Оскар]]). '''Режисерот''' е генерално значаен ако исполнува барем еден од овие критериуми: * режирал филм кој бил дел од редовната кино понуда; * режирал позната ТВ серија која се прикажува на националните канали; * режирал филм или ТВ серија што освоиле престижна национална награда или награда на повисоко ниво; * режирал најмалку две претстави во познат национален или регионален театар; * награден е со престижна награда или добил широко покривање на националните медиуми за неговата или нејзината режисерска улога. ;Архитекти '''Архитектите''' веројатно заслужуваат статија: * ако се цитирани во прегледни дела за историја на уметноста или нивни еквиваленти; * доколку освоиле престижна награда; * ако дизајнирале најмалку две згради кои веќе биле значајни за да имаат своја статија на Википедија, или се сметаат за културно и историски познати објекти; * ако се (или биле) членови на престижно друштво (МАНУ, Европската академија на науките и уметностите, итн.) ;Новинари '''Новинарите''' се значајни за да имаат своја статија доколку исполнуваат некој од следниве критериуми: #Нивната работа е наградена со некоја значајна награда од областа на новинарството. (Во Македонија, на пример, добитник на [[Награда „Мито Хаџи Василев - Јасмин“]]). Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (луѓе)]] ==== Дискусија за „Значајност на луѓе по професии“ ==== {{коментар}} - ЗА: според мене ги опфаќа сите ситуации поврзани со овие професии. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 21:04, 8 март 2026 (CET)<br> {{коментар}} Да напоменам секој од овие профили е професор нема (наставници) сите се професори кои предаваат во основно, средно или више и високо образование кои се прогласени за најдобри просветни работници од Сојуз на просветни работници на Македонија заслужуваат да имаат статија? Дали овие личности ( професори) кои имаат објавувано во меѓународни научни списанија и домашни научни списанија свои трудови и се признати професори и на глобално ниво треба да имаат своја статија? - [[User:lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> 11 март. :[[User:lili Arsova|Lili]], мое мислење искрено е дека прогласувањето од страна на Сојуз на просветни работници не е некоја висока или престижна награда. А за вториот дел што го споменуваш, ако професорот објавува научни трудови во списанија кои се признати, значи се занимава со наука, тогаш важат критериумите за научници. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:13, 11 март 2026 (CET) {{коментар}} - ЗА: Се сложувам со горе наведеното. [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 07:40, 12 март 2026 (CET) {{Коментар}} - убаво опфатено, нормалмо не може се во детали, но опфаќа што треба и не треба. Да се има предвид ова кога се прават статии од ваков тип.--<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 11:31, 13 март 2026 (CET) {{Коментар}} - Според мене одлично е опфатено, ама како што нагласи Никола не може сѐ во детали, се сложувам со горенаведеното и гласам ЗА. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 19:28, 14 март 2026 (CET) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (луѓе)|Кралски семејства и благородници]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:22 ч. на 15 март 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> '''Членови на кралски семејства''' кои обично ги исполнуваат критериумите за значајност вклучуваат: * владетели, поглавари и суверени (цареви, кралеви, кралици, големи војводи, султани, принцови, итн.) кои некогаш владееле со општо призната држава или постари, споредливо организирани општества; * други полноправни членови, чие членство во семејството е стекнато со раѓање или брак, кои во секој момент од животот биле во доминантна положба. Не е неопходно овие луѓе цел живот да бидат членови на кралски семејства. За членовите кои не биле на владејачка позиција во текот на нивниот живот или оние кои не се (или не биле) полноправни членови на семејството поради моргански брак, важат истите критериуми како за благородништвото. '''Благородниците''', од историјата или од сегашноста, не заслужуваат своја статија само затоа што припаѓаат на благородничко семејство. Благородниците кои ги исполнуваат критериумите за статија но поради друга заслуга, како што се оние кои поседуваат големи имоти или на друг начин значително влијаат врз условите за живот на многу други луѓе, веројатно ќе заслужат статија во енциклопедија. Ваквите статии првенствено треба да содржат информации што покажуваат дека личноста ги исполнува критериумите, а не смее да содржи само информации за титули, хералдика или семејни врски. Статија за благородничко семејство или благородна титула (на пр. Војводата од Корнвол) може да е значајна за енциклопедија, и потоа на таква статија може да се додадат информации за поединци кои пак, не се значајни да имаат сопствена статија. '''Напомена:''' При именување на статиите за кралски фигури и благородници би требало да се придржуваме на неколку правила: кога имаме само име и земја, името на статијата би требало да ги содржи името на личноста и земјата од која потекнува или со која владее. За некои кралеви и владетели кои имаат исто или слично име, за да нема забуна за кого се работи, во заграда да се стави земјата ([[Карло III (Шпанија)]] или [[Стефан I (Унгарија)]]. Луиза (надвојвотка од Австрија), како што е: [[Золта (голем везир на Унгарците)]], со тоа што титулата ако не е на почеток на реченица не се пишува со голема буква. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (луѓе)]] ==== Дискусија за „Кралски семејства и благородници“ ==== {{коментар}} - Ова е кус и јасен дел. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:23, 15 март 2026 (CET) <br> {{коментар}} - Немам што да надополнам, сметам дека е во ред напишаното, гласам ЗА. - [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 20:27, 15 март 2026 (CET) <br> {{коментар}} - Не знам дали коментаров е на вистинското место, но сметам дека треба да се направи некој ред и стандард во именување на статии на благородници и владетели, дали треба да го пишува само името, титулата, семејстовото, државата, со запирки, во загради итн. Сега има неколку различни начини. - [[User:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] <small>([[User talk:Bojan9Spasovski|разговор]])</small> 12:09, 18 март 2026 (CET) :Јас сметам дека треба со загради, дека 90 % од статиите на нашата Википедија сѐ со загради и изгледа многу подобро естетски наспроти со запирки. Ама мора да се воведе принцип по кој ќе следиме сите за да не сме во забуна кога создаваме такви статии. На пример: [[Бенџамин Колинс Броди (прв баронет)]], а син му исто се викал само разликата е дека бил втор баронет ([[:en:Sir_Benjamin_Collins_Brodie,_2nd_Baronet|Sir Benjamin Collins Brodie, 2nd Baronet]]). [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 13:53, 18 март 2026 (CET) ::[[User:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] Сосема си во право дека треба и тоа да го вметнеме. Како што вели Јован, кај нас најголем дел статии на кои им треба дообјаснување, не се со запирка, туку со заграда. Може така да остане и за владетелите и благородниците? Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 14:10, 18 март 2026 (CET) :::Имаме и вакви примери како [[Карола од Васа]], дали би било подобро да биде Карола (Васа) или пак Карола (Саксонија), а што правиме пак со [[:en:Archduchess Louise of Austria|Archduchess Louise of Austria]] дали тука титулата би била во или надвор од заградата како Надвојвотка Луиза (Австрија) или пак Луиза (Надвојвотка од Австрија) [[User:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] <small>([[User talk:Bojan9Spasovski|разговор]])</small> 14:16, 18 март 2026 (CET) ::::Кога оди само име и земја, најчесто е баш така, името и земјата, и тоа е обично за историски личности, дека немале презимиња класично како денес, туку местото од каде потекнуваат се претворало во презиме: [[Тома Аквински]] - местото од каде потекнувал (Аквино) се претворило во презиме. За некои кралеви и владетели кои имаат исто или слично име, за да нема забуна како што гледам се практикувало кај нас во заграда да се стави земјата ([[Карло III (Шпанија)]] или [[Стефан I (Унгарија)]]. Луиза (надвојвотка од Австрија) веројатно пологично според другиве примери би било да е така, како што е: [[Золта (голем везир на Унгарците)]], со тоа што ми се чини дека титулата ако не е на почеток на реченица не се пишува со голема буква. Да проверам за ова. А за овие и други примери, убаво е да се изјасни уште некој, па да ги вметнеме во начелата и напатствијата. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 14:51, 18 март 2026 (CET) {{коментар}} Сум согласен. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 21:07, 18 март 2026 (CET) {{Коментар}} ОК е се, мислам дека сите благородници заслужуваат статија, освен тие титуларни кои немале општествена улога. Мислам за нив треба помалку да се посвети простор (пример, во егзил без никаква функција или задолженија во опшствество). Ова е мое мислење, не велам дека сум во право хехе. Што се однесува за именување, името на статијата треба да биде само името на личноста и бројот (I, II, III итн). Доколку има случај на две личности со исто име и ист број во заграда да се пише локација, а ако и таа е иста, тогаш година на влеадеење/ раѓање). Не сум за име со географски епитет, пример Александар Југословенски, ова не е традиционално во македонскиот јазик, освен за една личност - Александар Македонски. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 11:11, 19 март 2026 (CET) {{Коментар}} Ги вметнав правилата во делот '''Напомена'''. Се надевам во ред е вака. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 13:25, 22 март 2026 (CET) {{коментар}} -Во ред е, јасни се правилата. [[User:Natasa Stardelova|Natasa Stardelova]] <small>([[User talk:Natasa Stardelova|разговор]])</small> 18:09, 22 март 2026 (CET) {{коментар}} -Во ред е, јасни се правилата и согласна сум со истите.[[User:Lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> 08:40, 24 март 2026 (CET) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (луѓе)|Политичари, правници и верски водачи]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:10 ч. на 22 март 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> '''Политичар или државен службеник''' веројатно може да се смета за значаен ако исполнува барем еден од следниве критериуми: * ако е шеф на држава или влада (премиер), генерален гувернер, министер, член на законодавно собрание или на еквивалентна позиција на национално ниво на унитарна држава или на федерално ниво на сојузна држава; * има или извршува внатрепартиска функција на национално ниво во партија која е или била застапена во законодавното собрание на една држава: лидер на партија, член на партиски комитет, секретар на партија, претседател (или еквивалентна функција) во здружение поврзано со партијата; * има или извршува важни локални, регионални или национални задачи кои носат значителна моќ на тоа ниво (на пр. градоначалник, окружен префект) има или има раководно место во национално тело; * ако е генерален секретар или има еквивалентна висока позиција во важна меѓувладина организација; * ако има јасно соодветна моќ и влијание, или добил големо внимание од националните медиуми од неговото време (или медиуми кои биле широко транскрибирани во историски дела), дури и ако не бил на една од горенаведените официјални функции; * политичари, градоначалници, пратеници или други функционери за кои има содржина во повеќе веродостојни извори. Политичарите кои припаѓаат исклучиво на следните категории обично не се значајни ако се: * кандидати за политичка функција (со можен исклучок на особено добро објавени кандидати за важни позиции); * лице кое врши внатрепартиска функција на локално ниво; * „обични“ претставници без посебна моќ или медиумско покривање во локалните или регионалните или национални собранија; * биографијата е достапна само на страница коде мора да биде објавена, односно на мрежното место на општината или собранието или фирмата/институтот во кој работат. '''Правно лице, адвокат, судија''' е веројатно значаен ако тој или таа исполнува еден од овие критериуми: * судија во врховен суд или апелационен суд на една земја (на државно ниво или пошироко); * судија во меѓународен суд (на пример, [[Хашки трибунал]], [[Постојан арбитражен суд]], [[Меѓународен кривичен суд]], [[Европски суд за човекови права]] или [[Суд за правда на Европската Унија]]); * раководител на државен орган поврзан со судството (на пример, Државен судски совет или Државно правобранителство), Народен правобранител; * раководител на понизок суд или има друга водечка правна позиција во високата администрација; * експерт во дефинирана правна област, било како научник или како правник, и е автор на правно нефикционално дело објавено од признат издавач. '''Свештеник, духовник или еквивалентен верски водач''' во религијата кој ги исполнува следните критериуми генерално заслужува своја статија: * папа, патријарх, архиепископ, епископ или има еквивалентна позиција во нехристијанските религии; * верски службеник со значајни секуларни административни должности (на пр. колонијални службеници, итн.) кој некогаш бил важен авторитет во тоа општество; * автор на пишано дело /книга, (или неколку) објавени од етаблирани (верски и/или секуларни) издавачи; * има јасно соодветна моќ и влијание или добил големо внимание на националните медиуми, дури и ако нема еден од горенаведените наслови. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (луѓе)]] ==== Дискусија за „Политичари, правници и верски водачи“ ==== {{коментар}} - Јасни се правилата. Би сакала само да се размисли за биографии на градоначалници дали сите по дифолт се значајни, или тој дел ќе треба да го надополниме со уште некој услов? - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:38, 22 март 2026 (CET) {{коментар}} : Според мене сите градоначелници по дифолт не се значајни. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 23:54, 22 март 2026 (CET) : Исто така би додал професор на Универзитетот. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 00:03, 23 март 2026 (CET) ::За професори имавме претходно дека професори кои предаваат во основно, средно или више и високо образование, не се значајни за енциклопедија само поради таа професија. ::А за градоначалници, не знам ете, има некои што биле многу активни во својот мандат, направиле некакви промени/ подобрување на условите во општината/ нешто различно. Такви секако е добро да се вметнат во енциклопедија. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:48, 23 март 2026 (CET) :::Мислувам на професорите во високо образование со научни трудови. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 10:25, 23 март 2026 (CET) :::{{одговор|Виолетова}} Кои критериуми за значајност би се применувале за градоначалниците? Сите градоначалници имаат јавно достапни биографии во веродостојни извори и сите јавно објавуваат отчети во коишто наведуваат што имаат направено. --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 00:19, 26 март 2026 (CET) ::::Како стои во моментов сите градоначалници се сметаат за значајни. ::::Инаку, можеби градоначалници кои не биле активни и не направиле разлика, подобрување на условите за живеење во општината за време на својот мандат, без разлика што даваат отчет (тоа е затоа што мораат) да не се енциклопедиски значајни. Сите ги знаеме или сме чуле за градоначалниците во чиј мандат општината напредувала, сигурно има и некои, можеби па ретки случаи, кога не сториле ништо значајно за време на својот мандат. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:42, 26 март 2026 (CET) {{коментар}} :@[[Корисник:Виолетова|Виолетова]] И јас би рекол дека се јасни. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:13, 23 март 2026 (CET) {{коментар}} : Јасни се правилата.За биографии на градоначалници подржувам дека не се сите значајни да имаат статија. - [[User:Lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> 08:47, 24 март 2026 (CET) {{коментар}} Според мене, многу поголем проблем е да има статија за секој пратеник во законодавниот дом отколку за секој градоначалник. Во многу земји, како што е Македонија, на избори нема отворени листи и се гласа за пратеничка листа предложена од политичка партија. Лице коешто станало пратеник затоа што се нашло на пратеничка листа и чијашто биографија за првпат јавно била објавена на мрежното место на законодавниот дом мислам дека не заслужува да има статија. Со градоначалниците е многу поразлично затоа што на избори директно се гласа за нив и нивните биографии се јавно достапни уште за време на предизборните кампањи. --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 00:29, 26 март 2026 (CET) :Имаш право [[User:Kiril Simeonovski|Кире]], не се значајни од енциклопедиска гледна точка, без разлика дали ќе им најдеме биографија. Мислам дека таквите лица се опфатени со делот: ''„обични“ претставници без посебна моќ или медиумско покривање во локалните или регионалните или национални собранија.'' Ако некој влегол да биде пратеник, и ништо не слушаме за тоа лице: ниту дава изјави, ниту е јавно експонирано лице, ниту учествува во емисии, ниту излегува на говорница да зборува, освен што крева рака кога партијата ќе му наложи, нема енциклопедиско значење, или поиаку кажано по завршување на мандатот тоа лице ќе биде заборавено, грубо кажано. Има такви пратеници, а има и градоначалници што не прават нешто корисно или значајно за својата општина. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:35, 26 март 2026 (CET) {{коментар}} Според мене правилата се јасни и имаат смисла. [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 12:46, 27 март 2026 (CET) <br> {{коментар}} Исто според мене правилата се јасни. И како што нагласи Кирил повеќето пратеници не се релеватни за Википедија, ама градоначалниците имаат поголем општествен придонес и можеби се сите доволно значајни. - [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 12:58, 27 март 2026 (CET) {{Коментар}} За исте овие: Треба личноста да има значајна општествена позиција (државна, лидерска, универзитетска). Само што е градоначалник или член на собрание, НЕ ТРЕБА ДА ИМА СТАТИИ! Ја сум за бришење на вакви статии за луѓе кои цел живот се приватни бизнисмени и само 4 години години биле градоначалник и оп статија? Зошто? Не е битен човекот за Македонија, може бил за мал број граѓани на кој бил градиначалник, но општо не е битен како и ние што сме тука. Дури ние на Википедија сме побитни од таквите особи. Истото важи и за политичари и верскки лидери. Верски лидери кои имате значајна позиција во организацијата или преродбеничка улога ок, но обични попови оџи не. Мое мислење ова. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 14:06, 27 март 2026 (CET) :Мислам дека речениците за верски водачи не споменуваат дека секој поп или оџа е значаен, ама ќе ги проверам уште еднаш. :Инаку за градоначалници кои не се значајни поради таа позиција, а кои пред и потоа биле бизнисмени, имаме наредна дискусија и за претприемачи (така се наречени) ќе ги дискутираме. Ако не е значаен ни како бизнисмен, значи не е значаен по ниедна основа да влезе во енциклопедија. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 16:54, 27 март 2026 (CET) Кои ќе биде услов за градоначалници да имаат својата статија? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 21:01, 27 март 2026 (CET) :Дискусијата ќе заврши во недела 20:10 ч., да видиме дали ќе има и други предлози, но според мене, јас би го додала делот: :Градоначалници ќе се сметаат за значајни доколку се активни во својот мандат, направиле некакви промени и/или подобрување на условите во општината, биле медиумски активни. :- [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 22:15, 27 март 2026 (CET) {{коментар}} Ако на англиската Википедија има место за над 500 македонски фудбалери (на македонската се значително помалку), не гледам зошто градоначалниците, како и останати личности (со поддржани наводи) не заслужуваат да бидат присутни на Википедија. Мислам дека улогата на Википедија треба повеќе да биде хроничарска, а не оценувачка. На нашата Википедија ѝ недостасуваат статии, особено за Македонија, па не би требало да ставаме дополнителни услови. [[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 17:30, 28 март 2026 (CET) :Сосема се согласувам дека ние не сме тие кои треба да судиме. Кога е некој важен за историјата на градот, државата, секако е значаен да биде вметнат во енциклопедија, и на Википедија. :п.с. За спортистите ќе отворам да дискутираме по две недел, така ми се во план темите, и ќе треба тогаш да ги прегледаме тие критериуми. А на англиската Википедија гледам дека последниве години често се појавуваат статии кои ги прекршуваат нивните правила, а тоа е веќе тема за друг разговор. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:59, 29 март 2026 (CEST) {{коментар}} - Додаден е условот за значајност на политичари, градоначалници, пратеници или други функционери да има содржина во повеќе веродостојни извори, односно не се значајни доколку биографијата е достапна само на страница коде мора да биде објавена, односно на мрежното место на општината или собранието или фирмата/институтот во кој работат. ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (луѓе)|Претприемачи, Википедијанци, измислени ликови и појави]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:00 ч. на 29 март 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> '''Претприемачите''' веројатно ќе бидат значајни ако се честа тема во општите медиуми или медиумите што се занимаваат со бизнис (на пр. Економист, и слично). Извршни директори, претседатели на корпорации или одбори на компании од јавен интерес, исто така, често може да се сметаат за значајни, како и стопанственици кои имаат некаква општествена заслуга, на пример: раководат со општествено важна приватна фирма, со голем број на вработени, ланец на продавници, и слично. Некои '''уредници на Википедија''' имаат свои статија, но тоа што уредуваат на Википедија не ги прави значајни, туку енциклопедиската значајност ја стекнале според други критериуми (писатели, музичари, научници, сликари и др.). Уредниците не смеат да создаваат или да уредуваат статии за себе. За нив важат правилата споменати во другите начела и напатствија, односно важно е да се следат упатствата за [[Википедија:Биографии на живи личности|биографии на живи личности]], и да се внимава да на [[Википедија:Конфликт на интерес|конфликт на интерес]] и [[Википедија:Без свои истражувања|без свои истражувања]] '''Измислен лик''' или друг фиктивен феномен (вклучувајќи места, предмети, концепти или суштества) може да биде значаен или да има енциклопедиска вредност, доколку исполнува еден од овие критериуми: * се споменува повеќе од еднаш и има поголемо значење во добро познато дело, филм, серија, без оглед на фиктивниот свет во кој се појавува или оригиналната франшиза (не се бројат маркетиншките материјали, фандомите и фан-фикцијата); * има документирано влијание врз културата и општеството надвор од оригиналното дело; * се споменува во неколку различни дела, но не тривијално, случајно, или со исмевање. Ако ликот не ги исполнува горенаведените критериуми, треба да се провери дали неговиот опис може да се вклучи во статијата за оригиналното дело. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (луѓе)]] ==== Дискусија за „Претприемачи, Википедијанци, измислени ликови и појави“ ==== {{коментар}} - јасно е претставено -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:29, 29 март 2026 (CEST) {{коментар}} согласен. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 20:46, 29 март 2026 (CEST) {{коментар}}-Според мене е јасно. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 10:35, 1 април 2026 (CEST) {{коментар}}-Се согласувам, јасно е претставено. [[User:Natasa Stardelova|Natasa Stardelova]] <small>([[User talk:Natasa Stardelova|разговор]])</small> 10:35, 1 април 2026 (CEST) {{Коментар}} Убаво скоцкано, да се следи треба. Знаеме случаеви кога се објавувале статии за ваков тип на луѓе. Најчесто како вршење услуга од некој корисник. Таа пракса треба да се забрани и да се почитуваат овие напатствија. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 20:27, 4 април 2026 (CEST) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (луѓе)|Спортисти]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 19:00 ч. на 5 април 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> '''Спортистот''' е значаен: #Aко во повеќе медиуми и извори се пишува за неговите постигнувања во спортот во кој е активен, се сметаат и големи интервјуа дадени од спортистот. #Aко освоил значајна титула, или бил дел од екипен спорт во кој била освоена висока награда. #Спортските биографии мора да вклучуваат барем еден навод на извор што обезбедува значајно известување за темата. #Ако спортистот постигнал значаен државен или меѓународен рекорд или друг вид на успех. #Ако добил значајна награда, или за Македонија ја добил државната награда „8 Септември“ за остварување во спортот. '''Професионалните спортисти''' кои барем две години заработувале за живот од тој спорт, најверојатно имаат енциклопедиска значајност. Следуваат разни спортови и некои дополнителни критериуми за нив: '''Фудбал, кошарка, ракомет, одбојка''': #Оние клубови и поединци од овие спортови кои учестуваат на меѓународни натпревари и добиваат медиумско покривање, имаат енциклопедиска значајност. '''Тенис''' ако исполнува некој од следниве критериуми: #Член е на „Меѓународна тениска сала на славните“. #Се натпреварува на еден од професионалните турнири од највисоко ниво: #Гранд слем турнири ([[Отворено првенство на Австралија]], [[Отворено првенство на Франција]], првенствата на Вимблдон или [[Отворено првенство на САД]]). #Мажи: се натпреваруваат на меѓународните АТП турнеи. #Жени: се натпреваруваат на светските турнири за жени. #Има тениски рекорд признат од Меѓународна тениска федерација, Здружение на тениски професионалци или Женска тениска асоцијација. #За јуниори, потребно е да постои значителна медиумска покриеност, како и да освоиле некоја од меѓународните јуниорски титули. Ова упатство важи подеднакво и за играчите во сингл и за играчите во двојки. Значајност за спортистите кои се натпреваруваат во областа на '''[[атлетика]]та''' ако исполнуваат некои од критериумите што следат: #Завршил меѓу првите 8 во натпреварување на највисоко ниво надвор од Олимписките игри и светските првенства. Поединечните настани на овие првенства мора да содржат или неколку трки или проширени групи (на пр., Европско првенство во атлетика, или кој било од 6-те големи светски маратони), или на кое било друго големо меѓународно натпреварување на сениорско ниво. #Освоил индивидуален златен медал на Светското првенство во атлетика до 20 години или Светското првенство во атлетика до 18 години. #Да има освоено национално првенство за сениори во својата земја, со исклучок на оние кои никогаш не биле рангирани меѓу првите 60 на листата на водечки светски атлетичари на крајот од дадена календарска година. #Да има освоено елитно првенство во повеќе значајни улични трки (вклучувајќи ја и истата трка повеќе пати) или да има воспоставено историја на високо конкурентни, непобеднички настапи во многу значајни трки (најмалку 10 меѓу првите три). #Да има светски или континентален рекорд (вклучувајќи светски јуниорски рекорди, светски најдобри резултати за млади и светски рекорди во возрасни групи за мајстори) потврден или забележан од надлежното официјално тело. #Да има ознака што го сместила спортистот меѓу првите 12 во светот за таа календарска година во натпревар без штафета што се оспорува или е примен на сениорските Светски првенства или Олимписки игри, или некој друг соодветен настап. #Да има ознака без штафета наведена на листата на сениори на сите времиња на Светскиот атлетски клуб или друг соодветен список. #Да биде примен/а во Националната сала на славните на атлетските спортови или во Куќата на славните на Американскиот клуб на тркачи на друмски патеки. Значајна '''улична трка''' ако исполнува некој од следниве критериуми: #Има меѓународно елитно поле (како што е дефинирано според стандардите на Светската атлетика за таа година) од најмалку 5 различни националности. #Добива емитувано или кабелско телевизиско покривање надвор од локалниот пазар (доколку покривањето е преку интернет, страницата мора да биде независна од спортот, на пример Universal Sports). #Трката е место на исклучителни изведби или рекорди. #Редовно има повеќе од 1.000 натпреварувачи. #Се одржува на иста патека или дистанца континуирано во период од над 5 години. '''Бадминтон, велосипедизам, бокс, крикет, уметничко лизгање, скијање, голф, гимнастика, јавање коњи, хокеј на мраз, кикбокс, мешани боречки вештини, трки со мотори, пливање''': #Тимот или поединецот имаат високи меѓународни постигнувања во тој спорт, објавени во повеќе веродостојни извори. '''Тренери, капитени, судии и клубови''' (општо) веројатно е дека постои значајно медиумско покритие за нив ако ги исполнуваат следниве критериуми: #Професионално е активен како судија или тренер на тој спорт. #Ако тренирале многу значајни спортисти кои освојувале високи меѓународни награди и признанија. #Ако биле официјален главен тренер или капитен на олимписки тим за земјата. #Тренери кои вовеле значајна техника или метод на тренинг и се широко признати како основачи на новиот метод. #Клубови кои добиле големо меѓународно известување за нивните успеси и имаат резиме составено од многу успешни меѓународни натпреварувачи, или олимпијци. Ако успехот на клубот главно се должи на еден тренер, тогаш само тренерот е значаен. '''Аматерски натпревари''' немаат енциклопедиска значајност, било да станува збор за училишни или студентски натпревари. За '''спортските арени, стадионите''' и другите спортски објекти нема критериуми за претпоставена значајност, затоа се сметаат за достојни за енциклопедиска статија. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (спорт)|Спорт]] ==== Дискусија за „Спортисти“ ==== {{коментар}} - критериумите предложени овде се комбинација од англиската и хрватската Википедија за значајност. Не сум толку по спортот, ама мислам дека опфатено е сè. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 22:04, 5 април 2026 (CEST) {{коментар}} јас исто мислам. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 22:29, 5 април 2026 (CEST) {{коментар}} - Според мене напишаното е добро, но мора подобро да се расчисти прашањето за значајноста кај македонските фудбалери, кошаркари и ракометари, бидејќи тоа се најпопуларните спортови кај нас. Мислам дека е малку нелогично на други јазични Википедии да има повеќе статии за македонски спортисти од тој тип, отколку кај нас. Затоа треба да се разгледа дали треба да имаме поголем опфат за домашни спортисти. Од друга страна, за меѓународните спортисти треба јасно да се дефинираат критериуми — дали е доволен настап во прва/втора/трета лига, дали е потребна репрезентација, меѓународни натпревари, награди, итн. Вака, без конкретни правила, секогаш ќе има различни толкувања и несогласувања. Ако се постават јасни критериуми, ќе биде многу полесно и поконзистентно за сите понатаму. '''Мој заклучок:''' Треба да бидат опфатени сите македонски спортисти што настапуваат на професионално ниво, со исклучок на оние кои се активни само аматерски или се во рана фаза од кариерата; како праг може да се земе најмалку три години професионален ангажман. <br> <br> (јас само ги гледам најпопуларните спортови, па немам коментар за атлетика, хокеј и останатите спортови, така да се согласувам со напишаното дека е јасно) [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 11:21, 7 април 2026 (CEST) :Интересен факт е дека критериумите на англиската се многу ригорозни, а од друга страна таму има наши спортисти за кои ние уште немаме статија. Мислам дека тоа се должи, не е дека не заслужуваат тие спортисти да бидат и кај нас, туку никој не се позанимавал со нив за да ги создаде нивните статии. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:28, 7 април 2026 (CEST) {{коментар}} Делот за „аматерски натпревари“ дека не се значајни од енциклопедиска гледна точка треба да отпадне со оглед дека Олимписките игри во голем дел од 20 век биле аматерски натпревари. Исто така и [[универзијада|универзитетските игри]] се значајни настани кои се веќе дел од Википедија. [[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 20:23, 7 април 2026 (CEST) :Со оглед дека оваа Википедија е македонска и треба што повеќе да се опфатат личности од Македонија, би требало во неа да се опфатат и спортистите кои освоиле пласман на државни првенства, спортистите на Македонија и на градови, учесниците на олимпијади и светски првенства.[[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 20:56, 7 април 2026 (CEST) ::Универзијада е на светско ниво, веројатно под студентски и училишни натпревари се мисли на внатре во рамки на школо, факултет, (од англиската Википедија е тој дел преземен) или така нешто, моја претпоставка. Треба да се дефинира тоа подобро. ::За спортистите на Македонија што ги споменуваш, мислам дека се опфатени тие спортисти во почетниот дел, кој вели: ::*Ако спортистот постигнал значаен државен или меѓународен рекорд или друг вид на успех. ::*Ако добил значајна награда, или за Македонија ја добил државната награда „8 Септември“ за остварување во спортот. ::Ние дури и немаме статија за таа награда, треба да создадеме, а треба и некој повик да намениме да се пишува за македонскиот спорт, дека волонтерите можеби нема да се сетат сами да пополнат такви празнини. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 21:11, 7 април 2026 (CEST) {{Коментар}} Комплицирана тема, но сепак опфаќа добри напатствија. Лично сметам аматерски спортисти и спортисти кои не се дел од национални и меѓународни натрепварувања да немаат статии на Википедија. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 15:22, 9 април 2026 (CEST) {{коментар}} Се согласувам со критериумот да се пишуваат статии само доколку клубот и поединците од тој клуб учествуваат во меѓународни настани и имаат медиумска покриеност, бидејќи доколку го нема тогаш ние без малку за секој поединец во Македонија треба да имаме статија, бидејќи играл во некој клуб од екипен спорт во втора или трета општинска лига. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:18, 9 април 2026 (CEST) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (книги)|Книги]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:10 ч. на 12 април 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> Иако поимот „[[книга]]“ е широко дефиниран, овие критериуми не важат за следните видови публикации: [[Стрип|стрипови]]; списанија; референтни дела како што се речници, енциклопедии, атласи и алманаси; публикации специфични за музика како што се книги со упатства и нотација и либрета; прирачници за упатства; и книги за подготовка за испити. Може да се развијат специфични упатства за таквите видови книги. Дотогаш, ова упатство може да биде поучно по аналогија. Критериумите наведени подолу важат за [[Е-книга|книги во електронска форма]], како и за традиционални книги и [[манга]]. Е-книга што не ги исполнува критериумите од ова упатство е сепак значајна ако ги исполнува критериумите од упатството за значајност за содржина специфична за интернет страници. Е-книга што ги исполнува критериумите од ова начело не мора да ги исполнува критериумите од начелото за интернет содржина за да биде значајна. *Книгата се смета за значајна ако проверливо исполнува, преку сигурни извори, барем '''еден''' од следниве критериуми: # Книгата била предмет на обработка или цитирање на две или повеќе важни објавени дела што се појавуваат во извори кои се независни од самата книга. Ова може да вклучува објавени дела во сите форми, како што се статии во весници, други книги, телевизиски документарци, списоци на бестселери, и рецензии. Ова ''ги исклучува'' медиумските препечатувања на соопштенија за медиумите, или други публикации каде што авторот, неговиот издавач, агент или други самозаинтересирани страни рекламираат или зборуваат за книгата. # Книгата освоила значајна [[:Категорија:Книжевни награди|литературна награда]]. # Книгата е сметана од сигурни извори за значаен придонес во која било од науките, хуманистичките науки или уметностите, или поттикнала снимање на значаен филм, или друга уметничка форма, или пак друг важен настан, политичко или религиозно движење. # Книгата е, или била, повеќе години предмет на настава во две или повеќе училишта, колеџи, универзитети ''или'' постдипломски програми во која било одредена земја. # Авторот на книгата е толку историски значаен што кое било од пишаните дела на авторот може да се смета за значајно. Петте претходни критериуми не важат за сè уште необјавени книги. *Самоиздаваштвото, и/или објавувањето и плаќањето за објавување на книгата од страна на самиот автор, не се во корелација со значајноста. Постојат издавачи на книги кои печатат по нарачка, а сепак стои името на издавачката куќа како издавач, и за ова треба да се внимава. Постојат исклучоци, како што се „Рана наука во Оксфорд“ од [[Роберт Гинтер]] и „Тамерлан“ од [[Едгар Алан По]], но обете книги би се сметале за значајни врз основа на (на пример) критериум 1 и критериум 5 од горните општи критериуми. На многу самоиздадени книги им се доделени ISBN броеви, и може да се наведат во национална библиотека, односно може да се најдат преку пребарување на интернет, на пример, или може да се продаваат кај големи продавачи на книги преку интернет, на [[Amazon.com]], на пример. Но, тоа што книгата има ISBN број, или ја има на пребарување, посебно понудена да се купи, ништо од ова не е доказ за значајност. *Книги што '''сè уште не се објавени''' може да бидат споменати во статија за авторот или за серијалот (ако се работи за серијал), и само доколку авторот или значењето на книгата се значајни сами по себе. *Во врска со значајноста на книги кои се издадени пред повеќе од 100 години, треба да преовлада здравиот разум. За дела на Македонци, веројатноста е голема таквите книги да се енциклопедиски значајни да имаат за своја статија. За дела на автори од светот, можните основи за утврдување на значајност вклучуваат: колку широко е цитирана или споменувана во пишани извори таа книга, бројот на изданија на книгата, дали е препечатена, славата што книгата ја ужива или ја уживала во минатото, нејзиното место во историјата на литературата, нејзината вредност како историски извор и нејзината старост. *Статиите за книги не треба да бидат преопширни. Насловот на статијата за книга треба да е во превод на македонски јазик, (оригиналното име во заграда), како што би гласел насловот доколку книгата ја држиме во раце и ја читаме на македонски јазик. Иако една книга може да биде значајна, вообичаено не е препорачливо да има посебна статија за лик или појава од книгата. Постојат исклучоци, особено во случај на многу познати книги. На пример, „[[Божиќна приказна]]“ од [[Чарлс Дикенс]] може да има посебна статија за нејзиниот протагонист, [[Ебенезер Скруџ]], или серијалот [[Песна за мраз и оган]], книги по кои е снимена серијата [[Игра на тронови]], има неколку карактери кои заслужуваат посебна статија, како [[Денерис Таргариен]], [[Џејми Ланистер]], и неколку други. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (книги)]] ==== Дискусија за „Книги“ ==== {{коментар}} - Јас лично за „статии за книги што сè уште не се објавени“ би ги исклучила сите да ги нема, а другите критериуми ми се прифатливи. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:09, 12 април 2026 (CEST) {{коментар}} - Правилата се јасни и концизни, делот „статии за книги што сè уште не се објавени“ може да се исклучи, со тоа што може да бидат вклучени во статијата на авторот, доколку се работи за книги од серијал кој е сам по себе значаен, како на пример [[Песна за мраз и оган]]. - [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 13:36, 14 април 2026 (CEST) {{коментар}} - Правилата се јасни според мене од ова напишаново, иако не сум многу информиран околу оваа тема. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 21:35, 14 април 2026 (CEST) {{коментар}} Согласен. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 23:34, 14 април 2026 (CEST) {{Коментар}} Добро претставено. Не сум за непознати автори и дела, нормално. Треба да поминат низ филтрите на издаваштвото, книжевната рецензија и критика и општата прифатеност на публиката. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 15:09, 17 април 2026 (CEST) {{Коментар}} Го сменив делот за необјавените и сега гласи: Книги што '''сè уште не се објавени''' може да бидат споменати во статија за авторот или за серијалот (ако се работи за серијал), и само доколку авторот или значењето на книгата се значајни сами по себе. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 16:14, 18 април 2026 (CEST) {{Коментар}} Убаво е што се покренува дискусијава, вака е појасно за сите. Критериумите се јасни и децидни. Искрено мислам, некои статии кога се додаваат, како на пр. за ликови од книги, придонесуваат за збогатување на енциклопедијата и се поврзуваат со другата главна статија за дело или автор, давајќи на тој начин можност за читателот да навигира низ енциклопедијата со поголема леснотија. - [[User:Natasa Stardelova|Natasa Stardelova]] <small>([[User talk:Natasa Stardelova|разговор]])</small> ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (музика)|Музика]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 19:30 ч. на 19 април 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> '''Музичарите или ансамблите''' (овде се вклучени и бендови, пејачи, рапери, оркестри, диџеи, музички театарски групи, инструменталисти, хорови, итн.) може да бидат значајни ако исполнуваат барем еден од следниве критериуми. #Бил предмет на повеќе, нетривијални, објавени дела што се појавуваат во извори кои се веродостојни, не се самообјавени и се независни од самиот музичар или ансамбл. :Овој критериум вклучува објавени дела во сите форми, како што се статии и големи интервјуа дадени во весници, книги, списанија, онлајн верзии на печатени медиуми и телевизиски документарци, освен соопштенија за медиумите, и слични рекламни и други публикации каде што музичарот или ансамблот зборуваат за себе и се рекламираат, како и статии во училишен или универзитетски весник (или слично). #Имал сингл или албум на националната музичка листа на која било земја. #Има златна, сребрена или платинеста плоча (или друг вид на носач на звук) сертифицирана во најмалку една земја. #Има добиено сериозно известување во независни доверливи извори за меѓународна концертна турнеја или национална концертна турнеја во најмалку една суверена земја. Под турнеја се подразбира настап во најмалку 6 градови. #Има издадено два или повеќе албуми за голема издавачка куќа или за една од поважните независни куќи, односно независна куќа која постои барем неколку години, и која веќе издала носачи на звук на изведувачи, кои се значајни. #Не треба да се создаваат статии за група која по ништо друго не е значајна освен затоа што еден период член бил музичар кој станал значаен подоцна сам по себе или како член на значајна група. Ова треба да се прилагоди соодветно на музичкиот жанр: на пример, изведување на две главни улоги во големи оперски куќи. Забележете дека овој критериум треба да се толкува со претпазливост, бидејќи имало случаи каде што овој критериум бил цитиран на кружен начин за да се создаде самоостварувачка јамка на значајност: на пр., музичар кој бил „значаен“ само затоа што бил во два бенда, од кои едниот или двата бенда биле „значајни“ само затоа што овој музичар бил во нив. #Станал најистакнат претставник на значаен стил или локална урбана сцена. Имајте предвид овде дека предметот мора да ги исполнува сите вообичаени стандарди на Википедија, вклучително и [[Википедија:Проверливост|проверливоста]]. #Добитник е на музичка награда, како што се музичките награди: [[Греми]], [[Џуно (награда)|Џуно]] или [[Меркјури (награда)|Меркјури]], или на пример во Македонија награда на [[Макфест]], итн. #Победил на големо, значајно музичко натпреварување. #Изведувал музика за значајно медиумско дело, како што е лајтмотив за програма на голема телевизиска мрежа, или за значаен филм. (Но, ако ова е единственото тврдење за значајност, веројатно е посоодветно само да се спомене во главната статија и да се пренасочи кон таа страница.) #Делото било на програма на национално ниво од страна на голема радио или музичка телевизиска мрежа. #Музичарот бил тема на получасовна или подолга програма на радио или телевизиска мрежа со национална покриеност. '''Поединечни членови, изведувачи на ријалити на телевизија''': #Членовите на значајни бендови се пренасочуваат кон статијата за бендот, не се создаваат поединечни статии за нив, освен ако не покажале дека самите се индивидуално значајни. #Пејачите и музичарите кои се значајни само по учеството во телевизиска серија со ријалити може да бидат пренасочени кон статија за серијата, сè додека не покажат дека се независно значајни. За '''композитори, автори, либретисти или текстописци''': #Лицето било предмет на повеќе независни објавени дела чиј извор е независен од лицето, и е сигурен и веродостоен. :Овој праг вклучува објавени дела од сите форми, како што се статии во весници, книги, статии во списанија и телевизиски документарци, со исклучок на следново: ::Автобиографии, медиумски соопштенија и реклами за лицето. ::Дела што се состојат исклучиво од тривијални содржини, како што е минливо споменување на лицето во дискусија за друга тема, или едноставно вклучување во едноставни списоци на автори на корици, белешки, фусноти, итн. #На лицето му се припишува пишувањето или соавторство во пишувањето на кој било текст или музика, односно музичко или театарско дело (вклучувајќи мјузикл, опера, и слично) за музичар или ансамбл или театар што се квалификува како значаен според претходните критериуми, за значаен театар или бил ангажиран од музичар или ансамбл што се квалификува како значаен според претходните критериуми. #Неговите дела се користени во подоцнежна композиција од автор, композитор или текстописец кој ги исполнува горенаведените критериуми. #Напишал песна или композиција која победила (или во некои случаи освоила прво или второ место) на водечки музички натпревар кој не е експлицитно воспоставен како настан за откривање таленти или за „нова надеж“. #Се појавува со разумна должина во стандардни референтни дела за неговиот жанр. ''Доколку е можно, композиторите или текстописците со недоволно проверлив материјал за да се оправда важноста за постоење на нивна посебна статија, треба да се спојат во статијата за нивното дело, доколку делото е многу познато и важно. Кога композиторот или текстописецот е познат по повеќе дела, таквото спојување можеби нема да биде можно.'' За '''композитори и изведувачи надвор од медиумското покривање''', критериуми за значајност се ако лицето: #Во сигурни извори е цитирано како влијателно во стилот, техниката, репертоарот или предавањето на одреден вид музика. #Воспоставило традиција или школа на одреден жанр. #Компонирало значителен број мелодии, аранжмани или стандарди што се користат во значаен жанр или традиција или школа во рамките на значаен жанр. #Често е опфатено во публикации посветени на значајна субкултура. За '''албуми, синглови и песни''': *Иако ова упатство е донекаде контроверзно, општиот консензус за значењето на албумите е дека ако музичарот или бендот што ги снимил се смета за значаен, тогаш нивните албуми се исто така доволно значајни за да имаат посебни статии на Википедија. Сепак, албумот не мора да биде од значаен изведувач или ансамбл за да заслужува самостојна статија, само доколку ги исполнува општите упатства за значајност. Статиите за албуми кои немаат доволно текст, односно во најголем дел содржината е списокот на песни, посоодветно е да се спои во главната статија на изведувачот или статијата за дискографија на изведувачот, наместо да постои како посебна статија за албум. *Песните и сингловите се веројатно значајни ако добиле значително внимание како тема на повеќе, нетривијални објавени дела чии извори се независни од изведувачот и издавачката куќа. Ова ги вклучува објавените дела во сите форми, како што се статии во весници, книги, телевизиски документарци или рецензии, освен медиумските соопштенија за медиумите или други публикации каде што изведувачот, неговата издавачка куќа, агент или други самозаинтересирани страни го рекламираат или зборуваат за делото. *Песна што ги исполнува критериумите за значајност не значи дека нужно ќе се третира како посебна, самостојна страница, а прашањето дали да се создадат самостојни страници за поединечни значајни песни е предмет на уредничка проценка. Оваа одлука секогаш треба да се основа врз специфични размислувања за тоа како темата да се направи разбирлива. Понекогаш, значајните песни можат подобро да се опфатат како дел од поголема статија, каде што може да има поцелосен контекст што би се изгубил ако песната има своја посебна статија. Освен значајноста, самостојна статија за песна може да постои само ако има доволно материјал за да се оправда разумно детална статија. Ако за статија за песна нема доволно текст, односно ако остане никулец, треба да се спои со статии кои постојат за изведувачот или за албумот. '''Концерти и турнеи''': *Концертните турнеи се веројатно значајни ако добиле значително известување во повеќе независни и сигурни извори. Таквата медиумска покриеност може да покаже значајност во однос на уметничкиот пристап, финансискиот успех, односот со публиката или други слични термини. Изворите што само утврдуваат дека се случила турнеја не се доволни за да укажат на значајност. Турнеите за кои не се пишува во секундарни извори, треба да бидат опфатени во дел на страницата на уметникот, наместо да се создаде посебна статија за таков настап. Турнеја што ги исполнува стандардите за значајност не ги прави сите турнеи поврзани со тој уметник значајни. „[[Bad (1988)]]“ на [[Мајкл Џексон]] е пример за значајна концертна турнеја. '''Статии кои не ги задоволуваат критериумите''': *Википедија не треба да има посебна статија за личност, бенд или музичко дело што не ги исполнува критериумите, ниту на ова упатство, ниту на општото упатство за значајност, ниту за која било тема, и покрај тоа што можеби исполнува некои од правилата опишани погоре, за кои уредниците на крајот не можат да пронајдат независни извори што даваат детални информации за темата. Цел на Википедија не е да се создаваат никулци, односно мали статии за кои знаеме дека никогаш не можат да се прошират, ниту статии засновани првенствено врз она што субјектите го кажуваат за себе. '''Именување и должина на статиите за музика и музичари''': *За албуми и песни на странски автори за кои може да има посебна статија затоа што се значајни, се препорачува името на статијата да биде во оригинал и внатре во првата реченица да стои изговорот на насловот и/или превод. *За музички групи се препорачува името на статијата да биде кирилица како што се изговара, на пример [[Битлси]], [[Ролинг стоунс]], и во првата реченица да се запише оригиналното име на музичката група. *Се препорачува должината на статиите за музика да не биде попоплнета само со список на видеа или песни. Доколку списокот е долг, се препорачува да се скрати само на најзначајните, односно да се направи избор на песните. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (музика)]] ==== Дискусија за „музика“ ==== {{коментар}} - Јас се согласувам со критериумите. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:30, 19 април 2026 (CEST) {{Коментар}} опфаќа во глобала се. Јас лично сум за пишување оригинал на имиња на песни и групи/ уметнички имиња со македонски изговор во воведот на статијата. Иако ова се коси со правописот, сепак е некако безвезе на пример „Ин д клаб“, а многу подобро е „In the Club“, на пример. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 16:00, 22 април 2026 (CEST) {{коментар}} Согласен кон условите. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 19:49, 22 април 2026 (CEST) {{коментар}} - Се согласувам со горенаведеното. [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 08:39, 23 април 2026 (CEST) {{коментар}} - Се согласувам со критериумите. - [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 14:57, 24 април 2026 (CEST) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> === [[Википедија:Значајност (филмови)|Филмови]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 19:00 ч. на 26 април 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> Покрај општите критериуми за значајност, ова се '''дополнителни критериуми''' кои се однесуваат на филмови: *Изворот треба да биде независен, што значи дека режисерот, издавачите на филмот, глумците, да не се директно поврзани со написот. Не се независни извори оние кои го вклучуваат студиото или компаниите што работат со него на продукцијата и објавувањето, ниту соопштенија за медиумите, и слични рекламни и други публикации, како што се: резимеа на заплетот без критички коментар, или списоци во филмски водичи. Видовите извори што се сметаат за независни се оние што пишувале за филмот, како што се периодичните списанија, и книги во кои се анализира или се споменува филмот. *Филмот бил широко дистрибуиран и добил рецензии во две или повеќе публикации кои се независни. *Филмот е историски значаен, што се потврдува со еден или повеќе од следниве фактори: :Објавување на најмалку две независни статии, по најмалку пет години од првото прикажување на филмот. :Филмот бил прогласен за значаен според широка анкета на филмски критичари, академици или филмски професионалци, кога таква анкета била спроведена најмалку пет години по објавувањето на филмот. :Филмот бил повторно комерцијално издаден или прикажан на фестивал, најмалку пет години по првичното објавување. :Филмот бил прикажан како дел од документарец, програма или ретроспектива за историјата на киното. *Филмот добил голема награда за извонредност во некој аспект од филмското творештво. Сепак да се внимава на следново: наградите од филмските фестивали обично бараат многу повеќе внимание и преглед, бидејќи овој вид награди е многу повеќе подложен на злоупотреба и манипулација. *Филмот бил избран за чувување во национален архив. *Филмот се изучува како предмет на акредитиран универзитет или колеџ со значајна филмска програма. *Филмот претставува уникатно достигнување во кинематографијата, или е пресвртница во развојот на филмската уметност или значително придонесува за развојот на националната кинематографија. *Во филмот учествува (како глумец, режисер, продуцент) позната или значајна личност за која филмот е голем дел од нивната кариера. *Филмот бил успешно дистрибуиран домашно во земја која не е позната како земја што произведува филмови. Во ваков случај треба да се утврди дека станува збор за филм кој е значаен по нешто повеќе од самото производтсво. *Филмови кои се снимаат или се во план најавени да се снимат може да се споменат во статијата на значаен глумец, продуцент или режисер, само ако имаат доволно најави во независни извори. '''Статиите за филмски ликови''' треба да ги следат препораките за значајност пред да бидат создадени. Доколку филмскиот лик е адаптиран од друг медиум или дело, од книга, на пример, а за оригиналниот лик веќе има статија, не треба да се создава нова статија за филмскиот лик. Ве молиме имајте предвид дека едноставното исполнување на критериумите не значи автоматски дека филмскиот лик треба да има своја статија. '''Именување и должина на статиите за филмови''': *За филмови се препорачува насловот на статијата да е во превод на македонски јазик, (оригиналното име во заграда), како што би гласел насловот доколку филмот се прикажува во кино или на телевизија. *Се препорачува должината на статиите за филмови да не биде попоплнета само со список на ликовите. Доколку списокот е долг, се препорачува да се скрати само на најзначајните, односно да се направи избор на ликовите. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (филмови)]] ==== Дискусија за „филмови“ ==== * {{коментар}} - Во ред се - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:26, 26 април 2026 (CEST) * {{коментар}} - Се согласувам - [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 09:42, 28 април 2026 (CEST) * {{коментар}} - Се согласувам со поставените критериуми. - [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 12:49, 29 април 2026 (CEST) * {{коментар}} Немам што да додадам, добро е. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 11:03, 30 април 2026 (CEST) * {{Коментар}} ОК е се. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 11:17, 30 април 2026 (CEST) * {{коментар}} Согласен. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 12:02, 3 мај 2026 (CEST) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> === [[Википедија:Категории, списоци и прегледнички кутии|Категории, списоци и прегледнички кутии]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 21:20 ч. на 3 maj 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> Ова е последна и голема тема, која е разделена на четири статии. Со цел да не се натрупа овде со текст, ќе извадам делови од сите четири: '''Категории:''' *НЕ создавајте категорија ако во неа треба да има помалку од пет статии. *НЕ создавајте бесмислени категории. *НЕ смее категоријата да е категоризирана со истото име, односно да припаѓа самата на себе. *Категоријата е веројатно несоодветна ако одговорот на следниве прашања е „не“: ::Дали е можно да се напишат неколку пасуси или повеќе за темата на категоријата, објаснувајќи ја? ::Ако се движите до статијата во категоријата, дали ќе биде очигледно зошто е таму? Дали темата на категоријата е истакнато дискутирана во статијата? *Статијата често ќе биде категоризирана во неколку категории. Сепак, треба да бидете внимателни при категоризирањето — категориите стануваат помалку ефикасни колку повеќе од нив има во дадена статија. '''Списоци:''' *„Список на ...“ се енциклопедиски страници што се состојат од воведен дел проследен со список, евентуално подреден во потсекции. Ставките на овие списоци може да вклучуваат врски до специфични статии или други информации, и мора да бидат поткрепени со наводи како и секоја статија. *„Вградените списоци“ се списоци што се користат во статиите и ја надополнуваат содржината на статијата. Тие се вклучени во самиот текст или се додаваат во форма на табела, на пример. *Некои теми се толку широки што списокот би бил неконтролирано долг и ефикасно неодржлив. '''Прегледнички кутии / предлошки:''' *Прегледничките кутии генерално се претставени во еден од двата формати: ::Хоризонтални, поставени на дното од статиите, односно кутии за навигација ::Вертикални, често сместени во горниот десен агол од статиите, односно странични ленти или инфокутии. *Прегледничките кутии што се наоѓаат во горниот десен агол на статиите (понекогаш наречени „странична лента“ или „дел од серија“) треба да се третираат со посебно внимание, бидејќи се толку видливо прикажани за читателите. Повеќе на линковите: [[Википедија:Категории, списоци и прегледнички кутии]], [[Википедија:Категоризација]], [[Википедија:Списоци]], [[Википедија:Прегледнички предлошки]] ==== Дискусија за „категории, списоци и прегледнички кутии“ ==== * {{коментар}} - Јасно е, главно и до сега сме работеле по овие напатствија. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 21:37, 3 мај 2026 (CEST) * {{коментар}} - Се сложувам со наведените критериуми. - [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 13:02, 5 мај 2026 (CEST) * {{коментар}} - Се сложувам. - [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 13:23, 7 мај 2026 (CEST) * {{коментар}} Согласен. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 15:16, 7 мај 2026 (CEST) *{{Коментар}} Јасно и прецизно.-<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 21:38, 10 мај 2026 (CEST) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> == Придавка од „Карнија“ == Денешна тема на уредувачкиот ден e „Венци на Јужните Варовнички Алпи“ во која спаѓаат и „Карнските Алпи“ односно „Карниските Алпи“. Со оглед дека основата на зборот е покраината „Карнија“ правејќи напоредна споредба со Калифорнија (единствен топоним кој завршува на „рнија“ како Карнија), придавката треба да е „карниски“ која е полесно изговорлива на македонски јазик. Во македонските речници го нема топонимот Карнија и следствено ни придаваката произлезена од него. Доколку мнозинството се сложува соодветно би ја променил оваа придавка. [[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 17:24, 19 февруари 2026 (CET) :И мене ми се чини дека карниски е точно, споредено со Калифорнија и калифорниски. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 17:55, 19 февруари 2026 (CET) :Се согласувам и јас. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 14:37, 20 февруари 2026 (CET) ::@[[Корисник:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]]@[[Корисник:Виолетова|Виолетова]]@[[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] Интересен случај, бидејќи покраината е всушност на македонски Корушка, но дури и словенечката Википедија користи Карнијске Алпе, така што се согласувам да бидат Карниски Алпи. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:13, 23 февруари 2026 (CET) :::Променето. [[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 21:11, 23 февруари 2026 (CET) == Турски имиња за селата во Егејска Македонија == Зошто се употребуват турски називи за поранешни турски села во Егејска Македонија? Тоа не се македонски називи ниту македонски села (сегашни или поранешни). Јас мислувам дека нема потреба да се дава предноста на турски називи, каде тоа не су повеќе турски села. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 14:23, 22 февруари 2026 (CET) :Здраво. Дали може да ни посочите за кои села поточно станува збор? На пример, Дедели нема друго име освен ова име кое потекнува од турскиот јазик, каде и живееле Турци. Поздрав--<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 09:50, 23 февруари 2026 (CET) ::Станува збор за селата во на пример Кожанско и Кајларско - [[Кожани (општина)]] или [[Еордеја (општина)]]. Тука нема потреба за турски називи. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:44, 23 февруари 2026 (CET) :::@[[Корисник:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] Како во Македонија, така и во егејскиот дел, топонимите ние не ги менуваме, особено што имињата кои ги споменуваш се присутни и во литературата (изворите). --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:07, 23 февруари 2026 (CET) :Како сакате, ама давањето предноста на стари турски топоними во однос на грчките сегашни каде живеат Грци а не Турци е грешка. И во турскиот дел на Тракија многи грчки топоними се заменети со турски. Јас мислувам дека треба си гледаме нашите македонски топоними, а не да даваме предноста на стари турски топоними во однос на сегашните грчки. На пример [[Бахче Ловаси]] во место на Кипари. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 10:49, 24 февруари 2026 (CET) == Request for Comment: VisualEditor automatic reference names == <div lang="en" dir="ltr"> Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]]. We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community. * Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>). * Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name. * Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation). * Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community. === Feedback === [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]]. '''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism. We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic. Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings. Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|разговор]])</bdi> 12:15, 19 март 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Johannes Richter (WMDE)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 --> == New Rapid Funds in CEE – global support now closer to your local activities == Hi everyone, '''Starting from 1 April 2026''', the CEE Hub will begin reviewing and supporting Rapid Fund applications for Central and Eastern Europe, in close cooperation with the Wikimedia Foundation. This change is part of our shared effort to bring support closer to communities and make the process more accessible and responsive to local contexts. You will still apply through the same system (Fluxx), and WMF will continue handling contracts and fund transfers. What changes is that the CEE Hub becomes your first point of contact, offering guidance, reviewing applications, and staying closer to your ideas throughout the process. We encourage you to reach out to [[:m:User:TRistovski-CEEhub|Toni]], our Grants Specialist before applying. A short conversation can help clarify your idea and make things smoother from the start. * ☝️ Rapid Funds remain open year-round (with possible delays in June and December). * ☝️ For Central Asian communities: the process stays the same – you continue applying directly through WMF. Join our online Q&A session to learn more (same content, two options to join): * 2 April, 5:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 1|register here]]) * 8 April 7:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 2|register here]]) More info & contact: '''[[:m:CEE Hub Rapid Funds|Wikimedia CEE Hub/Rapid Grants]]''' --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 13:21, 31 март 2026 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=29670168 --> == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Пораката ја испрати Корисник:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 19:11, 3 април 2026 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:ZI Jony@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Facundo Jainikoski == Има ли некој врски во ФФМ да проверува дали е овој аргентинскиот фудбалер со македонско потекло? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:13, 5 април 2026 (CEST) :~Кој знае и ФФМ дали имаат информација за неговото потекло, дека момчето е во Аргентина родено. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 22:14, 5 април 2026 (CEST) :Мене многу ми личи на финско презиме. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:46, 5 април 2026 (CEST) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 02:58, 26 април 2026 (CEST) </bdi> <!-- Пораката ја испрати Корисник:Codename Noreste@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Call for Community Candidates – Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026 == ''Please help us and your community by translating this announcement into your language!'' Dear all, The [[Meta:Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026]] is currently underway. There are 4 seats allocated to community representatives. Community members are invited to nominate themselves as candidates for these seats. These positions will be filled through a vote by the CEE community. '''Eligibility criteria:''' * Candidates must be [[Meta:Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026/Eligibility|eligible voters]]: ** Have a Wikimedia account created before 18 December 2025 ** Have at least 300 edits between 18 December 2025 and 18 June 2026 ** Must not have been blocked between 18 March 2026 and 18 June 2026 * Must have participated in at least 2 of the last 3 [[Meta:Wikimedia CEE Hub/CEE Hub Status Meeting|CEE Hub Advisory Group meetings]] You can check your eligibility using the following tool: https://cee-sc-election.toolforge.org/ '''How to proceed:''' Candidates may nominate themselves or be nominated by others. If nominated by others, the candidate must explicitly accept the nomination before 18 June 2026. The candidate should create their nomination page and submit their candidacy [[Meta:Wikimedia_CEE_Hub_Steering_Committee_Election_2026/Nominations|here]]: Please also inform your communities about the election and encourage participation. Best regards,   Electoral Commission of Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026 --[[Meta:User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[Meta:User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 12:00, 30 април 2026 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:MHeidarzadeh-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=30401522 --> == Aed == Jhon [[Специјална:Придонеси/&#126;2026-26915-04|&#126;2026-26915-04]] ([[Разговор со корисник:&#126;2026-26915-04|разговор]]) 05:55, 4 мај 2026 (CEST) == Wiki Loves Eurovision 2026 == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Wiki Loves Eurovision edit-a-thon logo 2026.svg|right|250px]] Hello everyone! You are invited to participate in the "[[meta:Wiki Loves Eurovision 2026|Wiki Loves Eurovision]]" article writing contest, where our goal is to create new Eurovision-related articles in the CEE-language Wikipedia editions and improve existing ones. The contest will take place from May 10 to June 10, 2026, and prizes are available: * 1st prize: a voucher worth €60 * 2nd prize: a voucher worth €50 * 3rd prize: a voucher worth €40 * 4th–10th prize: a voucher worth €30 To participate in the contest and learn more, please visit [[meta:Wiki Loves Eurovision 2026|this link]]. --[[User:MHeidarzadeh-CEEhub|MHeidarzadeh-CEEhub]] ([[User talk:MHeidarzadeh-CEEhub|talk]]) 14:00, 16 May 2026 (UTC) </div> <!-- Пораката ја испрати Корисник:MHeidarzadeh-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=30401522 --> == Поврзување на статија == Здраво. Ја креирав статијата [[16:9 (ТВ формат)]], но Wikidata ми јавува грешка за заштита и дозволи кога пробувам да ја поврзам со англиската верзија (16:9 aspect ratio). Изгледа има некој конфликт со стари меѓујазични врски. Ве молам некој од администраторите да ја поврзе рачно. [[User:Ajta|Ajta]] <small>([[User talk:Ajta|разговор]])</small> 01:05, 27 мај 2026 (CEST) :Ја поврзав без проблем. Мене не ми пријави конфликти. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 01:38, 27 мај 2026 (CEST) == Гласајте сега на изборите за U4C 2026 == <section begin="announcement-content" /> Ги замолуваме лицата со право на глас да гласаат на изборите за [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Координативен комитет за Универзалниот правилник на однесување]] 2026 (U4C 2026). Повеќе информации со проверка на подобноста, процесот на гласање, информации за кандидатите и врска до гласањето ќе најдете на [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|информативната страница на Мета]]. Гласањето завршува на 2 јуни 2026 во [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 ч. UTC]. Би ве замолиле да гласаме ако сметката ви е подобна. Исходот ќе биде познат до 14 јуни 2026 г. -- Во соработка со U4C,<section end="announcement-content" /> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 19:14, 27 мај 2026 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Keegan (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Мислења за соржини на Ризницата создадени со вештачка интелигенција == Ве покануваме да се [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|изјасните на Ризницата по прашањето за измена на правилата за содржини создадени со вештачка интелигенција]] (на англиски). Ова може да ги засегне таквите податотеки веќе подигнати на Ризницата и оние кои би се подигале во иднина. Ви благодарам. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|разговор]]) 19:11, 23 јуни 2026 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Codename Noreste@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860. Подоцна преведено од Корисник:Bjankuloski05 по барање на испраќачот.--> 9hs7o6h3u52y4y6dyumfis9ztgq17xp 0 23221 5581700 5512178 2026-06-24T02:19:27Z Bjankuloski06 332 /* Важност */ Печатна грешка, replaced: октри → откри 5581700 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Geoffrey Chaucer, Tale of Melibee, Ellesmere Chaucer, mssEL 26 C 9, folio 153v.jpg|thumb|right|250px|Чосер како кантербериски поклоник - страна од [[Елесмирски ракопис|Елесмирскиот ракопис]] на ''Кантербериските приказни'']] [[Податотека:Hengwrt Manuscript.jpg|thumb|right|250px|Првата страна на првото издание на ''Кантербериските приказни'' наречено [[Хенгвртски ракопис]]]] {{Закосен наслов}}'''Кантербериски приказни''' ([[Англиски јазик|англиски]]: ''The Canterbury Tales'') — збирка раскази од писателот [[Џефри Чосер]] напишана во [[14 век|XIV век]] (две се во [[проза]], а останатите во [[стих]]ови). Приказните, од кои некои се оригинални, а некои не, се здружени во една [[рамковна приказна]] и се раскажувани од група патници на [[поклонение]] од [[Садарк]] до [[Кантербери]] за да го посетат олтарот на [[Светец|Св.]] [[Томас Бекет]] во [[Кантербериска катедрала|Кантербериската катедрала]].<ref>Овој олтар бил уништен во XVI век за време на [[Распуштање на манастирите|распуштањето на манастирите]].</ref> ''Кантербериските приказни'' се напишани на [[средноанглиски јазик]]. == Прологот и приказните == Ликовите, претставени во [[Генерелен пролог|Генереалниот пролог]] на книгата, раскажуваат приказни од големо културно значење. Првиот дел на прологот започнува со зборовите: „''Whan that Aprill with his shoures soote''“ („Кога априлот со неговите миризливи дождови“) означувајќи го почетокот на пролетта и крајот на една сурова зима. Тематиката на приказните прилично варира, со теми како [[Дворска љубов|куртоазна љубов]], [[предавство]] и [[алчност]]. Жанровите исто така варираат: [[Романса (жанр)|романса]], [[бретонски лаи]], [[проповед]], [[Басна|басни]], и [[фаблио]]. Иако постои воопштена рамка, делото нема единствена поетска структура; Чосер користи разни [[римска шема|римски]] и [[метар (поезија)|метрички]] шеми, а има и две приказни во [[проза]]. Приказните се: *[[Средноанглиски јазик|Генерален пролог]] * [[Приказната на витезот]] * [[Приказната на мелничарот]] * [[Приказната на надзорникот]] * [[Приказната на готвачот]] * [[Приказната на правникот]] * [[Приказната на батската невеста]] * [[Приказната на калуѓерот]] * [[Приказната на судскиот повикувач]] * [[Приказната на чиновникот]] * [[Приказната на трговецот]] * [[Приказната на штитоносецот]] * [[Приказната на френклинот]] * [[Приказната на лекарот]] * [[Приказната на простувачот]] * [[Приказната на морнарот]] * [[Приказната на игуменицата]] * [[Чосеровата приказна за Сер Топас]] * [[Приказната за Мелиби]] * [[Приказната на монахот]] * [[Чанитклир и лисицата|Приказната на свештеникот на калуѓерката]] * [[Приказната на втората калуѓерка]] * [[Приказната на слугата на каноникот]] * [[Приказната на економот]] * [[Приказната на пасторот]] * [[Чосеровото повлекување]] Некои приказни се сериозни, а пак други се комични; меѓутоа сите од нив ги опишуваат одликите и маните на [[човечка природа|човечката природа]] со голема точност. Тука главна тема е [[Верска злоупотреба|верската злоупотреба]] како и фокус на поделбата на [[сталеж|трите сталежи]]. Речиси сите приказни се поврзани со слични теми кои врват низ нив, додека пак други се кажуваат како одговор на друга приказна во облик на расправија. Делото е [[недовршено дело|нецелосно]], бидејќи првобитно бил замислено секој лик да каже по четири приказни, две по пат накај Кантербери и две на враќање. Ова би значело 120 наместо досегашните 26 приказни. Освен самиот [[Џефри Чосер|Чосер]], Хари Бејли од Табардската крчма бил постоечка личност, а се смета за прилично веројатно дека готвачот всушнност бил лондонскиот готвач Роџер Најт де Вер, современик на Чосер. Треба да се спомене дека во приказните се вбројува и [[Приказната на визионерот]], која впрочем е пронајдена и реконструирана само како фрагмент и затоа не се става како дел од ''Кантербериските приказни''. Во некои изданија ја наоѓаме како прилог на [[Приказната на економот]]. == Важност == Се смета дека најголемиот придонес на ова дело кон [[англиска литература|англиската книжевност]] е популаризација на книжевната употреба на [[народен јазик|народниот]] [[англиски јазик]] (наместо [[Француски јазик|францускиот]] или [[Латински јазик|латинскиот]]). Меѓутоа неколку [[Џефри Чосер|Чосерови]] современици—[[Џон Говер]], [[Вилијам Лангланд]] и [[Бисерен Поет|Бисерниот Поет]]—исто така пишувале капитални дела на англиски. Вака не се знае дали Чосер бил заслужен за започнување на овој тренд или пак бил само дел од него. Во [[2004]], Проф. [[Лин Муни]] открила дека [[писар]]от на Чосер бил [[Адам Пинкхaрст]]. ''Кантербериските приказни'' нѝ кажуваат многу за „[[окулт]]от“ во Чосерово време, особено што се однесува на [[астрологија]]та и [[Западна астрологија|астролошкото знаење]] во тоа доба. Во делото има стотици, ако не и илјадници [[алузија|алузии]]; некои се од поочебијна, додека други од поприкриена природа. == Маршрутата на поклониците и вистинското место == Поклониците веројатно патувале по [[Ватлинг Стрит]], пат древен дури и во Чосерово време. Овој пат бил користен од [[Келти]]те, поплочен од [[Римско Царство|Римјаните]] и именуван од страна на [[Англосаксонска Англија|Англосаксонците]]. Денес истиов пат (со продолженија) се протега од Лондон до Кантербери, па сѐ до Довер и е наречен [[Пат А2 (Велика Британија)|А2]]. Градот [[Кантербери]] има музеј посветен на ''Катерберските приказни''.<ref>[http://www.canterburytales.org.uk/home.htm Музеј на Канетрберските приказни, Кантербери] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070705202038/http://www.canterburytales.org.uk/home.htm |date=2007-07-05 }} {{en}}.</ref> ==Кентербериските приказни како инспирација во уметноста и во популарната култура== * „[[Кентербериски приказни (филм од 1972)|Кентербериски приказни]]“ (''I racconti di Canterbury'') - [[филм]] на италијанскиот режисер [[Пјер Паоло Пазолини]] од 1972 година.<ref>Valerio Magreli, „Biografska beleška“, во: Pjer Paolo Pazolini, ''Put i nebo''. Beograd: Mali vrt, 2016, стр. 92.</ref> == Белешки == <references /> == Аудио клипови == * [http://www.herr-rau.de/archiv/chaucer/miller1.mp3 Првиот дел на Приказната на воденичарот] {{en}} * [http://www.herr-rau.de/archiv/chaucer/miller2.mp3 Вториот дел на Приказната на воденичарот] {{en}} * [http://www.synchicity.com/chaucer/index.html Првиот дел на Приказната на визионерот] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20060629015630/http://www.synchicity.com/chaucer/index.html |date=2006-06-29 }} {{en}} * [http://www.herr-rau.de/archiv/chaucer/prologue.mp3 Прологот на Кантербериските приказни] {{en}} == Надворешни врски == * {{gutenberg|no=2383|name=The Canterbury Tales and Other Poems}} * [http://www.librarius.com/ „Современ англиски превод на Кантербериските приказни“] {{en}} {{Чосер}} [[Категорија:Книги од 14 век]] [[Категорија:Кантербериски приказни| ]] [[Категорија:Астрологија]] [[Категорија:Кантербери|Приказни]] [[Категорија:Англиска книжевност]] [[Категорија:Историја на Англија по период]] [[Категорија:Историја на англискиот јазик]] [[Категорија:Средноанглиски поеми]] [[Категорија:Средноанглиска книжевност]] [[Категорија:Средноанглиска поезија]] [[Категорија:Англиски јазик]] 8meij40og9woghejjheyo4bscsrhgjo 0 26167 5581704 5259349 2026-06-24T02:19:50Z Bjankuloski06 332 /* Влијание */ Печатна грешка, replaced: октри → откри (2) 5581704 wikitext text/x-wiki {{Аристотелизам}} '''Органон''' — името кое [[Аристотел]]овите следбеници, [[Перипатетичка школа|перипатетиците]] ѝ го дале на збирката од шест дела за [[логика]]та. Делата се ''[[Категории (Аристотел)|Категории]]'', ''[[Аналитика Прва]]'', ''[[За толкувањата]]'', ''[[Аналитика Втора]]'', ''[[За софистичките побивања]]'' и ''[[Топика (Аристотел)|Топика]]''. == Составни делови == [[file:Aristotele, organon, XIII secolo (bml, pluteo 11 sin 1) 01.jpg|thumb|{{PAGENAME}}|left]] Редот на делата не е хронолошки (кој денеска тешко се одредува), туку намерно избран од перипатетиците за да сочини добро-структуриран систем; така некои делови изгледаат како шеми за предавања по логика. Подредувањето на делата го надгледувал [[Андроник од Родос]] околу [[40 п.н.е.]].<ref name=Oxford>Hammond, p.&nbsp;64, "Andronicus Rhodus"</ref> Аристотеловата ''Метафизика'' има многу заеднички точки на интелектуален пресек со „Органон“, но традиционално не се смета за дел од него; покрај ова има и логички дела, припишани (со варијабилна убедливост) на Аристотел кои не им биле познати на перипатетиците. * „[[Категории (Аристотел)|Категориите]]“ ([[лат.]] ''Categoriae'') нѐ воведуваат во десетслојната класификација на она што постои. Категориите се: супстанција, квантитет, квалитет, однос, место, време, положба, состојба, дејство и трпење. * „[[За толкувањата]]“ (лат. ''De Interpretatione'') нѐ воведува во Аристотеловата замисла за [[исказ]] и [[расудување]], и ги обработува нивните спротивности. Ова е неговиот најголем придонес кон филозофијата на јазикот. Тука се зборува и за т.н. [[проблем на случајноста на иднината]]. * „[[Аналитика Прва]]“ ([[лат.]] ''Analytica Priora'') нѐ воведува во неговиот [[силогизам|силогистички]] метод, кој е обработуван во статијата [[аристотелова логика]], и аргументира за неговата точност, и расправа за индуктивното заклучување. * „[[Аналитика Втора]]“ ([[лат.]] ''Analytica Posteriora'') се занимава општо со правилното расудување. * „[[Топика (Аристотел)|Топика]]'' ([[лат.]] ''Topica'') се занимава со проблематиката на конструирање валидни аргументи, и заклучувањето кое е веројатно, наместо сигурно. Во овој [[трактат]] Аристотел ја споменува можноста за [[предикабилии]], која подоцна ја развил филозофот [[Порфириј (филозоф)|Порфириј]] и схоластичките логичари. * „[[За софистичките побивања]]“ ([[лат.]] ''De Sophisticis Elenchis'') се занимава со логички грешки, и ја дава клучната врска кон Аристотеловиот труд на тема [[реторика]]. == Влијание == Аристотеловите логички дела се единствените негови значајни дела кои никогаш не биле заборавени во [[западна Европа]]; сите останати дела биле запоставени (но зачувани [[Грчки јазик|гркофонските]] земји во [[Римско Царство|Римското Царство]]) од неговата смрт, па сѐ додека не бил преведени на латински во [[XI век]]. „Органон“ се користел во Аристотеловата школа, [[Ликеј]]от, и некои делови од делото служеле како шема за предавање. Квалитетот на делата бил толку ценет, што неговите издавачи (на пр. [[Андроник од Родос]] во [[50 п.н.е.]]) ги собрале. Во овие дела ги наоѓаме првите теории за [[онтологија|онтолошките]] категории (важни за негои гранки на [[моделна логика|модалната логика]]), првичниот развој на [[формална логика|формалната логика]], првтото сериозно научно инстражување во теоријата на (формалното и неформално) расудување, основите на модалната логика, и некои претходности на методологијата на науките. ''Огранон'' не бил секогаш популарен за хеленско време. [[Стоицизам|Стоичката]] логика доминирала, особено делата на [[Хризип]] (кои денес не се зачувани). Во [[VIII век]], [[схоластицизам|схоластиците]] во неарапска Европа, ја изучувале и дообработувале логиката врз основа на „Органон“. Еден од најголемите схоластици бил доминиканскиот свештеник [[Албер Велики]] ([[1206]]–[[1280]]), учителот на [[Тома Аквински]] ([[1226]]–[[1274]]). Делата на Аристотел се изучувале во Арапското царство од странана [[ислам]]ски и [[евреи|еверјски]] академци, во кои спаѓаат рабинот [[Мајмонид]] (1135–1204) и кадијата [[Ибн Рушд]] (1126-1198) кои живееле во [[Кордоба, Шпанија]]. Кордоба тогаш имала 70 библиотеки, од кои една содржела 40,000 книги; двете најголеми библиотеки во неарапскиот свет во тоа време имале само по 2,000 книги секоја. За време на [[просветителство]]то постоел обновен интерес во логиката како основа на рационалното размислување, па така низа книги, од кои најуспешно [[портројалска логика|портројалската логика]], ја приспособиле аристотеловата поимовна логика за педагошки цели. Додека во ова време логиката се засновала на Аристотел, самиот тој и неговите дела не се изучувале. Ова е поради тенденцијата во тоа време, да се смета дека современата логика е целосна, нешто што спречило секаква иновација на ова поле. [[Имануел Кант]] сметал дека по Аристотел немало што друго да се измислува, а славниот историчар на логиката [[Карл фон Прантл]] вели дека логичарот кој сака да воведе нови идеи во логиката мора да е: „во забуна, глупав или извитоперен“. Овие примери ја илустрираат моќта на Аристотеловите влијанија.<ref>{{наведена книга | publisher = Cambridge University Press | isbn = 9780521822428 | last = Rutherford | first = Donald | title = The Cambridge Companion to Early Modern Philosophy | year = 2006 | page = 170ff }}</ref> По логичките откритија и новини во XIX век, особено со откривањето на [[индиска логика|индиската логика]], [[Џорџ Бул|Буловата]] [[алгебарска логика]] и формулирањето на [[предикатна логика|предикатната логика]], Аристотеловата логика се изучува повеќе од историски интерес. Меѓутоа постои, главно педагошки интерес во [[поимовна логика|поимовната логика]] заради неговата блискост со расудувањето кое се среќава во природниот јазик. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * J. Evans, '[http://www.webster.edu/~evansja/guides/aristotle/logic.html Преглед на „Органон“] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070223014152/http://www.webster.edu/~evansja/guides/aristotle/logic.html |date=2007-02-23 }} — белешки од предавање. {{en}} * [http://www.iep.utm.edu/a/aristotl.htm Аристотел] — [[Семрежна енциклопедија на филозофијата]] {{en}} [[Категорија:Дела на Аристотел| ]] [[Категорија:Историја на логиката]] s7pd6vnp7d3lfxo7m8msr0kv208qmsq 0 26350 5581659 5577870 2026-06-23T22:21:53Z Bojan9Spasovski 91316 5581659 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија меѓународно фудбалско првенство|tourney_name=Светско првенство во фудбал 1930|year=|other_titles={{ubl|1er Campeonato Mundial de Fútbol}}|image=Uruguay 1930 World Cup.jpg|size=250px|country={{flagsport|URU}} [[Уругвај]]|country2=|country3=|dates=13 – 30 јули|confederations=3|num_teams=13|venues=3|cities=1|champion=URU|count=|second=ARG|third=USA|fourth=YUG|matches=18|goals=70|attendance=590549|top_scorer={{flagsport|ARG}} [[Гилермо Стабиле]]<br />(8 гола)|player=|goalkeeper=|young_player=|fair_play=|prevseason=|nextseason=[[Светско првенство во фудбал 1934|1934]]}}'''Светско првенство во фудбал 1930''' — 1. [[Светско првенство во фудбал]], светско првенство за машки национални фудбалски репрезентации. Се одржало во [[Уругвај]] од 13 до 30 јули 1930 година. [[ФИФА]], меѓународното управно тело на фудбалот, го избрал Уругвај за домаќин, бидејќи земјата славела стогодишнина од својот прв устав, а [[Фудбалска репрезентација на Уругвај|уругвајската фудбалска репрезентација]] ја задржала својата фудбалска титула на Летните олимписки игри во [[Летни олимписки игри 1928|1928]] година. Сите натпревари се одиграле во главниот град на Уругвај, [[Монтевидео]], повеќето на наменски изградениот стадион „[[Стадион Сентенарио|Естадио Сентенарио]]“. Тринаесет екипи (седум од Јужна Америка, четири од Европа и два од Северна Америка) учествувале на турнирот. Само неколку европски екипи одлучиле да учествуваат поради тешкотиите при патувањето до Јужна Америка поради [[Големата депресија]]. Екипите биле поделени во четири групи, при што победникот од секоја група се пласирал во полуфиналето. Првите два натпревари од Светското првенство се одржале истовремено и ги добиле [[Фудбалска репрезентација на Франција|Франција]] и [[Фудбалска репрезентација на САД|САД]], кои ги победиле [[Фудбалска репрезентација на Мексико|Мексико]] со 4–1 и [[Фудбалска репрезентација на Белгија|Белгија]] со 3–0, соодветно. [[Лусиен Лоран]] од Франција го постигнал првиот гол во историјата на Светските првенства, додека голманот на САД, [[Џими Даглас]], го завршил натпреварот без примен гол. [[Фудбалска репрезентација на Аргентина|Аргентина]], Уругвај, САД и [[Фудбалска репрезентација на Југославија|Југославија]] ги победиле своите соодветни групи и се квалификувале во полуфиналето. Во финалето, домаќините и фаворити пред турнирот, Уругвај, ја победиле Аргентина со 4–2 пред 68.346 гледачи и станале првата нација што го освоила Светското првенство. [[Франциско Вараљо]] од Аргентина бил последниот преживеан играч од ова Светско првенство. Тој починал во 2010 година на 100-годишна возраст. Отворачкиот натпревар на Светското првенство во фудбал во 2030 година, што ќе се игра на стадионот Сентенарио, ќе биде во чест на стогодишнината од Светското првенство. Финалето на Светското првенство во фудбал во 1930 година е првото и единствено досега кое се играло помеѓу две репрезентации кои зборуваат шпански јазик. Исто така, тоа е единственото кое се играло помеѓу две јужноамерикански нации, бидејќи натпреварот во [[Светско првенство во фудбал 1950|1950]] година помеѓу Бразил и Уругвај технички бил одлучувачки натпревар во последната групна фаза, а не вистинско финале на купот. == Учесници == [[ФИФА]], управното тело на светскиот фудбал, неколку години пред 1930 година дискутирала за создавање натпреварување за национални тимови. Организацијата дотогаш го управувала фудбалскиот сегмент на [[Летни олимписки игри|Летните олимписки игри]] во име на [[Меѓународен олимписки комитет|Меѓународниот олимписки комитет]] уште од почетокот на 20 век, а успехот на натпреварувањето на Олимписките игри во [[Летни олимписки игри 1924|1924]] и [[Летни олимписки игри 1928|1928]] година довело до формирање на Светското првенство во фудбал. На 17-тиот конгрес на ФИФА, одржан во [[Амстердам]] во мај 1928 година, натпреварувањето било предложено од претседателот [[Жил Риме]] и прифатено од одборот на организацијата, а потпретседателот [[Анри Делоне]] прогласил дека „меѓународниот фудбал повеќе не може да се одржува во границите на Олимписките игри“.<ref>Glanville, p. 15</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.history.co.uk/article/jules-rimet-and-the-birth-of-the-world-cup|title=Jules Rimet and the Birth of the World Cup|work=Sky HISTORY TV channel|language=en|accessdate=2026-06-15}}</ref> [[Податотека:1930 FIFA World Cup.png|мини|400x400пкс|Земјите учеснички, обоени по конечниот пласман]] Првото Светско првенство било единственото без квалификации. Секоја земја поврзана со ФИФА била поканета да се натпреварува и ѝ бил даден рок до 28 февруари 1930 година за да го потврди своето учество. Натпреварувањето првично било планирано како нокаут турнир со 16 екипи со потенцијална втора дивизија доколку се пријават доволен број екипи;<ref>FIFA, p. 13</ref> сепак, бројот на екипи не достигнал 16, па затоа немало квалификации. Голем интерес покажале земјите од Америка; учествувале [[Фудбалска репрезентација на Аргентина|Аргентина]], [[Фудбалска репрезентација на Бразил|Бразил]], [[Фудбалска репрезентација на Боливија|Боливија]], [[Фудбалска репрезентација на Чиле|Чиле]], [[Фудбалска репрезентација на Мексико|Мексико]], [[Фудбалска репрезентација на Парагвај|Парагвај]], [[Фудбалска репрезентација на Перу|Перу]] и [[Фудбалска репрезентација на САД|САД]]. Учествувале вкупно седум јужноамерикански екипи, повеќе отколку во кое било следно финале на Светско првенство. Сепак, поради долгото, скапо патување со брод низ [[Атлантски Океан|Атлантскиот Океан]] и должината на отсуството потребно за играчите,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.fifa.com/classicfootball/history/fifa/first-fifa-world-cup.html|title=Classic Football History of FIFA - FIFA.com|last=FIFA.com|work=FIFA.com|language=en-GB|accessdate=2026-06-15}}</ref> многу малку европски екипи биле склони да учествуваат бидејќи ефектите од Големата депресија се појавиле низ целиот континент. Некои одбиле да одобрат патување во Јужна Америка под никакви околности<ref>{{Наведена книга|url=http://archive.org/details/historyoffifawor0000hunt|title=The history of the FIFA World Cup : World Cup stories|last=Internet Archive|first=Chris|date=2006|publisher=[London] : Interact Pub.|isbn=978-0-9549819-2-1}}</ref> и не биле примени европски пријави пред крајниот рок во февруари. Во обид да добие европско учество, Уругвајската фудбалска асоцијација испратила писмо со покана до [[Фудбалски сојуз на Англија|Фудбалскиот сојуз]], иако Британските матични нации ([[Фудбалска репрезентација на Англија|Англија]], [[Фудбалска репрезентација на Северна Ирска|Северна Ирска]], [[Фудбалска репрезентација на Шкотска|Шкотска]] и [[Фудбалска репрезентација на Велс|Велс]]) во тоа време се откажале од ФИФА. Ова било одбиено од страна на Комитетот на ФА на 18 ноември 1929 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.fourfourtwo.premiumtv.co.uk/page/BigRead/0,,11442~1034860,00.html|title=Uruguay 1930 {{!}} Four Four Two {{!}} BIG READ|work=www.fourfourtwo.premiumtv.co.uk|accessdate=2026-06-15}}</ref> Од двете азиски земји поврзани со ФИФА во тоа време, [[Фудбалска репрезентација на Јапонија|Јапонија]] и [[Фудбалска репрезентација на Тајланд|Сиам]] (денешен [[Тајланд]]), ниедна не одлучила да учествува во натпреварувањето,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://thesefootballtimes.co/2014/09/04/the-story-of-the-1930-world-cup/|title=The story of the 1930 World Cup|last=Benjamin|first=Brian|date=2014-09-04|work=These Football Times|language=en-GB|accessdate=2026-06-15}}</ref> додека Египет, единствениот африкански тим што учествувал, бил одложен поради бура во [[Средоземно Море|Медитеранот]], а бродот што требало да ги однесе во Уругвај отпловил без нив.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.thenationalnews.com/fifa-world-cup-2022/2022/12/02/dead-player-gatecrashing-own-wake-capped-off-the-first-and-weirdest-world-cup/|title='Dead' player gatecrashing own wake capped off the first and weirdest World Cup|last=Langton|first=James|work=The National|language=en|accessdate=2026-06-15}}</ref> Два месеци пред почетокот на турнирот, ниту еден тим од Европа не се пријавил официјално.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://fifaworldcup.yahoo.com/06/en/p/pwc/1930.html|title=FIFA World Cup - Classic Moments from FIFA World Cup History|work=fifaworldcup.yahoo.com|accessdate=2026-06-15}}</ref> Претседателот на ФИФА, Риме, интервенирал и четири европски тимови на крајот го направиле патувањето по море: [[Фудбалска репрезентација на Белгија|Белгија]], [[Фудбалска репрезентација на Франција|Франција]], [[Фудбалска репрезентација на Романија|Романија]] и [[Фудбалска репрезентација на Југославија|Југославија]]. Романците, предводени од [[Константин Радулеску]] и тренирани од нивниот капитен [[Рудолф Вецер]] и [[Октав Лучиде]], се пријавиле во натпреварувањето по интервенцијата на новокрунисаниот крал [[Карол II (Романија)|Карол II]]. Тој лично го избрал тимот и преговарал со работодавците за да се осигури дека играчите сè уште ќе имаат работа по нивното враќање.<ref>Seddon (2005), pp. 8–9</ref> Французите се пријавиле по лична интервенција на Риме, но ниту ѕвездата на француската репрезентација, дефанзивецот [[Мануел Анатол]] ниту редовниот тренер на тимот [[Гастон Баро]] не можеле да бидат убедени да го направат патувањето.<ref>Goldblatt (2008), p. 248</ref> Белгијците учествувале по иницијатива на германско-белгискиот потпретседател на ФИФА, [[Родолф Зилдрејерс]].<ref>Goldblatt (2008), p. 249</ref>{{Quote box|width=25%|align=right|quote=Бевме 15 дена на бродот Конт Верде, пристигнувајќи таму. Се качивме од Вилфранш-сур-Мер во друштво на Белгијците и Југословените. Ги правевме нашите основни вежби подолу и нашиот тренинг на палубата. Тренерот воопшто не зборуваше за тактики...|source=[[Лусиен Лоран]]<ref name="fifa-franchecomte">{{cite web|url=https://www.fifa.com/aboutfifa/developing/refereeing/news/newsid=71490.html |title=A historical link with the Franche-Comté |work=FIFA |date=17 June 1998 |accessdate=14 June 2009 |last=Vautrot |first=Michel |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080608134846/http://www.fifa.com/aboutfifa/developing/refereeing/news/newsid%3D71490.html |archivedate=8 June 2008 |url-status=dead }}</ref>}}Романците се качиле на бродот „''СС Конте Верде''“ во [[Џенова]], [[Италија]]; Французите и Југословените биле пречекани во [[Вилфранш-сур-Мер]], Франција, на 21 јуни 1930 година;<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=1/overview.html|title=FIFA.com - 1930 FIFA World Cup Uruguay ™|last=FIFA.com|work=www.fifa.com|language=en|accessdate=2026-06-15}}</ref> а Белгијците се качиле во [[Барселона]], Шпанија.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://archivo.marca.com/mundial2006/historia/1930.html|title=Mundial 2006. Marca.com|work=archivo.marca.com|accessdate=2026-06-15}}</ref> „''СС Конте Верде''“ ги носеше Риме, трофејот и тројцата назначени европски судии: Белгијците [[Џон Ланженус]] и [[Анри Кристоф]], заедно со [[Томас Балвеј]], Парижанец кој можеби бил Англичанец. Бразилскиот тим бил пречекан кога бродот се закотвил во [[Рио де Жанеиро]] на 29 јуни пред да пристигне во Уругвај на 4 јули.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://fifaworldcup.yahoo.com/06/en/p/pwc/1930.html|title=FIFA World Cup - Classic Moments from FIFA World Cup History|work=fifaworldcup.yahoo.com|accessdate=2026-06-15}}</ref> Официјалната топка што се користела за турнирот бил Т-Модел.<ref>FIFA, p. 17</ref> === Список на поканети тимови === {{Further|Состави на Светското првенство во фудбал 1930}} Следните 16 екипи биле поканети да се натпреваруваат на завршниот турнир. Сепак, учествувале само 13 екипи поради повлекувањето на Египет, [[Фудбалска репрезентација на Јапонија|Јапонија]] и Сијам.{{col-begin}} {{col-4}} '''[[Азија]] (0)''' * <s>{{fb|JPN|1870}}</s> (се повлекле) * <s>{{fb|THA|}}</s> (се повлекле) '''[[Африка]] (0)''' * <s>{{fb|EGY|1922}}</s> (пропуштен брод) {{col-4}} '''[[Северна Америка]] (2)''' *{{fb|MEX|1916}} *{{fb|USA|1912}} '''[[Јужна Америка]] (7)''' *{{fb|ARG|}} *{{fb|BOL|}} *{{fb|BRA|1889}} *{{fb|CHI}} *{{fb|PAR|1842}} *{{fb|PER}} *{{fb|URU}} (домаќини) {{col-4}} '''[[Европа]] (4)''' *{{fb|BEL}} *{{fb|FRA}} *{{fb|ROU}} *{{fb|Kingdom of Yugoslavia|}} {{col-4}} {{col-end}} == Стадиони == Италија, Шведска, Холандија, Шпанија, Унгарија и Уругвај поднеле апликации за домаќинство на настанот. Кандидатурата на Уругвај станала јасен избор откако сите други земји ги повлекле своите кандидатури.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.fifa.com/classicfootball/history/fifa/first-fifa-world-cup.html|title=Classic Football History of FIFA - FIFA.com|last=FIFA.com|work=FIFA.com|language=en-GB|accessdate=2026-06-15}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/history/newsid_1632000/1632201.stm|title=Uruguay 1930|date=2002-04-11|access-date=2026-06-15|language=en-GB}}</ref> Сите натпревари се одржале во [[Монтевидео]]. Биле користени три стадиони: [[Стадион Сентенарио|Стадионот Сентенарио]], [[Стадион Поситос|Стадионот Поситос]] и [[Стадионот Гран Парк Централ]]. Сентенарио бил изграден и за турнирот и како прослава на стогодишнината од независноста на Уругвај. Дизајниран од Хуан Скасо,<ref>Goldblatt (2008), p. 248</ref> тој бил главниот стадион за турнирот, кој Риме го нарекол „храм на фудбалот“.<ref>Dunning, Eric; Malcolm, Dominic (2003). ''Sport''. Routledge. p. 46.</ref> Со капацитет од 90.000, тој бил најголемиот фудбалски стадион надвор од [[Британски Острови|Британските острови]].<ref>Goldblatt (2008), p. 249</ref> Стадионот бил домаќин на 10 од 18 натпревари, вклучувајќи ги и полуфиналињата и финалето. Сепак, распоредот за изградба бил забрзан и одложен поради дождливата зима, па затоа Сентенарио не бил подготвен за употреба сè до пет дена од почетокот на турнирот.<ref>Glanville (2005), p. 16</ref> Раните натпревари се играле на помали стадиони што обично ги користеле фудбалските клубови од Монтевидео, [[Насионал Монтевидео|Насионал]] и [[ФК Пењарол|Пењарол]], Гран Парк Централ со капацитет од 20.000 места и Поситос со 10.000 места.<ref>Glanville (2005), p. 17</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! colspan="3" |[[Монтевидео]] |- |Стадион Сентенарио |Стадион Гран Парк Централ |Стадион Поситос |- |<small>{{Coord|34|53|40|S|56|9|10|W|region:IT_type:landmark|display=inline|name=Estadio Centenario}}</small> |<small>{{Coord|34|54|4|S|56|9|32|W|region:IT_type:landmark|display=inline|name=Estadio Gran Parque Central}}</small> |<small>{{Coord|34|54|18|S|56|9|22|W|region:IT_type:landmark|display=inline|name=Estadio Pocitos}}</small> |- |Капацитет: '''90,000''' |Капацитет: '''20,000''' |Капацитет: '''10,000''' |- |[[Податотека:Estadio_Centenario_1930.jpg|250x250пкс]] |[[Податотека:Gran_Parque_Central_1900.jpg|226x226пкс]] |[[Податотека:Estadio_Pocitos_1930.jpg|226x226пкс]] |- ! colspan="3" |{{location map+|Uruguay|float=center|width=300|places={{location map~|Uruguay|lat=-34.90|long=-56.15|label='''[[Монтевидео]]'''|position=right}}|caption=}} |} == Судии == На турнирот учествувале петнаесет судии: четири Европејци – двајца Белгијци (Анри Кристоф и Џон Лангенус), еден Французин (Томас Балвеј) и еден Романец (Константин Радулеску, исто така и тренер на романската репрезентација), и единаесет од Америка – меѓу нив шест Уругвајци. За да се отстранат разликите во примената на правилата на играта, судиите биле поканети на еден краток состанок за да ги решат најконфликтните прашања што можеле да се појават.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.elfutbolmundial.com.ar/uruguay30.html|title=I Campeonato:|work=www.elfutbolmundial.com.ar|accessdate=2026-06-16}}</ref> Од сите назначувања за судии, двете што привлекле најголемо внимание биле она на Гилберто де Алмеида Рего во натпреварот помеѓу Аргентина и Франција, во кој бразилскиот судија означил крај шест минути порано, како и она на натпреварот помеѓу Аргентина и Мексико на Боливиецот Улисес Сауседо, кој Аргентина го добила со 6–3. За време на натпреварот, Сауседо, кој бил и селектор на Боливија, досудил три пенали. Следува списокот на службени лица кои имале улога како судии и линиски судии. Службените лица напишани со закосени букви суделе само како линиски судии за време на турнирот.{{col-begin|small=y}} {{col-3}} ;Европа *{{fbaicon|FRA|1830}} [[Томас Балвеј]] *{{fbaicon|BEL}} [[Анри Кристоф]] *{{fbaicon|BEL}} [[Џон Лангенус]] *{{fbaicon|ROU}} ''[[Константин Радулеску]]'' ;Северна Америка *{{fbaicon|MEX|1916}} ''[[Гаспар Валехо]]'' {{col-3}} ;Јужна Америка *{{fbaicon|URU}} ''[[Гвалберто Алонсо]]'' *{{fbaicon|URU}} ''[[Мартин Афестегај]]'' *{{fbaicon|URU}} [[Доминго Ломбарди]] *{{fbaicon|ARG|1861}} [[Хозе Масијас]] *{{fbaicon|URU}} [[Франциско Матеучи]] *{{fbaicon|BRA|1889}} [[Гилберто де Алмеида Рего]] {{col-3}} *{{fbaicon|BOL|civil}} [[Улисес Сауседо]] *{{fbaicon|URU}} [[Анибал Техада]] *{{fbaicon|URU}} [[Рикардо Ваљарино]] *{{fbaicon|CHI}} [[Алберто Варнкен]] {{col-end}} == Формат и ждрепка == 13-те екипи биле извлечени во четири групи, при што Група 1 содржела четири екипи, а другите три. Секоја група играла во кружен формат, при што четирите победници на групите продолжиле во нокаут полуфиналната фаза. Уругвај, Аргентина, Бразил и САД биле рангирани како носители и биле одделени во ждрепката,<ref>Glanville (2005), p. 17</ref> која се одржала во [[Монтевидео]] откако пристигнале сите екипи. Бидејќи немало квалификациски натпревари, првите два натпревари на турнирот биле првите натпревари од Светското првенство што некогаш се одиграле, одржани истовремено на 13 јули 1930 година; Франција го победила Мексико со 4–1 на стадионот Поситос, додека САД ја победиле Белгија со 3–0 во исто време на стадионот Гран Парк Централ. Французинот [[Лусиен Лоран]] бил стрелец на првиот гол на Светското првенство. == Групна фаза == === Група 1 === {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! width="15" | ! width="175" |Табела на групата А ! width="20" |Нат. ! width="20" |Поб. ! width="20" |Нер. ! width="20" |Пор. ! width="20" |ДГ ! width="20" |ПГ ! width="20" |ГР ! width="20" |Бод. |- style="background:#cfc;" |1. | align="left" |{{АРГ}} |3 |3 |0 |0 |10 |4 | +6 |'''6''' |- |2. | align="left" |{{ЧИЛ}} |3 |2 |0 |1 |5 |3 | +2 |'''4''' |- |3. | align="left" |{{ФРА}} |3 |1 |0 |2 |4 |3 | +1 |'''2''' |- |4. | align="left" |{{МЕК}} |3 |0 |0 |3 |4 |13 | -9 |'''0''' |} === Група 2 === {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! width="15" | ! width="175" |Табела на групата А ! width="20" |Нат. ! width="20" |Поб. ! width="20" |Нер. ! width="20" |Пор. ! width="20" |ДГ ! width="20" |ПГ ! width="20" |ГР ! width="20" |Бод. |- style="background:#cfc;" |1. | align="left" |{{КЈУ}} |2 |2 |0 |0 |6 |1 | +5 |'''4''' |- |2. | align="left" |{{БРА}} |2 |1 |0 |1 |5 |2 | +3 |'''2''' |- |3. | align="left" |{{БОЛ}} |2 |0 |0 |2 |0 |8 | -8 |'''0''' |} === Група 3 === {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! width="15" | ! width="175" |Табела на групата А ! width="20" |Нат. ! width="20" |Поб. ! width="20" |Нер. ! width="20" |Пор. ! width="20" |ДГ ! width="20" |ПГ ! width="20" |ГР ! width="20" |Бод. |- style="background:#cfc;" |1. | align="left" |{{УРУ}} |2 |2 |0 |0 |5 |0 | +5 |'''4''' |- |2. | align="left" |{{РОМ}} |2 |1 |0 |1 |3 |5 | -2 |'''2''' |- |3. | align="left" |{{ПЕР}} |2 |0 |0 |2 |2 |4 | -3 |'''0''' |} === Група 4 === {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! width="15" | ! width="175" |Табела на групата А ! width="20" |Нат. ! width="20" |Поб. ! width="20" |Нер. ! width="20" |Пор. ! width="20" |ДГ ! width="20" |ПГ ! width="20" |ГР ! width="20" |Бод. |- style="background:#cfc;" |1. | align="left" |{{САД}} |2 |2 |0 |0 |6 |0 | +6 |'''4''' |- |2. | align="left" |{{ПАР}} |2 |1 |0 |1 |1 |3 | -2 |'''2''' |- |3. | align="left" |{{БЕЛ}} |2 |0 |0 |2 |0 |4 | -4 |'''0''' |} == Преглед == Тринаесет екипи беа поделени во четири групи. Сите натпревари се играа во главниот град Монтевидео. Уругвај, Аргентина, Бразил и САД се поставени за носители и се изоставени во ждрепката. Поради тоа што немаше кфалификации, првите два натпревари на Светското првенство беа воедно и први натпревари во историјата на светските првенства, а се одиграа во исто време нс 13 јули. Французите ги победиа Мексиканците со 4-1 на стадионот Поситос, а Амеркианците Белгија со 3-0 на Централ Парк. Французинот [[Лусин Лорeн]] го даде првиот гол во историјата на светските првентства <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.cbc.ca/sports/worldcup2006/history/events/laurent_lucien.html |title=Лусин Лорeн - Стрелец на првиот гол на светско првенство |accessdate=2006-06-24 |archive-date=2006-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060624130233/http://www.cbc.ca/sports/worldcup2006/history/events/laurent_lucien.html |url-status=live }}</ref> Подоцна изјави : „''Игравме против Мексико и врнеше снег, затоа што на јужната полутопка беше зима. Соиграчот ми нафрли топка, чие патување до мене внимателно го пратев и ја зафатив со волеј-удар со десната нога. Сите бевме среќни заради голот, но никој не се фрлаше по тревата, затоа што никој не сфати дека направивме историја. Само се ракував со соиграчите и продолживме со игра. Немаше никакви награди; сите бевме аматери во тоа време''„ <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.fifa.com/aboutfifa/developing/refereeing/news/newsid=71490.html |title=Интервју со Лусин Лорен - Слубена страница на ФИФА |accessdate=2008-06-17 |archive-date=2008-06-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080608134846/http://www.fifa.com/aboutfifa/developing/refereeing/news/newsid=71490.html |url-status=dead }}</ref> === Прва рунда === ==== Група 1 ==== Група 1 е единствената група со четири екипи : [[Аргентина]], [[Чиле]], [[Франција]] и [[Мексико]]. Два дена после победата над Мексико, Французите изгубја од Аргентина со резултат од 1-0, а единствениот гол го даде Луис Монти од слободен удар. Судијата Алмеида Рего отсвири крај шест минути порано од деведесетте минути, а натпреварот е доигран до регуларниот тек после бурните протести на Французите.<ref>Гланвиље, стр. 18</ref> На својот втор натпревар Аргентинците го победија Мексико со 6-3, а судијата [[Улисес Сауседо]] ( воедно и боливиски тренер ) досуди пет [[пенали]] од кои три беа контроверзни. <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://sport.indiatimes.com/soccerarticleshow/1533342.cms |title=Аргентина-Мексико од службената страница на Индиан Тајмс |accessdate=2008-06-19 |archive-date=2006-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060615213553/http://sport.indiatimes.com/soccerarticleshow/1533342.cms |url-status=dead }}</ref> На овој натпревар воедно е досуден првиот пенал во историјата на Светските првенства. Аргентинецот Гуљелмо Стабиле постигна хет-трик на својата деби-натпревар.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://home.skysports.com/worldcup/historyarticle.aspx?hlid=373666&nav=golden+boot |title=Хет-трикот на &#91;&#91;Гуљелмо Стабиле&#93;&#93; од службената страница на Скај Спорт |accessdate=2008-06-19 |archive-date=2007-07-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070710003751/http://home.skysports.com/worldcup/historyarticle.aspx?hlid=373666&nav=golden+boot |url-status=dead }}</ref> Натпреварот кој одлучуваше за полуфиналистот се изигра помеѓу Аргентина и Чиле, а обележана е со масовна тепачка после прекршокот на Аргентинецот Луис Монти над Чилеанецот Артуро Торес. Аргентина продолжи понатаки заблагодарувајќи се на победата со 3-1 {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[13 јули]] [[1930]]<br />15:00 |тим1 = {{ФРА}} |резултат = 4–1 (3–0) |тим2 = {{МЕК}} |голови1 =[[Лорен]] {{гол|19}}<br />[[Лањије]] {{гол|40}}<br />[[Машино]] {{гол|42}} {{гол|87}} |голови2 =[[Карењо]] {{гол|70}} |стадион = [[Поситос]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~1.000<br />'''Судија:''' [[Доминго Ломбарди]] {{УРУ}} }} {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[15 јули]] [[1930]]<br />16:00 |тим1 = {{АРГ}} |резултат = 1–0 (0–0) |тим2 = {{ФРА}} |голови1 =[[Монти]] {{гол|81}} |голови2 = |стадион = [[Централ Парк]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~3.000<br /> '''Судија:''' [[Алмеида Рего]] {{БРА}} }} {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[16 јули]] [[1930]]<br />14:45 |тим1 = {{ЧИЛ}} |резултат = 3–0 (1–0) |тим2 = {{МЕК}} |голови1 =[[Субиабре]] {{гол|4}} {{гол|50}} <br /> [[Видал]] {{гол|64}} |голови2 = |стадион = [[Централ Парк]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~500<br /> '''Судија:''' [[Анри Кристоф]] {{БЕЛ}} }} {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[19 јули]] [[1930]] <br />12:30 |тим1 = {{ЧИЛ}} |резултат = 1–0 (0–0) |тим2 = {{ФРА}} |голови1 =[[Субиабре]] {{гол|64}} |голови2 = |стадион = [[Сентентарио]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~2.000<br /> '''Судија:''' [[Анибал Техеда]] {{УРУ}} }} {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[19 јули]] [[1930]] <br />15:00 |тим1 = {{АРГ}} |резултат = 6–3 (3–1) |тим2 = {{МЕК}} |голови1 =[[Стабиле]] {{гол|8}} {{гол|17}} {{гол|80}} <br /> [[Зумелзу]] {{гол|12}} <br /> [[Ваљаро]] {{гол|53}} {{гол|55}} |голови2 =[[М. Росас|М.Росас]] {{гол|35|пен}} {{гол|65}} <br /> [[Лопес]] {{гол|75}} |стадион = [[Сентентарио]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~5.000<br /> '''Судија:''' [[Урико Сауседо|Улрико Сауседо]] {{БОЛ}} }} {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[22 јули]] [[1930]] <br />14:45 |тим1 = {{АРГ}} |резултат = 3–1 (2–1) |тим2 = {{ЧИЛ}} |голови1 =[[Стабиле]] {{гол|12}} {{гол|14}}<br /> [[М.Еваристо]] {{гол|51}} |голови2 =[[Субиабре]] {{гол|16}} |стадион = [[Сентентарио]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~1.000<br /> '''Судија:''' [[Жан Ланженус]] {{БЕЛ}} }} '''Група 1 конечна табела''' {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=175 |Тим !width=20 abbr="Изиграно" |Изг !width=20 abbr="Победено" |Поб !width=20 abbr="Нерешено" |Нер !width=20 abbr="ИЗгубено" |Изг !width=20 abbr="Голови Даено" |Гда !width=20 abbr="Голови Примено" |Гпр !width=20 abbr="Бодови" |Бод |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"|{{АРГ}} |3||3||0||0||10||4||'''6''' |- |align="left"|{{ЧИЛ}} |3||2||0||1||5||3||'''4''' |- |align="left"|{{ФРА}} |3||1||0||2||4||3||'''2''' |- |align="left"|{{МЕК}} |3||0||0||3||4||13||'''0''' |} ==== Група 2 ==== Во втората група играа [[Бразил]], [[Југославија]] и [[Боливија]]. Бразилците заради внатрешни проблеми играа исклучиво со играчи од [[Рио де Жанеиро]] <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.v-brazil.com/culture/sports/world-cup/1930-Uruguay.html |title=Проблемитењ во бразилската репрезентација |accessdate=2008-06-19 |archive-date=2007-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071116035933/http://www.v-brazil.com/culture/sports/world-cup/1930-Uruguay.html |url-status=dead }}</ref> , но сеедно се очекуваше да влезат во полуфинале. Но Југословените ги изненадија и ги победија со 2-1 во првиот натпревар од групата. Подоцна двете екипи ја победија Боливија, а Југословените продолжија понатаму на сметка на Бразил кој не го оправда статусот носител. {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[14 јули]] [[1930]] <br />12:45 |тим1 = {{КЈУ}} |резултат = 2–1 (2–0) |тим2 = {{БРА}} |голови1 =[[Тирнаниќ]] {{гол|21}} <br /> [[Бек]] {{гол|31}} |голови2 =[[Прегуњо]] {{гол|62}} |стадион = [[Централ Парк]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~5.000<br /> '''Судија:''' [[Анибал Техеда]] {{УРУ}} }} {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[17 јули]] [[1930]] <br />12:45 |тим1 = {{КЈУ}} |резултат = 4–0 (0–0) |тим2 = {{БОЛ}} |голови1 =[[Бек]] {{гол|60}} {{гол|67}}<br /> [[Марјановиќ]] {{гол|65}} <br /> [[Вујадиновиќ]] {{гол|85}} |голови2 = |стадион = [[Сентентарио]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~1.200<br /> '''Судија:''' [[Франциско Матеучи]] {{УРУ}} }} {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[20 јули]] [[1930]] <br />13:00 |тим1 = {{БРА}} |резултат = 4–0 (1–0) |тим2 = {{БОЛ}} |голови1 =[[Модерато]] {{гол|37}} {{гол|73}} <br /> [[Прегуњо]] {{гол|57}}{{гол|83}} |голови2 = |стадион = [[Сентентарио]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~1.200<br /> '''Судија:''' [[Томас Балвај]] {{ФРА}} }} '''Група 2 конечна табела''' {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=175 |Тим !width=20 abbr="Изиграно" |Изг !width=20 abbr="Победено" |Поб !width=20 abbr="Нерешено" |Нер !width=20 abbr="ИЗгубено" |Изг !width=20 abbr="Голови Даено" |Гда !width=20 abbr="Голови Примено" |Гпр !width=20 abbr="Бодови" |Бод |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"|{{КЈУ}} |2||2||0||0||6||1||'''4''' |- |align="left"|{{БРА}} |2||1||0||1||5||2||'''2''' |- |align="left"|{{БОЛ}} |2||0||0||2||0||8||'''0''' |} ==== Група 3 ==== Домаќинот и носител на групата [[Уругвај]] е заедно со репрезентациите на [[Перу]] и [[Романија]]. На овој натпревар беше направено и првото исклучување на светските првенства; Перуанецот [[Пласидо Галиндо]] е изклучен заради тоа што преостро влезе во двобој со романскиот противник (тогаш не постоеја жолти картони) [[Романците]] ја искористија предноста од играч повеќе и победија со 3-1 заблагодарувајќи им се на двата гола кои ги постигнаа подоцна (RSSSF тврди дека двата гола се дале во 85 минута). Уругвајците го изиграа првиот натпревар дури по пет дена од отворањето на првенството, поради недовршената работа на стадионот Сентенарио. Пред натпреварот со Перуанците е одржана свеченост по повод стогодишниата од независноста на Уругвај, домаќините победија со 1-0, а весниците, вклучувајќи ги и уругвајските, ја пофалија добрата игра на перуанците, а испратија остри критики кон репрезентацијата на Уругвај<ref>Алмеида, стр. 125</ref>. Уругвајците се квалификуваа за во полуфиналето со победата над Романија со 4-0 {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[17 јули]] [[1930]] <br />14:50 |тим1 = {{РОМ}} |резултат = 3–1 (1–0) |тим2 = {{ПЕР}} |голови1 =[[Десу]] {{гол|1}} <br /> [[Станчиу]] {{гол|77}} <br /> Ковач {{гол|85}} |голови2 = [[Соуза]] {{гол|63}} |стадион = [[Поситос]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~300<br /> '''Судија:''' [[Алберто Варкен]] {{ЧИЛ}} }} {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[18 јули]] [[1930]] <br />14:30 |тим1 = {{УРУ}} |резултат = 1–0 (0–0) |тим2 = {{ПЕР}} |голови1 =[[Хектор Кастро|Кастро]] {{гол|61}} |голови2 = |стадион = [[Сентенарио]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~70.000<br /> '''Судија:''' [[Жан Ланженус]] {{БЕЛ}} }} {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[22 јули]] [[1930]] <br />14:50 |тим1 = {{УРУ}} |резултат = 4–0 (4–0) |тим2 = {{РОМ}} |голови1 =[[Дорадо]] {{гол|17}}<br /> [[Скароне]] {{гол|24}} <br /> [[Анселмо]] {{гол|30}} <br /> [[Сеа]] {{гол|35}} |голови2 = |стадион = [[Сентенарио]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~80.000<br /> '''Судија:''' [[Алмеида Рего]] {{БРА}} }} '''Група 3 конечна табела''' {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=175 |Тим !width=20 abbr="Изиграно" |Изг !width=20 abbr="Победено" |Поб !width=20 abbr="Нерешено" |Нер !width=20 abbr="ИЗгубено" |Изг !width=20 abbr="Голови Даено" |Гда !width=20 abbr="Голови Примено" |Гпр !width=20 abbr="Бодови" |Бод |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"|{{УРУ}} |2||2||0||0||5||0||'''4''' |- |align="left"|{{РОМ}} |2||1||0||1||3||5||'''2''' |- |align="left"|{{ПЕР}} |2||0||0||2||2||4||'''0''' |} ==== Група 4 ==== [[Американците]], носителите, доминираа во оваа група, нивната екипа се состоеше и од [[Англичани]] со американски пасош <ref>Гланвиље, стр. 19</ref>, а и бројни европски иселеници. Американците лесно ги победија своите први противници, Белгијанците, и со тоа ги изненади уругвајските медиуми, особено „''Импарциал''“ кој напиша : „''Високата победа на Американците навистина ги зачуди [[фудбалски]]те стручнаци''“ <ref name="ReferenceA">en : Where It All Began ( Каде што се почнува ), Рони Џ. Алмеида- стр. 91</ref>. Но Белгијанците после натпреварот се жалеа дека вториот гол бил постигнат од [[офсајд]], а со тоа судијата ги фаворизирал Амеркианците.<ref name="ReferenceA"/> Вториот натпревар го донесе и првиот хет-трик на Светските првенства. Трикратен стрелец беше Амеркианецот [[Бертрам Патенод]] на натпреварот против [[Парагвај]]. Но сè до 10 ноември 2006 година ФИФА го признавала хет-трикот на [[Гуљелмо Стабиле]], како прв хет-трик на Светските Првенства, тврдејќи дека Патенод дал само два гола. Но на 10 ноември 2006 година ФИФА даде до знаење дека голот на Американецот [[Том Флориел]] е препишан на Бертрам Патенод <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.fifa.com/en/media/index/0,1369,125346,00.html |title=Американецот Бертрам Патенод е прв стрелец на хет-трик на светските првенства - Службена страница на ФИФА |accessdate=2008-06-19 |archive-date=2007-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070102183306/http://www.fifa.com/en/media/index/0,1369,125346,00.html |url-status=dead }}</ref> Парагвај во не важниот натпревар против [[Белгија]] победи со 1-0, А Американците им се придружија на полуфиналистите Уругвај, Аргентина И Југославија со две победи од 3-0 {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[13 јули]] [[1930]] <br />15:00 |тим1 = {{САД}} |резултат = 3–0 (2–0) |тим2 = {{БЕЛ}} |голови1 =[[Мек Ги]] {{гол|40}} {{гол|44}} <br /> [[Патенод]] {{гол|89}} |голови2 = |стадион = [[Централ Парк]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~10.000<br /> '''Судија:''' [[Хосе Масијас]] {{АРГ}} }} {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[17 јули]] [[1930]] <br />14:45 |тим1 = {{САД}} |резултат = 3–0 (2–0) |тим2 = {{ПАР}} |голови1 =[[Патенод]] {{гол|10}} {{гол|15}} {{гол|50}} |голови2 = |стадион = [[Централ Парк]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~800<br /> '''Судија:''' [[Хосе Масијас]] {{АРГ}} }} {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[20 јули]] [[1930]] <br />15:00 |тим1 = {{ПАР}} |резултат = 1–0 (1–0) |тим2 = {{БЕЛ}} |голови1 =[[Пења]] {{гол|40}} |голови2 = |стадион = [[Сентенарио]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~900<br /> '''Судија:''' [[Рикардо Ваљарино|Рикардо Баљарино]] {{УРУ}} }} '''Група 4 конечна табела''' {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=175 |Тим !width=20 abbr="Изиграно" |Изг !width=20 abbr="Победено" |Поб !width=20 abbr="Нерешено" |Нер !width=20 abbr="ИЗгубено" |Изг !width=20 abbr="Голови Даено" |Гда !width=20 abbr="Голови Примено" |Гпр !width=20 abbr="Бодови" |Бод |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"|{{САД}} |2||2||0||0||6||0||'''4''' |- |align="left"|{{ПАР}} |2||1||0||1||1||3||'''2''' |- |align="left"|{{БЕЛ}} |2||0||0||2||0||4||'''0''' |} === Нокаут систем === {{Полуфинале <!--Date-Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2 --> <!--semi finals --> |26 јули – Монтевидео|'''{{АРГ}}'''|6|{{САД}}|1 |27 јули - Монтевидео|'''{{УРУ}}'''|6|{{КЈУ}}|1 <!--final --> |30 јули – Монтевидео|{{АРГ}}|2|'''{{УРУ}}'''|4}} ==== Полуфинале ==== Двете полуфиналиња завршија со необично висок резултат - 6-1. Во првото полуфинале Монти даде гол за минимално водство на Аргентинците на полувреме. Во второто полувреме се случи потоп на Американците чија снага беше скротена заблагодарувајќи се на движењето на аргентинските напаѓачи. Американците се жалеа на судијата Жан Ланженус но службено, не презедоја ништо {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[26 јули]] [[1930]] <br />14:45 |тим1 = '''{{АРГ}}''' |резултат = 6–1 (1–0) |тим2 = {{САД}} |голови1 =[[Монти]] {{гол|20}} <br /> [[Скопели]] {{гол|56}} <br /> [[Стабиле|Стабиеле]] {{гол|69}} {{гол|87}} <br /> [[Пеуселе]] {{гол|80}} {{гол|87}} |голови2 = [[Браун]] {{гол|89}} |стадион = [[Сентенарио]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~80.000<br /> '''Судија:''' [[Жан Ланженус]] {{БЕЛ}} }} Во второто полуфинале имаше реприза од финалето на [[Летни олимписки игри - 1924|Олимписките игри 1924]], каде снагите ги одмерија репрезентациите на Југославија и Уругвај. Југославија зачудувачки победи заблагодарувајќи се на голот на [[Бранислав Секулич]]. Уругвајците потоа поведоја со 2-1, а на Југословенците му беше контроверзно не им беше признат еден гол заради офсајд <ref>Гланвиље, стр. 22</ref>. До полувреме предноста се покачи на 3-1, а на крај достигна 6-1. Најдобриот Уругвајски напаѓач [[Педро Сеа]] постигна хет-трик {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[27 јули]] [[1930]] <br />14:45 |тим1 = '''{{УРУ}}''' |резултат = 6–1 (3–1) |тим2 = {{КЈУ}} |голови1 =[[Сеа]] {{гол|18}} {{гол|67}} {{гол|72}} <br /> [[Анселмо]] {{гол|20}} {{гол|31}} <br /> [[Ириарте]] {{гол|60}} |голови2 = [[Секулиќ]] {{гол|4}} |стадион = [[Сентенарио]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~93.000<br /> '''Судија:''' [[Алмеида Рего]] {{БРА}} }} ==== Финале ==== Се случи уште една реприза од Олипсиките Игри, финалето од [[Летни олимписки игри - 1928|Олимписките игри 1928]], во кое се сретнаа Аргентина и Уругвај. Заради тоа што сега не се играше ( традиционален ) натпревар за трето место на ова светско првенство, се по првпат да не се игра натпревар помеќу полуфиналето и финалето. И пак некои извори, најверодостоено делува ФИФА дневен извештај ( en:FIFA Bulletin ) од 1984, кој вели дека наводно се изиграл натпревар за трето место и Југословените победиле со 3-1 <ref>[http://www.rsssf.com/tables/30full.html Детаљи за светското првенство во Уругвај - Службена страница на RSSSF]</ref>. Но никој неможи со сигурност да потврди. Финалето се одржа во [[Монтевидео]], на [[30 јули]] [[1930]]. Вратата за гледачитебеше отворена од осум часот, дури шест часа пред почетокот на натпреварот. Службените податоци покажуваат дека биле присутни 93.000 луѓе <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.fifa.com/infoplus/IP-201_02E_WC-origin.pdf |title=Податок од Службената страница на ФИФА |accessdate=2008-06-19 |archive-date=2014-04-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140416180159/http://www.fifa.com/infoplus/IP-201_02E_WC-origin.pdf |url-status=dead }}</ref>. Во финалето екипите не можеа да се договорат околу топката со која ќе се игра финалето, па ФИФА донесе одлука првото полувреме да се игра со топката на Аргентина, а второто со од Уругвај. Натпреварот заврши 4-2 за Уругвај, и ако заостануваше со 1-2 на полувреме. Така Уругвајците постанаја први светски прваци додавајќи го тоа на олимиската титула од 1928. Жил Риме им го предаде трофејот на Уругвајците, трофеј кој подоцна ќе се нарече ''Жил Риме''. Наредниот ден во [[Уругвај]] е прогласен неработен ден, а во [[Буенос Аирес]], главен град на Аргентина со камења се гаѓани зградите на Уругвајските велеработилници <ref>Гланвиље, стр. 21</ref> Ова беше последниот ден од светското првенство.Се она што траеше 17 дена завршува на [[30 јули]] [[1930]] кога завршува првото светското првенство. Во 12 минута [[Пабло Дорадо]] им донесе водство и радост на [[Уругајците]], но [[Аргентинците]] не се помирија со тоа и за само 17 минути направија пресврт со головите во 20 минута [[Пеуселе]] и 37 [[Стабиле]] со неговиот 8 гол на мундијалот. Со тоа заврши првото полувреме со водство на Аргентинците од 1-2. Но во второто полувреме се играше со топката од [[Уругвај]] ( во првото од [[Аргентина]] ) и тоа им даде посебна инспирација на Уругвајците кој израмнија со голот на нивниот најдобар стрелец [[Педро Сеа]] ( 5 гола ) во 57 минута. Во 68 минута [[Сантос Ириарте]] им донесе повторно радост на Урувајците. Аргентинците како да немаја сили за да израмнат и не постигнаа гол, но затоа на крајот во 90 минута [[Хектор Кастро]] како да сакаше да му се одмазди на Аргентинците и го даде најдоцниот а и последниот гол на тоа Светско првенство. Аргентинците и ако го имаа најдобриот стрелец Гуљелмо Стабиле сепак мораа да се задоволат само со второто место '''Состави''': * {{УРУ}} - Баљестерос, Насаци, Мачерони, Андраде, Фернандес, Гестидо, Дорадо, Скароне, Кастро, Сеа, Ириарте ; * {{АРГ}} - Ботасо, Дела Торе, Патерностер, Х.Еваристо, Монти, Суарез, Пеуселе, Вараљо, Стабиле, Фереира, М.Еваристо <br /> {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[30 јули]] [[1930]]<br />15:30 |тим1 = {{УРУ}} |резултат = 4–2 (1–2) |извештај= [http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=1/results/matches/match=1087/report.html (Извештај)] |тим2 = {{АРГ}} |голови1 =[[Пабло Дорадо|Дорадо]] {{гол|12}}<br />[[Педро Сеа|Сеа]] {{гол|57}}<br />[[Сантос Ириарте|Ириарте]] {{гол|68}}<br />[[Хектор Кастро|Кастро]] {{гол|90}} |голови2 =[[Карлсос Пеуселе|Пеуселе]] {{гол|20}} <br />[[Гуљелмо Стабиле|Стабиле]] {{гол|37}} |стадион = [[Estadio Centenario]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~93.000<br />'''Судија:''' [[Жан Ланженус|Ланженус]] ([[Белгиска Фудбалска Асоцијација|Белгија]]) }} == Победник == {| class="wikitable" style="text-align: center; margin: 0 auto;" |- !Шампиони на Светското Првенство во 1930 |- |- |align=center|[[Податотека:Flag of Uruguay.svg|100px|Uruguay]]<br />'''[[Уругвај]]'''<br />'''Прва титула''' |} ---- == Конечен пласман == [[Податотека:1930_world_cup.png|thumb|Остварување на државите на СП 1930]] {| class="wikitable" |- ! '''''Место''''' ! '''''Држава''''' |- | 1 {{Златен медал}} | {{УРУ}} |- | 2 {{Сребрен медал}} | {{АРГ}} |- | 3 {{Бронзен медал}} | {{КЈУ}} |- | 4 | {{САД}} |- | 5 | {{БРА}} |- | 6 | {{ЧИЛ}} |- | 7 | {{ПАР}} |- | 8 | {{РОМ}} |- | 9 | {{ФРА}} |- | 10 | {{ПЕР}} |- | 11 | {{БЕЛ}} |- | 12 | {{БОЛ}} |- | 12 | {{МЕК}} |} '''Статистика:''' {| class="wikitable" |- ! Област ! Најдобар |- |Најмногу голови ( Репрезентација ) |18 {{АРГ}} |- |Најмногу голови ( Играч ) |8 Гуљелмо Стабиле {{АРГ}} |- |Вкупно голови |70 ( во просек 3,889 на натпревар ) |- |Најмалку голови ( репрезентација ) | 0 {{БОЛ}} и {{БЕЛ}} |- |Најмалку примени голови ( во групите ) |0 {{УРУ}} и {{САД}} |- |Најмалку примени голови ( вкупно ) |3 {{УРУ}} ( 0,75 по натпревар ) |- |Најбрз гол |1' Адалберт Десу {{РОМ}} |- |“Најдоцен“ гол |90' Хектор Кастро {{УРУ}} |- |Најефикасен натпревар |Аргентина - Мексико 6-3 |- |Најстар играч |Жан де Бие {{БЕЛ}} 38 години |- |Најмлад играч |Карваљо Леите {{БРА}} и Мануел Росас {{МЕК}} 18 години |- |Најмала гол разлика ( по групи ) | -9 {{МЕК}} |- |Најголема гол разлика ( по групи ) |6 {{САД}} и {{АРГ}} |- |Хет-трик |Бертрам Патенод {{САД}}, Гуљелмо Стабиле {{АРГ}} и Педро Сеа {{УРУ}} |- |Најмлад стрелец |Мануел Росас {{МЕК}} 18 години |- |Најстар стрелец |Хектор Скароне {{УРУ}} 32 години |} == Најдобра екипа на првенството == {| class="wikitable" |- ! Голман ! Одбрана ! Средина ! Напад |- |align=left valign=top| [[Податотека:Flag of Yugoslavia.svg|{{{1|20}}}px]] [[Милован Јакшиќ]] |align=left valign=top| [[Податотека:Flag of Argentina.svg|{{{1|20}}}px]] [[Хуан Еваристо]] <br /> [[Податотека:Flag_of_Mexico.svg|{{{1|20}}}px]] [[Мануел Росас]] <br /> [[Податотека:Flag of Uruguay.svg|{{{1|20}}}px]] [[Хосе Насаци]] |align=left valign=top| [[Податотека:Flag of Argentina.svg|{{{1|20}}}px]] [[Луис Монти]] <br /> [[Податотека:Flag of Brazil.svg|{{{1|20}}}px]] [[Фаусто]] <br /> [[Податотека:Flag_of_the_United_States.svg|{{{1|20}}}px]] [[Џим Браун]] <br /> [[Податотека:Flag of Uruguay.svg|{{{1|20}}}px]] [[Карлос Риолфо]] |align=left valign=top| [[Податотека:Flag of Argentina.svg|{{{1|20}}}px]] [[Гуљелмо Стабиле]] <br /> [[Податотека:Flag of Uruguay.svg|{{{1|20}}}px]] [[Педро Сеа]] <br /> [[Податотека:Flag of Chile.svg|{{{1|20}}}px]] [[Гуљелмо Субриабре]] <br /> |} <!-- ПРИВРЕМЕНО ЈА ИСКЛУЧУВАМ ОВАА ФОРМАЦИЈА ОД СТАТИЈАТА. ДОБРО, НА КОЈ ГЕНИЈАЛЕЦ МУ ТЕКНАЛО ДА НАПРАВИ ШАБЛОН СО ТЕМНО ЗЕЛЕНА ПОЗАДИНА И СО ЦРВЕН ТЕКСТ?! КАКО ДА СЕ ЗЕЗА СО ЛУЃЕ КОИ БОЛЕДУВААТ ОД ДАЛТОНИЗАМ?! ТРЕБА ШАБЛОНОТ ДА СЕ ПРЕИСПИТА. {{Фудбалска Формација 3-4-3 |голман = [[Слика:Flag of Uruguay.svg|{{{1|20}}}px]] [[Енрике Баљестерос]] |одбрана1 = [[Слика:Flag of Argentina.svg|{{{1|20}}}px]] [[Хуан Еваристо]] |одбрана2 = [[Слика:Flag of Uruguay.svg|{{{1|20}}}px]] [[Хосе Насаци]] |одбрана3 = [[Слика:Flag_of_Mexico.svg|{{{1|20}}}px]] [[Мануел Росас]] |средина1 = [[Слика:Flag of Argentina.svg|{{{1|20}}}px]] [[Луис Монти]] |средина2 = [[Слика:Flag of Brazil.svg|{{{1|20}}}px]] [[Фаусто]] |средина3 = [[Слика:Flag_of_the_United_States.svg|{{{1|20}}}px]] [[Џим Браун]] |средина4 = [[Слика:Flag of Uruguay.svg|{{{1|20}}}px]] [[Карлос Риолфо]] |напад1 = [[Слика:Flag of Uruguay.svg|{{{1|20}}}px]] [[Педро Сеа]] |напад2 = [[Слика:Flag of Argentina.svg|{{{1|20}}}px]] [[Гуљелмо Стабиле]] |напад3 = [[Слика:Flag of Chile.svg|{{{1|20}}}px]] [[Гуљелмо Субриабре]] }}--> == Стрелци == {| class="wikitable" |- ! '''''Голови''''' ! '''''Стрелци''''' |- | '''''8 гола :''''' | '''[[Гуљелмо Стабиле]]''' {{АРГ}} |- | '''''5 гола :''''' | '''[[Педро Сеа]]''' {{УРУ}} |- | '''''4 гола :''''' | '''[[Гуљелмо Субриабре]]''' {{ЧИЛ}} |- | | '''[[Бертрам Патенод]]''' {{САД}} |- | '''''3 гола :''''' | '''[[Карлос Пеуселе]]''' {{АРГ}} |- | | '''[[Прегуњо]]''' {{БРА}} |- | | '''[[Иван Бек]]''' {{ЈУГ}} |- | | '''[[Перегрино Анселмо]]''' {{УРУ}} |- | '''''2 гола :''''' | '''[[Луис Монти]]''' {{АРГ}} |- | | '''[[Адолфо Зумелзу]]'''{{АРГ}} |- | | '''[[Модерато]]''' {{БРА}} |- | | '''[[Андре Машино]]''' {{ФРА}} |- | | '''[[Мануел Росас]]''' {{МЕК}} |- | | '''[[Хектор Кастро]]''' {{УРУ}} |- | | '''[[Пабло Дорадо]]''' {{УРУ}} |- | | '''[[Сантос Ириарте]]''' {{УРУ}} |- | | '''[[Барт Мек Ги]]''' {{САД}} |- | '''''1 гол :''''' | '''[[Марио Еваристо]]''' {{АРГ}} |- | | '''[[Алехандро Скопели]]''' {{АРГ}} |- | | '''[[Франциско Ваљаро]]''' {{АРГ}} |- | | '''[[Карлос Видал]]''' {{ЧИЛ}} |- | | '''[[Марсел Лањије]]''' {{ФРА}} |- | | '''[[Лусин Лорен]]''' {{ФРА}} |- | | '''[[Хуан Карењо]]''' {{МЕК}} |- | | '''[[Роберто Гајон]]''' {{МЕК}} |- | | '''[[Луис Варгас Пења]]''' {{ПАР}} |- | | '''[[Луис Соуза Фереира]]''' {{ПЕР}} |- | | '''[[Стефан Барбу]]''' {{РОМ}} |- | | '''[[Адалберт Десу]]''' {{РОМ}} |- | | '''[[Константин Станчиу]]''' {{РОМ}} |- | | '''[[Џим Браун]]''' {{САД}} |- | | '''[[Хектор Скароне]]''' {{УРУ}} |- | | '''[[Благоје Марјанович]]''' {{ЈУГ}} |- | | '''[[Бранислав Секулич]]''' {{ЈУГ}} |- | | '''[[Александар Тирнанич]]''' {{ЈУГ}} |- | | '''[[Џорџе Вујадинович]]''' {{ЈУГ}} |} == Занимливости == * Со декрет на [[Романија|романскиот]] крал Карол репрезентативците на оваа земја кои настапиле на СП 1930 добиле тримесечен одмор со гаранција дека нема да ги загубат работните места. Кралот Керол, кој со тимот работел како тренер заедно со репрезентацијата отпатувал за Уругвај. * Репрезентативецот на [[САД]], Бертрам Патенод е првиот фудбалер, кој на СП успеал да постигне [[хет-трик]]. * Сите наптревари на првиот Светски Куп се одиграни во еден град, [[Монтевидео]] и тоа на три стадиони (Сентенарио, Централ Парк и Поситос), а на пример во [[1982]] кога [[Шпанија]] беше домаќин, мечевите се играа на 17 стадиони во 14 града ([[Мадрид]], [[Барселона]] и [[Севиља]] беа домаќини на два стадиони). * Судијата Алдемида Рего од [[Бразил]] шест минути порано отсвире крај на натпреварот меѓу [[Аргентина]] и [[Франција]] (0-1). Аргентинците го постигнаа победничкиот гол во 81 минута. * Ова е единственото првенство на кој не се играше меч за третото место, а на финалистите не им се доделија медали туку плакети. * Останат е уште само еден играч од 1930 ФИФА Светското првенство, тоа е Аргентинецот [[Франциско Ваљаро]] ( роден на 5 февруари 1910, има 98 години ).<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.fifa.com/en/news/feature/0,1451,110384,00.html?articleid=110384 |title=Франциско Ваљаро, единствениот жив играч од 1930 ФИФА Светско првенство - Службена страница на ФИФА |accessdate=2008-06-20 |archive-date=2006-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060302182552/http://fifa.com/en/news/feature/0,1451,110384,00.html?articleid=110384 |url-status=dead }}</ref> * Во финалето екипите не можеа да се договорат околу топката со која ќе се игра. ФИФА одлучи првото полувреме да се игра со топката на Аргентина, а второто со од Уругвај. Екипата чијашто беше топката беше во предност ( Аргентинците на полувреме водеа со 1-2, а Уругвајците во второто полувреме со 3-0 за конечен резултат од 4-2). * Франција, Југославија и САД изиграа пријателски натпревари низ Јужна Америка по завршувањето на Светското првенство. Бразил играше со Франција на 1 август 1930, со Југословенците на 10 август 1930, а со Американците на 17 август 1930.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://paginas.terra.com.br/esporte/rsssfbrasil/sel/brazil192332.htm |title=Податок за натпреварите изиграни после крајот на Светското првенство 1930 |accessdate=2008-06-20 |archive-date=2007-08-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070814114450/http://paginas.terra.com.br/esporte/rsssfbrasil/sel/brazil192332.htm |url-status=dead }}</ref> Југославија играше против Аргентина на 3 август 1930.<ref>[http://rsssf.com/tablesa/arg-intres.html#matches податок од бразилскиот RSSSF]</ref> == Белешки == {{reflist|2}} <!--Остави го ова вака--> == Надворешни врски == === Дополнителна литература === * [http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=1/index.html ФИФА - Уругвај 1930] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20181226015657/https://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=1/index.html%20 |date=2018-12-26 }} {{en}} * [http://www.rsssf.com/tables/30full.html Детали на RSSSF] {{en}} * [http://homepages.enterprise.net/eico/1930.htm Историја на Светското првенство-1930] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120414231834/http://homepages.enterprise.net/eico/1930.htm |date=2012-04-14 }} {{en}} === Видео материјал === * [http://www.youtube.com/watch?v=DTxmZACa-cE Видео:1930 ФИФА Светско Првенство Дел-2] * [http://www.youtube.com/watch?v=5LzeWQNKHYc Видео:1930 ФИФА Светско Првенство Дел-1] * [http://www.youtube.com/watch?v=foNIlbH9gqo Видео:1930-1934 ФИФА Светски Првенства] * [http://www.youtube.com/watch?v=Rzx2bnsGCF0 Видео:Уругвај Светко Првенство Дел-2] * [http://www.youtube.com/watch?v=KbnGbkPES3M Видео:Уругвај Светко Првенство Дел-1] * [http://www.youtube.com/watch?v=BTu5HrxK4X4 Уругвај на првенството] * [http://www.youtube.com/watch?v=_F9WdoaKjgc&feature=related Уругвај 1930] * [http://www.youtube.com/watch?v=u-AvuD8siFA&feature=related Првото финале на Светско Првенство 1930] * [http://www.youtube.com/watch?v=XVNUxHbk52c&feature=related Првото финале на Светско Првенство 1930] * [http://www.youtube.com/watch?v=1xKY4JKB-nE&feature=related Првото финале на Светско Првенство 1930] {{фб почеток}} {{Светско Првенство во фудбал}} {{фб крај}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал]] h69lcno8q31nujrv10njp4f1x3wsd30 5581662 5581659 2026-06-23T22:30:48Z Bojan9Spasovski 91316 /* Групна фаза */ 5581662 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија меѓународно фудбалско првенство|tourney_name=Светско првенство во фудбал 1930|year=|other_titles={{ubl|1er Campeonato Mundial de Fútbol}}|image=Uruguay 1930 World Cup.jpg|size=250px|country={{flagsport|URU}} [[Уругвај]]|country2=|country3=|dates=13 – 30 јули|confederations=3|num_teams=13|venues=3|cities=1|champion=URU|count=|second=ARG|third=USA|fourth=YUG|matches=18|goals=70|attendance=590549|top_scorer={{flagsport|ARG}} [[Гилермо Стабиле]]<br />(8 гола)|player=|goalkeeper=|young_player=|fair_play=|prevseason=|nextseason=[[Светско првенство во фудбал 1934|1934]]}}'''Светско првенство во фудбал 1930''' — 1. [[Светско првенство во фудбал]], светско првенство за машки национални фудбалски репрезентации. Се одржало во [[Уругвај]] од 13 до 30 јули 1930 година. [[ФИФА]], меѓународното управно тело на фудбалот, го избрал Уругвај за домаќин, бидејќи земјата славела стогодишнина од својот прв устав, а [[Фудбалска репрезентација на Уругвај|уругвајската фудбалска репрезентација]] ја задржала својата фудбалска титула на Летните олимписки игри во [[Летни олимписки игри 1928|1928]] година. Сите натпревари се одиграле во главниот град на Уругвај, [[Монтевидео]], повеќето на наменски изградениот стадион „[[Стадион Сентенарио|Естадио Сентенарио]]“. Тринаесет екипи (седум од Јужна Америка, четири од Европа и два од Северна Америка) учествувале на турнирот. Само неколку европски екипи одлучиле да учествуваат поради тешкотиите при патувањето до Јужна Америка поради [[Големата депресија]]. Екипите биле поделени во четири групи, при што победникот од секоја група се пласирал во полуфиналето. Првите два натпревари од Светското првенство се одржале истовремено и ги добиле [[Фудбалска репрезентација на Франција|Франција]] и [[Фудбалска репрезентација на САД|САД]], кои ги победиле [[Фудбалска репрезентација на Мексико|Мексико]] со 4–1 и [[Фудбалска репрезентација на Белгија|Белгија]] со 3–0, соодветно. [[Лусиен Лоран]] од Франција го постигнал првиот гол во историјата на Светските првенства, додека голманот на САД, [[Џими Даглас]], го завршил натпреварот без примен гол. [[Фудбалска репрезентација на Аргентина|Аргентина]], Уругвај, САД и [[Фудбалска репрезентација на Југославија|Југославија]] ги победиле своите соодветни групи и се квалификувале во полуфиналето. Во финалето, домаќините и фаворити пред турнирот, Уругвај, ја победиле Аргентина со 4–2 пред 68.346 гледачи и станале првата нација што го освоила Светското првенство. [[Франциско Вараљо]] од Аргентина бил последниот преживеан играч од ова Светско првенство. Тој починал во 2010 година на 100-годишна возраст. Отворачкиот натпревар на Светското првенство во фудбал во 2030 година, што ќе се игра на стадионот Сентенарио, ќе биде во чест на стогодишнината од Светското првенство. Финалето на Светското првенство во фудбал во 1930 година е првото и единствено досега кое се играло помеѓу две репрезентации кои зборуваат шпански јазик. Исто така, тоа е единственото кое се играло помеѓу две јужноамерикански нации, бидејќи натпреварот во [[Светско првенство во фудбал 1950|1950]] година помеѓу Бразил и Уругвај технички бил одлучувачки натпревар во последната групна фаза, а не вистинско финале на купот. == Учесници == [[ФИФА]], управното тело на светскиот фудбал, неколку години пред 1930 година дискутирала за создавање натпреварување за национални тимови. Организацијата дотогаш го управувала фудбалскиот сегмент на [[Летни олимписки игри|Летните олимписки игри]] во име на [[Меѓународен олимписки комитет|Меѓународниот олимписки комитет]] уште од почетокот на 20 век, а успехот на натпреварувањето на Олимписките игри во [[Летни олимписки игри 1924|1924]] и [[Летни олимписки игри 1928|1928]] година довело до формирање на Светското првенство во фудбал. На 17-тиот конгрес на ФИФА, одржан во [[Амстердам]] во мај 1928 година, натпреварувањето било предложено од претседателот [[Жил Риме]] и прифатено од одборот на организацијата, а потпретседателот [[Анри Делоне]] прогласил дека „меѓународниот фудбал повеќе не може да се одржува во границите на Олимписките игри“.<ref>Glanville, p. 15</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.history.co.uk/article/jules-rimet-and-the-birth-of-the-world-cup|title=Jules Rimet and the Birth of the World Cup|work=Sky HISTORY TV channel|language=en|accessdate=2026-06-15}}</ref> [[Податотека:1930 FIFA World Cup.png|мини|400x400пкс|Земјите учеснички, обоени по конечниот пласман]] Првото Светско првенство било единственото без квалификации. Секоја земја поврзана со ФИФА била поканета да се натпреварува и ѝ бил даден рок до 28 февруари 1930 година за да го потврди своето учество. Натпреварувањето првично било планирано како нокаут турнир со 16 екипи со потенцијална втора дивизија доколку се пријават доволен број екипи;<ref>FIFA, p. 13</ref> сепак, бројот на екипи не достигнал 16, па затоа немало квалификации. Голем интерес покажале земјите од Америка; учествувале [[Фудбалска репрезентација на Аргентина|Аргентина]], [[Фудбалска репрезентација на Бразил|Бразил]], [[Фудбалска репрезентација на Боливија|Боливија]], [[Фудбалска репрезентација на Чиле|Чиле]], [[Фудбалска репрезентација на Мексико|Мексико]], [[Фудбалска репрезентација на Парагвај|Парагвај]], [[Фудбалска репрезентација на Перу|Перу]] и [[Фудбалска репрезентација на САД|САД]]. Учествувале вкупно седум јужноамерикански екипи, повеќе отколку во кое било следно финале на Светско првенство. Сепак, поради долгото, скапо патување со брод низ [[Атлантски Океан|Атлантскиот Океан]] и должината на отсуството потребно за играчите,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.fifa.com/classicfootball/history/fifa/first-fifa-world-cup.html|title=Classic Football History of FIFA - FIFA.com|last=FIFA.com|work=FIFA.com|language=en-GB|accessdate=2026-06-15}}</ref> многу малку европски екипи биле склони да учествуваат бидејќи ефектите од Големата депресија се појавиле низ целиот континент. Некои одбиле да одобрат патување во Јужна Америка под никакви околности<ref>{{Наведена книга|url=http://archive.org/details/historyoffifawor0000hunt|title=The history of the FIFA World Cup : World Cup stories|last=Internet Archive|first=Chris|date=2006|publisher=[London] : Interact Pub.|isbn=978-0-9549819-2-1}}</ref> и не биле примени европски пријави пред крајниот рок во февруари. Во обид да добие европско учество, Уругвајската фудбалска асоцијација испратила писмо со покана до [[Фудбалски сојуз на Англија|Фудбалскиот сојуз]], иако Британските матични нации ([[Фудбалска репрезентација на Англија|Англија]], [[Фудбалска репрезентација на Северна Ирска|Северна Ирска]], [[Фудбалска репрезентација на Шкотска|Шкотска]] и [[Фудбалска репрезентација на Велс|Велс]]) во тоа време се откажале од ФИФА. Ова било одбиено од страна на Комитетот на ФА на 18 ноември 1929 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.fourfourtwo.premiumtv.co.uk/page/BigRead/0,,11442~1034860,00.html|title=Uruguay 1930 {{!}} Four Four Two {{!}} BIG READ|work=www.fourfourtwo.premiumtv.co.uk|accessdate=2026-06-15}}</ref> Од двете азиски земји поврзани со ФИФА во тоа време, [[Фудбалска репрезентација на Јапонија|Јапонија]] и [[Фудбалска репрезентација на Тајланд|Сиам]] (денешен [[Тајланд]]), ниедна не одлучила да учествува во натпреварувањето,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://thesefootballtimes.co/2014/09/04/the-story-of-the-1930-world-cup/|title=The story of the 1930 World Cup|last=Benjamin|first=Brian|date=2014-09-04|work=These Football Times|language=en-GB|accessdate=2026-06-15}}</ref> додека Египет, единствениот африкански тим што учествувал, бил одложен поради бура во [[Средоземно Море|Медитеранот]], а бродот што требало да ги однесе во Уругвај отпловил без нив.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.thenationalnews.com/fifa-world-cup-2022/2022/12/02/dead-player-gatecrashing-own-wake-capped-off-the-first-and-weirdest-world-cup/|title='Dead' player gatecrashing own wake capped off the first and weirdest World Cup|last=Langton|first=James|work=The National|language=en|accessdate=2026-06-15}}</ref> Два месеци пред почетокот на турнирот, ниту еден тим од Европа не се пријавил официјално.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://fifaworldcup.yahoo.com/06/en/p/pwc/1930.html|title=FIFA World Cup - Classic Moments from FIFA World Cup History|work=fifaworldcup.yahoo.com|accessdate=2026-06-15}}</ref> Претседателот на ФИФА, Риме, интервенирал и четири европски тимови на крајот го направиле патувањето по море: [[Фудбалска репрезентација на Белгија|Белгија]], [[Фудбалска репрезентација на Франција|Франција]], [[Фудбалска репрезентација на Романија|Романија]] и [[Фудбалска репрезентација на Југославија|Југославија]]. Романците, предводени од [[Константин Радулеску]] и тренирани од нивниот капитен [[Рудолф Вецер]] и [[Октав Лучиде]], се пријавиле во натпреварувањето по интервенцијата на новокрунисаниот крал [[Карол II (Романија)|Карол II]]. Тој лично го избрал тимот и преговарал со работодавците за да се осигури дека играчите сè уште ќе имаат работа по нивното враќање.<ref>Seddon (2005), pp. 8–9</ref> Французите се пријавиле по лична интервенција на Риме, но ниту ѕвездата на француската репрезентација, дефанзивецот [[Мануел Анатол]] ниту редовниот тренер на тимот [[Гастон Баро]] не можеле да бидат убедени да го направат патувањето.<ref>Goldblatt (2008), p. 248</ref> Белгијците учествувале по иницијатива на германско-белгискиот потпретседател на ФИФА, [[Родолф Зилдрејерс]].<ref>Goldblatt (2008), p. 249</ref>{{Quote box|width=25%|align=right|quote=Бевме 15 дена на бродот Конт Верде, пристигнувајќи таму. Се качивме од Вилфранш-сур-Мер во друштво на Белгијците и Југословените. Ги правевме нашите основни вежби подолу и нашиот тренинг на палубата. Тренерот воопшто не зборуваше за тактики...|source=[[Лусиен Лоран]]<ref name="fifa-franchecomte">{{cite web|url=https://www.fifa.com/aboutfifa/developing/refereeing/news/newsid=71490.html |title=A historical link with the Franche-Comté |work=FIFA |date=17 June 1998 |accessdate=14 June 2009 |last=Vautrot |first=Michel |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080608134846/http://www.fifa.com/aboutfifa/developing/refereeing/news/newsid%3D71490.html |archivedate=8 June 2008 |url-status=dead }}</ref>}}Романците се качиле на бродот „''СС Конте Верде''“ во [[Џенова]], [[Италија]]; Французите и Југословените биле пречекани во [[Вилфранш-сур-Мер]], Франција, на 21 јуни 1930 година;<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=1/overview.html|title=FIFA.com - 1930 FIFA World Cup Uruguay ™|last=FIFA.com|work=www.fifa.com|language=en|accessdate=2026-06-15}}</ref> а Белгијците се качиле во [[Барселона]], Шпанија.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://archivo.marca.com/mundial2006/historia/1930.html|title=Mundial 2006. Marca.com|work=archivo.marca.com|accessdate=2026-06-15}}</ref> „''СС Конте Верде''“ ги носеше Риме, трофејот и тројцата назначени европски судии: Белгијците [[Џон Ланженус]] и [[Анри Кристоф]], заедно со [[Томас Балвеј]], Парижанец кој можеби бил Англичанец. Бразилскиот тим бил пречекан кога бродот се закотвил во [[Рио де Жанеиро]] на 29 јуни пред да пристигне во Уругвај на 4 јули.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://fifaworldcup.yahoo.com/06/en/p/pwc/1930.html|title=FIFA World Cup - Classic Moments from FIFA World Cup History|work=fifaworldcup.yahoo.com|accessdate=2026-06-15}}</ref> Официјалната топка што се користела за турнирот бил Т-Модел.<ref>FIFA, p. 17</ref> === Список на поканети тимови === {{Further|Состави на Светското првенство во фудбал 1930}} Следните 16 екипи биле поканети да се натпреваруваат на завршниот турнир. Сепак, учествувале само 13 екипи поради повлекувањето на Египет, [[Фудбалска репрезентација на Јапонија|Јапонија]] и Сијам.{{col-begin}} {{col-4}} '''[[Азија]] (0)''' * <s>{{fb|JPN|1870}}</s> (се повлекле) * <s>{{fb|THA|}}</s> (се повлекле) '''[[Африка]] (0)''' * <s>{{fb|EGY|1922}}</s> (пропуштен брод) {{col-4}} '''[[Северна Америка]] (2)''' *{{fb|MEX|1916}} *{{fb|USA|1912}} '''[[Јужна Америка]] (7)''' *{{fb|ARG|}} *{{fb|BOL|}} *{{fb|BRA|1889}} *{{fb|CHI}} *{{fb|PAR|1842}} *{{fb|PER}} *{{fb|URU}} (домаќини) {{col-4}} '''[[Европа]] (4)''' *{{fb|BEL}} *{{fb|FRA}} *{{fb|ROU}} *{{fb|Kingdom of Yugoslavia|}} {{col-4}} {{col-end}} == Стадиони == Италија, Шведска, Холандија, Шпанија, Унгарија и Уругвај поднеле апликации за домаќинство на настанот. Кандидатурата на Уругвај станала јасен избор откако сите други земји ги повлекле своите кандидатури.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.fifa.com/classicfootball/history/fifa/first-fifa-world-cup.html|title=Classic Football History of FIFA - FIFA.com|last=FIFA.com|work=FIFA.com|language=en-GB|accessdate=2026-06-15}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/history/newsid_1632000/1632201.stm|title=Uruguay 1930|date=2002-04-11|access-date=2026-06-15|language=en-GB}}</ref> Сите натпревари се одржале во [[Монтевидео]]. Биле користени три стадиони: [[Стадион Сентенарио|Стадионот Сентенарио]], [[Стадион Поситос|Стадионот Поситос]] и [[Стадионот Гран Парк Централ]]. Сентенарио бил изграден и за турнирот и како прослава на стогодишнината од независноста на Уругвај. Дизајниран од Хуан Скасо,<ref>Goldblatt (2008), p. 248</ref> тој бил главниот стадион за турнирот, кој Риме го нарекол „храм на фудбалот“.<ref>Dunning, Eric; Malcolm, Dominic (2003). ''Sport''. Routledge. p. 46.</ref> Со капацитет од 90.000, тој бил најголемиот фудбалски стадион надвор од [[Британски Острови|Британските острови]].<ref>Goldblatt (2008), p. 249</ref> Стадионот бил домаќин на 10 од 18 натпревари, вклучувајќи ги и полуфиналињата и финалето. Сепак, распоредот за изградба бил забрзан и одложен поради дождливата зима, па затоа Сентенарио не бил подготвен за употреба сè до пет дена од почетокот на турнирот.<ref>Glanville (2005), p. 16</ref> Раните натпревари се играле на помали стадиони што обично ги користеле фудбалските клубови од Монтевидео, [[Насионал Монтевидео|Насионал]] и [[ФК Пењарол|Пењарол]], Гран Парк Централ со капацитет од 20.000 места и Поситос со 10.000 места.<ref>Glanville (2005), p. 17</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! colspan="3" |[[Монтевидео]] |- |Стадион Сентенарио |Стадион Гран Парк Централ |Стадион Поситос |- |<small>{{Coord|34|53|40|S|56|9|10|W|region:IT_type:landmark|display=inline|name=Estadio Centenario}}</small> |<small>{{Coord|34|54|4|S|56|9|32|W|region:IT_type:landmark|display=inline|name=Estadio Gran Parque Central}}</small> |<small>{{Coord|34|54|18|S|56|9|22|W|region:IT_type:landmark|display=inline|name=Estadio Pocitos}}</small> |- |Капацитет: '''90,000''' |Капацитет: '''20,000''' |Капацитет: '''10,000''' |- |[[Податотека:Estadio_Centenario_1930.jpg|250x250пкс]] |[[Податотека:Gran_Parque_Central_1900.jpg|226x226пкс]] |[[Податотека:Estadio_Pocitos_1930.jpg|226x226пкс]] |- ! colspan="3" |{{location map+|Uruguay|float=center|width=300|places={{location map~|Uruguay|lat=-34.90|long=-56.15|label='''[[Монтевидео]]'''|position=right}}|caption=}} |} == Судии == На турнирот учествувале петнаесет судии: четири Европејци – двајца Белгијци (Анри Кристоф и Џон Лангенус), еден Французин (Томас Балвеј) и еден Романец (Константин Радулеску, исто така и тренер на романската репрезентација), и единаесет од Америка – меѓу нив шест Уругвајци. За да се отстранат разликите во примената на правилата на играта, судиите биле поканети на еден краток состанок за да ги решат најконфликтните прашања што можеле да се појават.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.elfutbolmundial.com.ar/uruguay30.html|title=I Campeonato:|work=www.elfutbolmundial.com.ar|accessdate=2026-06-16}}</ref> Од сите назначувања за судии, двете што привлекле најголемо внимание биле она на Гилберто де Алмеида Рего во натпреварот помеѓу Аргентина и Франција, во кој бразилскиот судија означил крај шест минути порано, како и она на натпреварот помеѓу Аргентина и Мексико на Боливиецот Улисес Сауседо, кој Аргентина го добила со 6–3. За време на натпреварот, Сауседо, кој бил и селектор на Боливија, досудил три пенали. Следува списокот на службени лица кои имале улога како судии и линиски судии. Службените лица напишани со закосени букви суделе само како линиски судии за време на турнирот.{{col-begin|small=y}} {{col-3}} ;Европа *{{fbaicon|FRA|1830}} [[Томас Балвеј]] *{{fbaicon|BEL}} [[Анри Кристоф]] *{{fbaicon|BEL}} [[Џон Лангенус]] *{{fbaicon|ROU}} ''[[Константин Радулеску]]'' ;Северна Америка *{{fbaicon|MEX|1916}} ''[[Гаспар Валехо]]'' {{col-3}} ;Јужна Америка *{{fbaicon|URU}} ''[[Гвалберто Алонсо]]'' *{{fbaicon|URU}} ''[[Мартин Афестегај]]'' *{{fbaicon|URU}} [[Доминго Ломбарди]] *{{fbaicon|ARG|1861}} [[Хозе Масијас]] *{{fbaicon|URU}} [[Франциско Матеучи]] *{{fbaicon|BRA|1889}} [[Гилберто де Алмеида Рего]] {{col-3}} *{{fbaicon|BOL|civil}} [[Улисес Сауседо]] *{{fbaicon|URU}} [[Анибал Техада]] *{{fbaicon|URU}} [[Рикардо Ваљарино]] *{{fbaicon|CHI}} [[Алберто Варнкен]] {{col-end}} == Формат и ждрепка == 13-те екипи биле извлечени во четири групи, при што Група 1 содржела четири екипи, а другите три. Секоја група играла во кружен формат, при што четирите победници на групите продолжиле во нокаут полуфиналната фаза. Уругвај, Аргентина, Бразил и САД биле рангирани како носители и биле одделени во ждрепката,<ref>Glanville (2005), p. 17</ref> која се одржала во [[Монтевидео]] откако пристигнале сите екипи. Бидејќи немало квалификациски натпревари, првите два натпревари на турнирот биле првите натпревари од Светското првенство што некогаш се одиграле, одржани истовремено на 13 јули 1930 година; Франција го победила Мексико со 4–1 на стадионот Поситос, додека САД ја победиле Белгија со 3–0 во исто време на стадионот Гран Парк Централ. Французинот [[Лусиен Лоран]] бил стрелец на првиот гол на Светското првенство. == Групна фаза == === Група 1 === {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! width="15" | ! width="175" |Табела на групата А ! width="20" |Нат. ! width="20" |Поб. ! width="20" |Нер. ! width="20" |Пор. ! width="20" |ДГ ! width="20" |ПГ ! width="20" |ГР ! width="20" |Бод. |- style="background:#cfc;" |1. | align="left" |{{АРГ}} |3 |3 |0 |0 |10 |4 | +6 |'''6''' |- |2. | align="left" |{{ЧИЛ}} |3 |2 |0 |1 |5 |3 | +2 |'''4''' |- |3. | align="left" |{{ФРА}} |3 |1 |0 |2 |4 |3 | +1 |'''2''' |- |4. | align="left" |{{МЕК}} |3 |0 |0 |3 |4 |13 | -9 |'''0''' |} {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[13 јули]] [[1930]] |тим1 = {{ФРА}} |резултат = 4–1 |тим2 = {{МЕК}} |голови1 =[[Лорен]] {{гол|19}}<br />[[Лањије]] {{гол|40}}<br />[[Машино]] {{гол|42}} {{гол|87}} |голови2 =[[Карењо]] {{гол|70}} |стадион = [[Поситос]], [[Монтевидео]] |публика=1000|судија={{flagsport|URU}} [[Доминго Ломбарди]]|време=15:00 [[UTC−03:30|UTC−6]]|извештај=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/1/201/1096}} {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[15 јули]] [[1930]] |тим1 = {{АРГ}} |резултат = 1–0 |тим2 = {{ФРА}} |голови1 =[[Монти]] {{гол|81}} |голови2 = |стадион = [[Централ Парк]], [[Монтевидео]] |време=16:00 [[UTC−03:30|UTC−6]]|публика=3000|судија={{flagsport|BRA}} [[Алмеида Рего]]}} === Група 2 === {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! width="15" | ! width="175" |Табела на групата А ! width="20" |Нат. ! width="20" |Поб. ! width="20" |Нер. ! width="20" |Пор. ! width="20" |ДГ ! width="20" |ПГ ! width="20" |ГР ! width="20" |Бод. |- style="background:#cfc;" |1. | align="left" |{{КЈУ}} |2 |2 |0 |0 |6 |1 | +5 |'''4''' |- |2. | align="left" |{{БРА}} |2 |1 |0 |1 |5 |2 | +3 |'''2''' |- |3. | align="left" |{{БОЛ}} |2 |0 |0 |2 |0 |8 | -8 |'''0''' |} === Група 3 === {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! width="15" | ! width="175" |Табела на групата А ! width="20" |Нат. ! width="20" |Поб. ! width="20" |Нер. ! width="20" |Пор. ! width="20" |ДГ ! width="20" |ПГ ! width="20" |ГР ! width="20" |Бод. |- style="background:#cfc;" |1. | align="left" |{{УРУ}} |2 |2 |0 |0 |5 |0 | +5 |'''4''' |- |2. | align="left" |{{РОМ}} |2 |1 |0 |1 |3 |5 | -2 |'''2''' |- |3. | align="left" |{{ПЕР}} |2 |0 |0 |2 |2 |4 | -3 |'''0''' |} === Група 4 === {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! width="15" | ! width="175" |Табела на групата А ! width="20" |Нат. ! width="20" |Поб. ! width="20" |Нер. ! width="20" |Пор. ! width="20" |ДГ ! width="20" |ПГ ! width="20" |ГР ! width="20" |Бод. |- style="background:#cfc;" |1. | align="left" |{{САД}} |2 |2 |0 |0 |6 |0 | +6 |'''4''' |- |2. | align="left" |{{ПАР}} |2 |1 |0 |1 |1 |3 | -2 |'''2''' |- |3. | align="left" |{{БЕЛ}} |2 |0 |0 |2 |0 |4 | -4 |'''0''' |} == Преглед == Тринаесет екипи беа поделени во четири групи. Сите натпревари се играа во главниот град Монтевидео. Уругвај, Аргентина, Бразил и САД се поставени за носители и се изоставени во ждрепката. Поради тоа што немаше кфалификации, првите два натпревари на Светското првенство беа воедно и први натпревари во историјата на светските првенства, а се одиграа во исто време нс 13 јули. Французите ги победиа Мексиканците со 4-1 на стадионот Поситос, а Амеркианците Белгија со 3-0 на Централ Парк. Французинот [[Лусин Лорeн]] го даде првиот гол во историјата на светските првентства <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.cbc.ca/sports/worldcup2006/history/events/laurent_lucien.html |title=Лусин Лорeн - Стрелец на првиот гол на светско првенство |accessdate=2006-06-24 |archive-date=2006-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060624130233/http://www.cbc.ca/sports/worldcup2006/history/events/laurent_lucien.html |url-status=live }}</ref> Подоцна изјави : „''Игравме против Мексико и врнеше снег, затоа што на јужната полутопка беше зима. Соиграчот ми нафрли топка, чие патување до мене внимателно го пратев и ја зафатив со волеј-удар со десната нога. Сите бевме среќни заради голот, но никој не се фрлаше по тревата, затоа што никој не сфати дека направивме историја. Само се ракував со соиграчите и продолживме со игра. Немаше никакви награди; сите бевме аматери во тоа време''„ <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.fifa.com/aboutfifa/developing/refereeing/news/newsid=71490.html |title=Интервју со Лусин Лорен - Слубена страница на ФИФА |accessdate=2008-06-17 |archive-date=2008-06-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080608134846/http://www.fifa.com/aboutfifa/developing/refereeing/news/newsid=71490.html |url-status=dead }}</ref> === Прва рунда === ==== Група 1 ==== Група 1 е единствената група со четири екипи : [[Аргентина]], [[Чиле]], [[Франција]] и [[Мексико]]. Два дена после победата над Мексико, Французите изгубја од Аргентина со резултат од 1-0, а единствениот гол го даде Луис Монти од слободен удар. Судијата Алмеида Рего отсвири крај шест минути порано од деведесетте минути, а натпреварот е доигран до регуларниот тек после бурните протести на Французите.<ref>Гланвиље, стр. 18</ref> На својот втор натпревар Аргентинците го победија Мексико со 6-3, а судијата [[Улисес Сауседо]] ( воедно и боливиски тренер ) досуди пет [[пенали]] од кои три беа контроверзни. <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://sport.indiatimes.com/soccerarticleshow/1533342.cms |title=Аргентина-Мексико од службената страница на Индиан Тајмс |accessdate=2008-06-19 |archive-date=2006-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060615213553/http://sport.indiatimes.com/soccerarticleshow/1533342.cms |url-status=dead }}</ref> На овој натпревар воедно е досуден првиот пенал во историјата на Светските првенства. Аргентинецот Гуљелмо Стабиле постигна хет-трик на својата деби-натпревар.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://home.skysports.com/worldcup/historyarticle.aspx?hlid=373666&nav=golden+boot |title=Хет-трикот на &#91;&#91;Гуљелмо Стабиле&#93;&#93; од службената страница на Скај Спорт |accessdate=2008-06-19 |archive-date=2007-07-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070710003751/http://home.skysports.com/worldcup/historyarticle.aspx?hlid=373666&nav=golden+boot |url-status=dead }}</ref> Натпреварот кој одлучуваше за полуфиналистот се изигра помеѓу Аргентина и Чиле, а обележана е со масовна тепачка после прекршокот на Аргентинецот Луис Монти над Чилеанецот Артуро Торес. Аргентина продолжи понатаки заблагодарувајќи се на победата со 3-1 {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[13 јули]] [[1930]]<br />15:00 |тим1 = {{ФРА}} |резултат = 4–1 (3–0) |тим2 = {{МЕК}} |голови1 =[[Лорен]] {{гол|19}}<br />[[Лањије]] {{гол|40}}<br />[[Машино]] {{гол|42}} {{гол|87}} |голови2 =[[Карењо]] {{гол|70}} |стадион = [[Поситос]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~1.000<br />'''Судија:''' [[Доминго Ломбарди]] {{УРУ}} }} {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[15 јули]] [[1930]]<br />16:00 |тим1 = {{АРГ}} |резултат = 1–0 (0–0) |тим2 = {{ФРА}} |голови1 =[[Монти]] {{гол|81}} |голови2 = |стадион = [[Централ Парк]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~3.000<br /> '''Судија:''' [[Алмеида Рего]] {{БРА}} }} {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[16 јули]] [[1930]]<br />14:45 |тим1 = {{ЧИЛ}} |резултат = 3–0 (1–0) |тим2 = {{МЕК}} |голови1 =[[Субиабре]] {{гол|4}} {{гол|50}} <br /> [[Видал]] {{гол|64}} |голови2 = |стадион = [[Централ Парк]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~500<br /> '''Судија:''' [[Анри Кристоф]] {{БЕЛ}} }} {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[19 јули]] [[1930]] <br />12:30 |тим1 = {{ЧИЛ}} |резултат = 1–0 (0–0) |тим2 = {{ФРА}} |голови1 =[[Субиабре]] {{гол|64}} |голови2 = |стадион = [[Сентентарио]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~2.000<br /> '''Судија:''' [[Анибал Техеда]] {{УРУ}} }} {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[19 јули]] [[1930]] <br />15:00 |тим1 = {{АРГ}} |резултат = 6–3 (3–1) |тим2 = {{МЕК}} |голови1 =[[Стабиле]] {{гол|8}} {{гол|17}} {{гол|80}} <br /> [[Зумелзу]] {{гол|12}} <br /> [[Ваљаро]] {{гол|53}} {{гол|55}} |голови2 =[[М. Росас|М.Росас]] {{гол|35|пен}} {{гол|65}} <br /> [[Лопес]] {{гол|75}} |стадион = [[Сентентарио]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~5.000<br /> '''Судија:''' [[Урико Сауседо|Улрико Сауседо]] {{БОЛ}} }} {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[22 јули]] [[1930]] <br />14:45 |тим1 = {{АРГ}} |резултат = 3–1 (2–1) |тим2 = {{ЧИЛ}} |голови1 =[[Стабиле]] {{гол|12}} {{гол|14}}<br /> [[М.Еваристо]] {{гол|51}} |голови2 =[[Субиабре]] {{гол|16}} |стадион = [[Сентентарио]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~1.000<br /> '''Судија:''' [[Жан Ланженус]] {{БЕЛ}} }} '''Група 1 конечна табела''' {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=175 |Тим !width=20 abbr="Изиграно" |Изг !width=20 abbr="Победено" |Поб !width=20 abbr="Нерешено" |Нер !width=20 abbr="ИЗгубено" |Изг !width=20 abbr="Голови Даено" |Гда !width=20 abbr="Голови Примено" |Гпр !width=20 abbr="Бодови" |Бод |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"|{{АРГ}} |3||3||0||0||10||4||'''6''' |- |align="left"|{{ЧИЛ}} |3||2||0||1||5||3||'''4''' |- |align="left"|{{ФРА}} |3||1||0||2||4||3||'''2''' |- |align="left"|{{МЕК}} |3||0||0||3||4||13||'''0''' |} ==== Група 2 ==== Во втората група играа [[Бразил]], [[Југославија]] и [[Боливија]]. Бразилците заради внатрешни проблеми играа исклучиво со играчи од [[Рио де Жанеиро]] <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.v-brazil.com/culture/sports/world-cup/1930-Uruguay.html |title=Проблемитењ во бразилската репрезентација |accessdate=2008-06-19 |archive-date=2007-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071116035933/http://www.v-brazil.com/culture/sports/world-cup/1930-Uruguay.html |url-status=dead }}</ref> , но сеедно се очекуваше да влезат во полуфинале. Но Југословените ги изненадија и ги победија со 2-1 во првиот натпревар од групата. Подоцна двете екипи ја победија Боливија, а Југословените продолжија понатаму на сметка на Бразил кој не го оправда статусот носител. {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[14 јули]] [[1930]] <br />12:45 |тим1 = {{КЈУ}} |резултат = 2–1 (2–0) |тим2 = {{БРА}} |голови1 =[[Тирнаниќ]] {{гол|21}} <br /> [[Бек]] {{гол|31}} |голови2 =[[Прегуњо]] {{гол|62}} |стадион = [[Централ Парк]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~5.000<br /> '''Судија:''' [[Анибал Техеда]] {{УРУ}} }} {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[17 јули]] [[1930]] <br />12:45 |тим1 = {{КЈУ}} |резултат = 4–0 (0–0) |тим2 = {{БОЛ}} |голови1 =[[Бек]] {{гол|60}} {{гол|67}}<br /> [[Марјановиќ]] {{гол|65}} <br /> [[Вујадиновиќ]] {{гол|85}} |голови2 = |стадион = [[Сентентарио]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~1.200<br /> '''Судија:''' [[Франциско Матеучи]] {{УРУ}} }} {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[20 јули]] [[1930]] <br />13:00 |тим1 = {{БРА}} |резултат = 4–0 (1–0) |тим2 = {{БОЛ}} |голови1 =[[Модерато]] {{гол|37}} {{гол|73}} <br /> [[Прегуњо]] {{гол|57}}{{гол|83}} |голови2 = |стадион = [[Сентентарио]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~1.200<br /> '''Судија:''' [[Томас Балвај]] {{ФРА}} }} '''Група 2 конечна табела''' {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=175 |Тим !width=20 abbr="Изиграно" |Изг !width=20 abbr="Победено" |Поб !width=20 abbr="Нерешено" |Нер !width=20 abbr="ИЗгубено" |Изг !width=20 abbr="Голови Даено" |Гда !width=20 abbr="Голови Примено" |Гпр !width=20 abbr="Бодови" |Бод |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"|{{КЈУ}} |2||2||0||0||6||1||'''4''' |- |align="left"|{{БРА}} |2||1||0||1||5||2||'''2''' |- |align="left"|{{БОЛ}} |2||0||0||2||0||8||'''0''' |} ==== Група 3 ==== Домаќинот и носител на групата [[Уругвај]] е заедно со репрезентациите на [[Перу]] и [[Романија]]. На овој натпревар беше направено и првото исклучување на светските првенства; Перуанецот [[Пласидо Галиндо]] е изклучен заради тоа што преостро влезе во двобој со романскиот противник (тогаш не постоеја жолти картони) [[Романците]] ја искористија предноста од играч повеќе и победија со 3-1 заблагодарувајќи им се на двата гола кои ги постигнаа подоцна (RSSSF тврди дека двата гола се дале во 85 минута). Уругвајците го изиграа првиот натпревар дури по пет дена од отворањето на првенството, поради недовршената работа на стадионот Сентенарио. Пред натпреварот со Перуанците е одржана свеченост по повод стогодишниата од независноста на Уругвај, домаќините победија со 1-0, а весниците, вклучувајќи ги и уругвајските, ја пофалија добрата игра на перуанците, а испратија остри критики кон репрезентацијата на Уругвај<ref>Алмеида, стр. 125</ref>. Уругвајците се квалификуваа за во полуфиналето со победата над Романија со 4-0 {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[17 јули]] [[1930]] <br />14:50 |тим1 = {{РОМ}} |резултат = 3–1 (1–0) |тим2 = {{ПЕР}} |голови1 =[[Десу]] {{гол|1}} <br /> [[Станчиу]] {{гол|77}} <br /> Ковач {{гол|85}} |голови2 = [[Соуза]] {{гол|63}} |стадион = [[Поситос]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~300<br /> '''Судија:''' [[Алберто Варкен]] {{ЧИЛ}} }} {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[18 јули]] [[1930]] <br />14:30 |тим1 = {{УРУ}} |резултат = 1–0 (0–0) |тим2 = {{ПЕР}} |голови1 =[[Хектор Кастро|Кастро]] {{гол|61}} |голови2 = |стадион = [[Сентенарио]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~70.000<br /> '''Судија:''' [[Жан Ланженус]] {{БЕЛ}} }} {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[22 јули]] [[1930]] <br />14:50 |тим1 = {{УРУ}} |резултат = 4–0 (4–0) |тим2 = {{РОМ}} |голови1 =[[Дорадо]] {{гол|17}}<br /> [[Скароне]] {{гол|24}} <br /> [[Анселмо]] {{гол|30}} <br /> [[Сеа]] {{гол|35}} |голови2 = |стадион = [[Сентенарио]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~80.000<br /> '''Судија:''' [[Алмеида Рего]] {{БРА}} }} '''Група 3 конечна табела''' {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=175 |Тим !width=20 abbr="Изиграно" |Изг !width=20 abbr="Победено" |Поб !width=20 abbr="Нерешено" |Нер !width=20 abbr="ИЗгубено" |Изг !width=20 abbr="Голови Даено" |Гда !width=20 abbr="Голови Примено" |Гпр !width=20 abbr="Бодови" |Бод |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"|{{УРУ}} |2||2||0||0||5||0||'''4''' |- |align="left"|{{РОМ}} |2||1||0||1||3||5||'''2''' |- |align="left"|{{ПЕР}} |2||0||0||2||2||4||'''0''' |} ==== Група 4 ==== [[Американците]], носителите, доминираа во оваа група, нивната екипа се состоеше и од [[Англичани]] со американски пасош <ref>Гланвиље, стр. 19</ref>, а и бројни европски иселеници. Американците лесно ги победија своите први противници, Белгијанците, и со тоа ги изненади уругвајските медиуми, особено „''Импарциал''“ кој напиша : „''Високата победа на Американците навистина ги зачуди [[фудбалски]]те стручнаци''“ <ref name="ReferenceA">en : Where It All Began ( Каде што се почнува ), Рони Џ. Алмеида- стр. 91</ref>. Но Белгијанците после натпреварот се жалеа дека вториот гол бил постигнат од [[офсајд]], а со тоа судијата ги фаворизирал Амеркианците.<ref name="ReferenceA"/> Вториот натпревар го донесе и првиот хет-трик на Светските првенства. Трикратен стрелец беше Амеркианецот [[Бертрам Патенод]] на натпреварот против [[Парагвај]]. Но сè до 10 ноември 2006 година ФИФА го признавала хет-трикот на [[Гуљелмо Стабиле]], како прв хет-трик на Светските Првенства, тврдејќи дека Патенод дал само два гола. Но на 10 ноември 2006 година ФИФА даде до знаење дека голот на Американецот [[Том Флориел]] е препишан на Бертрам Патенод <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.fifa.com/en/media/index/0,1369,125346,00.html |title=Американецот Бертрам Патенод е прв стрелец на хет-трик на светските првенства - Службена страница на ФИФА |accessdate=2008-06-19 |archive-date=2007-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070102183306/http://www.fifa.com/en/media/index/0,1369,125346,00.html |url-status=dead }}</ref> Парагвај во не важниот натпревар против [[Белгија]] победи со 1-0, А Американците им се придружија на полуфиналистите Уругвај, Аргентина И Југославија со две победи од 3-0 {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[13 јули]] [[1930]] <br />15:00 |тим1 = {{САД}} |резултат = 3–0 (2–0) |тим2 = {{БЕЛ}} |голови1 =[[Мек Ги]] {{гол|40}} {{гол|44}} <br /> [[Патенод]] {{гол|89}} |голови2 = |стадион = [[Централ Парк]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~10.000<br /> '''Судија:''' [[Хосе Масијас]] {{АРГ}} }} {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[17 јули]] [[1930]] <br />14:45 |тим1 = {{САД}} |резултат = 3–0 (2–0) |тим2 = {{ПАР}} |голови1 =[[Патенод]] {{гол|10}} {{гол|15}} {{гол|50}} |голови2 = |стадион = [[Централ Парк]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~800<br /> '''Судија:''' [[Хосе Масијас]] {{АРГ}} }} {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[20 јули]] [[1930]] <br />15:00 |тим1 = {{ПАР}} |резултат = 1–0 (1–0) |тим2 = {{БЕЛ}} |голови1 =[[Пења]] {{гол|40}} |голови2 = |стадион = [[Сентенарио]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~900<br /> '''Судија:''' [[Рикардо Ваљарино|Рикардо Баљарино]] {{УРУ}} }} '''Група 4 конечна табела''' {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=175 |Тим !width=20 abbr="Изиграно" |Изг !width=20 abbr="Победено" |Поб !width=20 abbr="Нерешено" |Нер !width=20 abbr="ИЗгубено" |Изг !width=20 abbr="Голови Даено" |Гда !width=20 abbr="Голови Примено" |Гпр !width=20 abbr="Бодови" |Бод |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"|{{САД}} |2||2||0||0||6||0||'''4''' |- |align="left"|{{ПАР}} |2||1||0||1||1||3||'''2''' |- |align="left"|{{БЕЛ}} |2||0||0||2||0||4||'''0''' |} === Нокаут систем === {{Полуфинале <!--Date-Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2 --> <!--semi finals --> |26 јули – Монтевидео|'''{{АРГ}}'''|6|{{САД}}|1 |27 јули - Монтевидео|'''{{УРУ}}'''|6|{{КЈУ}}|1 <!--final --> |30 јули – Монтевидео|{{АРГ}}|2|'''{{УРУ}}'''|4}} ==== Полуфинале ==== Двете полуфиналиња завршија со необично висок резултат - 6-1. Во првото полуфинале Монти даде гол за минимално водство на Аргентинците на полувреме. Во второто полувреме се случи потоп на Американците чија снага беше скротена заблагодарувајќи се на движењето на аргентинските напаѓачи. Американците се жалеа на судијата Жан Ланженус но службено, не презедоја ништо {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[26 јули]] [[1930]] <br />14:45 |тим1 = '''{{АРГ}}''' |резултат = 6–1 (1–0) |тим2 = {{САД}} |голови1 =[[Монти]] {{гол|20}} <br /> [[Скопели]] {{гол|56}} <br /> [[Стабиле|Стабиеле]] {{гол|69}} {{гол|87}} <br /> [[Пеуселе]] {{гол|80}} {{гол|87}} |голови2 = [[Браун]] {{гол|89}} |стадион = [[Сентенарио]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~80.000<br /> '''Судија:''' [[Жан Ланженус]] {{БЕЛ}} }} Во второто полуфинале имаше реприза од финалето на [[Летни олимписки игри - 1924|Олимписките игри 1924]], каде снагите ги одмерија репрезентациите на Југославија и Уругвај. Југославија зачудувачки победи заблагодарувајќи се на голот на [[Бранислав Секулич]]. Уругвајците потоа поведоја со 2-1, а на Југословенците му беше контроверзно не им беше признат еден гол заради офсајд <ref>Гланвиље, стр. 22</ref>. До полувреме предноста се покачи на 3-1, а на крај достигна 6-1. Најдобриот Уругвајски напаѓач [[Педро Сеа]] постигна хет-трик {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[27 јули]] [[1930]] <br />14:45 |тим1 = '''{{УРУ}}''' |резултат = 6–1 (3–1) |тим2 = {{КЈУ}} |голови1 =[[Сеа]] {{гол|18}} {{гол|67}} {{гол|72}} <br /> [[Анселмо]] {{гол|20}} {{гол|31}} <br /> [[Ириарте]] {{гол|60}} |голови2 = [[Секулиќ]] {{гол|4}} |стадион = [[Сентенарио]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~93.000<br /> '''Судија:''' [[Алмеида Рего]] {{БРА}} }} ==== Финале ==== Се случи уште една реприза од Олипсиките Игри, финалето од [[Летни олимписки игри - 1928|Олимписките игри 1928]], во кое се сретнаа Аргентина и Уругвај. Заради тоа што сега не се играше ( традиционален ) натпревар за трето место на ова светско првенство, се по првпат да не се игра натпревар помеќу полуфиналето и финалето. И пак некои извори, најверодостоено делува ФИФА дневен извештај ( en:FIFA Bulletin ) од 1984, кој вели дека наводно се изиграл натпревар за трето место и Југословените победиле со 3-1 <ref>[http://www.rsssf.com/tables/30full.html Детаљи за светското првенство во Уругвај - Службена страница на RSSSF]</ref>. Но никој неможи со сигурност да потврди. Финалето се одржа во [[Монтевидео]], на [[30 јули]] [[1930]]. Вратата за гледачитебеше отворена од осум часот, дури шест часа пред почетокот на натпреварот. Службените податоци покажуваат дека биле присутни 93.000 луѓе <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.fifa.com/infoplus/IP-201_02E_WC-origin.pdf |title=Податок од Службената страница на ФИФА |accessdate=2008-06-19 |archive-date=2014-04-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140416180159/http://www.fifa.com/infoplus/IP-201_02E_WC-origin.pdf |url-status=dead }}</ref>. Во финалето екипите не можеа да се договорат околу топката со која ќе се игра финалето, па ФИФА донесе одлука првото полувреме да се игра со топката на Аргентина, а второто со од Уругвај. Натпреварот заврши 4-2 за Уругвај, и ако заостануваше со 1-2 на полувреме. Така Уругвајците постанаја први светски прваци додавајќи го тоа на олимиската титула од 1928. Жил Риме им го предаде трофејот на Уругвајците, трофеј кој подоцна ќе се нарече ''Жил Риме''. Наредниот ден во [[Уругвај]] е прогласен неработен ден, а во [[Буенос Аирес]], главен град на Аргентина со камења се гаѓани зградите на Уругвајските велеработилници <ref>Гланвиље, стр. 21</ref> Ова беше последниот ден од светското првенство.Се она што траеше 17 дена завршува на [[30 јули]] [[1930]] кога завршува првото светското првенство. Во 12 минута [[Пабло Дорадо]] им донесе водство и радост на [[Уругајците]], но [[Аргентинците]] не се помирија со тоа и за само 17 минути направија пресврт со головите во 20 минута [[Пеуселе]] и 37 [[Стабиле]] со неговиот 8 гол на мундијалот. Со тоа заврши првото полувреме со водство на Аргентинците од 1-2. Но во второто полувреме се играше со топката од [[Уругвај]] ( во првото од [[Аргентина]] ) и тоа им даде посебна инспирација на Уругвајците кој израмнија со голот на нивниот најдобар стрелец [[Педро Сеа]] ( 5 гола ) во 57 минута. Во 68 минута [[Сантос Ириарте]] им донесе повторно радост на Урувајците. Аргентинците како да немаја сили за да израмнат и не постигнаа гол, но затоа на крајот во 90 минута [[Хектор Кастро]] како да сакаше да му се одмазди на Аргентинците и го даде најдоцниот а и последниот гол на тоа Светско првенство. Аргентинците и ако го имаа најдобриот стрелец Гуљелмо Стабиле сепак мораа да се задоволат само со второто место '''Состави''': * {{УРУ}} - Баљестерос, Насаци, Мачерони, Андраде, Фернандес, Гестидо, Дорадо, Скароне, Кастро, Сеа, Ириарте ; * {{АРГ}} - Ботасо, Дела Торе, Патерностер, Х.Еваристо, Монти, Суарез, Пеуселе, Вараљо, Стабиле, Фереира, М.Еваристо <br /> {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[30 јули]] [[1930]]<br />15:30 |тим1 = {{УРУ}} |резултат = 4–2 (1–2) |извештај= [http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=1/results/matches/match=1087/report.html (Извештај)] |тим2 = {{АРГ}} |голови1 =[[Пабло Дорадо|Дорадо]] {{гол|12}}<br />[[Педро Сеа|Сеа]] {{гол|57}}<br />[[Сантос Ириарте|Ириарте]] {{гол|68}}<br />[[Хектор Кастро|Кастро]] {{гол|90}} |голови2 =[[Карлсос Пеуселе|Пеуселе]] {{гол|20}} <br />[[Гуљелмо Стабиле|Стабиле]] {{гол|37}} |стадион = [[Estadio Centenario]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~93.000<br />'''Судија:''' [[Жан Ланженус|Ланженус]] ([[Белгиска Фудбалска Асоцијација|Белгија]]) }} == Победник == {| class="wikitable" style="text-align: center; margin: 0 auto;" |- !Шампиони на Светското Првенство во 1930 |- |- |align=center|[[Податотека:Flag of Uruguay.svg|100px|Uruguay]]<br />'''[[Уругвај]]'''<br />'''Прва титула''' |} ---- == Конечен пласман == [[Податотека:1930_world_cup.png|thumb|Остварување на државите на СП 1930]] {| class="wikitable" |- ! '''''Место''''' ! '''''Држава''''' |- | 1 {{Златен медал}} | {{УРУ}} |- | 2 {{Сребрен медал}} | {{АРГ}} |- | 3 {{Бронзен медал}} | {{КЈУ}} |- | 4 | {{САД}} |- | 5 | {{БРА}} |- | 6 | {{ЧИЛ}} |- | 7 | {{ПАР}} |- | 8 | {{РОМ}} |- | 9 | {{ФРА}} |- | 10 | {{ПЕР}} |- | 11 | {{БЕЛ}} |- | 12 | {{БОЛ}} |- | 12 | {{МЕК}} |} '''Статистика:''' {| class="wikitable" |- ! Област ! Најдобар |- |Најмногу голови ( Репрезентација ) |18 {{АРГ}} |- |Најмногу голови ( Играч ) |8 Гуљелмо Стабиле {{АРГ}} |- |Вкупно голови |70 ( во просек 3,889 на натпревар ) |- |Најмалку голови ( репрезентација ) | 0 {{БОЛ}} и {{БЕЛ}} |- |Најмалку примени голови ( во групите ) |0 {{УРУ}} и {{САД}} |- |Најмалку примени голови ( вкупно ) |3 {{УРУ}} ( 0,75 по натпревар ) |- |Најбрз гол |1' Адалберт Десу {{РОМ}} |- |“Најдоцен“ гол |90' Хектор Кастро {{УРУ}} |- |Најефикасен натпревар |Аргентина - Мексико 6-3 |- |Најстар играч |Жан де Бие {{БЕЛ}} 38 години |- |Најмлад играч |Карваљо Леите {{БРА}} и Мануел Росас {{МЕК}} 18 години |- |Најмала гол разлика ( по групи ) | -9 {{МЕК}} |- |Најголема гол разлика ( по групи ) |6 {{САД}} и {{АРГ}} |- |Хет-трик |Бертрам Патенод {{САД}}, Гуљелмо Стабиле {{АРГ}} и Педро Сеа {{УРУ}} |- |Најмлад стрелец |Мануел Росас {{МЕК}} 18 години |- |Најстар стрелец |Хектор Скароне {{УРУ}} 32 години |} == Најдобра екипа на првенството == {| class="wikitable" |- ! Голман ! Одбрана ! Средина ! Напад |- |align=left valign=top| [[Податотека:Flag of Yugoslavia.svg|{{{1|20}}}px]] [[Милован Јакшиќ]] |align=left valign=top| [[Податотека:Flag of Argentina.svg|{{{1|20}}}px]] [[Хуан Еваристо]] <br /> [[Податотека:Flag_of_Mexico.svg|{{{1|20}}}px]] [[Мануел Росас]] <br /> [[Податотека:Flag of Uruguay.svg|{{{1|20}}}px]] [[Хосе Насаци]] |align=left valign=top| [[Податотека:Flag of Argentina.svg|{{{1|20}}}px]] [[Луис Монти]] <br /> [[Податотека:Flag of Brazil.svg|{{{1|20}}}px]] [[Фаусто]] <br /> [[Податотека:Flag_of_the_United_States.svg|{{{1|20}}}px]] [[Џим Браун]] <br /> [[Податотека:Flag of Uruguay.svg|{{{1|20}}}px]] [[Карлос Риолфо]] |align=left valign=top| [[Податотека:Flag of Argentina.svg|{{{1|20}}}px]] [[Гуљелмо Стабиле]] <br /> [[Податотека:Flag of Uruguay.svg|{{{1|20}}}px]] [[Педро Сеа]] <br /> [[Податотека:Flag of Chile.svg|{{{1|20}}}px]] [[Гуљелмо Субриабре]] <br /> |} <!-- ПРИВРЕМЕНО ЈА ИСКЛУЧУВАМ ОВАА ФОРМАЦИЈА ОД СТАТИЈАТА. ДОБРО, НА КОЈ ГЕНИЈАЛЕЦ МУ ТЕКНАЛО ДА НАПРАВИ ШАБЛОН СО ТЕМНО ЗЕЛЕНА ПОЗАДИНА И СО ЦРВЕН ТЕКСТ?! КАКО ДА СЕ ЗЕЗА СО ЛУЃЕ КОИ БОЛЕДУВААТ ОД ДАЛТОНИЗАМ?! ТРЕБА ШАБЛОНОТ ДА СЕ ПРЕИСПИТА. {{Фудбалска Формација 3-4-3 |голман = [[Слика:Flag of Uruguay.svg|{{{1|20}}}px]] [[Енрике Баљестерос]] |одбрана1 = [[Слика:Flag of Argentina.svg|{{{1|20}}}px]] [[Хуан Еваристо]] |одбрана2 = [[Слика:Flag of Uruguay.svg|{{{1|20}}}px]] [[Хосе Насаци]] |одбрана3 = [[Слика:Flag_of_Mexico.svg|{{{1|20}}}px]] [[Мануел Росас]] |средина1 = [[Слика:Flag of Argentina.svg|{{{1|20}}}px]] [[Луис Монти]] |средина2 = [[Слика:Flag of Brazil.svg|{{{1|20}}}px]] [[Фаусто]] |средина3 = [[Слика:Flag_of_the_United_States.svg|{{{1|20}}}px]] [[Џим Браун]] |средина4 = [[Слика:Flag of Uruguay.svg|{{{1|20}}}px]] [[Карлос Риолфо]] |напад1 = [[Слика:Flag of Uruguay.svg|{{{1|20}}}px]] [[Педро Сеа]] |напад2 = [[Слика:Flag of Argentina.svg|{{{1|20}}}px]] [[Гуљелмо Стабиле]] |напад3 = [[Слика:Flag of Chile.svg|{{{1|20}}}px]] [[Гуљелмо Субриабре]] }}--> == Стрелци == {| class="wikitable" |- ! '''''Голови''''' ! '''''Стрелци''''' |- | '''''8 гола :''''' | '''[[Гуљелмо Стабиле]]''' {{АРГ}} |- | '''''5 гола :''''' | '''[[Педро Сеа]]''' {{УРУ}} |- | '''''4 гола :''''' | '''[[Гуљелмо Субриабре]]''' {{ЧИЛ}} |- | | '''[[Бертрам Патенод]]''' {{САД}} |- | '''''3 гола :''''' | '''[[Карлос Пеуселе]]''' {{АРГ}} |- | | '''[[Прегуњо]]''' {{БРА}} |- | | '''[[Иван Бек]]''' {{ЈУГ}} |- | | '''[[Перегрино Анселмо]]''' {{УРУ}} |- | '''''2 гола :''''' | '''[[Луис Монти]]''' {{АРГ}} |- | | '''[[Адолфо Зумелзу]]'''{{АРГ}} |- | | '''[[Модерато]]''' {{БРА}} |- | | '''[[Андре Машино]]''' {{ФРА}} |- | | '''[[Мануел Росас]]''' {{МЕК}} |- | | '''[[Хектор Кастро]]''' {{УРУ}} |- | | '''[[Пабло Дорадо]]''' {{УРУ}} |- | | '''[[Сантос Ириарте]]''' {{УРУ}} |- | | '''[[Барт Мек Ги]]''' {{САД}} |- | '''''1 гол :''''' | '''[[Марио Еваристо]]''' {{АРГ}} |- | | '''[[Алехандро Скопели]]''' {{АРГ}} |- | | '''[[Франциско Ваљаро]]''' {{АРГ}} |- | | '''[[Карлос Видал]]''' {{ЧИЛ}} |- | | '''[[Марсел Лањије]]''' {{ФРА}} |- | | '''[[Лусин Лорен]]''' {{ФРА}} |- | | '''[[Хуан Карењо]]''' {{МЕК}} |- | | '''[[Роберто Гајон]]''' {{МЕК}} |- | | '''[[Луис Варгас Пења]]''' {{ПАР}} |- | | '''[[Луис Соуза Фереира]]''' {{ПЕР}} |- | | '''[[Стефан Барбу]]''' {{РОМ}} |- | | '''[[Адалберт Десу]]''' {{РОМ}} |- | | '''[[Константин Станчиу]]''' {{РОМ}} |- | | '''[[Џим Браун]]''' {{САД}} |- | | '''[[Хектор Скароне]]''' {{УРУ}} |- | | '''[[Благоје Марјанович]]''' {{ЈУГ}} |- | | '''[[Бранислав Секулич]]''' {{ЈУГ}} |- | | '''[[Александар Тирнанич]]''' {{ЈУГ}} |- | | '''[[Џорџе Вујадинович]]''' {{ЈУГ}} |} == Занимливости == * Со декрет на [[Романија|романскиот]] крал Карол репрезентативците на оваа земја кои настапиле на СП 1930 добиле тримесечен одмор со гаранција дека нема да ги загубат работните места. Кралот Керол, кој со тимот работел како тренер заедно со репрезентацијата отпатувал за Уругвај. * Репрезентативецот на [[САД]], Бертрам Патенод е првиот фудбалер, кој на СП успеал да постигне [[хет-трик]]. * Сите наптревари на првиот Светски Куп се одиграни во еден град, [[Монтевидео]] и тоа на три стадиони (Сентенарио, Централ Парк и Поситос), а на пример во [[1982]] кога [[Шпанија]] беше домаќин, мечевите се играа на 17 стадиони во 14 града ([[Мадрид]], [[Барселона]] и [[Севиља]] беа домаќини на два стадиони). * Судијата Алдемида Рего од [[Бразил]] шест минути порано отсвире крај на натпреварот меѓу [[Аргентина]] и [[Франција]] (0-1). Аргентинците го постигнаа победничкиот гол во 81 минута. * Ова е единственото првенство на кој не се играше меч за третото место, а на финалистите не им се доделија медали туку плакети. * Останат е уште само еден играч од 1930 ФИФА Светското првенство, тоа е Аргентинецот [[Франциско Ваљаро]] ( роден на 5 февруари 1910, има 98 години ).<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.fifa.com/en/news/feature/0,1451,110384,00.html?articleid=110384 |title=Франциско Ваљаро, единствениот жив играч од 1930 ФИФА Светско првенство - Службена страница на ФИФА |accessdate=2008-06-20 |archive-date=2006-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060302182552/http://fifa.com/en/news/feature/0,1451,110384,00.html?articleid=110384 |url-status=dead }}</ref> * Во финалето екипите не можеа да се договорат околу топката со која ќе се игра. ФИФА одлучи првото полувреме да се игра со топката на Аргентина, а второто со од Уругвај. Екипата чијашто беше топката беше во предност ( Аргентинците на полувреме водеа со 1-2, а Уругвајците во второто полувреме со 3-0 за конечен резултат од 4-2). * Франција, Југославија и САД изиграа пријателски натпревари низ Јужна Америка по завршувањето на Светското првенство. Бразил играше со Франција на 1 август 1930, со Југословенците на 10 август 1930, а со Американците на 17 август 1930.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://paginas.terra.com.br/esporte/rsssfbrasil/sel/brazil192332.htm |title=Податок за натпреварите изиграни после крајот на Светското првенство 1930 |accessdate=2008-06-20 |archive-date=2007-08-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070814114450/http://paginas.terra.com.br/esporte/rsssfbrasil/sel/brazil192332.htm |url-status=dead }}</ref> Југославија играше против Аргентина на 3 август 1930.<ref>[http://rsssf.com/tablesa/arg-intres.html#matches податок од бразилскиот RSSSF]</ref> == Белешки == {{reflist|2}} <!--Остави го ова вака--> == Надворешни врски == === Дополнителна литература === * [http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=1/index.html ФИФА - Уругвај 1930] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20181226015657/https://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=1/index.html%20 |date=2018-12-26 }} {{en}} * [http://www.rsssf.com/tables/30full.html Детали на RSSSF] {{en}} * [http://homepages.enterprise.net/eico/1930.htm Историја на Светското првенство-1930] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120414231834/http://homepages.enterprise.net/eico/1930.htm |date=2012-04-14 }} {{en}} === Видео материјал === * [http://www.youtube.com/watch?v=DTxmZACa-cE Видео:1930 ФИФА Светско Првенство Дел-2] * [http://www.youtube.com/watch?v=5LzeWQNKHYc Видео:1930 ФИФА Светско Првенство Дел-1] * [http://www.youtube.com/watch?v=foNIlbH9gqo Видео:1930-1934 ФИФА Светски Првенства] * [http://www.youtube.com/watch?v=Rzx2bnsGCF0 Видео:Уругвај Светко Првенство Дел-2] * [http://www.youtube.com/watch?v=KbnGbkPES3M Видео:Уругвај Светко Првенство Дел-1] * [http://www.youtube.com/watch?v=BTu5HrxK4X4 Уругвај на првенството] * [http://www.youtube.com/watch?v=_F9WdoaKjgc&feature=related Уругвај 1930] * [http://www.youtube.com/watch?v=u-AvuD8siFA&feature=related Првото финале на Светско Првенство 1930] * [http://www.youtube.com/watch?v=XVNUxHbk52c&feature=related Првото финале на Светско Првенство 1930] * [http://www.youtube.com/watch?v=1xKY4JKB-nE&feature=related Првото финале на Светско Првенство 1930] {{фб почеток}} {{Светско Првенство во фудбал}} {{фб крај}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал]] hl8q8jpr6klaidj89vsry3cznarw9rb 5581667 5581662 2026-06-23T22:33:11Z Bojan9Spasovski 91316 /* Група 1 */ 5581667 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија меѓународно фудбалско првенство|tourney_name=Светско првенство во фудбал 1930|year=|other_titles={{ubl|1er Campeonato Mundial de Fútbol}}|image=Uruguay 1930 World Cup.jpg|size=250px|country={{flagsport|URU}} [[Уругвај]]|country2=|country3=|dates=13 – 30 јули|confederations=3|num_teams=13|venues=3|cities=1|champion=URU|count=|second=ARG|third=USA|fourth=YUG|matches=18|goals=70|attendance=590549|top_scorer={{flagsport|ARG}} [[Гилермо Стабиле]]<br />(8 гола)|player=|goalkeeper=|young_player=|fair_play=|prevseason=|nextseason=[[Светско првенство во фудбал 1934|1934]]}}'''Светско првенство во фудбал 1930''' — 1. [[Светско првенство во фудбал]], светско првенство за машки национални фудбалски репрезентации. Се одржало во [[Уругвај]] од 13 до 30 јули 1930 година. [[ФИФА]], меѓународното управно тело на фудбалот, го избрал Уругвај за домаќин, бидејќи земјата славела стогодишнина од својот прв устав, а [[Фудбалска репрезентација на Уругвај|уругвајската фудбалска репрезентација]] ја задржала својата фудбалска титула на Летните олимписки игри во [[Летни олимписки игри 1928|1928]] година. Сите натпревари се одиграле во главниот град на Уругвај, [[Монтевидео]], повеќето на наменски изградениот стадион „[[Стадион Сентенарио|Естадио Сентенарио]]“. Тринаесет екипи (седум од Јужна Америка, четири од Европа и два од Северна Америка) учествувале на турнирот. Само неколку европски екипи одлучиле да учествуваат поради тешкотиите при патувањето до Јужна Америка поради [[Големата депресија]]. Екипите биле поделени во четири групи, при што победникот од секоја група се пласирал во полуфиналето. Првите два натпревари од Светското првенство се одржале истовремено и ги добиле [[Фудбалска репрезентација на Франција|Франција]] и [[Фудбалска репрезентација на САД|САД]], кои ги победиле [[Фудбалска репрезентација на Мексико|Мексико]] со 4–1 и [[Фудбалска репрезентација на Белгија|Белгија]] со 3–0, соодветно. [[Лусиен Лоран]] од Франција го постигнал првиот гол во историјата на Светските првенства, додека голманот на САД, [[Џими Даглас]], го завршил натпреварот без примен гол. [[Фудбалска репрезентација на Аргентина|Аргентина]], Уругвај, САД и [[Фудбалска репрезентација на Југославија|Југославија]] ги победиле своите соодветни групи и се квалификувале во полуфиналето. Во финалето, домаќините и фаворити пред турнирот, Уругвај, ја победиле Аргентина со 4–2 пред 68.346 гледачи и станале првата нација што го освоила Светското првенство. [[Франциско Вараљо]] од Аргентина бил последниот преживеан играч од ова Светско првенство. Тој починал во 2010 година на 100-годишна возраст. Отворачкиот натпревар на Светското првенство во фудбал во 2030 година, што ќе се игра на стадионот Сентенарио, ќе биде во чест на стогодишнината од Светското првенство. Финалето на Светското првенство во фудбал во 1930 година е првото и единствено досега кое се играло помеѓу две репрезентации кои зборуваат шпански јазик. Исто така, тоа е единственото кое се играло помеѓу две јужноамерикански нации, бидејќи натпреварот во [[Светско првенство во фудбал 1950|1950]] година помеѓу Бразил и Уругвај технички бил одлучувачки натпревар во последната групна фаза, а не вистинско финале на купот. == Учесници == [[ФИФА]], управното тело на светскиот фудбал, неколку години пред 1930 година дискутирала за создавање натпреварување за национални тимови. Организацијата дотогаш го управувала фудбалскиот сегмент на [[Летни олимписки игри|Летните олимписки игри]] во име на [[Меѓународен олимписки комитет|Меѓународниот олимписки комитет]] уште од почетокот на 20 век, а успехот на натпреварувањето на Олимписките игри во [[Летни олимписки игри 1924|1924]] и [[Летни олимписки игри 1928|1928]] година довело до формирање на Светското првенство во фудбал. На 17-тиот конгрес на ФИФА, одржан во [[Амстердам]] во мај 1928 година, натпреварувањето било предложено од претседателот [[Жил Риме]] и прифатено од одборот на организацијата, а потпретседателот [[Анри Делоне]] прогласил дека „меѓународниот фудбал повеќе не може да се одржува во границите на Олимписките игри“.<ref>Glanville, p. 15</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.history.co.uk/article/jules-rimet-and-the-birth-of-the-world-cup|title=Jules Rimet and the Birth of the World Cup|work=Sky HISTORY TV channel|language=en|accessdate=2026-06-15}}</ref> [[Податотека:1930 FIFA World Cup.png|мини|400x400пкс|Земјите учеснички, обоени по конечниот пласман]] Првото Светско првенство било единственото без квалификации. Секоја земја поврзана со ФИФА била поканета да се натпреварува и ѝ бил даден рок до 28 февруари 1930 година за да го потврди своето учество. Натпреварувањето првично било планирано како нокаут турнир со 16 екипи со потенцијална втора дивизија доколку се пријават доволен број екипи;<ref>FIFA, p. 13</ref> сепак, бројот на екипи не достигнал 16, па затоа немало квалификации. Голем интерес покажале земјите од Америка; учествувале [[Фудбалска репрезентација на Аргентина|Аргентина]], [[Фудбалска репрезентација на Бразил|Бразил]], [[Фудбалска репрезентација на Боливија|Боливија]], [[Фудбалска репрезентација на Чиле|Чиле]], [[Фудбалска репрезентација на Мексико|Мексико]], [[Фудбалска репрезентација на Парагвај|Парагвај]], [[Фудбалска репрезентација на Перу|Перу]] и [[Фудбалска репрезентација на САД|САД]]. Учествувале вкупно седум јужноамерикански екипи, повеќе отколку во кое било следно финале на Светско првенство. Сепак, поради долгото, скапо патување со брод низ [[Атлантски Океан|Атлантскиот Океан]] и должината на отсуството потребно за играчите,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.fifa.com/classicfootball/history/fifa/first-fifa-world-cup.html|title=Classic Football History of FIFA - FIFA.com|last=FIFA.com|work=FIFA.com|language=en-GB|accessdate=2026-06-15}}</ref> многу малку европски екипи биле склони да учествуваат бидејќи ефектите од Големата депресија се појавиле низ целиот континент. Некои одбиле да одобрат патување во Јужна Америка под никакви околности<ref>{{Наведена книга|url=http://archive.org/details/historyoffifawor0000hunt|title=The history of the FIFA World Cup : World Cup stories|last=Internet Archive|first=Chris|date=2006|publisher=[London] : Interact Pub.|isbn=978-0-9549819-2-1}}</ref> и не биле примени европски пријави пред крајниот рок во февруари. Во обид да добие европско учество, Уругвајската фудбалска асоцијација испратила писмо со покана до [[Фудбалски сојуз на Англија|Фудбалскиот сојуз]], иако Британските матични нации ([[Фудбалска репрезентација на Англија|Англија]], [[Фудбалска репрезентација на Северна Ирска|Северна Ирска]], [[Фудбалска репрезентација на Шкотска|Шкотска]] и [[Фудбалска репрезентација на Велс|Велс]]) во тоа време се откажале од ФИФА. Ова било одбиено од страна на Комитетот на ФА на 18 ноември 1929 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.fourfourtwo.premiumtv.co.uk/page/BigRead/0,,11442~1034860,00.html|title=Uruguay 1930 {{!}} Four Four Two {{!}} BIG READ|work=www.fourfourtwo.premiumtv.co.uk|accessdate=2026-06-15}}</ref> Од двете азиски земји поврзани со ФИФА во тоа време, [[Фудбалска репрезентација на Јапонија|Јапонија]] и [[Фудбалска репрезентација на Тајланд|Сиам]] (денешен [[Тајланд]]), ниедна не одлучила да учествува во натпреварувањето,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://thesefootballtimes.co/2014/09/04/the-story-of-the-1930-world-cup/|title=The story of the 1930 World Cup|last=Benjamin|first=Brian|date=2014-09-04|work=These Football Times|language=en-GB|accessdate=2026-06-15}}</ref> додека Египет, единствениот африкански тим што учествувал, бил одложен поради бура во [[Средоземно Море|Медитеранот]], а бродот што требало да ги однесе во Уругвај отпловил без нив.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.thenationalnews.com/fifa-world-cup-2022/2022/12/02/dead-player-gatecrashing-own-wake-capped-off-the-first-and-weirdest-world-cup/|title='Dead' player gatecrashing own wake capped off the first and weirdest World Cup|last=Langton|first=James|work=The National|language=en|accessdate=2026-06-15}}</ref> Два месеци пред почетокот на турнирот, ниту еден тим од Европа не се пријавил официјално.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://fifaworldcup.yahoo.com/06/en/p/pwc/1930.html|title=FIFA World Cup - Classic Moments from FIFA World Cup History|work=fifaworldcup.yahoo.com|accessdate=2026-06-15}}</ref> Претседателот на ФИФА, Риме, интервенирал и четири европски тимови на крајот го направиле патувањето по море: [[Фудбалска репрезентација на Белгија|Белгија]], [[Фудбалска репрезентација на Франција|Франција]], [[Фудбалска репрезентација на Романија|Романија]] и [[Фудбалска репрезентација на Југославија|Југославија]]. Романците, предводени од [[Константин Радулеску]] и тренирани од нивниот капитен [[Рудолф Вецер]] и [[Октав Лучиде]], се пријавиле во натпреварувањето по интервенцијата на новокрунисаниот крал [[Карол II (Романија)|Карол II]]. Тој лично го избрал тимот и преговарал со работодавците за да се осигури дека играчите сè уште ќе имаат работа по нивното враќање.<ref>Seddon (2005), pp. 8–9</ref> Французите се пријавиле по лична интервенција на Риме, но ниту ѕвездата на француската репрезентација, дефанзивецот [[Мануел Анатол]] ниту редовниот тренер на тимот [[Гастон Баро]] не можеле да бидат убедени да го направат патувањето.<ref>Goldblatt (2008), p. 248</ref> Белгијците учествувале по иницијатива на германско-белгискиот потпретседател на ФИФА, [[Родолф Зилдрејерс]].<ref>Goldblatt (2008), p. 249</ref>{{Quote box|width=25%|align=right|quote=Бевме 15 дена на бродот Конт Верде, пристигнувајќи таму. Се качивме од Вилфранш-сур-Мер во друштво на Белгијците и Југословените. Ги правевме нашите основни вежби подолу и нашиот тренинг на палубата. Тренерот воопшто не зборуваше за тактики...|source=[[Лусиен Лоран]]<ref name="fifa-franchecomte">{{cite web|url=https://www.fifa.com/aboutfifa/developing/refereeing/news/newsid=71490.html |title=A historical link with the Franche-Comté |work=FIFA |date=17 June 1998 |accessdate=14 June 2009 |last=Vautrot |first=Michel |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080608134846/http://www.fifa.com/aboutfifa/developing/refereeing/news/newsid%3D71490.html |archivedate=8 June 2008 |url-status=dead }}</ref>}}Романците се качиле на бродот „''СС Конте Верде''“ во [[Џенова]], [[Италија]]; Французите и Југословените биле пречекани во [[Вилфранш-сур-Мер]], Франција, на 21 јуни 1930 година;<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=1/overview.html|title=FIFA.com - 1930 FIFA World Cup Uruguay ™|last=FIFA.com|work=www.fifa.com|language=en|accessdate=2026-06-15}}</ref> а Белгијците се качиле во [[Барселона]], Шпанија.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://archivo.marca.com/mundial2006/historia/1930.html|title=Mundial 2006. Marca.com|work=archivo.marca.com|accessdate=2026-06-15}}</ref> „''СС Конте Верде''“ ги носеше Риме, трофејот и тројцата назначени европски судии: Белгијците [[Џон Ланженус]] и [[Анри Кристоф]], заедно со [[Томас Балвеј]], Парижанец кој можеби бил Англичанец. Бразилскиот тим бил пречекан кога бродот се закотвил во [[Рио де Жанеиро]] на 29 јуни пред да пристигне во Уругвај на 4 јули.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://fifaworldcup.yahoo.com/06/en/p/pwc/1930.html|title=FIFA World Cup - Classic Moments from FIFA World Cup History|work=fifaworldcup.yahoo.com|accessdate=2026-06-15}}</ref> Официјалната топка што се користела за турнирот бил Т-Модел.<ref>FIFA, p. 17</ref> === Список на поканети тимови === {{Further|Состави на Светското првенство во фудбал 1930}} Следните 16 екипи биле поканети да се натпреваруваат на завршниот турнир. Сепак, учествувале само 13 екипи поради повлекувањето на Египет, [[Фудбалска репрезентација на Јапонија|Јапонија]] и Сијам.{{col-begin}} {{col-4}} '''[[Азија]] (0)''' * <s>{{fb|JPN|1870}}</s> (се повлекле) * <s>{{fb|THA|}}</s> (се повлекле) '''[[Африка]] (0)''' * <s>{{fb|EGY|1922}}</s> (пропуштен брод) {{col-4}} '''[[Северна Америка]] (2)''' *{{fb|MEX|1916}} *{{fb|USA|1912}} '''[[Јужна Америка]] (7)''' *{{fb|ARG|}} *{{fb|BOL|}} *{{fb|BRA|1889}} *{{fb|CHI}} *{{fb|PAR|1842}} *{{fb|PER}} *{{fb|URU}} (домаќини) {{col-4}} '''[[Европа]] (4)''' *{{fb|BEL}} *{{fb|FRA}} *{{fb|ROU}} *{{fb|Kingdom of Yugoslavia|}} {{col-4}} {{col-end}} == Стадиони == Италија, Шведска, Холандија, Шпанија, Унгарија и Уругвај поднеле апликации за домаќинство на настанот. Кандидатурата на Уругвај станала јасен избор откако сите други земји ги повлекле своите кандидатури.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.fifa.com/classicfootball/history/fifa/first-fifa-world-cup.html|title=Classic Football History of FIFA - FIFA.com|last=FIFA.com|work=FIFA.com|language=en-GB|accessdate=2026-06-15}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/history/newsid_1632000/1632201.stm|title=Uruguay 1930|date=2002-04-11|access-date=2026-06-15|language=en-GB}}</ref> Сите натпревари се одржале во [[Монтевидео]]. Биле користени три стадиони: [[Стадион Сентенарио|Стадионот Сентенарио]], [[Стадион Поситос|Стадионот Поситос]] и [[Стадионот Гран Парк Централ]]. Сентенарио бил изграден и за турнирот и како прослава на стогодишнината од независноста на Уругвај. Дизајниран од Хуан Скасо,<ref>Goldblatt (2008), p. 248</ref> тој бил главниот стадион за турнирот, кој Риме го нарекол „храм на фудбалот“.<ref>Dunning, Eric; Malcolm, Dominic (2003). ''Sport''. Routledge. p. 46.</ref> Со капацитет од 90.000, тој бил најголемиот фудбалски стадион надвор од [[Британски Острови|Британските острови]].<ref>Goldblatt (2008), p. 249</ref> Стадионот бил домаќин на 10 од 18 натпревари, вклучувајќи ги и полуфиналињата и финалето. Сепак, распоредот за изградба бил забрзан и одложен поради дождливата зима, па затоа Сентенарио не бил подготвен за употреба сè до пет дена од почетокот на турнирот.<ref>Glanville (2005), p. 16</ref> Раните натпревари се играле на помали стадиони што обично ги користеле фудбалските клубови од Монтевидео, [[Насионал Монтевидео|Насионал]] и [[ФК Пењарол|Пењарол]], Гран Парк Централ со капацитет од 20.000 места и Поситос со 10.000 места.<ref>Glanville (2005), p. 17</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! colspan="3" |[[Монтевидео]] |- |[[Стадион Сентенарио]] |[[Стадион Гран Парк Централ]] |[[Стадион Поситос]] |- |<small>{{Coord|34|53|40|S|56|9|10|W|region:IT_type:landmark|display=inline|name=Estadio Centenario}}</small> |<small>{{Coord|34|54|4|S|56|9|32|W|region:IT_type:landmark|display=inline|name=Estadio Gran Parque Central}}</small> |<small>{{Coord|34|54|18|S|56|9|22|W|region:IT_type:landmark|display=inline|name=Estadio Pocitos}}</small> |- |Капацитет: '''90,000''' |Капацитет: '''20,000''' |Капацитет: '''10,000''' |- |[[Податотека:Estadio_Centenario_1930.jpg|250x250пкс]] |[[Податотека:Gran_Parque_Central_1900.jpg|226x226пкс]] |[[Податотека:Estadio_Pocitos_1930.jpg|226x226пкс]] |- ! colspan="3" |{{location map+|Uruguay|float=center|width=300|places={{location map~|Uruguay|lat=-34.90|long=-56.15|label='''[[Монтевидео]]'''|position=right}}|caption=}} |} == Судии == На турнирот учествувале петнаесет судии: четири Европејци – двајца Белгијци (Анри Кристоф и Џон Лангенус), еден Французин (Томас Балвеј) и еден Романец (Константин Радулеску, исто така и тренер на романската репрезентација), и единаесет од Америка – меѓу нив шест Уругвајци. За да се отстранат разликите во примената на правилата на играта, судиите биле поканети на еден краток состанок за да ги решат најконфликтните прашања што можеле да се појават.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.elfutbolmundial.com.ar/uruguay30.html|title=I Campeonato:|work=www.elfutbolmundial.com.ar|accessdate=2026-06-16}}</ref> Од сите назначувања за судии, двете што привлекле најголемо внимание биле она на Гилберто де Алмеида Рего во натпреварот помеѓу Аргентина и Франција, во кој бразилскиот судија означил крај шест минути порано, како и она на натпреварот помеѓу Аргентина и Мексико на Боливиецот Улисес Сауседо, кој Аргентина го добила со 6–3. За време на натпреварот, Сауседо, кој бил и селектор на Боливија, досудил три пенали. Следува списокот на службени лица кои имале улога како судии и линиски судии. Службените лица напишани со закосени букви суделе само како линиски судии за време на турнирот.{{col-begin|small=y}} {{col-3}} ;Европа *{{fbaicon|FRA|1830}} [[Томас Балвеј]] *{{fbaicon|BEL}} [[Анри Кристоф]] *{{fbaicon|BEL}} [[Џон Лангенус]] *{{fbaicon|ROU}} ''[[Константин Радулеску]]'' ;Северна Америка *{{fbaicon|MEX|1916}} ''[[Гаспар Валехо]]'' {{col-3}} ;Јужна Америка *{{fbaicon|URU}} ''[[Гвалберто Алонсо]]'' *{{fbaicon|URU}} ''[[Мартин Афестегај]]'' *{{fbaicon|URU}} [[Доминго Ломбарди]] *{{fbaicon|ARG|1861}} [[Хозе Масијас]] *{{fbaicon|URU}} [[Франциско Матеучи]] *{{fbaicon|BRA|1889}} [[Гилберто де Алмеида Рего]] {{col-3}} *{{fbaicon|BOL|civil}} [[Улисес Сауседо]] *{{fbaicon|URU}} [[Анибал Техада]] *{{fbaicon|URU}} [[Рикардо Ваљарино]] *{{fbaicon|CHI}} [[Алберто Варнкен]] {{col-end}} == Формат и ждрепка == 13-те екипи биле извлечени во четири групи, при што Група 1 содржела четири екипи, а другите три. Секоја група играла во кружен формат, при што четирите победници на групите продолжиле во нокаут полуфиналната фаза. Уругвај, Аргентина, Бразил и САД биле рангирани како носители и биле одделени во ждрепката,<ref>Glanville (2005), p. 17</ref> која се одржала во [[Монтевидео]] откако пристигнале сите екипи. Бидејќи немало квалификациски натпревари, првите два натпревари на турнирот биле првите натпревари од Светското првенство што некогаш се одиграле, одржани истовремено на 13 јули 1930 година; Франција го победила Мексико со 4–1 на стадионот Поситос, додека САД ја победиле Белгија со 3–0 во исто време на стадионот Гран Парк Централ. Французинот [[Лусиен Лоран]] бил стрелец на првиот гол на Светското првенство. == Групна фаза == === Група 1 === {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! width="15" | ! width="175" |Табела на групата А ! width="20" |Нат. ! width="20" |Поб. ! width="20" |Нер. ! width="20" |Пор. ! width="20" |ДГ ! width="20" |ПГ ! width="20" |ГР ! width="20" |Бод. |- style="background:#cfc;" |1. | align="left" |{{АРГ}} |3 |3 |0 |0 |10 |4 | +6 |'''6''' |- |2. | align="left" |{{ЧИЛ}} |3 |2 |0 |1 |5 |3 | +2 |'''4''' |- |3. | align="left" |{{ФРА}} |3 |1 |0 |2 |4 |3 | +1 |'''2''' |- |4. | align="left" |{{МЕК}} |3 |0 |0 |3 |4 |13 | -9 |'''0''' |} {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[13 јули]] [[1930]] |тим1 = {{ФРА}} |резултат = 4–1 |тим2 = {{МЕК}} |голови1 =[[Лорен]] {{гол|19}}<br />[[Лањије]] {{гол|40}}<br />[[Машино]] {{гол|42}} {{гол|87}} |голови2 =[[Карењо]] {{гол|70}} |стадион = [[Стадион Поситос|Поситос]], [[Монтевидео]] |публика=1000|судија={{flagsport|URU}} [[Доминго Ломбарди]]|време=15:00 [[UTC−03:30|UTC−6]]|извештај=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/1/201/1096}} ----{{фудбалкутија |bg = White |датум = [[15 јули]] [[1930]] |тим1 = {{АРГ}} |резултат = 1–0 |тим2 = {{ФРА}} |голови1 =[[Монти]] {{гол|81}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Гран Парк Централ|Гран Парк Централ]], [[Монтевидео]] |време=16:00 [[UTC−03:30|UTC−6]]|публика=3000|судија={{flagsport|BRA}} [[Алмеида Рего]]|извештај=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/1/201/1085}} === Група 2 === {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! width="15" | ! width="175" |Табела на групата А ! width="20" |Нат. ! width="20" |Поб. ! width="20" |Нер. ! width="20" |Пор. ! width="20" |ДГ ! width="20" |ПГ ! width="20" |ГР ! width="20" |Бод. |- style="background:#cfc;" |1. | align="left" |{{КЈУ}} |2 |2 |0 |0 |6 |1 | +5 |'''4''' |- |2. | align="left" |{{БРА}} |2 |1 |0 |1 |5 |2 | +3 |'''2''' |- |3. | align="left" |{{БОЛ}} |2 |0 |0 |2 |0 |8 | -8 |'''0''' |} === Група 3 === {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! width="15" | ! width="175" |Табела на групата А ! width="20" |Нат. ! width="20" |Поб. ! width="20" |Нер. ! width="20" |Пор. ! width="20" |ДГ ! width="20" |ПГ ! width="20" |ГР ! width="20" |Бод. |- style="background:#cfc;" |1. | align="left" |{{УРУ}} |2 |2 |0 |0 |5 |0 | +5 |'''4''' |- |2. | align="left" |{{РОМ}} |2 |1 |0 |1 |3 |5 | -2 |'''2''' |- |3. | align="left" |{{ПЕР}} |2 |0 |0 |2 |2 |4 | -3 |'''0''' |} === Група 4 === {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! width="15" | ! width="175" |Табела на групата А ! width="20" |Нат. ! width="20" |Поб. ! width="20" |Нер. ! width="20" |Пор. ! width="20" |ДГ ! width="20" |ПГ ! width="20" |ГР ! width="20" |Бод. |- style="background:#cfc;" |1. | align="left" |{{САД}} |2 |2 |0 |0 |6 |0 | +6 |'''4''' |- |2. | align="left" |{{ПАР}} |2 |1 |0 |1 |1 |3 | -2 |'''2''' |- |3. | align="left" |{{БЕЛ}} |2 |0 |0 |2 |0 |4 | -4 |'''0''' |} == Преглед == Тринаесет екипи беа поделени во четири групи. Сите натпревари се играа во главниот град Монтевидео. Уругвај, Аргентина, Бразил и САД се поставени за носители и се изоставени во ждрепката. Поради тоа што немаше кфалификации, првите два натпревари на Светското првенство беа воедно и први натпревари во историјата на светските првенства, а се одиграа во исто време нс 13 јули. Французите ги победиа Мексиканците со 4-1 на стадионот Поситос, а Амеркианците Белгија со 3-0 на Централ Парк. Французинот [[Лусин Лорeн]] го даде првиот гол во историјата на светските првентства <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.cbc.ca/sports/worldcup2006/history/events/laurent_lucien.html |title=Лусин Лорeн - Стрелец на првиот гол на светско првенство |accessdate=2006-06-24 |archive-date=2006-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060624130233/http://www.cbc.ca/sports/worldcup2006/history/events/laurent_lucien.html |url-status=live }}</ref> Подоцна изјави : „''Игравме против Мексико и врнеше снег, затоа што на јужната полутопка беше зима. Соиграчот ми нафрли топка, чие патување до мене внимателно го пратев и ја зафатив со волеј-удар со десната нога. Сите бевме среќни заради голот, но никој не се фрлаше по тревата, затоа што никој не сфати дека направивме историја. Само се ракував со соиграчите и продолживме со игра. Немаше никакви награди; сите бевме аматери во тоа време''„ <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.fifa.com/aboutfifa/developing/refereeing/news/newsid=71490.html |title=Интервју со Лусин Лорен - Слубена страница на ФИФА |accessdate=2008-06-17 |archive-date=2008-06-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080608134846/http://www.fifa.com/aboutfifa/developing/refereeing/news/newsid=71490.html |url-status=dead }}</ref> === Прва рунда === ==== Група 1 ==== Група 1 е единствената група со четири екипи : [[Аргентина]], [[Чиле]], [[Франција]] и [[Мексико]]. Два дена после победата над Мексико, Французите изгубја од Аргентина со резултат од 1-0, а единствениот гол го даде Луис Монти од слободен удар. Судијата Алмеида Рего отсвири крај шест минути порано од деведесетте минути, а натпреварот е доигран до регуларниот тек после бурните протести на Французите.<ref>Гланвиље, стр. 18</ref> На својот втор натпревар Аргентинците го победија Мексико со 6-3, а судијата [[Улисес Сауседо]] ( воедно и боливиски тренер ) досуди пет [[пенали]] од кои три беа контроверзни. <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://sport.indiatimes.com/soccerarticleshow/1533342.cms |title=Аргентина-Мексико од службената страница на Индиан Тајмс |accessdate=2008-06-19 |archive-date=2006-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060615213553/http://sport.indiatimes.com/soccerarticleshow/1533342.cms |url-status=dead }}</ref> На овој натпревар воедно е досуден првиот пенал во историјата на Светските првенства. Аргентинецот Гуљелмо Стабиле постигна хет-трик на својата деби-натпревар.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://home.skysports.com/worldcup/historyarticle.aspx?hlid=373666&nav=golden+boot |title=Хет-трикот на &#91;&#91;Гуљелмо Стабиле&#93;&#93; од службената страница на Скај Спорт |accessdate=2008-06-19 |archive-date=2007-07-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070710003751/http://home.skysports.com/worldcup/historyarticle.aspx?hlid=373666&nav=golden+boot |url-status=dead }}</ref> Натпреварот кој одлучуваше за полуфиналистот се изигра помеѓу Аргентина и Чиле, а обележана е со масовна тепачка после прекршокот на Аргентинецот Луис Монти над Чилеанецот Артуро Торес. Аргентина продолжи понатаки заблагодарувајќи се на победата со 3-1 {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[13 јули]] [[1930]]<br />15:00 |тим1 = {{ФРА}} |резултат = 4–1 (3–0) |тим2 = {{МЕК}} |голови1 =[[Лорен]] {{гол|19}}<br />[[Лањије]] {{гол|40}}<br />[[Машино]] {{гол|42}} {{гол|87}} |голови2 =[[Карењо]] {{гол|70}} |стадион = [[Поситос]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~1.000<br />'''Судија:''' [[Доминго Ломбарди]] {{УРУ}} }} {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[15 јули]] [[1930]]<br />16:00 |тим1 = {{АРГ}} |резултат = 1–0 (0–0) |тим2 = {{ФРА}} |голови1 =[[Монти]] {{гол|81}} |голови2 = |стадион = [[Централ Парк]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~3.000<br /> '''Судија:''' [[Алмеида Рего]] {{БРА}} }} {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[16 јули]] [[1930]]<br />14:45 |тим1 = {{ЧИЛ}} |резултат = 3–0 (1–0) |тим2 = {{МЕК}} |голови1 =[[Субиабре]] {{гол|4}} {{гол|50}} <br /> [[Видал]] {{гол|64}} |голови2 = |стадион = [[Централ Парк]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~500<br /> '''Судија:''' [[Анри Кристоф]] {{БЕЛ}} }} {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[19 јули]] [[1930]] <br />12:30 |тим1 = {{ЧИЛ}} |резултат = 1–0 (0–0) |тим2 = {{ФРА}} |голови1 =[[Субиабре]] {{гол|64}} |голови2 = |стадион = [[Сентентарио]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~2.000<br /> '''Судија:''' [[Анибал Техеда]] {{УРУ}} }} {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[19 јули]] [[1930]] <br />15:00 |тим1 = {{АРГ}} |резултат = 6–3 (3–1) |тим2 = {{МЕК}} |голови1 =[[Стабиле]] {{гол|8}} {{гол|17}} {{гол|80}} <br /> [[Зумелзу]] {{гол|12}} <br /> [[Ваљаро]] {{гол|53}} {{гол|55}} |голови2 =[[М. Росас|М.Росас]] {{гол|35|пен}} {{гол|65}} <br /> [[Лопес]] {{гол|75}} |стадион = [[Сентентарио]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~5.000<br /> '''Судија:''' [[Урико Сауседо|Улрико Сауседо]] {{БОЛ}} }} {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[22 јули]] [[1930]] <br />14:45 |тим1 = {{АРГ}} |резултат = 3–1 (2–1) |тим2 = {{ЧИЛ}} |голови1 =[[Стабиле]] {{гол|12}} {{гол|14}}<br /> [[М.Еваристо]] {{гол|51}} |голови2 =[[Субиабре]] {{гол|16}} |стадион = [[Сентентарио]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~1.000<br /> '''Судија:''' [[Жан Ланженус]] {{БЕЛ}} }} '''Група 1 конечна табела''' {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=175 |Тим !width=20 abbr="Изиграно" |Изг !width=20 abbr="Победено" |Поб !width=20 abbr="Нерешено" |Нер !width=20 abbr="ИЗгубено" |Изг !width=20 abbr="Голови Даено" |Гда !width=20 abbr="Голови Примено" |Гпр !width=20 abbr="Бодови" |Бод |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"|{{АРГ}} |3||3||0||0||10||4||'''6''' |- |align="left"|{{ЧИЛ}} |3||2||0||1||5||3||'''4''' |- |align="left"|{{ФРА}} |3||1||0||2||4||3||'''2''' |- |align="left"|{{МЕК}} |3||0||0||3||4||13||'''0''' |} ==== Група 2 ==== Во втората група играа [[Бразил]], [[Југославија]] и [[Боливија]]. Бразилците заради внатрешни проблеми играа исклучиво со играчи од [[Рио де Жанеиро]] <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.v-brazil.com/culture/sports/world-cup/1930-Uruguay.html |title=Проблемитењ во бразилската репрезентација |accessdate=2008-06-19 |archive-date=2007-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071116035933/http://www.v-brazil.com/culture/sports/world-cup/1930-Uruguay.html |url-status=dead }}</ref> , но сеедно се очекуваше да влезат во полуфинале. Но Југословените ги изненадија и ги победија со 2-1 во првиот натпревар од групата. Подоцна двете екипи ја победија Боливија, а Југословените продолжија понатаму на сметка на Бразил кој не го оправда статусот носител. {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[14 јули]] [[1930]] <br />12:45 |тим1 = {{КЈУ}} |резултат = 2–1 (2–0) |тим2 = {{БРА}} |голови1 =[[Тирнаниќ]] {{гол|21}} <br /> [[Бек]] {{гол|31}} |голови2 =[[Прегуњо]] {{гол|62}} |стадион = [[Централ Парк]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~5.000<br /> '''Судија:''' [[Анибал Техеда]] {{УРУ}} }} {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[17 јули]] [[1930]] <br />12:45 |тим1 = {{КЈУ}} |резултат = 4–0 (0–0) |тим2 = {{БОЛ}} |голови1 =[[Бек]] {{гол|60}} {{гол|67}}<br /> [[Марјановиќ]] {{гол|65}} <br /> [[Вујадиновиќ]] {{гол|85}} |голови2 = |стадион = [[Сентентарио]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~1.200<br /> '''Судија:''' [[Франциско Матеучи]] {{УРУ}} }} {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[20 јули]] [[1930]] <br />13:00 |тим1 = {{БРА}} |резултат = 4–0 (1–0) |тим2 = {{БОЛ}} |голови1 =[[Модерато]] {{гол|37}} {{гол|73}} <br /> [[Прегуњо]] {{гол|57}}{{гол|83}} |голови2 = |стадион = [[Сентентарио]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~1.200<br /> '''Судија:''' [[Томас Балвај]] {{ФРА}} }} '''Група 2 конечна табела''' {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=175 |Тим !width=20 abbr="Изиграно" |Изг !width=20 abbr="Победено" |Поб !width=20 abbr="Нерешено" |Нер !width=20 abbr="ИЗгубено" |Изг !width=20 abbr="Голови Даено" |Гда !width=20 abbr="Голови Примено" |Гпр !width=20 abbr="Бодови" |Бод |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"|{{КЈУ}} |2||2||0||0||6||1||'''4''' |- |align="left"|{{БРА}} |2||1||0||1||5||2||'''2''' |- |align="left"|{{БОЛ}} |2||0||0||2||0||8||'''0''' |} ==== Група 3 ==== Домаќинот и носител на групата [[Уругвај]] е заедно со репрезентациите на [[Перу]] и [[Романија]]. На овој натпревар беше направено и првото исклучување на светските првенства; Перуанецот [[Пласидо Галиндо]] е изклучен заради тоа што преостро влезе во двобој со романскиот противник (тогаш не постоеја жолти картони) [[Романците]] ја искористија предноста од играч повеќе и победија со 3-1 заблагодарувајќи им се на двата гола кои ги постигнаа подоцна (RSSSF тврди дека двата гола се дале во 85 минута). Уругвајците го изиграа првиот натпревар дури по пет дена од отворањето на првенството, поради недовршената работа на стадионот Сентенарио. Пред натпреварот со Перуанците е одржана свеченост по повод стогодишниата од независноста на Уругвај, домаќините победија со 1-0, а весниците, вклучувајќи ги и уругвајските, ја пофалија добрата игра на перуанците, а испратија остри критики кон репрезентацијата на Уругвај<ref>Алмеида, стр. 125</ref>. Уругвајците се квалификуваа за во полуфиналето со победата над Романија со 4-0 {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[17 јули]] [[1930]] <br />14:50 |тим1 = {{РОМ}} |резултат = 3–1 (1–0) |тим2 = {{ПЕР}} |голови1 =[[Десу]] {{гол|1}} <br /> [[Станчиу]] {{гол|77}} <br /> Ковач {{гол|85}} |голови2 = [[Соуза]] {{гол|63}} |стадион = [[Поситос]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~300<br /> '''Судија:''' [[Алберто Варкен]] {{ЧИЛ}} }} {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[18 јули]] [[1930]] <br />14:30 |тим1 = {{УРУ}} |резултат = 1–0 (0–0) |тим2 = {{ПЕР}} |голови1 =[[Хектор Кастро|Кастро]] {{гол|61}} |голови2 = |стадион = [[Сентенарио]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~70.000<br /> '''Судија:''' [[Жан Ланженус]] {{БЕЛ}} }} {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[22 јули]] [[1930]] <br />14:50 |тим1 = {{УРУ}} |резултат = 4–0 (4–0) |тим2 = {{РОМ}} |голови1 =[[Дорадо]] {{гол|17}}<br /> [[Скароне]] {{гол|24}} <br /> [[Анселмо]] {{гол|30}} <br /> [[Сеа]] {{гол|35}} |голови2 = |стадион = [[Сентенарио]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~80.000<br /> '''Судија:''' [[Алмеида Рего]] {{БРА}} }} '''Група 3 конечна табела''' {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=175 |Тим !width=20 abbr="Изиграно" |Изг !width=20 abbr="Победено" |Поб !width=20 abbr="Нерешено" |Нер !width=20 abbr="ИЗгубено" |Изг !width=20 abbr="Голови Даено" |Гда !width=20 abbr="Голови Примено" |Гпр !width=20 abbr="Бодови" |Бод |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"|{{УРУ}} |2||2||0||0||5||0||'''4''' |- |align="left"|{{РОМ}} |2||1||0||1||3||5||'''2''' |- |align="left"|{{ПЕР}} |2||0||0||2||2||4||'''0''' |} ==== Група 4 ==== [[Американците]], носителите, доминираа во оваа група, нивната екипа се состоеше и од [[Англичани]] со американски пасош <ref>Гланвиље, стр. 19</ref>, а и бројни европски иселеници. Американците лесно ги победија своите први противници, Белгијанците, и со тоа ги изненади уругвајските медиуми, особено „''Импарциал''“ кој напиша : „''Високата победа на Американците навистина ги зачуди [[фудбалски]]те стручнаци''“ <ref name="ReferenceA">en : Where It All Began ( Каде што се почнува ), Рони Џ. Алмеида- стр. 91</ref>. Но Белгијанците после натпреварот се жалеа дека вториот гол бил постигнат од [[офсајд]], а со тоа судијата ги фаворизирал Амеркианците.<ref name="ReferenceA"/> Вториот натпревар го донесе и првиот хет-трик на Светските првенства. Трикратен стрелец беше Амеркианецот [[Бертрам Патенод]] на натпреварот против [[Парагвај]]. Но сè до 10 ноември 2006 година ФИФА го признавала хет-трикот на [[Гуљелмо Стабиле]], како прв хет-трик на Светските Првенства, тврдејќи дека Патенод дал само два гола. Но на 10 ноември 2006 година ФИФА даде до знаење дека голот на Американецот [[Том Флориел]] е препишан на Бертрам Патенод <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.fifa.com/en/media/index/0,1369,125346,00.html |title=Американецот Бертрам Патенод е прв стрелец на хет-трик на светските првенства - Службена страница на ФИФА |accessdate=2008-06-19 |archive-date=2007-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070102183306/http://www.fifa.com/en/media/index/0,1369,125346,00.html |url-status=dead }}</ref> Парагвај во не важниот натпревар против [[Белгија]] победи со 1-0, А Американците им се придружија на полуфиналистите Уругвај, Аргентина И Југославија со две победи од 3-0 {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[13 јули]] [[1930]] <br />15:00 |тим1 = {{САД}} |резултат = 3–0 (2–0) |тим2 = {{БЕЛ}} |голови1 =[[Мек Ги]] {{гол|40}} {{гол|44}} <br /> [[Патенод]] {{гол|89}} |голови2 = |стадион = [[Централ Парк]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~10.000<br /> '''Судија:''' [[Хосе Масијас]] {{АРГ}} }} {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[17 јули]] [[1930]] <br />14:45 |тим1 = {{САД}} |резултат = 3–0 (2–0) |тим2 = {{ПАР}} |голови1 =[[Патенод]] {{гол|10}} {{гол|15}} {{гол|50}} |голови2 = |стадион = [[Централ Парк]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~800<br /> '''Судија:''' [[Хосе Масијас]] {{АРГ}} }} {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[20 јули]] [[1930]] <br />15:00 |тим1 = {{ПАР}} |резултат = 1–0 (1–0) |тим2 = {{БЕЛ}} |голови1 =[[Пења]] {{гол|40}} |голови2 = |стадион = [[Сентенарио]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~900<br /> '''Судија:''' [[Рикардо Ваљарино|Рикардо Баљарино]] {{УРУ}} }} '''Група 4 конечна табела''' {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=175 |Тим !width=20 abbr="Изиграно" |Изг !width=20 abbr="Победено" |Поб !width=20 abbr="Нерешено" |Нер !width=20 abbr="ИЗгубено" |Изг !width=20 abbr="Голови Даено" |Гда !width=20 abbr="Голови Примено" |Гпр !width=20 abbr="Бодови" |Бод |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"|{{САД}} |2||2||0||0||6||0||'''4''' |- |align="left"|{{ПАР}} |2||1||0||1||1||3||'''2''' |- |align="left"|{{БЕЛ}} |2||0||0||2||0||4||'''0''' |} === Нокаут систем === {{Полуфинале <!--Date-Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2 --> <!--semi finals --> |26 јули – Монтевидео|'''{{АРГ}}'''|6|{{САД}}|1 |27 јули - Монтевидео|'''{{УРУ}}'''|6|{{КЈУ}}|1 <!--final --> |30 јули – Монтевидео|{{АРГ}}|2|'''{{УРУ}}'''|4}} ==== Полуфинале ==== Двете полуфиналиња завршија со необично висок резултат - 6-1. Во првото полуфинале Монти даде гол за минимално водство на Аргентинците на полувреме. Во второто полувреме се случи потоп на Американците чија снага беше скротена заблагодарувајќи се на движењето на аргентинските напаѓачи. Американците се жалеа на судијата Жан Ланженус но службено, не презедоја ништо {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[26 јули]] [[1930]] <br />14:45 |тим1 = '''{{АРГ}}''' |резултат = 6–1 (1–0) |тим2 = {{САД}} |голови1 =[[Монти]] {{гол|20}} <br /> [[Скопели]] {{гол|56}} <br /> [[Стабиле|Стабиеле]] {{гол|69}} {{гол|87}} <br /> [[Пеуселе]] {{гол|80}} {{гол|87}} |голови2 = [[Браун]] {{гол|89}} |стадион = [[Сентенарио]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~80.000<br /> '''Судија:''' [[Жан Ланженус]] {{БЕЛ}} }} Во второто полуфинале имаше реприза од финалето на [[Летни олимписки игри - 1924|Олимписките игри 1924]], каде снагите ги одмерија репрезентациите на Југославија и Уругвај. Југославија зачудувачки победи заблагодарувајќи се на голот на [[Бранислав Секулич]]. Уругвајците потоа поведоја со 2-1, а на Југословенците му беше контроверзно не им беше признат еден гол заради офсајд <ref>Гланвиље, стр. 22</ref>. До полувреме предноста се покачи на 3-1, а на крај достигна 6-1. Најдобриот Уругвајски напаѓач [[Педро Сеа]] постигна хет-трик {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[27 јули]] [[1930]] <br />14:45 |тим1 = '''{{УРУ}}''' |резултат = 6–1 (3–1) |тим2 = {{КЈУ}} |голови1 =[[Сеа]] {{гол|18}} {{гол|67}} {{гол|72}} <br /> [[Анселмо]] {{гол|20}} {{гол|31}} <br /> [[Ириарте]] {{гол|60}} |голови2 = [[Секулиќ]] {{гол|4}} |стадион = [[Сентенарио]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~93.000<br /> '''Судија:''' [[Алмеида Рего]] {{БРА}} }} ==== Финале ==== Се случи уште една реприза од Олипсиките Игри, финалето од [[Летни олимписки игри - 1928|Олимписките игри 1928]], во кое се сретнаа Аргентина и Уругвај. Заради тоа што сега не се играше ( традиционален ) натпревар за трето место на ова светско првенство, се по првпат да не се игра натпревар помеќу полуфиналето и финалето. И пак некои извори, најверодостоено делува ФИФА дневен извештај ( en:FIFA Bulletin ) од 1984, кој вели дека наводно се изиграл натпревар за трето место и Југословените победиле со 3-1 <ref>[http://www.rsssf.com/tables/30full.html Детаљи за светското првенство во Уругвај - Службена страница на RSSSF]</ref>. Но никој неможи со сигурност да потврди. Финалето се одржа во [[Монтевидео]], на [[30 јули]] [[1930]]. Вратата за гледачитебеше отворена од осум часот, дури шест часа пред почетокот на натпреварот. Службените податоци покажуваат дека биле присутни 93.000 луѓе <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.fifa.com/infoplus/IP-201_02E_WC-origin.pdf |title=Податок од Службената страница на ФИФА |accessdate=2008-06-19 |archive-date=2014-04-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140416180159/http://www.fifa.com/infoplus/IP-201_02E_WC-origin.pdf |url-status=dead }}</ref>. Во финалето екипите не можеа да се договорат околу топката со која ќе се игра финалето, па ФИФА донесе одлука првото полувреме да се игра со топката на Аргентина, а второто со од Уругвај. Натпреварот заврши 4-2 за Уругвај, и ако заостануваше со 1-2 на полувреме. Така Уругвајците постанаја први светски прваци додавајќи го тоа на олимиската титула од 1928. Жил Риме им го предаде трофејот на Уругвајците, трофеј кој подоцна ќе се нарече ''Жил Риме''. Наредниот ден во [[Уругвај]] е прогласен неработен ден, а во [[Буенос Аирес]], главен град на Аргентина со камења се гаѓани зградите на Уругвајските велеработилници <ref>Гланвиље, стр. 21</ref> Ова беше последниот ден од светското првенство.Се она што траеше 17 дена завршува на [[30 јули]] [[1930]] кога завршува првото светското првенство. Во 12 минута [[Пабло Дорадо]] им донесе водство и радост на [[Уругајците]], но [[Аргентинците]] не се помирија со тоа и за само 17 минути направија пресврт со головите во 20 минута [[Пеуселе]] и 37 [[Стабиле]] со неговиот 8 гол на мундијалот. Со тоа заврши првото полувреме со водство на Аргентинците од 1-2. Но во второто полувреме се играше со топката од [[Уругвај]] ( во првото од [[Аргентина]] ) и тоа им даде посебна инспирација на Уругвајците кој израмнија со голот на нивниот најдобар стрелец [[Педро Сеа]] ( 5 гола ) во 57 минута. Во 68 минута [[Сантос Ириарте]] им донесе повторно радост на Урувајците. Аргентинците како да немаја сили за да израмнат и не постигнаа гол, но затоа на крајот во 90 минута [[Хектор Кастро]] како да сакаше да му се одмазди на Аргентинците и го даде најдоцниот а и последниот гол на тоа Светско првенство. Аргентинците и ако го имаа најдобриот стрелец Гуљелмо Стабиле сепак мораа да се задоволат само со второто место '''Состави''': * {{УРУ}} - Баљестерос, Насаци, Мачерони, Андраде, Фернандес, Гестидо, Дорадо, Скароне, Кастро, Сеа, Ириарте ; * {{АРГ}} - Ботасо, Дела Торе, Патерностер, Х.Еваристо, Монти, Суарез, Пеуселе, Вараљо, Стабиле, Фереира, М.Еваристо <br /> {{фудбалкутија |bg = White |датум = [[30 јули]] [[1930]]<br />15:30 |тим1 = {{УРУ}} |резултат = 4–2 (1–2) |извештај= [http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=1/results/matches/match=1087/report.html (Извештај)] |тим2 = {{АРГ}} |голови1 =[[Пабло Дорадо|Дорадо]] {{гол|12}}<br />[[Педро Сеа|Сеа]] {{гол|57}}<br />[[Сантос Ириарте|Ириарте]] {{гол|68}}<br />[[Хектор Кастро|Кастро]] {{гол|90}} |голови2 =[[Карлсос Пеуселе|Пеуселе]] {{гол|20}} <br />[[Гуљелмо Стабиле|Стабиле]] {{гол|37}} |стадион = [[Estadio Centenario]], [[Монтевидео]]<br />'''Публика:''' ~93.000<br />'''Судија:''' [[Жан Ланженус|Ланженус]] ([[Белгиска Фудбалска Асоцијација|Белгија]]) }} == Победник == {| class="wikitable" style="text-align: center; margin: 0 auto;" |- !Шампиони на Светското Првенство во 1930 |- |- |align=center|[[Податотека:Flag of Uruguay.svg|100px|Uruguay]]<br />'''[[Уругвај]]'''<br />'''Прва титула''' |} ---- == Конечен пласман == [[Податотека:1930_world_cup.png|thumb|Остварување на државите на СП 1930]] {| class="wikitable" |- ! '''''Место''''' ! '''''Држава''''' |- | 1 {{Златен медал}} | {{УРУ}} |- | 2 {{Сребрен медал}} | {{АРГ}} |- | 3 {{Бронзен медал}} | {{КЈУ}} |- | 4 | {{САД}} |- | 5 | {{БРА}} |- | 6 | {{ЧИЛ}} |- | 7 | {{ПАР}} |- | 8 | {{РОМ}} |- | 9 | {{ФРА}} |- | 10 | {{ПЕР}} |- | 11 | {{БЕЛ}} |- | 12 | {{БОЛ}} |- | 12 | {{МЕК}} |} '''Статистика:''' {| class="wikitable" |- ! Област ! Најдобар |- |Најмногу голови ( Репрезентација ) |18 {{АРГ}} |- |Најмногу голови ( Играч ) |8 Гуљелмо Стабиле {{АРГ}} |- |Вкупно голови |70 ( во просек 3,889 на натпревар ) |- |Најмалку голови ( репрезентација ) | 0 {{БОЛ}} и {{БЕЛ}} |- |Најмалку примени голови ( во групите ) |0 {{УРУ}} и {{САД}} |- |Најмалку примени голови ( вкупно ) |3 {{УРУ}} ( 0,75 по натпревар ) |- |Најбрз гол |1' Адалберт Десу {{РОМ}} |- |“Најдоцен“ гол |90' Хектор Кастро {{УРУ}} |- |Најефикасен натпревар |Аргентина - Мексико 6-3 |- |Најстар играч |Жан де Бие {{БЕЛ}} 38 години |- |Најмлад играч |Карваљо Леите {{БРА}} и Мануел Росас {{МЕК}} 18 години |- |Најмала гол разлика ( по групи ) | -9 {{МЕК}} |- |Најголема гол разлика ( по групи ) |6 {{САД}} и {{АРГ}} |- |Хет-трик |Бертрам Патенод {{САД}}, Гуљелмо Стабиле {{АРГ}} и Педро Сеа {{УРУ}} |- |Најмлад стрелец |Мануел Росас {{МЕК}} 18 години |- |Најстар стрелец |Хектор Скароне {{УРУ}} 32 години |} == Најдобра екипа на првенството == {| class="wikitable" |- ! Голман ! Одбрана ! Средина ! Напад |- |align=left valign=top| [[Податотека:Flag of Yugoslavia.svg|{{{1|20}}}px]] [[Милован Јакшиќ]] |align=left valign=top| [[Податотека:Flag of Argentina.svg|{{{1|20}}}px]] [[Хуан Еваристо]] <br /> [[Податотека:Flag_of_Mexico.svg|{{{1|20}}}px]] [[Мануел Росас]] <br /> [[Податотека:Flag of Uruguay.svg|{{{1|20}}}px]] [[Хосе Насаци]] |align=left valign=top| [[Податотека:Flag of Argentina.svg|{{{1|20}}}px]] [[Луис Монти]] <br /> [[Податотека:Flag of Brazil.svg|{{{1|20}}}px]] [[Фаусто]] <br /> [[Податотека:Flag_of_the_United_States.svg|{{{1|20}}}px]] [[Џим Браун]] <br /> [[Податотека:Flag of Uruguay.svg|{{{1|20}}}px]] [[Карлос Риолфо]] |align=left valign=top| [[Податотека:Flag of Argentina.svg|{{{1|20}}}px]] [[Гуљелмо Стабиле]] <br /> [[Податотека:Flag of Uruguay.svg|{{{1|20}}}px]] [[Педро Сеа]] <br /> [[Податотека:Flag of Chile.svg|{{{1|20}}}px]] [[Гуљелмо Субриабре]] <br /> |} <!-- ПРИВРЕМЕНО ЈА ИСКЛУЧУВАМ ОВАА ФОРМАЦИЈА ОД СТАТИЈАТА. ДОБРО, НА КОЈ ГЕНИЈАЛЕЦ МУ ТЕКНАЛО ДА НАПРАВИ ШАБЛОН СО ТЕМНО ЗЕЛЕНА ПОЗАДИНА И СО ЦРВЕН ТЕКСТ?! КАКО ДА СЕ ЗЕЗА СО ЛУЃЕ КОИ БОЛЕДУВААТ ОД ДАЛТОНИЗАМ?! ТРЕБА ШАБЛОНОТ ДА СЕ ПРЕИСПИТА. {{Фудбалска Формација 3-4-3 |голман = [[Слика:Flag of Uruguay.svg|{{{1|20}}}px]] [[Енрике Баљестерос]] |одбрана1 = [[Слика:Flag of Argentina.svg|{{{1|20}}}px]] [[Хуан Еваристо]] |одбрана2 = [[Слика:Flag of Uruguay.svg|{{{1|20}}}px]] [[Хосе Насаци]] |одбрана3 = [[Слика:Flag_of_Mexico.svg|{{{1|20}}}px]] [[Мануел Росас]] |средина1 = [[Слика:Flag of Argentina.svg|{{{1|20}}}px]] [[Луис Монти]] |средина2 = [[Слика:Flag of Brazil.svg|{{{1|20}}}px]] [[Фаусто]] |средина3 = [[Слика:Flag_of_the_United_States.svg|{{{1|20}}}px]] [[Џим Браун]] |средина4 = [[Слика:Flag of Uruguay.svg|{{{1|20}}}px]] [[Карлос Риолфо]] |напад1 = [[Слика:Flag of Uruguay.svg|{{{1|20}}}px]] [[Педро Сеа]] |напад2 = [[Слика:Flag of Argentina.svg|{{{1|20}}}px]] [[Гуљелмо Стабиле]] |напад3 = [[Слика:Flag of Chile.svg|{{{1|20}}}px]] [[Гуљелмо Субриабре]] }}--> == Стрелци == {| class="wikitable" |- ! '''''Голови''''' ! '''''Стрелци''''' |- | '''''8 гола :''''' | '''[[Гуљелмо Стабиле]]''' {{АРГ}} |- | '''''5 гола :''''' | '''[[Педро Сеа]]''' {{УРУ}} |- | '''''4 гола :''''' | '''[[Гуљелмо Субриабре]]''' {{ЧИЛ}} |- | | '''[[Бертрам Патенод]]''' {{САД}} |- | '''''3 гола :''''' | '''[[Карлос Пеуселе]]''' {{АРГ}} |- | | '''[[Прегуњо]]''' {{БРА}} |- | | '''[[Иван Бек]]''' {{ЈУГ}} |- | | '''[[Перегрино Анселмо]]''' {{УРУ}} |- | '''''2 гола :''''' | '''[[Луис Монти]]''' {{АРГ}} |- | | '''[[Адолфо Зумелзу]]'''{{АРГ}} |- | | '''[[Модерато]]''' {{БРА}} |- | | '''[[Андре Машино]]''' {{ФРА}} |- | | '''[[Мануел Росас]]''' {{МЕК}} |- | | '''[[Хектор Кастро]]''' {{УРУ}} |- | | '''[[Пабло Дорадо]]''' {{УРУ}} |- | | '''[[Сантос Ириарте]]''' {{УРУ}} |- | | '''[[Барт Мек Ги]]''' {{САД}} |- | '''''1 гол :''''' | '''[[Марио Еваристо]]''' {{АРГ}} |- | | '''[[Алехандро Скопели]]''' {{АРГ}} |- | | '''[[Франциско Ваљаро]]''' {{АРГ}} |- | | '''[[Карлос Видал]]''' {{ЧИЛ}} |- | | '''[[Марсел Лањије]]''' {{ФРА}} |- | | '''[[Лусин Лорен]]''' {{ФРА}} |- | | '''[[Хуан Карењо]]''' {{МЕК}} |- | | '''[[Роберто Гајон]]''' {{МЕК}} |- | | '''[[Луис Варгас Пења]]''' {{ПАР}} |- | | '''[[Луис Соуза Фереира]]''' {{ПЕР}} |- | | '''[[Стефан Барбу]]''' {{РОМ}} |- | | '''[[Адалберт Десу]]''' {{РОМ}} |- | | '''[[Константин Станчиу]]''' {{РОМ}} |- | | '''[[Џим Браун]]''' {{САД}} |- | | '''[[Хектор Скароне]]''' {{УРУ}} |- | | '''[[Благоје Марјанович]]''' {{ЈУГ}} |- | | '''[[Бранислав Секулич]]''' {{ЈУГ}} |- | | '''[[Александар Тирнанич]]''' {{ЈУГ}} |- | | '''[[Џорџе Вујадинович]]''' {{ЈУГ}} |} == Занимливости == * Со декрет на [[Романија|романскиот]] крал Карол репрезентативците на оваа земја кои настапиле на СП 1930 добиле тримесечен одмор со гаранција дека нема да ги загубат работните места. Кралот Керол, кој со тимот работел како тренер заедно со репрезентацијата отпатувал за Уругвај. * Репрезентативецот на [[САД]], Бертрам Патенод е првиот фудбалер, кој на СП успеал да постигне [[хет-трик]]. * Сите наптревари на првиот Светски Куп се одиграни во еден град, [[Монтевидео]] и тоа на три стадиони (Сентенарио, Централ Парк и Поситос), а на пример во [[1982]] кога [[Шпанија]] беше домаќин, мечевите се играа на 17 стадиони во 14 града ([[Мадрид]], [[Барселона]] и [[Севиља]] беа домаќини на два стадиони). * Судијата Алдемида Рего од [[Бразил]] шест минути порано отсвире крај на натпреварот меѓу [[Аргентина]] и [[Франција]] (0-1). Аргентинците го постигнаа победничкиот гол во 81 минута. * Ова е единственото првенство на кој не се играше меч за третото место, а на финалистите не им се доделија медали туку плакети. * Останат е уште само еден играч од 1930 ФИФА Светското првенство, тоа е Аргентинецот [[Франциско Ваљаро]] ( роден на 5 февруари 1910, има 98 години ).<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.fifa.com/en/news/feature/0,1451,110384,00.html?articleid=110384 |title=Франциско Ваљаро, единствениот жив играч од 1930 ФИФА Светско првенство - Службена страница на ФИФА |accessdate=2008-06-20 |archive-date=2006-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060302182552/http://fifa.com/en/news/feature/0,1451,110384,00.html?articleid=110384 |url-status=dead }}</ref> * Во финалето екипите не можеа да се договорат околу топката со која ќе се игра. ФИФА одлучи првото полувреме да се игра со топката на Аргентина, а второто со од Уругвај. Екипата чијашто беше топката беше во предност ( Аргентинците на полувреме водеа со 1-2, а Уругвајците во второто полувреме со 3-0 за конечен резултат од 4-2). * Франција, Југославија и САД изиграа пријателски натпревари низ Јужна Америка по завршувањето на Светското првенство. Бразил играше со Франција на 1 август 1930, со Југословенците на 10 август 1930, а со Американците на 17 август 1930.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://paginas.terra.com.br/esporte/rsssfbrasil/sel/brazil192332.htm |title=Податок за натпреварите изиграни после крајот на Светското првенство 1930 |accessdate=2008-06-20 |archive-date=2007-08-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070814114450/http://paginas.terra.com.br/esporte/rsssfbrasil/sel/brazil192332.htm |url-status=dead }}</ref> Југославија играше против Аргентина на 3 август 1930.<ref>[http://rsssf.com/tablesa/arg-intres.html#matches податок од бразилскиот RSSSF]</ref> == Белешки == {{reflist|2}} <!--Остави го ова вака--> == Надворешни врски == === Дополнителна литература === * [http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=1/index.html ФИФА - Уругвај 1930] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20181226015657/https://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=1/index.html%20 |date=2018-12-26 }} {{en}} * [http://www.rsssf.com/tables/30full.html Детали на RSSSF] {{en}} * [http://homepages.enterprise.net/eico/1930.htm Историја на Светското првенство-1930] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120414231834/http://homepages.enterprise.net/eico/1930.htm |date=2012-04-14 }} {{en}} === Видео материјал === * [http://www.youtube.com/watch?v=DTxmZACa-cE Видео:1930 ФИФА Светско Првенство Дел-2] * [http://www.youtube.com/watch?v=5LzeWQNKHYc Видео:1930 ФИФА Светско Првенство Дел-1] * [http://www.youtube.com/watch?v=foNIlbH9gqo Видео:1930-1934 ФИФА Светски Првенства] * [http://www.youtube.com/watch?v=Rzx2bnsGCF0 Видео:Уругвај Светко Првенство Дел-2] * [http://www.youtube.com/watch?v=KbnGbkPES3M Видео:Уругвај Светко Првенство Дел-1] * [http://www.youtube.com/watch?v=BTu5HrxK4X4 Уругвај на првенството] * [http://www.youtube.com/watch?v=_F9WdoaKjgc&feature=related Уругвај 1930] * [http://www.youtube.com/watch?v=u-AvuD8siFA&feature=related Првото финале на Светско Првенство 1930] * [http://www.youtube.com/watch?v=XVNUxHbk52c&feature=related Првото финале на Светско Првенство 1930] * [http://www.youtube.com/watch?v=1xKY4JKB-nE&feature=related Првото финале на Светско Првенство 1930] {{фб почеток}} {{Светско Првенство во фудбал}} {{фб крај}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал]] 4tkkllzbmklmshkz2gexl3fkc9d1hqn 0 26690 5581716 4822483 2026-06-24T02:20:52Z Bjankuloski06 332 /* top */ Печатна грешка, replaced: октри → откри 5581716 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=ноември 2009}} [[Податотека:furniri.gif|thumb|right|250px|Неколку вида на фурнир]] [[Податотека:furnir-primena.jpg|thumb|right|250px|Нанесување на фурнир врз плоча]] '''Фурнир''' (од [[герм.]] ''Furnier'') во [[дрводелство]]то е тенко резне дрво, обично потенко од 3 [[милиметар|милиметри]]. Слоевите фурнир се [[лепак|лепат]] или [[стега]]ат на основни даски, кои можат да бидат од разни материјали (како [[дрво (материјал)|дрво]], [[иверка]] или [[средногуст лесонит]]) за добивање на [[врата|врати]], горни или бочни дрвени плочи за [[креденец|креденци]], [[паркет]]ирани [[под]]ови и [[мебел]]. Се корситат и за [[интарзија]]. [[Шперплоча]]та се прави од неколку слоја фурнир, секој залепен под прав агол на соседните слоеви. Фурнирот се користи и за декорирање на предмети како кутии и сл. Фурнирот се добива со „лупење“ на [[дрво (растение)|дрвото]], кое е главното место од кое се добиваат [[архитектура|архитектонските]] фурнири (видете и [[интарзија]]). Изгледот на [[гранулација (дрво)|гранулацијата]], или „[[шара (дрво)|шарата]]“ во дрвото се добива преку [[год]]овите на дрвото и зависи од аголот на сечење на истото. За стопански цели се користат три типа опрема за сечење фурнири: * Вртежен [[дребунг]] на кој [[дрво (материјал)|дрвото]] се врти наспроти многу остра [[пила]] во прекината или полупрекината ролна. Овој метод се користи главно за шперплочи bидејќи не може да се добие тенок задоволителен изглед. * Режачка машина кај која [[дрвена граѓа|граѓата]] се крева и спушта наспроти пилата, и така се добиваат тенки резниња. * Полукружен дребунг на кој граѓата се врти или движи на начин на кој се откриваат најинтересите делови од гранулацијата. Секој процес на режење дава своја препознатлива гранулација, зависно од видот на [[дрво (растение)|дрвото]]. При сите методи се јавува искривување во гранулацијата. При навлегувањето на пилата во дрвото, таа прави лабава страна (каде клетките се расечени) и набиена страна (каде се потиснати). Порано фурнирите се [[пила|пилеле]] но со тоа се јавува и непотребен губиток (отпадоци) на дрво. Фурнирањето е древна вештина, која ја употрбувале уште [[Стар Египет|старите египјани]] за нивниот [[мебел]]. == Поврзано == * [[Мултиламинарен фурнир]] * [[Гранулација (дрво)]] * [[Шара (дрво)]] * [[Дрво (материјал)]] * [[Интарзија]] {{рв|Wood veneer}} [[Категорија:Дрводелство]] [[Категорија:Дрвени материјали]] h13hkpll85yz39miphx34rdraqy6cqe 10 27175 5581707 4888402 2026-06-24T02:20:07Z Bjankuloski06 332 /* top */ Печатна грешка, replaced: октри → откри 5581707 wikitext text/x-wiki {{Navbox generic |name = Англија: Теми |state = collapsed |titlestyle = {{{titlestyle|background:#ddf;}}} |title = [[Image:Flag of England.svg|27px|Знаме на Англија]]{{spaces|5}}[[Портал:Англија|Англија: Теми]] |style = text-align:left; |groupstyle = {{{groupstyle|background:lavender;}}} |group1 = [[Историја на Англија| Историја]] |list1 = [[Историја на англосаксонска Англија|Англосаксонска&nbsp;Англија]]{{·}} [[Блиц (историја)|Блиц]]{{·}} [[Елизабетанско доба]]{{·}} [[Војни на розите|Војни&nbsp;на&nbsp;Розите]]{{·}} [[Англиска граѓанска војна|Граѓанска&nbsp;војна]]{{·}} [[Јакобинско доба]]{{·}} [[Кралство Англија]]{{·}} [[Норманско освојување на Англија|Норманско&nbsp;освојување]]{{·}} [[Англиска ренесанса]]{{·}} [[Англиска реформација]]{{·}} [[Тјудорски период]]{{·}} [[Унитарни Акти 1707|Унија&nbsp;со&nbsp;Шкотска]] |group2 = [[Англиска политика|Политика]] |list2 = [[Управување со Англија]]{{·}} [[Англиски парламент]]{{·}} [[список на англиски монарси|Монархијата на Англија]]{{·}} [[Знаме на Англија|Национално знаме]]{{·}} [[список на англиски знамиња]]{{·}} [[Кралски грб на Англија|Кралски грб]] |group3 = [[Географија на Англија|Географија]] |list3 = [[Региони во Англија|Региони]]{{·}} [[Церемонијални англиски грофовии|Грофовии]]{{·}} [[Окрузи во Англија|Окрузи]]{{·}} [[Градини во Англија|Градини]]{{·}} [[список на острови во Англија|Острови]]{{·}} [[список на места во Англија|Места]]{{·}} [[список на градови во Англија|Градови]]{{·}} [[список на цивилни парохии во Англија|Парохии]] |group4 = [[Демографија на Англија|Демографија]] |list4 = [[Англиски англиски јазик]]{{·}} [[список на англичани|Познати англичани]]{{·}} [[Англичани]] |group5 = [[Англиска култура|Култура]] |list5 = [[Замоци во Англија|Замоци]]{{·}} [[Англиска Црква]]{{·}} [[Образование во Англија|Образование]]{{·}} [[Музеи во Англија|Музеи]]{{·}} [[Англиски изуми и откритија|Изуми и откритија]]{{·}} [[Англиска кујна]]{{·}} [[Ѓурѓовден]] |group6 = [[Англиски спорт|Спорт]] |list6 = [[Национален крикет-тим на Англија|Крикет-репрезентација]]{{·}} [[Фудбалска репрезентација на Англија|Фудбалска репрезентација]]{{·}} [[Фудбалско здружение]]{{·}} [[Англиска рагби-репрезентација]]{{·}} }} <noinclude> [[Категорија:Прегледнички кутии за Англија|{{PAGENAME}}]] [[bg:Шаблон:Великобритания теми]] </noinclude> 46nbcorqeav0loez712two7hbqklcfe 0 27422 5581494 5476276 2026-06-23T12:45:59Z Makenzis 67668 5581494 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=ноември 2009}} {{Infobox football club | clubname = ФК Шкендија | image = [[Податотека:KF Shkëndija Logo.svg|150px]] | image_size = 150px | caption = | fullname =Фудбалски Клуб Шкендија | nickname = ''Kuq e Zi'' (Црвено-црните) | founded = {{Start date and age|df=yes|1979|8|27}} | ground = [[Градски стадион Тетово|Еколог Арена]] | capacity = 15,000 | owner = Ecolog International | chrtitle = Претседател | chairman = Висар Беџети | manager = Ернест Ѓока | league = [[Прва македонска фудбалска лига|Прва македонска лига]] | season = [[Прва фудбалска лига на Македонија 2025/2026|2025/26]] | position = 2. од 12 места | website = http://www.kfshkendija.com/en/ | pattern_la1 = _macron19b | pattern_b1 = _shkendija2223h | pattern_ra1 = _macron19b | pattern_so1 =_forli1819a | leftarm1 = 000000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = 000000 | shorts1 = 000000 | socks1 = 000000 | pattern_la2 = _shkendija2223a | pattern_b2 = _shkendija2223a | pattern_ra2 = _shkendija2223a | pattern_sh2 = _shkendija2223a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF }} '''ФК Шкендија''' ({{langx|sq|KF Shkëndija}}, во превод: ''Искра'') — [[фудбал|македонски фудбал]]ски клуб од [[Тетово]], [[Република Македонија|Македонија]], создаден на 27 август [[1979]] година.<ref>{{наведени вести |title=На тетовци не им е до славење: Шкендија вчера наполни 40 години… |url=https://web.archive.org/web/*/https://sportmedia.mk/2019/08/28/%d0%bd%d0%b0-%d1%82%d0%b5%d1%82%d0%be%d0%b2%d1%86%d0%b8-%d0%bd%d0%b5-%d0%b8%d0%bc-%d0%b5-%d0%b4%d0%be-%d1%81%d0%bb%d0%b0%d0%b2%d0%b5%d1%9a%d0%b5-%d1%88%d0%ba%d0%b5%d0%bd%d0%b4%d0%b8%d1%98%d0%b0/ |accessdate=14 септември 2019 |publisher=sportmedia.mk преку web.archive.org |date=28 август 2019}}</ref> Моментално игра во [[Прва македонска лига (фудбал)|Првата македонска фудбалска лига]]. Своите натпревари ги игра на [[Градски стадион Тетово|Еколог Арена]] во Тетово. Клубот е освојувач на Првата лига во сезоните [[Прва фудбалска лига на Македонија 2010/2011|2010/11]], [[Прва фудбалска лига на Македонија 2017/2018|2017/2018]],[[Прва фудбалска лига на Македонија 2018/2019|2018/2019]] и [[Прва фудбалска лига на Македонија 2020/2021|2020/2021]], и на [[Куп на Македонија (фудбал)|Купот на Македонија]] во [[Македонски куп во фудбал 2015/2016|2015/16]] и [[Фудбалски куп на Македонија 2017-2018|2017/18]]. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.kfshkendija.com/ Портал на ФК Шкендија] {{sq}} {{Прва фудбалска лига на Македонија 2016/2017}} {{Предложна група |title=Домашни титули |list={{Шампиони на Првата фудбалска лига на Македонија}}{{Македонски фудбалски куп}} }} [[Категорија:Фудбалски клубови од Прва фудбалска лига на Македонија|Шкендија]] [[Категорија:Фудбалски клубови од Тетово]] [[Категорија:Појавено во 1979 година во Македонија]] fmcbrxhlxcv8lrclosgqybkd1wbmenk 0 27433 5581472 5442719 2026-06-23T12:16:07Z Makenzis 67668 5581472 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија фудбалски клуб| име = ФК Силекс| лого = [[Податотека:FK Sileks.PNG|100px|Амблемот на ФК Силекс]]| целосно име = ФК Силекс Кратово| основан = {{Start date and age|1965}} | терен = [[Градски стадион Кратово]] | тренер = Александар Васоски | капацитет = 1.800 | лига = [[Прва македонска фудбалска лига|Прва македонска лига]] | сезона = 2025/26 | позиција = 4. од 12 места | шема_лр1=_red_stripes|шема_т1=_red_stripes|шема_др1=_red_stripes| леварака1=0000AA|тело1=0000AA|деснарака1=0000AA|шорцеви1=0000AA|чорапи1=CC0000| |шема_лр2=_whiteshoulders|шема_т2=_whiteshoulders|шема_др2=_whiteshoulders| леварака2=FFFFFF|тело2=FFFFFF|деснарака2=FFFFFF|шорцеви2=FFFFFF|чорапи2=CC0000| }} '''ФК Силекс''' — [[Република Македонија|македонски]] [[фудбал]]ски клуб од [[Кратово]]. Клубот моментално се натпреварува во [[Прва македонска фудбалска лига|Првата македонска лига]]. == Историја == Силекс е оформен 1965 година. Во својата историја Силекс бил трикратен шампион на Македонија, и тоа во сезоните: 1995/96, 1996/97 и 1997/98. Исто така е двократен освојувач на Купот на Македонија, во сезоните 1993/94 и 1996/97. Клубот игра на [[Градски стадион Кратово]], кој има капацитет од 4.500 гледачи. == Евро купови == * '''УЕФА КПК - Сезона 1995/96''' ВАЦ Самсунг-Силекс 1:1 Силекс-ВАЦ Самсунг 3:1 Борусија Мехенгладбах-Силекс 3:0 Силекс-Борусија Мехенгладбах 2:3 * '''УЕФА Куп - Сезона 1996/97''' Акранес-Силекс 2:0 Силекс-Акранес 1:0 * '''УЕФА Лига на шампиони - Сезона 1997/98''' Силекс-Беитар 1:0 Беитар-Силекс 3:0 * '''УЕФА Лига на шампиони - Сезона 1998/99''' Силекс-Брухе 0:0 Брухе-Силекс 2:1 * '''УЕФА Куп - Сезона 1999/00''' Шахтјор Донецк-Силекс 3:0 Силекс-Шахтјор Донецк 2:1 == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.ffm.com.mk/ Официјалнo мрежно место на Фудбалската федерација на Македонија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080723182406/http://www.ffm.com.mk/ |date=2008-07-23 }} {{Прва фудбалска лига на Македонија 2016/2017}} {{Предложна група |title=Домашни титули |list= {{Шампиони на Првата фудбалска лига на Македонија}}{{Македонски фудбалски куп}} }} [[Категорија:Фудбалски клубови од Прва фудбалска лига на Македонија|Силекс]] [[Категорија:Фудбалски клубови од Македонија|Силекс]] [[Категорија:ФК Силекс| ]] [[Категорија:Појавено во 1965 година во Македонија]] jhrf7o3j4u4hhxehrg710usza5h89xk 100 30381 5581706 4486364 2026-06-24T02:20:00Z Bjankuloski06 332 /* top */ Печатна грешка, replaced: октри → откри 5581706 wikitext text/x-wiki [[Image: Sergei-Prokudin-Gorski-Larg.jpg|десно|200px]] '''Сергеј Михајлович Прокудин-Горски''' ([[31 август]], [[1863]], [[Муром]] &ndash; [[27 септември]], [[1944]], [[Париз]]) ([[Руски јазик|руски]]: ''Сергей Михайлович Прокудин-Горский'' {{Audio|ru-Prokudin-Gorskii.ogg|чујте}}) го посветил својот живот на унапредувањето на [[фотографија]]та како еден од првенците на фотографијата во боја. Роден е во [[Муром]] во [[Владимирска област|Владимирската област]], [[Русија]], а по звање бил [[хемичар]].<ref Name=loc>[http://www.loc.gov/exhibits/empire/gorskii.html Фотограф на царот: Сергеј Михајлович Прокудин-Горски] Библиотека на Конгресот. Пристапено на 13 август 2006</ref> Учел кај славни научници во [[Санкт Петербург]], [[Берлин]] и [[Париз]], и развил првични техники за [[фотографија во боја]]. Своите првобитни истражувања резултирале со [[патент]]и слајдови и [[филм]]ови во боја. Околу [[1905]] Прокудин-Горски разработил план за употреба на ова ново техничко откритие за документирање на [[Руска Империја|Руската Империја]]. Ова имало за цел да ги запознае учениците со огромната и разнолика [[историја]], [[култура]] и [[модернизација]] на нивната татковина. Процедурата се состоела од брзо правење на низа [[монохроматичност|монохромни]] слики една по друга, секоја низ различно обоен филтер. Со проектирање на три монохромни слики во услови на светла со точна боја, можело да се реконстуира сликаната сцена во вистински бои. Помрднувањата на она што е сликано резултирало со заматени духолики слики, бидејќи сликите од црвена, зелена и сина боја се правеле со извесно временско растојание. ''[[Сергеј Михајлович Прокудин-Горски|Прочитајте повеќе...]]'' <noinclude> [[Категорија:Портал:Биографија/Одбрана статија]] </noinclude> eodegiltdncsk4wlo2q2jqgage9w6hp 0 32067 5581837 4767519 2026-06-24T11:18:26Z Al Silonov 4487 5581837 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=ноември 2009}} {{никулец}} [[File:IPA chart 2020.svg|thumb|upright=1.5|Официјалната шема на ИПА, ревидирана во 2020 година]] '''Меѓународната фонетска азбука''' (МФА) — систем од знаци за фонетска и фонолошка [[транскрипција (лингвистика)|транскрипција]] осмислена од [[Меѓународна фонетска асоцијација|Меѓународната фонетска асоцијација]]. {{Нормативна контрола}} [[Категорија:МФА| ]] [[Категорија:Фонетски азбуки]] oqnihi62z9zayj9rvq4urjn11n16txh 0 34158 5581693 5538656 2026-06-24T02:18:34Z Bjankuloski06 332 /* Дела */ Печатна грешка, replaced: октри → откри 5581693 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist |Name = Георг Фридрих Хендл<br />''<small>Georg Friedrich Händel</small>'' |Img = George Frideric Handel by Balthasar Denner.jpg |Img_capt = Портрет на Хендл (1733) |Img_size = |Background = non_performing_personnel |Birth_name = Георг Фридрих Хендел |Alias = Џорџ Фридерик Хендел |Born = {{роден на|23|февруари|1685}}<br /><small>[[Податотека:Coat of Arms of the Archbishopric of Magdeburg.svg|лево|22x20п|Знаме на Војводството Магдебург]] [[Хале (Зале)|Хале]], Војводство Магдебург, [[Свето Римско Царство]]</small> |Origin = |Died = {{починал на|14|април|1759}}<br /><small>[[Податотека:Union flag 1606 (Kings Colors).svg|лево|22x20п|Знаме на Кралството Велика Британија]] [[Лондон]], [[Кралство Велика Британија|Велика Британија]]</small> |Instrument = |Genre = [[Барокна музика|барок]] |Occupation = [[Композитор]]<br />[[оргулар]]<br />[[чембалист]] |Years_active = |Label = |Associated_acts = |URL = |Notable_instruments = |signature = George Frideric Handel Signature.svg }} '''Георг Фридрих Хендл''' ({{langx|de|Georg Friedrich Händel}}, {{langx|en|George Frideric Handel}}; [[23 февруари]] [[1685]] – [[14 април]] [[1759]]) — [[Германија|германски]] и подоцна [[Велика Британија|британски]] [[барокна музика|барокен]] [[композитор]], водач во музичките форми [[кончерто гросо]], [[опера]] и [[ораториум]]. Роден е во [[Хале, Саксонија-Анхалт|Хале]], а го провел речиси сиот полнолетен живот во [[Англија]], [[Велика Британија|британски]] државјанин на [[22 јануари]] [[1727]].<ref>{{cite web |url=http://www.parliament.uk/business/publications/parliamentary-archives/archives-highlights/handel-and-naturalisation/ |title=British Citizen by Act of Parliament: George Frideric Handel |publisher=Parliament.uk |date=14 април 2009 |access-date=22 јануари 2021 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120504101508/http://www.parliament.uk/business/publications/parliamentary-archives/archives-highlights/handel-and-naturalisation/ |archive-date=4 мај 2012 }}</ref> Неговите најпознати дела се „[[Месија (Хендл)|Месија]]“, ораториум според текст од [[Библија на кралот Јаков|Библијата на кралот Јаков]], „[[Музика на вода]]“ и „[[Музика за кралскиот огномет]]“. За поука и инспирација ги користел техниките на големите композитори на италијанскиот барок, како и музиката на [[Хенри Персел]], а самиот пак извршил големо влијание врз многу композитори по него како [[Јозеф Хајдн|Хајдн]], [[Волфганг Амадеус Моцарт|Моцарт]] и [[Лудвиг ван Бетовен|Бетовен]], а неговите дела биле од значење за преодот од [[барокна музика|барокот]] кон [[класицистичка музика|класицизмот]]. == Животопис == [[Податотека:Halle Händelhaus 2012.jpg|лево|мини|250x250пкс|Родната куќа на Хендл во Хале]] Хендл е роден во [[Хале, Саксонија-Анхалт|Хале]] во [[Саксонија-Анхалт]] во семејството на Георг и Доротеја ([[моминско презиме|мом.]] Тауст) Хендл во 1685, во истата година кога се родиле и [[Јохан Себастијан Бах]] и [[Доменико Скарлати]].<ref>{{наведена книга|url=https://archive.org/details/handeldocumentar00deut|last=Дојч|first=Ото Фрих|title=Handel: A Documentary Biography|location=Лондон|language=англиски|publisher=Adam and Charles Black|year=1955}}</ref> Од мали нозе покажал голем музички талент, и веќе на седум години бил вешт изведувач на [[чембало]] и [[оргули]], а на девет годишна возраст веќе почнал да компонира. Меѓутоа татко му, кој бил истакнат [[бербер-хирург]] кој служел како негувател и [[бербер]] по дворовите во [[Саксонија]] и [[Бранденбург]],<ref>Adams Aileen, K., Hofestadt, B., "Georg Handel (1622–97): the barber-surgeon father of George Frideric Handel (1685-1759)", Journal of Medical Biography, 2005, Aug;13(3):142-9. [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=16059526&dopt=Abstract]</ref> и воопшто прочуен граѓанин на Хале, бил против музичката определба на момчето, бидејќи сакал да учи за правник, додека пак мајка му го поддржувала во музиката.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.music.vt.edu/musicdictionary/appendix/composers/H/GeorgeHandel.html |title=Virginia Tech Multimedia Music Dictionary Composer Biographies |accessdate=2007-09-11 |archive-date=2007-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070614111202/http://www.music.vt.edu/musicdictionary/appendix/Composers/H/GeorgeHandel.html |url-status=dead }}</ref> Без ралика на тоа, на Хендл му било дозволено да оди на часови по компнирање и клавијатурни техники кај [[Фридрих Вилхелм Цахов]], оргуларот на црквата Либфрауенкирхе во Хале. Тетка му Ана, му имала дадено [[спинета]] за неговиот седми роденден, кој бил ставен на таван за да го свири кога ќе добие прилика да се измолкне од татка си.<ref>[[Ото Ерих Дојч|Дојч, Ото Ерих]], [http://links.jstor.org/sici?sici=0027-4224(195507)36%3A3%3C269%3AHADB%3E2.0.CO%3B2-W "Handel: A Documentary Biography"], Music & Letters, Том 36, бр. 3 (јул., 1955), стр. 269-272.</ref><ref>Hird, Edward, Rev., [http://www3.telus.net/st_simons/cr9304.htm Повтѕорно откривање на Хендловиот „Месија“] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20171223041014/http://www3.telus.net/st_simons/cr9304.htm |date=2017-12-23 }}, април 1993, Deep Cove Crier, North Vancouver, B.C., Canada.</ref> Во [[1702]], по волја на татко му почнал да студира [[право]] на [[Универзитет во Хале|универзитетот во Хале]], но по татковата смрт следната година, го напуштил правото, па продолжил со музика како оргулар во протестантска катедрала. Следната година се преселил во [[Хамбург]], прифаќајќи работа како [[виолиниост]] и [[чембалист]] во оркестарот на оперската куќа. Тука ги искомпонирал своите први [[опера|опери]], „[[Алмира]]“ и „[[Нерон (опера)|Нерон]]“, изведени во [[1705]]. Во [[1708]] во Хамбург искомпонирал и уште две други рани опери, „[[Дафна (опера од Хендл)|Дафна]]“ и „[[Флориндо]]“. Во периодот [[1706]]–[[1709]] Хендл патувал низ и учел во [[Италија]]. Кога операта била забранета од локалните власти, Хендл нашол работа како композитор на духовна музика и компонирал некои дела во оперски стил. Од ова доба датира неговото познато дело ''[[Dixit Dominus (Хендл)|Dixit Dominus]]'' (1707). Потоа следеле оперите „[[Родриго (опера)|Родриго]]“ ([[Фиренца]], 1707), и „[[Агрипина (опера)|Агрипина]]“ ([[Венеција]], [[1709]]). „Агрипина“, која се изведувала ненадминати 27 пати, се одликува со зрела техника во Хендловото компонирање, и ова дело му дало високо реноме. Во [[Рим]] во [[1709]] и [[1710]] се произвеле два [[ораториум]]а со наслов „[[Воскресение (опера)|Воскресение]]“ и „Триумф на Времето“. [[Податотека:mesija-hendl.jpg|thumb|left|250px|Оригинална партитура на „[[Месија (Хендл)|Месија]]“ со личен потпис на Хендл, 1741]] Во 1710 Хендл станал [[капелмајстор]] на Георг, [[изборен кнез|изборниот кнез]] на [[Хановер]], кој наскоро станал крал [[Џорџ I]] на Велика Британија. Хендл го посетил [[Лондон]] во 1710, а во 1712 се преселил дефинитивно, со годишна плата од £200 од [[Кралица Ана|кралицата Ана]]. Во раните години во Лондон, негов важен патрон бил младиот и богат [[Ричард Бојл, Трет Ерл од Барлингтон|Ричард Бојл, Третиот Ерл од Барлингтон]], кој брзо ја засакал Хендловата музика.<ref>Handel. A Celebration of his Life and Times 1685 – 1759. [[Национална портретна галерија (Лондон)|Национална портретна галерија]], [[Лондон]]. стр. 92.</ref> Во [[1723]] Хендл се преселил во новоизградена куќа на 25 [[Брук Стрит]], Лондон, каде живеел под кирија сѐ до неговата смрт во 1759. Ова денес е [[Хендлова музеј-куќа|Хендловата музеј-куќа]], реставрирана [[Џорџијанска архитектура|џорџијанска]] куќа отворена за јавноста со изведби на [[барокна музика]]. На надворешниот ѕид на куќата има спомен-плакета. Токму тука ги искомпонирал делата „[[Месија (Хендл)|Месија]]“, „[[Свештеникот Садок]]“ и „[[Музика за кралскиот огномет]]“. Во [[1727]] му било побарано да искомпонира четири [[Химни за крунисување|химни по повод крунисувањето]] на кралот [[Џорџ II]]. Една од овие е „[[Свештеникот Садок]]“, која се изведува на секое крунисување од тогаш па наваму. Хендл бил и директор на [[Кралска музичка академија|Кралската музичка академиија]] 1720–1728, и ортак на [[Ј. Ј. Хајдегер]] во управата на [[Кралев театар|Кралевиот театар]] 1729–1734. Бил во потесни врски со [[Кралска оперска куќа|Кралската оперска куќа]] во [[Ковент Гарден]], каде биле премиерите на многу негови италијански опери. Хендл се откажал од управата на опери во [[1740]], по загубата на големи пари во таа дејност. [[Податотека:London Handel House.jpg|thumb|right|250px|[[Хендлова музеј-куќа|Хендловата музеј-куќа]], [[Лондон]]]] Во април 1737, на 52 годишна ворзаст Хендл добил [[удар]] од некоја болест, што привремено му ја [[парализа|парализирало]] десната рака, па морал да сопре со изведби. Се жалел и од потешкотии во фокусирање на видот. Во 1750 хендл аражнирал изведба на „Месија“ во добротворна цел за лондонската [[прифатилишна болница]]. Изведбата била голем успех и била проследена со годишни концерти кои продолжиле да се одржуваат долж животот на Хендл. Во знак за благодарност, Хендл бил поставен за управник на болницата следниот ден по првиот концерт. На неговата смрт на институцијата ѝ подарил убав примерок од делото '„Месија“. Во спомен на неговите ангажмани во болницата стои постојана поставка во [[Прифатилишен музеј|Прифатилишниот музеј]], а во истиот се наоѓа итн. „Џералд Коукова Хендлска збирка“. Во август [[1750]], на пат од Германија за Лондон, Хендл бил сериозно повреден во несреќа со кочии на патот од [[Хаг]] до [[Харлем]] во [[Холандија]].<ref name="Dent">{{наведена книга | last = Dent | first = Edward Joseph | title = Handel | orig-year = 2004-06-17 | publisher= R A Kessinger Publishing | id = ISBN 1-4191-2275-4 | pages = 63 }}</ref> Во [[1751]] видот на едно око почнал да му се влошува. Причинителот не е познат, но се знае дека истото продолжило и на другото око. Умрел по неколку години во 1759 во Лондон, а последната изведба на која присуствувал била неговиот ораториум „Месија“. На неговиот погреб присуствувале над 3000 оплакувачи. Самиот погреб бил изведен со полни државни почести и Хендл бил погребан во [[Вестминстерска опатија|Вестминстерската опатија]]. Тој никогаш не се оженил, а личниот живот го држел во строга приватност. За разлика од многу композитори, со смртта оставил огромен имот вреден £20.000 (повеќемилионска сума во денешни пари), од кој најголемиот дел припаднал на внука во Германија, а остатокот во подароци на други роднини, слуги, пријатели и во добротворни цели. Хендл бил високо почитуван од другите композитори, како за време на неговиот живот, така и по него. [[Јохан Себастијан Бах]] има кажано: „[Хендл] е единствениот човек кој би сакал да го видам пред да умрам, и единствениот човек кој би сакал да бидам, да не бев Бах“. [[Моцарт]] пак, се вели дека се изјаснил: „Хендл го разбира ефектот подобро од сите нас. Кога ќе посака, удира како молња“, а пак за [[Бетовен]] тој бил „учителот на сите нас“. Подоцна тој над сè ја истакнал едноставноста и популарната допадливост на Хендловата музика со исказот: „одете кај него за да научите како да постигнете големи ефекти на така едноставен начин“. == Дела == {{Главна|Список на композиции од Георг Фридрих Хендл}} [[Податотека:Water music.png|thumb|230px|right|Насловна страна на партитурата на „[[Музика на вода]]“]] Во композициите на Хендл спаѓаат 50 опери, 23 ораториуми, голем број на сехристијански дела, и шеснаесет концерти за оргули. Меѓу најпопуларните од нив се „Кукавицата и славејот“, во кој можеме да чуеме пеење на птици во разни скали како гласови на разни птици; Опус 3 и 6 [[Кончерти Гроси]]; „[[Музика на вода]]“ и „[[Музика за кралскиот огномет]]“. По неговата смрт италијанските опери паднале во длабока сенка, освен некои избори како сеприсутната арија „[[Ксеркс (опера)|Ксеркс]]“ со наслов „Никогаш немало сенка“ (''Ombra mai fu''); Во англофонските земји низ XIX и првата половина на XX век неговото реноме се засновало на англиските [[ораториум]]и изведувани во огромни хорови од аматери по свечени прилики. Овие се „[[Естир (ораториум)|Естир]]“ ([[1718]]); „[[Аталија (ораториум)|Аталија]]“ ([[1733]]); „[[Саул (Хендл)|Саул]]“ ([[1739]]); „[[Израел во Египет (ораториум)|Израел во Египет]]“ ([[1739]]); „[[Месија (Хендл)|Месија]]“ (1742); „[[Самсон (ораториум)|Самсон]]“ (1743); „[[Јуда Макавејски (Хендл)|Јуда Макавејски]]“ ([[1747]]); „[[Соломон (ораториум)|Соломон]]“ (1748); and „[[Јефтај (ораториум)|Јефтај]]“ ([[1752]]), засновани на либрето од [[Чарлс Џененс]]. Од [[1960]]-тите, со возобновениот интерес за барокната музика, изведбени стилови на [[Автенитична музичка изведба|оригинални инструменти]] и превалентноста на [[констратенор]]и кои попрецизно можат да изведуваат улоги за [[кастрат]]и, Хендловите италијански опери доживеале своевидна преродба, па многу од нив почнале да се снимаат и изведуваат на сцена. Од 50-те опери напишани помеѓу [[1705]] и [[1738]] г., најистакнати се „Агрипина“ (1709), „[[Риналдо (опера)|Риналдо]]“ (1711, 1731), „[[Орландо (опера)|Орландо]]“ ([[1733]]), „[[Алцина]]“ (1735), „[[Ариодант]]“ (1735) и „[[Ксеркс (опера)|Ксеркс]]“ ([[1738]] и денес често се изведуваат во концертните и оперските сали. Може да се рече дека најдобри се „[[Јулиј Цезар (опера)|Јулиј Цезар]]“ ([[1724]]) и „[[Роделинда]]“ ([[1725]]). Во последно време заживеани се и низа профани [[кантата|кантати]] и „духовни ораториуми“ или „концертни опери“. Од првиот вид особено значајни се „[[Ода за денот на Св. Цецилија]]“ ([[1739]]) (текст од [[Џон Драјден]]) и „[[Ода за роденденот на кралицата Ана]]“ (1713). За световните ораториуми, Хендл се иснпирирал од класичната митологија, компонирајќи дела како „[[Акид и Галатеја]]“ ([[1719]]), „[[Херкул (Хендл)|Херкул]]“ ([[1745]]), and „[[Семела (ораториум)|Семела]]“ (1744). Со повторното откривање на неговите театарски дела, Хендл, покрај неговата слава како инструменталист, оркестратор и мелодист, сега се смета и за валик музички драматург. {{Schaff-Herzog}} <h2 style="clear: left;">Снимки</h2> [[Податотека:Hcollaboratorihandel.jpg|thumb|right|300px|Хендл изведува со група]] {{multi-listen start}} {{multi-listen item|filename=Handel - messiah - 04 and the glory of the lord.ogg|title=„Месија“ - „И славата Господова“|description=|format=[[Ogg]]}} {{multi-listen item|filename=Handel - messiah - 12 for unto us a child is born.ogg|title=„Месија“ - „Нам дете ни се роди“|description=|format=[[Ogg]]}} {{multi-listen item|filename=Handel - messiah - 44 hallelujah.ogg|title=„Месија“ - „Алилуја“|description=|format=[[Ogg]]}} {{multi-listen item|filename=Handel - Suite Vol. 1 No. 8 in F minor HWV 433 - 5. Gigue.oga|title=Гига - HWV 433|description=|format=[[Ogg]]}} {{multi-listen item|filename=Handel - Sonata for flute in E minor HWV 359b - 3. Adagio.oga|title= Соната во Е-мол - Адаџо|description=|format=[[Ogg]]}} {{multi-listen item|filename=Handel - Sonata for flute in E minor HWV 359b - 2. Allegro.oga|title= Соната во Е-мол - Алегро|description=|format=[[Ogg]]}} {{multi-listen item|filename=Handel - Sonata for flute in E minor HWV 359b - 4. Allegro.oga|title= Соната во Е-мол - Алегро (2)|description=|format=[[Ogg]]}} {{multi-listen item|filename=Handel - Sonata for flute in E minor HWV 359b - 1. Grave.oga|title= Соната во Е-мол - Граве|description=|format=[[Ogg]]}} {{multi-listen item|filename=George Frideric Handel - Fantasias 8,12 and Carillon.ogg|title=Фантазии 8, 12 и Кариљон|description=|format=[[Ogg]]}} {{multi-listen end}} == Поврзано == * [[Список на композиции од Георг Фридрих Хендл]] * [[:Категорија:Композиции од Георг Фридрих Хендл]] * [[:Категорија:Ораториуми од Георг Фридрих Хендл]] * [[:Категорија:Опери од Георг Фридрих Хендл]] == Белешки == {{наводи}} == Наводи == * Burrows, Donald. ''Handel.'' Oxford: Oxford University Press, 1994. ISBN 0-19-816470-X * [[Ото Ерих Дојч|Дојч, Ото Ерих]], ''Handel: A Documentary Biography'', 1955. * Frosch, W.A., [http://gfhandel.org/frosch.htm ''The "case" of George Frideric Handel''] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070806222903/http://gfhandel.org/frosch.htm |date=2007-08-06 }}, New England Journal of Medicine, 1989; 321:765-769, 14 септември 1989. [http://content.nejm.org/content/vol321/issue11/index.shtml] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090105151810/http://content.nejm.org/content/vol321/issue11/index.shtml |date=2009-01-05 }} * Harris, Ellen T. (главен уредник) ''The librettos of Handel's operas: a collection of seventy librettos documenting Handel's operatic career'' New York: Garland, 1989. ISBN 0-8240-3862-2 * Hogwood, Christopher. ''Handel.'' London: Thames and Hudson, 1984. ISBN 0-500-01355-1 * Keates, Jonathan. ''Handel, the man and his music.'' London: V. Gollancz, 1985. ISBN 0-575-03573-0 * Dean, Winton and John Merrill Knapp. ''Handel's Operas, 1704-1726'' (Том 1) Oxford: Clarendon Press. (1987; второ изд. 1994 (мека корица) ISBN 0-19-816441-6 * Meynell, Hugo. ''The Art of Handel's Operas'' The Edwin Mellen Press (1986) ISBN 0-88946-425-1 == Надворешни врски == {{рв|Georg Friedrich Händel}} * [http://www.handelhouse.org Хендлова музеј-куќа] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20010615174748/http://www.handelhouse.org/ |date=2001-06-15 }} {{en}} * [http://www.haendelhaus.de/ENGLISH/haendelhaus_e.htm Хендловата куќа во Хале] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20061112004648/http://www.haendelhaus.de/ENGLISH/haendelhaus_e.htm |date=2006-11-12 }} {{en}} === Партитури и снимки === * {{ChoralWiki|George_Frideric_Handel}} {{en}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Хендл, Георг Фридрих}} [[Категорија:Барокни композитори]] [[Категорија:Композитори на оргули]] [[Категорија:Англиски оргулари]] [[Категорија:Германски оргулари]] [[Категорија:Англиски композитори]] [[Категорија:Германски композитори]] [[Категорија:Германски оперски композитори]] [[Категорија:Луѓе од Хале]] [[Категорија:Личности овековечени во споменикот „Валхала“]] [[Категорија:Англикански светци]] [[Категорија:Погребани во Вестминстерската опатија]] lfg5y1qd5e4mscpxdw2tiu0xe98gtyz 10 34684 5581828 5468334 2026-06-24T11:02:01Z Bjankuloski06 332 5581828 wikitext text/x-wiki {{Infobox | bodyclass = vcard | child = {{{child|}}} | aboveclass = n | abovestyle = font-size:125%;background-color:gold; | above = {{br separated entries | 1 = {{#if:{{{honorific prefix|{{{honorific_prefix|{{{honorific-prefix|}}}}}}}}}|<div class="honorific-prefix" style="display:inline;font-size: 77%; font-weight: normal;">{{{honorific prefix|{{{honorific_prefix|{{{honorific-prefix}}}}}}}}}</div>}} | 2 = <includeonly><div style="display:inline;" class="fn">{{#if:{{{name|}}}|{{{name}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}</div></includeonly> | 3 = {{#if:{{{honorific suffix|{{{honorific_suffix|{{{honorific-suffix|}}}}}}}}}|<div class="honorific-prefix" style="display:inline;font-size: 77%; font-weight: normal;">{{{honorific suffix|{{{honorific_suffix|{{{honorific-suffix}}}}}}}}}</div>}} }} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage |image={{{image|}}} |size={{{image_size|{{{imagesize|}}}}}} |sizedefault=frameless |upright=1 |alt={{{alt|}}} |suppressplaceholder=yes}} | caption = {{{caption|}}} | headerstyle = background-color:gold; | header1 = {{{titles|}}} | label2 = Роден(а) | data2 = {{br separated entries|{{{birth_name|}}} |{{{birth_date|}}} |{{{birth_place|}}} }} | label3 = Hometown | data3 = {{{home_town|}}} | label4 = Residence | data4 = {{{residence|}}} | label5 = Починал(а) | data5 = {{br separated entries |{{{death_date|}}} |{{{death_place|}}} }} | label6 = Причина&nbsp;за смрт | data6 = {{{death_cause|}}} | label7 = Resting place | data7 = {{br separated entries |{{{resting_place|{{{resting place|}}}}}} |{{{resting_place_coordinates|{{{resting place coordinates|}}}}}} }} | label8 = {{#if:{{{honoured_in|}}}|Honoured|{{#if:{{{honored_in|}}}|Почитуван|Почитуван(а)}}}}&nbsp;во | data8 = {{if empty|{{{honoured_in|}}}|{{{honored_in|}}}|{{{venerated_in|}}}}} | label9 = [[Беатификација]] | data9 = {{#if:{{{beatified_date|}}}|{{{beatified_date}}}{{#if:{{{beatified_place|}}}|, {{{beatified_place}}}}} {{#if:{{{beatified_by|}}}| by {{{beatified_by}}}}}}} | label10 = [[Канонизација]] | data10 = {{#if:{{{canonized_date|}}}|{{{canonized_date}}}{{#if:{{{canonized_place|}}}|, {{{canonized_place}}}}} {{#if:{{{canonized_by|}}}| од {{{canonized_by}}}}}}} | label11 = {{nowrap|Главно светилиште}} | data11 = {{{major_shrine|}}} | label12 = [[Слава (празник)|Слава]] | data12 = {{{feast_day|}}} | label13 = [[Симболика на светци|Обележја]] | data13 = {{{attributes|}}} | label14 = [[Светец заштитник|Заштитништво]] | data14 = {{{patronage|}}} | label15 = Controversy | data15 = {{{issues|}}} | label16 = {{longitem|[[Cult (religious practice)#In Christianity|Catholic cult]] suppressed}} | data16 = {{{suppressed_date|}}}{{#if:{{{suppressed_by|}}}|&nbsp;by {{{suppressed_by}}}}} | label17 = Influences | data17 = {{{influences|}}} | label18 = Influenced | data18 = {{{influenced|}}} | label19 = {{longitem|Tradition or genre}} | data19 = {{{tradition|}}} | label20 = {{nowrap|Major works}} | data20 = {{{major_works|}}} | data21 = {{{misc|{{{module|}}}}}} | data22 = {{{misc2|{{{module2|}}}}}} | data23 = {{{misc3|{{{module3|}}}}}} | data24 = {{{misc4|{{{module4|}}}}}} | data25 = {{{misc5|{{{module5|}}}}}} | data26 = {{{misc6|{{{module6|}}}}}} }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|}}|preview=Page using [[Template:Infobox saint]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| alt | attributes | beatified_by | beatified_date | beatified_place | birth_date | birth_name | birth_place | canonized_by | canonized_date | canonized_place | caption | child | death_date | death_place | death_cause | feast_day | home_town | honored_in | honorific prefix | honorific suffix | honorific_prefix | honorific_suffix | honorific-prefix | honorific-suffix | honoured_in | image | image_size | imagesize | influenced | influences | issues | major_shrine | major_works | name | patronage | residence | resting place | resting place coordinates | resting_place | resting_place_coordinates | suppressed_by | suppressed_date | titles | tradition | venerated_in | regexp1 = misc[%d]* | regexp2 = module[%d]*}}<noinclude> {{документација}} </noinclude> rl1gvqxyfc6jvdmbhynanmmeev8zwio 5581829 5581828 2026-06-24T11:03:18Z Bjankuloski06 332 5581829 wikitext text/x-wiki {{Infobox | bodyclass = vcard | child = {{{child|}}} | aboveclass = n | abovestyle = font-size:125%;background-color:gold; | above = {{br separated entries | 1 = {{#if:{{{honorific prefix|{{{honorific_prefix|{{{honorific-prefix|}}}}}}}}}|<div class="honorific-prefix" style="display:inline;font-size: 77%; font-weight: normal;">{{{honorific prefix|{{{honorific_prefix|{{{honorific-prefix}}}}}}}}}</div>}} | 2 = <includeonly><div style="display:inline;" class="fn">{{#if:{{{name|}}}|{{{name}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}</div></includeonly> | 3 = {{#if:{{{honorific suffix|{{{honorific_suffix|{{{honorific-suffix|}}}}}}}}}|<div class="honorific-prefix" style="display:inline;font-size: 77%; font-weight: normal;">{{{honorific suffix|{{{honorific_suffix|{{{honorific-suffix}}}}}}}}}</div>}} }} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage |image={{{image|}}} |size={{{image_size|{{{imagesize|}}}}}} |sizedefault=frameless |upright=1 |alt={{{alt|}}} |suppressplaceholder=yes}} | caption = {{{caption|}}} | headerstyle = background-color:gold; | header1 = {{{titles|}}} | label2 = Роден(а) | data2 = {{br separated entries|{{{birth_name|}}} |{{{birth_date|}}} |{{{birth_place|}}} }} | label3 = Hometown | data3 = {{{home_town|}}} | label4 = Residence | data4 = {{{residence|}}} | label5 = Починал(а) | data5 = {{br separated entries |{{{death_date|}}} |{{{death_place|}}} }} | label6 = Причина&nbsp;за смрт | data6 = {{{death_cause|}}} | label7 = Resting place | data7 = {{br separated entries |{{{resting_place|{{{resting place|}}}}}} |{{{resting_place_coordinates|{{{resting place coordinates|}}}}}} }} | label8 = {{#if:{{{honoured_in|}}}|Honoured|{{#if:{{{honored_in|}}}|Почитуван(а)|Почитуван(а)}}}}&nbsp;во | data8 = {{if empty|{{{honoured_in|}}}|{{{honored_in|}}}|{{{venerated_in|}}}}} | label9 = [[Беатификација]] | data9 = {{#if:{{{beatified_date|}}}|{{{beatified_date}}}{{#if:{{{beatified_place|}}}|, {{{beatified_place}}}}} {{#if:{{{beatified_by|}}}| by {{{beatified_by}}}}}}} | label10 = [[Канонизација]] | data10 = {{#if:{{{canonized_date|}}}|{{{canonized_date}}}{{#if:{{{canonized_place|}}}|, {{{canonized_place}}}}} {{#if:{{{canonized_by|}}}| од {{{canonized_by}}}}}}} | label11 = {{nowrap|Главно светилиште}} | data11 = {{{major_shrine|}}} | label12 = [[Слава (празник)|Слава]] | data12 = {{{feast_day|}}} | label13 = [[Симболика на светци|Обележја]] | data13 = {{{attributes|}}} | label14 = [[Светец заштитник|Заштитништво]] | data14 = {{{patronage|}}} | label15 = Controversy | data15 = {{{issues|}}} | label16 = {{longitem|[[Cult (religious practice)#In Christianity|Catholic cult]] suppressed}} | data16 = {{{suppressed_date|}}}{{#if:{{{suppressed_by|}}}|&nbsp;by {{{suppressed_by}}}}} | label17 = Influences | data17 = {{{influences|}}} | label18 = Influenced | data18 = {{{influenced|}}} | label19 = {{longitem|Tradition or genre}} | data19 = {{{tradition|}}} | label20 = {{nowrap|Major works}} | data20 = {{{major_works|}}} | data21 = {{{misc|{{{module|}}}}}} | data22 = {{{misc2|{{{module2|}}}}}} | data23 = {{{misc3|{{{module3|}}}}}} | data24 = {{{misc4|{{{module4|}}}}}} | data25 = {{{misc5|{{{module5|}}}}}} | data26 = {{{misc6|{{{module6|}}}}}} }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|}}|preview=Page using [[Template:Infobox saint]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| alt | attributes | beatified_by | beatified_date | beatified_place | birth_date | birth_name | birth_place | canonized_by | canonized_date | canonized_place | caption | child | death_date | death_place | death_cause | feast_day | home_town | honored_in | honorific prefix | honorific suffix | honorific_prefix | honorific_suffix | honorific-prefix | honorific-suffix | honoured_in | image | image_size | imagesize | influenced | influences | issues | major_shrine | major_works | name | patronage | residence | resting place | resting place coordinates | resting_place | resting_place_coordinates | suppressed_by | suppressed_date | titles | tradition | venerated_in | regexp1 = misc[%d]* | regexp2 = module[%d]*}}<noinclude> {{документација}} </noinclude> 3x3irz70ar31ev8dyi01wvtx5jx3kgh 0 36398 5581748 5442394 2026-06-24T06:28:54Z Bjankuloski06 332 Додадена категорија 5581748 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност |име = Борко Лазески |портрет = Борко Лазески.jpg |px = |опис = Портрет на Борко Лазески |роден-дата= {{роден на|22|октомври|1917}} |роден-место= {{роден во|Прилеп}}, Македонија |починал-дата= {{починал на |16|јуни|1993}} |починал-место= [[Скопје]] |занимање = академски сликар }} '''Борко Лазески''' ({{роден во|Прилеп}}, {{роден на|22|октомври|1917}} - {{починал во|Скопје}}, {{починал на|16|јуни|1993}}) — македонски академски [[сликар]]. Тој бил еден од првите [[апстрактна уметност|апстрактни]] сликари во [[Македонија]]. Најпознат е по своите фрески изведени во [[Скопје]], [[Кичево]], [[Велес]], [[Град Мексико]] итн. Исто така, тој е автор на повеќе мозаици. Во неговите дела доминираат остри прекршени линии чии контури ги обрабуваат широките полиња на масовните сцени на неговите композиции. Лазески сликал и масло на платно, а најмногу е познат по своите [[мурал]]и, главно со тематика од [[Илинденското востание]] и од [[НОБ]]. Така, со својот мурал во поранешната железничка станица во [[Скопје]], тој се стекнал со слава во рамките на [[Југославија]]. Меѓутоа, тоа дело било уништено за време на катастрофалниот земјотрес во [[1963]] година. Во јануари [[2013]] година, во пожарот што ги зафатил просториите на централата на Македонска пошта бил уништен уште еден негов мурал.<ref name="XVII 2013">"Може да се обнови муралот на Борко Лазески", ''Дневник'', година XVII, број 5 068, 18 јануари 2013, стр. 16.</ref> == Животопис == [[File:Borko Lazeski 1976 Yugoslavia stamp.jpg|мини|слева|300пкс|Мурал на Борко Лазески на поштенска марка во Југославија. 1976 г.]] [[File:Makedonium 018.JPG|мини|справа|220пкс|Фрагмент витраж Б. Лазески „Сеќавања [[Илинденско востание]]“]] Академскиот сликар Борко Лазески е роден во [[Прилеп]] на 22.10.1917 година од мајка Марија и татко Никола Лазески. Уште како дете тој пројавува интерес кон убавото и во молерската работилница на својот татко ги разоткрива ликовните простори, за понатаму, во својот растеж, да навлезе длабоко во уметноста. Значаен и многу важен момент во неговиот живот е контактот што го воспоставил со учителот Велебит Рендиќ. Овој учител, уште во текот на основното образование му ја открива дарбата за сликање, а воедно и го подготвува за прием во Уметничката школа во Белград. Рендиќ во [[Прилеп]] ги донесува и првите книги од областа на [[ликовната уметност]], [[театар]]от и [[музика]]та. Пред заминувањето во Белград, по инструкциите на својот учител, Лазески приспособува една просторија како ателје и во неа ја подготвува композицијата “Бистата на кралот Петар” (1933&nbsp;г.), која требаше да му послужи како виза за големиот град. Починал на 16 јуни 1993 година во [[Скопје]]. == Почетоци во ликовното творештво == Неговите почетоци на платно се засновани врз цврста животна објективно-постоечка граѓа, демонстрирајќи го длабокото човечко неспокојство и револт на еден тукушто роден [[уметник]]. Од овој период датираат следниве дела: * Стари куќи во Прилеп * Ентериер * Стари куќи * Ручек (1936). Исто така, од овој период значајно е да се спомнат и неколку мали цртежи: * Трета класа, креда 1936 * Работници ручаат, молив 1936 * Кука и мотика 1936-1937 Од овие дела посебно се издвојува цртежот Кука и мотика, пред сè со ангажираната нота и силата на ликовната експресија. Во овој цртеж на Лазески се наговестуваат неговите идни мурали, кои стилски се поврзуваат со големите уметници Сезан и Ван Гог, како и со неговите професори. == Школување во Белград == Во 1933/1934 година Лазески се запишува на Уметничката школа во [[Белград]], каде му предаваат повеќе професори, меѓу кои: Бета Вуксановиќ, Љуба Ивановиќ, Никола Башевиќ, Мило Милуновиќ и други. Во совладувањето на цртачката вештина, му помогнал професорот Љуба Ивановиќ. За време на летните распусти, Лазески се враќа дома и продолжува да слика. Од овој период датираат: * Циклусот “Мариово” составен од 32 цртежи со [[туш (мастило)|туш]] и [[молив]] (1936) * Демонстрации во Белград (1937) * Циклусот Пештански рибари (1939) * Слика Охридски рибари (1939) Во 1937 година во Народниот универзитет во родниот [[Прилеп]], Лазески одржува предавање на тема: “Уметноста и општеството” во кое ја развива својата теорија за релацијата уметност-општество од Алтамира до 1937 година. Тоа е уметност, која според Лазески, “сака да ги соедини срцата на сите припадници на работничката класа”. Во морничавите превирања на предвоените години, Лазески станува хроничар на времето, и сè повеќе, ангажиран сликар. Во периодот на идеолошки дилеми и конфронтации во [[Југославија]], Лазески, интуитивно впивајќи ги широките духовни простории на византиската [[естетика]], ќе помине низ сите предизвици и искушенички замки на новите форми во уметноста. [[Уметност]]а како колективна привилегија, бенефиција за сите луѓе и како начин на живеење, станува негова девиза за време на дружењето со членовите на групата “Живот” во [[Белград]]. == Запишување на академија во Софија == Со почеток на војната Лазески ги прекинува започнатите студии во Белград и го продолжува школувањето во [[Бугарија]], на Државната уметничка академија во Софија, во класата на професорот Никола Танушев-Ганев, кој е типичен претставник на академските [[Реализам (сликарство)|реалисти]]. Оваа академија, нема никакво влијание врз изградбата на Лазески како уметник, така што не остава никакви траги на неговиот развој. Во 1943 година Лазески дипломира на споменатата академија, а потоа се враќа во својата земја и се приклучува кон [[НОБ|ослободителното движење]]. == Уметничкото изразување и творење за време на НОВ == Во неповолните услови предизвикани од воениот вител на [[Втората светска војна]], Лазески започнува самостојно уметничко изразување со циклусот цртежи од НОВ, преку кои ги изразува своите [[револуционер]]ни идеи и идејалите од најраната младост. Тој го скицира животот и амбиентот на партизаните и заедно со своите колеги-уметници од цела Југославија станува хроничар на настаните, ситуациите и психолошките состојби на времето. Допирот со [[војна]]та, како сведоштво на болка и немоќ, ќе резултира, пак, со цела низа скици, во кои тој мошне искрено ќе ги забележи интимните и драматични моменти и настани. Овие цртежи ќе одиграат пресудна улога во неговото подоцнежно [[сликарство]]. Од овој период, значаен за историјата на тогашна Југославија, зачуван е неговиот опус од десетина цртежи и тоа: * Болен; * Двајца другари; * На спиење; * Сон; * Чистење вошки; * Курирче; * Очај; * Крај Берово; * Пренесување на ранет партизан; * Партизанска почивка; * Бегалци. Исто така, од овој период значајно е да се спомене изработката на првиот портрет на [[Тито]] во [[Македонија]], кој подоцна се отпечатува во поголем број на примероци и се растура меѓу [[партизани]]те. == Специјализација во Париз == Со конечното ослободување на земјата, желбите на Лазески почнуваат да се изразуваат во просторот на слободната креативност, но овој простор за уметникот е претресен, па во 1945 година стигнува во метрополата на светските уметнички настани- [[Париз]], како стипендист на француската влада. Во почетокот на 1945 година се запишува на Високата национална школа за ликовна уметност (École Nationale Supérieure des Beaux-Arts), во ателјето за фрескосликарство на Дикос де ла Ај (Dukos de la Haille), од која има оригинално свидетелство. Тука ги проучува монументалните техники, што подоцна ќе станат негова уметничка определба.. Во студиото на Дикос де ла Ај, Лазески ги изработува следниве мурали: * Глава на жена; * Предачка; * Риба; * Стрелани; * Стрелиште; * Бегалци; * Паднат борец; Освен на Високата школа за ликовна уметност во [[Париз]], Лазески работи на [[витраж]]и, [[Фреска|фрески]] и [[Мозаик|мозаици]] во ателјето за витражи Momaijean, со што финансиски закрепнува и со тоа го продолжува престојот во овој град. Набрзо дознава за големиот теоретичар Андре Лот. Откако ќе го проучи неговото мајсторство, т.е. неговите трактати и студии на современата уметност, тој ќе се запише во неговото познато ателје на Rue D’Odessa, во кое доаѓаат уметници од цел свет. Во неговото оформување како [[автор]], клучна улога има Андре Лот. Лазески истовремено ја проучува и ликовната теорија следејќи ги часовите на Академијата, а исто така работи и во ателјето на Андре Лот. == Во ателјето на Андре Лот == Еден дел од делата кои Лазески ги изработува во ателјето на Андре Лот се изложени на изложбата “Седум сликари и вајари од шпанската фондација” во Париз 1948&nbsp;г. Сепак истите не може да ги прикаже ни повеќе години по неговото враќање во татковината, зашто по ослободувањето, единствена насока што се поддржува во [[Македонија]] е социјалистичкиот реализам. Другиот вид на уметност се третира како граѓанска уметност. == Дела со социјална содржина создадени во текот на специјализацијата во Париз == За време на специјализацијата во Париз, Лазески прави и неколку цртежи со социјална содржина. Тоа се следните дела: * На работа; * Плажа; * Партизан; * Работничко семејство * Француски рибар; Истовремено, Лазески слика и [[пределно сликарство|предели]], инспирирани од урбаниот простор и привлечната атмосфера на [[Париз]]. Тоа се следните дела: * Портокал; * Смокви; * Пејзаж со зелено небо; * Плоштад во Париз; * Нотр Дам; * Мост на Сена и др. Во овие дела се работи за сосем поинаков период, ослободен од ангажираната проблематика и од чисто ликовните претпоставки. Тие се насликани со ситни и куси [[Проза|прози]] и не оставаат место за трета димензија. Боите во овие цртежи се неутрални, пастелни и нежни. == Враќање и творење дома == По враќањето од Париз на домашното поднебје, Лазески се сретнува со своевиден антагонизам. Тоа се всушност најтешките години на социјалистичката уметност на домашната сцена, кога се осудува [[Модернизам|модернизмот]], а западното влијание се формулира како декадентно. Од овој период, како резултат на опшествено-политичките и културно-уметничките услови, датираат следниве уметнички композиции: * Зима-Црниче; * Зима во Скопје; * Мостот на Вардар; * Појадок; * Преспа; * Златоврв и др. Треба да се нагласи дека во овој период особено внимание кај публиката привлекуваат пределите во кој се гледа ведрото и свечено расположение кај уметникот кај убавите предели во родниот крај. Овие нежни чувства особено преовладуваат во делата: * Преспанско Езеро и * Лазарополе Овој период е еден од најтешките во творечкиот опус на уметникот, кога не му се прифаќаат ниту најискрените реализации од времето на НОВ, а уште помалку ликовното искуство од [[Париз]]. Во овие уметнички дилеми и неизвесности во периодот од 1951/52 година, тој насликува неколку дела со фолклорни мотиви и илустративни особености. Тоа се следниве дела: * Бојаџии од Сушица * Лазарополка * Русалија * Девојче што плете * Мајо. Најчесто споменувано дело во овој период е платното Бегалците од [[Егејска Македонија]].<br /> Лазески пред мозаикот во Офицерскиот дом заедно со синот Венчо во раце, кој го изработувал во 1955&nbsp;г., а бил уништен за време на земјотресот во Скопје До поголема конфронтација во врска со тоа како треба да изгледа современата уметност во социјалистичкото општество доаѓа со формирањето на првата ликовна група со револуционерна програма во [[Македонија]]. Тоа е групата “Денес” составена од [[сликари]] и [[вајари]] меѓу кои: Борко Лазески, [[Љубомир Белогаски]], [[Димитар Кондовски]], Димче Протуѓер, Божин Барутовски и др. Главно [[мото]] кон кое се стреми оваа група е користење на современите ликовни достигнувања во [[свет]]от и создавање на наша современа уметност, како и борба против застарените ликовни разбирања. Поради тешките околности што ги создаваат и самите ликовни уметници кои се надвор од групата “Денес” се распаѓа со завршувањето на вториот настап. Лазески како еден од основачите и идејните предводници на групата го добива епитетот “најизразит претставник на модерната насока”. Во овој период Лазески е голем поборник и прокламатор на новите идеи, и покрај сите отпори на тогашната ликовна клима тој се зазема за доближување на уметноста до народот. == Фрескосликарство == Во исто време кога ги води овие полемики, Лазески ја започнува и работата на својот монумент- [[фреска]]та во Железничката станица во Скопје, каде не само што теоретски ги брани своите идеи туку му се дава можност, нив да ги докаже на монументалните површини во станичната просторија. Во ова дело Лазески ги покажува своите способности на ликовен план, истовремено ги остварува и идеите за кои се залагал за време на полемиките. == Илинден 1903 (фреско-боно, 1950, 2,6 x 5,2) == Изработката на ваква [[фреска]] е прв ваков зафат во нашата земја. Таа е посветена на величествениот настан од 1903 година, Илинденско востание. За локација е избран ѕидот во холот на Домот на ЈНА во [[Скопје]] (за време на земјотресот оваа фреска беше уништена). Единствено зачувано дело, реализирано пред земјотресот во 1954 година е мозаикот “1903-1941”. Тој е сместен на спомен-чешмата во с. Смилево, Дебрца. Делото е поставено во отворен простор на две симетрично поставени површини што ги дели спомен-плочата и чешмата. Левата страна ја претставува делот што ја симболизира Илинденската епопеја од 1903 година, а од десната-настаните од НОВ 1941 година. Прикажано е револуционерното минато како никулец на иднината. Изработен со интенција постојано да контактира со еден поширок аудиториум, денес овој мозаик го постигнува својот несакан епилог – стои осамен отуѓен како и малубројните жители на селото.Во 1953 година наспроти амбициите на монументалните дела, Лазески за Балот на уметниците во Офицерскиот дом (Дом на ЈНА) изработува серија на декорации што се доста специфични во својата поетска еуфоричност. Вака осмислени, тие им претходат на циклусот Поетски растреперени цртежи на Никола Мартиноски. Графитот во мермер под наслов Здравец, реализиран во 1957 година во аптека Илинден-Скопје, а во чија изведба учествува и сликарот Боро Крстевски е содржински потчинет на професионалните специфичности поврзани со функција на овој простор. == Фреската за НОВ, 1951-1956 == Фреската на НОВ е една од најзначајните дела на Лазески и, со право може да се каже, негово животно дело, кое му ја донесе и Сојузната награда 4 јули за животно дело. Вредните фрески на Лазески, што беа поставени во “Македонска пошта”, игореа во пожарот што го зафати објектот. Уништени се пет големи кубистички фрески со мотиви од Народноослободителната борба во Македонија, создадени во 1981 година. Големиот уништен мурал беше направен од техника акрил, го сочинуваа пет круга од по пет квадратни метри. Фреските на Лазески на површина поголема од 200 квадратни метри беа поставени на ѕидовите на главната сала од главната пошта. == Багдадски период 1959-1967 == Во октомври 1959&nbsp;г. Лазески заминува во Ирак, каде што работи како професор по предметите Композиција и Монументални техники на Високата академија за ликовни уметности во Багдад. Напоредно со педагошката дејност, тој набрзо се вклучува во ликовните кругови во оваа земја и станува член на Багдадската модерна ликовна група и на Ирачкото уметничко друштво. Тој зема учество во нивните колективни изложби, а во исто време приредува и три самостојни изложби. Престојот на Блискиот Исток, во времетраење од шест и пол години, се одликува и со плодно штафелајно сликарство од околу 100 слики. Тоа всушност, е неговиот најбогат фундус на масла кои ги одликува ликовна блискост со продукцијата на авторот од петтата и шестата деценија. Инспирацијата за овие дела авторот ги наоѓа во необичниот и за него нов животен амбиент со сите национални питорескности како на пример: сиеста, одење на вода, средби, разговори, седенки и др. слични ритуали и обичаи. Од овој период датираат следниве дела: * Златен песок; * Пазар; * Јули во Багдад-1965; * Во пустината; * Градска девојка * Пејзаж; * Ќерките на сонцето и др. За веродостојното прикажување на ирачкото поднебје и секојдневие Лазески добива одлични оценки од ирачката критика. Еден од арапските критичари ќе забележи: “Најсилни му се делата чија вредност е зголемена со посебниот апстрактен афект во нив. На пример сонцето, топлината, светлината и пустината- сето тоа комбинирано заедно и дава вистинска и природна убавина на ирачката атмосфера.” Други апстрактни композиции од овој период кои предизвикуваат исто чувство како и сликите со фигуративен сликарски израз се следните: * Апстракција 1, 1965; * Композиција во црвено 1; * Ритам, 1966 и др. Денес, поголемиот дел од овој циклус се наоѓа на различни меридијани: во некои земји на Европа, во Канада, Индија, Шри Ланка, Ирак, Австрија и др. Во 1978&nbsp;г. Лазески ја добива Октомвриската награда во Македонија за животно дело. == Изработка на витражи == Првиот витраж на Лазески е со назив Подем. Тој всушност е првиот витраж во Македонија, а поставен е во просториите на Стопанска банка- Скопје. Овој витраж пстварува непрекинати контакти со луѓето, следејќи го секојдневниот динамичен ритам на градот. Во овој витраж се застапени апстракната организација и полихрамијата, кои го анимираат просторот и претставуваат суштински преобразби во ликовната морфологија на авторот, кои понатаму ги среќаваме во сите негови стаклописи. Во 1972 година Лаезески ја добива првата награда на југословенскиот конкурс за изработка на витраж за Споменикот Илинден во Крушево и истата година почнува да работи на витражот. Витражот- Споменикот на Илинден содржи 4 витражи со елипсовидни форми со различна географска ориентација. Овие форми стилски ја следат линијата на геометрискиот ред, а раскрилени над галериите како колористички доминанти што ја разбиваат скржавата естетика и монотонија на белите плотни во ентериерот. Овој витраж е сместен во Народна банка-Скопје во фоајето на кабинетот на гувернерот. Тој е граден со готска композициска структура, вештачки осветлен, а бројот на луѓето што се среќаваат во него е ограничен и одбран. Стаклописи- Светлините на минатото Овие стаклописи се сместени во свечената сала на Македонската академија на науките и уметностите во Скопје. Композицијата ја прават разновидни облици на букви, низ чија испреплетена игра се симболизираат акциите на просветителството. Во оваа композиција доминираат жолти и портокалови нијанси кои се сообразни со интегралниот колористички аранжман на ентериерот. == Творење во родниот град Прилеп == ===Пренесување на фреската „Македонија во НОВ” (Дом на културата „Марко Цепенков” Прилеп)=== Во јуни 1990 година, Лазески во својот роден град Прилеп почнува со работа на фреската “Македонија во НОВ” или “НОВ во Македонија” која беше насликана во холот на железничката станица во Скопје, а чии најголем дел беше уништен во земјотресот. Оваа фреска (оригинал) Лазески ја пренесува на двата ѕида во домот на културата “Марко Цепенков”. Работата врз фреската се изведуваше во неколку фази, а свеченото откривање на фреската беше на 11 октомври по повод прославата на педесетгодишнината од востанието на македонскиот народ. === Отворање на фреската „Македонија во НОВ“ во центарот за култура „Марко Цепенков“ === Со ова грандиозно дело Лазески му се оддолжува на својот роден град и на своите прилепчани, подарувајќи дел од своето ликовно творештво во наследство на идните генерации, и оставајќи како завет порака до нив да ја чуваат фреската. Полн со емоции по завршувањето на фреската тој ја пишува песната Крај. Желбата да формира школа за фрескосликарство на конаците на манастирот Трескавец не му се оствари, бидејќи ненадејната смрт го спречи да го оствари овој сон. И по петнаесеттина години од неговата смрт, неговиот роден град Прилеп не успеа да ја реализира оваа идеја, и со тоа барем малку да му се одолжи на големиот уметник. Како што ќе рече новинарот Слободан Рошкоски за локалниот весник “Народен глас”, во написот “Неостварениот сон на Борко Лазески”: Прилеп не е доволно енергичен како Борко Лазески да се избори за реализацијата на оваа идеја која беше поддржана од страна на тогашната власт. Во 1991 година (две година пред смртта), Лазески ги заврши и неговите дела: “Илинден 1903”, акрилик (Хотел Монтана-Крушево), нова изведба на фреската со исто име од 1950 година, уништена во скопскиот земјотрес, и “Битола бабам Битола”, акрилик, во централната пошта во Битола. Заокружувањето на творечкиот опус овде е само уште еден обид да се акцентираат главните и значајни моменти на Лазески, кои воедно ја определуваат и оваа негова животна приказна, како сведоштво за едно време и еден сон, сонот на големиот уметник. == Награди и признанија == * 1955- Прва награда на конкурсот за мозаик “на стража”, Скопје * Втора откупна награда на југословенскиот конкурс за фреска во сојузниот извршен совет, Белград * 1970- Сојузна награда “4 јули” за фреската за НОВ, Белград * 1972- Прва награда на југословенскиот конкурс за изработка на витражи за “Споменикот Илинден” во Крушево, Скопје * 1974- Признание од друштвото на ликовните уметници на Македонија * 1978- Октомвриска награда на СР Македонија за животно дело, Скопје * 1988- „[[Орден на заслуги за народот|Орден на заслуги за народот со златна ѕвезда]]” * 1989- “9-то Септемвриска награда” за животно дело во родниот град Прилеп == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{CommonsCat|Borko Lazeski}} * [https://www.spomenikdatabase.org/borko-lazeski Профил на Борко Лазески] на Spomenik Database * [https://sdk.mk/index.php/magazin/veleshkata-kasarna-ja-sochuva-freskata-sutjeska-na-borko-lazeski/ „Велешката касарна ја сочува фреската „Сутјеска“ на Борко Лазески“], СДК, 29.4.2018. {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Лазески, Борко}} [[Категорија:Родени во 1917 година]] [[Категорија:Починати во 1993 година]] [[Категорија:Луѓе од Прилеп]] [[Категорија:Македонски автори на стрипови]] [[Категорија:Пределни сликари]] [[Категорија:Сликари од 20 век]] [[Категорија:Носители на Орденот на заслуги за народот]] [[Категорија:Фрескосликари]] 3oevvtocze48cyy88xeynsqc2pucrx1 0 36754 5581840 5422522 2026-06-24T11:51:20Z BosaFi 115936 5581840 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Francesco Coghetti, Ritratto di Gaetano Donizetti.JPG|мини|Портрет на Доницети од 1837 г.]] '''Доменико Гаетано Марија Доницети''' ({{langx|it|Domenico Gaetano Maria Donizetti}}; {{роден на|29|ноември|1797}} – {{починал на|8|април|1848}}) бил [[италија]]нски [[Опера|оперски]] [[композитор]] од [[Бергамо]], [[Ломбардија]]. Заедно со [[Винченцо Белини]] и [[Џоакино Росини]] биле водечки оперски композитори во [[Италија]].<ref>{{Наведено списание|last=Smart|first=Mary Ann|last2=Budden|first2=Julian|date=2001|title=Donizetti, (Domenico) Gaetano|url=https://doi.org/10.1093/gmo/9781561592630.article.51832|journal=Oxford Music Online|publisher=Oxford University Press|isbn=978-1-56159-263-0}}</ref> === Животот на Доменико Гаетано Марија Доницети === Доницети бил роден во [[1797]] година во [[Бергамо]]виот Борго Канале, последен од трите сина, кварт сместен надвор од градот. Неговата фамилија била многу сиромашна и без музичка традиција, неговиот татко бил одржувач на градската заложувалница. И покрај тоа, Доницети добивал одредено музичка образование од Џовани Симоне Мауер, свештеник во Бергамовата главна црква, кој бил и композитор на успешни опери.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.britannica.com/biography/Gaetano-Donizetti/ |title=Gaetano Donizetti |accessdate=2021-02-02 |archive-date=2021-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218071838/https://www.britannica.com/biography/Gaetano-Donizetti |url-status=dead }}</ref> Доницети не бил посебно успешен како хорски пејач, но во 1806 година тој бил еден од првите запишани со целосна стипендија во училиштето Лециони Каритатеволи чиишто основач бил Симоне Мауер, во [[Бергамо]]. Тој добивал исцрпни, детални вежби во областа и изучувањето на фугата и контрапунктот, од тука почнал да ја гради својата оперска кариера. После неколку мали, споредни композиции под менторство на Паоло Занца, Доницети ја напишал неговата четврта опера, ''Зораида од Гранада''.<ref>{{Наведено списание|last=Poladian|first=Sirvart|last2=Weinstock|first2=Herbert|date=1963|title=Donizetti and the World of Opera in Italy, Paris, and Vienna in the First Half of the Nineteenth Century|url=https://doi.org/10.2307/895648|journal=Notes|volume=20|issue=4|pages=623|doi=10.2307/895648|issn=0027-4380}}</ref> Оваа негова опера го импресионирала [[Доменико Барбаиа]], познат и значаен театарски директор, кој му понудил договор на Доницети да компонира во [[Неапол]]. Компонирајќи во Рим, Милано и Неапол, Доницети успеал да достигне одреден успех (неговите 31 опереа напишани во период од 12 години биле со вообичаен успех, но оперските критичари често не биле импересионирани ), но не бил меѓународно познат сè до 1830 година кога неговата опера Ана Болена ја имала својата премиера во Милано. Тој скоро моментално станал познат низ цела Европа. ''Еликсирот на љубовта'', комедија изведена во 1832 година, која се смета за ремек дело во комичната опера, како и неговата ''Дон Пасквал'', компонирана во 1843 година. Кратко после операта ''Еликсирот на љубовта'', Доницети ја компонирал ''Луција ди Ламермур'', опера заснована на романот ''Невестата од Ламермур'' од Волтер Скот. Таа станала негова најпозната опера, и една од високите точки во bel canto (убаво пеење) традицијата. После успехот на ''Лукреција Борџија,'' опера изведена 1833 година, опера со која ја зацврстил неговата репутација, Доницети следејќи ги стапките на Росини и Белини посетувајќи го Париз, но неговата опера Марино Фалерио страдала од споредувања со Белоновата опера ''Пуританците'', и тој се вративлво Неапол да продолжи со работа на веќе споменатото погоре ремек дело, ''Луција ди Ламермур''. Како што растела Доницетиевата слава, така се зголемувале и неговите ангажмани, па со оглед на тоа бил унапреден да пишува и твори и во Италија и во Франција. Во 1838 година, тој се преселил во Париз, таму ја напишал операта Ќерката на полкот, која исто така доживеала голем успех. [[Податотека:Gaetano Donizetti.jpg|left|180px|Гаетано Доницети|thumb]] Доницети и неговата сопруга, Вирџинија Васели, имале три деца од кои за жал ниту едно не преживеало. Подоцна починала и неговата сопруга од колера. Во 1843 година, доноцети почнал да покажува симптоми на сифилис. После неговото сместување во соодветна институција каде што се испитувала неговата болест, во 1845 година бил испратен на лекување во Париз. Таму имал посети од многу негови пријатели меѓу кои и Џузепе Верди, но Доницети повторно вратен во неговиот роден град, Бергамо каде што и починал во 1848 година, после неколку години поминати во лудило. По неговата смрт Доницети бил погребан во гробиштата Валтезе но при крајот на 19 век неговото тело било перенесено во Бергамовата Базилика, блиску до гробот на неговиот учител Симоне Мауер. Доницети бил најмногу познат по неговата оперска работа, компонирањето на опери, но тој пишувал музика и во други форми, вклучувајќи и црковна музика, исто така и оркестрална музика. Тој бил помалиот брат на [[Џузепе Доницети]], кој во 1828 година станал главен инструктор на Отоманската музика, на дворот на султанот [[Махмуд II]] (1808-1839). ==Наводи== {{наводи}} {{Нормативна контрола}} {{DEFAULTSORT:Доницети, Гаетано}} [[Категорија:Италијански композитори|Д]] [[Категорија:Италијански оперски композитори|Д]] [[Категорија:Италијански романтичари|Д]] [[Категорија:Луѓе од Бергамо]] 3poeiwao969d7tzr7wslk93rc6zgy7y 0 39690 5581712 5570585 2026-06-24T02:20:31Z Bjankuloski06 332 /* Приказна */ Печатна грешка, replaced: октри → откри 5581712 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за филм | name = Титаник <br />Titanic | image = Титаник плакат 1.png | image_size = | caption =Плакатот на македонски | director = [[Џејмс Камерон]] | producer = | writer = [[Џејмс Камерон]] | narrator = | starring = [[Кејт Винслет]]<br />[[Леонардо ДиКаприо]]<br />[[Били Зејн]]<br />[[Францес Фишер]] <br />[[Кети Бејтс]] | music = [[Џејмс Хорнер]] | genre = [[драма]], [[романтика]] | cinematography = | distributor = 20th Century Fox | released = [[19 декември]] [[1997]] {{САД}} | runtime = 194 мин. | country = {{САД}} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = $200,000,000 | gross = $1,845,034,188 | preceded_by = | followed_by = | website = | amg_id = 1:158894 | imdb_id = 0120338 }} '''''Титаник''''' ({{langx|en|Titanic}}) — [[САД|американски]] [[љубов]]ен [[филм]] режиран и напишан од [[Џејмс Камерон]] во [[1997]] година. Дејството на филмот се одвива за време на патувањето и бродоломот на познатиот патнички [[Брод (пловило)|брод]] ''[[Титаник]]''. Ова е еден од најскапите филмови на сите времиња, а исто така го држи рекордот по број на освоени [[Оскар]]и со 11 и рекордот во најголема заработка на киноблагајните во светот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.britannica.com/topic/Titanic-film-1997|title=Titanic {{!}} film by Cameron [1997]|work=Encyclopedia Britannica|language=en|accessdate=2021-08-21}}</ref> Главните улоги во филмот ги глумат [[Леонардо ДиКаприо]] како сиромашниот човек по име Џек Давсон, кој еден ден на игра со карти ќе добие карта за трета класа за патување на [[Брод (пловило)|брод]]от [[Титаник]]. И [[Кејт Винслет]] како младата девојка Роуз Девит Букатер, која е свршена со богат маж. Набргу по запознавањето, овие двајца ќе се вљубат, но подоцна потонувањето на [[Брод (пловило)|брод]]от ќе ги раздели засекогаш. Производството на филмот започнало дури во [[1995]] година, кога [[Џејмс Камерон|Камерон]] успеал да ги сними првоначалните остатоци од [[Брод (пловило)|брод]]от [[Титаник]]. Подоцна тој ја развил љубовната приказна и започнал со снимањето. [[Џејмс Камерон|Камерон]] изградил реконструкција на бродот за публиката да може потполно да го доживее патувањето, а за потонувањето искористи макети на бродот и компјутерски ефекти. Во тоа време, „Титаник“ станал најскапиот снимен филм, а големата сума од приближно 200 милиони [[американски долар]]и била финансирана од продуцентските куќи Paramount Pictures и 20th Century Fox. == Приказна == {{Разоткривање}}Во [[1996]], ловецот на богатства, Брок Ловет и неговата екипа ги истражуваат остатоците на потонатиот [[Брод (пловило)|брод]] [[Титаник]], и се во потрага за [[дијамант]]ната орглица „Срцето на океанот“. Но во текот на првата експедиција, не успеваат да го пронајдат дијамантот туку една [[папка]] со рачно цртани портрети во која се наоѓа цртеж на млада, гола жена што ја носи споменатата огрлица, насликан точно на денот кога е потонат [[Титаник]]. Веста за пронаоѓањето на цртежот наското доаѓа и до медиумите и привлекува внимание на Роуз Калверт, 100-годишна жена, која тврди дека таа е девојката од цртежот. Таа и нејзината внука Лизи доаѓаат во посета на Брок на бродот и Роуз почнува да се присетува на патувањето што ѝ го променило животот. [[1912]], Роуз Девит Букатер заедно со својата мајка Рут и свршеникот Каледон „Кал“ Хоклеј, заминуваат на [[Титаник]] како припадници на првата класа. Разочарана поради свршувачката со Кал и неговата обземеност постојано да ѝ го контролира животот, Роуз се обидува да се самоубие, но ја спасува Џек Девсон, млад и сиромашен уметник. Тие двајца на почетокот развиваат пријателски однос, но се завршува како вистинска љубовна и страстена врска. Кал дознава дека Роуз се дружи со Џек, и ѝ забранува да се гледа со него. Напоредно, Џек и Роуз се наоѓаат, и тој ѝ вели дека чувствува нешто кон неа, на што таа се преплашува, бидејќи е свршена за друг човек, и го одбива Џек. Но сепак, Роуз подоцна му го понудува своето срце на Џек, отворајќи пат на забранета љубов. Џек ја замолува Роуз да ја наслика на двосед, носејќи го на себе само скапоцената огрлица „Срцето на океанот“. Слугата на Кал, Спајсер Ловеј започнува да ги брка Џек и Роуз, но тие успеваат да избегаат и се упатуваат кон паркиралиштето за автомобили на бродот, каде во еден автомобил водат љубов. Роуз одлучува дека после, кога бродот ќе исплива во пристаништето во Њујорк, ќе побегне со него. Но набргу потоа, бродот се судира со голема санта мраз. Кал во меѓувреме го открива цртежот на Роуз, и се заколнува дека ќе му се одмазди на Џек, така што го остава накитот во капутот на Џек, додека овој не обрнува внимание. Џек ќе биде однесен во кабината во која бродскиот полицаец го носи во ќелија, и го остава со Спајсер. Неодлучната Роуз најпосле го напушта Кал, и одбива да влезе во чамецот за спасување со Рут, и заминува да го спаси Џек. Роуз успева да го пронајде Џек, и го спасува од ќелијата, и тие двајца заминуваат на палубата на бродот. Но откриваат дека екипата на бродот не пушта луѓе од третата класа на палубата сè додека прво не ги спасат луѓето од првата и втората класа. Џек во бес ја крши вратата, и така тој, Роуз и уште неколку луѓе успеваат да побегнат. Кал и Џек успеваат да ја довлечат Роуз во чамецот за спасување, но бидејќи сфаќа дека може да го изгуби Џек, таа излегува од чамецот и го сретнува Џек покрај скалите за првата класа. Бесен, Кал го зема пиштолот на Ловеј и ги грабнува Џек и Роуз во просториите во бродот. После што му исчезнува муниција, Кал им поскаува смрт на Џек и Роуз, и набргу сфаќа дека го оставил накитот во својот капут, кој го носи Роуз. Кал оди на палубата и дознава дека има само уште два чамци за спасување, и зема едно расплакано дете што го пронашол на палубата, и влегува во еден од чамците. Роуз и Џек сфаќаат дека чамците за спасување веќе ги нема, и одлучуваат да останат во бродот сè додека не потоне. Напоредно, бродот се препловува на половина, и почнува последната битка, во која бродот и сите останати на него, потонуваат во ледено ладната вода на океанот. Џек и Роуз се разделуваат во мигот на потонувањето на другата половина на бродот, но успеваат да се сретнат. Околу нив, илјадници луѓе замрзнати умираат од мраз. Во еден чамец за спасување, Маргарет „Молу“ Браун ги гледа двајцата и му вели на возачот да се врати да ги спаси и другите луѓе, но тој одбива бидејќи ќе потонат нивните чамци. Џек и Роуз во меѓувреме во ладните води на [[Атлантик]]от се борат за живот. Џек ѝ ветува на Роуз дека таа ќе преживее и дека ќе доживее долг живот, исполнет со среќа. Во мигот кога еден од возачите доаѓа да ги провери луѓето што останале во морето по потонувањето на бродот, Роуз се обидува да го пробуди Џек, но сфаќа дека тој умрел од студ. Во тој миг, Роуз губи надеж и одлучува да умре заедно со Џек, но се сетува на ветувањето што ѝ го кажа Џек, и Роуз се одлучува и ја пушта раката на Џек, и тој потонува во длабочината на океанот. Роуз конечно е спасена заедно со уште петмина луѓе од водата, и сите преживуваат и заминуваат на бродот Карпатија. На палубата на Карпатија, Роуз го приметува Кал. Кога тој погледнува во неа, таа се завртува и тој заминува. Тоа било последниот пат кога таа го видела Кал жив. Доаѓањето на Њујорк, Роуз на бродот Карпатија се регистрирала под името „Роуз Девсон“. == Наводи == {{наводи}} == Надворепни врски == {{wikiquote}} * {{official website|http://www.titanicmovie.com}} {{commons category|Titanic (1997 film)}}{{tcmdb title|id=454250|title=Titanic}}{{ОскарФилм}} {{Нормативна контрола}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Добитници на оскар за најдобар филм]] [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови со Кејт Винслет]] [[Категорија:Филмови со Леонардо Ди Каприо]] [[Категорија:Филмови од 1997 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови на 20th Century Fox]] [[Категорија:Филмови на Џејмс Камерон]] [[Категорија:Филмови на Paramount Pictures]] [[Категорија:Филмови засновани на вистински настани]] [[Категорија:Американски 3D-филмови]] 9musrgnnm9dinhuz9w5bhpgzepiyerf 0 40128 5581680 4410985 2026-06-23T23:01:02Z ГП 23995 дополнување 5581680 wikitext text/x-wiki {| cellspacing="0" cellpadding="2" style="border-top:0px; {{#if: {{{боја|}}}|background-color:{{{боја}}}|background-color:transparent}};" |valign="top" align="right"|[[1600]]&nbsp; |[[Св. Теодор Тирон]] — православен христијански великомаченик. |- |valign="top" align="right"|[[1600]]&nbsp; |[[Џордано Бруно]] — италијански [[филозоф]], типичен претставник на антисхоластичката [[ренесанса]] на [[филозофија]]та. |- |valign="top" align="right"|[[1673]]&nbsp; |[[Жан Батист Поклен Молиер]] — француски [[писател]] и [[артист]], еден од најголемите [[комедиограф]]и на светската книжевност. |- |valign="top" align="right"|[[1805]]&nbsp; |[[Јосиф Николај Лауренти]] — австриски [[природонаучник]]. |- |valign="top" align="right"|[[1827]]&nbsp; |[[Јохан Хајнрих Песталоци]] — швајцарски [[педагог]] и [[реформатор]], духовен творец на современото основно училиште. |- |valign="top" align="right"|[[1856]]&nbsp; |[[Хајнрих Хајне]] — германски поет. |- |valign="top" align="right"|[[1952]]&nbsp; |[[Анѓел Динев]] — македонски општественик и [[публицист]]. |- |valign="top" align="right"|[[1982]]&nbsp; |[[Телониус Монк]] — американски [[џез]]-музичар. |- |valign="top" align="right"|[[1989]]&nbsp; |[[Ги Ларос]] — француски [[моден творец]]. |- |valign="top" align="right"|[[1995]]&nbsp; |[[Благоја Корубин]] — македонски [[јазичар]] |- |valign="top" align="right"|[[2005]]&nbsp; |[[Омар Сивори]] — аргентински [[фудбал]]ер. |- |valign="top" align="right"|[[2019]]&nbsp; |[[Шабан Шаулиќ]] — српски и југословенски фолк-пејач. |- |valign="top" align="right"|[[2026]]&nbsp; |[[Џеси Џексон]] — американски борец за граѓански права. |} <noinclude> [[Категорија:На денешен ден (починале)|17 февруари]] </noinclude> ame98xh0huzat7618xt71p3ywb3jlnn 0 40139 5581679 5369677 2026-06-23T23:00:04Z ГП 23995 дополнување 5581679 wikitext text/x-wiki {| cellspacing="0" cellpadding="2" style="border-top:0px; {{#if: {{{боја|}}}|background-color:{{{боја}}}|background-color:transparent}};" |valign="top" align="right"|[[1575]]&nbsp; |[[Клаудија Валоа]] — француска принцеза. |- |valign="top" align="right"|[[1513]]&nbsp; |[[Папа Јулиј II|Јулиј II]] — [[римски папа]]. |- |valign="top" align="right"|[[1677]]&nbsp; |[[Барух Спиноза]] — холандски [[филозоф]]. |- |valign="top" align="right"|[[1730]]&nbsp; |[[Папа Бенедикт XIII|Бенедикт XIII]] — римски [[папа]]. |- |valign="top" align="right"|[[1965]]&nbsp; |[[Малколм Икс]] — водач на црнечките националисти во [[САД]]. |- |valign="top" align="right"|[[1984]]&nbsp; |[[Михаил Шолохов]] — руски и советски [[писател]]. |- |valign="top" align="right"|[[1991]]&nbsp; |[[Марго Фонтејн]] — англиска [[Балет|балерина]]. |- |valign="top" align="right"|[[2004]]&nbsp; |[[Џон Чарлс]] — велшки [[фудбал]]ер. |- |valign="top" align="right"|[[2015]]&nbsp; |[[Кларк Тери]] — американски [[џез]]-музичар. |- |valign="top" align="right"|[[2022]]&nbsp; |[[Драги Михајловски]] — македонски писател, универзитетски професор и преведувач. |- |valign="top" align="right"|[[2026]]&nbsp; |[[Вили Колон]] — американски [[салса]]-музичар. |- |} <noinclude> [[Категорија:На денешен ден (починале)|21 февруари]] </noinclude> hpcucn8fi8zaafq56oakuiaojyt3n9q 0 41077 5581678 5322561 2026-06-23T22:58:14Z ГП 23995 дополнување 5581678 wikitext text/x-wiki {| cellspacing="0" cellpadding="2" style="border-top:0px; {{#if: {{{боја|}}}|background-color:{{{боја}}}|background-color:transparent}};" |valign="top" align="right"|[[1643]]&nbsp; |[[Џироламо Фрескобалди]] — [[италија]]нски [[оргулар]] и [[композитор]], најголем мајстор на органа во своето време. |- |valign="top" align="right"|[[1911]]&nbsp; |[[Јакоб Хенрик вант Хоф]] — [[Холандија|холандски]] [[хемичар]], добитник на [[Нобелова награда за хемија|Нобеловата награда за хемија]] (1901). |- |valign="top" align="right"|[[1952]]&nbsp; |[[Грегори Ла Кава]] — американски [[филм]]ски [[режисер]]. |- |valign="top" align="right"|[[1971]]&nbsp; |[[Франтишек Хрубин]] — чешки [[писател]]. |- |valign="top" align="right"|[[1980]]&nbsp; |[[Дикси Дин]] — англиски [[фудбал]]ер. |- |valign="top" align="right"|[[2021]]&nbsp; |[[Златко Крањчар]] — хрватски фудбалер. |- |valign="top" align="right"|[[2021]]&nbsp; |[[Миленко Савовиќ]] — српски и југословенски [[Кошарка|кошаркар]]. |- |valign="top" align="right"|[[2023]]&nbsp; |[[Жист Фонтен]] — француски фудбалер. |- |valign="top" align="right"|[[2024]]&nbsp; |[[Акира Торијама]] — јапонски автор на [[Манга|манга]] [[Стрип|стрипови]]. |- |valign="top" align="right"|[[2026]]&nbsp; |[[Џон Хамонд]] — американски [[блуз]]-музичар. |} <noinclude> [[Категорија:На денешен ден (починале)|1 март]] </noinclude> 86bufbatqnawk7ka91lagbu5hduomzg 0 41093 5581670 5483682 2026-06-23T22:43:14Z ГП 23995 дополнување 5581670 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Поврзана статија родени на|март}}</noinclude> {| cellspacing="0" cellpadding="2" style="border-top:0px; {{#if: {{{боја|}}}|background-color:{{{боја}}}|background-color:transparent}};" |valign="top" align="right"|[[1459]]&nbsp; |[[Јакоб Фугер]] — германски [[банка]]р. |- |valign="top" align="right"|[[1475]]&nbsp; |[[Микеланџело Буонароти|Mикеланџело]] — италијански [[сликар]] и [[вајар]]. |- |valign="top" align="right"|[[1875]]&nbsp; |[[Морис Равел]] — француски [[композитор]]. |- |valign="top" align="right"|[[1906]]&nbsp; |[[Лу Костело]] — американски [[глумец]]. |- |valign="top" align="right"|[[1926]]&nbsp; |[[Анджеј Вајда]] — полски филмски [[режисер]]. |- |valign="top" align="right"|[[1926]]&nbsp; |[[Алан Гринспен]] — американски [[економист]], претседател на [[Федерални резерви на САД|Фед]]. |- |valign="top" align="right"|[[1937]]&nbsp; |[[Валентина Терешкова]] — советски [[космонаут]]. |- |valign="top" align="right"|[[1944]]&nbsp; |[[Кири Те Канава]] — новозеландска [[опера|оперска]] пејачка. |- |valign="top" align="right"|[[1947]]&nbsp; |[[Роб Рајнер]] — американски глумец и режисер. |- |valign="top" align="right"|[[1953]]&nbsp; |[[Снежана Савиќ]] — српска глумица. |- |valign="top" align="right"|[[1954]]&nbsp; |[[Никица Цукров]] — хрватски и југословенски [[фудбал]]ер и тренер. |- |valign="top" align="right"|[[1954]]&nbsp; |[[Харалд Шумахер]] — германски [[фудбал]]ски голман. |- |valign="top" align="right"|[[1972]]&nbsp; |[[Шекил О'Нил]] — американски [[кошарка]]р. |- |valign="top" align="right"|[[1973]]&nbsp; |[[Грег Остертаг]] — американски [[кошарка]]р. |- |valign="top" align="right"|[[1977]]&nbsp; |[[Јоргос Карагунис]] — грчки [[фудбалер]]. |- |valign="top" align="right"|[[1979]]&nbsp; |[[Тим Хауард]] — американски фудбалски голман. |- |valign="top" align="right"|[[1984]]&nbsp; |[[Томаш Марчињски]] — полски [[Велосипедизам|велосипедист]]. |- |valign="top" align="right"|[[1988]]&nbsp; |[[Симон Мињоле]] — белгиски [[фудбалер]]. |- |valign="top" align="right"|[[1989]]&nbsp; |[[Ањешка Радванска]] — полска [[тенис]]ерка. |- |valign="top" align="right"|[[1989]]&nbsp; |[[Нелсон Оливеира]] — португалски велосипедист. |- |valign="top" align="right"|[[1991]]&nbsp; |[[Родриго (фудбалер, роден 1991)|Родриго]] — шпански [[фудбал]]ер. |- |valign="top" align="right"|[[1994]]&nbsp; |[[Марко Мамиќ]] —хрватски [[ракомет]]ар. |- |valign="top" align="right"|[[1994]]&nbsp; |[[Маркус Смарт]] — американски [[кошарка]]р. |- |valign="top" align="right"|[[1995]]&nbsp; |[[Џош Харт]] — американски кошаркар. |- |valign="top" align="right"|[[1996]]&nbsp; |[[Тимо Вернер]] — германски [[фудбал]]ер. |- |valign="top" align="right"|[[1996]]&nbsp; |[[Кристијан Коулмен]] — американски [[Атлетика|атлетичар]]. |} <noinclude> [[Категорија:На денешен ден (родени)|6 март]] </noinclude> bomorvwchrns57ti85lh2t20nkht04k 0 41982 5581676 5197990 2026-06-23T22:54:16Z ГП 23995 дополнување 5581676 wikitext text/x-wiki {| cellspacing="0" cellpadding="2" style="border-top:0px; {{#if: {{{боја|}}}|background-color:{{{боја}}}|background-color:transparent}};" |valign="top" align="right"|[[408]]&nbsp; |[[Аркадиј]] — [[Римски цар|римски цар]]. |- |valign="top" align="right"|[[1118]]&nbsp; |[[Матилда (сопруга на Хенри I)|Матилда]] — сопруга на кралот [[Хенри I]]. |- |valign="top" align="right"|[[1277]]&nbsp; |[[Стефан Урош I]] — крал на [[Србија]]. |- |valign="top" align="right"|[[1555]]&nbsp; |[[Папа Марцел II|Марцел II]] — [[Папа|римски папа]]. |- |valign="top" align="right"|[[1572]]&nbsp; |[[Папа Пиј V|Пиј V]] — римски папа. |- |valign="top" align="right"|[[1873]]&nbsp; |[[Дејвид Ливингстон]] — шкотски мисионер и истражувач. |- |valign="top" align="right"|[[1904]]&nbsp; |[[Антонин Дворжак]] — чешки [[Композитор|композитор]]. |- |valign="top" align="right"|[[1945]]&nbsp; |[[Јозеф Гебелс]] — нацистички функционер како [[Министер за народна просвета и пропаганда]]. |- |valign="top" align="right"|[[1978]]&nbsp; |[[Арам Хачатурјан]] — ерменски композитор (р. 1903.) |- |valign="top" align="right"|[[1994]]&nbsp; |[[Ајртон Сена да Силва|Ајртон Сена]] — бразилски возач во „[[Формула 1]]“. |- |valign="top" align="right"|[[2011]]&nbsp; |[[Осама бин Ладен]] — саудиски терорист, основач на [[Ал-Каеда]]. |- |valign="top" align="right"|[[2021]]&nbsp; |[[Олимпија Дукакис]] — американска [[Глумец|глумица]]. |- |valign="top" align="right"|[[2022]]&nbsp; |[[Ивица Осим]] — босански и југословенски [[фудбалер]] и тренер. |- |valign="top" align="right"|[[2024]]&nbsp; |[[Тери Медвин]] — велшки фудбалер. |- |valign="top" align="right"|[[2024]]&nbsp; |[[Ричард Тенди]] — англиски музичар, член на групата ''Electric Light Orchestra''. |- |valign="top" align="right"|[[2026]]&nbsp; |[[Алекс Занарди]] — италијански автомобилист. |} <noinclude> [[Категорија:На денешен ден (починале)|1 мај]] </noinclude> n5rr8t1zbysf7q44scwrdaf3qhupro1 0 41995 5581675 3688987 2026-06-23T22:52:23Z ГП 23995 дополнување 5581675 wikitext text/x-wiki {| cellspacing="0" cellpadding="2" style="border-top:0px; {{#if: {{{боја|}}}|background-color:{{{боја}}}|background-color:transparent}};" |valign="top" align="right"|[[1910]]&nbsp; |[[Едвард VII]] — [[список на британски монарси|британски крал]]. |- |valign="top" align="right"|[[1945]]&nbsp; |[[Џемаил Хасани]] — водач на „[[Бали Комбетар]]“ за [[Западна Македонија]]. |- |valign="top" align="right"|[[1949]]&nbsp; |[[Морис Метерлинк]] — [[Белгија|белгиски]] [[писател]]. |- |valign="top" align="right"|[[1959]]&nbsp; |[[Рагнар Нурске]] — естонски економист. |- |valign="top" align="right"|[[1991]]&nbsp; |[[Сашо Гешовски]] — првата жртва од Македонија во воените конфликти во [[СФР Југославија]]. |- |valign="top" align="right"|[[1992]]&nbsp; |[[Марлен Дитрих]] — американска филмска [[глумица]] од германско потекло. |- |valign="top" align="right"|[[1993]]&nbsp; |[[Велко Силјаноски]] — редовен професор на [[Филолошки факултет во Скопје|Филолошкиот факултет во Скопје]], основоположник на дисциплината [[фонетика на англиски јазик]]. |- |valign="top" align="right"|[[2004]]&nbsp; |[[Барни Кесел]] — американски [[џез]]-музича |- |valign="top" align="right"|[[2007]]&nbsp; |[[Стеван Раичковиќ]] — српски поет. |- |valign="top" align="right"|[[2015]]&nbsp; |[[Ерол Браун]] — американски [[Соул музика|соул]] и [[Фанк музика|фанк]] пејач, член на групата [[Хот чоколит]] (''Hot Chocolate''). |- |valign="top" align="right"|[[2026]]&nbsp; |[[Тед Тарнер]] — американски [[претприемач]]. |} <noinclude> [[Категорија:На денешен ден (починале)|6 мај]] </noinclude> 2qhpfwnbxtv8oeoaq3804efp25g5i9z 0 44781 5581609 5303383 2026-06-23T19:13:57Z P.Nedelkovski 47736 поврзница 5581609 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Zhongwen yufa tc+sc.jpg|150px|right|thumb|中文語法/中文语法 Џунгвен јифа (кинеска граматика)]] '''Граматиката на [[кинески јазик|кинескиот јазик]]''' — тука на [[стандарден мандарински јазик|стандардниот мандарински]] — дели слични [[граматика|граматички]] особености со многу [[јазик|јазични варијанти]] или [[дијалект]]и на [[Кинески јазик|кинескиот јазик]], различни од оние кај други јазични семејства, и споредливи со сличностите кои ги наоѓаме, на пример, кај [[словенски јазици|словенските]] или [[семитски јазици|семитските јазици]]. Освен генетската сличност со [[синотибетски јазици|синотибетските јазици]] на кои им припаѓа кинескиот, постојат и големи сличности со [[источноазиски јазици|источноазискиот јазичен сојуз]], група директно несродни јазици со меѓусебно влијание, во кој спаѓаат [[јапонски јазик|јапонскиот]] и [[корејски јазик|корејскиот]]. Клучна одлика на кинеската граматика е тоа што сите зборови имаат само по една граматичка форма, бидејќи јазикот нема [[коњугација|коњугации]], [[деклинација|деклинации]] и друга [[флексија]] (со мали исклучоци). Кинескиот не разликува [[Број (граматика)|број]] кај [[именка|именките]] и [[време (граматика)|време]] кај [[глагол]]ите, туку тие идеи се изразуваат по пат на [[збороред]] или [[Кинески честички|честички]]. Без флексија, кинеската граматика можеби изгледа прилично проста во споредба со многу од високофлексивните [[индоевропски јазици]]. Меѓутоа кинескиот се одликува со мошне сложена [[синтакса]]. Кинескиот е [[аналитички јазик]] (или изолирачки јазик). Аналитички јазик е јазик во кој синтаксата и значењето претежно се изразуваат по пат на честички и збороред наместо со флексија. Разликувањето на честичките во кинескиот може да биде тешко за странците. == Темоистакнатост == Кинескиот се смета за [[темоистакнатост|темоистакнат јазик]], каде [[тема (лингивстика)|темата]] на реченицата (првичната информација на која се заснова реченицата) ужива првенство. На пример, следниве реченици не се го следат правилото за предност на подметот, но сосема одговара на темокоментарниот состав (традиционални знаци во загради): * {{ruby-zh-p|院子|јуенѕе}}{{ruby-zh-p|里|ли}} {{ruby-zh-p|停着|тингџе}} {{ruby-zh-p|一|ји}} {{ruby-zh-p|辆|љанг}} {{ruby-zh-p|车|че}}。 [院子裏停著一輛車。]<br />Во дворот е паркиран автомобил. (Автомобилот е паркиран во дворот.) * {{ruby-zh-p|今天|ѓинтјен}} {{ruby-zh-p|爬|па}} {{ruby-zh-p|山|шан}}， {{ruby-zh-p|明天|мингтјен}} {{ruby-zh-p|露|лу}} {{ruby-zh-p|营|јинг}}。 [今天爬山，明天野營。]<br />Денес искачување планини, утре логорување надвор. ''Ова е пример за [[заменкоиспуштање|заменкоиспупштачка]] реченица. Подметот во реченицата се одредува од контекстот.'' * {{ruby-zh-p|游|јоу}} {{ruby-zh-p|泳|јунг}} {{ruby-zh-p|我|во}} {{ruby-zh-p|最|цуеј}} {{ruby-zh-p|拿|на}} {{ruby-zh-p|手|шоу}}。 <br />Пливање јас сум најдобар (споредено со други активности како трчање). (Јас сум најдобар во пливање) Реченицата во мандаринскиот го има составот „[[подмет-прирок-предмет]]“, бидејќи глаголот стои пред, а не по предметот кај простите реченици, но мандаринскиот има и многу одлики на „[[подмет-предмет-прирок]]“ како турскиот. Ова најдобро се гледа по зборовниот ред, каде придавките и прилозите стојат пред главниот (опишан) збор, како кај јазиците од вториот тип, а не по него, како кај јазиците со првоспоменатиот облик. Така * Предлошките изрази стојат пред глаголот * Генитивните конструции стојат пред главната именка * Односните реченици стојат пред главната именка * Придавките стојат пред именките * При споредбените придавки, стандардот на споредба стои пред придавката Покрај ова, кинескиот во многу конструкции користи [[предлог|постпозиции]] наместо [[предлог|претпозиции]], на пример: * {{ruby-zh-p|桌|џуо}}{{ruby-zh-p|子|ѕе}}{{ruby-zh-p|上|шанг}}<br />„маса-на“ = на масата * {{ruby-zh-p|房|фанг}}{{ruby-zh-p|子|ѕе}}{{ruby-zh-p|里|ли}}{{ruby-zh-p|面|мјен}} [房子裏面]<br />„куќа-внатре“ = внатре (во) куќата Мандаринскиот исто така обликува [[придавни израз]]и наместо [[зависност (лингвистика)|зависност]] кај речениците, на пример: * {{ruby-zh-p|被|беј}}{{ruby-zh-p|我|во}}{{ruby-zh-p|骑|ќи}}{{ruby-zh-p|过|гуо}}{{ruby-zh-p|的|де}}{{ruby-zh-p|马|ма}} [被我騎過的馬]<br />„од мене јаван коњ“ = коњот што го јавав * {{ruby-zh-p|给|геј}}{{ruby-zh-p|人|жен}}{{ruby-zh-p|烦|фан}}{{ruby-zh-p|恼|нао}}{{ruby-zh-p|的|де}}{{ruby-zh-p|事|ши}}{{ruby-zh-p|情|ќинг}} [給人煩惱的事情]<br />„дава-луѓе-грижачка работа“ или „за луѓе загрижувачка работа“ = работа што загрижува луѓе Покрај ова, глаголските изрази доаѓаат на крај на реченицата ако предметот или идиректниот предмет е „обележан“. На пример, постојат два типа на акузативи во мандаринскиот. Акузативот I е почестиот. Акузативот II значи промена на состојбата кај предметот, и дава посилна смисла на дејствие врз предметот, и се обележува со претставката 把 ''ба'' и со поместување на глаголскиот израз на крајот на реченицата. * {{ruby-zh-p|我|во}}{{ruby-zh-p|打|да}}{{ruby-zh-p|破|по}}{{ruby-zh-p|了|ле}}{{ruby-zh-p|盘|пан}}{{ruby-zh-p|子|ѕе}}。 [我打破了盤子。]<br />Јас ја скршив чинијата. (Акузатив I), ''наспроти'' * {{ruby-zh-p|我|во}}{{ruby-zh-p|把|ба}}{{ruby-zh-p|盘|пан}}{{ruby-zh-p|子|ѕе}}{{ruby-zh-p|打|да}}{{ruby-zh-p|破|по}}{{ruby-zh-p|了|ле}}。[我把盤子打破了。]<br />Јас (акуз.)-чинија скрши (и веќе не е цела). (Акузатив II) * {{ruby-zh-p|我|во}}{{ruby-zh-p|打|да}}{{ruby-zh-p|了|ле}}{{ruby-zh-p|一|ји}}{{ruby-zh-p|个|ге}}{{ruby-zh-p|电|дјен}}{{ruby-zh-p|话|хуа}}。 [我打了一個電話。]<br />Јас удрив телефон (Се јавив по телефон). (Акузатив I), ''наспроти'' * {{ruby-zh-p|我|во}}{{ruby-zh-p|把|ба}}{{ruby-zh-p|他|та}}{{ruby-zh-p|打|да}}{{ruby-zh-p|了|ле}}{{ruby-zh-p|一|ји}}{{ruby-zh-p|顿|дун}}。 [我把他打了一頓。]<br />Јас него натепување. (Акузатив II) На тој начин, речениците со индиректен предмет обележани со дативното 給/给 ''геј–'' или речениците со пасивна конструкција (каде предметот има претставка 被 ''беј–'') следат ППГ збороред: * {{ruby-zh-p|不|бу}}{{ruby-zh-p|要|јао}}{{ruby-zh-p|给|геј}}{{ruby-zh-p|我|во}}{{ruby-zh-p|拍|пај}}{{ruby-zh-p|马|ма}}{{ruby-zh-p|屁|пи}}。 [不要給我拍馬屁。]<br />Немој (дат.)-мене ласка (Не ми ласкај). * {{ruby-zh-p|他|та}}{{ruby-zh-p|被|беј}}{{ruby-zh-p|我|во}}{{ruby-zh-p|打|да}}{{ruby-zh-p|了|ле}}{{ruby-zh-p|一|ји}}{{ruby-zh-p|顿|дун}}。 [他被我打了一頓。]<br />Тој од мене натепан (Тој беше натепан од мене). == Глаголски видови == [[Глаголски вид|Глаголскиот вид]] е граматичко средство кое ни кажува за временскиот тек на јазикот. Кинескиот има уникатен комплет видови: на пример, постојат два [[свршен вид|свршени вида]], 了 (''-ле'') и 過/过 (''-гуо'') со суптилна разлика во значењето. * ''ле'' (свршен) ** {{ruby-zh-p|我|во}} {{ruby-zh-p|当|данг}} {{ruby-zh-p|了|ле}} {{ruby-zh-p|兵|бинг}}。 [我當了兵。]<br /> Јас станав војник (и сѐ уште сум). ** {{ruby-zh-p|他|та}} {{ruby-zh-p|看|кан}} {{ruby-zh-p|了|ле}} {{ruby-zh-p|三|сан}} {{ruby-zh-p|场|чанг}} {{ruby-zh-p|球|чиу}} {{ruby-zh-p|赛|сај}}。 [他看了三場球賽。]<br />Тој гледал три натпревари со топка (и веројатно ќе гледа и други некогаш понатаму; често се користи во временски-разграничен контекст како „денес“ или „минатата недела“). * ''гуо'' (искуствено свршен) # {{ruby-zh-p|我|во}} {{ruby-zh-p|当|данг}} {{ruby-zh-p|过|гуо}} {{ruby-zh-p|兵|бинг}}。 [我當過兵。]<br /> Сум бил војник (но повеќе не сум). # {{ruby-zh-p|他|та}} {{ruby-zh-p|看|кан}} {{ruby-zh-p|过|гуо}} {{ruby-zh-p|三|сан}} {{ruby-zh-p|场|чанг}} {{ruby-zh-p|球|чиу}} {{ruby-zh-p|赛|сај}}。 [他看過三場球賽。]<br /> Тој има гледано три натпревари со топка (и тоа се сите кои ги има гледано; во контекст на дејствија како „гледа“ или „учествува“, кои се лесно повторливи, ова не ја има истата аконотација како првата употреба, туку само укажува на тоа дека дејствието се случило во минатото и ја опишува ситуацијата до сега). Двата [[несвршен вид|несвршени вида]], 正在 (''ченгцај-'') и 著/着 (''-џе'') исто така се разликуваат во нијанси: * ''џенгцај/цај'' (динамички) ** {{ruby-zh-p|我|во}} {{ruby-zh-p|正|џенг}} {{ruby-zh-p|在|цај}} {{ruby-zh-p|挂|гуа}} {{ruby-zh-p|画|хуа}}。 [我正在掛畫。] <br />Јас закачувам слики. („зкачувам“ е непрекинато динамичко дејствие) * ''џе'' (статичен) ** {{ruby-zh-p|墙|чианг}} {{ruby-zh-p|上|шанг}} {{ruby-zh-p|挂|гуа}} {{ruby-zh-p|着|џе}} {{ruby-zh-p|一|ји}} {{ruby-zh-p|幅|фу}} {{ruby-zh-p|画|гуа}}。 [牆上掛著一幅畫。] <br />На слика закачување на ѕид. („закачување“ е постојана моментална состојба.) Со други зборови, ако има смисла реченицата да се постави како „во сред“, тогаш веројатно е потребен ''џенгцај''; во друг случај, ''џе''. Така, „Јас сум [во сред] закачување на слики“ е ''џенгцај'', но „На слика [во сред] закачување на ѕид“ е ''џе''. * [[Удвојување (лингвистика)|Удвојувањето]] се користи за правење на разграничен вид — дејствие кое малку продолжува: ** {{ruby-zh-p|我|во}} {{ruby-zh-p|到|дао}} {{ruby-zh-p|公|гонг}} {{ruby-zh-p|园|јуен}} {{ruby-zh-p|走|цоу}} {{ruby-zh-p|走|цоу}}。 [我到公園走走。]<br />Јас одам на прошетка во парк. Оваа реченица може да се изрази и со 走一走 ''цоу ји цоу'', што значи една иста работа, и може да се преведе како „одам малку одење“. == Глаголски начин == Друга категорија граматички средства уникатна за кинескиот се [[модална честички|модалните честички]], кои се користат за изразување на [[глаголски начин|начин]], или за односот на еден исказ со реалноста и/или намерите. Од нив најважни се: * ''Ле'' (зачетен) ** {{ruby-zh-p|我|во}} {{ruby-zh-p|没|меј}} {{ruby-zh-p|有|јоу}} {{ruby-zh-p|钱|чен}} {{ruby-zh-p|了|ле}}。 [我沒有錢了。]<br />Отсега, јас немам пари. (шворц сум) * ''Не'' (претстоен) — често координира со 還/还 ''хај'' (сè уште) ** {{ruby-zh-p|他|та}} {{ruby-zh-p|还|хај}} {{ruby-zh-p|没|меј}} {{ruby-zh-p|有|јоу}} {{ruby-zh-p|回|хуј}} {{ruby-zh-p|家|ѓа}} {{ruby-zh-p|呢|не}}。 [他還沒有回家呢。]<br />Тој сѐ уште се нема вратено дома. (Нема промена на старата ситуација) Свршеното ''ле'' и зачетното ''ле'' се два различни збора. Кинескиот јазичар [[Џао Јуенжен]] вели дека тие имаат потекло од сосема различни зборови.<ref>Yuen Ren Chao, ''A Grammar of Spoken Chinese, стр. 246.</ref> Фактот што денеска тие се пишуваат исто може да биде збунувачки. Погледајте ја следнава реченица: {{ruby-zh-p|妈|ма}} {{ruby-zh-p|妈|ма}} {{ruby-zh-p|来|лај}} {{ruby-zh-p|了|ле}} {{ruby-zh-p|！|!}} [媽媽來了！] Одбележувачот на глаголски вид ''ле'' доаѓа по преоден или непреоден глагол. Модалната честички ''ле'' доаѓа на крајот на реченицата и ја води сета реченица. Кога еден непреоден глагол доаѓа на крајот на реченицата, единствениот начин да се одреди дали ''ле'' на крајот од реченицата е свршен или зачетен е да се погледа на општествениот контекст. Горенаведенава реченица има две различни значења. Во еден случај, на пример, некој оддалеку зборува со мајка си на телефон и сака да ја убеди да дојде кај него на прослава. Тој го спушта телефонот и вели: „Мама (јао) лајј ле!“ Ова би значело дека мајката пред тоа не сакала да дојде, но сега се предомислила и ќе доаѓа. Меѓутоа ако некој затропа на влезната врата и тој што отвора извика: „Мāма лáи ле!“, тоа би значело дека таа дошла. == Сериска конструкција на глаголи == [[Сериска конструкција на глаголи|Сериската конструкција на глаголи]] е основна одлика на кинеската граматика, каде два или повеќе глагола заедно. Ова се среќава при: двојни (комплементарни) глаголи, кое се јавува по главниот глагол, и [[коглагол]]и, кои се јавуваат пред главниот глагол. Ваквото составување на комплементарни глаголи го наоѓаме и во [[турски јазик|турскиот јазик]] (на пр. gitmek, vermek, и olarak) и два други поголеми јазици во североисточна Азија, [[јапонски јазик|јапонскиот]] и [[корејски јазик|корејскиот јазик]] ([[Граматика на јапонскиот јазик]]; [[Граматика на корејскиот јазик]]). === Двојни глаголи === Кинеските реченици во голема мера се занимаваат со исходот и насоката на глаголот, каде што тоа е применливо. Заради ова, кинескиот има развиено моќна граматичка машинерија која овозможува образување на реченици со двојни глаголи. Ова се прави така што кон активниот глагол во реченицата му се придодава (суфиксира) втор (комплементарен) глагол кој укажува на исходот од првото дејствие, или пак насоката каде тој отишол. Во вакви случаи укажувањето на овој начин е задолжително. ==== Исходен комплемент ==== Исходниот комплемент има две варијанти: една го искажива апсолутниот исход, додека другата го искажува можниот или веројатниот исход. На пример, глаголот 听 [聽] ''тинг'', „слуша“) би бил активен глагол, а 懂 (''дунг'', „сфаќа“, „знае“) би бил исходен комплемент. * {{ruby-zh-p|听|тинг}} {{ruby-zh-p|懂|дунг}} [聽懂]<br />Сфаќа (нешто што слуша)<br />Позитивен апсолутен исходен комплемент * {{ruby-zh-p|没|меј}} {{ruby-zh-p|听|тинг}} {{ruby-zh-p|懂|дунг}} [沒聽懂]<br />Не сфаќа (тоа што го слуша)<br />Негативен апсолутен исходен комплемент<br />Треба да се спомене дека присуството на апсолутен исходен комплемент му наложува на активниот глагол свршен вид, и зборување за апсолутниот исход на несвршено дејствие би било бесмислено — затоа се користи 没 [沒] (меј) за негирање на глаголот. * {{ruby-zh-p|听|тинг}} {{ruby-zh-p|得|де}} {{ruby-zh-p|懂|дунг}} [聽得懂]<br />Може да сфати (нешто што слуша)<br />Позитивен можен исходен комплемент<br />Оваа форма е еквивалентна по значење со 能听懂 [能聽懂] * {{ruby-zh-p|听|тинг}} {{ruby-zh-p|不|бу}} {{ruby-zh-p|懂|дунг}} [聽不懂]<br />Не може да сфати (нешто што слуша)<br />Негативен можен исходен комплемент<br />Треба да се спомене дека во оваа конструкција се негира ''исход'', а ''не'' активниот глагол, и дека тукаа треба да се употреби 不 (бу), а ''не'' 没 [沒] (меј) заради исходното дејствие, бидејќи е само можност, па така не може да биде свршена состојба. Исходниот комплемент е многу моќна конструкција, и се користи често. Изразите како 饿死了 [餓死了] (е се ле, буквално: веќе гладен до смрт, со значење „гладувам“) и 气死了 [氣死了] (чи се ле, буквално: бесен до смрт, со значење „ (јас) сум крајно лут“) се пикантни додатоци на јазикот. Покрај ова, можеме да анализираме многу наставки за вид од аспект на исходниот комплемент; на пример, 了 (ле) значи „готово“ или „веќе“, па така е јасно дека ако тој се стави по глаголот, тој преоѓа во свршена форма. Сличноста запира тука, иако на пример, невозможно е да се конструира можен комплимент кој користи 了 (ле), иако тоа ''е можно'' со 了 (љао) (ист знак, различен звук). Иако вториот начин на читање има исто значење како првиот, кај исходниот комплемент едноставно ја означува неможноста за некој глагол (на пр. 受不了, не може да трпи нешто или некој, како „Не можам да истрпам!“). Употребата на исходен комплемент (за едноставно негирање на некои глаголи) е прилично честа. Глаголите кои можат на се негираат на ваков начин често и ''мораат'' така што се негираат. Понекогаш, користејќи го исходниот комплемент, се формираат идиоматски фрази кои немаат никаква врска со исходот. На пример, изразите 看不起, 对不起 [對不起] и 买不起 [買不起] користат 起 (чи, подигање) како исходен комплемент, но нивните значења (погледнува надолу, се извиннува, не може да си приушти) очигледно не се поврзани со фактичкото значење на знаците. Ова се јавува како резултат од метафорични конструкции, каде 看不起 буквално значи ''не може да погледа нагоре (погледа надолу)'', и 对不起 [對不起] ''не може да се соочи (со некој)''. ===== Други примери ===== * {{ruby-zh-p|他|та}} {{ruby-zh-p|把|ба}} {{ruby-zh-p|盘|пан}} {{ruby-zh-p|子|це}} {{ruby-zh-p|打|да}} {{ruby-zh-p|破|по}} {{ruby-zh-p|了|ле}}。 [他把盤子打破了。]<br />буквално: тој ПРЕДМ-чинија удри-скрши-[[фонетска форма|ФФ]].<br />Тој ја удри/испушти чинијата, и се скрши.<br />(двоен глагол каде вториот, „крши“, е наставка на првиот, и кажува што му се случило на предметот како исход од дејствието.) * {{ruby-zh-p|这|џе(и)}} {{ruby-zh-p|部|бу}} {{ruby-zh-p|电|дјен}} {{ruby-zh-p|影|јинг}} {{ruby-zh-p|我|во}} {{ruby-zh-p|看|кан}} {{ruby-zh-p|不|бу}} {{ruby-zh-p|懂|дунг}}。 [這部電影我看不懂。]<br />буквално: Филмов јас гледам-не-разбира.<br />Јас не го разбирам филмов (иако го гледав)<br />(двоен глагол, каде вториот глагол, „разбира“, е наставка на првиот и ја појаснува можноста и успехот на релевантното дејствие) ==== Насочен комплемент ==== Насоката на едно дејствие во движење мора да се назначи. На наједноставно ниво, двата насочни комплемента 去 (чи, оди) и 来 [來] (лај, доаѓа) мора да се прикачат на крајот на глаголот за да се покаже дека дејствието некако доаѓа кон или си оди од говорникот. Ова може да се состави и со други глаголи кои уште повеќе ја конкретизираат насоката, како да речеме 上去 (шанг чи, качува), 过来 [過來] (гуо лај, доаѓа наваму), кои самите може да бидат прикачени кон некој глагол (како 走过去 [走過去], цоу гуо чи, одење преку). Овие обично ги наоѓаме во апсолутна форма, иако постојат и противпримери (起不来床 [起不來床] или 起床不來, не може да стане од кревет). Друг пример: * 他走上来了。 [他走上來了。]<br />буквално: тој тој оди накај-дојде-[[фонетска форма|ФФ]].<br />Тој дојде (накај мене).<br />(насочни наставки со значење "доаѓа" и „накај“.) == Мерачи (мерни зборови / единици) == :''Главна статија: [[Кинески мерни зборови]]'' Најпосле, кинеските именки бараат ''мерачи'' (''мерни зборови'' или ''класификатори'') за да можат се избројат. Значи кога се назначува количеството на избројливата именка, мерачот мора да се согласи со именката. Затоа мораме да кажеме „兩頭牛/两头牛 две глава говеда“, не две крави, со тоа што „頭/头 глава“ е мерната единица, или [[мерен збор]]. Овој феномен е чест кај [[источноазиски јазици|источноазиските јазици]]. Ова го наоѓаме и во македонскиот, каде велиме: „две рала чевли“, „[[Ѕевгар|ѕевгар]] волови“, „три шишиња ракија“ (три ракии). Мерачите служат слична, но не иста функција како родот на именките кај индоевропските јазици. Додека постојат можеби стотици мерачи кои мораат да се запамтат за секоја именка посебно,огромен дел од зборовите обично користат „個/个 ге“, аналогно на среден род, и многу од оние кои користат други можат да користат и „個/个“ по желба на говорникот. Меѓутоа мерачите не се соема аналогни на род, бидејќи тие често носат лексичко значење. Мерните зборови имаат свои поврзани групи на именки сродни по значење, како да речеме "條/条 тиао" за долги, тенки предмети и животни (на пр. гајтани, змии или риби), „把 ба“ за предмети со рачки (на пр. ножеви, чадори) „張/张 џанг“ за хартија и хартиени предмети (фотографии и др). Меѓутоа мерачите на многу именки се и произволни. „Маса“ (桌子 џуоце) е ''џанг'' именка, а „столче“ (椅子 јице) е ''ба'' именка, додека друг збор за столче, „денгце“ е именка од среден род „个“. Наставките за неодредените и демонстративните членови исто така мораат да се сложат со соодветниот мерач на именката. На пример, „гоу“ значи куче или „кучето“. Но за да дадеме на знаење дека „тоа/тоа (кон обратениот) /ова куче“ (демонстратив) треба да речеме „нејџе/наџе/џејџе гоу“, а за да речеме „куче“ велиме „јиџе гоу“, каде наставката „-џе“ се сложува по „род“ со именката „гоу“. На ваков начин, „тоа/тоа (кон обратениот) ова/куќа“ се „нејѕуо/наѕуо/џеѕуо/јиѕуо фангѕе“, каде наставката -цуо се сложува со именката „фангце“. За низа зборови и предмети спарени со апозитив со мерач (мерен збор), овој апозитивен броен израз обично го следи номиналниот израз. На пример :内含个人资料表格，即DS-230和OF-169两份表格 :...ги содржи двата [[формулар]]и за лични информации DS-230 и OF-169 Во „DS-230和OF-169两份表格“, 两 ''лианг'' значи „два“, 份 ''фен'' значи „комплет“, и 表格 ''биаоге'' е именката „формулар(и)“. == Делови од реченицата == * [[Кинески заменки]] * [[Кинески придавки]] * [[Кинески глаголи]] * [[Кинески честички]] == Белешки == {{reflist}} == Наводи == * [[Џао Јуенжен]] [Zhao Yuanren 趙元任]: '''A Grammar of Spoken Chinese''', Zhongguohua de wenfa 中國話的文法 (Berkeley etc., University of California Press 1968; ново издание во: Zhao Yuanren quanji 赵元任全集 Bd. 3; Beijing, Commercial Press 2004, ISBN 7-100-03345-4). * Charles N. Li, Sandra A. Thompson: '''Mandarin Chinese''', A functional reference grammar (Berkeley etc., University of California Press 1981). * Lü Shuxiang 呂叔湘: '''Zhongguo wenfa yaolüe''' 中國文法要略 (Shangwu yinshuguan 商務印書館 1957). * [[Ванг Ли]] [Wang Li 王力]: '''Zhongguo xiandai yufa''' 中國現代語法 (Zhonghua shuju 中華書局; 1955). * Yip Po-Ching [Ye Buqing 葉步青], Don Rimmington: '''Chinese''', A Comprehensive Grammar (Routledge Grammars; Routledge, 2004), ISBN 0-415-15032-9. == Надворешни врски == * [http://home.unilang.org/wiki3/index.php/Chinese_Grammar Викистрана за кинеската граматика на Unilang] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080517111934/http://home.unilang.org/wiki3/index.php/Chinese_Grammar |date=2008-05-17 }} {{en}} {{Граматики на јазиците}} [[Категорија:Кинески јазик]] [[Категорија:Граматики на јазици|Кинески]] 73m0fckwz05whndw9in8noelapcmzao 0 45028 5581672 5314577 2026-06-23T22:48:43Z ГП 23995 дополнување 5581672 wikitext text/x-wiki {| cellspacing="0" cellpadding="2" style="border-top:0px; {{#if: {{{боја|}}}|background-color:{{{боја}}}|background-color:transparent}};" |valign="top" align="right"|[[193]]&nbsp; |[[Дидиј Јулијан]] — [[римски цар]]. |- |valign="top" align="right"|[[1846]]&nbsp; |[[Папа Григориј XVI|Григориј XVI]] — [[римски папа]]. |- |valign="top" align="right"|[[1946]]&nbsp; |[[Јон Антонеску]] — [[премиер на Романија]]. |- |valign="top" align="right"|[[1948]]&nbsp; |[[Сони Бој Вилијамсон I]] — американски [[блуз]]-музичар. |- |valign="top" align="right"|[[1952]]&nbsp; |[[Џон Деви]] — американски [[филозоф]]. |- |valign="top" align="right"|[[1953]]&nbsp; |[[Алекс Џејмс]] — шкотски [[фудбал]]ер. |- |valign="top" align="right"|[[1968]]&nbsp; |[[Хелен Келер]] — американска активистка и писателка. |- |valign="top" align="right"|[[1974]]&nbsp; |[[Хуан Перон]] — аргентински [[политичар]] и [[државник]]. |- |valign="top" align="right"|[[1984]]&nbsp; |[[Кирил Симоновски - Џина]] — македонски и југословенски [[фудбал]]ер. |- |valign="top" align="right"|[[2003]]&nbsp; |[[Панче Васоски]] — македонски глумец. |- |valign="top" align="right"|[[2008]]&nbsp; |[[Ив Сен Лоран]] — француски [[моден творец]]. |- |valign="top" align="right"|[[2010]]&nbsp; |[[Андреј Вознесенски]] — руски поет и писател. |- |valign="top" align="right"|[[2018]]&nbsp; |[[Синан Сакиќ]] — српски и југословенски фолк-пејач. |- |valign="top" align="right"|[[2026]]&nbsp; |[[Рик Аделман]] — американски [[кошарка]]р и тренер. |} <noinclude> [[Категорија:На денешен ден (починале)|1 јуни]] </noinclude> omknpxwxzxbr2d3er5jbym6lkupr7jc 0 45483 5581695 5471747 2026-06-24T02:18:48Z Bjankuloski06 332 /* Мисли */ Печатна грешка, replaced: Октри → Откри 5581695 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = Жан Антелм Брија-Саварен | native_name = Jean Anthelme Brillat-Savarin | native_name_lang = fr | image = Le Vachez Collection - Jean Anthelme Brillat-Savarin (1755-1826).jpg | image_size = | caption = Саварен како пратеник | birth_date = 2 April 1755 | birth_place = [[Беле]], Франција | death_date = {{death date and age|1826|2|2|1755|4|2|df=yes}} | death_place = [[Париз]], Франција | resting_place = „[[Пер Лашез]]“ | notable_works = ''Физиологија на вкусот'' }} [[Податотека:Jean Anthelme Brillat-Savarin.jpg|мини|десно|250п|Насловната страница на ''Физиологија на вкусот'', издание од 1848 г.]] '''Жан Антелм Брија-Саварен''' ({{langx|fr|Jean Anthelme Brillat-Savarin}}; {{рн|1|април|1755}} во [[Беле]] - {{пн|2|февруари|1826}} во [[Париз]]) — француски правник и политичар, кој се прославил како [[епикурејство|епикуреец]] и [[гастрономија|гастроном]]. Заедно со А.Б. Гримо се смеа за основач на гастрономскиот жанр во пишувањето. Роден е во гратчето [[Беле]], [[Ен (департман)|Ен]], каде во тоа време реката [[Рона]] ја делела Франција од [[Савоја]], во правничко семејство. Учел [[право]], [[хемија]] и [[медицина]] во [[Дижон]], а потоа работел како правник во родното место. Во [[1789]], на почетокот на [[Француска револуција|Француската револуција]] бил пратен како претставник во [[Народно собрание на Франција|Народното собрание]], набргу променето во [[Национално уставотворно собрание]], каде донекаде се стекнал со име, особено заради неговиот јавен говор во одбрана на [[смртна казна|смртната казна]]. Второто презиме Саварен го земал од тетка си, која пред својата смрт му го оставила сето свое богатство под услов да го додаде и нејзиното презиме. Подоцна за време на револуцијата по него се распишала и потерница, па така Брија-Саварен пребегал во [[Швајцарија]]. Потоа се преселил во [[Холандија]], а потоа во новосоздадените [[Соединети Американски Држави]], каде останал три години во Бостон, Њујорк, Филаделфија и Хартфорд, издржувајќи се со давање на часови по [[француски јазик|француски]] и [[виолина]]. Извесно време бил и прва виолина во [[Парк Тиатер]] во [[Њујорк]]. Се вратил во Франција за време на Директоратот во 1797 г. и бил поставен за судија во [[Касациски суд (Франција)|Касацискиот суд]], каде работел до крајот на животот. Издал неколку книги на тема право и политичка економија. Никогаш не се оженил, туку бил во врски, а љубовта ја сметал за шесто сетило. Неговото најпознато дело, ''Физиологија на вкусот'' (''Physiologie du goût'') е издадено во декември [[1825]], два месеца пред неговата смрт. Полниот наслов е ''Physiologie du Goût, ou Méditations de Gastronomie Transcendante; ouvrage théorique, historique et à l'ordre du jour, dédié aux Gastronomes parisiens, par un Professeur, membre de plusieurs sociétés littéraires et savantes''.<ref>„Физиологија на вкусот, или Размисли за трансцендентната гастрономија: теоретско, историско и тематско дело, посветени на гастрономите во Париз од професорот, член на неколку книжевни и научни друштва“</ref> Ова дело, иако опширно и премногу — и понекогаш двосмислено — [[афоризам|афористичко]] и [[аксиома]]тско, останува од огромно значење и предмет на анализи од смртта на авторот, наваму. Ова се низа размисли донекаде налик на [[Мишел де Монтењ|Монтењовите]] есеи, со говорен ритам на едно неизбрзано време на интелектуални подвизи. Тука Брија-Саварен расправа за задоволствата на трпезата, кои тој ги смета за наука. Неговите домашни модели биле стилистите од „[[стар режим|стариот режим]]“: [[Франсоа Волтер|Волтер]], [[Жан Жак Русо|Русо]], [[Франсоа Фенелон|Фенелон]], [[Жрож Луј Бифон|Бифон]], Кошен и Дагесо. Освен [[латински јазик|латинскиот]], зборувал и пет современи јазици, и не се стегал тоа да го покаже во соодветни прилики. Никогаш не колебал да позајми збор, како на пример англискиот ''sip'' (голткичка) кога францускиот не можел да му послужи во дадената ситуација. Брија-Саварен бил вистински следбеник на филозофијата на [[Епикур]]; него го задоволувало и наједноставно јадење, доколку било создадено со творечки дух: :''Оние кои страдаат од тешко варење, или кои се пијанат, се наполно неуки за вистинските начела на јадењето и пиењето.'' == Мисли == Брија-Саварен го споредувал [[послевкус]]от или аромата на храната со музички [[енхармонизам]] (Размисла ii): „но споредено со мирисот одзади во устата, сетилото за вкус е тапо и неодредено.“ Меѓу попознатите негови изреки е онаа што гласи: „Кажи ми што јадеш, па ќе ти кажам што си.“ Како страстен љубител на сирењата, Брија-Саварен забележал: „Ручек без сирење е како убава жена со само едно око“. Според Брија-Саварен, „Откривањето на ново јадење му дава повеќе среќа на човештвото, од откривањето на нова ѕвезда.“ == Влијание == Сирењето „[[Брија-Саварен (сирење)|Брија-Саварен]]“ и гатото „Саварен“ се наречени во негова чест. Брија-Саварен се смета за таткото на [[Нискојаглехидратна исхрана|нискојаглехидратната исхрана]]. Сметал дека шеќерот и белото брашно се причинители на [[дебелина]] и наместо нив поредложил употреба на [[Белковини|високобелковински]] состојки. == Белешки == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр|Jean Anthelme Brillat-Savarin}} * [http://etext.library.adelaide.edu.au/b/b85p/ ''Физиологија на вкусот''] — е-книга {{en}} * {{gutenberg author | id=Brillat-Savarin | name=Брија-Саварен}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Брија-Саварен, Жан Антелм}} [[Категорија:Француски готвачи]] [[Категорија:Француски писатели за храна]] [[Категорија:Француска кујна]] [[Категорија:Погребани на гробиштата „Пер Лашез“]] [[Категорија:Починати во Париз]] lyhw078emjcn15ukh935fp9esnifms8 0 50890 5581677 4982379 2026-06-23T22:55:30Z ГП 23995 дополнување 5581677 wikitext text/x-wiki {| cellspacing="0" cellpadding="2" style="border-top:0px; {{#if: {{{боја|}}}|background-color:{{{боја}}}|background-color:transparent}};" |valign="top" align="right"|[[373]]&nbsp; |[[Атанасиј Александриски]] — [[Патријарх]] на [[Александрија]]. |- |valign="top" align="right"|[[902]]&nbsp; |[[Борис I]] — бугарски [[цар]]. |- |valign="top" align="right"|[[1519]]&nbsp; |[[Леонардо да Винчи]] — италијански уметник и пронаоѓач (р. 1452.). |- |valign="top" align="right"|[[1567]]&nbsp; |[[Марин Држиќ]] — хрватски писател. |- |valign="top" align="right"|[[1957]]&nbsp; |[[Џозеф Мекарти]] — американски сенатор (р. 1908.). |- |valign="top" align="right"|[[1980]]&nbsp; |[[Кирил Петрушев]] — министер за внатрешни работи на [[Македонија]]. |- |valign="top" align="right"|[[2002]]&nbsp; |[[Изет Сарајлиќ]] — босански и југословенски поет. |- |valign="top" align="right"|[[2013]]&nbsp; |[[Џеф Ханеман]] — американски [[Хеви метал музика|хеви-метал]] гитарист. |- |valign="top" align="right"|[[2015]]&nbsp; |[[Маја Плисецкаја]] — руска и советска [[Балет|балерина]]. |- |valign="top" align="right"|[[2022]]&nbsp; |[[Ѓуро Седер]] — хрватски [[Сликарство|сликар]]. |- |valign="top" align="right"|[[2026]]&nbsp; |[[Дорис Кели]] — американска претприемачка, основачка на фирмата Геп (''Gap''). |- |} <noinclude> [[Категорија:На денешен ден (починале)|2 мај]] </noinclude> d7m3yi2dv5tp2a1mejve1efmqhrb2j1 0 52533 5581674 4919377 2026-06-23T22:50:30Z ГП 23995 дополнување 5581674 wikitext text/x-wiki {| cellspacing="0" cellpadding="2" style="border-top:0px; {{#if: {{{боја|}}}|background-color:{{{боја}}}|background-color:transparent}};" |valign="top" align="right"|[[735]]&nbsp; |[[Беда Многупочитуван]] — англиски светец и историчар, наречен „Татко на [[историја на Англија|англиската историја]]“. |- |valign="top" align="right"|[[1421]]&nbsp; |[[Мехмед I]] — отомански султан. |- |valign="top" align="right"|[[1512]]&nbsp; |[[Бајазит II]] — отомански султан (р. 1447.). |- |valign="top" align="right"|[[1917]]&nbsp; |[[Борис Дрангов]] — бугарски [[Офицер|офицер]]. |- |valign="top" align="right"|[[2022]]&nbsp; |[[Енди Флечер]] — англиски [[Синтисајзерски поп|електро-поп]] музичар. |- |valign="top" align="right"|[[2022]]&nbsp; |[[Реј Љота]] — американски глумец. |- |valign="top" align="right"|[[2026]]&nbsp; |[[Боб Хорнер]] — американски играч на [[Бејзбол]]. |- |} <noinclude> [[Категорија:На денешен ден (починале)|26 мај]] </noinclude> 5ynh2hspob8ud4z42dyh6n1gz8wbqgj 10 53998 5581657 5085516 2026-06-23T22:17:24Z Bojan9Spasovski 91316 5581657 wikitext text/x-wiki [[Слика:Naval ensign of the Kingdom of Yugoslavia.svg‎|20п| Кралството Југославија]] [[Кралство Југославија|Југославија]] qi8putghlxi9w30z5r0oi3ygdlaxv7y 5581658 5581657 2026-06-23T22:17:58Z Bojan9Spasovski 91316 5581658 wikitext text/x-wiki [[Слика:Flag of Yugoslavia (1918–1941).svg‎|20п| Кралството Југославија]] [[Кралство Југославија|Југославија]] o129955kstyocnaa2rk9v810i64zzb3 0 54830 5581671 3803567 2026-06-23T22:43:49Z ГП 23995 дополнување 5581671 wikitext text/x-wiki {| cellspacing="0" cellpadding="2" style="border-top:0px; {{#if: {{{боја|}}}|background-color:{{{боја}}}|background-color:transparent}};" |valign="top" align="right"|[[1276]]&nbsp; |[[Папа Инокентиј V|Инокентиј V]] — римски папа. |- |valign="top" align="right"|[[1535]]&nbsp; |[[Џон Фишер]] — англиски [[Римокатоличка црква|римокатолички]] епископ. |- |valign="top" align="right"|[[1969]]&nbsp; |[[Џуди Гарланд]] — американска [[филм]]ска глумица и пејачка. |- |valign="top" align="right"|[[1972]]&nbsp; |[[Владимир Дурковиќ]] — српски и југословенски [[фудбалер]]. |- |valign="top" align="right"|[[1987]]&nbsp; |[[Фред Астер]] — американски глумец и танчер. |- |valign="top" align="right"|[[1995]]&nbsp; |[[Леонид Дербењов]] — советски и руски поет. |- |valign="top" align="right"|[[2004]]&nbsp; |[[Драган Геров]] — македонски [[новинар]]. |- |valign="top" align="right"|[[2015]]&nbsp; |[[Џејмс Хорнер]] — американски [[композитор]] на филмска музика. |- |valign="top" align="right"|[[2018]]&nbsp; |[[Вини Пол]] — американски [[Рок-музика|рок]]-тапанар, член на групата [[Пантера]]. |- |valign="top" align="right"|[[1926]]&nbsp; |[[Алан Гринспен]] — американски [[економист]], претседател на [[Федерални резерви на САД|Фед]]. |} <noinclude> [[Категорија:На денешен ден (починале)|22 јуни]] </noinclude> ndobga1ozrve8327s3e4mymj0zmuhmt 5581673 5581671 2026-06-23T22:49:02Z ГП 23995 ситна поправка 5581673 wikitext text/x-wiki {| cellspacing="0" cellpadding="2" style="border-top:0px; {{#if: {{{боја|}}}|background-color:{{{боја}}}|background-color:transparent}};" |valign="top" align="right"|[[1276]]&nbsp; |[[Папа Инокентиј V|Инокентиј V]] — римски папа. |- |valign="top" align="right"|[[1535]]&nbsp; |[[Џон Фишер]] — англиски [[Римокатоличка црква|римокатолички]] епископ. |- |valign="top" align="right"|[[1969]]&nbsp; |[[Џуди Гарланд]] — американска [[филм]]ска глумица и пејачка. |- |valign="top" align="right"|[[1972]]&nbsp; |[[Владимир Дурковиќ]] — српски и југословенски [[фудбалер]]. |- |valign="top" align="right"|[[1987]]&nbsp; |[[Фред Астер]] — американски глумец и танчер. |- |valign="top" align="right"|[[1995]]&nbsp; |[[Леонид Дербењов]] — советски и руски поет. |- |valign="top" align="right"|[[2004]]&nbsp; |[[Драган Геров]] — македонски [[новинар]]. |- |valign="top" align="right"|[[2015]]&nbsp; |[[Џејмс Хорнер]] — американски [[композитор]] на филмска музика. |- |valign="top" align="right"|[[2018]]&nbsp; |[[Вини Пол]] — американски [[Рок-музика|рок]]-тапанар, член на групата [[Пантера]]. |- |valign="top" align="right"|[[2026]]&nbsp; |[[Алан Гринспен]] — американски [[економист]], претседател на [[Федерални резерви на САД|Фед]]. |} <noinclude> [[Категорија:На денешен ден (починале)|22 јуни]] </noinclude> 0ekoizx6ma2m2nste7vdb8po8ywwjjq 0 62549 5581767 5542988 2026-06-24T06:51:58Z Bjankuloski06 332 /* Најзначајни експонати */ 5581767 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Sv. Bogorodica Perivlepta in Ohrid 010.jpg|мини|десно|250п|Зданието на галеријата.]] [[Податотека:Blagovestenie.jpg|мини|десно|200п|Благовештение, икона од XIV век]] [[Податотека:Исус Христос.jpg|мини|десно|200п|Исус Христос, 1262/63 г.]] '''Галеријата на икони во Охрид''' се наоѓа во музејскиот комплекс на црквата [[Света Богородица Перивлепта]] во [[Охрид]]. Збирката опфаќа повеќе икони, но околу 30-тина од нив се оценети како врвни уметнички дела, кои се создавани во еден подолг период од XI до XIX век. Охридските икони се со непроценлива вредност и поради тоа се изложувани на неколку големи светски изложби.<ref>[http://www.culture.in.mk/story_mk.asp?id=23802&rub=56 Култура во Македонија: Македонските икони патуваат во Кралската галерија во Лондон]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[http://www.a1.com.mk/vesti/default.aspx?VestID=24345 А1: Петте највредни македонски икони на изложба во Њујорк]</ref> == Најзначајни експонати == Најстари зачувани се иконите со претставите на „Свети Василиј Велики и Свети Никола“ и „Свети Четириесет маченици“. Првата икона во цел раст ги претставува двајцата архијереи. Се цени дека иконата е насликана во првата половина на XI век, додека пак втората нешто подоцна. Она што е карактеристично за двете икони е ликовното решение кое се совпаѓа со живописот од катедралната црква Света Софија. Во XIII век се изработени доста значајни икони преку кои може поцелосно да се согледа трендот на творештвото во византиската уметност (како фрескописот, така и иконописот). Од ова време е иконата со допојасната претстава на Исус Христос, на која стои годината на сликањето 1262/63 година. На позадината на иконата е напишано името на дарителот - мошне значајниот охридски архиепископ [[Константин Кавасила]]. Иконата покажува дека неа ја работел солиден зограф кој имал можност да ги следи трендовите на сликарството од големите сликарски центри какви што биле Цариград и Солун. Посебно внимание во охридската збирка на икони зазема литиската икона на која од едната страна е прикажана „Богородица со Христос", а на другата страна „Распетието Христово“. Авторот е непознат , но затоа пак иконата е оценета како [[ремек-дело]] настанато во XIII век. Посебно се истакнуваат мекиот и прецизен цртеж, богатиот колорит и високите технички можности што авторот ги искажал при сликањето. Од XIV век се двојните икони „Богородица Психосострија“ (Душеспасителка) од едната и „Благовештението“ од другата страна и „Исус Христос Психосостис“ со „Распетието Христово“. Овие икони најверојатно му се подарени на охридскиот архиепископ Григориј од страна на византискиот цар Андроник II. Делата се изработени од цариградски мајстори кои биле на врвот на византиската уметност и на сликарството во средниот век. Приближно од овој период е и храмовата икона на црквата Света Богородица Перивлепта. Таа е дело на цариградски сликар кој Богородица ја насликал допојасно со малиот Христос во нејзината лева рака. Подоцна, околу 1365 година, на задната страна е насликано делото „Воведението на Богородица“, кое зборува за исти сликар кој работел на фрескописот на припратата од црквата [[Света Богородица Перивлепта]]. Сликарите Михаил и Ефтихиј кои во 1295 година ја живописале црквата Света Богородица Перивлепта не работеле на големите престолни икони. Единствено од поголемо форматните икони на овие двајца сликари им се припишува „Евангелист Матеј“, кој е насликан во цел раст, свртен полулево, со дебела книга во рацете. На творештвото на овие сликари им се припишуваат и малоформатните икони: „Неверството Томино“, „Слегување во пеколот“, „Раѓањето Христово“, „Крштевањето Христово“ и „Воведението на Богородица“. Се смета дека овие икони ѝ припаѓаат на една серија од дванаесет празнични икони кои Махаил и Ефтихиј ги насликале во XIV век. Под влијание на западното сликарство се создадени делата „Богородица со Христос“ и „Свети Никола", по порачка на охридскиот архиепископ Никола. Освен во живописот во охридските цркви и во иконописот се поддржува култот на словенските просветители Светите Климент и Наум. Во црквата Света Богородица Перивлепта е пронајдена двојна литиска икона со претставите на [[Свети Климент Охридски|Свети Климент]] на едната и [[Свети Наум]] на другата страна, во допојасни претстави. Иконата влегува во доменот на т.н. "чудотворни " бидејќи месното население верувало дека заштитникот на градот може да ги одбрани во судбоносните настани со кои се соочувал Охрид. Се претпоставува дека автор на иконата е Јован Теоријан, кој кон крајот на XIV век работел живопис и иконопис во охридските цркви. Познато дело на [[Дичо Крстев - Зографот]] од XIX век е иконата посветана на Света Богородица со Христос, наречена Пантохора, од црквата [[Свети Јован Богослов-Канео]], а истиот сликар долго време работел за потребите на црквите во Охридскиот крај. == Слики == <gallery class="center"> Forty Martyrs of Sebaste, II Half of XI Century, St Mary Perivleptos Church, Ohrid Icon Gallery.jpg | „Свети Четириесет севастиски маченици“, II половина на XI век, од „[[Црква „Пресвета Богородица Севидна“ - Охрид|Света Богородица Севидна]]“, темпера, гипсена подлога на платно на плоча, 43,5 х 33 х 2,5 см Eucharist, Late XI - Early XII Century, St Mary Perivleptos Church, Ohrid Icon Gallery.jpg | „Причестување на апостолите“, крај на XI – почеток на XII век, од „Света Богородица Севидна“, темпера, гипсена подлога на платно на плоча, 39 х 33 х 2,5 см Annunciation Mary, Early XIΙ Century, St Mary Perivleptos Church, Ohrid Icon Gallery.jpg | „Богородица од Благовештението“, почеток на XII век, от „Света Богородица Севидна“, темпера, гипсена подлога на плоча, опкована со позлатено сребро, 111 х 67,5 х 3,5 см Annunciation Gabriel, Early XIΙ Century, St Mary Perivleptos Church, Ohrid Icon Gallery.jpg | „Архангел Гаврил од Благовештението“, почетокот на XII век, од „Света Богородица Севидна“, темпера, гипсена подлога на плоча, опкована со позлатено сребро, 111 х 67,5 х 3,5 см Mary Odigitria, I Half of XIII Century, Ss. Cosmas and Damian Golemi Church, Ohrid Icon Gallery.jpg | „Света Богородица Патеводителка (Одигитрија)“ , прва половина на XIΙI век, од „Големи Свети Врачи“, темпера, гипсена подлога на платно на плоча, 105 х 73,5 х 4,5 см Jesus Christ, 1262-1263, Donation by Constantine Cavasilas, St Mary Perivleptos Church, Ohrid Icon Gallery.jpg | „Исус Христос“, 1262 – 1263, од „Света Богородица Севидна“, дар од охридскиот архиепископ [[Константин Кавасила]], темпера, гипсена подлога на плоча, 134,5 х 93 х 3,5 см Mary Odigitria, II Half of XIII Century, St Mary Perivleptos Church, Ohrid Icon Gallery.jpg | „Света Богородица Патеводителка“, [[литија (поворка)|литијска]] икона (од другата страна „Распетие Христово“), втора половина на XIII век, од „Света Богородица Севидна“, темпера, гипсена подлога на плоча, опкована со позлатено сребро, 95,5 х 65 х 2,5 см Crucifixion, II Half of XIII Century, St Mary Perivleptos Church, Ohrid Icon Gallery.jpg | „Распетие Христово“, литијска икона (од другата страна „Света Богородица Патеводителка“), втора половина на XIII век, од „Света Богородица Севидна“, темпера, гипсена подлога на плоча, 95,5 х 65 х 2,5 см Matthew, Late XIII - Early XIV Century, St Mary Perivleptos Church, Ohrid Icon Gallery.jpg | „Свети Матеј“, крај на XIII – почеток на XIV век, од „Света Богородица Севидна“, темпера, гипсена подлога на плоча, 105 х 56,5 х 3 см Baptism of Christ, Early XIV Century, St Mary Perivleptos Church, Ohrid Icon Gallery.jpg | „Крштение Христово“, почетокот на XIV век, од „Света Богородица Севидна“, темпера, гипсена подлога на плоча, 44,5 х 36 х 3 см Harrowing of Hell, Early XIV Century, St Mary Perivleptos Church, Ohrid Icon Gallery.jpg | „Слегување во Пеколот “, почетокот на XIV век, од „Света Богородица Севидна“, темпера, гипсена подлога на плоча, 44 х 36,5 х 3,5 см Incredulity of Saint Thomas,, Early XIV Century, St Mary Perivleptos Church, Ohrid Icon Gallery.jpg | „Томино неверие“, почеток на XIV век, од „Света Богородица Севидна“, темпера, гипсена подлога на плоча, 44 х 36 х 3,5 см Crucifixion, Early XIV Century, St Mary Bolnichka Church, Ohrid Icon Gallery.jpg | „Подготвување на крстот“, почетокот на XIV век, од „Света Богородица Болничка“, темпера, гипсена подлога на плоча, 44 х 36 х 2,5 см Dormition, Early XIV Century, St Nicholas Gerakomia Church, Ohrid Icon Gallery.jpg | „Успение Богородично“, почетокот на XIV век, од „Свети Никола Геракомија“, темпера, гипсена подлога на плоча, 43 х 44,5 х 3 см Mary Perivleptos, Early XIV Century, St Mary Perivleptos Church, Ohrid Icon Gallery.jpg | „Света Богородица Севидна“, литијска икона (од другата страна е „Воведение Богородично“), почетокот на XIV век, од „Света Богородица Севидна“, темпера, гипсена подлога на платно на плоча, опкована со позлатено сребро, 85 х 67 х 3 см Mary Psychosostria, Early XIV Century, St Mary Perivleptos Church, Ohrid Icon Gallery.jpg | „Света Богородица Душеспасителка (Психосострия)“, литијска икона (од другата страна е „Благовештение“), почетокот на XIV век, од „Света Богородица Севидна“, темпера, гипсена подлога на платно на плоча, опкована со позлатено сребро, 93 х 68 х 4 см Annunciation, Early XIV Century, St Mary Perivleptos Church, Ohrid Icon Gallery.jpg | „Благовешение“, литијска икона (од другата страна е „Света Богородица Душеспасителка (Психосострија)“), почетокот на XIV век, од „Света Богородица Севидна“, темпера, гипсена подлога на платно на плоча, 93 х 68 х 4 см Christ Psychosostis, Early XIV Century, St Mary Perivleptos Church, Ohrid Icon Gallery.jpg | „Исус Христос Психосостис“, литијска икона (од другата страна е „Распетие Христово“), почетокот на XIV век, од „Света Богородица Севидна“, темпера, гипсена подлога на платно на плоча, опкована со позлатено сребро, 93 х 68 х 4 см Crucifixion, Early XIV Century, St Mary Perivleptos Church, Ohrid Icon Gallery.jpg | „Распетие Христово“, литијска икона (од другата страна е „Исус Христос Психосостис“), почетокот на XIV век, од „Света Богородица Севидна“, темпера, гипсена подлога на платно на плоча, 93 х 68 х 4 см Mary Episcepsis, Early XIV Century, Ss. Cosmas and Damian Church, Ohrid Icon Gallery.jpg | „Света Богородица Епискепсис“, почетокот на XIV век, од „Мали Свети Врачи“, темпера, гипсена подлога на платно на плоча, 103 х 52,5 х 3,5 см St Nicholas with Life Scenes, mid XIV Century, St Mary Perivleptos Church, Ohrid Icon Gallery.jpg | „Свети Никола со житие“, средината на XIV век, од „Света Богородица Севидна“, темпера, гипсена подлога на плоча, 95,5 х 67 х 4 см Christ, mid XIV Century, St Mary Perivleptos Church, Ohrid Icon Gallery.jpg | „Исус Христос“, средината на XIV век, од „Света Богородица Севидна“, темпера, гипсена подлога на плоча, опкована со позлатено сребро, 157,5 х 125 х 4,5 см Mary Psychosostria, mid XIV Century, St Mary Perivleptos Church, Ohrid Icon Gallery.jpg | „Света Богородица Душеспасителка (Психосострија)“, средината на XIV век, од „[[Света Богородица Севидна]]“, темпера, гипсена подлога на платно на плоча, опкована со позлатено сребро, 158 х 122 х 4 см Mary with Christ, mid XIV Century, St Mary Perivleptos Church, Ohrid Icon Gallery.jpg | „Света Богородица со Христос“, средината на XIV век, од „Света Богородица Севидна“, темпера, гипсена подлога на платно на плоча, опкована со позлатено сребро, 91 х 53,5 х 3,5 см Presentation of Mary, II Half of XIV Century, St Mary Perivleptos Church, Ohrid Icon Gallery.jpg | „Воведение Богородично“, литијска икона (од другата страна е „Света Богородица Севидна“), втората половина на XIV век, од „Света Богородица Севидна“, темпера, гипсена подлога на платно на плоча, 85 х 67 х 3 см Annunciation, Second Half of XIV Century, St Mary Bolnichka Church, Ohrid Icon Gallery.jpg | „Благовештение“, крило од царски двери, втората половина на XIV век, од „Света Богородица Болничка“, темпера, гипсена подлога на плоча, 113 х 36,5 х 3 см Annunciation, Late XIV Century, St Constantine and Helena Church, Ohrid Icon Gallery.jpg | „Благовештение“, царски двери, втората половина на XIV век, од „Св. Константин и Елена“, темпера, гипсена подлога на плоча, 119 х 62 х 2,5 см St Clement of Ohrid, Last Quarter of XIV Century, St Mary Perivleptos Church, Ohrid Icon Gallery.jpg | „Свети Климент Охридски“, литијска икона (од другата страна е „Свети Наум Охридски“), крајот на XIV век, од „Света Богородица Севидна“, темпера, гипсена подлога на плоча, 86 х 65 х 3,5 см St Naum of Ohrid, Last Quarter of XIV Century, St Mary Perivleptos Church, Ohrid Icon Gallery.jpg | „Свети Наум Охридски“, литијска икона (од другата страна е „Свети Климент Охридски“), крајот на XIV век, од „Света Богородица Севидна“, темпера, гипсена подлога на плоча, 86 х 65 х 3,5 см St Nicholas, Late XIV Century, St Mary Perivleptos Church. Ohrid Icon Gallery.jpg | „Свети Никола“, крајот на XIV век, од „Света Богородица Севидна“, темпера, гипсена подлога на плоча, 84,5 х 45 х 2 см St Naum II Half of XIV Century Nicholas Bolnichki Church Ohrid Icon Gallery.jpg | „Свети Наум“, литијска икона (од другата страна „Архангел Михаил“), втората половина на XIV век, од „Свети Никола Болнички“, темпера, гипсена подлога на плоча, 91,5 х 70 х 3,5 см Annunciation mid XV Century, St Mary Church in Botun, Ohrid Icon Gallery.jpg | „Благовештение“, царски двери, средината на XV век, од „Успение Богородично“ во Ботун, темпера, гипсена подлога на плоча, 119 х 62 х 2,5 см James Intercisus, II Half of XVI Century, St Nicholas Bolnichki Church.jpg | „Мачењето на Свети Јаков Персиецот“, II половина на XVI век, од „Свети Никола Болнички“, темпера, гипсена подлога на плоча, 50,5 х 38,5 х 3 см, St Clement of Ohrid, II half of XVI Century, St Mary Perivleptos Church.jpg | „Свети Климент Охридски“, II половина на XVI век, од „Света Богородица Севидна“, темпера, гипсена подлога на плоча, 50 х 37 х 3 см St Naum of Ohrid, II half of XVI Century, St Mary Perivleptos Church.jpg | „Свети Наум Охридски“, II половина на XVI век, од „Света Богородица Севидна“, темпера, гипсена подлога на плоча, 50,5 х 37,5 х 2,5 см Archangel Michael II Half of XVII Century, St Mary Perivleptos Church, Ohrid Icon Gallery.jpg | „Архангел Михаил“, литијска икона (од другата страна Свети Наум), II половина на XVII век, од „Света Богородица Севидна“, темпера, гипсена подлога на плоча, 91,5 х 70 х 3,5 см St Elijah Late XVII - Early XVIII Century, Nikola Bolnichki Church, Ohrid Icon Gallery.jpg | „Вознесение на Свети Илија“, крајот на XVII – почетокот на XVIII век, од „Свети Никола Болнички“, темпера, гипсена подлога на плоча, 91,5 х 59 х 4,5 см St John the Baptist Late XVII - Early XVIII Cenury St Mary Blonichka Church, Ohris Icon Gallery.jpg | „Свети Јован Крстител“, крајот на XVII – почетокот на XVIII век, од „Света Богородица Болничка“, темпера, гипсена подлога на плоча, 89 х 56,5 х 2,5 см St. Marina killing the devil, around 1711, Icon Gallery-Ohrid 2.jpg | „Света Марина го убива ѓаволот“, околу 1711 г., од „Мали Свети Врачи“, темпера, гипсена подлога на плоча, 89 х 34,5 х 3 см St. Marina with scenes from her life, around 1754, Icon Gallery-Ohrid 2.jpg | „Света Марина со сцени од нејзиниот житие“, [[Константин Шпатараку]], околу 1754 г., од „Света Богородица Севидна“, темпера, гипсена подлога на плоча, 92,5 х 60,5 х 3 см Mother of God Pantonhara - Joy to All - Dich Zograf 1844 Jovan Kaneo Church Ohrid 2.jpg | „Света Богородица Пантонхара“, [[Дичо Зограф]], 1844, од „Свети Јован Богослов Канео“, темпера, гипсена подлога на плоча, 57 х 41 х 4 см Basil of Caesarea and St Nicholas, 1045-1050, St Mary Perivleptos Church, Ohrid Icon Gallery.jpg | „Свети Василиј Велики и Свети Николај“, 1045 – 1050 г., од „Света Богородица Севидна“, темпера, гипсена подлога на платно на плоча, 110 х 74,5 х 3,5 см </gallery> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Icon Gallery (Ohrid)}} * [http://www.soros.org.mk/konkurs/019/txt05_1.htm Иконите во Македонија: Најстари зачувани икони од XI и XII век] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20071015192752/http://www.soros.org.mk/konkurs/019/txt05_1.htm |date=2007-10-15 }} * [http://galicon.wixsite.com/icon-gallery-ohrid Страница на Галеријата на икони во Охрид] {{КНМ-Охрид}} [[Категорија:Згради и градби во Охрид]] [[Категорија:Музеи во Охрид]] [[Категорија:Ликовни музеи и галерии во Македонија|Охрид]] [[Категорија:Галерии на икони во Македонија|Охрид]] gfic5xuvest6fod0es74uu0k6iq5bnh 0 68328 5581681 5357350 2026-06-23T23:07:03Z Buli 2648 5581681 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место | native_name = Смедерево | native_name_lang = | official_name = | other_name = | settlement_type = Град | imagesize = | image_shield = Smederevo coat of arms.gif | image_flag = | image_skyline = Center Smederevo.jpg | image_caption = | image_map = Municipalities of Serbia Smederevo.png | map_caption = Локација во Србија | mapsize = 300px | latd = 44 |latm =40 |latNS =N | longd = 20 |longm=56 |longEW=E | coordinates_display = inline,title | coordinates_region= RS | subdivision_type = Држава | subdivision_name = {{знаме|Serbia}} | subdivision_type1 = [[Окрузи во Србија|Округ]] | subdivision_name1 = [[Подунавски Округ|Подунавски]] | parts_type = Населени места | parts_style = para | p1 = 27 | leader_title = Градоначалник | leader_name = Jaсна Аврамовиќ | area_blank1_title = Општина | area_blank1_km2 = 484 | area_footnotes = | population_footnotes = | population_as_of = 2011 | population_blank1_title = Град | population_blank1 = 64,175 | population_blank2_title = Општина | population_blank2 = 108,209 | timezone = [[средноевропско време|CET]] | utc_offset = +1 | timezone_DST = [[средноевропско летно време|CEST]] | utc_offset_DST = +2 | postal_code_type = Поштенски број | postal_code = 11300 | area_code_type = Повикувачки број | area_code = +381 26 | blank_name = Таблици | blank_info = SD | website = {{url|www.smederevo.org.rs}} }} [[Податотека:Smederevo fort.JPG|thumb|220px|Тврдина во Смедерево]] '''Смедерево''' — град во [[Србија]]. == Историја == Историјата на Смедерево започнува уште во праисторијата, кога просторот бил населен од заедници на неолитските култури Старчево и Винча. Во античкиот период областа била дел од римската провинција Мезија и имала значење како дел од дунавската граница на Римското Царство. Првото познато спомнување на Смедерево потекнува од 1019 година, во повелба на византискиот цар [[Василиј II]]. По враќањето на Белград под унгарска власт во 1427 година, деспотот [[Ѓураѓ Бранковиќ]] го избрал Смедерево за нова престолнина на Српската деспотовина. Помеѓу 1428 и 1430 година била изградена [[Смедеревска тврдина|Смедеревската тврдина]], која претставувала политичко, воено и административно средиште на државата. Градот првпат бил освоен од Османлиите во 1439 година, но во 1444 година повторно бил вратен под власта на Ѓураѓ Бранковиќ. Во 1459 година Смедерево конечно паднало под османлиска власт, со што традиционално се означува крајот на средновековната српска држава. Во текот на османлискиот период градот бил седиште на [[Смедеревски Санџак|Смедеревскиот санџак]] и значајно воено и административно средиште. За време на [[Прво српско востание|Првото српско востание]] во 1805 година Смедерево било ослободено од востаниците и извесен период претставувало политички центар на востаничка Србија. Во текот на Првата светска војна градот претрпел оштетувања, а на 5 јуни 1941 година експлозија на германско складиште за муниција во тврдината предизвикала големи разурнувања и голем број жртви. Дополнителни оштетувања биле нанесени за време на сојузничките бомбардирања во 1944 година. По Втората светска војна Смедерево се развило во значаен индустриски центар, особено со развојот на железарницата Сартид. Денес градот претставува административен центар на Подунавскиот округ и е познат по својата средновековна тврдина, лозарската традиција и производството на вино.{{Градови во Србија}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Општини во Србија]] [[Категорија:Градови во Србија]] mi6vfkwka3lleb192q1jt2lspdhkhel 4 80234 5581649 5561436 2026-06-23T21:41:55Z Jtasevski123 69538 5581649 wikitext text/x-wiki <onlyinclude>{| style="width:15em; float:right;margin:0 0 1em 1em; border: 1px solid blue; font-size:90%;clear:right;" cellspacing="0" cellpadding="1" |nowrap align="center" bgcolor="#C2F5FF"|'''[[Википедија:Викисредба|Викисредби]]''' |- | <div class="center">'''2026'''</div> <div class="center">[[Википедија:Викисредба (15 јануари 2026)|LIX]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (9 февруари 2026)|LX]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (11 март 2026)|LXI]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (23 април 2026)|LXII]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (26 мај 2026)|LXIII]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (30 јуни 2026)|LXIV]] </div> <div class="center">'''2025'''</div> <div class="center">[[Википедија:Викисредба (15 јануари 2025)|LII]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (10 април 2025)|LIII]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (29 мај 2025)|LIV]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (30 јуни 2025)|LV]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (23 септември 2025)|LVI]]{{•}} [[Википедија:Викисредба (17-19 октомври 2025)|LVII]] {{•}} <s>[[Википедија:Викисредба (20 ноември 2025)|LVIII]]</s></div> ---- <div class="center">'''2024'''</div> <div class="center">[[Википедија:Викисредба (15 јануари 2024)|LI]]</div> ---- <div class="center">'''2023'''</div> <div class="center">[[Википедија:Викисредба (14 јануари 2023)|L]]</div> ---- <div class="center">'''2022'''</div> <div class="center">[[Википедија:Викисредба (25 мај 2022)|XLIX]]</div> ---- <div class="center">'''2020'''</div> <div class="center">[[Википедија:Викисредба (15 јануари 2020)|XLVIII]]</div> ---- <div class="center">'''2019'''</div> <div class="center">[[Википедија:Викисредба (13 мај 2019)|XLVII]]</div> ---- <div class="center">'''2018'''</div> <div class="center">[[Википедија:Викисредба (15 јануари 2018)|XLVI]]</div> ---- <div class="center">'''2017'''</div> <div class="center">[[Википедија:Викисредба (15 јануари 2017)|XLV]]</div> ---- <div class="center">'''2014'''</div> <div class="center">[[Википедија:Викисредба (15 јануари 2014)|XLIII]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (28 декември 2014)|XLIV]]</div> ---- <div class="center">'''2013'''</div> <div class="center">[[Википедија:Викисредба (15 јануари 2013)|XXXVIII]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (11 февруари 2013)|XXXIX]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (25 февруари 2013)|XL]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (25 март 2013)|XLI]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (29 април 2013)|XLII]]</div> ---- <div class="center">'''2012'''</div> <div class="center">[[Википедија:Викисредба (15 јануари 2012)|XXV]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (2 март 2012)|XXVI]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (26 март 2012)|XXVII]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (30 април 2012)|XXVIII]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (28 мај 2012)|XXIX]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (28 јуни 2012)|XXX]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (17 јули 2012)|XXXI]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (24 јули 2012)|XXXII]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (31 јули 2012)|XXXIII]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (21 август 2012)|XXXIV]] {{•}}<s>[[Википедија:Викисредба (28 август 2012)|XXXV]]</s>{{•}}<s>[[Википедија:Викисредба (30 октомври 2012)|XXXV]]</s>{{•}} [[Википедија:Викисредба (6 ноември 2012)|XXXV]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (26 ноември 2012)|XXXVI]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (24 декември 2012)|XXXVII]]</div> ---- <div class="center">'''2011'''</div> <div class="center">[[Википедија:Викисредба (15 јануари 2011)|XXI]] {{•}}<s>[[Википедија:Викисредба (12 февруари 2011)|XXII]]</s>{{•}} [[Википедија:Викисредба (7 јуни 2011)|XXII]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (15 август 2011)|XXIII]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (6 октомври 2011)|XXIV]] {{•}}<s>[[Википедија:Викисредба (12 декември 2011)|XXV]]</s></div> ---- <div class="center">'''2010'''</div> <div class="center">[[Википедија:Викисредба (4 август 2010)|XVI]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (3 септември 2010)|XVII]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (2 октомври 2010)|XVIII]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (31 октомври 2010)|XIX]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (27 ноември 2010)|XX]]</div> ---- <div class="center">'''2009'''</div> <div class="center">[[Википедија:Викисредба (31 јануари 2009)|IV]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (28 февруари 2009)|V]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (7 март 2009)|VI]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (14 март 2009)|VII]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (28 март 2009)|VIII]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (16 мај 2009)|IX]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (20 јуни 2009)|X]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (4 јули 2009)|XI]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (2 септември 2009)|XII]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (1 октомври 2009)|XIII]] {{•}}<s>[[Википедија:Викисредба (31 октомври 2009)|XIV]]</s>{{•}} [[Википедија:Викисредба (7 ноември 2009)|XIV]] {{•}} [[Википедија:Викисредба (29 декември 2009)|XV]]</div> ---- <div class="center">'''2008'''</div> <div class="center"><s>[[Википедија:Викисредба (октомври 2008)|III]]</s>{{•}} [[Википедија:Викисредба (25 декември 2008)|III]]</div> ---- <div class="center">'''2007'''</div> <div class="center">[[Википедија:Викисредба (20 февруари 2007)|II]]</div> ---- <div class="center">'''2006'''</div> <div class="center">[[Википедија:Викисредба (26 ноември 2006)|I]]</div> |} </onlyinclude> [[Категорија:Инфокутии за викисредби]] izlnabifqjln8v9bpqkdzux8q4hkwuw 0 102808 5581542 3712598 2026-06-23T15:55:53Z P.Nedelkovski 47736 дополнување 5581542 wikitext text/x-wiki {{Year nav topic|1999|книжевноста}} '''[[1999]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани. == Настани == ==Книги== * [[Петре М. Андреевски]] – [[Лакримариј (поезија)|Лакримариј]] * [[Киро Донев]] – [[Киндер квачка]] * [[Никола Маџиров]] – [[Заклучени во градот]] * [[Борис Акунин]] – [[Државен советник (роман)]] * [[Роберто Болањо]] – [[Амајлија (роман)]] * [[Георги Господинов]] – [[Природен роман]] * [[Жан Ешноз|Жан Ешнoз]] – [[Заминувам]] * [[Карлос Руиз Зафон|Карлос Луиз Зафон]] – Марина (роман) * [[Џон Максвел Куци|Џон М. Куци]] – [[Срамота (роман)|Срамота]] * [[Харуки Мураками]] – Спутник, љубов моја * [[Милорад Павиќ]] – [[Кутија за пишување]] * [[Николас Спаркс (писател)|Николас Спаркс]] – [[Прошетка за паметење (роман)|Прошетка за паметење]] * [[Џ. К. Роулинг]] – [[Хари Потер и затвореникот од Азкабан]] * [[Анджеј Сапковски]] – [[Дамата од езерото (роман на Сапковски)|Дамата од езерото]] * [[Владимир Сорокин]] – Сино сало * [[Сју Таунсенд]] – [[Адријан Мол: Години на капучиното]] * [[Трејси Шевалие]] – [[Девојката со бисерна обетка (роман)|Девојката со бисерна обетка]] ==Награди== * [[Нобелова награда за литература]] – [[Гинтер Грас]] ===Македонија=== *[[Награда „Златен венец“]]: [[Ив Бонфоа]]<ref>{{нмс|url=https://svp.org.mk/golden-wreath-award|title=НАГРАДА „ЗЛАТЕН ВЕНЕЦ“|website=[[СВП]]|access-date=19 мај 2026}}</ref> *[[Награда „Браќа Миладиновци“]]: [[Јован Котески]]<ref>{{нмс|url=https://svp.org.mk/miladinov-brothers-award|title=НАГРАДА „БРАЌА МИЛАДИНОВЦИ “|website=[[СВП]]|access-date=19 мај 2026}}</ref> *[[Награда „Стале Попов“]]: [[Јован Павловски]]<ref>{{наведена мрежна страница|url=https://mke.iml.edu.mk/Home/Avtor/24|publisher= Енциклопедија на македонската книжевност|title=Јован Павловски|language=македонски|access-date=17 јуни 2026}}</ref> *[[Григор Прличев (награда за поема)|Награда за поема „Григор Прличев“]]: [[Бранко Цветкоски]]<ref>{{наведена мрежна страница|url=http://gbsk.mk/index.php?option=com_content&id=51&tmpl=component&task=preview&Itemid=74&lang=mk|title=Брано Цветковски|language=македонски|accessdate=2013-02-07}}{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===Србија=== *[[НИН-ова награда]]: [[Максимилијан Еренрајх Остојиќ]] ===Франција=== * [[Гонкурова награда]] – [[Жан Ешноз]] ===Велика Британија=== * [[Букерова награда]] - [[Џон Максвел Куци]] ==Наводи== {{Наводи}} [[Категорија:Книжевноста во 1999 година| ]] [[Категорија:Години во книжевноста]] [[Категорија:Книжевноста во 1999 година| ]] [[Категорија:Години во книжевноста]] cm24j4tikffu6tcr4z8z2v2sm4a0v7n 5581544 5581542 2026-06-23T15:56:39Z P.Nedelkovski 47736 P.Nedelkovski ја премести страницата [[1999 во книжевноста]] на [[Книжевноста во 1999 година]]: усогласување на називот 5581542 wikitext text/x-wiki {{Year nav topic|1999|книжевноста}} '''[[1999]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани. == Настани == ==Книги== * [[Петре М. Андреевски]] – [[Лакримариј (поезија)|Лакримариј]] * [[Киро Донев]] – [[Киндер квачка]] * [[Никола Маџиров]] – [[Заклучени во градот]] * [[Борис Акунин]] – [[Државен советник (роман)]] * [[Роберто Болањо]] – [[Амајлија (роман)]] * [[Георги Господинов]] – [[Природен роман]] * [[Жан Ешноз|Жан Ешнoз]] – [[Заминувам]] * [[Карлос Руиз Зафон|Карлос Луиз Зафон]] – Марина (роман) * [[Џон Максвел Куци|Џон М. Куци]] – [[Срамота (роман)|Срамота]] * [[Харуки Мураками]] – Спутник, љубов моја * [[Милорад Павиќ]] – [[Кутија за пишување]] * [[Николас Спаркс (писател)|Николас Спаркс]] – [[Прошетка за паметење (роман)|Прошетка за паметење]] * [[Џ. К. Роулинг]] – [[Хари Потер и затвореникот од Азкабан]] * [[Анджеј Сапковски]] – [[Дамата од езерото (роман на Сапковски)|Дамата од езерото]] * [[Владимир Сорокин]] – Сино сало * [[Сју Таунсенд]] – [[Адријан Мол: Години на капучиното]] * [[Трејси Шевалие]] – [[Девојката со бисерна обетка (роман)|Девојката со бисерна обетка]] ==Награди== * [[Нобелова награда за литература]] – [[Гинтер Грас]] ===Македонија=== *[[Награда „Златен венец“]]: [[Ив Бонфоа]]<ref>{{нмс|url=https://svp.org.mk/golden-wreath-award|title=НАГРАДА „ЗЛАТЕН ВЕНЕЦ“|website=[[СВП]]|access-date=19 мај 2026}}</ref> *[[Награда „Браќа Миладиновци“]]: [[Јован Котески]]<ref>{{нмс|url=https://svp.org.mk/miladinov-brothers-award|title=НАГРАДА „БРАЌА МИЛАДИНОВЦИ “|website=[[СВП]]|access-date=19 мај 2026}}</ref> *[[Награда „Стале Попов“]]: [[Јован Павловски]]<ref>{{наведена мрежна страница|url=https://mke.iml.edu.mk/Home/Avtor/24|publisher= Енциклопедија на македонската книжевност|title=Јован Павловски|language=македонски|access-date=17 јуни 2026}}</ref> *[[Григор Прличев (награда за поема)|Награда за поема „Григор Прличев“]]: [[Бранко Цветкоски]]<ref>{{наведена мрежна страница|url=http://gbsk.mk/index.php?option=com_content&id=51&tmpl=component&task=preview&Itemid=74&lang=mk|title=Брано Цветковски|language=македонски|accessdate=2013-02-07}}{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===Србија=== *[[НИН-ова награда]]: [[Максимилијан Еренрајх Остојиќ]] ===Франција=== * [[Гонкурова награда]] – [[Жан Ешноз]] ===Велика Британија=== * [[Букерова награда]] - [[Џон Максвел Куци]] ==Наводи== {{Наводи}} [[Категорија:Книжевноста во 1999 година| ]] [[Категорија:Години во книжевноста]] [[Категорија:Книжевноста во 1999 година| ]] [[Категорија:Години во книжевноста]] cm24j4tikffu6tcr4z8z2v2sm4a0v7n 5581551 5581544 2026-06-23T16:02:18Z P.Nedelkovski 47736 дополнување 5581551 wikitext text/x-wiki {{Year nav topic|1999|книжевноста}} '''[[1999]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани. == Настани == ==Книги== * [[Петре М. Андреевски]] – [[Лакримариј (поезија)|Лакримариј]] * [[Киро Донев]] – [[Киндер квачка]] * [[Никола Маџиров]] – [[Заклучени во градот]] * [[Борис Акунин]] – [[Државен советник (роман)]] * [[Роберто Болањо]] – [[Амајлија (роман)]] * [[Георги Господинов]] – [[Природен роман]] * [[Жан Ешноз|Жан Ешнoз]] – [[Заминувам]] * [[Карлос Руиз Зафон|Карлос Луиз Зафон]] – Марина (роман) * [[Џон Максвел Куци|Џон М. Куци]] – [[Срамота (роман)|Срамота]] * [[Харуки Мураками]] – Спутник, љубов моја * [[Милорад Павиќ]] – [[Кутија за пишување]] * [[Николас Спаркс (писател)|Николас Спаркс]] – [[Прошетка за паметење (роман)|Прошетка за паметење]] * [[Џ. К. Роулинг]] – [[Хари Потер и затвореникот од Азкабан]] * [[Анджеј Сапковски]] – [[Дамата од езерото (роман на Сапковски)|Дамата од езерото]] * [[Владимир Сорокин]] – Сино сало * [[Сју Таунсенд]] – [[Адријан Мол: Години на капучиното]] * [[Трејси Шевалие]] – [[Девојката со бисерна обетка (роман)|Девојката со бисерна обетка]] ==Награди== * [[Нобелова награда за литература]] – [[Гинтер Грас]] ===Македонија=== *[[Награда „Златен венец“]]: [[Ив Бонфоа]]<ref>{{нмс|url=https://svp.org.mk/golden-wreath-award|title=НАГРАДА „ЗЛАТЕН ВЕНЕЦ“|website=[[СВП]]|access-date=19 мај 2026}}</ref> *[[Награда „Браќа Миладиновци“]]: [[Јован Котески]]<ref>{{нмс|url=https://svp.org.mk/miladinov-brothers-award|title=НАГРАДА „БРАЌА МИЛАДИНОВЦИ “|website=[[СВП]]|access-date=19 мај 2026}}</ref> *[[Награда „Стале Попов“]]: [[Јован Павловски]]<ref>{{наведена мрежна страница|url=https://mke.iml.edu.mk/Home/Avtor/24|publisher= Енциклопедија на македонската книжевност|title=Јован Павловски|language=македонски|access-date=17 јуни 2026}}</ref> *[[Григор Прличев (награда за поема)|Награда за поема „Григор Прличев“]]: [[Бранко Цветкоски]]<ref>{{наведена мрежна страница|url=http://gbsk.mk/index.php?option=com_content&id=51&tmpl=component&task=preview&Itemid=74&lang=mk|title=Брано Цветковски|language=македонски|accessdate=2013-02-07}}{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===Србија=== *[[НИН-ова награда]]: [[Максимилијан Еренрајх Остојиќ]] ===Франција=== * [[Гонкурова награда]] – [[Жан Ешноз]] ===Велика Британија=== * [[Букерова награда]] - [[Џон Максвел Куци]] == Родени == * [[9 јануари]] - [[Ива Дамјановски]], македонска пијанистка, композиторка и поетеса. * [[13 октомври]] – [[Фарида Абике-Ијимиде]], нигериско-британска авторка и колумнистка. == Починати == * [[11 јануари]] ** [[Симон Дракул]], истакнат македонски раскажувач, романсиер, драматург и сценарист (роден во 1930) ** [[Наоми Мичисон]], шкотска романсиерка и поетеса (родена во [[1897 во книжевноста|1897]])<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=vXj3DwAAQBAJ&pg=PT16|title=The Burning Glass: The Life of Naomi Mitchison|last=Jenni Calder|date=13 June 2019|publisher=Sandstone Press Ltd|isbn=978-1-912240-67-8|page=16}}</ref> * [[16 јануари]] – Дејди Рајландс (Џорџ Рајландс), англиски шекспиров научник (роден во [[1902 во книжевноста|1902]]) * [[8 февруари]] – [[Ајрис Мердок]], романсиерка и филозофка родена во Ирска (родена во [[1919 во книжевноста|1919]])<ref>{{Наведена енциклопедија|location=Oxford}}</ref> * [[20 февруари]] – Сара Кејн, англиска драматург (самоубиство, родена во [[1971 во книжевноста|1971]]) * [[22 февруари]] – Вилијам Бронк, американски поет (роден во [[1918 во книжевноста|1918]]) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/1999/02/25/arts/william-m-bronk-81-a-poet-of-depth-and-haunting-vision.html?partner=rssnyt&emc=rss|title=William M. Bronk, 81, a Poet Of Depth and Haunting Vision|last=Peter Appleborne|date=25 February 1999|work=New York Times|accessdate=4 May 2023}}</ref> * [[24 февруари]] – Андре Дубус, американски писател на кратки раскази, есеист и автобиограф (роден во [[1936 во книжевноста|1936]])<ref name="Beatrice">{{Cite interview|access-date=2009-03-21|url=http://www.beatrice.com/interviews/dubus/|title=Andre Dubus III: "What I'm working on now, I can't think about anyone liking"}}</ref> * [[4 март]] ** Дел Клоуз, американски глумец, писател и учител (роден во [[1934 во книжевноста|1934]]) <ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/1999/03/16/arts/del-close-64-a-comedian-with-a-flair-for-improvisation.html|title=Del Close, 64, a Comedian With a Flair for Improvisation|last=Bruce Weber|date=March 16, 1999|work=[[The New York Times]]|access-date=2014-09-02}}</ref> ** Карел ван Хет Рев, холандски писател (роден во [[1921 во книжевноста|1921]]) * [[5 март]] – Џон Фигероа, јамајкански поет (роден во [[1920 во книжевноста|1920]]) * [[8 март]] – Адолфо Биој Касарес, аргентински автор (роден во [[1914 во книжевноста|1914]])<ref>{{Наведена книга|title=Encyclopedia of Literary Translation Into English: A-L. Kiribati|last=O. Classe|publisher=Fitzroy Dearborn Publishers|year=2000|page=153}}</ref> * [[13 март]] ** Ли Фолк, американски карикатурист, писател, театарски режисер и продуцент (роден во [[1911 во книжевноста|1911]]) <ref>{{Наведени вести|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-lee-falk-1081509.html|title=Obituary: Lee Falk|last=Gifford|first=Denis|date=19 March 1999|work=The Independent|access-date=15 February 2020|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220501/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-lee-falk-1081509.html|archive-date=2022-05-01|language=en}}</ref> ** Гарсон Канин, американски драматург и сценарист (роден во [[1912 во книжевноста|1912]] ) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/kanin-garson|title=KANIN, GARSON (1912–1999), U.S. playwright and director.|work=[[Jewish Virtual Library]]|accessdate=November 20, 2020}}</ref> * [[28 март]] – Џим Тарнер, американски уредник (роден во [[1945 во книжевноста|1945]]) * [[13 април]] – Кнут Хауге, норвешки романописец, драматург и писател за деца (роден во [[1911 во книжевноста|1911]]) <ref name="snl">{{Наведена енциклопедија|location=Oslo|access-date=26 February 2011}}</ref> * [[8 мај]] – Соман Хс, индонезиски романописец (роден во [[1904 во книжевноста|во 1904 година]] ) * [[10 мај]] – Шел Силверштајн, американска поетеса за деца (родена во [[1930 во книжевноста|1930]] ) <ref>{{Наведена книга|title=Shel Silverstein|last=Michael Gray Baughan|publisher=Facts On File, Incorporated|year=2013|isbn=978-1-4381-4936-3}}</ref> * [[27 мај]] – Алис Адамс, писателка на кратки раскази и романописец (родена во [[1926 во книжевноста|1926]] ) * [[14 јуни]] – Џ.Ф. Пауерс, американски писател (роден во [[1917 во книжевноста|1917 година]] ) * [[2 јули]] – Марио Пузо, американски писател (роден во [[1920 во книжевноста|1920]]) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/1999/07/03/movies/mario-puzo-author-who-made-the-godfather-a-world-addiction-is-dead-at-78.html|title=Mario Puzo, Author Who Made 'The Godfather' a World Addiction, Is Dead at 78|date=July 3, 1999|work=[[The New York Times]]}}</ref> * [[14 јули]] – Марија Бануш, романска поетеса и преведувачка (родена [[1914 во книжевноста|1914]] ) * [[25 септември]] – Марион Зимер Бредли, американска писателка (родена [[1930 во книжевноста|1930]]) <ref>{{Наведени вести|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-marion-zimmer-bradley-1123162.html|title=Obituary: Marion Zimmer Bradley|last=Adrian|first=Jack|date=30 September 1999|work=[[The Independent]]|access-date=2018-09-24|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220501/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-marion-zimmer-bradley-1123162.html|archive-date=2022-05-01|language=en-GB}}</ref> * [[3 октомври]] – Хајнц Г. Консалик, германски романописец (роден [[1921 во книжевноста|во 1921 година]] ) * [[19 октомври]] ** Пенелопе Мортимер, англиска романсиерка и биографка родена во Велс (родена [[1918 во книжевноста|1918 година]] ) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.findmypast.com/BirthsMarriagesDeaths.jsp|title=Deaths England and Wales 1984–2006|work=Findmypast.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20151104084417/http://www.findmypast.com/BirthsMarriagesDeaths.jsp|archive-date=4 November 2015|accessdate=11 June 2018}}</ref> ** [[Натали Сарот|Натали Саро]]<nowiki/>т, француска писателка и адвокатка родена во Русија (родена во [[1900 во книжевноста|1900]])<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=IdLLDwAAQBAJ|title=Nathalie Sarraute: A Life Between|last=Jefferson|first=Ann|date=2020-07-21|publisher=Princeton University Press|isbn=978-0-691-20192-4|language=en}}</ref> ** Е.Џ. Сковел, англиски поет (роден [[1907 во книжевноста|1907]])<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-e-j-scovell-1125270.html|title=Obituary: E.J. Scovell|last=John Mole|date=12 November 1999|work=Independent|url-access=subscription|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220501/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-e-j-scovell-1125270.html|archive-date=2022-05-01|accessdate=13 January 2021}}</ref> * [[11 ноември]] – Јакобо Тимерман, аргентински новинар и издавач роден во [[Советски Сојуз|Советскиот Сојуз]] (роден во [[1923 во книжевноста|1923]]) * [[18 ноември]] – [[Пол Боулс]], американски романописец (роден [[1910 во книжевноста|1910]])<ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/library/books/111999obit-p-bowles.html|title=Obituary for Paul Bowles|date=19 November 1999|work=The New York Times}}</ref> * [[2 декември]] – Мет Коен, канадски романописец (роден [[1942 во книжевноста|1942]]) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://sf-encyclopedia.com/entry/cohen_matt|title=SFE: Cohen, Matt|work=sf-encyclopedia.com|accessdate=12 January 2022}}</ref> * [[8 декември]] – Руперт Харт-Дејвис, англиски уредник и издавач (роден [[1907 во книжевноста|во 1907 година]]) * [[12 декември]] – Џозеф Хелер, американски романописец (роден во [[1923 во книжевноста|1923]])<ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/1999/12/14/books/joseph-heller-darkly-surreal-novelist-dies-at-76.html?ref=joseph_heller|title=Joseph Heller, Darkly Surreal Novelist, Dies at 76|last=Severo, Richard|date=December 14, 1999|work=The New York Times|access-date=June 15, 2010|last2=Mitgang, Herbert}}</ref> * ''непознат датум'' ** [[Владо Додовски]], македонски новинар, театарски критичар и писател. (роден во 1938) ** [[Ненад Џамбазов]], македонски поет за деца, сатиричар и хуморист. (роден во 1943) ==Наводи== {{Наводи}} [[Категорија:Книжевноста во 1999 година| ]] [[Категорија:Години во книжевноста]] bmd7xnfgrr2vlzn22q9dblmiu12zfbk 5581554 5581551 2026-06-23T16:04:21Z P.Nedelkovski 47736 поправки 5581554 wikitext text/x-wiki {{Year nav topic|1999|книжевноста}} '''[[1999]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани. == Настани == ==Книги== * [[Петре М. Андреевски]] – [[Лакримариј (поезија)|Лакримариј]] * [[Киро Донев]] – [[Киндер квачка]] * [[Никола Маџиров]] – [[Заклучени во градот]] * [[Борис Акунин]] – [[Државен советник (роман)]] * [[Роберто Болањо]] – [[Амајлија (роман)]] * [[Георги Господинов]] – [[Природен роман]] * [[Жан Ешноз|Жан Ешнoз]] – [[Заминувам]] * [[Карлос Руиз Зафон|Карлос Луиз Зафон]] – Марина (роман) * [[Џон Максвел Куци|Џон М. Куци]] – [[Срамота (роман)|Срамота]] * [[Харуки Мураками]] – Спутник, љубов моја * [[Милорад Павиќ]] – [[Кутија за пишување]] * [[Николас Спаркс (писател)|Николас Спаркс]] – [[Прошетка за паметење (роман)|Прошетка за паметење]] * [[Џ. К. Роулинг]] – [[Хари Потер и затвореникот од Азкабан]] * [[Анджеј Сапковски]] – [[Дамата од езерото (роман на Сапковски)|Дамата од езерото]] * [[Владимир Сорокин]] – Сино сало * [[Сју Таунсенд]] – [[Адријан Мол: Години на капучиното]] * [[Трејси Шевалие]] – [[Девојката со бисерна обетка (роман)|Девојката со бисерна обетка]] ==Награди== * [[Нобелова награда за литература]] – [[Гинтер Грас]] ===Македонија=== *[[Награда „Златен венец“]]: [[Ив Бонфоа]]<ref>{{нмс|url=https://svp.org.mk/golden-wreath-award|title=НАГРАДА „ЗЛАТЕН ВЕНЕЦ“|website=[[СВП]]|access-date=19 мај 2026}}</ref> *[[Награда „Браќа Миладиновци“]]: [[Јован Котески]]<ref>{{нмс|url=https://svp.org.mk/miladinov-brothers-award|title=НАГРАДА „БРАЌА МИЛАДИНОВЦИ “|website=[[СВП]]|access-date=19 мај 2026}}</ref> *[[Награда „Стале Попов“]]: [[Јован Павловски]]<ref>{{наведена мрежна страница|url=https://mke.iml.edu.mk/Home/Avtor/24|publisher= Енциклопедија на македонската книжевност|title=Јован Павловски|language=македонски|access-date=17 јуни 2026}}</ref> *[[Григор Прличев (награда за поема)|Награда за поема „Григор Прличев“]]: [[Бранко Цветкоски]]<ref>{{наведена мрежна страница|url=http://gbsk.mk/index.php?option=com_content&id=51&tmpl=component&task=preview&Itemid=74&lang=mk|title=Брано Цветковски|language=македонски|accessdate=2013-02-07}}{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===Србија=== *[[НИН-ова награда]]: [[Максимилијан Еренрајх Остојиќ]] ===Франција=== * [[Гонкурова награда]] – [[Жан Ешноз]] ===Велика Британија=== * [[Букерова награда]] - [[Џон Максвел Куци]] == Родени == * [[9 јануари]] - [[Ива Дамјановски]], македонска пијанистка, композиторка и поетеса. * [[13 октомври]] – [[Фарида Абике-Ијимиде]], нигериско-британска авторка и колумнистка. == Починати == * [[11 јануари]] ** [[Симон Дракул]], истакнат македонски раскажувач, романсиер, драматург и сценарист (роден во 1930) ** [[Наоми Мичисон]], шкотска романсиерка и поетеса (родена во [[1897 во книжевноста|1897]])<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=vXj3DwAAQBAJ&pg=PT16|title=The Burning Glass: The Life of Naomi Mitchison|last=Jenni Calder|date=13 June 2019|publisher=Sandstone Press Ltd|isbn=978-1-912240-67-8|page=16}}</ref> * [[16 јануари]] – Дејди Рајландс (Џорџ Рајландс), англиски шекспиров научник (роден во [[1902 во книжевноста|1902]]) * [[8 февруари]] – [[Ајрис Мердок]], романсиерка и филозофка родена во Ирска (родена во [[1919 во книжевноста|1919]])<ref>{{Наведена енциклопедија|location=Oxford}}</ref> * [[20 февруари]] – Сара Кејн, англиска драматург (самоубиство, родена во [[1971 во книжевноста|1971]]) * [[22 февруари]] – Вилијам Бронк, американски поет (роден во [[1918 во книжевноста|1918]]) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/1999/02/25/arts/william-m-bronk-81-a-poet-of-depth-and-haunting-vision.html?partner=rssnyt&emc=rss|title=William M. Bronk, 81, a Poet Of Depth and Haunting Vision|last=Peter Appleborne|date=25 February 1999|work=New York Times|accessdate=4 May 2023}}</ref> * [[24 февруари]] – Андре Дубус, американски писател на кратки раскази, есеист и автобиограф (роден во [[1936 во книжевноста|1936]])<ref name="Beatrice">{{Cite interview|access-date=2009-03-21|url=http://www.beatrice.com/interviews/dubus/|title=Andre Dubus III: "What I'm working on now, I can't think about anyone liking"}}</ref> * [[4 март]] ** Дел Клоуз, американски глумец, писател и учител (роден во [[1934 во книжевноста|1934]]) <ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/1999/03/16/arts/del-close-64-a-comedian-with-a-flair-for-improvisation.html|title=Del Close, 64, a Comedian With a Flair for Improvisation|last=Bruce Weber|date=March 16, 1999|work=[[The New York Times]]|access-date=2014-09-02}}</ref> ** Карел ван Хет Рев, холандски писател (роден во [[1921 во книжевноста|1921]]) * [[5 март]] – Џон Фигероа, јамајкански поет (роден во [[1920 во книжевноста|1920]]) * [[8 март]] – Адолфо Биој Касарес, аргентински автор (роден во [[1914 во книжевноста|1914]])<ref>{{Наведена книга|title=Encyclopedia of Literary Translation Into English: A-L. Kiribati|last=O. Classe|publisher=Fitzroy Dearborn Publishers|year=2000|page=153}}</ref> * [[13 март]] ** Ли Фолк, американски карикатурист, писател, театарски режисер и продуцент (роден во [[1911 во книжевноста|1911]]) <ref>{{Наведени вести|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-lee-falk-1081509.html|title=Obituary: Lee Falk|last=Gifford|first=Denis|date=19 March 1999|work=The Independent|access-date=15 February 2020|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220501/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-lee-falk-1081509.html|archive-date=2022-05-01|language=en}}</ref> ** Гарсон Канин, американски драматург и сценарист (роден во [[1912 во книжевноста|1912]] ) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/kanin-garson|title=KANIN, GARSON (1912–1999), U.S. playwright and director.|work=Jewish Virtual Library|accessdate=November 20, 2020}}</ref> * [[28 март]] – Џим Тарнер, американски уредник (роден во [[1945 во книжевноста|1945]]) * [[13 април]] – Кнут Хауге, норвешки романописец, драматург и писател за деца (роден во [[1911 во книжевноста|1911]]) <ref name="snl">{{Наведена енциклопедија|location=Oslo|access-date=26 February 2011}}</ref> * [[8 мај]] – Соман Хс, индонезиски романописец (роден во [[1904 во книжевноста|во 1904 година]] ) * [[10 мај]] – Шел Силверштајн, американска поетеса за деца (родена во [[1930 во книжевноста|1930]] ) <ref>{{Наведена книга|title=Shel Silverstein|last=Michael Gray Baughan|publisher=Facts On File, Incorporated|year=2013|isbn=978-1-4381-4936-3}}</ref> * [[27 мај]] – Алис Адамс, писателка на кратки раскази и романописец (родена во [[1926 во книжевноста|1926]] ) * [[14 јуни]] – Џ.Ф. Пауерс, американски писател (роден во [[1917 во книжевноста|1917 година]] ) * [[2 јули]] – Марио Пузо, американски писател (роден во [[1920 во книжевноста|1920]]) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/1999/07/03/movies/mario-puzo-author-who-made-the-godfather-a-world-addiction-is-dead-at-78.html|title=Mario Puzo, Author Who Made 'The Godfather' a World Addiction, Is Dead at 78|date=July 3, 1999|work=[[The New York Times]]}}</ref> * [[14 јули]] – Марија Бануш, романска поетеса и преведувачка (родена [[1914 во книжевноста|1914]] ) * [[25 септември]] – Марион Зимер Бредли, американска писателка (родена [[1930 во книжевноста|1930]]) <ref>{{Наведени вести|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-marion-zimmer-bradley-1123162.html|title=Obituary: Marion Zimmer Bradley|last=Adrian|first=Jack|date=30 September 1999|work=The Independent|access-date=2018-09-24|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220501/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-marion-zimmer-bradley-1123162.html|archive-date=2022-05-01|language=en-GB}}</ref> * [[3 октомври]] – Хајнц Г. Консалик, германски романописец (роден [[1921 во книжевноста|во 1921 година]] ) * [[19 октомври]] ** Пенелопе Мортимер, англиска романсиерка и биографка родена во Велс (родена [[1918 во книжевноста|1918 година]] ) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.findmypast.com/BirthsMarriagesDeaths.jsp|title=Deaths England and Wales 1984–2006|work=Findmypast.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20151104084417/http://www.findmypast.com/BirthsMarriagesDeaths.jsp|archive-date=4 November 2015|accessdate=11 June 2018}}</ref> ** [[Натали Сарот|Натали Саро]]<nowiki/>т, француска писателка и адвокатка родена во Русија (родена во [[1900 во книжевноста|1900]])<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=IdLLDwAAQBAJ|title=Nathalie Sarraute: A Life Between|last=Jefferson|first=Ann|date=2020-07-21|publisher=Princeton University Press|isbn=978-0-691-20192-4|language=en}}</ref> ** Е.Џ. Сковел, англиски поет (роден [[1907 во книжевноста|1907]])<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-e-j-scovell-1125270.html|title=Obituary: E.J. Scovell|last=John Mole|date=12 November 1999|work=Independent|url-access=subscription|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220501/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-e-j-scovell-1125270.html|archive-date=2022-05-01|accessdate=13 January 2021}}</ref> * [[11 ноември]] – Јакобо Тимерман, аргентински новинар и издавач роден во [[Советски Сојуз|Советскиот Сојуз]] (роден во [[1923 во книжевноста|1923]]) * [[18 ноември]] – [[Пол Боулс]], американски романописец (роден [[1910 во книжевноста|1910]])<ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/library/books/111999obit-p-bowles.html|title=Obituary for Paul Bowles|date=19 November 1999|work=The New York Times}}</ref> * [[2 декември]] – Мет Коен, канадски романописец (роден [[1942 во книжевноста|1942]]) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://sf-encyclopedia.com/entry/cohen_matt|title=SFE: Cohen, Matt|work=sf-encyclopedia.com|accessdate=12 January 2022}}</ref> * [[8 декември]] – Руперт Харт-Дејвис, англиски уредник и издавач (роден [[1907 во книжевноста|во 1907 година]]) * [[12 декември]] – Џозеф Хелер, американски романописец (роден во [[1923 во книжевноста|1923]])<ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/1999/12/14/books/joseph-heller-darkly-surreal-novelist-dies-at-76.html?ref=joseph_heller|title=Joseph Heller, Darkly Surreal Novelist, Dies at 76|last=Severo, Richard|date=December 14, 1999|work=The New York Times|access-date=June 15, 2010|last2=Mitgang, Herbert}}</ref> * ''непознат датум'' ** [[Владо Додовски]], македонски новинар, театарски критичар и писател. (роден во 1938) ** [[Ненад Џамбазов]], македонски поет за деца, сатиричар и хуморист. (роден во 1943) ==Наводи== {{Наводи}} [[Категорија:Книжевноста во 1999 година| ]] [[Категорија:Години во книжевноста]] 4rm9ogi3tvzf0w3zqhhan7q17hdvtxb 5581556 5581554 2026-06-23T16:48:03Z P.Nedelkovski 47736 /* Книги */ 5581556 wikitext text/x-wiki {{Year nav topic|1999|книжевноста}} '''[[1999]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани. == Настани == ==Книги== ===Македонија=== * [[Петре М. Андреевски]] – ''[[Лакримариј (поезија)|Лакримариј]]'' * [[Зоран Анчевски]] - ''Дом на месечината'' * [[Борис Апостолов]] - ''Реинкарнирана тишина'' * [[Петко Дабески]] - ''Не е сè хаику'' * [[Петко Дабески]] - ''Покривка на зборовите'' * [[Јован Дамјановски]] - ''Диви магнолии'' * [[Киро Донев]] – ''[[Киндер квачка]]'' * [[Македонка Јанчевска] - ''Шарена поплава'' * [[Јован Котески]] - ''Разор'' * [[Данило Коцевски]] - ''Јустинијана, градот кој го нема'' * [[Никола Маџиров]] – ''[[Заклучени во градот]]'' * [[Никола Маџиров]] - ''Некаде никаде'' * [[Матеја Матевски]] - ''Мртвица'' * [[Радован Павловски]] - ''Синот на Сонцето'' * [[Санде Стојчевски]] - ''Великата лирска песна'' * [[Бранко Цветкоски]] - ''Ек и одек'' * [[Ненад Џамбазов]] - ''Земјата на лажговците'' ===Свет=== * [[Борис Акунин]] – ''[[Државен советник (роман)]]'' * [[Роберто Болањо]] – ''[[Амајлија (роман)]]'' * [[Георги Господинов]] – ''[[Природен роман]]'' * [[Жан Ешноз|Жан Ешнoз]] – ''[[Заминувам]]'' * [[Карлос Руиз Зафон|Карлос Луиз Зафон]] – ''Марина (роман)'' * [[Џон Максвел Куци|Џон М. Куци]] – ''[[Срамота (роман)|Срамота]]'' * [[Харуки Мураками]] – ''Спутник, љубов моја'' * [[Милорад Павиќ]] – ''[[Кутија за пишување]]'' * [[Николас Спаркс (писател)|Николас Спаркс]] – ''[[Прошетка за паметење (роман)|Прошетка за паметење]]'' * [[Џ. К. Роулинг]] – ''[[Хари Потер и затвореникот од Азкабан]]'' * [[Анджеј Сапковски]] – ''[[Дамата од езерото (роман на Сапковски)|Дамата од езерото]]'' * [[Владимир Сорокин]] – ''Сино сало'' * [[Сју Таунсенд]] – ''[[Адријан Мол: Години на капучиното]]'' * [[Трејси Шевалие]] – ''[[Девојката со бисерна обетка (роман)|Девојката со бисерна обетка]]'' ==Награди== * [[Нобелова награда за литература]] – [[Гинтер Грас]] ===Македонија=== *[[Награда „Златен венец“]]: [[Ив Бонфоа]]<ref>{{нмс|url=https://svp.org.mk/golden-wreath-award|title=НАГРАДА „ЗЛАТЕН ВЕНЕЦ“|website=[[СВП]]|access-date=19 мај 2026}}</ref> *[[Награда „Браќа Миладиновци“]]: [[Јован Котески]]<ref>{{нмс|url=https://svp.org.mk/miladinov-brothers-award|title=НАГРАДА „БРАЌА МИЛАДИНОВЦИ “|website=[[СВП]]|access-date=19 мај 2026}}</ref> *[[Награда „Стале Попов“]]: [[Јован Павловски]]<ref>{{наведена мрежна страница|url=https://mke.iml.edu.mk/Home/Avtor/24|publisher= Енциклопедија на македонската книжевност|title=Јован Павловски|language=македонски|access-date=17 јуни 2026}}</ref> *[[Григор Прличев (награда за поема)|Награда за поема „Григор Прличев“]]: [[Бранко Цветкоски]]<ref>{{наведена мрежна страница|url=http://gbsk.mk/index.php?option=com_content&id=51&tmpl=component&task=preview&Itemid=74&lang=mk|title=Брано Цветковски|language=македонски|accessdate=2013-02-07}}{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===Србија=== *[[НИН-ова награда]]: [[Максимилијан Еренрајх Остојиќ]] ===Франција=== * [[Гонкурова награда]] – [[Жан Ешноз]] ===Велика Британија=== * [[Букерова награда]] - [[Џон Максвел Куци]] == Родени == * [[9 јануари]] - [[Ива Дамјановски]], македонска пијанистка, композиторка и поетеса. * [[13 октомври]] – [[Фарида Абике-Ијимиде]], нигериско-британска авторка и колумнистка. == Починати == * [[11 јануари]] ** [[Симон Дракул]], истакнат македонски раскажувач, романсиер, драматург и сценарист (роден во 1930) ** [[Наоми Мичисон]], шкотска романсиерка и поетеса (родена во [[1897 во книжевноста|1897]])<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=vXj3DwAAQBAJ&pg=PT16|title=The Burning Glass: The Life of Naomi Mitchison|last=Jenni Calder|date=13 June 2019|publisher=Sandstone Press Ltd|isbn=978-1-912240-67-8|page=16}}</ref> * [[16 јануари]] – Дејди Рајландс (Џорџ Рајландс), англиски шекспиров научник (роден во [[1902 во книжевноста|1902]]) * [[8 февруари]] – [[Ајрис Мердок]], романсиерка и филозофка родена во Ирска (родена во [[1919 во книжевноста|1919]])<ref>{{Наведена енциклопедија|location=Oxford}}</ref> * [[20 февруари]] – Сара Кејн, англиска драматург (самоубиство, родена во [[1971 во книжевноста|1971]]) * [[22 февруари]] – Вилијам Бронк, американски поет (роден во [[1918 во книжевноста|1918]]) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/1999/02/25/arts/william-m-bronk-81-a-poet-of-depth-and-haunting-vision.html?partner=rssnyt&emc=rss|title=William M. Bronk, 81, a Poet Of Depth and Haunting Vision|last=Peter Appleborne|date=25 February 1999|work=New York Times|accessdate=4 May 2023}}</ref> * [[24 февруари]] – Андре Дубус, американски писател на кратки раскази, есеист и автобиограф (роден во [[1936 во книжевноста|1936]])<ref name="Beatrice">{{Cite interview|access-date=2009-03-21|url=http://www.beatrice.com/interviews/dubus/|title=Andre Dubus III: "What I'm working on now, I can't think about anyone liking"}}</ref> * [[4 март]] ** Дел Клоуз, американски глумец, писател и учител (роден во [[1934 во книжевноста|1934]]) <ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/1999/03/16/arts/del-close-64-a-comedian-with-a-flair-for-improvisation.html|title=Del Close, 64, a Comedian With a Flair for Improvisation|last=Bruce Weber|date=March 16, 1999|work=[[The New York Times]]|access-date=2014-09-02}}</ref> ** Карел ван Хет Рев, холандски писател (роден во [[1921 во книжевноста|1921]]) * [[5 март]] – Џон Фигероа, јамајкански поет (роден во [[1920 во книжевноста|1920]]) * [[8 март]] – Адолфо Биој Касарес, аргентински автор (роден во [[1914 во книжевноста|1914]])<ref>{{Наведена книга|title=Encyclopedia of Literary Translation Into English: A-L. Kiribati|last=O. Classe|publisher=Fitzroy Dearborn Publishers|year=2000|page=153}}</ref> * [[13 март]] ** Ли Фолк, американски карикатурист, писател, театарски режисер и продуцент (роден во [[1911 во книжевноста|1911]]) <ref>{{Наведени вести|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-lee-falk-1081509.html|title=Obituary: Lee Falk|last=Gifford|first=Denis|date=19 March 1999|work=The Independent|access-date=15 February 2020|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220501/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-lee-falk-1081509.html|archive-date=2022-05-01|language=en}}</ref> ** Гарсон Канин, американски драматург и сценарист (роден во [[1912 во книжевноста|1912]] ) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/kanin-garson|title=KANIN, GARSON (1912–1999), U.S. playwright and director.|work=Jewish Virtual Library|accessdate=November 20, 2020}}</ref> * [[28 март]] – Џим Тарнер, американски уредник (роден во [[1945 во книжевноста|1945]]) * [[13 април]] – Кнут Хауге, норвешки романописец, драматург и писател за деца (роден во [[1911 во книжевноста|1911]]) <ref name="snl">{{Наведена енциклопедија|location=Oslo|access-date=26 February 2011}}</ref> * [[8 мај]] – Соман Хс, индонезиски романописец (роден во [[1904 во книжевноста|во 1904 година]] ) * [[10 мај]] – Шел Силверштајн, американска поетеса за деца (родена во [[1930 во книжевноста|1930]] ) <ref>{{Наведена книга|title=Shel Silverstein|last=Michael Gray Baughan|publisher=Facts On File, Incorporated|year=2013|isbn=978-1-4381-4936-3}}</ref> * [[27 мај]] – Алис Адамс, писателка на кратки раскази и романописец (родена во [[1926 во книжевноста|1926]] ) * [[14 јуни]] – Џ.Ф. Пауерс, американски писател (роден во [[1917 во книжевноста|1917 година]] ) * [[2 јули]] – Марио Пузо, американски писател (роден во [[1920 во книжевноста|1920]]) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/1999/07/03/movies/mario-puzo-author-who-made-the-godfather-a-world-addiction-is-dead-at-78.html|title=Mario Puzo, Author Who Made 'The Godfather' a World Addiction, Is Dead at 78|date=July 3, 1999|work=[[The New York Times]]}}</ref> * [[14 јули]] – Марија Бануш, романска поетеса и преведувачка (родена [[1914 во книжевноста|1914]] ) * [[25 септември]] – Марион Зимер Бредли, американска писателка (родена [[1930 во книжевноста|1930]]) <ref>{{Наведени вести|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-marion-zimmer-bradley-1123162.html|title=Obituary: Marion Zimmer Bradley|last=Adrian|first=Jack|date=30 September 1999|work=The Independent|access-date=2018-09-24|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220501/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-marion-zimmer-bradley-1123162.html|archive-date=2022-05-01|language=en-GB}}</ref> * [[3 октомври]] – Хајнц Г. Консалик, германски романописец (роден [[1921 во книжевноста|во 1921 година]] ) * [[19 октомври]] ** Пенелопе Мортимер, англиска романсиерка и биографка родена во Велс (родена [[1918 во книжевноста|1918 година]] ) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.findmypast.com/BirthsMarriagesDeaths.jsp|title=Deaths England and Wales 1984–2006|work=Findmypast.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20151104084417/http://www.findmypast.com/BirthsMarriagesDeaths.jsp|archive-date=4 November 2015|accessdate=11 June 2018}}</ref> ** [[Натали Сарот|Натали Саро]]<nowiki/>т, француска писателка и адвокатка родена во Русија (родена во [[1900 во книжевноста|1900]])<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=IdLLDwAAQBAJ|title=Nathalie Sarraute: A Life Between|last=Jefferson|first=Ann|date=2020-07-21|publisher=Princeton University Press|isbn=978-0-691-20192-4|language=en}}</ref> ** Е.Џ. Сковел, англиски поет (роден [[1907 во книжевноста|1907]])<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-e-j-scovell-1125270.html|title=Obituary: E.J. Scovell|last=John Mole|date=12 November 1999|work=Independent|url-access=subscription|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220501/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-e-j-scovell-1125270.html|archive-date=2022-05-01|accessdate=13 January 2021}}</ref> * [[11 ноември]] – Јакобо Тимерман, аргентински новинар и издавач роден во [[Советски Сојуз|Советскиот Сојуз]] (роден во [[1923 во книжевноста|1923]]) * [[18 ноември]] – [[Пол Боулс]], американски романописец (роден [[1910 во книжевноста|1910]])<ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/library/books/111999obit-p-bowles.html|title=Obituary for Paul Bowles|date=19 November 1999|work=The New York Times}}</ref> * [[2 декември]] – Мет Коен, канадски романописец (роден [[1942 во книжевноста|1942]]) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://sf-encyclopedia.com/entry/cohen_matt|title=SFE: Cohen, Matt|work=sf-encyclopedia.com|accessdate=12 January 2022}}</ref> * [[8 декември]] – Руперт Харт-Дејвис, англиски уредник и издавач (роден [[1907 во книжевноста|во 1907 година]]) * [[12 декември]] – Џозеф Хелер, американски романописец (роден во [[1923 во книжевноста|1923]])<ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/1999/12/14/books/joseph-heller-darkly-surreal-novelist-dies-at-76.html?ref=joseph_heller|title=Joseph Heller, Darkly Surreal Novelist, Dies at 76|last=Severo, Richard|date=December 14, 1999|work=The New York Times|access-date=June 15, 2010|last2=Mitgang, Herbert}}</ref> * ''непознат датум'' ** [[Владо Додовски]], македонски новинар, театарски критичар и писател. (роден во 1938) ** [[Ненад Џамбазов]], македонски поет за деца, сатиричар и хуморист. (роден во 1943) ==Наводи== {{Наводи}} [[Категорија:Книжевноста во 1999 година| ]] [[Категорија:Години во книжевноста]] qmrewazcfi2afzvbq401ahs12a9rx9w 5581557 5581556 2026-06-23T16:48:41Z P.Nedelkovski 47736 /* Книги */ 5581557 wikitext text/x-wiki {{Year nav topic|1999|книжевноста}} '''[[1999]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани. == Настани == ==Книги== ===Македонија=== * [[Петре М. Андреевски]] – ''[[Лакримариј (поезија)|Лакримариј]]'' * [[Зоран Анчевски]] - ''Дом на месечината'' * [[Борис Апостолов]] - ''Реинкарнирана тишина'' * [[Петко Дабески]] - ''Не е сè хаику'' * [[Петко Дабески]] - ''Покривка на зборовите'' * [[Јован Дамјановски]] - ''Диви магнолии'' * [[Киро Донев]] – ''[[Киндер квачка]]'' * [[Македонка Јанчевска]] - ''Шарена поплава'' * [[Јован Котески]] - ''Разор'' * [[Данило Коцевски]] - ''Јустинијана, градот кој го нема'' * [[Никола Маџиров]] – ''[[Заклучени во градот]]'' * [[Никола Маџиров]] - ''Некаде никаде'' * [[Матеја Матевски]] - ''Мртвица'' * [[Радован Павловски]] - ''Синот на Сонцето'' * [[Санде Стојчевски]] - ''Великата лирска песна'' * [[Бранко Цветкоски]] - ''Ек и одек'' * [[Ненад Џамбазов]] - ''Земјата на лажговците'' ===Свет=== * [[Борис Акунин]] – ''[[Државен советник (роман)]]'' * [[Роберто Болањо]] – ''[[Амајлија (роман)]]'' * [[Георги Господинов]] – ''[[Природен роман]]'' * [[Жан Ешноз|Жан Ешнoз]] – ''[[Заминувам]]'' * [[Карлос Руиз Зафон|Карлос Луиз Зафон]] – ''Марина (роман)'' * [[Џон Максвел Куци|Џон М. Куци]] – ''[[Срамота (роман)|Срамота]]'' * [[Харуки Мураками]] – ''Спутник, љубов моја'' * [[Милорад Павиќ]] – ''[[Кутија за пишување]]'' * [[Николас Спаркс (писател)|Николас Спаркс]] – ''[[Прошетка за паметење (роман)|Прошетка за паметење]]'' * [[Џ. К. Роулинг]] – ''[[Хари Потер и затвореникот од Азкабан]]'' * [[Анджеј Сапковски]] – ''[[Дамата од езерото (роман на Сапковски)|Дамата од езерото]]'' * [[Владимир Сорокин]] – ''Сино сало'' * [[Сју Таунсенд]] – ''[[Адријан Мол: Години на капучиното]]'' * [[Трејси Шевалие]] – ''[[Девојката со бисерна обетка (роман)|Девојката со бисерна обетка]]'' ==Награди== * [[Нобелова награда за литература]] – [[Гинтер Грас]] ===Македонија=== *[[Награда „Златен венец“]]: [[Ив Бонфоа]]<ref>{{нмс|url=https://svp.org.mk/golden-wreath-award|title=НАГРАДА „ЗЛАТЕН ВЕНЕЦ“|website=[[СВП]]|access-date=19 мај 2026}}</ref> *[[Награда „Браќа Миладиновци“]]: [[Јован Котески]]<ref>{{нмс|url=https://svp.org.mk/miladinov-brothers-award|title=НАГРАДА „БРАЌА МИЛАДИНОВЦИ “|website=[[СВП]]|access-date=19 мај 2026}}</ref> *[[Награда „Стале Попов“]]: [[Јован Павловски]]<ref>{{наведена мрежна страница|url=https://mke.iml.edu.mk/Home/Avtor/24|publisher= Енциклопедија на македонската книжевност|title=Јован Павловски|language=македонски|access-date=17 јуни 2026}}</ref> *[[Григор Прличев (награда за поема)|Награда за поема „Григор Прличев“]]: [[Бранко Цветкоски]]<ref>{{наведена мрежна страница|url=http://gbsk.mk/index.php?option=com_content&id=51&tmpl=component&task=preview&Itemid=74&lang=mk|title=Брано Цветковски|language=македонски|accessdate=2013-02-07}}{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===Србија=== *[[НИН-ова награда]]: [[Максимилијан Еренрајх Остојиќ]] ===Франција=== * [[Гонкурова награда]] – [[Жан Ешноз]] ===Велика Британија=== * [[Букерова награда]] - [[Џон Максвел Куци]] == Родени == * [[9 јануари]] - [[Ива Дамјановски]], македонска пијанистка, композиторка и поетеса. * [[13 октомври]] – [[Фарида Абике-Ијимиде]], нигериско-британска авторка и колумнистка. == Починати == * [[11 јануари]] ** [[Симон Дракул]], истакнат македонски раскажувач, романсиер, драматург и сценарист (роден во 1930) ** [[Наоми Мичисон]], шкотска романсиерка и поетеса (родена во [[1897 во книжевноста|1897]])<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=vXj3DwAAQBAJ&pg=PT16|title=The Burning Glass: The Life of Naomi Mitchison|last=Jenni Calder|date=13 June 2019|publisher=Sandstone Press Ltd|isbn=978-1-912240-67-8|page=16}}</ref> * [[16 јануари]] – Дејди Рајландс (Џорџ Рајландс), англиски шекспиров научник (роден во [[1902 во книжевноста|1902]]) * [[8 февруари]] – [[Ајрис Мердок]], романсиерка и филозофка родена во Ирска (родена во [[1919 во книжевноста|1919]])<ref>{{Наведена енциклопедија|location=Oxford}}</ref> * [[20 февруари]] – Сара Кејн, англиска драматург (самоубиство, родена во [[1971 во книжевноста|1971]]) * [[22 февруари]] – Вилијам Бронк, американски поет (роден во [[1918 во книжевноста|1918]]) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/1999/02/25/arts/william-m-bronk-81-a-poet-of-depth-and-haunting-vision.html?partner=rssnyt&emc=rss|title=William M. Bronk, 81, a Poet Of Depth and Haunting Vision|last=Peter Appleborne|date=25 February 1999|work=New York Times|accessdate=4 May 2023}}</ref> * [[24 февруари]] – Андре Дубус, американски писател на кратки раскази, есеист и автобиограф (роден во [[1936 во книжевноста|1936]])<ref name="Beatrice">{{Cite interview|access-date=2009-03-21|url=http://www.beatrice.com/interviews/dubus/|title=Andre Dubus III: "What I'm working on now, I can't think about anyone liking"}}</ref> * [[4 март]] ** Дел Клоуз, американски глумец, писател и учител (роден во [[1934 во книжевноста|1934]]) <ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/1999/03/16/arts/del-close-64-a-comedian-with-a-flair-for-improvisation.html|title=Del Close, 64, a Comedian With a Flair for Improvisation|last=Bruce Weber|date=March 16, 1999|work=[[The New York Times]]|access-date=2014-09-02}}</ref> ** Карел ван Хет Рев, холандски писател (роден во [[1921 во книжевноста|1921]]) * [[5 март]] – Џон Фигероа, јамајкански поет (роден во [[1920 во книжевноста|1920]]) * [[8 март]] – Адолфо Биој Касарес, аргентински автор (роден во [[1914 во книжевноста|1914]])<ref>{{Наведена книга|title=Encyclopedia of Literary Translation Into English: A-L. Kiribati|last=O. Classe|publisher=Fitzroy Dearborn Publishers|year=2000|page=153}}</ref> * [[13 март]] ** Ли Фолк, американски карикатурист, писател, театарски режисер и продуцент (роден во [[1911 во книжевноста|1911]]) <ref>{{Наведени вести|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-lee-falk-1081509.html|title=Obituary: Lee Falk|last=Gifford|first=Denis|date=19 March 1999|work=The Independent|access-date=15 February 2020|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220501/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-lee-falk-1081509.html|archive-date=2022-05-01|language=en}}</ref> ** Гарсон Канин, американски драматург и сценарист (роден во [[1912 во книжевноста|1912]] ) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/kanin-garson|title=KANIN, GARSON (1912–1999), U.S. playwright and director.|work=Jewish Virtual Library|accessdate=November 20, 2020}}</ref> * [[28 март]] – Џим Тарнер, американски уредник (роден во [[1945 во книжевноста|1945]]) * [[13 април]] – Кнут Хауге, норвешки романописец, драматург и писател за деца (роден во [[1911 во книжевноста|1911]]) <ref name="snl">{{Наведена енциклопедија|location=Oslo|access-date=26 February 2011}}</ref> * [[8 мај]] – Соман Хс, индонезиски романописец (роден во [[1904 во книжевноста|во 1904 година]] ) * [[10 мај]] – Шел Силверштајн, американска поетеса за деца (родена во [[1930 во книжевноста|1930]] ) <ref>{{Наведена книга|title=Shel Silverstein|last=Michael Gray Baughan|publisher=Facts On File, Incorporated|year=2013|isbn=978-1-4381-4936-3}}</ref> * [[27 мај]] – Алис Адамс, писателка на кратки раскази и романописец (родена во [[1926 во книжевноста|1926]] ) * [[14 јуни]] – Џ.Ф. Пауерс, американски писател (роден во [[1917 во книжевноста|1917 година]] ) * [[2 јули]] – Марио Пузо, американски писател (роден во [[1920 во книжевноста|1920]]) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/1999/07/03/movies/mario-puzo-author-who-made-the-godfather-a-world-addiction-is-dead-at-78.html|title=Mario Puzo, Author Who Made 'The Godfather' a World Addiction, Is Dead at 78|date=July 3, 1999|work=[[The New York Times]]}}</ref> * [[14 јули]] – Марија Бануш, романска поетеса и преведувачка (родена [[1914 во книжевноста|1914]] ) * [[25 септември]] – Марион Зимер Бредли, американска писателка (родена [[1930 во книжевноста|1930]]) <ref>{{Наведени вести|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-marion-zimmer-bradley-1123162.html|title=Obituary: Marion Zimmer Bradley|last=Adrian|first=Jack|date=30 September 1999|work=The Independent|access-date=2018-09-24|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220501/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-marion-zimmer-bradley-1123162.html|archive-date=2022-05-01|language=en-GB}}</ref> * [[3 октомври]] – Хајнц Г. Консалик, германски романописец (роден [[1921 во книжевноста|во 1921 година]] ) * [[19 октомври]] ** Пенелопе Мортимер, англиска романсиерка и биографка родена во Велс (родена [[1918 во книжевноста|1918 година]] ) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.findmypast.com/BirthsMarriagesDeaths.jsp|title=Deaths England and Wales 1984–2006|work=Findmypast.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20151104084417/http://www.findmypast.com/BirthsMarriagesDeaths.jsp|archive-date=4 November 2015|accessdate=11 June 2018}}</ref> ** [[Натали Сарот|Натали Саро]]<nowiki/>т, француска писателка и адвокатка родена во Русија (родена во [[1900 во книжевноста|1900]])<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=IdLLDwAAQBAJ|title=Nathalie Sarraute: A Life Between|last=Jefferson|first=Ann|date=2020-07-21|publisher=Princeton University Press|isbn=978-0-691-20192-4|language=en}}</ref> ** Е.Џ. Сковел, англиски поет (роден [[1907 во книжевноста|1907]])<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-e-j-scovell-1125270.html|title=Obituary: E.J. Scovell|last=John Mole|date=12 November 1999|work=Independent|url-access=subscription|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220501/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-e-j-scovell-1125270.html|archive-date=2022-05-01|accessdate=13 January 2021}}</ref> * [[11 ноември]] – Јакобо Тимерман, аргентински новинар и издавач роден во [[Советски Сојуз|Советскиот Сојуз]] (роден во [[1923 во книжевноста|1923]]) * [[18 ноември]] – [[Пол Боулс]], американски романописец (роден [[1910 во книжевноста|1910]])<ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/library/books/111999obit-p-bowles.html|title=Obituary for Paul Bowles|date=19 November 1999|work=The New York Times}}</ref> * [[2 декември]] – Мет Коен, канадски романописец (роден [[1942 во книжевноста|1942]]) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://sf-encyclopedia.com/entry/cohen_matt|title=SFE: Cohen, Matt|work=sf-encyclopedia.com|accessdate=12 January 2022}}</ref> * [[8 декември]] – Руперт Харт-Дејвис, англиски уредник и издавач (роден [[1907 во книжевноста|во 1907 година]]) * [[12 декември]] – Џозеф Хелер, американски романописец (роден во [[1923 во книжевноста|1923]])<ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/1999/12/14/books/joseph-heller-darkly-surreal-novelist-dies-at-76.html?ref=joseph_heller|title=Joseph Heller, Darkly Surreal Novelist, Dies at 76|last=Severo, Richard|date=December 14, 1999|work=The New York Times|access-date=June 15, 2010|last2=Mitgang, Herbert}}</ref> * ''непознат датум'' ** [[Владо Додовски]], македонски новинар, театарски критичар и писател. (роден во 1938) ** [[Ненад Џамбазов]], македонски поет за деца, сатиричар и хуморист. (роден во 1943) ==Наводи== {{Наводи}} [[Категорија:Книжевноста во 1999 година| ]] [[Категорија:Години во книжевноста]] d6ihr1v5e4me3911nax9i9szemg864q 5581569 5581557 2026-06-23T17:13:50Z P.Nedelkovski 47736 дополнување 5581569 wikitext text/x-wiki {{Year nav topic|1999|книжевноста}} '''[[1999]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани. == Настани == * Кон крајот на годината била основана наградата „[[Роман на годината (Македонија)|Роман на годината]]“ од тогашниот „[[Утрински весник]]“. Денес ја доделува фондацијата „Славко Јаневски“. * Основана е [[Издавачка куќа|издавачката куќа]] „[[Антолог]]“. * Воспоставена е кинеската книжевна награда „Лао Ше“ (Lao She Literary Award). Оваа престижна кинеска награда се доделува на секои две до три години за извонредни книжевни дела. * Фондацијата „Círculo de Leitores“ во Португалија ја основал книжевната награда „Жозе Сарамаго“. Оваа награда ги слави младите автори од земјите од португалско говорно подрачје. ==Книги== ===Македонија=== * [[Петре М. Андреевски]] – ''[[Лакримариј (поезија)|Лакримариј]]'' * [[Зоран Анчевски]] - ''Дом на месечината'' * [[Борис Апостолов]] - ''Реинкарнирана тишина'' * [[Петко Дабески]] - ''Не е сè хаику'' * [[Петко Дабески]] - ''Покривка на зборовите'' * [[Јован Дамјановски]] - ''Диви магнолии'' * [[Киро Донев]] – ''[[Киндер квачка]]'' * [[Македонка Јанчевска]] - ''Шарена поплава'' * [[Јован Котески]] - ''Разор'' * [[Данило Коцевски]] - ''Јустинијана, градот кој го нема'' * [[Никола Маџиров]] – ''[[Заклучени во градот]]'' * [[Никола Маџиров]] - ''Некаде никаде'' * [[Матеја Матевски]] - ''Мртвица'' * [[Радован Павловски]] - ''Синот на Сонцето'' * [[Санде Стојчевски]] - ''Великата лирска песна'' * [[Бранко Цветкоски]] - ''Ек и одек'' * [[Ненад Џамбазов]] - ''Земјата на лажговците'' ===Свет=== * [[Борис Акунин]] – ''[[Државен советник (роман)]]'' * [[Роберто Болањо]] – ''[[Амајлија (роман)]]'' * [[Георги Господинов]] – ''[[Природен роман]]'' * [[Жан Ешноз|Жан Ешнoз]] – ''[[Заминувам]]'' * [[Карлос Руиз Зафон|Карлос Луиз Зафон]] – ''Марина (роман)'' * [[Џон Максвел Куци|Џон М. Куци]] – ''[[Срамота (роман)|Срамота]]'' * [[Харуки Мураками]] – ''Спутник, љубов моја'' * [[Милорад Павиќ]] – ''[[Кутија за пишување]]'' * [[Николас Спаркс (писател)|Николас Спаркс]] – ''[[Прошетка за паметење (роман)|Прошетка за паметење]]'' * [[Џ. К. Роулинг]] – ''[[Хари Потер и затвореникот од Азкабан]]'' * [[Анджеј Сапковски]] – ''[[Дамата од езерото (роман на Сапковски)|Дамата од езерото]]'' * [[Владимир Сорокин]] – ''Сино сало'' * [[Сју Таунсенд]] – ''[[Адријан Мол: Години на капучиното]]'' * [[Трејси Шевалие]] – ''[[Девојката со бисерна обетка (роман)|Девојката со бисерна обетка]]'' ==Награди== * [[Нобелова награда за литература]] – [[Гинтер Грас]] ===Македонија=== *[[Награда „Златен венец“]]: [[Ив Бонфоа]]<ref>{{нмс|url=https://svp.org.mk/golden-wreath-award|title=НАГРАДА „ЗЛАТЕН ВЕНЕЦ“|website=[[СВП]]|access-date=19 мај 2026}}</ref> *[[Награда „Браќа Миладиновци“]]: [[Јован Котески]]<ref>{{нмс|url=https://svp.org.mk/miladinov-brothers-award|title=НАГРАДА „БРАЌА МИЛАДИНОВЦИ “|website=[[СВП]]|access-date=19 мај 2026}}</ref> *[[Награда „Стале Попов“]]: [[Јован Павловски]]<ref>{{наведена мрежна страница|url=https://mke.iml.edu.mk/Home/Avtor/24|publisher= Енциклопедија на македонската книжевност|title=Јован Павловски|language=македонски|access-date=17 јуни 2026}}</ref> *[[Григор Прличев (награда за поема)|Награда за поема „Григор Прличев“]]: [[Бранко Цветкоски]]<ref>{{наведена мрежна страница|url=http://gbsk.mk/index.php?option=com_content&id=51&tmpl=component&task=preview&Itemid=74&lang=mk|title=Брано Цветковски|language=македонски|accessdate=2013-02-07}}{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===Србија=== *[[НИН-ова награда]]: [[Максимилијан Еренрајх Остојиќ]] ===Франција=== * [[Гонкурова награда]] – [[Жан Ешноз]] ===Велика Британија=== * [[Букерова награда]] - [[Џон Максвел Куци]] == Родени == * [[9 јануари]] - [[Ива Дамјановски]], македонска пијанистка, композиторка и поетеса. * [[13 октомври]] – [[Фарида Абике-Ијимиде]], нигериско-британска авторка и колумнистка. == Починати == * [[11 јануари]] ** [[Симон Дракул]], истакнат македонски раскажувач, романсиер, драматург и сценарист (роден во 1930) ** [[Наоми Мичисон]], шкотска романсиерка и поетеса (родена во [[1897 во книжевноста|1897]])<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=vXj3DwAAQBAJ&pg=PT16|title=The Burning Glass: The Life of Naomi Mitchison|last=Jenni Calder|date=13 June 2019|publisher=Sandstone Press Ltd|isbn=978-1-912240-67-8|page=16}}</ref> * [[16 јануари]] – Дејди Рајландс (Џорџ Рајландс), англиски шекспиров научник (роден во [[1902 во книжевноста|1902]]) * [[8 февруари]] – [[Ајрис Мердок]], романсиерка и филозофка родена во Ирска (родена во [[1919 во книжевноста|1919]])<ref>{{Наведена енциклопедија|location=Oxford}}</ref> * [[20 февруари]] – Сара Кејн, англиска драматург (самоубиство, родена во [[1971 во книжевноста|1971]]) * [[22 февруари]] – Вилијам Бронк, американски поет (роден во [[1918 во книжевноста|1918]]) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/1999/02/25/arts/william-m-bronk-81-a-poet-of-depth-and-haunting-vision.html?partner=rssnyt&emc=rss|title=William M. Bronk, 81, a Poet Of Depth and Haunting Vision|last=Peter Appleborne|date=25 February 1999|work=New York Times|accessdate=4 May 2023}}</ref> * [[24 февруари]] – Андре Дубус, американски писател на кратки раскази, есеист и автобиограф (роден во [[1936 во книжевноста|1936]])<ref name="Beatrice">{{Cite interview|access-date=2009-03-21|url=http://www.beatrice.com/interviews/dubus/|title=Andre Dubus III: "What I'm working on now, I can't think about anyone liking"}}</ref> * [[4 март]] ** Дел Клоуз, американски глумец, писател и учител (роден во [[1934 во книжевноста|1934]]) <ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/1999/03/16/arts/del-close-64-a-comedian-with-a-flair-for-improvisation.html|title=Del Close, 64, a Comedian With a Flair for Improvisation|last=Bruce Weber|date=March 16, 1999|work=[[The New York Times]]|access-date=2014-09-02}}</ref> ** Карел ван Хет Рев, холандски писател (роден во [[1921 во книжевноста|1921]]) * [[5 март]] – Џон Фигероа, јамајкански поет (роден во [[1920 во книжевноста|1920]]) * [[8 март]] – Адолфо Биој Касарес, аргентински автор (роден во [[1914 во книжевноста|1914]])<ref>{{Наведена книга|title=Encyclopedia of Literary Translation Into English: A-L. Kiribati|last=O. Classe|publisher=Fitzroy Dearborn Publishers|year=2000|page=153}}</ref> * [[13 март]] ** Ли Фолк, американски карикатурист, писател, театарски режисер и продуцент (роден во [[1911 во книжевноста|1911]]) <ref>{{Наведени вести|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-lee-falk-1081509.html|title=Obituary: Lee Falk|last=Gifford|first=Denis|date=19 March 1999|work=The Independent|access-date=15 February 2020|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220501/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-lee-falk-1081509.html|archive-date=2022-05-01|language=en}}</ref> ** Гарсон Канин, американски драматург и сценарист (роден во [[1912 во книжевноста|1912]] ) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/kanin-garson|title=KANIN, GARSON (1912–1999), U.S. playwright and director.|work=Jewish Virtual Library|accessdate=November 20, 2020}}</ref> * [[28 март]] – Џим Тарнер, американски уредник (роден во [[1945 во книжевноста|1945]]) * [[13 април]] – Кнут Хауге, норвешки романописец, драматург и писател за деца (роден во [[1911 во книжевноста|1911]]) <ref name="snl">{{Наведена енциклопедија|location=Oslo|access-date=26 February 2011}}</ref> * [[8 мај]] – Соман Хс, индонезиски романописец (роден во [[1904 во книжевноста|во 1904 година]] ) * [[10 мај]] – Шел Силверштајн, американска поетеса за деца (родена во [[1930 во книжевноста|1930]] ) <ref>{{Наведена книга|title=Shel Silverstein|last=Michael Gray Baughan|publisher=Facts On File, Incorporated|year=2013|isbn=978-1-4381-4936-3}}</ref> * [[27 мај]] – Алис Адамс, писателка на кратки раскази и романописец (родена во [[1926 во книжевноста|1926]] ) * [[14 јуни]] – Џ.Ф. Пауерс, американски писател (роден во [[1917 во книжевноста|1917 година]] ) * [[2 јули]] – Марио Пузо, американски писател (роден во [[1920 во книжевноста|1920]]) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/1999/07/03/movies/mario-puzo-author-who-made-the-godfather-a-world-addiction-is-dead-at-78.html|title=Mario Puzo, Author Who Made 'The Godfather' a World Addiction, Is Dead at 78|date=July 3, 1999|work=[[The New York Times]]}}</ref> * [[14 јули]] – Марија Бануш, романска поетеса и преведувачка (родена [[1914 во книжевноста|1914]] ) * [[25 септември]] – Марион Зимер Бредли, американска писателка (родена [[1930 во книжевноста|1930]]) <ref>{{Наведени вести|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-marion-zimmer-bradley-1123162.html|title=Obituary: Marion Zimmer Bradley|last=Adrian|first=Jack|date=30 September 1999|work=The Independent|access-date=2018-09-24|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220501/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-marion-zimmer-bradley-1123162.html|archive-date=2022-05-01|language=en-GB}}</ref> * [[3 октомври]] – Хајнц Г. Консалик, германски романописец (роден [[1921 во книжевноста|во 1921 година]] ) * [[19 октомври]] ** Пенелопе Мортимер, англиска романсиерка и биографка родена во Велс (родена [[1918 во книжевноста|1918 година]] ) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.findmypast.com/BirthsMarriagesDeaths.jsp|title=Deaths England and Wales 1984–2006|work=Findmypast.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20151104084417/http://www.findmypast.com/BirthsMarriagesDeaths.jsp|archive-date=4 November 2015|accessdate=11 June 2018}}</ref> ** [[Натали Сарот|Натали Саро]]<nowiki/>т, француска писателка и адвокатка родена во Русија (родена во [[1900 во книжевноста|1900]])<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=IdLLDwAAQBAJ|title=Nathalie Sarraute: A Life Between|last=Jefferson|first=Ann|date=2020-07-21|publisher=Princeton University Press|isbn=978-0-691-20192-4|language=en}}</ref> ** Е.Џ. Сковел, англиски поет (роден [[1907 во книжевноста|1907]])<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-e-j-scovell-1125270.html|title=Obituary: E.J. Scovell|last=John Mole|date=12 November 1999|work=Independent|url-access=subscription|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220501/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-e-j-scovell-1125270.html|archive-date=2022-05-01|accessdate=13 January 2021}}</ref> * [[11 ноември]] – Јакобо Тимерман, аргентински новинар и издавач роден во [[Советски Сојуз|Советскиот Сојуз]] (роден во [[1923 во книжевноста|1923]]) * [[18 ноември]] – [[Пол Боулс]], американски романописец (роден [[1910 во книжевноста|1910]])<ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/library/books/111999obit-p-bowles.html|title=Obituary for Paul Bowles|date=19 November 1999|work=The New York Times}}</ref> * [[2 декември]] – Мет Коен, канадски романописец (роден [[1942 во книжевноста|1942]]) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://sf-encyclopedia.com/entry/cohen_matt|title=SFE: Cohen, Matt|work=sf-encyclopedia.com|accessdate=12 January 2022}}</ref> * [[8 декември]] – Руперт Харт-Дејвис, англиски уредник и издавач (роден [[1907 во книжевноста|во 1907 година]]) * [[12 декември]] – Џозеф Хелер, американски романописец (роден во [[1923 во книжевноста|1923]])<ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/1999/12/14/books/joseph-heller-darkly-surreal-novelist-dies-at-76.html?ref=joseph_heller|title=Joseph Heller, Darkly Surreal Novelist, Dies at 76|last=Severo, Richard|date=December 14, 1999|work=The New York Times|access-date=June 15, 2010|last2=Mitgang, Herbert}}</ref> * ''непознат датум'' ** [[Владо Додовски]], македонски новинар, театарски критичар и писател. (роден во 1938) ** [[Ненад Џамбазов]], македонски поет за деца, сатиричар и хуморист. (роден во 1943) ==Наводи== {{Наводи}} [[Категорија:Книжевноста во 1999 година| ]] [[Категорија:Години во книжевноста]] c1zo7wgwremuhxgkjqxf3tsr8ngddxd 0 115724 5581806 5226637 2026-06-24T08:33:27Z BosaFi 115936 5581806 wikitext text/x-wiki [[File:Korreldragende-gifkikker-3.jpg|thumb|upright=1.5 |Светли бои од оваа '''''Oophaga granulifera''''' која е [[сигнална теорија|сигнал]] на претпазливост од [[грабливци]] од нејзината [[отров|токсичност]].]] '''Апосемијата''' е предупредувачка обоеност. Тоа е вид [[адаптација]] при која животните кои поседуваат некој ефикасен заштитен механизам воедно имаат тело обоено мошне впечатливо.<ref>{{Наведено списание|last=Santos|first=Juan Carlos|last2=Coloma|first2=Luis A.|last3=Cannatella|first3=David C.|date=2003-10-28|title=Multiple, recurring origins of aposematism and diet specialization in poison frogs|url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC240697/|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|volume=100|issue=22|pages=12792–12797|doi=10.1073/pnas.2133521100|issn=0027-8424|pmc=240697|pmid=14555763}}</ref> Силните и впечатлици бои, поточно комбинациите на боите имаат значење на сигнали, кои предупредуваат на присутната опасност од отрови и на други животни опасности за оние животни кои ќе се обидат да ги нападнат апосемично обоените организми.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.science.org/action/cookieAbsent|title=Science|work=AAAS|language=en|doi=10.1126/science.7244647|accessdate=2026-06-24}}</ref> Терминот бил измислен во 1877 година од Едвард Багнал Полтон за концептот на Алфред Расел Волас за предупредувачка обоеност. Апосематизмот се користи во Милеровата мимикрија, каде што видовите со силна одбрана еволуираат за да личат едни на други. Со имитирање на слични обоени видови, сигналот за предупредување се споделува со предаторите, предизвикувајќи предаторите да учат побрзо со помала цена. Вистинскиот апосематски сигнал дека еден вид всушност поседува хемиска или физичка одбрана не е единствениот начин да се одвратат предаторите. Во Бејтсовата мимикрија, имитирачкиот вид наликува на апосематски модел доволно блиску за да ја сподели заштитата, додека многу видови имаат блефирачки деиматски прикази кои можат да го исплашат предаторот доволно долго за да му овозможат на инаку незаштитен плен да избега.{{биологија-никулец}} [[Категорија:Биологија]] [[Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ]] [[Категорија:Хемиска екологија]] kr6ro6ukucbcqa1op0nu0q6gof79tfe 0 121031 5581668 5474151 2026-06-23T22:39:39Z DimiDimi 99365 ([[c:GR|GR]]) [[File:Nuremberg Airport logo.png]] → [[File:Flughafen Nürnberg logo.svg]] png > svg 5581668 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | name = Аеродром Нирнберг | nativename = {{small|{{lang|de|Albrecht Dürer Flughafen Nürnberg}}}} | nativename-a = | nativename-r = | image = Flughafen Nürnberg logo.svg | image-width = 250 | image2 = NUE_Flughafen_Nuernberg_Luftaufnahme_2009.jpg | image2-width = 250 | IATA = NUE | ICAO = EDDN | pushpin_map = Germany Bavaria#Germany | pushpin_map_caption = Location of airport in Bavaria | pushpin_label = NUE | pushpin_label_position = right | pushpin_relief = 1 | type = Јавен | owner-oper = Flughafen Nürnberg GmbH | operator = | city-served = [[Nuremberg]], [[Bavaria]], [[Germany]] | location = <!--if different than above--> | opened = {{start date and age|1955|04|06|df=yes|p=n|br=n}} | operating_base = {{ubl| | {{nowrap|[[Corendon Airlines Europe]]}} | {{nowrap|[[Ryanair]]<ref>{{cite news |url=https://www.zeit.de/news/2021-12/08/ryanair-kehrt-mit-basis-nach-nuernberg-zurueck-13-neue-ziele |title=Ryanair eröffnet Basis in Nürnberg : 13 neue Ziele in Europa |newspaper=Die Zeit |date=2021-12-08 |access-date=2022-12-17 |language=en |publisher=ZEIT ONLINE GmbH |archive-date=10 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211210185029/https://www.zeit.de/news/2021-12/08/ryanair-kehrt-mit-basis-nach-nuernberg-zurueck-13-neue-ziele |url-status=live }}</ref>}}}} | elevation-f = 1,046 | elevation-m = 319 | coordinates = {{Coord|49|29|55|N|011|04|41|E|type:airport_region:DE|display=inline,title|name=Nuremberg Airport}} | website = {{URL|www.airport-nuernberg.de}} | metric-rwy = Y | r1-number = 10/28 | r1-length-f = 8,858 | r1-length-m = 2,700 | r1-surface = Concrete/[[Asphalt concrete|Asphalt]] | stat-year = 2023 | stat1-header = Патници | stat1-data = 3,923,254 {{increase}}{{0|0}}+19,9% | stat2-header = Aircraft movements | stat2-data = {{0|0,0}}50,313 {{increase}}{{0|00}}+4,3% | stat3-header = Cargo (metric tons) | stat3-data = {{0|0,00}}4,465 {{decrease}}{{0|0}}-20,0% | footnotes = Sources: Statistics at ADV.,<ref name="adv_2023">{{cite web |url=https://www.adv.aero/wp-content/uploads/2015/11/12.2023-ADV-Monatsstatistik.pdf |title=ADV Monthly Traffic Report 12/2023 |website=adv.aero |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |date=2024-02-14 |access-date=2024-02-14 |language=de |format=PDF; 903&nbsp;KB}}</ref><br /> [[Aeronautical Information Publication|AIP]] at [[Deutsche Flugsicherung|German air traffic control]].<ref name="AIP">{{cite web|url=https://aip.dfs.de/BasicIFR/pages/C00543.html|title=AIP VFR online|website=dfs.de|access-date=2023-02-21|publisher=DFS Deutsche Flugsicherung GmbH|language=en|archive-date=26 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230226222851/https://aip.dfs.de/BasicIFR/pages/C00543.html|url-status=live}}</ref> }} '''Аеродромот Нирнберг''' ({{langx|de|Flughafen Nürnberg}}; [[Меѓународна асоцијација за воздушен транспорт|IATA]]: NUE, ICAO: EDDN) e меѓународен аеродром кој го опслужува регионот на Франконија околу [[Нирнберг]] и е втор најфрекфентен аеродром во [[Баварија]]. Аеродромот е рангиран на 10-то место во [[Германија]] и 67-ми во [[Европа]]. Во 2019, повеќе од 4.1 милиони патници биле опслужени<ref Name="ADV_12_2019">{{cite web |url=https://www.adv.aero/wp-content/uploads/2016/02/12.2019-ADV-Monatsstatistik.pdf |title=ADV Monthly Traffic Report 12/2019 |date=2020-02-13 |website=adv.aero |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |access-date=2020-11-18}}</ref>. == Транспорт до аеродромот == Аеродромот е сместен 7 километри северно од градот. U2 линијата на метрото во Нирнберг го поврзува аеродромот со центарот на градот, и таа линија сообраќа на секои 10 до 15 минути. == Статистика == {| class="wikitable sortable" |+ |- ! Година ! Патници ! Воздухопловни операции ! Товар (во тони) |- align="right" | align="center" |2023<ref name="adv_2023">{{Наведена мрежна страница |url=https://www.adv.aero/wp-content/uploads/2015/11/12.2023-ADV-Monatsstatistik.pdf |title=ADV Monthly Traffic Report 12/2023 |website=adv.aero |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |date=2024-02-14 |access-date=2024-02-14 |language=de |format=PDF; 903&nbsp;KB}}</ref> |3.923.254 |50.313 |4.465 |- align="right" | align="center" |2022<ref name="adv_2022">{{Наведена мрежна страница |url=https://www.adv.aero/wp-content/uploads/2015/11/12.2022-ADV-Monatsstatistik.pdf |title=ADV Monthly Traffic Report 12/2022 |website=adv.aero |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |date=2023-02-13 |access-date=2023-02-17 |language=de |format=PDF; 919&nbsp;KB |archive-date=16 февруари 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230216140438/https://www.adv.aero/wp-content/uploads/2015/11/12.2022-ADV-Monatsstatistik.pdf |url-status=live }}</ref> |3.272.138 |48.216 |5.583 |- align="right" | align="center" |2021<ref name="adv_2021">{{Наведена мрежна страница |url=https://www.adv.aero/wp-content/uploads/2015/11/12.2021-ADV-Monatsstatistik.pdf |title=ADV-Monatsstatistik - ADV Monthly Traffic Report 12/2021 |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |website=www.adv.aero/ |date=2022-01-31 |access-date=2022-01-10 |format=PDF; 823&nbsp;kb |archive-date=30 декември 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221230150037/https://www.adv.aero/wp-content/uploads/2015/11/12.2021-ADV-Monatsstatistik.pdf |url-status=live }}</ref> |1.063.153 |33.094 |7.943 |- align="right" | align="center" |2020<ref name="adv_2020">{{Наведена мрежна страница |url=https://www.adv.aero/wp-content/uploads/2015/11/12.2020-ADV-Monatsstatistik-1.pdf |title=ADV-Monatsstatistik - ADV Monthly Traffic Report 12/2020 |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |website=www.adv.aero/ |date=2021-02-02 |access-date=2020-09-12 |format=PDF; 298&nbsp;kb |archive-date=17 мај 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220517120351/https://www.adv.aero/wp-content/uploads/2015/11/12.2020-ADV-Monatsstatistik-1.pdf |url-status=live }}</ref> |916.963 |30.056 |6.888 |- align="right" | align="center" |2019<ref name="adv_2019">{{Наведена мрежна страница |url=https://www.adv.aero/wp-content/uploads/2016/02/12.2019-ADV-Monatsstatistik.pdf |title=ADV-Monatsstatistik - ADV Monthly Traffic Report 12/2019 |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |website=www.adv.aero/ |date=2020-02-13 |access-date=2020-04-13 |format=PDF; 316&nbsp;kb |archive-date=8 април 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220408070011/https://www.adv.aero/wp-content/uploads/2016/02/12.2019-ADV-Monatsstatistik.pdf |url-status=live }}</ref> |4.111.689 |61.456 |7.181 |- align="right" | align="center" |2018<ref name="adv_2018">{{Наведена мрежна страница |url=https://www.adv.aero/wp-content/uploads/2019/03/12.2018-ADV-Monatsstatistik.pdf |title=ADV-Monatsstatistik - ADV Monthly Traffic Report 12/2018 |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |website=www.adv.aero/ |date=2019-02-11 |access-date=2019-03-10 |format=PDF; 374&nbsp;kb |archive-date=28 јуни 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210628053715/https://www.adv.aero/wp-content/uploads/2019/03/12.2018-ADV-Monatsstatistik.pdf |url-status=live }}</ref> |4.466.864 |66.074 |8.337 |- align="right" | align="center" |2017<ref name="adv_2017">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.adv.aero/wp-content/uploads/2018/03/12.2017-ADV-Monatsstatistik.pdf |title=ADV-Monatsstatistik - ADV Monthly Traffic Report 12/2017 |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |work=http://adv.aero |date=2018-02-05|access-date=2 април 2018 |format=PDF 307&nbsp;kb |language=de}}</ref> |4.186.962 |64.111 |8.124 |- align="right" | align="center" |2016<ref name="adv_2016">{{Наведена мрежна страница |url=http://adv.aero/wp-content/uploads/2017/02/12.2016-ADV-Monatsstatistik.pdf |title=ADV-Monatsstatistik - ADV Monthly Traffic Report 12/2016 |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |work=http://adv.aero |access-date=2018-01-24 |format=PDF 394&nbsp;kb|language=de}}</ref> |3.484.825 |59.602 |7.372 |- align="right" | align="center" |2015<ref name="adv_2015">{{Наведена мрежна страница |url=http://adv.aero/wp-content/uploads/2016/07/12.2015-ADV-Monatsstatistik.pdf |title=ADV-Monatsstatistik - ADV Monthly Traffic Report 12/2015 |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |work=http://adv.aero |date=2016-02-05 |access-date=2018-01-24 |format=PDF 404&nbsp;kb|language=de}}</ref> |3.381.681 |60.117 |7.859 |- align="right" | align="center" |2014<ref name="adv_2014">{{Наведена мрежна страница |url=http://adv.aero/wp-content/uploads/2016/02/12.2014_ADV-Monatsstatistik.pdf |title=ADV-Monatsstatistik - ADV Monthly Traffic Report|titleerg=12/2014 |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |work=http://adv.aero |date=2015-02-05 |access-date=2 април 2018 |format=PDF 244&nbsp;kb|language=de}}</ref> |3.257.348 |61.257 |8.806 |- align="right" | align="center" |2013<ref name="adv_2013">{{Наведена мрежна страница |url=http://adv.aero/wp-content/uploads/2016/02/12-2013-ADV-Monatsstatistik.pdf |title=ADV-Monatsstatistik - ADV Monthly Traffic Report|titleerg=12/2013 |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |work=http://adv.aero |date=2014-01-28 |access-date=2 април 2018 |format=PDF 181&nbsp;kb|language=de}}</ref> |3.309.629 |62.639 |9.959 |- align="right" | align="center" |2012<ref name="adv_2012">{{Наведена мрежна страница |url=http://adv.aero/wp-content/uploads/2016/02/12-2012-ADV-Monatsstatistik.pdf |title=ADV-Monatsstatistik - ADV Monthly Traffic Report|titleerg=12/2012 |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |work=http://adv.aero |date=2013-02-05 |access-date=2 април 2018 |format=PDF 101&nbsp;kb|language=de}}</ref> |3.597.136 |64.375 |9.974 |- align="right" | align="center" |2011<ref name="adv_2011">{{Наведена мрежна страница |url=http://adv.aero/wp-content/uploads/2016/02/ADV-Monatsstatistik-Dezember-2011.pdf |title=ADV-Monatsstatistik - ADV Monthly Traffic Report|titleerg=12/2011 |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |work=http://adv.aero |access-date=2 април 2018 |format=PDF 182&nbsp;kb|language=de}}</ref> |3.962.617 |67.717 |10.445 |- align="right" | align="center" |2010<ref name="adv_2010">{{Наведена мрежна страница |url=http://adv.aero/wp-content/uploads/2016/02/ADV_Monatsstatistik_Dez_2010_final.pdf |title=ADV-Monatsstatistik - ADV Monthly Traffic Report|titleerg=12/2010 |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |work=http://adv.aero |access-date=2 април 2018 |format=PDF 126&nbsp;kb|language=de}}</ref> |4.068.799 |70.779 |9.683 |- align="right" | align="center" |2009<ref name="adv_2009">{{Наведена мрежна страница |url=http://adv.aero/wp-content/uploads/2016/02/Dezember_2009.pdf |title=Statistik 2009 |titleerg=Januar - Dezember 2009 |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |work=http://adv.aero |access-date=2018-01-23 |format=PDF 334&nbsp;kb|language=de}}</ref> |3.965.743 |71.217 |10.611 |- align="right" | align="center" |2008<ref name="adv_2008">{{Наведена мрежна страница |url=http://adv.aero/wp-content/uploads/2016/02/Statistik_Dezember_2008.pdf |title=Statistik 2008 |titleerg=Januar - Dezember 2008 |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |work=http://adv.aero |access-date=2018-01-23 |format=PDF 133&nbsp;kb|language=de}}</ref> |4.269.606 |76.767 |12.992 |- align="right" | align="center" |2007<ref name="adv_2007">{{Наведена мрежна страница |url=http://adv.aero/wp-content/uploads/2016/02/Statistik_Dezember_2007.pdf |title=Statistik 2007 |titleerg=Januar - Dezember 2007 |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |work=http://adv.aero |access-date=2018-01-23 |format=PDF 148&nbsp;kb|language=de}}</ref> |4.238.275 |81.025 |15.084 |- align="right" | align="center" |2006<ref name="adv_2006">{{Наведена мрежна страница |url=http://adv.aero/wp-content/uploads/2016/02/Statistik_Dezember_2006.pdf |title=ADV-MONATSSTATISTIK Dezember 2006 |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |work=http://adv.aero |access-date=2018-01-24 |format=PDF 148&nbsp;kb|language=de}}</ref> |3.961.458 |78.104 |14.359 |- align="right" | align="center" |2005<ref name="adv_2005">{{Наведена мрежна страница |url=http://adv.aero/wp-content/uploads/2016/02/Statistik-2005-dezember.pdf |title=ADV-MONATSSTATISTIK Dezember 2005 |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |work=http://adv.aero |access-date=2018-01-24 |format=PDF 148&nbsp;kb|language=de}}</ref> |3.843.710 |76.119 |12.034 |- align="right" | align="center" |2004<ref name="adv_2004">{{Наведена мрежна страница |url=http://adv.aero/wp-content/uploads/2016/02/Statistik-2004-dez.pdf |title=ADV-MONATSSTATISTIK Dezember 2004 |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |work=http://adv.aero |access-date=2018-01-24 |format=PDF 26&nbsp;kb|language=de}}</ref> |3.648.580 |71.818 |13.342 |- align="right" | align="center" |2003<ref name="adv_2003">{{Наведена мрежна страница |url=http://adv.aero/wp-content/uploads/2016/02/Statistik-2003-dez.pdf |title=Statistik 2003 |titleerg=Januar - Dezember 2003 |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |work=http://adv.aero |access-date=2018-01-23 |format=PDF 144&nbsp;kb|language=de}}</ref> |3.290.299 |73.241 |12.996 |- align="right" | align="center" |2002<ref name="adv_2002">{{Наведена мрежна страница |url=http://adv.aero/wp-content/uploads/2016/02/Statistik-2002-dez-adv.pdf |title=Statistik 2002 |titleerg=Januar - Dezember 2002 |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |work=http://adv.aero |access-date=18 јануари 2018 |format=PDF 144&nbsp;kb|language=de}}</ref> |3.208.287 |77.857 |16.177 |- align="right" | align="center" |2001<ref name="adv_2001">{{Наведена мрежна страница |url=http://adv.aero/wp-content/uploads/2016/02/Statistik-2001-dez-adv.pdf |title=Statistik 2001 |titleerg=Januar - Dezember 2001 |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |work=http://adv.aero |access-date=18 јануари 2018 |format=PDF 148&nbsp;kb|language=de}}</ref> |3.195.818 |83.807 |18.227 |- align="right" | align="center" |2000<ref name="adv_2000">{{Наведена мрежна страница |url=http://adv.aero/wp-content/uploads/2016/03/Statistik_2000.pdf |title=Statistik 2000 |titleerg=Januar - Dezember 2000 |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |work=http://adv.aero |access-date=18 јануари 2018 |format=PDF 15&nbsp;kb|language=de}}</ref> |3.149.881 |86.704 |58.961 |- align="right" | align="center" |1999<ref name="adv_1999">{{Наведена мрежна страница |url=http://adv.aero/wp-content/uploads/2016/03/Statistik_1999.pdf |title=Statistik 1999 |titleerg=Januar - Dezember 1999 |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |work=http://adv.aero |access-date=18 јануари 2018 |format=PDF 12&nbsp;kb|language=de}}</ref> |2.779.412 |83.728 |19.344 |- align="right" | align="center" |1998<ref name="adv_1998">{{Наведена мрежна страница |url=http://adv.aero/wp-content/uploads/2016/03/Statistik_1998.pdf |title=Statistik 1998 |titleerg=Januar - Dezember 1998 |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |work=http://adv.aero |access-date=18 јануари 2018 |format=PDF 15&nbsp;kb|language=de}}</ref> |2.518.028 |84.041 |35.501 |- align="right" | align="center" |1997<ref name="adv_1997">{{Наведена мрежна страница |url=http://adv.aero/wp-content/uploads/2016/03/Statistik_1997.pdf |title=Statistik 1997 |titleerg=Januar - Dezember 1997 |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |work=http://adv.aero |access-date=18 јануари 2018 |format=PDF 15&nbsp;kb|language=de}}</ref> |2.418.338 |82.984 |88.886 |- align="right" | align="center" |1996<ref name="adv_1996">{{Наведена мрежна страница |url=http://adv.aero/wp-content/uploads/2016/03/Statistik_1996.pdf |title=Statistik 1996 |titleerg=Januar - Dezember 1996 |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |work=http://adv.aero |access-date=18 јануари 2018 |format=PDF 15&nbsp;kb|language=de}}</ref> |2.225.005 |78.836 |45.364 |- align="right" | align="center" |1995<ref name="adv_1995">{{Наведена мрежна страница |url=http://adv.aero/wp-content/uploads/2016/03/Statistik_1995.pdf |title=Statistik 1995 |titleerg=Januar - Dezember 1995 |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |work=http://adv.aero |access-date=18 јануари 2018 |format=PDF 15&nbsp;kb|language=de}}</ref> |2.250.694 |79.424 |40.234 |- align="right" | align="center" |1994<ref name="adv_1994">{{Наведена мрежна страница |url=http://adv.aero/wp-content/uploads/2016/03/Statistik_1994.pdf |title=Statistik 1994 |titleerg=Januar - Dezember 1994 |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |work=http://adv.aero |access-date=18 јануари 2018 |format=PDF 14&nbsp;kb|language=de}}</ref> |1.880.151 |75.162 |29.171 |- align="right" | align="center" |1993<ref name="adv_1993">{{Наведена мрежна страница |url=http://adv.aero/wp-content/uploads/2016/03/Statistik_1993.pdf |title=Statistik 1993 |titleerg=Januar - Dezember 1993 |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |work=http://adv.aero |access-date=18 јануари 2018 |format=PDF 14&nbsp;kb|language=de}}</ref> |1.821.027 |74.485 |18.552 |- align="right" | align="center" |1992<ref name="adv_1992">{{Наведена мрежна страница |url=http://adv.aero/wp-content/uploads/2016/03/Statistik_1992.pdf |title=Statistik 1992 |titleerg=Januar - Dezember 1992 |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |work=http://adv.aero |access-date=18 јануари 2018 |format=PDF 14&nbsp;kb|language=de}}</ref> |1.667.810 |77.363 |10.911 |- align="right" | align="center" |1991<ref name="adv_1991">{{Наведена мрежна страница |url=http://adv.aero/wp-content/uploads/2016/03/Statistik_1991.pdf |title=Statistik 1991 |titleerg=Januar - Dezember 1991 |publisher=Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen e.V. |work=http://adv.aero |access-date=18 јануари 2018 |format=PDF 14&nbsp;kb|language=de}}</ref> |1.427.230 |75.327 |10.588 |} == Авиопревозници и одредишта == * [[Wizz Air]] (Скопје) * [[Air France]] оперирано од [[HOP!]] ([[Аеродром Париз Де Гол|Париз Де Гол]]) * [[Air VIA]] (Бургас, Варна) * [[Bulgarian Air Charter]] (Бургас, Варна) * [[Condor Airlines|Condor]] ([[Аеродром Анталија|Анталија]]) * [[Eurocypria Airlines|Eurocypria]] (Ларнака) * [[Freebird Airlines]] ([[Аеродром Анталија|Анталија]]) * [[KLM]] оперирано од [[KLM Cityhopper]] ([[Аеродром Амстердам|Амстердам]]) * [[Lufthansa Regional]] оперирано од [[Augsburg Airways]] ([[Аеродром Минхен|Минхен]]) * [[Lufthansa Regional]] оперирано од [[Contact Air]] (Брисел, [[Аеродром Диселдорф|Диселдорф]], [[Аеродром Минхен|Минхен]]) * [[Lufthansa Regional]] оперирано од [[Eurowings]] ([[Аеродром Диселдорф|Диселдорф]], [[Аеродром Франкфурт|Франкфурт]], [[Аеродром Париз Де Гол|Париз Де Гол]]) * [[Lufthansa Regional]] оперирано од [[Lufthansa CityLine]] ([[Аеродром Берлин Тегел|Берлин Тегел]], [[Аеродром Хамбург|Хамбург]]) * [[Ostfriesische Lufttransport]] (Бремен) * [[Scandinavian Airlines System|SAS Scandinavian Airlines]] оперирано од [[Cimber Air]] ([[Аеродром Копенхаген|Копенхаген]]) * [[Sky Airlines]] ([[Аеродром Анталија|Анталија]]) * [[SunExpress]] ([[Аеродром Анталија|Анталија]], Измир) * [[Swiss International Air Lines]] оперирано од [[Swiss European Air Lines]] ([[Аеродром Цирих|Цирих]]) * [[Turkish Airlines]]| ([[Аеродром Истанбул Ататурк|Истанбул Ататурк]]) * [[TUIfly]] ([[Аеродром Анталија|Анталија]], Фуертевентура, Ираклион, [[Аеродром Хургада|Хургада]], Кос, Лас Палмас, [[Аеродром Палма де Мајорка|Палма де Мајорка]], Родос, Тенерифе, Солун) == Наводи == {{наводи}} {{Navbox |name = Аеродроми во Германија |title = Аеродроми во Германија |bodystyle = background:white; |groupstyle = text-align:right; |above = |below = |list1 = [[Аеродром Хамбург]] {{·}} [[Аеродром Диселдорф]] {{·}} [[Аеродром Франкфурт]] {{·}} [[Аеродром Берлин Шенефелд]] {{·}} [[Аеродром Келн/Бон]] {{·}} [[Аеродром Минхен]] {{·}} [[Аеродром Штутгарт]] {{·}} [[Аеродром Берлин Тегел]] {{·}} Аеродром Нирнберг {{·}} [[Аеродром Хановер]] {{·}} [[Аеродром Дортмунд]] {{·}} [[Аеродром Бремен]] }} == Наводи == {{наводи}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Аеродроми во Германија]] [[Категорија:Нирнберг]] ohp2q0dvvlr7c1v3flq4rk5sveyxlbp 1 131589 5581546 670100 2026-06-23T15:56:39Z P.Nedelkovski 47736 P.Nedelkovski ја премести страницата [[Разговор:1999 во книжевноста]] на [[Разговор:Книжевноста во 1999 година]]: усогласување на називот 670100 wikitext text/x-wiki {{Страница за разговор}} fi9ukiti4ejqtjl9wpque6tk8asqqvm 0 160098 5581621 4451099 2026-06-23T20:10:58Z Buli 2648 /* Војни со Арапите */ 5581621 wikitext text/x-wiki {{Infobox monarch | name =Констанс II | full name =Ираклиј Константин <br> Флавиј Константин | title =[[Византиски цар]] | image =Hexagram-Constans II and Constantine IV-sb0995.jpg | caption = | reign =641 – 15 септември 668 | predecessor =[[Ираклиј II]] | successor =[[Константин IV]] | spouse =[[Фауста (сопруга на Констанс II)|Фауста]] | issue =[[Константин IV|Константин]]<br /> [[Ираклиј (син на Констанс II)|Ираклиј]]<br />[[Тибериј (син на Констанс II)|Тибериј]] | dynasty =[[Ираклиева династија]] | father =[[Константин III Ираклиј]] | mother =[[Грегорија]] | birth_date =7 ноември 630 | death_date =15 септември 668 (37 години) | death_place =[[Сиракуза]], [[Сицилија]] |}} {{Ираклиева династија}} '''Констанс II Ираклиј''' ([[грчки]]: ''Κώνστας Β', Kōnstas II''), ({{роден на|7|ноември|630}} во {{роден во|Цариград}} - {{починал на|16|септември|668}}) бил византиски цар кој владеел во периодот од 641 до 688 година. Тој бил син на [[Константин III Ираклиј|Константин III]] и внук на [[Ираклиј I]]. Родено име на Констанс II е Ираклиј (''Heraclius''). Кога во [[641]] година го прогласиле како совладетел, народот му го избрал името Константин и дури подоцна управувал под тоа име, но во историографијата останал познат под името Констас (Констанца, Константи), т.е "''помалиот (најмладиот) Константин".'' Прекарот Погонат ("''Брада''") во подоцнежните времиња неправилно било утврдено за неговиот син [[Константин IV Погонат]], макар да се однесува токму за Констанс II. Констанс II дошол на власт по отстранувањето на Мартина, внука и втора жена на Ираклиј, која била мајка на [[Ираклеон]] (Ираклиј II), а потоа и на самиот му роднина. Двајцата биле осакатени и по наредба на Валентин Аршакуни. Според Ворен Тредголд, првите византиски теми биле создадени во периодот меѓу 659 и 661, во времето на Констанс II<ref>Warren Treadgold, Byzantium and Its Army 284-1081 (Stanford: Stanford University Press, 1995). pp. 23-25;72-3.</ref>. == Управување == Констанс II водел активна, но не многу силна надворешна политика. Управувањето му се одликува со тешки борби за опстанок на империјата пред арапската експанзија, како и со серија на религиозни спорови. ===Војни со Арапите=== Во 40-тите и 50-тите години на векот, [[Арапи]]те [[муслимански освојувања|започнале инванзија]] кон [[Северна Африка]] и [[Мала Азија]] каде византиската власт изгубила голем број на територии. Последните византиски територии во [[Египет]] биле изгубени во корист [[Праведен Калифат|Арапскиот калифат]] уште во [[642]] година, кога [[Опсада на александрија (642)|била заземена]] [[Александрија]]. Во [[645]] година византиската флота ја нападнала и вратила [[Александрија]], но тие успеале да се задржат таму само околу една година пред Арапите да го заземат градот повторно. [[Податотека:Byzantiumby650AD.svg|лево|мини|Византиската Империја околу 650 година, прикажувајќи ги областите под непосредна византиска власт по словенските населувања на Балканот и арапските освојувања.]] Земјите во [[Мала Азија]] речиси секоја година биле напаѓани од арапски армии. Азиските провинции на империјата се здобиле со големи опустошувања како резултат на арапската офанзива во [[Ерменија]] и [[Кападокија]] (647), [[Фригија]] (648), [[Киликија]] (650). Во 649 година [[Кипар]], [[Крит]] и други острови биле нападнати од арапски бродови. Во [[654]] година [[Родос]] бил ограбен од [[Арапи]]те, а во [[655]] година царската флота предводена од самиот Констанс била поразена крај бреговите на [[Ликија]]. По поразот царот едвај си го спасил животот, успевајќи да побегне. Започнатата во големи размери инвазија на Арапите кон [[Цариград]] било спречено исклучиво како резултат на верските борби во калифатот во [[656]] година. Ова им помагнало на Византијците привремено да ја обрнат ситуацијата во своја корист. Примирјето со Арапите било склучено во 659 година, но тоа траело само неколку години (до 662 година). ===Поход кон Балканот=== Империјата водела кампањи против Словените на [[Балканскиот Полуостров]], при што во околу [[658]] година ги поразила сите племиња кои се населиле во [[Грција]] и [[Тракија]]. Константи II водел успешнен упад во нивните земјите северно од [[Дунав]]. Заробените Словени се населиле во напуштените области на Мала Азија и присилно биле мобилизирани во византиската војска. ===Религиозни конфликти=== Во времето на Констанс II, самиот тој сакал да пронајде компромис во спорот меѓу православните христијани и поддржувачите на [[монотелизам|монотелизмот]], учење кое било поддржано од Ираклиј и популарно во источните провинции, но истото било отфрлено од свештенството на запад. Неколку епископи ја прогласиле политиката на Констанс за еретичка. Религиозниот конфликт прераснал во воен кога во 646-7 година во [[Картагина]] избувал бунтот на локалниот егзарх Грегоријан, кој, охрабрен од африканските епископи, се прогласил за цар. Грегоријан загинал во следната година во битка против арапските сили. Тоа ставило крај на бунтот, но не и на несогласувањата. Во [[648]] година Констанс II издал едикт со кој зазел позицијата на непристрасност меѓу двете фракции и забранил јавнита дискусија за догмата. На Латеранскиот собор во [[Рим]] во [[649]] година западните епископи ги отфрлиле овие решенија и ги изолирале источните патријарси кои ја поддржуваат тезата на монотелизмот. Тоа предизвикало реакција на царот по кое наредил на равенскиот егзарх Олимпиј да го уапси папата [[Папа Мартин I|Мартин I]], но за возврат Олимпиј исто така одбил да се покори и се прогласил за цар од 649 до 653 година. Зафатен со одбрана против Арапите, Констанс не бил во можност да одвои армија за задушување на бунтот. Дури откако Олимпик умира, новоименуваниот егзарх на Равена ја извршил наредбата на Констанс II и папата бил заточен во [[Керсон]] до својата смрт. Казнети исто така биле и другите духовници, незадоволни од политиката на царот. == Односи со западот == Откако во [[660]] година Констанс II наредил убиството на својот брат Теодосиј, во кого се сомневал дека му бил евентуален соперник за престолот, неговото управување се одвило под знакот на силна опозиција од страна на народот во Цариград. Јавната омраза против царот се зголемила, поради што тој одлучил да го напушти главниот град и да замине на запад, во [[Сицилија]], каде го утврдил царскиот дворец. Во [[663]] година Констанс II се обидел да ја поврати Италија од [[Ломбардија]], кои во тоа време биле ангажирани во војна против [[Франки]]те на север. Иако првично имал успеси во Јужна Италија, армијата на царот претрпила тежок пораз. Во истата 663 година Констанс II станал последниот цар кој го посетил Рим (за 12 дена) и ја прифатил титула [[конзул]]<ref>[http://links.jstor.org/sici?sici=0075-4358(1982)72%3C126%3ATLCBAH%3E2.0.CO%3B2-N JSTOR: The Last Consul: Basilius and His Diptych]</ref><ref>[http://links.jstor.org/sici?sici=0070-7546(1972)26%3C293%3ATIFIBD%3E2.0.CO%3B2-L JSTOR: The Iranian Factor in Byzantium during the Reign of Heraclius]</ref>. Потоа тој ја преселил резиденцијата во Сиракуза, каде ги пренел уметничките дела земени од Рим. По ова започнале гласини дека имал намера својата престолнина да ја пренесе во Сиракуза. Поради извршеното братоубиство, зголемувањето на даноците, приврзаноста кон монотелизмот, како инеуспесите во надворешната политика, царот имал многу мала приврзаност меѓу народот и голема непопуларност. Констанс II бил убиен од заговорници во бањата на [[15 септември]] [[668]] година. == Наводи == {{наводи}} ==Извори== * ''The [[Oxford Dictionary of Byzantium]]'', Oxford University Press, 1991. *''[[Liber Pontificalis]]'' *[[Paul the Deacon]], ''Historia Langobardorum'', Book V ==Надворешни врски== {{commons|Constans II|Constans II}} {{Византиски владетели}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Ираклиева династија]] [[Категорија:Византиски цареви од 7 век]] [[Категорија:Конзули на Римското Царство]] [[Категорија:Родени во 630 година]] [[Категорија:Починати во 688 година]] k16p3mg5gtf1b3wid1rrnpy8wls73pk 5581622 5581621 2026-06-23T20:11:48Z Buli 2648 /* Војни со Арапите */ 5581622 wikitext text/x-wiki {{Infobox monarch | name =Констанс II | full name =Ираклиј Константин <br> Флавиј Константин | title =[[Византиски цар]] | image =Hexagram-Constans II and Constantine IV-sb0995.jpg | caption = | reign =641 – 15 септември 668 | predecessor =[[Ираклиј II]] | successor =[[Константин IV]] | spouse =[[Фауста (сопруга на Констанс II)|Фауста]] | issue =[[Константин IV|Константин]]<br /> [[Ираклиј (син на Констанс II)|Ираклиј]]<br />[[Тибериј (син на Констанс II)|Тибериј]] | dynasty =[[Ираклиева династија]] | father =[[Константин III Ираклиј]] | mother =[[Грегорија]] | birth_date =7 ноември 630 | death_date =15 септември 668 (37 години) | death_place =[[Сиракуза]], [[Сицилија]] |}} {{Ираклиева династија}} '''Констанс II Ираклиј''' ([[грчки]]: ''Κώνστας Β', Kōnstas II''), ({{роден на|7|ноември|630}} во {{роден во|Цариград}} - {{починал на|16|септември|668}}) бил византиски цар кој владеел во периодот од 641 до 688 година. Тој бил син на [[Константин III Ираклиј|Константин III]] и внук на [[Ираклиј I]]. Родено име на Констанс II е Ираклиј (''Heraclius''). Кога во [[641]] година го прогласиле како совладетел, народот му го избрал името Константин и дури подоцна управувал под тоа име, но во историографијата останал познат под името Констас (Констанца, Константи), т.е "''помалиот (најмладиот) Константин".'' Прекарот Погонат ("''Брада''") во подоцнежните времиња неправилно било утврдено за неговиот син [[Константин IV Погонат]], макар да се однесува токму за Констанс II. Констанс II дошол на власт по отстранувањето на Мартина, внука и втора жена на Ираклиј, која била мајка на [[Ираклеон]] (Ираклиј II), а потоа и на самиот му роднина. Двајцата биле осакатени и по наредба на Валентин Аршакуни. Според Ворен Тредголд, првите византиски теми биле создадени во периодот меѓу 659 и 661, во времето на Констанс II<ref>Warren Treadgold, Byzantium and Its Army 284-1081 (Stanford: Stanford University Press, 1995). pp. 23-25;72-3.</ref>. == Управување == Констанс II водел активна, но не многу силна надворешна политика. Управувањето му се одликува со тешки борби за опстанок на империјата пред арапската експанзија, како и со серија на религиозни спорови. ===Војни со Арапите=== Во 40-тите и 50-тите години на векот, [[Арапи]]те [[муслимански освојувања|започнале инванзија]] кон [[Северна Африка]] и [[Мала Азија]] каде византиската власт изгубила голем број на територии. Последните византиски територии во [[Египет]] биле изгубени во корист [[Праведен Калифат|Арапскиот калифат]] уште во [[642]] година, кога [[Опсада на александрија (642)|била заземена]] [[Александрија]]. Во [[645]] година византиската флота ја нападнала и вратила [[Александрија]], но тие успеале да се задржат таму само околу една година пред Арапите да го заземат градот повторно. [[Податотека:Byzantiumby650AD.svg|лево|мини|Византиската Империја околу 650 година, прикажувајќи ги областите под непосредна византиска власт по словенските населувања на Балканот и арапските освојувања.|323x323пкс]] Земјите во [[Мала Азија]] речиси секоја година биле напаѓани од арапски армии. Азиските провинции на империјата се здобиле со големи опустошувања како резултат на арапската офанзива во [[Ерменија]] и [[Кападокија]] (647), [[Фригија]] (648), [[Киликија]] (650). Во 649 година [[Кипар]], [[Крит]] и други острови биле нападнати од арапски бродови. Во [[654]] година [[Родос]] бил ограбен од [[Арапи]]те, а во [[655]] година царската флота предводена од самиот Констанс била поразена крај бреговите на [[Ликија]]. По поразот царот едвај си го спасил животот, успевајќи да побегне. Започнатата во големи размери инвазија на Арапите кон [[Цариград]] било спречено исклучиво како резултат на верските борби во калифатот во [[656]] година. Ова им помагнало на Византијците привремено да ја обрнат ситуацијата во своја корист. Примирјето со Арапите било склучено во 659 година, но тоа траело само неколку години (до 662 година). ===Поход кон Балканот=== Империјата водела кампањи против Словените на [[Балканскиот Полуостров]], при што во околу [[658]] година ги поразила сите племиња кои се населиле во [[Грција]] и [[Тракија]]. Константи II водел успешнен упад во нивните земјите северно од [[Дунав]]. Заробените Словени се населиле во напуштените области на Мала Азија и присилно биле мобилизирани во византиската војска. ===Религиозни конфликти=== Во времето на Констанс II, самиот тој сакал да пронајде компромис во спорот меѓу православните христијани и поддржувачите на [[монотелизам|монотелизмот]], учење кое било поддржано од Ираклиј и популарно во источните провинции, но истото било отфрлено од свештенството на запад. Неколку епископи ја прогласиле политиката на Констанс за еретичка. Религиозниот конфликт прераснал во воен кога во 646-7 година во [[Картагина]] избувал бунтот на локалниот егзарх Грегоријан, кој, охрабрен од африканските епископи, се прогласил за цар. Грегоријан загинал во следната година во битка против арапските сили. Тоа ставило крај на бунтот, но не и на несогласувањата. Во [[648]] година Констанс II издал едикт со кој зазел позицијата на непристрасност меѓу двете фракции и забранил јавнита дискусија за догмата. На Латеранскиот собор во [[Рим]] во [[649]] година западните епископи ги отфрлиле овие решенија и ги изолирале источните патријарси кои ја поддржуваат тезата на монотелизмот. Тоа предизвикало реакција на царот по кое наредил на равенскиот егзарх Олимпиј да го уапси папата [[Папа Мартин I|Мартин I]], но за возврат Олимпиј исто така одбил да се покори и се прогласил за цар од 649 до 653 година. Зафатен со одбрана против Арапите, Констанс не бил во можност да одвои армија за задушување на бунтот. Дури откако Олимпик умира, новоименуваниот егзарх на Равена ја извршил наредбата на Констанс II и папата бил заточен во [[Керсон]] до својата смрт. Казнети исто така биле и другите духовници, незадоволни од политиката на царот. == Односи со западот == Откако во [[660]] година Констанс II наредил убиството на својот брат Теодосиј, во кого се сомневал дека му бил евентуален соперник за престолот, неговото управување се одвило под знакот на силна опозиција од страна на народот во Цариград. Јавната омраза против царот се зголемила, поради што тој одлучил да го напушти главниот град и да замине на запад, во [[Сицилија]], каде го утврдил царскиот дворец. Во [[663]] година Констанс II се обидел да ја поврати Италија од [[Ломбардија]], кои во тоа време биле ангажирани во војна против [[Франки]]те на север. Иако првично имал успеси во Јужна Италија, армијата на царот претрпила тежок пораз. Во истата 663 година Констанс II станал последниот цар кој го посетил Рим (за 12 дена) и ја прифатил титула [[конзул]]<ref>[http://links.jstor.org/sici?sici=0075-4358(1982)72%3C126%3ATLCBAH%3E2.0.CO%3B2-N JSTOR: The Last Consul: Basilius and His Diptych]</ref><ref>[http://links.jstor.org/sici?sici=0070-7546(1972)26%3C293%3ATIFIBD%3E2.0.CO%3B2-L JSTOR: The Iranian Factor in Byzantium during the Reign of Heraclius]</ref>. Потоа тој ја преселил резиденцијата во Сиракуза, каде ги пренел уметничките дела земени од Рим. По ова започнале гласини дека имал намера својата престолнина да ја пренесе во Сиракуза. Поради извршеното братоубиство, зголемувањето на даноците, приврзаноста кон монотелизмот, како инеуспесите во надворешната политика, царот имал многу мала приврзаност меѓу народот и голема непопуларност. Констанс II бил убиен од заговорници во бањата на [[15 септември]] [[668]] година. == Наводи == {{наводи}} ==Извори== * ''The [[Oxford Dictionary of Byzantium]]'', Oxford University Press, 1991. *''[[Liber Pontificalis]]'' *[[Paul the Deacon]], ''Historia Langobardorum'', Book V ==Надворешни врски== {{commons|Constans II|Constans II}} {{Византиски владетели}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Ираклиева династија]] [[Категорија:Византиски цареви од 7 век]] [[Категорија:Конзули на Римското Царство]] [[Категорија:Родени во 630 година]] [[Категорија:Починати во 688 година]] 55tg86ug1mfwtyvmnxv3mxug3cdq5wm 5581624 5581622 2026-06-23T20:23:27Z Buli 2648 /* Религиозни конфликти */ 5581624 wikitext text/x-wiki {{Infobox monarch | name =Констанс II | full name =Ираклиј Константин <br> Флавиј Константин | title =[[Византиски цар]] | image =Hexagram-Constans II and Constantine IV-sb0995.jpg | caption = | reign =641 – 15 септември 668 | predecessor =[[Ираклиј II]] | successor =[[Константин IV]] | spouse =[[Фауста (сопруга на Констанс II)|Фауста]] | issue =[[Константин IV|Константин]]<br /> [[Ираклиј (син на Констанс II)|Ираклиј]]<br />[[Тибериј (син на Констанс II)|Тибериј]] | dynasty =[[Ираклиева династија]] | father =[[Константин III Ираклиј]] | mother =[[Грегорија]] | birth_date =7 ноември 630 | death_date =15 септември 668 (37 години) | death_place =[[Сиракуза]], [[Сицилија]] |}} {{Ираклиева династија}} '''Констанс II Ираклиј''' ([[грчки]]: ''Κώνστας Β', Kōnstas II''), ({{роден на|7|ноември|630}} во {{роден во|Цариград}} - {{починал на|16|септември|668}}) бил византиски цар кој владеел во периодот од 641 до 688 година. Тој бил син на [[Константин III Ираклиј|Константин III]] и внук на [[Ираклиј I]]. Родено име на Констанс II е Ираклиј (''Heraclius''). Кога во [[641]] година го прогласиле како совладетел, народот му го избрал името Константин и дури подоцна управувал под тоа име, но во историографијата останал познат под името Констас (Констанца, Константи), т.е "''помалиот (најмладиот) Константин".'' Прекарот Погонат ("''Брада''") во подоцнежните времиња неправилно било утврдено за неговиот син [[Константин IV Погонат]], макар да се однесува токму за Констанс II. Констанс II дошол на власт по отстранувањето на Мартина, внука и втора жена на Ираклиј, која била мајка на [[Ираклеон]] (Ираклиј II), а потоа и на самиот му роднина. Двајцата биле осакатени и по наредба на Валентин Аршакуни. Според Ворен Тредголд, првите византиски теми биле создадени во периодот меѓу 659 и 661, во времето на Констанс II<ref>Warren Treadgold, Byzantium and Its Army 284-1081 (Stanford: Stanford University Press, 1995). pp. 23-25;72-3.</ref>. == Управување == Констанс II водел активна, но не многу силна надворешна политика. Управувањето му се одликува со тешки борби за опстанок на империјата пред арапската експанзија, како и со серија на религиозни спорови. ===Војни со Арапите=== Во 40-тите и 50-тите години на векот, [[Арапи]]те [[муслимански освојувања|започнале инванзија]] кон [[Северна Африка]] и [[Мала Азија]] каде византиската власт изгубила голем број на територии. Последните византиски територии во [[Египет]] биле изгубени во корист [[Праведен Калифат|Арапскиот калифат]] уште во [[642]] година, кога [[Опсада на александрија (642)|била заземена]] [[Александрија]]. Во [[645]] година византиската флота ја нападнала и вратила [[Александрија]], но тие успеале да се задржат таму само околу една година пред Арапите да го заземат градот повторно. [[Податотека:Byzantiumby650AD.svg|лево|мини|Византиската Империја околу 650 година, прикажувајќи ги областите под непосредна византиска власт по словенските населувања на Балканот и арапските освојувања.|323x323пкс]] Земјите во [[Мала Азија]] речиси секоја година биле напаѓани од арапски армии. Азиските провинции на империјата се здобиле со големи опустошувања како резултат на арапската офанзива во [[Ерменија]] и [[Кападокија]] (647), [[Фригија]] (648), [[Киликија]] (650). Во 649 година [[Кипар]], [[Крит]] и други острови биле нападнати од арапски бродови. Во [[654]] година [[Родос]] бил ограбен од [[Арапи]]те, а во [[655]] година царската флота предводена од самиот Констанс била поразена крај бреговите на [[Ликија]]. По поразот царот едвај си го спасил животот, успевајќи да побегне. Започнатата во големи размери инвазија на Арапите кон [[Цариград]] било спречено исклучиво како резултат на верските борби во калифатот во [[656]] година. Ова им помагнало на Византијците привремено да ја обрнат ситуацијата во своја корист. Примирјето со Арапите било склучено во 659 година, но тоа траело само неколку години (до 662 година). ===Поход кон Балканот=== Империјата водела кампањи против Словените на [[Балканскиот Полуостров]], при што во околу [[658]] година ги поразила сите племиња кои се населиле во [[Грција]] и [[Тракија]]. Константи II водел успешнен упад во нивните земјите северно од [[Дунав]]. Заробените Словени се населиле во напуштените области на Мала Азија и присилно биле мобилизирани во византиската војска. ===Религиозни конфликти=== [[Податотека:44-manasses-chronicle.jpg|мини|Измачувањето на [[Максим Исповедник]] поради неговото противење на монотелитството, за време на владеењето на царот Констанс II. Минијатура од ''Манасиевата хроника'' (14 век).]] Во времето на Констанс II, самиот тој сакал да пронајде компромис во спорот меѓу православните христијани и поддржувачите на [[монотелизам|монотелизмот]], учење кое било поддржано од Ираклиј и популарно во источните провинции, но истото било отфрлено од свештенството на запад. Неколку епископи ја прогласиле политиката на Констанс за еретичка. Религиозниот конфликт прераснал во воен кога во 646-7 година во [[Картагина]] избувал бунтот на локалниот егзарх Грегоријан, кој, охрабрен од африканските епископи, се прогласил за цар. Грегоријан загинал во следната година во битка против арапските сили. Тоа ставило крај на бунтот, но не и на несогласувањата. Во [[648]] година Констанс II издал едикт со кој зазел позицијата на непристрасност меѓу двете фракции и забранил јавнита дискусија за догмата. На Латеранскиот собор во [[Рим]] во [[649]] година западните епископи ги отфрлиле овие решенија и ги изолирале источните патријарси кои ја поддржуваат тезата на монотелизмот. Тоа предизвикало реакција на царот по кое наредил на равенскиот егзарх Олимпиј да го уапси папата [[Папа Мартин I|Мартин I]], но за возврат Олимпиј исто така одбил да се покори и се прогласил за цар од 649 до 653 година. Зафатен со одбрана против Арапите, Констанс не бил во можност да одвои армија за задушување на бунтот. Дури откако Олимпик умира, новоименуваниот егзарх на Равена ја извршил наредбата на Констанс II и папата бил заточен во [[Керсон]] до својата смрт. Казнети исто така биле и другите духовници, незадоволни од политиката на царот. == Односи со западот == Откако во [[660]] година Констанс II наредил убиството на својот брат Теодосиј, во кого се сомневал дека му бил евентуален соперник за престолот, неговото управување се одвило под знакот на силна опозиција од страна на народот во Цариград. Јавната омраза против царот се зголемила, поради што тој одлучил да го напушти главниот град и да замине на запад, во [[Сицилија]], каде го утврдил царскиот дворец. Во [[663]] година Констанс II се обидел да ја поврати Италија од [[Ломбардија]], кои во тоа време биле ангажирани во војна против [[Франки]]те на север. Иако првично имал успеси во Јужна Италија, армијата на царот претрпила тежок пораз. Во истата 663 година Констанс II станал последниот цар кој го посетил Рим (за 12 дена) и ја прифатил титула [[конзул]]<ref>[http://links.jstor.org/sici?sici=0075-4358(1982)72%3C126%3ATLCBAH%3E2.0.CO%3B2-N JSTOR: The Last Consul: Basilius and His Diptych]</ref><ref>[http://links.jstor.org/sici?sici=0070-7546(1972)26%3C293%3ATIFIBD%3E2.0.CO%3B2-L JSTOR: The Iranian Factor in Byzantium during the Reign of Heraclius]</ref>. Потоа тој ја преселил резиденцијата во Сиракуза, каде ги пренел уметничките дела земени од Рим. По ова започнале гласини дека имал намера својата престолнина да ја пренесе во Сиракуза. Поради извршеното братоубиство, зголемувањето на даноците, приврзаноста кон монотелизмот, како инеуспесите во надворешната политика, царот имал многу мала приврзаност меѓу народот и голема непопуларност. Констанс II бил убиен од заговорници во бањата на [[15 септември]] [[668]] година. == Наводи == {{наводи}} ==Извори== * ''The [[Oxford Dictionary of Byzantium]]'', Oxford University Press, 1991. *''[[Liber Pontificalis]]'' *[[Paul the Deacon]], ''Historia Langobardorum'', Book V ==Надворешни врски== {{commons|Constans II|Constans II}} {{Византиски владетели}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Ираклиева династија]] [[Категорија:Византиски цареви од 7 век]] [[Категорија:Конзули на Римското Царство]] [[Категорија:Родени во 630 година]] [[Категорија:Починати во 688 година]] lw2ecvvnesv4kwvaw9sfq6gzebgz14j 14 171905 5581751 4647678 2026-06-24T06:29:41Z Bjankuloski06 332 отстранета [[Категорија:Зографи]]; додадена [[Категорија:Фрескосликари]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5581751 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Македонци по занимање|зографи]] [[Категорија:Фрескосликари| Македонски]] [[Категорија:Македонски сликари|Зографи]] 5gvfzstdqkjpt1vzhwx1utvrftznmpv 0 173398 5581608 5580636 2026-06-23T19:13:18Z P.Nedelkovski 47736 поврзница 5581608 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Место во Грција |name = П’пли |name_local =Λευκώνας |image_skyline = |caption_skyline = |city_flag = |city_seal = |nickname = |image_map = {{ПолКарта | Егејска Македонија Преспа | ширина = | опис = <center>Местоположба на П’пли во [[Лерин (округ)|Леринскиот Округ]] и областа [[Западна Македонија (Грција)|Западна Македонија]]</center> | релјефна = | натпис = П’пли | натпис_гол = | положба = | позадина = | бележник = | бележник_гол = | врска = | ГШ_степ = 40 | ГШ_мин = 47 | ГШ_сек = 24 | ГШ_прав = N | ГД_степ = 21 | ГД_мин = 8 | ГД_сек = 24 | ГД_прав = E }} |map_caption = Местоположба во областа |lat_deg = 40 |lat_min = 47.24 |lon_deg = 21 |lon_min = 8.24 |elevation_min = |elevation = 940 |elevation_max = |periph = [[Западна Македонија (Грција)|Западна Македонија]] |periphunit = [[Лерин (округ)|Лерински]] |prefec = |municipality = [[Преспа (општина)|Преспа]] |municunit = Преспа |established_c = |established_m = |districts = |mayor = |party = |since = |population_as_of = 2021 |population = 123 |area = |population_metro = |area_metro = |population_urban = |area_urban = |population_village = |area_village = |pop_municipality = |area_municipality = |pop_municunit = |area_municunit = |pop_community = |area_community = |postal_code = |area_code = |licence = |website = }} '''П’пли''' или '''Попли''' ({{langx|el|Λευκώνας}}, ''Левконас''; до 1926&nbsp;г. ''Πόπλι'', ''Попли''<ref>[http://pandektis.ekt.gr/pandektis/handle/10442/171618 Μετονομασίες των Οικισμών της Ελλάδας. Πόπλη - Λευκώνας]</ref>) — село во [[Преспа]]нско, [[Егејска Македонија]], денес во општината [[Преспа (општина)|Преспа]] на [[Лерин (округ)|Леринскиот Округ]] во областа [[Западна Македонија (Грција)|Западна Македонија]], Грција. Населението брои 123 жители (2021). == Потекло на името == Како селото го има добиено името не е точно познато. Според [[Полска|полскиот]] истражувач Пјанка кој со неговото истражување доаѓа до основни значења на зборот за името на селото (се мисли за времето на [[Османлиска Грција|османлиското владеење]]), односно тој дознава дека селото се издигнувалo паралелно со другите долнопреспански села и зборот значел „папок“ или, пак, папочно врзани за споменатото село. Од постарите жители се говори дека во времето на [[Цар Самуил]] во селото П’пли постоел образовен институт во кој се вршело подготовки за свештени лица, односно попови, и од зборот „поп“ се добило името „Попли“, или „П’пли“ на месниот дијалект. Селото П’пли од страна на [[Османлиско Царство|турските власти]] припаѓало на нахијата [[Преспа]], „хас на нишанџи“, везир Мехмед-паша во "Горичката Каза", кое уште од 16-от век било запишано како П’пли. Со доаѓањето на [[Грци]]те во тој дел на [[Македонија]] и со присилната промена на топонимите и имињата на селата и градовите, селото П’пли од тогашниот грчки режим било преименувано во „Лефкон“, што по нивниот јазик значи „Тополчани“ или „Белчиште“, односно место на кое има голем број на тополи (според сеќавањето на старите П’плени, ова село во минатото било обраснато со големи [[топола|тополи]]). == Географија и местоположба == [[Податотека:Село П’пли - 1963 година.jpg|мини|250п|десно|Селото П’пли во 1963 година]] Во непосредна близина на Малото Преспанско Езеро, околу VIII век во месноста која се вика „Грамада“, односно „Старо П’пли“ било сместено село П’пли кое поради неадекватната местоположба и немањето услови за нормално живеење, како на пример достапноста до водата, на 1 километар од денешното село (во полето) во близина на П’пленска Горица, тогашните жители самоволно го напуштиле местото и формирале нова населба каде и ден денес се наоѓа новото село. На старото место, сè до 1930 година постоеле видливи урнатини (грамади) кои подоцна биле расчистени. Се смета дека дислокацијата на селото настанала во првата половина на XIX век, а како причина се наведува немањето на чиста вода за домашни потреби. Селото П’пли денес е сместено во близина на подножјето од огранките на големата планина Бела Вода која тамошните селани ја нарекуваат „Мазни Врв“, а куќите во селото се сместени во рамницата на Преспанското Поле кое се протега на неговата западна страна сè до Малото Преспанско Езеро и тоа е едно од четиринаесетте села во Мала Преспа. Селото П’пли граничи со следниве села, односно на север со [[Штрково]], на југ со селото [[Оровник]], на исток со селото [[Рудари (село)|Рудари]] и Рударската Планина и на запад со [[Мало Преспанско Езеро|Малото Преспанско Езеро]] и селото [[Л’нки|Л’к]]. == Историја == {{Главна|Историја на П’пли}} [[Податотека:Четата на војводата Митре Влаот.jpg|мини|250п|лево|Четата на војводата Митре Панџаров - Влаот]] За подготовките на [[Илинденско востание|Илинденското востание]] во Преспа, посебна заслуга имале познатите војводи [[Славејко Арсов]] од [[Штип]], [[Никола Кокарев]] од селото [[Царев Двор]], [[Велјан Илиев]] од селото [[Смилево]], [[Даме Маслановски]] од селото П’пли, [[Спиро Миовски]] од селото П’пли (кој воедно бил и селски војвода), [[Ангел Андреев]] од селото [[Рудник (Леринско)|Рудари]], Наум и Петре Германчето од селото [[Герман (Леринско)|Герман]] и многу други востанички раководители и селски војводи. Првата чета на триесетина комити што се појавила во селото П’пли била четата на [[Митре Влаот|Митре Панџаров-Влаот]] од селото [[Кономлади]] која во пролетта, 1901 година, тајно, за првпат, го посетила селото. Штабот на ресенскиот револуционерен реон, веста за востанието ја примил во месноста Водици на Љубојнската планина. Таа всушност била наредба за едновремено започнување на вооружените акции на 2 август. Поради тоа, Андреев и Кокарев се зафатиле со итно изработување на планот за нејзиното спроведување. Според планот акцијата требало да се изврши на 2 август вечерта. Цекта на акцијата била заземање на преспанското село П’пли. Во селото П’пли, покрај стационираниот гарнизон со околу 60 војници, живееле и голем број експлоататори чиј терор го чувствувало населението од сите соседни села. Овие сознанија биле пресудни за да реонскиот штаб се определи за напад на селото П’пли. Во акцијата требало да учествуваат околу 200 востаници и вооружени луѓе од сите соседни села. Од тие причини било неопходно да се побара помош од војводата Коте чие влијание во Долна Преспа било особено силно. Преговорите за соработка започнале, но Коте наговорил околу шеесетмина селани од селата [[Бесвина]], [[Буковик (Леринско)|Буковик]], [[Дрвен|Дреново]], [[Ланки|Л’к]] и [[Оровник (Леринско)|Оровник]] (што се наоѓаат јужно од селото П’пли) да не учествуваат во акцијата. На тој начин планираниот напад на 2 август, 1903, не се реализирал. По заминувањето на [[Турци]]те од овие простор, селаните од селото П’пли, како и останатиет селани од другите села од овој регион, биле изненадени од доаѓањето на новите поробувачи. Во [[Прва балканска војна|првата балканска војна]], во селото П’пли, прва стапнала српската војска која веќе на 19 октомври ја имало заземено речиси цела Преспа и запрела на ридовите Калуѓерица и на Превал, односно на самиот влез во Преспа - над селата Оровник, [[Рудари (село)|Рудари]] и селото П’пли. [[Податотека:Миовски Вангел - партизан во преспанската чета.jpg|мини|280п|десно|Миовски Вангел (втор од лево - горе), партизан во преспанската чета. Сликани е направена во месноста Рамна Планина на 10.10.1945]] Преспа станала боиште каде што противничките војски си ги одмерувале своите сили. Времето на Грчката окупација било кусо и не им дало можност да ги реализираат своите асимилаторски планови затоа што во 1914 година избила Првата балканска војна. Пристигнале нови окупатори, Бугарските жандарми во служба на централните сили. Во Преспа се отворил нов фронт. Бугарската војска пристигнала кај месноста Маркова Нога и заземала положај на тумбата Горица и ридовите над селата Герман, [[Р’би]], [[Медово]] и селото П’пли. Тие тука ископале ровови и направиле одбранбена линија. Со доаѓањето на бугарската војска, грчките погранични единици се повлекле во Мала Преспа. По извршената поделба на [[Македонија во Првата балканска војна|Македонија]], селото П’пли, заедно со останатие македонски села, потпаднале под Грчка власт. Од тој момент за П’плени, како и за останатите селани од другите села, се создале тешки услови за живот бидејќи се прекинале сите семејни врски со роднините чии села потпаднале под српска и [[Албанија|албанска]] окупација. На 28 март, 1946, на повик од [[Комунистичка партија на Грција|КПГ]] започнала [[Грчка граѓанска војна|граѓанската војна во Грција]] која се водела сè до 1949 година кога [[Демократска армија на Грција|ДАГ]] била принудена да капитулира и да се расформира. Во оваа војна активно учество земаат и жителите од селото П’пли. Во 1946 година од селото П’пли заминуваат 7 борци кои земаат активно учество во редовите на ДАГ. Со текот на војната сè повеќе и повеќе П’плени се регрутирани во редовите на ДАГ. Овие селани остануваат во составот на армијата сè до поразот и нејзиното расформирање. == Занимања и економски развој на селото == П’плени својата издршка ја обезбедувале преку [[полјоделство]]то, [[сточарство]]то, [[риболов]]от и печелбарството. Селото П’пли важело за едно од побогатите села во долнопреспанскиот крај бидејќи неговиот атар зафаќал поголема површина од крајезерската рамница. Во рамки на поледелството се произведувало [[жито]] ([[пченица]], [[’рж]], [[јачмен]], [[уров]], [[овес]], [[пченка]] и друго), се [[Лозарство|одгледувале лозја]], градинарски култури ([[Пиперка|пиперки]], [[домат]]и, [[праз]], [[кромид]], [[лук]], [[зелка]], [[бостан]], [[компир]] и друго) а во некои периоди се садело и [[тутун]]. Во рамки на сточарството најмногу се одгледувале [[Овца|овци]], [[Коза|кози]], [[вол]]ови, [[бивол]]и, [[коњ]]и, [[Свиња|свињи]] и друго. [[Риба]]та П’плени ја ловеле во Малото Преспанско Езеро. === Земјоделство === Земјоделието кај П’плени била основна гранка и главниот извор за производство на храна, како за луѓето така и за добитокот. Поради благата и влажна клима, селаните главно произведувале пченица и пченка, грав, а во нивните планински ниви сееле ’рж и овез. Земјата се обработувала со дрвено [[рало]] кое било влечено од [[вол]]ови. Ралото било составено од плаз, рачка, носач и железен плуг. Ралникот со јаремот бил прицврстуван за вратот на воловите со помош на прионите, а потоа воловите биле терани со остен. Жетвените култури биле вршени на селските гумна со помош на коњи и маски. Пченичното жито било сместувано во амбари, а постоеле и големи кошови во кои се чувала пченката. Во плетените кошови таа била складирана во кочани и служела за исхрана на добитокот. [[Податотека:П’пленско поле.jpg|мини|360п|десно|Поглед кон П’пленското поле каде што во позадина се гледа [[Мало Преспанско Езеро|Малото Преспанско Езеро]]. Автор Фотија Стефовска - Жарговска]] === Градинарство === Во [[Преспа|преспанскиот крај]] мошне било развиено и [[градинарство]]то. Преспани биле познати како одлични градинари, така што и во селото П’пли било развиена и оваа гранка од [[земјоделство]]то. Секое п’пленско семејство имало и своја градина во која за свој домашни потреби произведувало кромид, лук, праз, пиперки, зелка, домати, [[грав]], [[Тиква|тикви]] и други градинарски производи. === Овоштарство === Поради специфичните климатски услови и поради местоположбата, преспанската околија е прочуена не само во Македонија туку и надвор од неа за производството на квалитетното [[овошје]], а пред сè со своите преспански [[Јаболко|јаболка]] и [[Слова|сливи]]. Во еден дел од обработливата земја на селото имало и бројни овошни насади богати со јаболка, [[Круша|круши]], сливи и [[Дуња|дуњи]]. Покрај садените овошни насади растеле и диви како на пример [[дрен]]ки, горници, [[дива цреша|диви цреши]], [[шипинки]] и друго шумско овошје. Повеќето од плодовите, селаните ги чувале во слама за во зимскиот период од годината, а од другите, како на пример горниците, дивјачките и крушите, правеле зимница. === Лозарство === [[Лозарство]]то во селото П’пли била како споредна гранка, па затоа во селото немала некоја поголема традиција, се одгледувале само некои одбрани сорти на [[грозје]] кои успевале на овие простори. Претежно, насадите со винова лоза на жителите од селото П’пли биле во ридските предели од селскиот атар. П’плени ги одгледувале следниве видови на грозје: ралушино, лисичино, песјачка, стрнушина, д’лга м’ска и други сорти. Тие грозјето го собирале во есен во плетени кошни кои биле пренесувани со помош на магариња или запрежни коли. Преку [[ферментација]]та на грозјето селаните добивале квалитетно вино, а од комињето правеле домашна ракија. Со оваа земјоделска гранка, во П’пли, се занимавале повеќето селски домаќинства. === Риболов === Приближно 40% од селскиот атар се наоѓал под вода, односно тој се протегал на копно со 14 килокилометри квадратни од кои 5 биле под вода. Една од главните преокупации на жителите на ова село бил [[риболов]]от. П’плени ловеле со мрежи кои самите ги изработувале, а, исто така, плетеле и коци од езерската трска. Пред сè, тие ловеле белвици, [[крап]], [[Јагула|јагули]], [[скобуст]] и друго. Уловената риба ја користеле за свои потреби како и за продавање на пазарите во градот Лерин и на уште неколку други места во околијата. === Сточарство === Сточарството во селото П’пли вило застапено во помали количини, исклучиво за домашни потреби. Без исклучок, секој семејство од селото одгледувало крупен и ситен добиток. Селаните чувале волови кои секогаш биле во пар ([[Ѕевгар|ѕевгар]]) и ги користеле како работна сила за орање и влечење на запрежни коли. Исто така, тие чувале и крави, магариња, коњи, овци, кози, свињи и ситна живина. === Шумско богатство на П’пленскиот атар === Половината од селскиот атар е ридско планински и е покриен со [[Листопадни растенија|листопадни]], а има и мал дел со [[Иглолисни растенија|иглолисна]] шума. *'''дабова шума''' - П’плени ја користеле дабовата шума за производство на драдежен материја, за јагленарство, за огрев, како и за производство на земјоделски алатки. Овој вид дрвја биле користени и како пасишта за малкуте кози кои неколку семејства ги поседувале и за кастрење и правење на лисници за зимска исхрана на добитокот. *'''зеленика''' - Во околните ридови на П’пли ја има во големи размери, а дрвото селаните го користеле како [[огревно дрво]] и за изработување на предмети за домашна употреба. *'''габер''' - габерот е доста распространет во околните ридови од селскиот атар. Него селаните го користеле главно како огревно дрво, но во зимските денови од годината габеровите гранчиња ги користеле како клавна исхрана за домашниот добиток. *'''клен''' - кленот не бил многу застапен за разлика од габерот. Исто како и габерот и ова дрво е карактеристично по својата еластичност и цврстина, па затоа селаните изработувале разни алатки како на пример рала, разни рачки за ситниот алат и други различни предмети за домашна употреба. Ова специфично дрво селаните го користеле и како градежен материјал за изработка на чатиите од селските куќи и селските плевни. *'''смрека''' - смреките биле доста застапени во околијата на П’пли, тие растеле на повисоките ридски предели и во повисокото подножје на Рударската планина. Овој вид на нискостеблеста шума, селаните го користеле особено за изработка на колци за градинарските потреби, но и како огревно дрво за секојдневните домашни потреби. *'''јасен''' - јасенот го имало во мали количини во П’пленскиот атар. Селаните него го користеле исклучиво за добивање боја. Процесот на добивање боја бил едноставен, односно тие прво ја стружеле кората од дрвото и ја ставале во метален котел со вода, па кога ќе се стоплела водата се добивала црна боја со која селаните, односно домаќинките, си ги бојадисувале своите алишта, а бојата била трајна и не белеела. Од овој вид на дрво селаните изработувале и дрвени предмети како фурки, сукала, налани и друго. *'''лески''' - овој вид на дрво го има во изобилие. Плодовите од леските се многу вкусни и служеле за исхрана, додека, пак, нивните гранки и лисја се користеле за исхрана на крупниот добиток. Од потенките прачки селаните плетеле кошеви, кошници и кошари. *'''дрен''' - дренот не бил мнгоу застапен во селскиот атар. Селаните ги собирале плодовите од дренот кои ги користеле за јадење и варење на ракија. Од древното дрво селаните произведувале разни домашни и земјоделски алатки како остени, фурки, вретена и други разни предмети на лична употреба. *'''тополи''' - тополите ги имало во изобилие, како во самото село, така и околу него. Тие ги имало покрај селските чешми и покрај речиштето. Исто така, тие растеле по меѓите на повлажните ниви. Селаните нив ги бичеле и добивале штици и друг градежен материјал. *'''врби''' - врбите биле помалку застапени, односно ги имало само покрај селската река. Селаните ги користеле врбовите за плетење на кошови, кошници, сепетки, плетови и за други домашни потреби. Од сите гореспоменати листопадни и иглолисни дрвја, по планините и ридовите од П’пленскиот атар, растеле и егреби, липи, бука, но во помали количини од тие кои се набројани. == Демографија == Националниот состав на селото П’пли бил таков што уште од времето на [[Турци]]те, тука, освен [[Македонци|македонско население]] живееле и [[Муслимани|муслимански]] семејства. Во 1900 година имало 180 македонски и 210 муслимански жители. Во 1924 година, по договор помеѓу [[Грција]] и [[Турција]], муслиманските семејства го напуштаат селото и заминуваат во Труција, а на нивно место се доселуваат околу 35 грчки семејства или вкупно 130 лица доселеници од областа Понд кои емигрирале од нивното место поради [[Грчко-турска војна (1919-1922)|катастрофата]] на Грција во 1921 во [[Мала Азија]]-Турција. Бројот на населението во селото П’пли се движел така што во 1913 година имало околу 490 жители, а во 1940-та околу 281 Македонец и 161 жител-[[Грци|Грк]], вкупно 442 жители, сè до поразот на [[Демократска армија на Грција|ДАГ]] во 1949 кога бројот на населението се намалил на 61 жител меѓу кои 21 Македонец и 32 грци. Со напуштањето на селото од страна на македонските семејства, структурата на населението е потполно променета така што во моментот во селото П’пли има 173 жители Грци („Просфиги“, како што Македонците ги нарекувале) и двајца етнички Македонци. Големиот пад на македонското население во селото П’пли е кога 10 македонски семејства го напуштаат селото во 1944 година и пребегнуваат во тогашна [[СР Македонија]], поради невидениот терор од страна на грчките монархофашисти, но со поразот на ДАГ и напуштањето на селото од страна на македонските семејства, во селото П’пли остана да живее само уште едно македонско семејство. [[Податотека:Свадбата на Ламбро Наумов (П’пли).jpg|мини|300п|десно|Свадбата на Ламбро Наумов, син на Филип Наумов, сликани во село П’пли на сред село. Сликата е направена на 27.05.1933 година.]] === Жителите на селото П’пли === Во селото П’пли покрај грчките семејства имало и 29 македонски кои биле доселени од разни места на [[Македонија]] и во разни временски периоди. ;Сè до 1949 година во селото П’пли живееле следните семејства: *'''Македонски''': ''Арнаутовци, Бегои, Дамовци, Кочовци, Марковци, Миовци, Наумовци, Петре Баљуко, Стерјовци, Стефовци, Танас Шено, Трпчевци, Тутуновци ('''доселени од селото [[Нивици]]'''), Божановци, Гелевци ('''доселени од селото [[Рудник (Леринско)|Рудари]]'''), Гаке, Диманови, Димовци, Дупенци ('''доселени од селото [[Горно Дупени|Дупени]]'''), Дрбитски или Мангалои ('''дојдени од селото [[Дробитишта]]'''), Трајковци и Џуклевци.'' *'''Грчки''': ''Апраксија, Аника, Антимиди (Шајтано), Андали, Бибицос, Григоријадис (Јуруко), Јатраката,Каздила, Кацониди (Дамјан) Каравасили, Муратина, Мангата, Мијал Влаот, Манукина, Налпантиди (Јаника), Пападопулос, Пандуко, Димитропулос (Ристанои), Стефанбеи, Сидеропулу, Ташко Влаот (дојден од селото Псодери),Тортопиди и Харитола (Болгуро).'' [[Податотека:П’пленски иселеници.jpg|мини|300п|лево|П’плени сликани во Скопје на 04.08.1975 година. Од лево кон десно - Ристо Андоновски - Дупенски, Трајко Стергиовски, Михаил Поповски (од Битола) и Томе Тутуновски.]] === Карактеристични имиња на П’плени === ;Во селото П’пли традиционални се следниве имиња: *'''машки''': Петре, Трајко, Доне, Фоте, Митре, Нуне, Сотир, Томе, Стојан, Алексо, Васил, Методи, Стојо, Ламбро, Филип, Никола, Гоче, Јане, Вангел, Цветко, Илија, Јанкула, Ѓорги, Спиро, Крстин, Симо, Танас, Ставре, Тодор, Димо, Димитар, Пандо, Коста, Божин, Михаил, Лазо, Ефтим, Кичо, Стефо, Трпе, Трифун, Јоше, Дојчин, Дине, Глигур, Марко, Леко и Крсте. *'''женски''': Василка, Стоја, Олга, Стојанка, Фанија, Германија, Велика, Доста, Елена, Мара, Босилка, Ристана, Петра, Цвета, Стефана, Севда, Јордана, Ката, Вангелија, Фотија, Нада, Флора, Ристосија, Трајанка, Илинка, Софија, Александра, Сотирка, Нуна, Донка, Јана, Саракина, Т’рнда, Темјана, Цена, Митра и Кита. Со доаѓањето на грците во селото македонското население било принудено задолжително да ги прекрстат децата со грчки имиња, така што од тој период се сретнуваат и имињата: Антула, Димитриос, Ставрос, Христос и слични на нив. == Климатски услови во селото П’пли == Скоро една половина од селскиот атар е ридски. Најниските коти се наоѓаат во селото, а понатаму благо опаѓаат и водат кон Преспанското поле и [[Преспанско Езеро|Езерото]]. Највисоката кота во селото е 930 метри [[надморска височина]]. Освен повисоките планински врвови како планината [[Грамада (планина)|Грамада]] со нејзината надморска височина од 1576 метри, другите ридски височини се благи и меѓусебно зарамнети, така што повеќето од нив создаваат ниви и падини со плодно [[Почва|земјиште]]. Со оглед на надморската височина на селото П’пли, зимите се доста студени со обилни снежни врнења, а летата се умерени и топли со мал број на дождови, кратки и доста силни, проследени со грмотевици. Поголемиот простор од селскиот атар зафаќа рамничарско флувиоглацијално и алувијално, лесно обработливо и плодно, но ерозивно земјиште обраснато со ретка [[Македонски даб|дабова]], [[Бука|букова]], [[Смрека|смрекова]] и друга [[Листопадни растенија|листопадна шума]] за која според сеќавањата на селаните се вели дека била запалена и целосно изгорена во текот на [[Прва светска војна|првата светска војна]]. == Општествени установи == === Образование === Селаните од селото своето образование започнале да го градат во годините по [[Илинденско востание|Илинденското востание]]. Поради честите војни тоа било прекинувано многу често и траело со многу долги прекини и секогаш на туѓи јазици, непознати за П’плени ([[Бугарски јазик|бугарски]] и [[Грчки јазик|грчки]]). На свој мајчин [[македонски јазик]], во селото П’пли, за првпат настава се одржала во 1947 година. Интересно е да се напомене дека во различни периоди како наставен кадар во 1936 година во селото бил [[Христо Папатрендафилу]], дојден од селото [[Лаген]] од Леринско, а во 1938 година во селото пристигнува учителот [[Сидерас Танасис]] од селото [[Желево]] кој подоцна се оженил со учителката Персефони. [[Податотека:Селското училиште (П’пли).jpg|мини|255п|лево|Училиштето во село П’пли. Автор Ахилеа Тутуновски]] За зајакнување на режимот во 1939 година од гратчето [[Ламија]], Стара Грција, е донесен учителот Костас Малукос и учителката Авгула од [[Екши Су|Екшису]] каде што набргу стапуваат во брак. Последните споменати учители во селото остануваат сè до почетокот на [[Грчка граѓанска војна|граѓанската војна]]. Во селото П’пли имало две училишни згради, старото кое било изградено во 1926 година и новото школо. Децата од селото учеле во старото школо, па подоцна се преместиле во новата училишна зграда. Со почетокот на воените дејствија во 1946 година старото училиште било бомбардирано и изрушено до темел. Во месец мај, 1947 година, [[Преспа]] станала слободна територија на привремената влада на [[ДАГ]]. Во почетокот на месец јуни, 1947 година, во селото [[Герман]] започнал со работа курсот по македонски јазик наменет за школување на [[Македонци|македонските]] учители организирани од привремената демократска влада на [[Народно Ослободителен Фронт|НОФ]]. На курсот активно учество земале 180 учесници, Македонци од [[Лерин]]ско, [[Костурско]] и [[Воденско]]. Од страна на привремената влада за учители на курсот биле поставени [[Лазо Ангеловски]], [[Павле Раковски]], [[Иљковски Фоти]] и [[Паскал Паскалевски]]. Наставата на курсот се изведувала на чист македонски јазик. Кон средината на 1948 година во селото Желево започнал со работа и вториот курс за подготвување на учители по македонски јазик. И овој курс го посетувале повеќе од 250 активисти кој имале за задача да ги учат македонските деца ширум селата во Леринско, Воденско, Костурско, [[Сер]]ско и [[Егејска Македонија|други места]]. За прва школована учителка по македонски јазик се спомнува учителката [[Фотија Стефовска]] од селото П’пли која курсот успешно го завршила во селото [[Герман (Леринско)|Герман]]. == Културни и природни знаменитости == === Топонимите на П’пленскиот атар === Атарот на селото П’пли е доста голем, па оттука произлегуваат и многуте топоними во него. Се знае дека П’плени низ вековите на секое помало место му давале име, а тие места биле нарекувани по географската поставеност на теренот, нивниот изглед, по историските настани или по имиња и презимиња на некои селани од селото. Еве ги топонимите, по азбучен редослед: * [[Бушкани]] — место на кое некогаш имало село, напуштено поради надојдената езерска вода * Водениците — местото е именувано по водениците на некој Турчин кој се викал Рустем и по водениците на Стојан Димановски и Глигур Каранфиловски. * Врбица — место према езерото обраснато со врби * Г’рмади — месност пред Опаа * Гојдарник — место до селските гробишта каде што селаните го собирале добитокот * Голема Горица — висорамнинка не далеку од селото, односно до Малото Преспанско Езеро * Градините — позајмено име од селските градини * Граиште — место према селското кале * Грло — ридесто тесно место * Гумната — со ова име се опфатени селските гумна * Ѓупска Нива — запуштени ниви * Дреник — восорамнина обрасната со нискостеблеста шума помеѓу селата П’пли и селото Рудари * Дренките — место кое изобилува со дренки * Дулото Под Горица — природен канал под ритчето Горица, према езерото * Еврејски Гробишта — некогашни еврејски гробишта * Ендекот — природно ископан ендек по селските ниви низ кој тече селската река * Задлозја — место над селските лозја * Занога — место пред Граиште * Извоз — место под месноста Врбица * Јароица / Јаројците — место на излезот од селото П’пли, према селските гробиштата * Калето — место пред влезот во селото * Карши Г’з * Кленците — место обраснато со кленово дрво * Корјој — од левата страна на Горица према островот Аил во самото езеро за ловење на риби, белвици, односно местото каде што ловеле селаните Доне Доневски (Дупенски) и Коле Гелев * Кочиј Нивје — местото било наречено по името на сопственикот * Кривио Пат — пат со голем број на кривини * Круша — место кое изобилува со круши * Курбулина — многу влажно и растресено место во самото П’пленско Поле * Леските — место богато со лески * Мала Горица — поламо ритче споено со Голема Горица кое сега веќе не постои * Мала Ливада — место кое имало селски ливади за косење * Мечоец — планински поток кој се влевал во селската река * Над Село — место од каде што целото село можело да се види * Овоштарник — овоштарникот и расадникот под селските гробишта и фабриката на Филип * Опаа — место до сама Горица * Ореите — именувано според оревите во Дупенска Маала, пред малото дрвено мовче * Орман — место према езерото во п’пленското поле * Печелкојца — место под селото во правец кон Горица * Плочите — по камените плочи кон студен кладенец и рударската планина * Попој Нивје — ова место го носи името по поповите ниви * Ридо — местото е на врвот на Слакот * Садеј — место каде што семејството Ангеловци имале лозја * Свети Танас — мало црквиче во подножјето на слакот * Света Јана — мало црквиче во месноста Горица * Слакот — рид оддалечен стотина метри од селото * Слатина — место на кое селаните имале ливади * Слогојте — во непосредна близина на Горица * Стар Чешма — чешма во ридовите помеѓу селата П’пли и селото Рудари * Студен Кладенец — планински поток од Мазев Врв * Турски Гробишта — некогашни турски гробишта * Улицата — необработено место помеѓу лозјата кое селаните го користеле за поминување * Црвена Земја — името го има добиено според бојата на земјата * Црвените Извори Вода — место кон селото Оровник и селското кале * Црниците — местото е наречено по самите дрвја црници во близина на ридот Горица * Чезме Бушкани — место на самото кале * Широка Падина — според изгледот на местото е наречена и падината [[Податотека:П’пленска Горица.jpg|мини|400п|десно|П’пленската Горица каде што во позадина се гледа и Малото Преспанско Езеро. Автор Фотија Стефовска - Жарговска]] [[Податотека:Слакот во непосредна близина на селото П’пли.jpg|мини|400п|десно|Слакот во непосредна близина на селото. Автор Фотија Стефовска - Жарговска]] ;Други топоними Други топоними во и околу П'пли:<ref name="НасПреспа">{{НасПреспа|423-424}}</ref> Баните, Бел Камен, Горна Врбица, Горни Лозја, Грмада, Грозданци, Дамои Нивје, Долна Врбица, Долни Лозја, Дренски Лозја, Зад Лозјата, Извор, Јасика, Калуѓерица, Катуништа, Крчиште, Лазоа Нива, Лазоа Орница, Ливадје, Мазни Врв, Мала Врбица, Мала Орница, Маликица, Мало Езеро, Мечкоец, Насадник, Новата Црква, Од Пограишта, Опајски Пат, Осоа, Папрат, Параспоро, Пороиштата, Речиштето, Салаташа, Свети Илија, Свети Митрија, Филипоец, Црвејнците, Шуригата. === Археолошки наоѓалишта во селото === Во селскиот атар како археолошки наоѓалишта од посебно значење се посочуваат месностите Салаташа на околу 2 километри западно од селото каде постојат турски гробишта, а во месноста Грамада еврејски гробишта. Во месноста П’пленска Горица и Дреник постојат бункери од [[Втора светска војна|Втората светска војна]], а во месноста Слако, исто така, ровови од [[Македонија во Првата светска војна|Првата светска војна]]. Во месноста [[Бушкани]] (под Граишта) како и во Грамада во повеќе наврати при обработка на земјата се пронајдени вредни питоси од различна големина како и фрагменти од други ќерамички и метални предмети. === Вековни светилишта === [[Податотека:Црква св.Танас - на излезот од селото.jpg|мини|250п|десно|Црквата Св. Танас која се наоѓа на излезот од селото П’пли. Автор Ахилеа Тутуновски]] Во атарот на селото П’пли постојат три цркви и едно мало вакавче. Црквата свети Димитрија се наоѓа во западниот дел на селото. Таа е изградена некаде околу 1700 година, во меѓувреме била разурнувана, но повторно возобновена во 1810 година. Споменатата црква во внатрешниот дел била живописана со словенски натпис. Според кажувања на постари жители од селото црквата е многу постара и се претпоставува дека била изградена уште во 1390 година. Оваа црква има иконостас и камбанарија. Во нејзиното добро оградено двориште се наоѓаат и селските гробишта, а таму мир наоѓат и неколкуте гробови на француски војници од Првата светска војна. Другата црква која се наоѓа во селото е Свети Архангел Михаил. Таа е изградена во 1936 година со пари од многуте печалбари од селото кои биле на печалба во [[САД|Америка]]. Таа е изградена на некогашната мала џамија која постоела во селото. Во источниот дел на селото, поточно во Жиловската Маала, се наоѓало црквичето Свети Илија, а ова мало црквиче во текот на двете светски војни неколкупати било разурнувано и пак обновувано од мештанинот Дамјан Кацанидис. Во внатрешноста на ова мало црквиче имало гроб. Овој објект постарите П’плени го нарекувале и Теќе, што упатува на претпоставката дека во времето на турското владеење тој бил дервишко, односно бектишко светилиште. Црквичето Свети Атанас се наоѓа на околу половина километар западно од селото. Во некое време, се сеќаваат постарите селани дека, до него имало забележително голем даб кој бил пресечен од страна на француската војска во текот на Првата севетска војна. Жителите од селото П’пли за своја општа селска слава го имаат Свети Димитрија. [[Податотека:Црква на сред село.jpg|мини|250п|лево|Црквата Свети Архангел Михаил која се наоѓа на сред село (П’пли). Автор Ахилеа Тутуновски]] === Покуќнина === Во секое домаќинство, во зависност од неговата големина и бројот на членовите на семејството, ги имало следниве предмети: *''за чување на храната'' имало ношви за леб, камара, мазгалки и сирник, *''за пиење на течности'' имало [[стомна]], стомниња, букле, каната и карта, *''за јадење'' имало софа, маса, столчиња, дрвени лажици, мисури, плави и тави, *''за приготвување на храна'' користеле котле, грне, церепина, сач, тепсија, ѓум, тиган и сукало, *''за приготвување на млечни производи'' како на пример [[маст]], [[сирење]], [[биеница]], [[урда]], [[потквас]], [[млеко]] и др., селаните ги користеле предметите како матка, [[чурило]], [[кобел]], цедило, [[каца|каци]], [[казан]], а за приготвување на [[туршија]] за во зимскиот период тие користеле каци, тенеќиња и слично, *''за носење на храната'' употребувале сепетки, кошници, торби, вургити, коблици и тепсии, *''за спиење'' користеле рогозини, кревиња, веленца, ложници и перници, *''за одржување на личната хигиена'' селаните користеле сапун, леген за вода, чешле, крпи за бришење, корито, котел и ѓум за вода, *''за перење'' користеле сапун, котел, ѓум за топла вода, корито за перење, копан за чукање на веленцата, ложниците и шајаковите алишта, *''за греење'' тие употребувале дрва за осветлување, газени ламби, [[кандило|кандила]] и борина. Алатките кои ги употребувале за сечење, деклање, дупење, стружење, копање и слично се следниве: [[секира]], [[скепар]], прион, стврде, [[мотика]], [[кама]], [[казма]], [[дикел]], [[лопата]], [[чекан]], [[ренде]], скепарче, а за изработка на алишта и покривки користеле [[разбој (ткаење)|разбој]], гребени, [[фурка (предење)|фурки]], пршлиња за предење и друго. [[Податотека:Девојки од П’пли облечени во Преспанска носија.jpg|мини|300п|лево|Девојки од селото П’пли кои играат оро облечени во преспанска носија. На чело на орото е Илинка Дупенска.]] === Народна носија === Народната носија на жителите од селото П’пли многу не се разликувала од носиите на другите преспански села. Повеќето од нив до првата светска војна носеле волнени или платнени алишта што самите си ги изработувале. Но, со појавата на печалбарството жителите од селото П’пли започнале да одат на работа во [[Европа]] и во [[САД|Америка]], па мажите постепено се откажувале од селската носија, додека, пак, жените и понатаму ја носеле, а подоцна и тие ја прифатиле ново надојдената мода. По крајот на [[Балкански војни|балканските војни]] и почетокот на првата светска војна, генерално, старите мажи носеле платнени кошули, а шалварите (панталоните), капите, палтата и чорапите ги изработувале од волна и кожа. Жените и девојките носеле долги бели платнени кошули и шалови, а футите и чорапите им биле волнени. Веленцата, гините, перниците и ложниците биле волнени и кожни. Волната ја чистеле, переле, ја влечеле со грабени, ја пределе со фурки и пршле, ја сновале и на крај ја ткаеле на дрвени разбои кои биле составени од кросно, ниште, брдо, соалка и подлошки. На разбоите ткаеле платна, шајак, веленца од кои потоа самите домаќинки кроеле и шиеле алишта за семејството. Женската носија била богато украсена ос црвени гајтани, ширети, реси и везови и со многу разновиден накит од ковани благородни метали, додека, пак, машкта била поедноставно украсена, односно само со црни или кафеави гајтани. ==== Елементи на женската носија ==== Главните елементи на П’пленската, односно на преспанската женска народна носија, се состоеле од ресачка, шегун, кусаче, кошула, наглавок, фанела, појас, ремен, фута, месал, губешгушниче, наручиња, коцлешамија, чорапи, опинци и накит. Женскиот накит претежно бил изработен од разнобојна монистра, метал, сребро, додека побогатите опшивале и златни пари. Од накитот претежно носеле белегзии, обетки, прстени, украсни хухулиња, [[петлица|петлици]] и китки од монистра ==== Елементи на машката носија ==== Декорот на машката народна носија бил поедноставен и се состоел од елементи како беќви, шурдија, хабадан, клачни, кошула, фанела, појас, ремен, чорапи, капа, опинци, [[гуна]] (гуња) и палто. [[Податотека:Вангел Димановски.jpg|мини|250п|десно|Вангел Димановски како учител во Згожелец, Полска, со неговите ученици. Сликани во 1957 година.]] [[Податотека:Ристо Поповски.JPG|мини|250п|десно|Ристо Поповски од село П’пли, македонски писател]] == Личности == === П’плени кои се занимаваат со книжевно творештво === * [[Јанче Андоновски]] * [[Ристо Поповски]] * [[Вангел Димановски]] * [[Герман Миовски]] === Останати п’плени === *Вангел Арнаудовски — општествено-политички работник *Сотир Миовски — лекар *Ставре Кичо Миовски — универзитетски професор *Ристе Димановски — историчар *Ефтим Тутуновски — стопанственик во Австралија *Стојан Димановски — македонски патриот стрелан во 1947 г. *Ристо Миовски — македонски патриот стрелан во 1947 г. == Иселеништво == === Заминување на децата од селото П’пли === {{Главна|Заминување на децата од селото П’пли}} Евакуацијата на П’пленските деца официјално започнала на 15 март, 1948 година, заедно со останатите деца од околните села. Поделбата на децата во групи била направена уште во селото. Секоја група имала и одговорно лице кое било од нивната средина. Така децата од селото П’пли кои биле вкупно 91, биле поделени на 4 групи. Одговорните личности за овие групи биле: #Фанија Доневска - Дупенска #Фотија Стефовска #Стефана Димановска #Јана Секуловска === Емиграција на П’плени од 1941&nbsp;г. и по поразот на ДАГ === Во периодот од 1941 година, па сè до поразот на ДАГ, селото го напуштаат и наоѓаат засолниште во источните држави следните лица: *''Крстин Марковски'' го напушта селото во 1945 година и преминува во тогашниот СССР каде таму починал; од 8 лица од неговото семејство 6 ќе најдат засолниште во тогашна СФРЈ, а останатите двајца од истите причини ќе се најдат во Романија. *''Ставре Трпчевски'' го напушта селото во 1945 година и пребегнува во СФРЈ со 5 члена од неговото семејство, а останатите членови од семејството ќе се најдат во Полска. *''Петре Доневски-Дупенски'' во 1945 година го напушта селото со своето 7 члено семејство и пребегнува во СФРЈ, а додека еден член од семејството од познати причини се наоѓа во Романија. *''Васил Арнаутовски'' го напушта селото во 1945 година и преминува во СФРЈ,за подоцна односно во 1955 година се преселува во СССР кај неговата семејство.Нешто подоцна тој повторно се враќа во Југославија, а додека еден член од неговото семејство ќе почине во СССР. *''Трајко Миовски'' го напушта своето село во 1950 година и преминува во Романија за нешто подоцна неговото семејство кое од познати причини ќе се најде во Полска да премине кај него во Романија. *''Филип Ангеловски'' во 1945 година го напушта селото со двајца од неговата семејство и преминуваат во СФРЈ, а додека останатите 4 членови од семејството ќе се најдат во Романија. *''Васил Ангеловски'' го напушта селото во 1945 година и со 6 членови од семејството ќе се најде во СФРЈ, а еден член од фемилијата ќе биде во Романија. *''Фанија Иловска (Миовска)'' го напушта селото по излегувањето од грчките затвори и преминува во ФНРЈ, односно Народна Република Македонија. *''Алексо Петровски-Дробицки'' го напушта селото во 1945 година со 6 члена од семејството и преминуваат во СФРЈ, а останатите 4 члена ќе се најдат во Романија. *''Крстин Стерјовскиво'' 1945 година го напушта селото и преминува во СФРЈ, а додека останатите членови од семејството од познати причини ќе се најдат во Романија. ;По поразот на ДАГ е извршена масовна евакуација на населението со цел спасување од невидениот терор и измачувањата на невиното цивилно население од страна на монархофашистичките сили кој завладеале на тие простори. По поразот на единиците на ДАГ во 1949 година селото го напуштаат следните лица заедно со своите членови од семејствата: *''Стефана Филипова'' со семејството пребегнува во Романија, а нешто подоцна таа заминува во Полска. *''Трајко Џуклевски'' со 6 членови од семејството пребегнува во Полска. *''Стефана Марковска'' пребегнува во Полска,двајца членови од семејството се враќаат во СФРЈ, а еден член останува во Романија. *''Сотир Марковски'' пребегнува во Полска а нешто подоцна тој се прибра кај неговата семејство во Романија. *''Глигур Трпчевски'' пребегнува во Полска и се прибира со својата 8 члена семејство. *''Севда Петровска'' пребегнува со својата семејство во Полска. *''Митре Доневски-Дупенски'' пребенува во СФРЈ и се пибира со својата 9 члена семејство. *''Фоте Доневски-Дупенски'' пребегнува во Романија а нешто подоцна заминува во СССР ка својата семејство. *''Доне Доневски-Дупенски'' пребегнува во СФРЈ со најстарата ќерка,и не успева да ги прибере останатите своите 4 деца кои се наоѓат во Романија , а додека неговата жена се наоѓа во Полска,подоцна тој умира во Ресен. *''Димитар Божановски'' пребегнува во Романија,нешто подоцна заминува за СССР и се прибира со останатите членови од семејството додека една ќерка останува во Полска. *''Божин Бегутому''' заминува во Полска и се прибира со неговото семејство,еден член од семејството заминува во СССР а нешто подоцна и во Австралија. *''Слобода Кочова'' заминува во Полска а нешто подоцна и во Романија кај нејзината семејство,нејзиниот сопруг починува во Полска. *''Димитар Петровски'' го напушта селото и заминува во Полска кај неговата семејство,нешто подоцна тој починува во Полска. *''Ефтимица Кочовска'' заминува во Полска, а подоцна заминува во Романија и се прибира со нејзината 6 члена семејство. *''Доста Ангелова'' го напушта селото и заминува во Романија каде се прибира со нејзиното 4 члено семејство. *''Стефана Ангелова'' заминува во Романија, а нешто подоцна со 2 члена од семејството се прибира во Полска,од каде што 3 члена од семејството од познати причини се наоѓаат во СССР. *''Стефана Герова'' го напушта селото и заминува во Полска,нешто подоцна се сели во Југославија со 5 члена од семејството. *''Митра Филипова'' го напушти селото и заминува во Полска каде што се прибира со 4 члена од семејството, а нешто подоцна таа заминува во Австралија. *''Крстин Филиповски'' заминува во СФРЈ,додека неговата семејство заминува во Полска. *''Колевица Филипова'' го напушта селото и заминува во Полска каде што се прибира со нејзината 7 члена семејство. *''Димитар Стерјовски'' го напушта селото и заминува во Полска, а нешто подоцна се преселува во СССР и се прибира со 5 члена од семејството. *''Вангел Миовски'' го напушта селото со празот на ДАГ и заминува во СССР, во градот Ташкент, а неговата семејство подоцна од НР Македонија и неговата ќерка заминуваат кај него и подоцна се враќаат во нивната родна Македонија. *''Ката Кочова'' го напушта селото и наоѓа прибежиште во Романија. *''Танас Секуловски'' заминува во СФРЈ и се прибира со 3 члена од семејството, а еден член од семејството се наоѓа во Романија. *''Доста Дробицка'' го напушта селото и заминува во Полска, а подоцна се преселува во Романија и се прибира со нејзиното 4 члено семејство,додека пак нејзиниот сопруг и една од ќерките се наоѓаат во Југославија. *''Стоја Дробицка'' го напушта селото и заминува во Полска, а нешто подоцна се преселува во Романија и се прибира со нејзиното 4 члено семејство . *''Петре Поповски'' заминува во Полска и се прибира со неговото 5 члено семејство. *''Михаил Тутуновски'' го напушта селото и заминува во Полска, а подоцна се сели во СССР и се прибира со неговото 6 члено семејство, а еден член од семејството се наоѓа во Романија. *''Божиница Стергиовска'' го напушта селото и заминува во Полска, а нешто подоцна се сели во Романија и се прибира со нејзината 4 члена семејство. *''Ламбро Иловски (Миовски)'' го напушта селото во 1952 година излегувајки од грчките затвори и заминува во СФРЈ каде што се прибира со неговото 6 члено семејство, додека 1 член од семејството се наоѓаат во Романија. == Наводи == {{наводи}} ;Литература *„Атлас на населените места во Егејска Македонија“ Тодор Христов Симовски *„Населените места во Егејска Македонија“ Тодор Христов Симовски *„Населбите во Преспа“ Владо Јовановски *„Монографија за село Герман“ Преспанско *„Неуништливи корени“ Митре Кајчевски –Мичо *„ Орово и Оровчани“ Монографија Томе миовски *„До пеколот и назад“ Евдокија Фотева – Вера *„И ние сме деца на мајката земја“ Д-р Фана Мартинова Буцкова *„Македонската култура и просвета во Е. Македонија и во Источноевропските земји (1940-1968)“ Д-р Фана Мартинова Буцкова *„Петте судбоносни години во Е.Македонија“ Д-р Ристо Кирјазовски *„Илинденското Востание во Егејска Македонија“ подготвено од Мишо Китаноски и Ѓорги Доневски *„Етничките промени во Егејска Македонија во XX век“ издание на Здружението на децата бегалци од Егејскиот дел на Македонија *„Хроника за селото Ппли“ Државен архив на Република Македонија *„Едиции за Егејска Македонија“ Институт за национална историја на РМ. *„Прогонство што трае“ Сократ Пановски и Илија Лафазановски *Мемоари на Георгиос Кикицас,Атина,глава ХV/1 *„Преспа во пламен“ Коста Мандушев *„Грчката колонизација во Егејска Македонија -1913-1944„ Стојан Киселиновски *Грчка царска наредба од 19.12.1918&nbsp;г. в/к,бр.259/21.12 Атина *Од спомените на Лука Геров,Ѓорги Поп Христов,Ангел Андреев,Ѓорги Попанчев и Лазар Димитров,за борбите во Југозападна Македонија,Кичевскиот,Битолскиот, Леринскиот,Преспанскиот и Дебарскиот округ.Софија,печатница П.Глушков 1926. *„Илинденско востание“ – Димо К’нев,Софија 1953 година *„Топонимистика на Охридско - преспанскиот басен“ Влагимјерж Пјанка, Институт за македонски јазик „Крсте Мисирков“ Скопје, Посебно издание, книга 7, Скопје 1970 година *„Топографско–етнографски пресек на Македонија“, С. Петербург, Воена топографија, во Главниот штаб, 1889 година *„Светли ликови од Егејска Македонија (1945-1949)“ Ташко Мамуровски {{Преспа (општина)}} [[Категорија:П’пли| ]] [[Категорија:Преспа (општина)]] dbu1b22g352oukiaj99rahhyitos0ld 0 174244 5581623 5334805 2026-06-23T20:22:14Z SpectralWiz 106165 5581623 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Место во Грција |name = Влашка Блаца |name_local = Βλάστη |image_skyline = Askio (Siniatsiko) mountain - Ptolemaida, Kozani prefecture, Greece.png |caption_skyline = Поглед на селото со [[Сињак]] |image_map = {{ПолКарта | Егејска Македонија Еордеја | ширина = | опис = <center>Местоположба на Влашка Блаца во општината [[Еордеја (општина)|Еордеја]] и областа [[Западна Македонија (Грција)|Западна Македонија]]</center> | релјефна = | натпис = Влашка Блаца | натпис_гол = | положба = | позадина = | бележник = | бележник_гол = | врска = | ГШ_степ = 40 | ГШ_мин = 27 | ГШ_сек = 15 | ГШ_прав = N | ГД_степ = 21 | ГД_мин = 31 | ГД_сек = 30 | ГД_прав = E }} | periph = [[Западна Македонија (Грција)|Западна Македонија]] | periphunit = [[Кожани (округ)|Кожански]] |municipality = [[Еордеја (општина)|Еордеја]] |municunit = Влашка Блаца |population = 326 |area_community = |population_as_of = 2021 |lat_deg = 40 |lat_min = 27 |lon_deg = 21 |lon_min = 31 |postal_code = |area_code = |licence = |elevation = 1180 }} '''Влашка Блаца''' или '''Влашко Блато''' ({{Langx|el|Βλάστη}}, ''Власти''; до 1927 г. ''Μπλάτσι'' или ''Βλάτσι'', ''Блаци'' или ''Влаци'';<ref name=":03">{{Наведена мрежна страница|url=http://pandektis.ekt.gr/pandektis/handle/10442/169100|title=Μετονομασίες των Οικισμών της Ελλάδας|work=Πανδέκτης: Name Changes of Settlements in Greece|accessdate=23 јуни 2026}}</ref> до 1928 г. ''Πολυνέρι'', ''Полинери'';<ref name=":02">{{Наведена мрежна страница|url=https://pandektis.ekt.gr/pandektis/handle/10442/168599|title=Μετονομασίες των Οικισμών της Ελλάδας|work=Πανδέκτης: Name Changes of Settlements in Greece|accessdate=23 јуни 2026}}</ref> {{Langx|rup|Blatsa}}) — село во [[Кајларско]], [[Егејска Македонија]], денес во општината [[Еордеја (општина)|Еордеја]] на [[Кожани (округ)|Кожанскиот Округ]] во областа [[Западна Македонија (Грција)|Западна Македонија]], [[Грција]]. Населението брои 326 жители (2021), сочинето од [[Власи]].<ref name=":0">{{НМЕМ|дел=I|страница=293-294}}</ref><ref name=":1">{{Наведена книга|title=Власите на Балканот|last=Трпковски-Трпку|first=Вангел Ј.|publisher=Питу Гули|year=1986|location=Скопје|pages=105}}</ref> Во минатото, селото се нарекувало уште како '''Грчка Блаца''', за да се разликува од блиското македонско село [[Блаца]] во [[Костурско]], иако во него живее исклучиво влашко население.<ref name=":0" /> == Географија и местоположба == Сeлото се наоѓа во мала висорамнина, високо на јужните падини на [[Сињак]], околу 24 км југозападно од градот [[Кајлари]], на надморска височина од 1.180 м.<ref name=":0" /><ref name=":2">{{Генштаб}}</ref> == Историја == === Во Отоманското Царство === Селото веројатно е основано во XV век, кога по доселувањето на [[Јуруци|Турци-Коњари]] во Кајларско, месното христијанско население било принудено да побара засолниште во планините. По уништувањето на влашките градови [[Москополе]], [[Николица]] и [[Грамошта (село)|Грамошта]] од бандите на [[Али-паша Јанински]] кон крајот на XVIII век, голем број Власи оттаму се населиле во Блаца. Дел од населението на Блаца е по потекло и од [[Шишани]] — некогашно [[Шишанско-сачишка епархија|епископско седиште]].<ref>{{cite book|url=http://www.scribd.com/doc/79608310/Jovan-Popovic-О-Cincarima|title=О цинцарима|last=Поповић|first=Јован|publisher=Прометеj|year=1998|isbn=86-82363|location=Београд|pages=42|accessdate=23 февруари 2013 г.}}</ref> Влашка Блаца постепено израснала во голема населба со градски карактеристики, а нејзините жители прилично се збогатиле благодарение на развиеното [[сточарство]] (големи стада овци), но и поради [[Трговија|трговијата]] и [[Занаетчиство|занаетчиството]], кои биле исто така доста развиени.<ref name=":0" /> Повидни семејства од селото биле Карамичу, Логи, Капети, Дуро, Германи, Мушику, Дошу и други.<ref name=":1" /> Кон крајот на ХIХ век Влашка Блаца било големо влашко село во Кајларската Каза на [[Серфиџенски Санџак|Серфиџенскиот]] [[Серфиџенски Санџак|Санџак]]. Епирскиот хроничар [[Панајотис Араванитос]] („Етнографска карта на Епир“) го посочува населението на ''Блаци'' (Blatsi) како „гркојазично“.<ref>{{cite book|url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ethnographic_map_of_Epirus,_based_on_P._Aravandinos,_1878.jpg|title=Etnographische karte von Epirus|last=Aravandinos|first=P|publisher=D. Reimer|year=[1878]|isbn=|editor=|editor-link=|edition=|location=Berlin|pages=|doi=|quote=|authorlink=|accessdate=|coauthors=|lang-hide=|lang=de}}</ref> Селото било почетна точка на [[Андарти|грчките андартски чети]] во нивната борба против четите на [[ВМОРО]] за време на [[Грчка вооружена пропаганда во Македонија|грчката вооружена пропаганда во Македонија]] (1904–1908). Според податоците на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) од [[1900]], во ''Грчка Блаца'' живееле 2.500 жители, од кои 1.300 „[[Грци]]“ и 1.200 [[Власи]].<ref>{{МЕС|269|http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_44.htm}}</ref> Меѓутоа, ваквиот етнички состав не е точен, затоа што Блаца е чисто влашка населба.<ref name=":0" /> На Етнографската карта на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]] од 1901 г. ''Грчка Блаца'' е претставена како мешано село во Кајларската Каза на Серфиџенскиот Санџак со 350 куќи.<ref>{{Битолски вилает|63}}</ref> По податоци на егзархискиот секретар [[Димитар Мишев]] („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во [[1905]] г. во ''Блаца'' живееле 1.500 „[[Грци]]“ и 1.200 [[Власи]] и работело грчко училиште.<ref>{{Бранков|178-179}}</ref> === Во Грција === По [[Балкански војни|Балканските војни]] во 1913 г. селото е припоено кон [[Грција]] согласно [[Букурешки договор (1913)|Букурешкиот договор]]. Таа година броело дури 3.683 жители, кои во 1920 г. се свеле на 1.609 лица. Во пописот од 1928 г. е евидентирано со население од 2.239 жители.<ref name=":0" /> Во 1927 г. името на селото било променето во ''Полинери'' (Πολυνέρι), во превод „многу водно [место]“.<ref name=":03" /> Во 1928 г. е одново преименувано, овојпат во ''Власти'' (Βλάστη).<ref name=":02" /> За време на [[Втората светска војна]], Влашка Блаца била запалена од [[Окупација на Грција во Втората светска војна|германските окупаторски]] [[Окупација на Грција во Втората светска војна|сили]], а настрадала и во последователната [[Граѓанска војна во Грција|Граѓанска војна]] (1946–1949), поради што поголемиот дел од жителите се раселиле во градските центри.<ref name=":0" /> {| class="wikitable collapsible uncollapsed" |+Места во заедницата Влашка Блаца преименувани со службен указ на 6 август 1969 година !Име !Име !Ново име !Ново име<ref name="Περὶ μετονομασίας">{{Државен 147а 1969|1051}}</ref> !Опис<ref name=":2" /> |- |Баруга |Μπαρρούγκα |Станес |Στάνες |врв на Сињак на ЗСЗ од [[Димирџилер]] и ЈИ од Влашка Блаца (1.384 м) |- |Калаџик |Καλατζίκ |Мандра |Μάνδρα |месност на Сињак на ЗСЗ од [[Димирџилер]] и ЈИ од Влашка Блаца |- |Друга |Ντρούγκα |Долеја |Φωλεά |врв на Сињак на ЈИ од Влашка Блаца (1.402 м) |- |Чекрк Чифлик |Τσιφλίκι Τσικρίκη |Агиос Маркос |Άγιος Μάρκος |месност на Сињак на ЈИ од Влашка Блаца и Ј од [[С’лпово]] |- |Халепли |Χαλεπλή |Перистера |Περιστέρια |врв на Сињак на З од [[Димирџилер]] и ЈИ од Влашка Блаца (1.321 м) |- |Даут Пиргос |Νταούτ Πύργος |Пиргос |Πύργος |врв на Сињак на З од [[Пепелишта]] и Ј од Влашка Блаца (1.517 м) |} == Стопанство == Населението се занимава главно со [[сточарство]], со [[шумарство]] и помалку со [[производство]] на [[Компир|компири]].<ref name=":0" /> == Население == {{Пописи-ЕМ|1.527|736|681|434|747|671|645|274|326}} == Општествени установи == * Полициска станица == Културни и природни знаменитости == '''Цркви''' * [[Црква „Св. Никола“ - Влашка Блаца|Црква „Св. Никола“]] — најстара црква од 1761 г. * [[Црква „Св. Димитриј“ - Влашка Блаца|Црква „Св. Димитриј“]] — манастирска црква, изградена во 1774 г. * [[Црква „Св. Марко“ - Влашка Блаца|Црква „Св. Марко“]] — подигната во 1856 г. * [[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Влашка Блаца|Црква „Св. Ѓорѓи“]] — подигната во 1818/1820 г. * [[Црква „Св. Панталејмон“ - Влашка Блаца|Црква „Св. Панталејмон“]] — манастирска црква надвор од селото <gallery mode="packed" heights="150" caption="Селските цркви во Влашка Блаца"> Податотека:Saint George Orthodox Church in Vlasti.jpg|Црквата „Св. Ѓорѓи“ Податотека:Saint Mark the Evangelist Church in Vlasti.jpg|Црквата „Св. Марко“ Податотека:Saint Nikolas Orthodox Church in Vlasti.JPG|Црквата „Св. Никола“ </gallery> == Личности == [[Податотека:Blatsa Wedding of Ilias Farmakis Son.jpg|мини|Свадбата на синот на андартот [[Илијас Кундурас]] во Блаца, почеток на XX век]] ;Родени во Влашка Блаца * [[Андреј Багаву]] (1857–1888) — педагог и поет * [[Антониос Керамопулос]] (1870–1960) — грчки археолог * [[Карамицо]] (1782–1835) — учесник во [[Грчката војна за независност]] * [[Константин Бели - Македонецот]] (1770–1838) — австриски благородник * [[Стерјо Думба]] (1794–1870) — австриски општественик * [[Теодор Думба]] (1818/1820–1880) — австриски трговец ;По потекло од Влашка Блаца *[[Димитрие Љотиќ]] (1891–1945) — српски фашистички деец. *[[Николаус Думба]] (1830–1900) — австриски индустријалец и либерален политичар == Наводи == {{наводи}} {{Еордеја}} [[Категорија:Влашка Блаца]] 0nmiqeoq6g5no9994yjsp927wkqa4yn 5581625 5581623 2026-06-23T20:28:17Z SpectralWiz 106165 5581625 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Место во Грција |name = Влашка Блаца |name_local = Βλάστη |image_skyline = Askio (Siniatsiko) mountain - Ptolemaida, Kozani prefecture, Greece.png |caption_skyline = Поглед на селото со [[Сињак]] |image_map = {{ПолКарта | Егејска Македонија Еордеја | ширина = | опис = <center>Местоположба на Влашка Блаца во општината [[Еордеја (општина)|Еордеја]] и областа [[Западна Македонија (Грција)|Западна Македонија]]</center> | релјефна = | натпис = Влашка Блаца | натпис_гол = | положба = | позадина = | бележник = | бележник_гол = | врска = | ГШ_степ = 40 | ГШ_мин = 27 | ГШ_сек = 15 | ГШ_прав = N | ГД_степ = 21 | ГД_мин = 31 | ГД_сек = 30 | ГД_прав = E }} | periph = [[Западна Македонија (Грција)|Западна Македонија]] | periphunit = [[Кожани (округ)|Кожански]] |municipality = [[Еордеја (општина)|Еордеја]] |municunit = Влашка Блаца |population = 326 |area_community = |population_as_of = 2021 |lat_deg = 40 |lat_min = 27 |lon_deg = 21 |lon_min = 31 |postal_code = |area_code = |licence = |elevation = 1180 }} '''Влашка Блаца''' или '''Влашко Блато''' ({{Langx|el|Βλάστη}}, ''Власти''; до 1927 г. ''Μπλάτσι'' или ''Βλάτσι'', ''Блаци'' или ''Влаци'';<ref name=":03">{{Наведена мрежна страница|url=http://pandektis.ekt.gr/pandektis/handle/10442/169100|title=Μετονομασίες των Οικισμών της Ελλάδας|work=Πανδέκτης: Name Changes of Settlements in Greece|accessdate=23 јуни 2026}}</ref> до 1928 г. ''Πολυνέρι'', ''Полинери'';<ref name=":02">{{Наведена мрежна страница|url=https://pandektis.ekt.gr/pandektis/handle/10442/168599|title=Μετονομασίες των Οικισμών της Ελλάδας|work=Πανδέκτης: Name Changes of Settlements in Greece|accessdate=23 јуни 2026}}</ref> {{Langx|rup|Blatsa}}) — село во [[Кајларско]], [[Егејска Македонија]], денес во општината [[Еордеја (општина)|Еордеја]] на [[Кожани (округ)|Кожанскиот Округ]] во областа [[Западна Македонија (Грција)|Западна Македонија]], [[Грција]]. Населението брои 326 жители (2021), сочинето од [[Власи]].<ref name=":0">{{НМЕМ|дел=I|страница=293-294}}</ref><ref name=":1">{{Наведена книга|title=Власите на Балканот|last=Трпковски-Трпку|first=Вангел Ј.|publisher=Здружение пријатели на Власите од родниот крај „Питу Гули“|year=1986|location=Скопје|pages=105|url=https://www.google.mk/books/edition/Vlasite_na_Balkanot/l7keAAAAMAAJ}}</ref> Во минатото, селото се нарекувало уште како '''Грчка Блаца''', за да се разликува од блиското македонско село [[Блаца]] во [[Костурско]], иако во него живее исклучиво влашко население.<ref name=":0" /> == Географија и местоположба == Сeлото се наоѓа во мала висорамнина, високо на јужните падини на [[Сињак]], околу 24 км југозападно од градот [[Кајлари]], на надморска височина од 1.180 м.<ref name=":0" /><ref name=":2">{{Генштаб}}</ref> == Историја == === Во Отоманското Царство === Селото веројатно е основано во XV век, кога по доселувањето на [[Јуруци|Турци-Коњари]] во Кајларско, месното христијанско население било принудено да побара засолниште во планините. По уништувањето на влашките градови [[Москополе]], [[Николица]] и [[Грамошта (село)|Грамошта]] од бандите на [[Али-паша Јанински]] кон крајот на XVIII век, голем број Власи оттаму се населиле во Блаца. Дел од населението на Блаца е по потекло и од [[Шишани]] — некогашно [[Шишанско-сачишка епархија|епископско седиште]].<ref>{{cite book|url=http://www.scribd.com/doc/79608310/Jovan-Popovic-О-Cincarima|title=О цинцарима|last=Поповић|first=Јован|publisher=Прометеj|year=1998|isbn=86-82363|location=Београд|pages=42|accessdate=23 февруари 2013 г.}}</ref> Влашка Блаца постепено израснала во голема населба со градски карактеристики, а нејзините жители прилично се збогатиле благодарение на развиеното [[сточарство]] (големи стада овци), но и поради [[Трговија|трговијата]] и [[Занаетчиство|занаетчиството]], кои биле исто така доста развиени.<ref name=":0" /> Повидни семејства од селото биле Карамичу, Логи, Капети, Дуро, Германи, Мушику, Дошу и други.<ref name=":1" /> Кон крајот на ХIХ век Влашка Блаца било големо влашко село во Кајларската Каза на [[Серфиџенски Санџак|Серфиџенскиот]] [[Серфиџенски Санџак|Санџак]]. Епирскиот хроничар [[Панајотис Араванитос]] („Етнографска карта на Епир“) го посочува населението на ''Блаци'' (Blatsi) како „гркојазично“.<ref>{{cite book|url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ethnographic_map_of_Epirus,_based_on_P._Aravandinos,_1878.jpg|title=Etnographische karte von Epirus|last=Aravandinos|first=P|publisher=D. Reimer|year=[1878]|isbn=|editor=|editor-link=|edition=|location=Berlin|pages=|doi=|quote=|authorlink=|accessdate=|coauthors=|lang-hide=|lang=de}}</ref> Селото било почетна точка на [[Андарти|грчките андартски чети]] во нивната борба против четите на [[ВМОРО]] за време на [[Грчка вооружена пропаганда во Македонија|грчката вооружена пропаганда во Македонија]] (1904–1908). Според податоците на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) од [[1900]], во ''Грчка Блаца'' живееле 2.500 жители, од кои 1.300 „[[Грци]]“ и 1.200 [[Власи]].<ref>{{МЕС|269|http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_44.htm}}</ref> Меѓутоа, ваквиот етнички состав не е точен, затоа што Блаца е чисто влашка населба.<ref name=":0" /> На Етнографската карта на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]] од 1901 г. ''Грчка Блаца'' е претставена како мешано село во Кајларската Каза на Серфиџенскиот Санџак со 350 куќи.<ref>{{Битолски вилает|63}}</ref> По податоци на егзархискиот секретар [[Димитар Мишев]] („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во [[1905]] г. во ''Блаца'' живееле 1.500 „[[Грци]]“ и 1.200 [[Власи]] и работело грчко училиште.<ref>{{Бранков|178-179}}</ref> === Во Грција === По [[Балкански војни|Балканските војни]] во 1913 г. селото е припоено кон [[Грција]] согласно [[Букурешки договор (1913)|Букурешкиот договор]]. Таа година броело дури 3.683 жители, кои во 1920 г. се свеле на 1.609 лица. Во пописот од 1928 г. е евидентирано со население од 2.239 жители.<ref name=":0" /> Во 1927 г. името на селото било променето во ''Полинери'' (Πολυνέρι), во превод „многу водно [место]“.<ref name=":03" /> Во 1928 г. е одново преименувано, овојпат во ''Власти'' (Βλάστη).<ref name=":02" /> За време на [[Втората светска војна]], Влашка Блаца била запалена од [[Окупација на Грција во Втората светска војна|германските окупаторски]] [[Окупација на Грција во Втората светска војна|сили]], а настрадала и во последователната [[Граѓанска војна во Грција|Граѓанска војна]] (1946–1949), поради што поголемиот дел од жителите се раселиле во градските центри.<ref name=":0" /> {| class="wikitable collapsible uncollapsed" |+Места во заедницата Влашка Блаца преименувани со службен указ на 6 август 1969 година !Име !Име !Ново име !Ново име<ref name="Περὶ μετονομασίας">{{Државен 147а 1969|1051}}</ref> !Опис<ref name=":2" /> |- |Баруга |Μπαρρούγκα |Станес |Στάνες |врв на Сињак на ЗСЗ од [[Димирџилер]] и ЈИ од Влашка Блаца (1.384 м) |- |Калаџик |Καλατζίκ |Мандра |Μάνδρα |месност на Сињак на ЗСЗ од [[Димирџилер]] и ЈИ од Влашка Блаца |- |Друга |Ντρούγκα |Долеја |Φωλεά |врв на Сињак на ЈИ од Влашка Блаца (1.402 м) |- |Чекрк Чифлик |Τσιφλίκι Τσικρίκη |Агиос Маркос |Άγιος Μάρκος |месност на Сињак на ЈИ од Влашка Блаца и Ј од [[С’лпово]] |- |Халепли |Χαλεπλή |Перистера |Περιστέρια |врв на Сињак на З од [[Димирџилер]] и ЈИ од Влашка Блаца (1.321 м) |- |Даут Пиргос |Νταούτ Πύργος |Пиргос |Πύργος |врв на Сињак на З од [[Пепелишта]] и Ј од Влашка Блаца (1.517 м) |} == Стопанство == Населението се занимава главно со [[сточарство]], со [[шумарство]] и помалку со [[производство]] на [[Компир|компири]].<ref name=":0" /> == Население == {{Пописи-ЕМ|1.527|736|681|434|747|671|645|274|326}} == Општествени установи == * Полициска станица == Културни и природни знаменитости == '''Цркви''' * [[Црква „Св. Никола“ - Влашка Блаца|Црква „Св. Никола“]] — најстара црква од 1761 г. * [[Црква „Св. Димитриј“ - Влашка Блаца|Црква „Св. Димитриј“]] — манастирска црква, изградена во 1774 г. * [[Црква „Св. Марко“ - Влашка Блаца|Црква „Св. Марко“]] — подигната во 1856 г. * [[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Влашка Блаца|Црква „Св. Ѓорѓи“]] — подигната во 1818/1820 г. * [[Црква „Св. Панталејмон“ - Влашка Блаца|Црква „Св. Панталејмон“]] — манастирска црква надвор од селото <gallery mode="packed" heights="150" caption="Селските цркви во Влашка Блаца"> Податотека:Saint George Orthodox Church in Vlasti.jpg|Црквата „Св. Ѓорѓи“ Податотека:Saint Mark the Evangelist Church in Vlasti.jpg|Црквата „Св. Марко“ Податотека:Saint Nikolas Orthodox Church in Vlasti.JPG|Црквата „Св. Никола“ </gallery> == Личности == [[Податотека:Blatsa Wedding of Ilias Farmakis Son.jpg|мини|Свадбата на синот на андартот [[Илијас Кундурас]] во Блаца, почеток на XX век]] ;Родени во Влашка Блаца * [[Андреј Багаву]] (1857–1888) — педагог и поет * [[Антониос Керамопулос]] (1870–1960) — грчки археолог * [[Карамицо]] (1782–1835) — учесник во [[Грчката војна за независност]] * [[Константин Бели - Македонецот]] (1770–1838) — австриски благородник * [[Стерјо Думба]] (1794–1870) — австриски општественик * [[Теодорос Думба]] (1818/1820–1880) — австриски трговец ;По потекло од Влашка Блаца *[[Димитрие Љотиќ]] (1891–1945) — српски фашистички деец. *[[Николаус Думба]] (1830–1900) — австриски индустријалец и либерален политичар == Наводи == {{наводи}} {{Еордеја}} [[Категорија:Влашка Блаца]] 9hns2zg3kflgyaonscwn32oslcupq5e 0 176379 5581810 5510592 2026-06-24T08:55:25Z BosaFi 115936 5581810 wikitext text/x-wiki '''Архајски период''' или '''архаика''' е именување кое се користи за [[период]]от од грчката [[историја]] од [[750]]. година пне. до 480. година пне.<ref>{{harvnb|Shapiro|2007|pp=1–2}}</ref> Терминот почнале да го користат историчарите во 18. век како би го опишале преминот од т.н. мрачно доба на [[Грција]] до [[Класичен период|класичниот антички период]]. Во архаичниот период, Грците се населиле преку Средоземното Море и Црното Море: до крајот на периодот, тие биле дел од трговска мрежа што се протегала низ целиот Медитеран. Архаичниот период започнал со масовно зголемување на грчкото население<ref>{{Наведена книга|url=https://doi.org/10.1017/ccol9780521822008.001|title=Introduction|last=Shapiro|first=H. A.|date=2007-05-07|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-82200-8|pages=1–10}}</ref> и со значајни промени што го направиле грчкиот свет на крајот на 8 век целосно непрепознатлив од самиот почеток.<ref>{{Наведена книга|title=The Oxford handbook of Greek and Roman coinage|last=Metcalf|first=William E.|date=2012|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-530574-6|location=Oxford New York}}</ref> Според Ентони Снодграс, архаичниот период бил ограничен од две револуции во грчкиот свет. Започнал со „структурна револуција“ што „ја нацртала политичката карта на грчкиот свет“ и ги воспоставила полиите, карактеристичните грчки градови-држави, а завршил со интелектуалната револуција на класичниот период. Архаичниот период бележи развој на грчката [[политика]], [[економија]], [[меѓународни односи]], [[војување]] и [[култура]]. Тој ги поставил темелите за класичниот период, и политички и културно. Во архаичниот период се развила грчката азбука, била составена најраната зачувана грчка литература, монументалната скулптура и грнчарија започнаале во Грција, а хоплитот станал јадро на грчките армии. Во Атина, најраните институции на демократијата биле спроведени под Солон, а реформите на Клеистен на крајот од архаичниот период ја донеле атинската демократија каква што била за време на класичниот период. Во Спарта, многу од институциите што се припишуваат на реформите на Ликург биле воведени за време на архаичниот период, регионот Месенија бил ставен под спартанска контрола, бил воведен хелотажот и била основана Пелопонеската лига и Спарта станала доминантна сила во Грција.<ref>{{Наведена книга|title=A companion to archaic Greece|date=2013|publisher=Wiley-Blackwell|isbn=978-1-118-45138-0|editor-last=Raaflaub|editor-first=Kurt A.|series=Blackwell companions to the ancient world|location=Malden, MA}}</ref> == Уметност == [[Податотека:kouros from thebes.jpg|thumb|right|Архајски [[курос]]]] [[Податотека:Loutrophoros Analatos Louvre CA2985 n2.jpg|thumb|left|Орнаментален стил]] [[Податотека:Amphora warriors Louvre E866.jpg|thumb|left|Црно-фигурален стил]] [[Податотека:Istanbul - Museo archeologico - Mostra sul colore nell'antichità 02 - Foto G. Dall'Orto 28-5-2006.jpg|thumb|right|Реконструкција на боја кај статуа на [[Кора (склуптура)|кора]] од Архајскиот период на Грција]] Овој период го добил именувањето по она според кое во [[Историја на уметноста|Историја на уметност]], се сметало за архаично и старомодно во склуптурата и уметностите/занаетите, како спротивност од следниот т.н [[Класичен период]]. == Поврзано == * [[Античка историја]] * [[Класична антика]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.fhw.gr/chronos/04/en/ Фондацијата на Хеленскиот свет] [[Категорија:Архајска Грција| ]] on1clb4i38sakl4ouh78w07vvoljcfx 0 177707 5581788 5512781 2026-06-24T07:45:09Z BosaFi 115936 5581788 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Бела Кун|image=Bela Kun (cropped).png|caption=Бела Кун во 1919 г.|status=''[[De facto]]'' leader of the [[Hungarian Soviet Republic]]|office=[[Министар за надворешни рааботи]]|term_start=12 март|term_end=1 август 1919|birth_name=Бела Кун|birth_date={{Birth date|1886|2|20|df=y}}|birth_place=[[Леле]], [[Кралство Унгарија]], [[Австроунгарија]]<br />{{small|(now [[Ходод]], [[Романија]])}}|death_date={{death date and age|1938|8|29|1886|2|20|df=y}}{{r|Memorial07}}|death_place=[[Стрелиште Комунарка]], [[Москва]], [[Руска Советска Федеративна Социјалистичка Република|Руска СФСР]], [[Советски Сојуз]]|profession=[[политичар]], [[новинар]]|party=[[Унгарска Социјалдемократска Партија]] <br />[[Унгарска Комунистичка Партија]]|spouse=[[Ирен Гал]]|alma_mater=[[Универзитет „Франц Јозеф“]]}}'''Бела Кун''', (20 февруари 1886 – 29 август 1938) бил унгарски револуционер. Тој бил основач на комунистичката партија на Унгарија и политичар кој во 1919 година управувал со Унгарската Советска Република.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Indelicato|first=Alberto|date=19 September 2017|title=Two Italians Against Béla Kun|url=http://www.hungarianreview.com/article/20170919_two_italians_against_bela_kun|journal=Hungarian Review|volume=VIII|issue=5|access-date=2026-01-16|archive-date=2025-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20251112115835/https://hungarianreview.com/article/20170919_two_italians_against_bela_kun/|url-status=dead}}</ref> Откако студирал на [[Универзитет „Франц Јозеф“|Универзитетот „Франц Јозеф“]] во Коложвар (денес [[Клуж-Напока]], Романија), Кун работел како новинар до [[Прва светска војна|Првата светска војна]]. Служел во Австроунгарската армија, бил заробен од Царската руска армија во 1916 година и бил испратен во логор за воени заробеници во [[Урал (планина)|Урал]]. Во Русија, Кун ги прифатил комунистичките идеи, а во 1918 година во Москва бил ко-основач на унгарскиот огранок на Руската комунистичка партија. Се спријателил со [[Владимир Илич Ленин|Владимир Ленин]] и се борел за болшевиците во Руската граѓанска војна. Во ноември 1918 година, Кун се вратил во Унгарија со советска поддршка и ја основал [[Партија на комунистите во Унгарија|Партијата на комунистите во Унгарија]]. Усвојувајќи ја тактиката на Ленин, тој агитирал против владата на [[Михај Карој]] и постигнал голема популарност и покрај тоа што бил затворен. По неговото ослободување во март 1919 година, Кун предводел успешен државен удар, формирал комунистичко-социјалдемократска коалициска влада и прогласил Унгарска советска република. Иако де јуре лидер на Републиката бил премиерот [[Шандор Гарбаи]], де факто власта ја држел министерот за надворешни работи Кун, кој одржувал директен контакт со Ленин преку радиотелеграф и добивал наредби и совети од Кремљ.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.mk/books?id=QtwzDwAAQBAJ&q=%22and+giving+constant+advice+and+directions+to+kun+by+Radio%22&pg=PT86&redir_esc=y|title=The Great Globe Itself: A Preface to World Affairs|last=Bullitt|first=William|date=2017-09-04|publisher=Routledge|isbn=978-1-351-48186-1|language=en}}</ref> Четири месеци подоцна, новиот режим се распаднал поради воената офанзива на [[Кралство Романија|Кралството Романија]]. Кун избегал во Советска Русија, каде што од 1920 година работел како функционер во бирократијата на Комунистичкиот интернационал како шеф на Кримскиот револуционерен комитет. Тој го организирал и активно учествувал во [[Црвениот терор]] во Крим (1920–1921), по што учествувал во Мартовската акција од 1921 година, неуспешно комунистичко востание во Германија. За време на Големата чистка кон крајот на 1930-тите, Кун бил обвинет за троцкизам и бил уапсен, испрашуван, суден и погубен во краток временски период. Во 1956 година, по смртта на [[Јосиф Сталин]] и десталинизацијата на Советскиот Сојуз под водство на [[Никита Хрушчов]], Кун бил постхумно рехабилитиран од советското раководство. == Наводи == {{Наводи}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Учесници во Руската граѓанска војна]] [[Категорија:Родени во 1886 година]] [[Категорија:Починати во 1938 година]] [[Категорија:Починати во Москва]] 9eqpemnxr5ifv0lkqp0vpqmuw8yusio 5581789 5581788 2026-06-24T07:46:00Z BosaFi 115936 5581789 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Бела Кун|image=Bela Kun (cropped).png|caption=Бела Кун во 1919 г.|status=''[[De facto]]'' leader of the [[Hungarian Soviet Republic]]|office=[[Министар за надворешни рааботи]]|term_start=12 март|term_end=1 август 1919|birth_name=Бела Кун|birth_date={{Birth date|1886|2|20|df=y}}|birth_place=[[Леле]], [[Кралство Унгарија]], [[Австроунгарија]]<br />{{small|(now [[Ходод]], [[Романија]])}}|death_date={{death date and age|1938|8|29|1886|2|20|df=y}}|death_place=[[Стрелиште Комунарка]], [[Москва]], [[Руска Советска Федеративна Социјалистичка Република|Руска СФСР]], [[Советски Сојуз]]|profession=[[политичар]], [[новинар]]|party=[[Унгарска Социјалдемократска Партија]] <br />[[Унгарска Комунистичка Партија]]|spouse=[[Ирен Гал]]|alma_mater=[[Универзитет „Франц Јозеф“]]}}'''Бела Кун''', (20 февруари 1886 – 29 август 1938) бил унгарски револуционер. Тој бил основач на комунистичката партија на Унгарија и политичар кој во 1919 година управувал со Унгарската Советска Република.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Indelicato|first=Alberto|date=19 September 2017|title=Two Italians Against Béla Kun|url=http://www.hungarianreview.com/article/20170919_two_italians_against_bela_kun|journal=Hungarian Review|volume=VIII|issue=5|access-date=2026-01-16|archive-date=2025-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20251112115835/https://hungarianreview.com/article/20170919_two_italians_against_bela_kun/|url-status=dead}}</ref> Откако студирал на [[Универзитет „Франц Јозеф“|Универзитетот „Франц Јозеф“]] во Коложвар (денес [[Клуж-Напока]], Романија), Кун работел како новинар до [[Прва светска војна|Првата светска војна]]. Служел во Австроунгарската армија, бил заробен од Царската руска армија во 1916 година и бил испратен во логор за воени заробеници во [[Урал (планина)|Урал]]. Во Русија, Кун ги прифатил комунистичките идеи, а во 1918 година во Москва бил ко-основач на унгарскиот огранок на Руската комунистичка партија. Се спријателил со [[Владимир Илич Ленин|Владимир Ленин]] и се борел за болшевиците во Руската граѓанска војна. Во ноември 1918 година, Кун се вратил во Унгарија со советска поддршка и ја основал [[Партија на комунистите во Унгарија|Партијата на комунистите во Унгарија]]. Усвојувајќи ја тактиката на Ленин, тој агитирал против владата на [[Михај Карој]] и постигнал голема популарност и покрај тоа што бил затворен. По неговото ослободување во март 1919 година, Кун предводел успешен државен удар, формирал комунистичко-социјалдемократска коалициска влада и прогласил Унгарска советска република. Иако де јуре лидер на Републиката бил премиерот [[Шандор Гарбаи]], де факто власта ја држел министерот за надворешни работи Кун, кој одржувал директен контакт со Ленин преку радиотелеграф и добивал наредби и совети од Кремљ.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.mk/books?id=QtwzDwAAQBAJ&q=%22and+giving+constant+advice+and+directions+to+kun+by+Radio%22&pg=PT86&redir_esc=y|title=The Great Globe Itself: A Preface to World Affairs|last=Bullitt|first=William|date=2017-09-04|publisher=Routledge|isbn=978-1-351-48186-1|language=en}}</ref> Четири месеци подоцна, новиот режим се распаднал поради воената офанзива на [[Кралство Романија|Кралството Романија]]. Кун избегал во Советска Русија, каде што од 1920 година работел како функционер во бирократијата на Комунистичкиот интернационал како шеф на Кримскиот револуционерен комитет. Тој го организирал и активно учествувал во [[Црвениот терор]] во Крим (1920–1921), по што учествувал во Мартовската акција од 1921 година, неуспешно комунистичко востание во Германија. За време на Големата чистка кон крајот на 1930-тите, Кун бил обвинет за троцкизам и бил уапсен, испрашуван, суден и погубен во краток временски период. Во 1956 година, по смртта на [[Јосиф Сталин]] и десталинизацијата на Советскиот Сојуз под водство на [[Никита Хрушчов]], Кун бил постхумно рехабилитиран од советското раководство. == Наводи == {{Наводи}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Учесници во Руската граѓанска војна]] [[Категорија:Родени во 1886 година]] [[Категорија:Починати во 1938 година]] [[Категорија:Починати во Москва]] 7fe0y1wfmp95p3u5qvnszexsab49uti 0 188222 5581697 5531900 2026-06-24T02:18:55Z Bjankuloski06 332 /* top */ Печатна грешка, replaced: октри → откри 5581697 wikitext text/x-wiki {{Историја на Буркина Фасо}} Последните археолошки откритија од [[1973]] година, во северозападните делови на денешната земја [[Буркина Фасо]], покажале дека земјата била населена уште пред 14.000 години. Пред околу 3.600-2.800 години во земјата се појавиле првите земјоделци и населени места. Во текот на [[15 век]] и [[16 век]], Буркина Фасо била вклучена во составот на [[Кралство Сонгхај]]. Во текот на тој период, во регионите започнал да се распространува [[ислам]]от. Во следните години, поголемиот дел од земјата била дел од кралството на мосите, народ кој денеска го претставува мнозинството во земјата и за кој се претпоставува дека потекнува од [[Северна Гана]]. Во текот на [[1896]] година, [[Кралство Моси|кралството Моси]] било преземано од страна на [[Французи]]те. До [[1904]] година целата денешна земја била под власта на [[Франција]] и била вклучена во составот на [[Француска Западна Африка]] под името [[Горна Волта]], заедно со [[Мавританија]], [[Сенегал]], [[Француски Судан]] (денеска [[Мали]]), [[Француска Гвинеја]] (денеска [[Гвинеја]]), [[Брегот на Слоновата Коска]], [[Нигер]] и [[Дахомеј]] (денеска [[Бенин]]). Во времето на [[Прва светска војна|Првата светска војна]], жителите на денешната земја војувале на страната на Французите. Во [[1919]] година Горна Волта се одделила како самостојна колонија, до [[1932]] година, кога била соединета со [[Мали]], [[Брегот на Слоновата Коска]] и [[Нигер]]. Во [[1958]] година земјата била прогласена за република во рамките на француската управа. Својата независност Горна Волта ја добила на [[5 август]] [[1960]] година. Од истата година земјата станала член на [[ООН]]. Првиот претседател бил [[Морис Јамеого]], претседател на Демократскиот сојуз. На таа функција Јамеого останал до [[јануари]] [[1966]] година кога главно поради политичката и економската криза му бил зададен воен удар. Милитаристичката власт, на чело со [[Сангуле Ламизана]], го распуштил собранието и политичките партии. Но, подоцна сепак повеќепартискиот систем бил воведен и така во [[1970]] година бил изгласен новиот устав. По ова биле спроведени демократски избори на кои победиле демократите. Претседател на земјата останал Ламизана, а во периодот од [[1971]]-[[1974]] година премиер станал водачот на демократскиот сојуз. Во [[1974]] година парламентот повтрно бил распуштен, за да во [[1978]] година биде изгласен повторно нов устав. По само две години се случил нов воед удар од страна на [[Сеј Зербо]]. Во следните години земјата била зафатена од постојани конфликти и воени преврати. Во [[1984]] година<ref name="WDL1">{{cite web|url=http://www.wdl.org/en/item/635|title=More (Language of the Moose people) Phrase Book|publisher=[[World Digital Library]]|access-date=16 February 2013|archive-date=2018-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20181123122514/https://www.wdl.org/en/item/635/|url-status=dead}}</ref> земјата била преименувана во Буркина Фасо.<ref>Kingfisher Geography Encyclopedia. {{ISBN|1-85613-582-9}}. Page 170</ref><ref>{{cite book|title=Francophone Sub-Saharan Africa: 1880-198|last=Manning|first=Patrick|publisher=New York|year=1988|location=Cambridge}}</ref> ==Наводи== {{наводи}} {{Африка по тема|Историја на}} {{DEFAULTSORT:Буркина Фасо, историја на}} [[Категорија:Историја на Буркина Фасо| ]] 4nvtc7zauklitup73xz9sdwvakv3fvy 0 188392 5581696 4671157 2026-06-24T02:18:52Z Bjankuloski06 332 /* top */ Печатна грешка, replaced: Октри → Откри 5581696 wikitext text/x-wiki {{Историја на Јужноафриканската Република}} Територијата на денешната [[Јужноафриканска Република]] била населена уште од најраните времиња. Во оваа земја денеска се наоѓа еден од најстарите археолошки наоѓалишта на светот.<ref>{{Наведена книга|last=Wymer|first=John|author=Singer, R|year=1982|title=The Middle Stone Age at Klasies River Mouth in South Africa|location=Chicago|publisher=University of Chicago Press|isbn=0226761037}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|title=Guide to Klasies River|page=11|year=2001|url=http://academic.sun.ac.za/archaeology/KRguide2001.PDF|author=Deacon, HJ|publisher=Stellenbosch University|accessdate=2009-09-05}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://whc.unesco.org/en/list/915|title=Fossil Hominid Sites of Sterkfontein, Swartkrans, Kromdraai, and Environs }}</ref> Остатоци од австралопитек (Australopithecus africanus) биле пронајдени кај [[Таунг]] и во пештерите [[Стеркфонтејн]], [[Кромдраи]] и [[Макапансгат]], од кое произлегува дека овде имало живот пред околу 3 милиони години.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.yale.edu/ynhti/curriculum/units/1979/6/79.06.02.x.html|title=Hominid Evolution|publisher=Yale-New Haven Teachers Institute|author=Stephen P. Broker|accessdate=2008-06-19}}</ref> Во времето на миграциите си, племето [[Банту]] ја преминале реката Лимпопо и ја населиле територијата на денешната држава. Главно занимање на населението било земјоделството и сточарството. Племињата кои претходно живееле на овие простори околу 20.000 години биле или протерани или асимилирани. Во [[1487]] година, португалецот [[Бартоломео Дијас]] бил првиот Европеец кој престигнал на ова подрачје. Во [[1497]] година, [[Васко де Гама]] пловел околу територијата на земјата, покрај [[Јужна Африка]] кон својот пат за [[Индија]]. Областа на исток од земјата ја нарекол ''Натал'', бидејќи неговата експедиција овде престојувала за време на [[Божик]]. Сепак почетокот на новата историја на [[Јужна Африка]] денеска се препишува на [[калвинизам|калвинистот]] [[Јан ван Рибек]]. На [[6 април]] [[1652]] година, по налог на Холандската источноиндиска компанија тој основал станица за снабдување на бродови. Благодарение на својата стратегиска позиција, таа станица би требало да служи за одмор на трговските бродови кои патувале од [[Европа]] кон [[југоисточна Азија]]. Кон втората половина на [[17 век]] и почетокот на [[XVIII век]], таа холандиска станица односно населено место започнала да се зголемува. Во почетокот, населувачите се распространувале во регионот на [[Весткап]]. Во [[1770]] година истите престигнале до границата со племето банту, со кое започнала редица од војни. [[Холандија]] довеле голеа број на робови од [[Индонезија]], [[Мадагаскар]] и [[Индија]]. Во почетокот на [[1743]] година, бројот на т.н. црни робови бил значително поголем од бројот на местното население кое се населило на овие простори. Со текот на времето, наследниците на црните робови честопати се жениле со белите дојденци. Така, денеска заедно со бушманите тие сочинуваат 50 % од вкупното население на Западно’ртската покраина. [[Велика Британија]] врз областа зазела целосна контрола во [[1795]] година. Бидејќи веќе имала свои колонии во [[Австралија]] и [[Индија]], Велика Британија сакала [[Кејптаун]] да го користи како трговска станица за долгите патувања. Сепак, според Амбиенскиот мировен договор од [[1802]] година, Британија морала да ја врати територијата на Холандија, но во [[1806]] година тие повторно ја зазеле и повторно основале колонија, главно поради банкрот на Холандската источноиндиска копмпанија. На почетокот од [[XIX век]], племето [[Зулу]] успеало да ги прошири своите територии. Во [[1833]] година, британската влада го забранила ропството, по кое следувале голем број на конфликти. Во тој период била основана Јужноафриканската република. Откривањето на дијамантот во [[1867]] година и златото во [[1884]] година на овие подрачја, дополнително придонело за економски развој и имиграција. Секојдневните конфликти доведувале до постојани војни помеѓу европското население и домородците. Следувале т.н. [[Бурски војни]]. Во [[Прва бурска војна|Првата бурска војна]] (1880-1881) местното население забележило определени резултати, но во [[Втора бурска војна|Втората бурска војна]] (1899-1902) сепак Британија била поуспешна. По крајот на војните, во [[1910]] година бил основан [[Јужноафрикански сојуз]] од четирите колонии [[Натал]], [[Трансвал]], [[Фристејт]] и [[’Ртска Колонија|’Ртската Колонија]]. Во [[1934]] година станало обединувањето на британската јужноафриканска партија со бурската национална партија во т.н. ''Обединета партија'' чија главна цел била помирувањето на белото и црното население. Тој сојуз се распаднал во [[1939]] година. По крајот на [[Втора светска војна|Втората светска војна]], белото население успеало да ја зачува својата власт. Во втората половина на [[XX век]] започнала војна помеѓу истите страни. Во [[1976]] година, органите на редот убиле 176 црни демонстранти и студенти. Но по големите притисоци од светската јавност, сепак во [[1994]] година се одржиле првите избори на кои Африканскиот нациопнален конгрес победил убедливо и од тогаш сѐ уште е на власт. [[Нелсон Мандела]] станал првиот црн претседател на земјата, кој во [[1993]] година добил нобелова наградаза мир. == Наводи == {{наводи}} {{Африка по тема|Историја на}} {{DEFAULTSORT:Јужноафриканска Република, историја на}} [[Категорија:Историја на ЈАР| ]] b63ipi0m5me0y40kn6h4qbk0m4iyc3w 0 192010 5581553 5121121 2026-06-23T16:02:56Z Lopezsuarez 97163 5581553 wikitext text/x-wiki <!-- Infobox begins -->{{Инфокутија Населено место |official_name = Partaloa, Spain |nickname = |motto = | image_skyline = Partaloa (Almería).jpg | image_alt = | image_caption = Поглед кон Парталоа| |image_flag = Flag of Partaloa Spain.svg |image_seal = Escudo de Partaloa (Almería).svg |image_map = |mapsize = |map_caption = |subdivision_type = [[Список на земји|Земја]] |subdivision_type1 = [[Автономни заедници во Шпанија|Автономна заедница]] |subdivision_type2 = [[Покраини во Шпанија|Покраина]] |subdivision_name = {{знаме|Spain}} |subdivision_name1 = [[Андалусија]] |subdivision_name2 = [[Алмерија (покраина)|Алмерија]] |leader_title = [[Градоначалник]] |leader_name = |established_title = |established_date = |area_magnitude = |area_total_km2 = 53 |area_total_sq_mi = 20.5 |area_land_km2 = |area_land_sq_mi = |area_water_km2 = |area_water_sq_mi = |area_water_percent = |area_urban_km2 = |area_urban_sq_mi = |area_metro_km2 = |area_metro_sq_mi = |population_as_of = 2018 |population_note = |population_total = 1,055<ref>Општински регистар на Шпанија 2018 - [[Национален статистички институт (Шпанија)|Национален статистички институт]]</ref> |population_metro = |population_urban = |population_density_km2 = 11.5 |population_density_sq_mi = 29.9 |timezone = [[средноевропско време|CET]] |utc_offset = +1 |timezone_DST = [[средноевропско летно време|CEST]] |utc_offset_DST = +2 |latd=37 |latm=24 |lats= |latNS=N |longd=2 |longm=13 |longs= |longEW=W |elevation_m = 544 |elevation_ft = 1795 |website = |footnotes = }} <!-- Infobox ends --> '''Парталоа ''' — општина во покраината [[Алмерија (покраина)|Алмерија]], во автономната заедница [[Андалусија]] . == Демографија == {{Demography 7col|400px| 1999|2000|2001|2002|2003|2004|2005| 377|384|377|391|469|529|611}} <small>Source: [http://www.ine.es INE (Spain)]</small> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{es}} [http://www.juntadeandalucia.es/institutodeestadistica/sima/htm/sm04072.htm Partaloa] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20060819151839/http://www.juntadeandalucia.es/institutodeestadistica/sima/htm/sm04072.htm |date=2006-08-19 }} - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía * {{es}} [http://i1.dipalme.org/Servicios/Municipios/pueblos.nsf/partaloa.html Partaloa] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20050417042743/http://i1.dipalme.org/Servicios/Municipios/pueblos.nsf/partaloa.html |date=2005-04-17 }} - Diputación Provincial de Almería {{Алмерија-гео-никулец}} {{Општини во Алмерија}} [[Категорија:Општини во Алмерија]] sk1yvf4dcfhzwxkb8qxrym7k1liz6pl 0 195885 5581669 5581373 2026-06-23T22:41:43Z ГП 23995 дополнување 5581669 wikitext text/x-wiki {{Infobox actor | image = JackNicholsonMar10.jpg | caption = Џек Николсон во март 2010. | birthdate = [[22 април]] [[1937]] | birthplace = [[Њујорк]], [[САД]] | birthname = Џон Џозеф Николсон | occupation = глумец, режисер, продуцент | yearsactive = 1958–денес | spouse = Сандра Најт (1962–1968); 1 дете }} [[File:Jack Nicholson - 1976 (new).jpg|right|thumb|Nicholson (1976)]] '''Џон Џозеф Николсон''' ([[англиски]]: ''John Joseph Nicholson'', {{роден на|22|април|1937}}, {{роден во|Њујорк}}, [[САД]]<ref name="familysearch.org">{{cite web|website=Familysearch.org|title=Jack Nicholson|url=https://familysearch.org/ark:/61903/1:1:K4T6-V32}}</ref><ref>{{cite web|title=Jack Nicholson Biography Film Actor (1937–)|url=http://www.biography.com/people/jack-nicholson-9423081|publisher=Biography.com|access-date=August 7, 2015}}</ref><ref name="1993interview">{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/life-style/interview--great-film-jack-now-lets-talk-about-you-jack-nicholson-1474720.html|title=INTERVIEW / Great film, Jack, now let's talk about you: Jack Nicholson|location=London|work=The Independent|first=Hunter|last=Davies|date=February 23, 1993}}</ref>) или попознат како '''Џек Николсон''' (''Jack Nicholson'') е [[САД|американски]] филмски глумец, [[режисер]], [[сценарист]] и продуцент. ==Животопис== Џек Николсон израснал во семејство со строго [[Римокатоличка црква|католичко]] воспитување. Жената за која долго време мислел дека му е мајка, всушност му била баба, додека девојката која ја сметал за сестра му била биолошката мајка, која го родила како вонбрачен син. Тогаш, за да го скрие скандалот, баба му ја презела улогата на мајка, вешто криејќи ја вистинската мајка. Дури во 1974 година, еден новинар на „Тајмс“ ја открил семејната тајна, а тогаш мајка му и баба му веќе биле мртви. Уште во училишните денови, Николсон покажувал страст кон глумата при што глумел во неколку средношколски претстави. Кога имал 17 години, тој и сестра му (всушност, неговата биолошка мајка) се преселиле во Холивуд, каде таа заработувала за живот како танчерка и забавувачка. Тој, пак, се одликувал со дарба за цртање и добил работа како аниматор во студиото на [[Метро-Голдвин-Мајер|МГМ]], а таа плата му овозможила повремено да посетува часови по глума. Откако станал славен, Николсон бил познат и по својот немирен дух, по дивите забави и по бројните љубовни авантури. Тој пиел, пушел, се [[дрога|дрогирал]] и имал пет деца со четири жени. Токму за време на една забава организирана во неговата куќа, режисерот [[Роман Полански]] силувал една малолетничка во базенот. Благодарение на своите забави, Николсон се спријателил со соседот [[Марлон Брандо]], а по неговата смрт ја купил неговата куќа, целосно ја урнал и изградил вила во која ја чувал својата збирка на дела од модерната уметност. Во 1994 година, во налет на бес, со палка за [[голф]] го искршил својот [[автомобил]]. Сепак, наспроти бројниет љубовни врски, Николсоностанал самец.<ref>[https://raspored.hrt.hr/?mreza=4&datum=2026-06-22 Jack Nicholson: Đavolji osmijeh Hollywooda, dokumentarni film (пристапено на 22.6.2026)]</ref> ==Филмска кариера== Првата филмска улога на Николсон била во филмот „Плачко-убиец“ (англиски: ''The Cry Baby Killer''). Меѓутоа, неговата филмска кариера се развивала бавно, така што некое време помислувал да се откаже од глумата. Во тој период, се обидел и како [[сценарист]], а добил и споредна улога во [[мјузикл|мјузиклот]] „Кога денот е јасен, можеш да гледаш до бескрајот“. Од анонимноста излегол во [[1969]] година, со улогата на адвокат во филмот „[[Голи во седлото]]“ (''Еаsy Rider''). Имено, за време на снимањето на филмот дошло до тепачка меѓу [[режисер|режисерот]] [[Денис Хопер]] и глумецот Рип Торн поради што Торн бил отпуштен а неговата улога ја презел Николсон. Набрзо се наметнал во низа значајни улоги на типичен антагонист и [[невроза|невротична]], бунтовна, неприлагодена и анти-социјална личност. Во 1975 година го добил првиот „[[Филмска награда на академијата на САД|Оскар]]“ за улогата во филмот „[[Лет над кукавичјото гнездо|Летот над кукавичјото гнездо]]“. Покрај глумата, Николсон режирал четири филма, напишал пет сценарија и продуцирал пет филма. Тој е најплатениот глумец во историјата на филмот, а истовремено го држи и рекордот со три „Оскари“ и дури 12 номинации за оваа награда.<ref>[https://raspored.hrt.hr/?mreza=4&datum=2026-06-22 Jack Nicholson: Đavolji osmijeh Hollywooda, dokumentarni film (пристапено на 22.6.2026)]</ref> ===Филмографија=== * „[[Голи во седлото]]“ (1969) * „[[Кинескиот кварт (филм од 1974)|Кинескиот кварт]]“ (1974) * „[[Сјаење]]“ (1980) * „[[На крстопат (филм)|На крстопат]]“ * „[[Бетмен (филм од 1989)|Бетмен]]“ (1989) * „[[Господинот Шмит (филм)|Господинот Шмит]]“ (2002) * „[[Бес под контрола]]“ (2003) * „[[Љубовта нема правила (филм од 2003)|Љубовта нема правила]]“ (2003) * „[[Покојните]]“ (2006) == Награди == === Освоени награди == * Оскар за најдобар главен глумец во филмот „Лет над кукавичјото гнездо“ , 1975. година. * Оскар за најдобар главен глумец во филмот Аs good as it gets, 1997. година. * Оскар како најдобар спореден глумец во филмот Terms of Endearment, 1983. година. * [[Златен глобус|Златeн глобус]] во категорија драма, како најдобар главен глумец во филмот „Кинескиот кварт“, 1975. година. * Златeн глобус во категорија драма, како најдобар главен глумец во филмот „Лет над кукавичјото гнездо“, 1976. година. * Златeн глобус во категорија драма, како најдобар главен глумец во филмот „За Шмит“, 2003. година. * Златeн глобус во категорија мјузикл/комедија, како најдобар главен глумец во филмот „[[Честа на Прициеви (филм)|Честа на Прициеви]]“, 1986. година. * Златeн глобус во категорија мјузикл или комедија, како најдобар главен глумец во филмот As Good as It Gets, 1986. година. * Златен глобус како најдобар спореден глумец во филмот Terms of Endearment, 1984. година. * БАФТА за најдобар главен глумец во филмот „Лет над кукавичјето гнездо“, 1976. година. * БАФТА за најдобар главен глумец во филмот „Кинескиот кварт“, 1974. година. * БАФТА за најдобар главен глумец во филмот „Последниот детаљ“, 1974. година. * БАФТА за најдобар спореден глумец во филмот „Црвените“, 1982. година. === Номинации === * Оскар како најдобар спореден глумец во филмот „Голи во седло“, 1969. година. * Оскар како најдобар главен глумец во филмот Five Easy Pieces, 1970. година. * Оскар како најдобар главен глумец во филмот „Последниот детаљ“, 1973. година. * Оскар како најдобар главен глумец во филмот „Кинескиот кварт“, 1974. година. * Оскар како најдобар спореден глумец во филмот „Црвените“, 1981. година. * Оскар како најдобар главен глумец во филмот „Честа на Прициеви“, 1985. година. * Оскар како најдобар главен глумец во филмот Ironweed, 1987. година. * Оскар како најдобар спореден глумец во филмот „Неколку добри луѓе“, 1992. година. * Оскар како најдобар главен глумец во филмот „За Шмит“, 2002. година. == Познати глумци со кои соработувал == * [[Леонардо ди Каприо]] (The Departed) * [[Мет Дејмон]] (The Departed) * [[Киану Ривс]] (Something's Gotta Give) * [[Адам Сендлер]] (Anger Management) * [[Том Круз]] (A Few Good Men) * [[Деми Мур]] (A Few Good Men) * [[Ким Бејсинџер]] (Batman) * [[Мишел Фајфер]] (The Witches of Eastwick, Вук) * [[Џенифер Лопес]] (Blood And Wine) * [[Роберт де Ниро]] (The Last Tycoon) == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{commons|Jack Nicholson}} * {{imdb|0000197}} * {{tvtome person|id=64096|name=Jack Nicholson}} {{Нормативна контрола}} {{DEFAULTSORT:Николсон, Џек}} [[Категорија:Родени во 1937 година]] [[Категорија:Глумци од Њу Џерси]] [[Категорија:Глумци од Њујорк]] [[Категорија:Добитници на Греми]] [[Категорија:Луѓе од Њу Џерси]] [[Категорија:Луѓе од Њујорк]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Добитници на Златен глобус]] 98gyxt9ruk3v8jopomm0xqtv238x3rh 0 201498 5581743 5434204 2026-06-24T06:27:56Z Bjankuloski06 332 /* Галерија */ Додадена категорија 5581743 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Christoph Thomas Scheffler.jpg|мини|десно|200п|Портрет на Кристоф Томас Шефлер во профил (гравура, 1745)]] [[Податотека:Trier Sankt Paulin BW 12.jpg|мини|десно|200п|Таванска фреска во црквата Св. Павлин во Трир]] '''Кристоф Томас Шефлер''' ({{langx|de|Christoph Thomas Scheffler}}; ([[20 декември]] [[1699]] – [[25 јануари]] [[1756]]) — [[Германија|германски]] сликар од периодот на [[рококо]]то. Најзначаен е по неговите [[фреска|фрески]]. Роден во [[Мајнбург]] и научил сликање од татко му Волфганг. Во периодот 1719-1722 г. работел како чирак кај [[Козма Дамјан Азам]]. Во 1722 пристапил во монашкиот ред [[Исусовци]] како [[послушник]] и таму живописал неколку цркви. Во 1728 го напуштил манстирскиот живот и се преселил во [[Аугсбург]], каде што живеел сè до смртта во 1756 г. Во неговото творештво се вбројуваат фреските во црквата Св. Сесилија во [[Хојзенштам]], дело на архитектот [[Балтазар Нојман]] по порачка на семејството [[Шенборн-Хојзенштам]], и фреските во црквата Св. Павлин во [[Трир]], изградена за [[изборен кнез|изборниот кнез]] [[Франц Георг фон Шенборн]]. Фреските во капелата на [[Тевтонско заповедништво|Тевтонското заповедништво]] (''Deutschhaus'') во Мајнц, исто така дело на Шефер, биле уништени во [[Втората светска војна]]. == Наводи == {{German|Christoph Thomas Scheffler|20 август 2006}} == Надворешни врски == {{рвр|Christoph Thomas Scheffler|Кристоф Томас Шефлер}} * [http://www.stcaecilia.de/ Страница на црквата Св. Сесилија] {{de}} * [http://www.bautz.de/bbkl/s/s1/scheffler_c_t.shtml Х.Т. Шефлер] во Биографско-библиографската црковна енциклопедија {{de}} == Галерија == <gallery> Податотека:Trier Sankt Paulin BW 4.jpg|Распетие на тавански живопис во Св. Павлин, Трир Податотека:Ellwangen Ev Stadtkirche Chordecke Assumptio.jpg|Таванска фреска „Блажена Богородица на небото“ во некогашната исусовска црква во Елванген, 17271725–1727 Податотека:Ellwangen Ev Stadtkirche Deckengemälde Darstellung.jpg|„Воведувањето во храмот“, [[таван]] на некогашната исусовска црква во Елванген, 1725–1727 Податотека:Regensburg Old Chapel Crossing.jpg|Таван во старата Богородична капела во [[Регенсбург]], 1752 </gallery> {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Шефлер, Кристоф Томас}} [[Категорија:Германски сликари]] [[Категорија:Рококо-сликари]] [[Категорија:Родени во 1699 година]] [[Категорија:Починати во 1756 година]] [[Категорија:Фрескосликари]] pxr6wcalwjrfblbeko16ey2fy2xgoo0 0 736593 5581768 5138548 2026-06-24T06:52:10Z Bjankuloski06 332 додадена [[Категорија:Кавасила (семејство)]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5581768 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за Македонски Архиепоскоп| English name = [[Податотека:Macedonian cross.svg|left|40px]] Константин II [[Податотека:Coat of arms of the Macedonian Orthodox Church.png|right|40px]] | image = [[Податотека:Konstantinos Cabasilas Ohrid Perivleptos.jpg]]| birth_name = | term_start = околу [[1250 ]]| term_end = [[1263]]<ref>{{Наведена мрежна страница| url = http://www.ohrid.org.mk/mk/crkvi/kaneo.htm| title = Црквата Свети Јован Богослов- Канео| publisher = www.ohrid.org.mk| accessdate = 2 јануари 2011| archive-date = 2009-05-04| archive-url = https://web.archive.org/web/20090504053801/http://www.ohrid.org.mk/mk/crkvi/kaneo.htm| url-status = dead}}</ref>| predecessor = [[Сергеј (охридски архиепископ)|Сергеј]]| successor = [[Јаков Проархиј|Јаков I]] | birth_date = [[13 век]] | birthplace = | dead = alive| death_date = [[13 век]]| deathplace = | other = Константин }} '''Константин Кавасила''' бил византиски свештеник и [[Список на архиепископи на македонската и охридската архиепископија|охридски архиепископ]] најверојатно во периодот по [[1250]] до [[1263]] година<ref>{{наведена книга|last=Грозданов|first=Цветан |title=Живописот на Охридската архиепископија: студии|publisher=Македонска академија на науките и уметностите|location=Скопје|date=2007}}</ref>. Тој бил архиепископ на [[Охридска архиепископија|Охридската архиепископија]] по потекло од [[Византија]]. Тој е роден во [[Илирија]], најверојатно на територијата на [[Епирско Деспотство|Епирското Деспотство]]. Пред да застане на охридскиот престол, тој бил епископ во градот [[Струмица]], поточно во [[Водочки манастир|водочкиот манастир]]<ref>{{Наведена мрежна страница|title=Познати цркви и манастири|url=http://www.koreni-macedonia.org/ubavini/crkvi-i-manastiri/poznati-crkvi-i-manastiri.html|accessdate=2 јануари 2011|language=Македонски|archive-date=2010-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20100327171025/http://www.koreni-macedonia.org/ubavini/crkvi-i-manastiri/poznati-crkvi-i-manastiri.html|url-status=dead}}</ref> и митрополит во [[Драч]]. == Наводи == {{наводи}} {{Архиепископи на македонската и охридската архиепископија}} [[Категорија:Византијци од 13 век]] [[Категорија:Архиепископи од 13 век]] [[Категорија:Охридски архиепископи]] [[Категорија:Христијанството во Струмица]] [[Категорија:Кавасила (семејство)]] n7pvvcvmgz1gqx8exvhq3p01xhwsylh 0 743070 5581720 5524820 2026-06-24T05:00:30Z Bjankuloski06 332 /* Средновековен период */ Исправено име, replaced: Кавасилас → Кавасила 5581720 wikitext text/x-wiki {{Византиска култура}} '''Византиска музика''' (на грчки: Βυζαντινή Μουσική) е музика на [[Византиско Царство|Византиското Царство]] компонирана на грчки текстови како церемонијална (обредна), празнична или црковна музика. Историчарите се согласни дека црковните гласови и севкупно целиот систем на византиската музика се тесно поврзани со античкиот грчки систем.<ref name="CEE"/> Таа останува најстариот жанр на денешната музика во европската традиција за кој се познати и начинот на изведба и имињата на композиторите (со зголемување на точноста на преводите од 5 век па натаму), а понекогаш подробностите за работните услови. == Степенот на византиската музичка култура наспроти севкупното литургиско пеење == [[File:Stavropoleos-anastasimatar-macarie-viena-1823-p11.png|thumb|right|150px|Начин на нотирање на византиската музика во романски „Воскресник“ од 1823 година".]] Терминот византиска музика често се поврзува со средновековното религиозно пеење во христијанските цркви како следбеници на царевиградскиот обред. Идентификувањето на ''Византиската музика'' со ''источнохристијанското литургиско пеење'' е погрешна претстава и се должи на историско-културни причини.<ref name="EcumPat"/> Нејзина главна цел е водечката улога во црквата како носител на учењето и официјалната култура во Источната Римското Царство, феномен кој не бил секогаш толку екстремен, но тоа било поттикнато кон крајот на постоењето на Империјата (14 век па натаму). Познати световни интелектуалци емигрирале по [[Падот на Цариград (1453)|падот на Цариград]] во развиените западни градови, носејќи го со нив најголемиот дел од учењето што ќе го поттикне развојот на ренесансата во западна Европа. Зачувуањето на јазична култура на Византијците бил уште посилно поврзан со црковното јадро од страна на политичката елита, кога е променета и јазичната култура на регионот по освојувањето на Цариград од Отоманското Царство на 29 мај 1453 година. Денес во целина постојат неколку извори и учења за Византиската музика. Персискиот географ од 9 век Ибн Хордадбех (Ibn Hordadbeh), во неговите лексикографски дискусии за музички инструменти спомнува дека Византијците вообичаено ги користеле оргулите (urghun), канунот (shilyani, најверојатно тип на харфа или лира), кемането (salandj) и лирата со [[гудало]] (bowed lyra) (на грчки: λύρα), инструмент сличен на арапскиот рабаб (Rabab).<ref name="MJKartomi"/> Византиската музика вклучува богата традиција на инструментална дворска музика и танц, како што и би се очекувало со оглед на историските и археолошки документирани богатства на Источната Римското Царство.{{факт}} Таму преживеа само неколку јасни прикази на световната музика. Карактеристичен пример за тоа се приказите на пневматски оргули, чиешто создавање било најнапреднато во источната Империја пред нивниот развој на западот по ренесансата. До одреден степен, остатоци од [[Византија]] или периодот претходно (се мисли на Грците, православни христијани) можеме да најдеме во источната музика и во музиката на Отоманскиот Двор. Постојат примери како што се оние на истакнатиот композитор и теоретичар Принцот Кантемир (Prince Cantemir) од Романија кој учел музика од грчкиот музичар Ангелос (Angelos) кои го покажуваат континуираното учество на грчката јазична примена во дворската култура.{{факт}} Сепак, изворите се премногу оскудни за да овозможат какви било основни извори поврзани со прашањата: кои културни музички промени се случиле, кога и под чие влијание за време на долгата историја на Византиската и Отоманското Царство. Хипотезите дека Турската (Отоманската) музика била под влијание на Византиската музика, остануваат доста шпекулативни. Пологично е да се смета дека најверојатно овие влијанија биле поразновидни, земајќи ја предвид широчината и должината на времетраењето на овие империи како и големиот број на етнички групи, поголеми или помали култури кои тие ги опфаќале или со кои доаѓале во контакт во секоја фаза од нивниот развој. Останатиот дел од оваа статија се ограничува на дискусии за музичката традиција на Грчкото православно литургиско пеење, кое е репродуцирано од текст на д-р Кономос (Dr. Conomoѕ) цитиран на крајот на оваа статија.{{факт}} == Потекло и ранохристијански период == Традицијата на источното литургиско пеење, вклучувајќи ја и употребата на грчкиот јазик, се разви во периодот на Византиското Царство од создавањето на нејзиниот главен град Цариград во 330 година до неговиот пад во 1453 година. Неоспорно е сложеното потекло, кое се повикува на уметничките и стручни (технички) поставки на класичната грчка епоха кои биле инспирирани од монофонската вокална музика која еволуирала во првите христијански грчки градови Александрија, Антиохија и Ефес. Ракописите за византиското пеење потекнуваат уште од 9 век, додека лекционарите за библиските читања во Екфонетската нотација (едноставен графички систем наменет за да го прикаже начинот на рецитирањата од Светото Писмо) започнуваат еден век порано и остануваат во употреба сè до 12 или 13 век. Нашето знање за постариот период потекнува од Црковните службени книги Типик (Typika) како и од светоотечките дела и средновековната историја. Сè уште постојат расфрлани примери на текстови за црковни песни од првите векови на христијанството во Грција. Некои од нив ги употребуваат метричките стапки на класичната грчка поезија, но промените во изговорот ги прават овие стапки без значење освен кога се имитирале класичните форми на изговор. Византиските химни во следните векови претставуваат поезија во проза, имаат неримувани сихови со неправилна должина и нагласени структури. [[Тропар]] е вообичаениот термин за кратка химна од една строфа или низа од строфи (кои можат да го пренесат понатаму значењето на химната вметната меѓу стиховите на еден псалм). Познат пример, чиешто постоење е потврдено уште од 4век, е вечерната химна „Светлино тивка” (Φῶς ἱλαρὸν), друг пример е „Единороден Сине”, која му се припишува на царот Јустинијан Први (527-565 година) и се пее во воведниот дел на Божествената Литургија. Можеби најстар збир на тропари од познати автори се оние на монахот Авксентиј (прва половина на 5 век), запишани во неговата биографија, но не се зачувани во ниту еден подоцнежен византиски ред на богослужење. == Средновековен период == Треба да се разберат два концепта за целосно да се вреднува функцијата на музиката во византиското богослужение. Првиот, кој сè до распаѓањето на империјата ја задржува употребата на грчко теолошко и мистично претставување го претставува верувањето во ангелското пренесување на духовната музика: тоа е претпоставката дека првите цркви ги обединиле мажите во молитвата на ангелските хорови. Ова идеја сигурно е постара и од приказот во Откровението (Откровение 4:8-11), за музичката функција на ангелите како што е претставено и во Стариот завет јасно е истакната од страна на Исаија (6:1-4) и Езекиил (3:12). Всушност најзначајно е дека начинот на овоземното прославување на Израел потекнува од рајот, претставени во главни црти во Излез (2 Мојсеева книга, 25). Алузијата е зачувана во списите на првите Отци како што се: св. Климент Римски, св. Јустин Маченик и Философ, св. Игнатиј Антиохијски, Атинагора Атински, и [[Псевдо-Дионисиј Ареопагит]]. Подоцна го добиваат своето значење во литургиските студии на св. [[Никола Кавасила]] и св. [[Симеон Солунски]] (Patrologiaе Graecaе, CL368-492, CLV 536-699). Ефектот што овој концепт го имаше врз црковната музика беше трикратен: прво, предизвика високо конзервативен став во однос на музичката композиција, второ, ја стабилизираше мелодичната традиција на одредни химни, и трето, ја продолжи на извесно време анонимноста на композиторот. Бидејќи ако црковната песна е со божествено потекло тогаш признанието добиено од страна на човекот за пренесување на поколението треба да биде минимално. Ова е особено точно кога тој се осврнува на химни за кои се знаело дека прво биле испеани од ангелски хорови, химни како што се: Амин, Алилуја, [[Трисвето]], „Свет, Свет, Свет“ и Славословие. Според тоа, сè до Палеолошко време за композиторот било незамисливо да го напише неговото име покрај нотираниот текст во ракописот. Во рановизантиските времиња веројатно никогаш не ни постоеле идеи за оригинална и слободна креативност слични на оние во подоцнежната музика. Истата идеја за употребување на традиционални формули (или видови мелодија) како техники на компонирање покажува архаичен концепт во литургиското пеење кој е сосема спротивен од слободно и оригинално творење. Очигледно е дека црковните песни пронајдени во музичките ракописи на византискиот репертоар кои датираат од десеттиот век па сè до времето на Четвртата крстоносна војна (1204-1261 година) претставуваат последна и единствена преживеана фаза на еволуција, почетоци кои се навраќаат сè до шестиот век. Многу е тешко да се каже какви промени се случиле во музиката за време на периодот на создавање, но одредени литургиски пеења кои се користат и денес изложуваат одлики кои можат да фрлат светлина на оваа тема. Ова вклучува методи на рецитирање, и стандардни фрази кои се јасно видливи во народната музика на разни култури од истокот. Вториот, помалку постојан концепт е концептот на Причест или општење. Овој е помалку постојан концепт бидејќи, се намалиле врската и “единството” кои ги обединувале свештениците и верниците за време на литургиските служби во периодот по 4 век кога бил анализиран и интегриран во теолошкиот систем. Сепак ова е една од клучните идеи за разбирање на неколкуте реалности за кои ние денес имаме различни имиња. Во однос на музичкото претставување концептот за заедничарење со Духот може да се примени и првичната употреба на зборот хор (choros). Овој термин се однесува на црковната заедница како една целина, а не на одделни групи во рамките на црковната заедница на кои им се доверени музички одговорности. Свети Игнатиј Богоносец до црквата во Ефес напишал на следниот начин: „Секој од вас треба да се приклучи во хор, за да биде хармоничен и во склад, преземајќи го основниот тон на единство со Бога, може да Му пеете на Отецот со еден глас преку Исус Христос, за да може Тој да ве слушне и преку вашите добри дела да препознае дека вие сте дел од Неговиот Син”. Видлива одлика на литургиското богослужение бил и активниот дел на учество од страна на народот преку нивната изведба, особено рецитирањето или пеењето на химни, ектении и псалми. Термините хор, заедничарење во Духот и црква биле употребувани во првите византиски цркви. Во псалмите 149 и 150, Септуагинтата (Septuagint) го превела Јудејскиот збор „machol” (танц) со грчкиот збор хорос (choros). Како резултат на тоа, првите цркви го позајмуваат овој збор од класичната древност како обележување на црковната заедница (собир, конгрегација) за време на богослужението и во песни за рајот и земјата. Сепак набргу клирикалистичката тенденција почна да се покажува во литургиската употреба особено по Помесниот Собор во Лаодикија, чиишто петнаестти Канон им дозволува само на канонските [[пцалт]]и, пејачи, да пеат за време на богослужбите. Зборот хорос почна да се однесува на посебната свештеничка должност во литургијата, кажано во архитектонски стил - хоросот стана резервирана област близу жртвеникот и на крај станаа еквивалент на зборот клир. Развојот на химнографските форми за високите скали започна во петтиот век со појавата на кондакот, долга и разработена метричка проповед, како што се верува со Сириско потекло, која го достигнува својот врв во делата на Св. [[Роман Слаткопевец]] (6 век). Оваа драмска проповед која најчесто ги парафразира Библиските раскази содржи околу 20 до 30 строфи и се пее за време на [[Утрена]]та на едноставен и директен слоговен стил (еден тон за секој слог). Сепак, најраните музички верзии се мелодични (многу тонови за еден слог од реченица), и му припаѓаат на периодот од деветтиот век и подоцна кога кондакот бил намален на проимион (prooimion) и на икоси. Во втората половина на седмиот век, кондакот бил заменет од нов вид на химна, Канонот, воведен од страна на св. Андреј Критски (ka.660-ka.740) кој е развиен од светите Јован Дамаскин и Козма Ерусалимски (и двајцата од осми век). Во суштина, канонот претставува химна сложенка, составена од девет песни (оди), кои оригинално биле додадени на деветте библиски песни со кои биле поврзани според начин на соодветна поетска алузија или текстуално цитирање: *(1) Песна Мојсеева на Излезот (Излез 15:1-19) *(2) Песна Мојсеева на Второзаконието (Второзаконие 32:1-43) *(3)-(6)Молитвата на Ана, мајката на Пророк Самуил (2:1-10), Молитвата на пророк Авакум (3:1-19), Молитвата на пророк Исаија (26:9-20), Молитвата на пророк Јона (2:3-10) *(7)-(8)Молитвата на трите Отроци, Песната на трите Отроци (Даниил 3:26-56 , 3:57-88) *(9) Молитвата на Захарија, таткото на Претечата (Лука 1:46-55, 68-79) Втората песна (ода) најчесто се испушта освен ако општата тема на канонот е постење и покајание поради нејзиниот крајно строг дух. Секоја песна (ода) се состои од почетни тропари, ирмоси, по кого следат три, четири или повеќе тропари, кои претставуваат прецизни метрични репродукции на ирмосот, со што и овозможува на истата музика да се вклопува подеднакво добро со сите тропари. Сепак деветте ирмоси се метрички нееднакви, според тоа цел канон се состои од девет независни мелодии (осум, кога се испушта втората песна (ода)), кои музички се обединети преку истиот начин и текстуално преку споменување на општата тема на литургијата и понекогаш се во [[акростих]] (краегранесие). Ирмосот во слоговен стил е собран во Ирмологија (Heirmologion), обемен тон ој прво се појавил во средината на десеттиот век и содржи преку илјада примери на тропари прилагодени на осмогласието (осумгласовниот музички систем). Стихирата претставува друг вид на химна, значајна не само поради нејзиниот број туку и поради нејзината разновидна литургиска употреба. Постои празнична стихира придружена со два утврдени псалма на почетокот и на крајот од Вечерната како и псалмопеењето на Хвалитни стихири на утрената, како и за сите посебни денови од годината, за неделите и работните денови од Велигденскиот пост, како и за повторливиот циклус за време на осум недели според правилото на глсовите кое почнува на Пасха. Нивните мелодии зачувани во Стихирарот (Sticherarion) се поразработени и поразновидни од традицијата зачувана во Ирмологијата. == Доцновизантиски и поствизантиски период == Со завршувањето на креативната поетска композиција, византиското пеење влезе во својот последен период кој во голема мера е посветен на изготвувањето на подетални музички поставки на традиционални текстови, и украсувањето или на претходните поедноставни мелодии или на изворната музика со многу украсен стил. Ова ја претставува работата на т.н Мајстори (Maïstores), “учители”, од кои најпознат бил св. Јован Кукузел (околу 1300) споредено со византиските пишувања од страна на св. Јован Дамаскин кој се смета за иноватор во развојот на византиското пеење. Размножувањето на нови музички поставки и разработките на старите поставки продолжил и во наредните векови по падот на Цариград сè до крајот на осумнаести век. Репертоарот на изворната музика на средновековните музички ракописи целосно бил заменет од подоцнежните композиции, силна промена претрпел и системот на основниот модел. Хрисант Мадитски (1770-46), Григориј Протопсалт и Хурмузиј Хартофилакс се одговорни за реформите во нотирањето на црковната музика. Всушност, ова дело се состои од поедноставување на византиските музички симболи кои до крајот на 19 век биле толку сложени и стручни, што само високо образовани псалти биле способни да ги интерперетираат. Оваа работа на тројцата реформатори претставува пресвртница во историјата на црковната музика со самото воведување на системот на новата византиска музика на кој се темели денешното пеење во Православната Црква. За жал, нивната работа често била погрешно разбрана и голем дел од усното предание било изгубено. Симон Карас (1905–1999) направил напор да собере што е можно повеќе материјал со цел да се врати навидум изгубеното предание. Неговата работа е продолжена од страна на г. Ликургос Ангелопулос и други псалти на византиската музика. Два главни стила на интерпретација се развиле: Светогорски, кој е поедноставен и кој главно се практикува во манастирите, и Патријаршиски, кој е поедноставен од стилот кој се учи во Големата Црква во Цариград и е поразработен и се применува во епархиските цркви. Денес православните цркви имаат школи за пеење во кои се школуваат нови псалти. Секоја епархија ангажира Протопсалти (буквално: Прв Псалт) кои раководат со хорот во епархискиот храм и го надгледуваат музичкото образование и изведбите. На Протопсалтите од Патријаршијата им е доделена титулата Архонт Протопсалт (Господар Протопсалт), која им се доделува како почесна, за да се разликуваат псалтите и учениците на византиската музика. ==Литература== {{reflist| refs= <ref name="CEE">The Columbia Electronic Encyclopedia, 6th ed. 2007 - "Byzantine music"</ref> <ref name="EcumPat">[http://www.ec-patr.net/en/psaltai/index.htm Ecumenical Patriarchate]</ref> <ref name="MJKartomi">Margaret J. Kartomi: On Concepts and Classifications of Musical Instruments. Chicago Studies in Ethnomusicology, University of Chicago Press, 1990</ref> }} {{Византија}} [[Категорија:Грчка музика| ]] [[Категорија:Византиска музика| ]] [[Категорија:Христијанска музика]] [[Категорија:Средновековна музика]] 2a3vedorogyr01uii3ph15oq4uukso2 0 749686 5581698 5509970 2026-06-24T02:19:09Z Bjankuloski06 332 Печатна грешка, replaced: октри → откри (2) 5581698 wikitext text/x-wiki {{без извори}} {{вики}} {{внимание}} '''Историјата на економските теории''' се занимава со различни мислители и теории што се однесуваат на политичка економија и економија од древниот свет до денешен свет. Таа опфаќа различни школи на економските теории. Древни писатели, како филозофот Аристотел, истражувале идеи за „уметноста“ на стекнување богатство и истражувале дали е подобро приватна или државна сопственост. Во средниот век научниците како Томас Аквински тврделе дека е морална обврска на трговијата да продава добра по праведна цена. Британскиот филозоф Адам Смит е често наведен како татко на модерната економија поради неговата студија „Богатството на нациите“ (“The Wealth of Nations”, 1776). Неговите идеи се основани врз значителен опус од претходниците од 18 век, особено од физиократите. Неговата книга се појави вечерта на Индустриската револуција со големи промени поврзани со економијата. Во наследниците на Смит се вклучени и класични економисти како свештеникот Томас Малтус (Rev. Thomas Malthus), Жан Батист Сеј (Jean-Baptiste Say), Дејвид Рикардо (David Ricardo) и Џон Стјуарт Мил (John Stuart Mill). Тие го истражувале начинот на кој националното производство е реализирано и дистрибуирано помеѓу доселените, капиталистички и работнички класи и ги моделирале резултатите од населението и меѓународната трговија. Во Лондон, Карл Маркс го критикуваше капиталистичкиот систем, кој го опиша како експлоататорски и изолирачки. Околу 1870та, неокласичните економисти се обиделе да подигнат позитивно, математичко и научно втемелено поле врз нормативна политика. По војните во раниот 20 век, Џон Мејнард Кејнс (John Maynard Keynes) ја предводел реакциијата против она што беше опишано како владино апстинирање од економски работи, застапувајќи интервентна фискална политика за стимулација на економската побарувачка и раст. Со свет поделен помеѓу капиталистите – првиот свет, комунистите – вториот свет и сиромавите од третиот свет, пост-воениот консензус се сруши. Другите како Милтон Фридман (Milton Friedman) и Фридрих Хајек (Friedrich von Hayek) предупредуваа за „Пат до ропството“ (The Road to Serfdom) и социјализам, фокусирајќи ги нивните теории на она што би се постигнало преку подобра монетарна политика и дерегулација. Додека Кејнзијанската политика попушташе во 1970те, се појави таканаречената Нова Класична Школа со истакнати теоретичари како Роберт Лукас (Robert Lucas) и Едвард Прескот (Edward Prescott). Владините економски политики од 1980те беа оспорени и економистите за развој како Амартија Сен (Amartya Sen) и економистите за информација како Џозеф Стиглиц (Joseph Stiglitz) воведоа нови идеи во економската теорија во 21-от век. == Рана економска теорија == Најраните дискусии за економија дтаираат уште од античко време. Во тоа време и сѐ до индустриската револуција, економијата не била посебна гранка во науката туку дел од филозофијата. Во античка Атина, робовладетелско општество, но и општество кое развива зачетен модел на демократија, книгата на Платон „Република“ содржи упатства до усовршување на работата и производството. Но, неговиот ученик Аристотел е тој што создаде неколку од позначајните аргументи што сѐ уште се во економскиот дискурс. === Аристотел === Аристотел во своето дело ''„Политика“'' (околу 350 п.н.е.), претежно се интересира за анализа на различни форми на државно уредување ( монархија, аристократија, конституционална влада, тиранија, олигархија, демократија) како критика на Платоновото застапување на владеачката класа од „филозофи-кралеви“. Особено за економистите, Платон изготвил нацрт на општеството врз основа на заедничка сопственост на ресурсите. Аристотел на овој модел гледал како на олигархијска анатема. Во ''Политика'', книга II, дел V, расправа дека, „Сопственоста треба во извесна смисла да е заедничка, но како општо правило, приватна, бидејќи кога секој би имал различен интерес, луѓето не би се жалеле еден на друг и повеќе ќе напредуваат, затоа што секој ќе биде посветен на сопствениот бизнис... И освен тоа, тука е и најголемото задоволство во правење добрина или услуга на пријатели или гости или сопатници, што е возможно само кога човек има приватна сопственост. Овие предности се изгубени поради прекумереното обединување на државата.“ Иако Аристотел се залагал за тоа дека многу работи може заеднички да се поседуваат, исто така тврдел дека не сѐ може да биде заеднички поседувано, од проста причина „злобата на човековата природа“. „Очигледно е дека е подобро сопственоста да е приватна“, напишал Аристотел, „но, заедничката употреба и посебниот бизнис на законодавецот е да создаде добронамерната природа во човекот“. Во Политика книга I, Аристотел расправа за општата природа на домаќинствата и пазарната размена. Според него постои одредена „уметност на добивка“ или „начин на сткнување богатство“. Единствената цел на парите како такви е средство за размена, што значи само по себе дека „ се безвредни... не се корисни за која било од животните потреби“. Сепак, Аристотел нагласува дека поради тоа што „инструментот“ на парите е ист, многу луѓе се опседнати со обичната акумулација на пари. „Начинот на стекнување богатство“ за едно домаќинство е „неопходно и достоинствено“, додека трговската размена на мало за обичната акумулација е „праведно критикувана, затоа што е нечесна“. Аристотел остро се противел на заемите со енормни камати и бил згрозен од профитирањето преку монополи. === Среден век=== Тома Аквински (1225-1274) е италијански теолог и писател за економски прашања. Предавал во Келн и Париз и бил дел од групата на католички учители познати како Схоластици, кои ги поместија нивните интереси од теологијата до филозофските и научни дебати. Во статијата ''„Summa Theologica“'' Аквински го опфаќа концептот на фер цена, за која смета дека е неопходна за репродукција на социјалниот поредок. Имајќи многу сличности со модерниот концепт на долгорочна рамнотежа, фер цената би требало да биде таа која ќе ги покрива трошоците за производство, вклучувајќи ги и одржувањето на работникот и неговата фамилија. Тој тврди дека е неморално продавачите да ги покачуваат нивните цени просто затоа што купувачите се во огромна потреба за производот. Аквински обработува повеќе теми во форма на прашања и одговори, значајни области кои се занимаваат со теоријата на Аристотел. Прашање 77 и 78 се однесуваат на прашања од економијата, главно поврзани со тоа што всушност е фер цена и со чесноста на продавачите кои подметнуваат неквалитетна роба. Аквински се противи на секоја форма на мамење и препорачува компензацијата секогаш да се исплаќа во замена за добра услуга. Според неговото мислење, додека човековите закони не можат да наметнат санкции за нефер работење, божествените закони можат. Еден од главните критичари на Аквински е [[Дунс Скот]] (1265-1308) во неговото дело ''„Sententiae“'' (1295). Почнувајќи од Дунс, Шкотска, тој предавал и во Оксфорд, Келн и Париз. Скот смета дека е возможно да се биде попрецизен во сметањето на фер цената од Аквински, нагласувајќи ги цените на трудот и трошоците – иако признава дека вторите може да се зголемени од претерување, бидејќи купувачите и продавачите најчесто имаат различни мислења за тоа што се подразбира под фер цена. Според Скот, доколку луѓето немаа корист од одредена трансакција, не би тргувале. Скот ги брани трговците затоа што вршат неопходна и корисна социјална улога, транспортирајќи добра и правејќи ги достапни за јавноста. == Меркантилисти и национализам== Од локализмот на средниот век феудалните лордови и новите национални основи почнале да се зацврстуваат. Од 1492 година и истражувањата како оние на Кристофер Колумбо, биле отворени нови можности за трговија со Новиот Свет и Азија. Новите моќни монархии сакале да ја зацврстат нивната состојба. Меркантилизмот бил политичко движење и економска теорија која ја препорачала употребата на државната воена сила за да се осигури дека локалните пазари и изворите за набавка се заштитени. Меркантилистичките теоретичари мислеле дека меѓународната трговија нема да им биде од корист на сите земји во исто време. Бидејќи парите и златото биле единствените извори на богатство, имало ограничен квантитет на ресурси за да се поделат помеѓу земјите. Затоа, тарифи треба да бидат искористени за да се охрабри извозот (со значење дека повеќе пари влегуваат во земјата) и да се обесхрабри увозот (односно да се праќа богатството во странство). Со други зборови, треба да се одржува позитивен баланс на трговијата, со суфицит од извозите. Терминот меркантилизам бил создаден кон крајот на 1763 година од страна на Виктор Рикети, маркиз на Марибо и популаризиран од Адам Смит, кој строго се спротивставил на меркантилистичките идеи. === Томас Ман=== Англискиот стопанственик, Томас Ман (1571-1641) во својата книга ''„Англиското богатство преку трговијата со странство”'' ја претставува раната меркантилистичка политика. Иако, не била објавена до 1663 година, пред тоа кружела како ракопис. Тој бил член на East India Company и во „Discourse of Trade from England into the East Indies” (1621 година) пишувал за своите тамошни искуства. Според Ман, трговијата бил единствениот начин да се зголеми богатството на Англија (т.е. националното богатство) и во потрага по таа цел тој предложил неколку насоки на дејствување. Важне биле умерената потрошувачка за да се зголеми количината на добра достапни за извоз, да се зголеми обработката на земја и други природни домашни ресурси за да се намали увозот, намалување на царината за извозот на добрата кои се произведени во државата од странски материјали и извозот на добра со непопустлива побарувачка затоа што повеќе пари можат да се заработат од повисока цена. === Филип фон Хорник=== Филип фон Хорник (1640-1712 година, понекогаш се спелува како Хорник или Хорнек) е роден во Франкфурт на Мајна и станал австриски службеник и пишувал во време кога неговата земја била под постојана закана од Отоманска инвазија. Во „Австрија над сите, кога би била” (1864) тој ја истакнал една од најјасните изјави на меркантилистичката политика. Тој набројал девет основни правила за национална економија. „Да се истражувата почвата во државата со огромна грижа и да не се занемарат земјоделските можности од ниеден агол или грутка земја... Сите комодитети пронајдени во државата, кои не можат да се користат во својата природна состојба, треба да бидат обработени во рамките на земјата... Треба да се обрати внимание на населението кое треба да биде толку големо колку што земјата може да издржи... Златото и среброто под никакви услови не смеат да се извадат надвор за кои било цели... Жителите треба да прават напори за да домашните производи им бидат доволни... Странските стоки не треба да бидат заменети за злато и сребро, туку за домашни производи... и треба да бидат увезени во недовршена форма и да се доработат во државата... И дење и ноќе треба да се изнаоѓаат можности за да се продадат непотребните добра на земјата на овие странци во преработена форма... Под никакви услови не треба да е дозволен увоз ако дома има доволно залиха со соодветен квалитет. === Жан-Батист Колберт=== Жан-Батист Колберт (1619-1683) бил министер за финансии под власт на крал Луј XIV од Франција. Тој постави национални здруженија за да ги регулира повеќето индустрии. Свила, лен, таписерија, производство на мебел и вино биле примери за работите по кои Франција била позната и за кои било потребно членство во здружение во кое ќе функционираат. Вака останало сè до француската револуција. Според Колберт едноставно и единствено изобилството на пари внатре во државата ја прават разликата во нејзината величественост и моќ. == Британско просветлување== Британија во текот на 17 век поминала низ најпроблематичните времиња, издржала не само политичка и религиозна поделба во англиската Граѓанска војна, погубувањето на крал Чарлс I и диктатурата на Кромвел, туку ги преживеела и чумите и пожарите. Монархијата била повторно вратена под власт на Чарлс II, кој имал католички симпатии, но неговиот наследник кралот Џејмс II набргу бил отстранет од престолот. Поканети на неговото место биле протестантите Вилијам Орански и Мери, кои се сложиле со Декларацијата на правата (Bill of Rights, 1689), осигурувајќи се дека парламентот е доминантен и што подоцна стана познато како Славната Револуција (Glorious Revolution). Немирот вродил голем број научни достигнувања со огромно значење, вклучувајќи го и откритието на Роберт Бојл за константата на гасниот притисок (1660) и објавувањето „Philosophiae Naturalis Principia mathematica” на Исак Њутн во 1687, каде ги опишал трите закони за движење и неговиот закон за универзална гравитација. Сите овие фактори го поттикнале напредокот на економската мисла. На пример, Ричард Кантилон (1680-1734) свесно ги имитирал Њутновите сили на инерција и гравитација во природниот свет со човечка свест и натпреварување на пазарите во економскиот свет. Во неговиот „Essay on the Nature of Commerce in General”, тој расправа за рационалниот сопствен интерес во систем на слободно прилагодени пазари би довеле до ред и заеднички компатибилни цени. Меѓутоа, наспроти меркантилистичките мислења, богатството не било пронајдено во трговијата туку во човечкиот труд. Првата личност која ги поврзала овие идеи во политички рамки бил Џон Лок. === Џон Лок=== Џон Лок (1632-1704) е роден во близина на Бристол и се образувал во Лондон и Оксфорд. Тој се смета за еден од најзначајните филозофи од неговото време главно поради критиката на одбраната на апсолутозмот на Томас Хобс во „Lavithan” (1651) и за развојот на теоријата за социјален договор. Лок верувал дека луѓето се собрале во општество кое било обврзано да ги заштити нивните права на имот. Тој општо дефинирал дека имотот ги вклучува животот и слободата на луѓето, како и нивното богатство. Кога луѓето го споиле својот труд со околината, тие ги создале правата на имотот. Со негови зборови од неговата „Second Treatise on Civil Government” (1689 година), Господ им го дал светот на сите луѓе подеднакво... Така да секој човек има имот во своја лична сопственост. За телесната работа и рачниот труд можеме да кажеме дека се на личноста што ги врши. Тогаш тој го отстранува од состојбата во која природата го создала и го оставила како такво, го вложува неговиот труд во него и му вметнува нешто што е негово и така го претвора во негова сопственост. Лок дискутирал дека владата не треба само да го прекине мешањето со имотите на луѓето (или нивните животи, слободи и недвижности), туку дека треба позитивно да работи за да ја обезбеди нивната заштита. Неговите погледи за цените и парите биле напишани во писмо за член на Парламентот во 1691 година под наслов Разгледување на последиците од намалувањето на каматата и покачување на вредноста на парите. Овде Лок дискутира дека „цената на секое добро расте и опаѓа пропорцинално со бројот на купувачи и продавачи“, правило кое „важи исто за сè што сака да се купи или продаде“. === Дадли Норт=== Дадли Норт (1641-1691) бил богат трговец и земјопоседник. Тој работел како службеник во Министерството за Финансии и бил против повеќето меркантилистички политики. Во неговата „Discourses upon trade” (1691), која анонимно била објавена, тој дискутира дека претпоставката за потребата од погоден баланс на трговијата бил погрешен. Трговијата, тврдел тој, им користи и на двете страни, ја промовира специјализацијата, поделбата на трудот и го зголемува богатството на сите. Регулацијата на трговијата се вмешува со овие бенефиции со намалување на приливот на богатство. === Дејвид Хјум=== Дејвид Хјум (1711-1776) се согласува со филозофијата на Норт и ги напаѓа меркантилистичките претпоставки. Неговите придонеси биле запишани во „Political Discources” (1752), подоцна вметнат во неговата „Essays, Moral, Political, Literary” (1777). Додадено на фактот дека било непожелно да се залага за погоден баланс на трговијата Хјум рекол дека во секој случај е невозможно. Хјум рекол дека секој суфицит на извоз кој можеби е достигнат би бил платен од страна на увозителите со злато и сребро. Ова би ја покачила набавката на пари, и цените би пораснале. Тоа би предизвикало пад во извозот сè до обновувањето на балансот на увоз. == Теорија на обрт== Слично разочаран од регулацијата на брендовите инспирирана од меркантилизмот, французинот по име Винсент де Гурне (1712-1759) е познат по прашањето, зошто е толку тешко да се има laissez faire, laissez passer (слободно претпријатие, слободна трговија). Тој е еден од првите физиократи, грчки збор што значи „владеење на природата“, кој сметаше дека земјоделието е изворот на богатство. Како историчар Дејвид Б. Данбом напишал дека Физиократите „ги критикуваат градовите поради нивната извештаченост и ги заменуваат со поприроден начин на живеење“. Тие многу ги ценеа земјоделците. Кон крајот на 17ти и почетокот на 18 век се достигнаа големи напредувања во природните науки и анатомија, вклучувајќи ја и циркулацијата на крвта низ човечкото тело. Овој концепт е одсликан во економската теорија на физиократите, заедно со поимот за теорија на приход низ економијата. Франсоа Кене (1964-1774) бил дворски лекар на крал Луј XV од Франција. Тој верувал дека трговијата и индустријата не се извор на богатство и наместо тоа во неговата книга „Tableau économique“ (1758), расправа дека земјоделските вишоци, со приливот на економијата во вид на наеми, плати и нарачки. Пред сѐ, Кене тврди дека регулацијата го попречува приливот на приходи во сите социјални класи, а со тоа и економскиот развој. Потоа, даноците на продуктивната класа, како земјоделците, треба да се намалат со цел да се зголемат даноците на непродуктивната класа, како земјопоседниците, бидејќи нивниот луксузен начин на живот го нарушува приливот на приходи. Шак Турго (1727-1781) е роден во Париз, од стара норманска фамилија. Негово најпознато дело „Réflexions sur la formation et la distribution des richesses“ (1766, Одраз на формацијата и дистрибуцијата на богатството), ја разработува теоријата на Кене дека земјата е единствениот извор на богатство. Според Турго општеството се дели на три класи: производно-земјоделска класа, платена занаетчиска класа (classe stipendice) и земјопоседничка класа (classe disponible). Турго тврди дека единствено на нето производот од земјените посеви треба да има данок и е за целосна слобода на трговијата и индустријата. Во Август 1774, Турго е назначен за министер за финансии и во период од две години воведе бројни анти-трговски и анти-феудални мерки поддржани од Кралот. Во неговите водечки принципи доставени до Кралот спаѓаат и „да нема банкрот, покачување на даноците, позјмици“. Најголемата желба на Турго била да има единствен данок на земјените посеви, а сите други даноци да се укинат. Но, мерките што ги преложил пред тоа, дошле до жесток судир со интересите на земјопоседниците. Особено два едикти, од кои едниот е за потиснување на corvées (трошоците на земјоделците кон аристократите), а другиот ги укинува привилегиите што ги имаат здруженијата, ги разбрануваа влијателните кругови. Бил принуден да ја напушти канцеларијата во 1776. == Богатството на народите== Адам Смит (1723-1790) се смета како татко на модерната политичка економија. Неговото објавување на “Истрага за природата и причините за богатството на народите”во 1776 се совпаѓа не само со американската револуција, кратко време пред европските пресврти на француската револуција, но исто така и почетокот на новата индустриска револуција што дозволува да се стекне многу поголемо богатство од кога било порано. Смит бил шкотски морален филозоф, чие деби била “теоријата на моралните чувства” (1759). Тој тврди дека етички системи на луѓето се развиваат преку лични релации со други лица, така што смислата на правилно и погрешно се можат да се видат во одредени реакции на нечие однесување. Со тоа Смит се здоби со поголема популарност отколку со неговото следно дело: Богатството на народите, кое што во почетокот беше игнорирано од јавноста. Сепак, политичко економскиот магнум опус беше успешен во круговите што се битни. === Објаснување=== Вилијам Пит, премиер на ториевците, во доцните 1780-ти ги базираше неговите даночни предлози за идеите на Смит и се залагаше за слободна трговија како вистински следбеник на Богатството на народите. Смит беше назначен за комесар на царини и во рок од 20 години Смит имаше следбеници од новата генерација на писатели кои имаа намера да ја изградат науката на политичката економија. Смит изрази склоност кон мислењата на Едмунд Бурк, познат на широко како политички филозоф, член на парламентот. Бурк е единствениот човек што некогаш сум познавал кој мисли за економските теми исто како мене без претходно да има комуникација помеѓу нас. Бурк бил изграден политички економист со својата книга “Мисли и детали за недостатокот” Тој остро ја критикуваше либералната политика и ја осуди француската револуција која почна во 1789 година. Во одраз на француската револуција тој напишал дека “периодот на витештвото” заврши и дека софистичарите, економистите и пресметувачите успеаја и дека славата на Европа е згасната засекогаш. Современите влијанија на Смит ги вклучува Франсоа Кене и Жак Турго кои ги запознал во Париз, и Дејвид Хјум , неговиот шкотски колега. Со тек на време се појави заедничка потреба меѓу мислителите за да се објаснат социјалните пресврти за време на индустриската револуција и навидум во хаос без феудални и монархистички структури на Европа и тие покажуваат дека сепак постои ред. === Невидливата рака=== „Нашата вечера не ја добиваме поради добронамерноста на месарот, пиварот или пекарот, туку поради нивните сопствени интереси. Ние освртуваме не до нивната хуманост туку до нивното самољубие и никогаш не разговараме со нив за нашите сопствени потреби туку за нивните предности.“ - Познатата изјава на Адам Смит за сопствен интерес. Смит се залагал за “систем на природна слобода” каде поединечните напори ќе придонесат за социјално добро. Смит верува дека дури и себичните во општеството се држат под контрола и ограниченост, и работат за доброто на сите кога дејствуваат во конкурентен Пазар. Цените често се лажна слика за вистинската вредност на стоките и услугите. Исто како и Џон Лок, Смит мислел дека вистинските вредности на нештата произлегуваат од износот на трудот вложен во нив. „Секој човек е богат или сиромашен во зависност од степенот во кој тој може да си дозволи да ужива во потребите како и забавата во животот. Но, по поделбата на трудот која темелно си го заземала местото, работната сила на поединците била само мал дел од таа што е потребна да се добие тоа. Далеку поголемиот дел од нив, мора да се изведе од трудот на другите луѓе и човек ќе биде богат или сиромашен во зависност од големината на трудот со кој може да располага или кој може да си дозволи да го плати. Оттука вредноста на кои било добра, за личноста што ги поседува и нема намера самиот да ги користи или конзумира туку да ги размени со други добра е еднакво на количината на вложен труд што му овозможува да купува или располага. Трудот според тоа е вистинска мерка на разменливи вредности на сите артикли. Реалната цена на нештата што човек сака да ги има е маката и проблемот за нивно стекнување. Кога касапите,пиварите и пекарниците дејствуваа под контрола и ограничување на отворената пазарна економија, нивното тежнеење кон сопствен интерес, смета Смит, парадоксално го носи процесот кон изедначување на реалните животни трошоци со нивните фер вредности. Неговата класична изјава за конкуренцијата е следнава: „Кога количината на секоја стока која ја има на пазарот паѓа на делотворна побарувачка, сите оние кои се подготвени да платат... не може да се испорача бараната количината... нејои од нив се спремни да дадат и повеќе. Конкуренцијата ќе започне помеѓу нив а пазарната цена ќе се зголеми... Кога количината што ја има на пазарот ја надминува делотворната побарувачка, таа не може да се продаде на оние кои се спремни да ја платат целата вредност на наемот, платите и профитот, која мора да се плати за да се насочи кон.. пазарната цена ќе потоне...“ Смит верува дека пазарот го произведува она што тој го нарекува “напредокот на богатството”. Во ова е вклучен синджир на концепти, дека поделбата на трудот е двигател на економската ефикасност но сепак, тоа е само ограничување на процесот на проширување на пазарите. И поделбата на трудот и пазарното проширување барат поинтензивна акумулација на капиталот од страна на претприемачите и водачите на бизнисот и индустријата. Целиот систем е дополнет со одржувањето на безбедноста на имотните права. === Ограничувања=== Првата насловна страна на Адам Смит. Визијата на Смит за слободна пазарна економија, заснована на обезбедување на имотот, акумулација на капитал, проширување на пазарите и со поделбата на трудот се спротивставуваат со меркантилистичкита тенденција која се обидува да ги „регулира сите зли човечки дејствија“. Смит верува дека имало токму три легитимни функции на власта. Првата функција била... „... подигнување и одржување на одредени јавни работи и јавни институции што никогаш не може да биде во интерес на било кој поединец или мал број на поединци, да се исправи и одржи.. секој систем кој се труди... за да привлече кон посебни видови на индустријата поголем удел на капиталот на општеството од она што во нормални услови би се распределило... стагнираат наместо да го забрзат напредокот на општеството кон вистинско богатство и големина.“ Во прилог на потребата од јавно водство во одредени сектори, Смит тврди, второ дека картелите беа непожелни поради нивниот потенцијал да го ограничат производството и квалитетот на стоките и услугите. Трето, Смит ја критикуваше владината поддршка на каков било вид на монопол кој секогаш ја наплаќа највисоката цена „која може да се исцеди од купувачите„. Постоењето на картели и монопол што подоцна ќе ја формира сржта на политиката на законот за конкуренција, би можеле да ги нарушат придобивките на слободните пазари во корист на бизнисот на сметка на суверенитетот на потрошувачите. == Класична политичка економија== Класичните економисти беа наведени како група за првпат од страна на Карл Маркс. Еден обединувачки дел од нивните теории беше работничката теорија на вредноста спротивставувајќи се на вредноста која произлегува од општата рамнотежа на понудата и побарувачката. Овие економисти први ја виделе економската и социјална трансформација донесена со индустриската револуција: рурална [[депопулација]], несигурноста, сиромастијата, привид на работничката класа. Тие се прашуваа за порастот на населението бидејќи демографската транзиција започнала во тоа време во Велика Британија. Тие исто така поставија повеќе фундаментални прашања во врска со изворот на вредности, причините за економскиот раст и улогата на парите во економијата. Тие ја поддржуват слободната пазарна економија тврдејќи дека тоа е природен систем којсе базира врз слободата и сопственоста. Меѓутоа овие економисти беа поделени и не претставуваа унифициран тек на размислување. Забележителен тек во класичната економија била теорија заснована на претпоставка, како разработена од школата во бирмингем и Малтус во почетокот на 19 век. Тие бараа владино дејствување за ублажување на невработеноста и економските падови што беше интелектуален претходник на она што подоцна стана кејнзијанска економија во 1930-тите. Друга значајна школа беше капитализмот на манчестер, која се залагаше за слободна трговија, наспроти претходната политика на меркантилизмот. === Џереми Бентам=== [[Џереми Бентам]] (1748-1832) е можеби најрадикалниот мислител на своето време, и го разви концептот на утилитаризам. Бентам беше атеист, затворски реформатор, активист за правата на животните, верник во универзалното право на глас, слобода на говор, слободната трговија и здравственото осигурување во време кога само неколку се осмелија да ги дискутираат. Тој беше ригорозно школуван од рана возраст завршувајќи универзитет и да се активира во правниот сектор уште на 18 години. Неговата прва книга „Фрагмент на владата“ ( 1776) е објавена анонимно бесе остра критика на „коментари на законите во Англија“ на Вилијам Блекстон. Ова доби широк успех сè додека не се откри дека всушност младиот Бентан е негов автор, а не некој почитувани професор. Во „Принципи на моралите и законодавството“ (1791) Бентам ја изнесе својата теорија за комунални услуги. Целта на законската политика мора да се стреми кон тоа да се намалат бедата и страдањата колку што е можно повеќе и да се зголеми среќата на највисоко можно ниво. Бентам дури дизајнира и сеопфатна методологија за пресметка на агрегатна среќа во општеството со посебен закон за производствена анализа. Општеството, тврди Бентам, не е ништо повеќе од вкупниот број на поединци така што ако некој има за цел да произведе нето социјално добро тогаш треба само да се осигура дека се доживува поголемо задоволство насекаде, отколку болка, без оглед на броевите. На пример предложен е законот да се направи секој автобус во градот да е пристапен за инвалиди, но да се движи по бавно од своите претходници, како резултат на новиот дизајн. Милиони корисници на автобуси имаат мала количина на незадоволство или “болка”со зголемување на сообраќајот и патувањето, но еден мал дел на луѓе со инвалидски колички ќе ја доживеат огромната сума на задоволство да бидат во можност да фатат јавен превоз, кој го надминува вкупното незадоволство од другите корисници. Интерперсоналните споредби на комуналните услуги им беа дозволени од страна на Бентам, идејата дека огромното задоволство на еден човек може да се смета повеќе од болката на многу други. Многу критичари подоцна покажаа дека ова може да биде изопачено, на пример дали производствената анализа би дозволила многу среќен диктатор да го надмине коритото на бедата на неговите експлоатирани. И покрај методологијата на Бентам се појавија сериозни пречки во мерењето на среќата кај луѓето. === Жан-Батист Сеј=== [[Жан-Батист Сеј]] (Jean-Baptiste Say) (1767 – 1832) бил Французин, роден во [[Лион]], кој помогнал да се популаризира работата на Адам Смит во Франција. Неговата книга, „ A Treatise on Political Economy“ (1803) содржала краток дел кој подоцна станал ортодоксен за политичката економија сè до појавата на „Големата депресија“ и бил познат како „Пазарното право на Сеј“. Сеј тврдел дека никогаш не може да постои општ дефицит на побарувачка или општа презаситеност на производи во целата економија. „Луѓето создаваат нешта - рекол Сеј, за попрво да ги остварат нивните потреби, отколку на другите“. Меѓутоа, производството не е прашање на понудата, туку индикација на побарувачката на добра на производителите. Сеј се сложил дека дел од приходот се заштедува од страна на домаќинствата но, на подолг временски период, заштедите се инвестирани. Инвестирањето и потрошувачката се двата основни елементи на побарувачката или причина за „општа презаситеност“ на понудата. Сеј исто така, тврдел дека парите се неутрални, бидејќи нивната единствена улога е да ја олеснуваат размената: меѓутоа, луѓето бараат пари само за да купуваат материјални добра. Сеј рекол дека „парите се превез“. Со цел да ги резимира овие две идеи, Сеј рекол: „производите се разменуваат за други производи“. Во краен случај, ќе постојат различни економски сектори чиишто побарувачки нема да бидат задоволени. Но со текот на времето, понудата ќе се промени, бизнисите ќе се реорганизираат за поинакво производство и пазарот сам ќе се поправи. Пример на „општа презаситеност“ може да биде невработеноста, со други зборови, преголема понуда на работници, а многу малку отворени работни места. Според „правото на Сеј“, ова значи дека постои преголема побарувачка за други производи којашто сама ќе се поправи. Ова претставувало основа на економската теорија сè до 1930-тите години. „Правото на Сеј“, првпат било изнесено од страна на Џејмс Мил (1773 – 1836) на англиски јазик, а било поддржано од Дејвид Рикардо, Хенри Торнтон и Џон Стјуарт Мил. Меѓутоа, двајца политички економисти, Томас Малтус и Сисмонди, не биле убедени. === Томас Малтус=== Томас Малтус (Thomas Malthus) (1766 – 1834) бил „конзервативен“ министер во парламентот на Обединетото Кралство кој, за разлика од Бентам, верувал во строго воздржување на државата од општествените заболувања. Малтус, последното поглавје од својата книга „Principles of Political Economy“ (1820) го посветил на побивање на „правото на Сеј“ и тврдел дека економијата би можела да стагнира со недостаток на „делотворна побарувачка“. Со други зборови, платите, доколку се помали од целосните трошоци за производство, нема да можат да го откупат целосниот износ на индустријата и дека ова ќе предизвика опаѓање на цените. Падот на ценитего намалува стимулот за инвестирање и дека кривата би можела да продолжи до бесконечност. Меѓутоа, Малтус е повеќе прочуен по неговото поранешно дело, „An Essay on the Principle of Population“. Во ова дело се тврди дека интервенирањето било невозможно поради два фактора. Според Малтус, „Храната е неопходна за опстанокот на човештвото“. „Страста помеѓу половите е неопходна и ќе остане речиси во првобитната состојба“, додал Малтус, со значење дека „моќта на населението е бесконечно поголема отколку моќта во Земјата, за создавање опстанок за човештвото“. Меѓутоа, порастот на населението е проследен со „мизерија и пороци“. Секој пораст на платите за масите ќе предизвика само приврмен пораст на населението кој поради ограничувањата на понудата на Земјиното производство ќе предизвика мизерија, пороци и соодветно прилагодување кон извоеното население. Меѓутоа, повеќе работа би можело да знаќи и поголем економски пораст, кој би бил производ од создавањето на капитал. === Дејвид Рикардо=== Дејвид Рикардо (David Ricardo) (1772-1823) е роден во Лондон. На 26 годишна возраст, тој станал богат трговец на берзата и си обезбедил гласачка единица во Ирска за да добие место во „Долниот дом“ во парламентот на Велика Британија. Најпознато дело на Рикардо е „Principles of Political Economy and Taxation“ коешто содржи критики за ограничувањата во меѓународната трговија и опис на начинот на кој е распореден приходот на населението. Рикардо правел разлика помеѓу работниците кои добивале плата, доволна за преживување, земјопоседниците кои добивале наемнина и капиталистите кои имале капитал и добивале профит, како додатен приход. Доколку населението се зголеми, неопходно е да се обработува додатна почва чијашто плодност, е послаба од онаа на веќе обработените полиња, поради законот на намалена продуктивност. Меѓутоа, трошоците за производство на жито се зголемуваат како и цената на житото: исто така се зголемуваат и наемнините, платите и индексот на инфлација (бидејќи мора да се дозволи и работниците да преживеат) исто така. Профитите се намалуваат, сè додека капиталистите не можат да инвестираат. Според Рикардо, економијата е создадена да стреми кон една стабилна состојба. За да ја одложи стабилната состојба, Рикардо се залага за промовирање на меѓународната трговија за увоз на жито со пониска цена со цел да им се спротивстави на земјопоседниците. Законите за житата во В.Б. биле изгласани во 1815 година со создавање на променлив систем на тарифи за стабилизирање на цената на житото на домашниот пазар. Според Рикардо, високите тарифи, освен што требало да ги зголемат приходите на фармерите, ќе овозможат само пораст на цените на наемнините коишто одат во џебовите на земјопоседниците. Понатаму, ќе биде потребна поголема работна сила што води кон пораст на платите во земјата и со тоа ќе се намали извозот и профитот од прекуокеанските бизниси. Економијата за Рикардо, претставува нераскинлива врска помеѓу трите фактори („фактори на производство“): земја, труд и капитал. Рикардо математички демонстрирал дека придобивките од трговијата би можеле да ги надминат истакнатите придобивки од протекционистичката политика. Според идејата за компаративна придобивка, дури ако една земја не произведува доволно средства за разлика од друга, сè уште може да биде во добивка со отворање на границите со што приливот на средства произведени поевтино од дома, создава придобивка за домашните потрошувачи. Тогаш, според Рикардо, овој концепт би довел до промена на цените, со што Англија би произведувала материјални добра за кои нивните компаративни придобивки биле највисоки. === Џон Стјуарт Мил=== Џон Стјуарт Мил (John Stuart Mill) (1806-1873) бил доминантна фигура на политичката економска мисла на неговото време, а исто така бил и член на парламентот, како претставник на Вестминстер и водечки политички филозоф. Мил бил чудо од дете, на 3 годишна возраст почнал да чита за Стара Грција и бил строго подучуван од неговиот татко Џејмс Мил. Џереми Бентам бил негов ментор и близок семеен пријател, а пак Дејвид Рикардо имал огромно влијание врз него. Записите на Мил „Principle of Political Economy“, биле објавени во 1848 година и ова претставувало суштинско резимирање на економската мудрост на средниот XIX век. До почетокот на XX век, ова негово дело се користело како стандарден текст во голем број универзитети. За прашањето за економскиот пораст, Мил се обидел да пронајде некоја средина помеѓу сфаќањата на Адам Смит за секојдневното проширување на можностите за трговија и технолошки иновации и сфаќањата на Томас Малтус за инхерентните граници на населението. Во неговата четврта книга, Мил повеќе се задржал на истакнувањето на неколку можни идни исходи , отколку на предвидување на еден единствен исход. Првата теорија се засновала на сфаќањата на Малтус дека населението растело побрзо од понудата, што водело до помали плати и зголемени профити. Втората теорија се засновала на сфаќањата на Смит кој тврдел дека доколку капиталот се зголемува побрзо од населението, тогаш вистинските плати ќе се зголемат. Третата, според Дејвид Рикардо, доколку капиталот и населението се зголемуваат во исто време, а технологијата остане стабилна, тогаш нема да има промена во платите бидејќи понудата и побарувачката на работа ќе остане иста. Меѓутоа, со зголемување на населението ќе се создаде потреба од повеќе обработлива површина, ќе се зголемат трошоците за производство на храна, а профитите ќе се намалат. Според четвртата теорија на Мил, технологијата ќе напредува побрзо од населението и обичните акции ќе се зголемат. Резултатот би бил, просперитетна економија. Мил најмногу ја поддржувал третата теорија и сметал дека напредокот на технологијата ќе морал некогаш да стагнира. Но, Мил се колебал во врска со континуираниот пораст на економијата. „Признавам дека не сум воодушевен со тоа што идеалот на живеење е раководен од оние кои мислат дека нормална состојба на човечките суштества е да се борат за опстанок; дека меѓусебното тупкање, смачкување, туркањети газење, со што се создава постоечкиот тип на општесствен живот, се најмногу посакувано богатство за човекот или сè, освен неусогласени симптоми на една од фазите на индустрискиот прогрес.“ – Џон Стјуарт Мил Мил, исто така, е познат по тоа што бил првиот кој за понудата и побарувачката зборувал како за една поврзаност отколку како за огромно количество на добра на пазарите, концептот на опортунитетниот трошок и отфрлањето на доктрината за обемот на приход. == Капитализмот и Маркс== Исто како што поимот „меркантилизам“ бил популаризиран од страна на критичарите како Адам Смит, исто така, поимот „капитализам“ или „Kapitalismus“ се користел од неговите дисиденти како Карл Маркс. Карл Маркс (Karl Marx) (1818-1883) бил и на некој начин сè уште ќе остане супериорен социолог и економист. Неговата комбинација од политичка теорија претставена во „Communist Manifesto“ и дијалектичката теорија за историјата, инспирирана од Фридрих Хегел, ја создала револуционерната критика на капитализмот во XIX век, од негова гледна точка. Социјалистичкото движење на коешто се придружил и Маркс, се појавило како последица на ситуацијата на луѓето во новата индустриска ера и класичната економија што била дел од неа. Тој го напишалнеговото ремек-дело „Das Kapital“ во библиотеката на Британскиот музеј. === Објаснување=== Роберт Овен (Robert Owen) (1771-1858) бил индустријалец кој бил решен да ги подобри условите на неговите работници. Тој купил текстилни погони во Њу Ланарк, Шкотска и забранил децата под десет години да работат, создал работно време од 6:00 до 19:00 и обезбедил вечерни школи за децата откако ќе завршеле со работа. Ваквите оскудни мерки имале суштинско значење за напредокот и неговиот бизнис можел да поднесе поголемо производство, иако неговите плати биле пониски од државниот просек. Тој ја издал својата визија „The New View of Society“ (1816) за време на изгласувањето на актите за фабриките но, негвиот обид од 1824 година, да создаде нова општествена утопија во Њу Хармони, Индиана, неславно завршил. Еден од оние кои имале влијание врз Маркс, бил францускиот филозоф Пјер Проудон. Иако бил длабоко критичен кон капитализмот, тој исто така, им се спротивставил на оние современи социјалисти кој ја идолизирале задругата. Во неговата книга „The Philosophy of Poverty“, Поудон извршил политичко-економски напад врз класичната, егзистенцијална теорија на приходи (1846). Во неговата книга „What is Property“ (1840), тој тврди дека имотот е „кражба“, поинаков став од оној на Мил кој напишал: „делумното оданочување е послаба форма на грабеж“. Меѓутоа, пред крајот на неговиот живот, Проудон променил некои од своите поранешни гледишта. Во посмртно објавената книга „Theory of Property“, тој истакнал дека „имотот е единствена сила што може да дејствува како противтежа на државата“. Фридрих Енгелс, публициран радикален автор, ја издал книгата под наслов „The Condition of the Working Class in England in 1844“ во која местоположбата на луѓето ја опишува како „највидливата кулминација на општествената мизерија на денешницата“. По смртта на Маркс, Енгелс го завршил вториот дел на книгата „Das Kapital“ од неговите забелешки. === Das Kapital=== Карл Маркс ја започнува „Das Kapital“ со концептот за материјалните добра. Според Маркс, пред капиталистичките општества, начинот на производство се засновал на ропството (на пр.: во Стариот Рим) за потоа да се создаде феудалната закрепостеност (на пр.: во средовековна Европа). Со напредокот на општеството, економските стеги се олабавиле но, актуелната серија на размена на трудот создала исто толку настрана и нестабилна состојба којашто ги создала условите за револуција. Луѓето купуваат и продаваат работна сила, исто како што купуваат и продаваат материјални добра и услуги. Луѓето самите претставуваат расположливи средства. Како што напишал во „Communist Manifesto“, „Историјата на целото досега постоечко општество е историја за борбата на класите. Слободни луѓе и робови, патриции и плебци, господари и слуги, занаетчии и калфи, со еден збор, угнетувачи и угнетени, се наоѓале во постојана спротивставеност едни со други... Модерното буржоазиско општество коешто се издигнало од остатоците на феудалното општество, не го прекинало класното непријателство. Тоа создало нови класи, нови состојби на угнетување и нови начини на борби на место на старите.“ И понатаму, од првата страна на „Das Kapital“, „Богатството на оние општества во кои преовладува капиталистичкиот начин на производство, се претставуваат себеси како „голем збир на средства“, нивната заедница како единствено материјално добро.“ Од тука, нашата истрага мора да продолжи со анализа на материјалното добро. Употребата на Маркс на зборот „комодитет“ или материјално добро, е образложено во една опширна метафизичка дискусија за природата на материјалното богатство, како се перцепирани предметите на богатството и како се користат истите. Концептот на комодитетот е спротивен на предметите од природниот свет. Кога луѓето ќе ја поврзат својата работа со предмет, тој станува „комодитет“. Во природата постојат дрва, дијаманти, [[железна руда]] и луѓе. Во економскиот свет, тие стануваат столови, прстени, фабрики и работници. Меѓутоа, според Маркс, комодитетите имаат двојна природа, двојна вредност. Тој прави разлика помеѓу употребната вредност и вредноста на разменување кои може да бидат потполно различни. Според Маркс, следејќи ги класичните економисти во теоријата за вредноста на трудот, вредноста на употреба на нешто произлегува од вложениот труд за неговото производство. Меѓутоа, Маркс не верувал дека само трудот бил извор на употребната вредност на нештата. Тој верувал дека вредноста исто така, може да произлезе од природните добра и ја усовршил својата дефиниција за употребната вредност во „неопходно општествено работно време“ (времето коешто им било потребно на луѓето да произведат нешто, кога не се мрзливи или неефективни). Понатаму, луѓето субјективно ја зголемиле вредноста на нештата, на пример бидејќи постои фетиш кон светкавите дијаманти и врските помеѓу угнетувачките моќи инволвирани во производството на добра. Овие два фактори предизвикале огромна разлика во вредностите на размената. Поврзаноста на угнетувачката моќ, според Маркс, сама внесувајќи разлика во употребата/размената на трудот, во работните договори, произлегува од фактот дека работодавците ги плаќаат своите вработени помалку во „разменлива вредност“ отколку што тие произведуваат „употребна вредност“. Разликата го создава профитот на капиталистите, или во терминологијата на Маркс, „вишок на вредност“. Меѓутоа, според Маркс, капитализмот е систем на експлоатација. Од работата на Маркс произлегла и теоријата на вредност на трудот која класичарите ја искористиле против него. Неговата мрачна иронија навлегува сè подлабоко со прашањето за тоа кое е општественото неопходно работно време за производство на самиот труд (т.е. работници). Маркс одговара дека ова е минимумот за луѓето да опстојат и да се размножуваат со особини неопходни за економијата. Оттука, луѓето се оддалечени од двете, плодовите од производството и разбирањето на својот потенцијал, психолошки, преку нивната угнетена позиција во пазарот на трудот. Но, бајката раскажана заедно со екплоатацијата и оттуѓувањето е онаа за зголемувањето на капиталот и растотна економијата. Работодавачите се под постојан притисок на конкурентноста на пазарот која ја отежнува нивната работа и на границите на инвестирање на технологија за замена на работниците (на пр.: пакувач со робот). Ова ги зголемува профитите и го проширува зголемувањето но, само во корист на оние кои имаат приватен имот со ваков начин на производ. Работничката класа во меѓувреме, се соочува со постојана мизерија, поради екплоатирањето на производот од нивниот труд и оддалечувањето од алатките за производство. И поради отпуштањето од работа, тие остануваат невработени лица. Маркс верувал дека резервна армија на невработени ќе расте сè повеќе и повеќе и ќе врши надолен притисок врз приходите, бидејќи очајните луѓе прифаќаат работа за помалку пари. Но, ова ќе предизвика дефицит во побарувачката бидејќи куповната моќ на луѓето се намалува. Како последица на ова, ќе се појави презаситеност на непродадени производи, производството ќе се скрати, профитите ќе се намалат сè додека зголемувањето на капиталот не доведе до економска „депресија“. Кога презаситеноста ќе згасне, економијата повторно ќе почне брзо да расте пред да започне наредното циклично опаѓање. Според Маркс, со секој пораст и опаѓање, со секоја капиталистичка криза, тензијата и конфликтот помеѓу зголемено поларизираните класи на капиталисти и работници се зголемува. Освен тоа, поголемите фирми ги проголтуваат помалите фирми на секое поле на бизнисот бидејќи мочта е сконцентрирана во рацете на малкумина и се наоѓа далеку од останатите. На крај, раководен од комунистичката партија, Маркс предвидел револуција и создавање на бескласно општество. Маркс никогаш не можел да претпостави како би ова функционирало. Неговиот почетен придонес не бил план за тоа како би изгледало општеството, туку критика на она што тој го видел во него. === По Маркс=== Првиот дел од „Das Kapital“, е единствениот дел кој Маркс го издал сам. Вториот и третиот дел биле завршени со помош на Фридрих Енгелс и Карл Каутски кој станал пријател на Енгелс што се гледа од издавањето на четвртиот дел. Маркс започнал традиција на економисти кои еднакво се концентрирале на политичките афери. Исто така, во Германија, Роза Луксембург била член на Социјал демократската партија (SPD), која подоцна се насочила кон комунистичката партија, поради нивниот став против Првата светска војна. Беатрис Веб во Англија, била социјалист и помогнала во основањето на Лондонското економско училиште (LSE) и здружението „Фабијан“. == Неокласична теорија== Во 1860 та година, во економијата настанува револуција. Новите идеи беа од Маргиналистичката школа. Пишувајќи истовремено и независно, еден Французин (Леон Валрас), Австриец (Карл Менгер), и англичанец (Стенли Џевонс) развија теорија, која имаше и свои претходници. Наместо цената на добро или услуга да биде одраз на работната сила, која го произвела, таа ја одразува маргиналната корист по продавањето. Тоа значеше дека во рамнотежа, преференциите на луѓето ги диктираат цените, индиректно вклучувајќи ја и цената на трудот. Актуелната теорија не е унитарна, и постојат три основни школи кои работат независно. Во Лозанската школа, чии два главни претставници Валрас и Вилфредо Парето развија нови теории за општа рамнотежа и оптималност. Главните пишани дела на оваа школа беа елементите за чиста економија на Валрас. Школата Кембриџ ја застапуваше „Теоријата на политичка економија“ на Џевонс во 1871 година. Оваа англиско училиште ги развивало теориите на делумна рамнотежа и тежнеело кон пад пазарот. Главните претставници биле Алфред Маршал, Стенли Џевонс и Артур Пигоу. Виенската школа беше составена од австриските економисти Менгер, Ојген Фон Бем - Баверг и Фридрих Фон Визер. Тие ја развиле теоријата на капитал и се обиделе да го објаснат присуството на економските кризи. Таа се појавила во 1871 година со Менгеровите „Принципи на економија“. === Гранична корист=== Карл Менгер (1840 - 1921), австриски економист го постави основниот принцип на граничната корист во Основи на Економијата (1871). Потрошувачите дејствуваат рационално со барање да се зголеми задоволството на сите нивни желби. Луѓето ги алоцираат нивните трошоци, така што последната единица на стоковните купувања создава не повеќе од минатата единица на купување на нешто друго. Стенли Џевонс (1835 - 1882) бил негов англиски колега, и работел како Тутор, а подоцна и професор на колеџот Овенс во Манчестер и Универзитетскиот колеџ во Лондон. Во „Теорија на политичката економија“ (1871) тој нагласува дека на маргините, задоволството од стоките и услугите се намалува. Пример за теоријата на намалување на корисноста е дека ако некој конзумира портокали, за секој нареден изеден портокал, задоволството што го добива е се помало и помало (сè додека не престане да јаде). Потоа Леон Валрас (1834 - 1910), повторно работејќи самостојно, генерализирајќи ја маргиналната теорија наспроти економијата во „Елементи за чиста економија“ (1874). Мали промени во потребите на луѓето, на пример, преминување од говедско месо на печурки, ќе доведе до растење на цената на печурките, а на говедското до опаѓање. Тоа ги стимулира производителите да го променат начинот на производство, притоа зголемувајќи ги инвестициите во производството на печурки, што ќе ги зголеми залихите на пазарот и ќе доведе до рамнотежа на новата цена меѓу производите - на пример, печурките би добиле нова цена која ќе биде на ниво што се наоѓа помеѓу двете претходни. За многу производи во економијата ќе важи истото, ако некој претпостави дека пазарот е конкурентен, луѓето, водени од сопствен интерес избираат да не инвестираат во промена на производството. Раните обиди да се објаснат периодичните кризи за кои зборувал Маркс на почетокот не биле успешни. По наоѓање на статистичка корелација на сончеви пеѓи и бизнис движења и заедничкото верување во тоа време дека сончевите пеѓи имале директно влијание врз времето, а оттаму и врз земјоделското производство, Стенли Џевонс напишал: „ Кога знаеме дека постои причина, варијацијата на сончевата активност, останува на природата да влијае на земјоделското производството, а кои варираат во истиот период, станува скоро сигурно дека две серии од феноменот - кредитниот циклус и сончевите варијации - се поврзани како ефект и причина. === Математичка анализа=== Вилфредо Парето (1848-1923) бил италијански економист, најдобро познат за развој на концептот на околностите под кои никој не треба да помине ниту полошо, ниту подобро преку редистрибуирање на богатството. Кога постои ваква ситуација, за економијата се вели дека е „Парето ефикасност“. Парето измислил математички репрезентации за оваа оптимална алокација на ресурси, кои кога се претставени на графикон ќе дадат една крива. Различни точки на кривата претставуваат различни распределби, но секоја ќе биде оптимално ефикасна. Наместо користењето на убедлив јазик на класичните економисти како Мил, кривата на Парето ефикасноста може да се претстави со прецизна математичка формула: P(Y) = {y' e Y : {y" e Y : y" > y', y" ≠ y'} = 0} Алфред Маршал е исто така заслужен за неговиот обид да се постави економијата поматематички основи. Тој беше првиот професор по економија на универзитетот во Кембриџ и неговото дело, „Основи на економија“ се совпадна со транзицијата на поимот од „политичката економија“ на неговиот омилен израз „Економија“. Тој гледа на математиката како начин да се поедностави економското размислување, но сепак не бил сосема убеден, како што подоцна открива во писмо до неговиот ученик Артур Сесил Пиџоу. „(1) Користете математика како скратен јазик, а не како средство за истрага. (2) Продолжете да ја користите сè додека не завршите (3) Преточете го тоа во зборови (4) Потоа илустрирајте со примери кои се важни во реалниот живот. (5) Целосно отстранете ја математиката (6) Ако не можете да успеете во број 4, поништете го број 3. Ова го правам често.“ Бидејќи доаѓа по маргинална револуција, Маршал се концентрирал на помирување на класичната работничка теорија на вредноста, која била концентрирана на снабдувачката страна на пазарот, со новата маргинална теоријата која била концентрирана на страната на побарувачката. Графичкото претставување на Маршал е познататиот графиконот на понудата и побарувачката, "Маршалски крст". Тој инсистираше на тоа дека пресекот на двете и на понудата и на побарувачката кои произведуваат рамнотежа на цената на конкурентниот пазар. Долгорочно, тврди Маршал, трошоците на производство и цената на стоките и услугите се стремат кон најниската точка во согласност со континуирана продукција. Артур Сесил Пиџоу во „богатството и благосостојбата“ (1920), се стремеше кон постоењето на пазарни интервенции. Пазарите се неефикасни во случај на економски екстерналии, а државата мора да се меша. Како и да е Пиџоу остана на убедувањата за слободна трговија, и во 1933 година, пред економска криза, во „Теорија на невработеноста“ тој објасни дека прекумерната интервенција на државата на пазарот на трудот е вистинската причина за масовна невработеност, бидејќи владите воспоставиле минимални плати, што било пречка платите автоматски да се подесуваат. Ова беше во фокусот на напад од Кејнз. === Австриска школа=== Иако на крајот на деветнаесеттиот век и почетокот на дваесеттиот доминираа повеќе математички аналитичари, следбениците на Карл Менџер, во традицијата на Еуген Фон Бем - Баверг, следеа различен пат, залагајќи се за употреба на дедуктивна логика. Оваа група станала позната како Австриската школа, како одраз на австриското потекло на многу од првите следбеници. Торстеин Веблен во 1900 година, во неговите „Предрасуди на економската наука“, се протиови на неокласичните маргиналисти следбеници на Алфред Маршал од филозофиите на австриската школа. Јозеф Алојз Шумпетер (1883-1950) е австриски економист и политички научник најмногу е познат по неговите дела за бизнис циклуси и иновации. Тој ја потенцираше улогата на претприемачите во економиите. Во „Бизнис циклуси: теоретски, историски и статистички анализи во капиталистичкиот процес“, Шумпетер направи синтеза на теориите за бизнис циклуси. Тој посочи дека тие циклуси можат да ги објаснат економските ситуации. Според Schumpeter, капитализмот нужно оди преку долгорочни циклуси, бидејќи сосема зависи од нив, врз основа на научните пронајдоци и иновации. Фаза на експанзија е овозможена со иновации, бидејќи тие ги зголемуваат придобивките од продуктивноста ги поттикнува претприемачите да инвестираат. Сепак, кога инвеститорите немаат повеќе можности за инвестирање, економијата оди во рецесија, неколку фирми колабираат иследува банкротот. Оваа фаза трае додека новите иновации не донесат креативен процес, односно ги уништуваат старите производи, ја намалат вработеноста, но на економијата и овозможуваат да започне нова фаза на раст, врз основа на новите производи и новите фактори на производство. Лудвиг фон Мисес (1881 - 1973) е австриски економист кој придонесе за идејата за човековото проучување „Науката за човековата активност“. Науката за проучување на човековото однесување гледа на економијата како серија доброволни размени што ја зголемуваат сатисфакцијата на инволвираните странки. Мисес исто така, тврдеше дека социјализмот страда од нерешлив економски калкулативен проблем, кои според него може да бидат решени преку слободниот механизмот на пазарната цената. Главната критика на Мисес кон социјализмот имаше огромно влијание на економското размислување на Фридрих вон Хајек (1899 - 1992), кој иако имаше првично симпатии кон социјализмот, стана еден од водечките академски критичари на колективизмот во дваесетти век. Во врска со „Систем на народна слобода“, Хајек расправа дека маркетот е „Спонтана Нарачка“ и активно се противеше на концептот за социјална правда. Хајек верува дека сите форми на колективизмот (дури и оние теоретските кои се врз основа на доброволна соработка) може само да се одржува од страна на централната власт. Во својата книга "Патот до Ропство (1944) и во подоцнежните дела, Хајек тврди дека социјализмот бара централнo економско планирање и дека таквото планирање за возврат ќе води кон тоталитаризам. Хајек припишува за раѓање на цивилизацијата до приватна сопственост во својата книга „Фатална вообразеност (1988).“ Според него ценовните сигнали се единствените средства кои овозможуваат на секој економски творец преку комуникација да го изнесе поттиснатото знаење како и да си го разменат едни со други, за да се решат економските калкулативни проблеми. Заедно со неговиот современик Гунар Myrdal, Хаек ја доби Нобеловата награда во 1974 година. == Колапс и реконструкција== Алфред Маршал сѐ уште работел на последните измени на неговата книга „Принципи на економијата“ кога започнала Првата Светска воја (1914-1918). Новата клима на оптимизам на дваесеттиот век наскоро беше присилно разгранета на делови од Западниот фронт, додека цивилизираниот свет се распаѓаше. За четири години производството на Британија, Германија и Франција беше целосно насочена кон индустријата на смртта на воената економија. Во 1917 Русија западна во револуција предводена од Болшевичката партија на Владимир Ленин. Марксистичката теорија им беше како Библија и на распаднатата земја ветуваа „мир, леб и земја“ со колективизирање на средствата за производство. Исто така, во 1917, Обединетите Држави на Америка влегоа во војната на страна на Франција и Британија, на чело на претседателот Вудроу Вилсон и слоганот „ го правиме светот безбеден за демократија“. Тој разработи мировен план наречен „Четиринаесетте точки на Вилсон“. Во 1918 Германија започна пролетна офанзива која не успеа и како што сојузниците возвраќаа на нападот и милиони и милиони беа масакрирани, Германија западна во револуција, а нејзината привремена влада бараше мир врз основа на Четиринаесетте точки на Вилсон. Европа е разпушена, како финансиски, така и физички и психолошки, надевајќи се на исполнување на договорот од Версајската конференција во 1919. Џон Мајнард Кејнз беше претставник на државниот трезор на Британија на конференцијата и беше најгласниот критичар за исходот. === Џон Мејнард Кејнз=== Џон Мејнард Кејнз (1883-1946) е роден во Кембриџ, образован е во Итон под менсторство на A.C. Пиџоу и Алфред Маршал на Универзитетот во Кембриџ. Тој ја започнал својата кариера како професор пред да се вработи во Британската влада за време на првата светска војна, и станал финансиски претставник на британската влада на конференцијата во Версај. Неговите белешки беа изнесени во неговата книга Економските последици на мирот (1919), каде што тој го документира неговиот бес за колапсот на Американското придружување кон четиринаесетте точки на Вилсон и огромната волја за освета кон Германија. Тој се откажал од конференцијата и користејќи ги економските податоци обезбедени од досиејата на конференцијата, Кејнз смета дека ако победниците ја присилат поразената страна да ја плати штетата од војната, тогаш ќе настане светска економска криза, што би довело до втора светска војна. Кејнз ја заврши својата дисертација со пропагирање на: прво намалување на трошоците за поправки што треба да бидат платени од Германија на разумно ниво, зголемено меѓу владино управување на континенталното производство на јаглен и слободна трговска унија преку Лигата на народите; второ договор за распределба на долговите помеѓу сојузниците; трето целосна реформа на меѓународната размена на валути и меѓународен фонд за кредитирање; и четврто усогласување на трговските односи меѓу Русија и источна Европа. Книгата имаше огромен успех, и покрај тоа што беше критикувана за лажни претскажувања од голем број луѓе, без промените за кои се залагаше, мрачните предвидувања на Кејнз се поклопуваа со проблемите ширум светот за време на Големата депресија што се случи во 1929 по што следеше избивање на војна во 1939 година. Првата светска војна беше „војна што ќе ги ситре сите војни“, а апсолутниот неуспех на мировниот договор генерира со уште поголема решителност да не ги повторува истите грешки. Со поразот на фашизмот, конференцијата на Бретон Вудс се одржа за да се воспостави новиот економски поредок. Кејнз повторно играше водечка улога. === Општа теорија=== За време на Големата депресија, Кејнз го издал неговото најважно дело „ Општа теорија на вработување, камата и пари“ (1936). Депресијата се разгоре и со Падот на Волстрит во 1929, водејќи кон масовно зголемување на невработеноста во Соединетите Држави, како и до барање на европските кредитори за враќање на долговите и економски домино-ефект ширум светот. Ортодоксната економија повика на намалување на трошоците додека да се повратат бизнис довербата и да се стабилизира профитот. Спротивно на тоа, Кејнз тврди во „Тракт на монетарната реформа“ (1923) дека економската активност е одредена од низа фактори и дека не е доволно да се чека долгорочната стабилност на пазарот да се врати во нормала сама по себе. Како што вели познатата забелешка на Кејнз: „...оваа долгорочност погрешно води кон сегашните работи. Во долгорочен план сите ние сме мртви. Економистите прелесно и непотребно си поставуваат задача, ако во сезони на невреме единствено што тие можат да ни кажат е дека кога невремето е одамна поминато океанот повторно ќе е мирен.“ Освен резервите на пари Кејнзкако проблеми ги идентификува и потребата за трошење, стимулот за инвестирање, маргиналната ефикасност на капиталот, условите на ликвидност и повеќекратниот ефект како варијабили кои го одредуваат нивото на економскиот исход, вработувањето и нивото на цените. Многу од оваа тешка терминологија е создадена од Кејнз, особено за неговата Општа теорија, иако во позадина има и некои обични идеи. Кејнз тврди дека ако заштедите се чуваат подалеку од инвестирање преку финансиски пазари, тоталната потрошувачка пропаѓа. Паднатата потрошувачка води кон намалени приходи и невработеност и повторно ги намалува заштедите. И сѐ така додека желбата за штедење се изедначи со желбата за инвестирање, што значи се достигнал нов „баланс“ и престанало штедењето. Овој нов „баланс“ е депресија, каде што луѓето инвестираат помалку, имаат помалку да штедат и помалку да трошат. Кенјз тврди дека вработеноста зависи на тоталната потрошувачка, што се состои од потрошувачката на клиентот и бизнис инвестицијата во правниот сектор. Потрошувачите трошат само „пасивно“ или според флуктуациите на нивниот приход. Од друга страна пак, бизнисите се приморани да инвестираат до очекуваната стапка на враќање на новите инвестиции (добивката) и стапката на исплатената камата (цената). Ако бизнис очекувањата останаа исти и владата ги намалеше каматните стапки (цените на кредитите), инвестирањето би се зголемило и би имал повеќекратен ефект врз тоталната потрошувачка. Каматните стапки пак, зависат од количината на пари и желбата за чување пари на банковни сметки (спротивно на инвестирањето). Доколку има недостаток на пари во споредба со тоа колку луѓе сакаат да штедат, каматните стапки се покачуваат сѐ додека не се намали бројот на штедачи. Доколку пак, количината на пари се зголеми додека интересот за штедење пари остане стабилен, каматните стапки би паднале, водејќи кон зголемено инвестирање, исход и вработување. Поради овие две причини, Кејнз предлага ниски каматни стапки и лесно одобрување на кредити како средства за борба против невработеноста. Меѓутоа, Кејнз во 30те верувал дека тогашната состојба има потреба од делување на јавниот сектор. Намалување на потрошувачката веднаш би ја рамрдала економската активност, вели Кејнз. Ова тој го има изнесено во отворено писмо до претседателот Франклин Делано Рузвелт во Њујорк Тајмс (1933). Програмата „Новата спогодба“ во САД веќе беше започната за време на објавувањето на Општата теорија. Тоа обезбеди клучна поддршка за полисите кои веќе беа оформени. Кејнз исто така верувал во поправична распределба на приходот и во тоа дека оданочувањето на незаработениот приход тврдејќи дека високата стапка на штедење (кон која се склони богатите луѓе) не се пожелни во развиената економија. Затоа Кејнз предлагал монетарен менаџмент и активна фискална политика. === Кејнзијанска економија=== За време на втората светска војна, Кејнз повторно беше советник во државниот трезор на Британија, преговарајќи за главните заеми од САД. Тој помогнал да се формулираат плановите за ММФ, Светската банка и Светската трговска организација на конференцијата одржана во Бретон Вудс, пакет создаден за да се стабилизира флуктуацијата во светската економија што се случи во дваесеттите и да создаде стабилна трговија на целата планета. Кејнз почина една година подоцна, но неговите идеи веќе создадоа нов глобален економски поредок и сите западни влади го следеа неговиот начин на размислување во врска со намалување на трошењето за да се избегне кризата и да се одржи вработеноста. Една од Кејнзовите ученици на Кембриџ била Џоан Робинсон, која придонела за идејата дека конкуренцијата ретко е совршена на пазарот спротивно на Теоријата дека пазарот ја диктира цената. Во „Функција на производството и теоријата на капиталот“ (1953) Робинсон се противи на некои работи за кои смета дека се циркулари на ортодоксната економија. Неокласицистите тврдат дека пазарната конкуренција ги присилува производителите да ги минимизираат трошоците на производство. Робинсон вели дека трошоците на производство се само цените на инпутите, како што е капиталот. Капиталните добра ја добиваат нивната вредност според финалните производи. И ако цената на финалниот производ ја одредува цената на Капиталот тогаш, според Робинсон, крајно циркуларно е да се тврди дека цената на капиталот ја одредува цената на финалните производи. Цените на добрата не можат да се одредат без да се утврдат трошоците за инпутите. Ова не би било важно доколку се во економијата се одвива истовремено, но во реалниот свет, за одредување на цената треба време – добарата ја добиваат цената пред да бидат продавани. Бидејќи капиталот не може да биде адекватно проценет во независни мерни единици, тогаш како може да се докаже дека капиталот би повратил исто колку што е вложено во производството? Пјеро Срафа дошол во Англија од фашистичка Италија во дваесеттите години и работел заедно со Кејнз во Кембриџ. Во 1960 објавил мала книга со наслов „Производство на комодитети користејќи комодитети“, која објаснува како технолошките односи се основите за производство на добра и услуги. Цените се резултат на размената на профитот, колективното ценкање, конфликтите помеѓу работната сила и управата, и интервенцијата на владиното планирање. Исто како и Робинсон, Срафа покажал дека главна сила за поставување на цената во економијата не мора да е прилагодувањето на пазарот. == Американскиот начин== После втората светска војна Соединетите Американски држави станаа најпрестижната економска сила. Европа и Советскиот Сојуз лежеа во рушевини, додека на Британската Империја и се ближеше крајот. Се дотогаш американските економисти играа минорна улога. Институционалните економисти беа многу критични за американскиот начин на живот, особено во однос на „сомнителното конзумирање“ во „Roaring twenties“ пред крахот на берзата во 1929. Како и да е, по војната, поортодоксен начин на мислење зазеде корени, реагирајќи против рационалниот стил на дебатирање на Кејн и одново поставувајќи ја областа. Ортодоксниот центар исто така беше предизвикан и од порадикална група експерти засновани во Универзитетот од Чикаго. Тие се повикуваа на „право на избор“ и „слобода“, освртувајќи се кон стилот на 19 век, кога владите не интервенираа. === Институционализам=== Торстејн Веблем (1857 – 1929), кој доаѓа од руралниот дел на централно-западна Америка и работи во Универзитетот во Чикаго, е еден од најпознатите рани критичари на „Американскиот начин“. Во „Теоријата на неработната класа“ (1899) ѓи напаѓа материјалистичката култура и богатите луѓе кои упадливо ги трошат нивните богатства како начин на покажување на нивниот успех, а во „The Theory of Business Enterprise“ (1904) Веблен прави дистинкција помеѓу производство за потребите на луѓето и производство за чист профит, тврдејќи дека првото е често попречено, бидејќи бизнисот го брка второто. Крајниот резултат и технолошкиот напредок се ограничени од бизнисот и создавањето на монополи. Бизнисот ги штити неговите капитални инвестиции и применува преголеми кредити, што води до депресија и зголемување на воената експанзија и војна, преку бизнис контрола на политичката моќ. Овие две книги кои се фокусираат на критиката како кон побарувачката така и кон профитирањето, не предложија промени. Како и да е, во 1911 Веблен се приклучи кон наставничкиот колегиум на Универзитетот во Мисури, каде ја доби поддршката на Херберт Девенпорт, главниот на економскиот оддел. Веблен останал во Колумбија, Мисури во текот на 1918 и истата година се преселил во Њујорк каде што започнал да работи како уредник во списанието “The Dial” за во 1919 заедно со Чарлс Берд, Џејмс Харви Робинсон и Џон Дјуи да помогнат при основањето на Новата школа за социјални истражувања (позната како „Новата школа“). Исто така бил дел од „Техничка алијанса“ основана во 1919 пд Хауард Скот. Од 1919 па сè до 1926 Веблен продолжил да пишува и да е активен во повеќе сфери во „Новата Школа“. Во овој период ја напишал „Инженери и ценовниот систем“ (1921). Џон Р. Комонс (1862-1945) исто така доаѓа од централно-западна Америка. Изнесувајќи ги неговите идеи собрани во „Институционална Економија“ (1934) заклучува дека економијата е мрежа на соодноси помеѓу луѓе со различни интереси. Постојат монополи, големи корпорации, работнички несогласувања и флуктуирачки деловни циклуси. Но во нивни интерес е да се разрешат овие несогласувања. Владата, според Комонс, би требало да биде посредник помеѓу групите инволвирани во конфликтот. И самиот Комонс посветил многу време во советување и посредништво на влади и индустриски комисии. „Големата депресија“ е период на значителен подем во Америка. Најоригинален придонес за подобро да се разбере што не било во ред, има адвокатот Адолф Берл (1895-1971), што доаѓа од Универзитетот во Харвард, кој како и Џон Мајнард Кејнс се повлекол од неговата дипломатска работа при Паришката мировна конференција во 1919 и бил длабоко разочаран од Версајскиот Договор. Во неговата книга „Модерните корпорации и приватна сопственост“ (1932), која ја работел заедно со Гардинер Ц. Минс, детално ја опишува еволуцијата на современата економија кај големите бизниси и сметал дека оние што контролираат големи фирми треба да преземат одговорност. Управителите на компаниите се обврзани да дават отчет пред акционерите во врска со работата на компанијата, или пак не, во зависност од правилата засновани во статутите на фирмите. Помеѓу нив се и право на избор и отпуштање на управа, барања за регуларни, општи средби, стандарди на сметководство итн. Во Америка во триесеттите години типичните закони на компанијата (пр. Делавер) не беа јасно регулирани такви барања. Берл тврдел дека несовесните управители на компании се способни да ги пренасочат средствата од профитот во нивните џебови, како и да управуваат водени од сопствени интереси. Способноста да се изведе ова била поддржана од фактот што повеќето акционери во големи јавни претпријатија се поедини лица, со оскудни средства за комуникација, на кратко, поделени и освоени. Берл за време на депресијата работи во администрацијата на претседателот Рузвелт и бил клучен член на таканаречената „Brain Trust“ развивајќи многу од новите полиси. Во 1967 Берл и Менс издале ревидирано издание на нивната книга на која предговорот и дава сосема нова димензија. Тие го истакнаа прашањето, која е всушност целта на корпоративната структура. „Акционерите не се потат, ниту пак се мачат, за да заработат (зголемувања на дивидендите и цените на акциите). Тие се уживатели по функција само. Оправдување за нивното наследство... Може да биде основано само на социјални земјишта... Тоа оправдување го активира дистрибуирањето како и постоењето на богатството. Оправдувањето за постоењето на акционерите зависи од големината на дистрибуција меѓу популацијата на Америка. Во идеални услови, позицијата на акционерот би се реализирала доколку секоја американска фамилија има удел во таа позиција и во богатството со што се актуализира шансата за развивање индивидуеланост. === Џон Кенет Гелбрејт=== По војната, Џон Кенет Гелбрејт (1908-2006) стана еден од стандардните носители на проакотивната влада и либерално-демократската политика. Во „Богато општество“ (1958), Гелбрејт расправа дека гласачите кои стекнуваат материјално богатство, почнуваат да гласат против општото добро. Тој тврди дека „конвенционалното знење“ на конзервативниот консензус не е доволно за да се решат проблемите со социјалната нееднаквост. Во ера на големи бизниси, Гелбрејт тврди дека е нереално пазарот да се гледа на класичен начин. Тие ги создаваат цените и го користат рекламирањето за да создадат лажна побарувачка за нивните производи, искривувајќи ги приоритетите на луѓето. Приоритетите на купувачите доаѓаат до израз кај тие корпорации („ефект на зависност“), а економијата како целина е насочена кон нерационални цели. Во „Новата индустриска состојба“ економските одлуки се планирани од приватната бирократија, техноструктура составена од експерти кои ги манипулираат каналите за маркетинг и односи со јавноста. Оваа хиерархија си служи самата себеси, профитот повеќе не е главниот двигател и дури ни менаџерите немаат контрола. Бидејќи тие се новите планери, корпорациите избегнуваат ризик и бараат разумна економија и стабилни пазари. Тие привлекуваат влади за да им служат на нивните интереси преку фискалната и монетарна политика, а во замена ја поддржуваат монетраната политика која ги збогатуваат лихварите преку зголемување на каматните стапки. Додека целта на богатото општество и инволвираната влада служат на нерационалната техноструктура, јавниот простор истовремено се намалува. Гелбрејт го одсликува ова како преминување од луксузни апартмани на распукани улуци и од раскошни градини на запустени јавни паркови. Во „Економија и општата примена“ (1973) Гелбрејт го предложува „новиот социјализам“ како решение , национализирајќи го военото производстово и јавните услуги како здравството, воведувајќи дисциплински плати и ценовна контрола за да се намали нееднаквоста. === Пол Семјуелсон=== Спротивно на јазичниот стил на Гелбрајт, повоената економска професија, почна да синтетизира многу повеќе од трудовите на Кејнс со математички презентации. Воведните универзитетски економски курсеви, почнаа да ја претставуваат економската теорија како единствена целина во она што се нарекува неокласична синтеза. "Позитивна економија" стана термин создаден за да се опишат одредени економски трендови и "закони", кои би можеле да бидат објективно забележани и опишани на релативно слободен начин, одделно од "нормативната економија" и нивните проценки и судови. Најдобро продаваниот учебникар на оваа генерација беше Пол Семјуелсон (1915-2009). Неговиот Докторат беше обид да се покаже дека математичките методи би можеле да претставуват јадро за тестирање на економската теорија. Тоа го објави како „Основи на економски анализи“ во 1947 година. Семјуелсон започна со две претпоставки. Прво, луѓето и фирмите ќе дејствуваат во насока на зголемување на целите за кои се заинтересирани. Второ, пазарите се стремат да достигнат рамнотежа на цените, каде побарувачката и понудата се совпаѓаат. Тој понуди математички формули, за да се опише однесувањето на економските системи кои се стремат кон рамнотежа, вклучувајќи ја тука и тогаш новата макроекономска теоријата на Џон Мајнард Кејнс. Додека Ричард Кантилон направи споредба на механичката физика на Исак Њутн за инерцијата и гравитација со конкуренција и пазарот, физиократите направија споредба на крвниот систем на човековото тело со циркуларни приходни модели, Вилијам Џевонс пронашол растечки циклуси кои одговараат на периодичноста на сончевите циклуси, Семјуелсон адаптирал термодинамички формули за економската теорија. Повторувачка економија или циклусите во економијата, како тешко научно откритие беше пронајдено во Велика Британија, а исто така, и еднаш прославеното "откритие" на А.В. Филипс, беше корелациска врска помеѓу инфлацијата и невработеноста. Заклучокот на политиката за вработувањето беше дека обезбедувањето на целосна вработеност може да се тргува против висока инфлација. Семјуелсон ја примени идејата на кривата на Филипс во својата работа. Неговиот учебник за вовед во економијата насловен едноставно како „Економија“ стана влијателен и широко прифатен. Учебникот стана најуспешен економски текст кој дотогаш бил издаден. Пол Самјуелсон ја доби новата Нобелова награда за економија во 1970 година за неговото спојување на математиката и политичката економија. === Кенет Ароу=== Кенет Ароу (роден 1921) му е зет на Пол Семјуелсон. Неговото прво значајно дело, со кое ја подготви својата докторска дисертација на Универзитетот Колумбија, му беше „Општествениот избор и поединечните вредности“ (1951), со кој ја донесе економијата во допир со политичката теорија. Со тоа ја покрена теоријата за општествен избор и ја претстави неговата „Теорема за можностите“. Според неговите зборови, ако ја исклучиме можноста за меѓусебна споредба на услугите, тогаш единствените методи за пренесување на поединечните вкусови врз општествените, кои ќе биде задоволителни и кои ќе бидат дефинирани за широк спектар на поединечни претппочитувања се или наметнати или диктаторски. Ова предизвика широка дискусија за тоа како да се толкуваат различните услови на теоремата и какви импликации има таа за демократијата и гласањето. Најконтроверзен од неговите четири (1963) или пет (1950/1951) услови е независноста на нерелевантните алтернативи. Во 1950 година, Ароу и Жерард Дебре развија Ароу-Дебре модел на општа рамнотежа. Во 1971 година, Ароус со Френк Хан, заеднички ја напишаа „Општи конкурентни анализа“ (1971), во која ја повторија теоријата за општа рамнотежа на цените во економијата. Во 1969 година, Шведската централна банка започна да доделува награда за економија, како аналогија на Нобеловите награди за хемија, физика, медицина, како и за литература и мир (иако Алфред Нобел никогаш ова не го одобрил). Со Џон Хикс, Ароу ја освои наградата на Шведската банка во 1972 година, и беше најмладиот добитник некогаш. Претходната година, американскиот претседател Ричард Никсон имаше изјави дека "Сега сите сме Кејнзијанци ". Иронијата беше дека ова беше почеток на нова револуција во економската мисла. == Монетаризам и Чикашката школа== Интервенционистичката монетарна и фискална политика, што православните повоени економии ја препорачуваа и практикуваа, беше цел на напади, особено од страна на група на теоретичари кои работеа на Универзитетот во Чикаго, кои подоцна беа познати како "Чикашка школа“. Овој поконзервативен правец, поттикна "слободарски" поглед на активностите на пазарот, односно дека луѓето најдобро е да се остават самите на себе, слободно да избираат како ќе ги задоволат своите потреби. Академците кои работеле на Универзитетот во Чикаго, повеќе се наградени со Нобелова награда за економија, од академците од било кој друг универзитет во светот. === Роналд Коаз=== Роналд Коаз (роден 1910) е најпознатиот економски аналитичар на правото и добитник на Нобеловата награда во 1991 година. Во неговата прва поголема статија, „Природата на фирмата“ (1937), тврди дека причината за постоењето на фирми (фирми, партнерства, итн), е постоењето на трошоците за трансакции. Рационалните поединци, на отворените пазари тргуваат преку билатерални договори, сè додека трошоците за трансакции доведат до тоа, користењето на корпорациите за производство да биде поисплатливо. Во неговата втора поголема статија „Проблемот на социјалната цена“ (1960), тој тврди дека ако живеевме во свет без трансакционите трошоци, луѓето би склучувале зделки еден со друг, со цел да се создаде иста распределба на средствата, без оглед на тоа како судот би влијаел по пресудите во спорови за споственост. Коаз го користи примерот на еден стар правен случај со име „Sturges Vs. Bridgman“, каде што бучниот слаткар и тивкиот лекар биле соседи и отишле на суд за да се реши кој треба да се отсели. Според Коаз, без оглед на тоа дали судијата би пресудил слаткарот да престане со користење на неговите машини, или лекарот да мора да се помири со тоа, тие би можеле да постигнат заемно прифатливо решение, зделка, за тоа кој да се отсели, без да ја надминат истата распределба на средства потребна за судската интервенција. Само со постоењето на трансакционите трошоци може да се спречи ова. Значи законот треба да предвиди што ќе се случи, и тие да се водат од тоа што би било ефикасно решение. Идејата е дека законите и прописите, не се толку од помош на луѓето, колку што мислат адвокатите и оние кои ги носат законите. Коаз и другите како него, бараат промена на пристапот, да се стави товарот врз доказите со што, Владата која интервенирала на пазарот би добила позитивни ефекти, преку едноставна анализа на потребните трошоци за покренување на постапка. === Милтон Фридман=== Милтон Фридман (1912-2006) важи за еден од најпознатите и највлијателни економисти од крајот на дваесеттиот век. Тој има добино Нобеловата награда за економија во 1976 година, меѓу кои и за „Монетарната историја на САД“ (1963). Фридман тврди дека Големата депресија била предизвикана од политиката на „федерални резерви“ за време на 1920-тите, која значително се влоши во 1930-тите. Фридман тврди дека независната владината политика е попожелна отколку политиката на владина интервенција во економијата. Владите треба да се стремат за неутрална монетарна политика ориентирана кон долгорочен економски раст, со постепено проширување на понудата на пари. Тој се залага за теоријата на количество пари, дека цените генерално се одредуваат од количеството пари. Затоа активна монетарна (пр. лесен кредит) или фискална (пр. данок и трошоци) политика може да има несакани и негативни ефекти. Во „Капитализмот и Слободата“ (1967) Фридман напиша: „Постои веројатност да постои поголема временска дистанца помеѓу потребата од акција и увидувањето на власта за таа потреба; уште повеќе, помеѓу увидувањето на потребата за реакција и преземањето на реакцијата, како и уште повеќе помеѓу преземањето на акцијата и дејството на ефектите.“ Фридман, исто така, е познат по неговата работа за функцијата на потрошувачката, тезата за постојан приход (1957), кој Фридман самиот го нарекува негов најдобар научен труд. Во ова дело тој тврди дека рационалните потрошувачи ќе потрошат пропорционален износ со тој што тие го сметаат дека ќе им биде постојан приход. Неочекуваните приходи ќе им бидат заштедите. Даноците, исто така, како што рационалните потрошувачи би предвиделе, во иднина ќе мора да се зголемуваат, за подоцна да се балансираат со јавните финансии. Други важни негови придонеси се критиката на кривата Филипс и концептот на природната стапка на невработеноста (1968). Оваа критика го поврзува неговото име со тврдењето дека владата што предизвикува поголема инфлација, не може со тоа трајно да ја намали невработеноста. Невработеноста може привремено да се намали, ако инфлацијата е изненадна, но на долг рок невработеноста ќе биде определена од страна на недоразбирањата и несовршеностите на пазарот на трудот. == Времиња на глобализација== === Амартја Сен=== Амартја Сен (роден 1933) е еден од водечките економсти за развој и благосостојба, и изразува значителен скептицизам во валидноста на нео-класичните претпоставки. Тој беше многу критичен кон теоријата за рационални очекувања, и ја посвети својата работа на развојот и човековите права. Тој ја доби Нобеловата награда за економија во 1998 година. === Џозеф Е. Штиглиц=== Џозеф Штиглиц (роден 1943 година) добил Нобелова награда во 2001 година за неговата работа во областа на информациска економија. Работел како претседател на Советот на Економски советници на Претседателот Клинтон и како главен економист во Светска Банка. Штиглиц предавал на многу универзитети, вклучувајќи ги Универзитетот-Колумбија, Станфорд, Оксфорд, Јеил и МИТ. Во последно време станува отворен критичар на глобалните економски институции. Тој е попоуларен и како академски автор. Во “Making Globalization Work” во 2007 година, тој понудува свој профил за перспективите за прашања поврзани со меѓународната економија. "Фундаменталниот проблем со неокласичниот модел и кореспондивниот модел во услови на пазарен социјализам е што и двата не успеваат да земат предвид различни проблеми кои произлегуваат од недостиг на права информација односно стекнување на информација за трошоците, како и недостиг на несовршености во некои од клучните ризици и пазари на капитал. Отсуството или несовршеноста може, за возврат, во голема мера биде објаснето со проблеми во информацијата. === Пол Кругман=== Пол Кругман (роден 1953 година) е современ економист. Неговиот учебник “International Economics” во 2007 се објавува во многу додипломски листи. Подобро познат како претставник на прогресивизмот, пишува неделни колумни за економијата, американската економска политика и американската политика, најчесто во Њујорк Тајмс. Беше награден со Нобелова награда по Економија во 2008 година за неговата работа на “Новата трговска теорија” и “Економска географија”. == Современи економски теории== === Макроекономија од ерата на Бретон Вудс=== Од 1970-тите наваму, Фридмановата монетарна критика на Кејнзијанската макроекономија, формира почетна точка за бројот на трендови во макроекономската теорија наспроти идејата сека Владината интервенција може и треба да ја стабилизира економијата. Роберт Лукас ја критикува Кензијанската теорија заради нивната непостојаност со микроекономската теорија. Критиката на Лукас ги постави основите за неокласичното учење на макроекономијата, Нова класична економија, заснована на основите на класичната економија. Лукас исто така ја популаризираше идејата за рационални очекувања, која беше употребена како основа за неколку нови класични теории вклучувајќи ја и Политиката на неефективност на тврдењето. Стандардниот модел на новите класични економии е теорија на реалниот циклус на бизнисот, кој требаше да ги објасни набљудуваните флуктуации во аутпутот и вработувањето во услови на реални варијабили како што се промените во технологиите и вкусовите. Претпоставувајќи дека конкурентските пазари, теоријата на реалниот циклус на бизнисот, подразбира дека цикличните флуктуации се оптимални одговори на варијабили на технологиите и вкусовите и дека макроекономските политики за стабилизација мора да ја редуцираат благосостојбата. Кејнзијанската економија се реактивира меѓу водечките економисти заедно со доаѓањето на новата кејнзијанска макроекономија. Јадрото на новиот кејнзијанизам беше дел од микроекономската основа на кејнзијанската макроекономија, здобиени од идентификација на минорни девијации од стандардните микроекономски претпоставки кои придонесоа за кејнзијанските макроекономски заклучоци, како можноста за значителни бенефиции од благосостојбата произлезена од макроекономската стабилизација. Ценовните аргументи на Акерлоф, покажуваат дека во услови на нелојална конкуренција, мали делчиња од рационалноста генерираат значајна (во смисла на благосостојбата) привлечност на цената, се добар пример за овој вид на работа. [[Категорија:Историја на економската мисла| ]] [[Категорија:Политичка економија]] azu21sn65txhwnvdg9bsphomqz3gupy 0 751902 5581815 5494261 2026-06-24T09:21:50Z BosaFi 115936 5581815 wikitext text/x-wiki {{About|градот на Гвајакил|кантонот именувана по овој град|Гвајакил (кантон)}} {{Инфокутија Населено место | name = Гвајакил | native_name = Santiago de Guayaquil | nickname = Бисер на Тихиот Океан.<br /><small>{{langx|es|La Perla del Pacífico}}</small> | settlement_type = | motto = За независна Гвајакил | image_skyline = Gye13.jpg | image_caption = | image_flag = Bandera de Guayaquil.svg | flag_size = | image_seal = Escudo de Guayaquil.svg | seal_size = | image_shield = | shield_size = | city_logo = | citylogo_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | image_map1 = | mapsize1 = | map_caption1 = | image_dot_map = | dot_mapsize = | dot_map_caption = | dot_x = | dot_y = | pushpin_map = | pushpin_label_position = <!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --> | pushpin_map_caption= | pushpin_mapsize = | coordinates_region = EC | subdivision_type = [[List of countries|Земја]] | subdivision_name = [[Ecuador|Еквадор]] | subdivision_type1 = [[Покраини на Еквадор|Покраина]] | subdivision_name1 = [[Гвајас (покраина)|Гвајас]] | subdivision_type2 = [[Кантон]] | subdivision_name2 = Гвајакил | government_foonotes= | government_type = | language = Јазик | language_name = [[Шпански]]{{Ref de ficha|2}} но и се говори и [[кечуански јазик|кечуански]] меѓу домородните малцинства | established_title = Сместено | established_date = 1547 | established_title2 = Независност | established_date2 = 1820 | established_title3 = <!-- Incorporated (city) --> | established_date3 = | area_magnitude = 1 E9 | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_total_km2 = 344.5 | area_total_sq_mi = 133.01 | area_land_km2 = 316.42 | area_land_sq_mi = 122.17 | area_water_km2 = 28.08 | area_water_sq_mi = 10.84 | population_as_of = 2010 | population_metro = 3300000{{Citation needed|date=April 2010}} | population_total = 2278691 | population_density_km2 = 7547.16 | population_density_sq_mi = 19547.40 | timezone = ГМТ-5 | utc_offset = -5 | latd=2 |latm=11 |lats=|latNS=S | longd=79 |longm=53 |longs= |longEW=W|coordinates_display=d | elevation_footnotes = <!-- for references: use tags --> | elevation_m = 4 | elevation_ft = 13.2 | postal_code_type = | postal_code = <code>ЕС0901</code> | area_code = <code>593 4</code> | blank_name = Градот е основан под наслов "многу благородна и Лојалните градот Сантјаго де Гвајакил" | blank_info = | blank1_name = | blank1_info = | website = [http://www.guayaquil.gob.ec www.guayaquil.gob.ec] }} '''Гвајакил''', официјално '''Света Јаков од Гвајакил,''' е најнаселен и најголемот град во [[Еквадор]]. Се вбројува меѓу најголемите градови во [[Латинска Америка]]. Исто така е важен центар на трговијата со регионално влијание во областа [[трговија]]та од [[финансии]], [[култура]], и [[забава]]. Градот е главен град на провинцијата [[Гвајас (покраина)|Гвајас]]. [[Слика:Mapa Sageo de Guayas - Guayaquil C2.svg|thumb|Гвајакил во Гвајаска провинцијата (Влора на Екбадор)]] Се наоѓа на брегот на [[Тихи Океан|Тихиот Океан]] во крајбрежениот регион на Еквадор. Лежи на западните брегови на [[реката Гвајас]], што се влева во Тихиот Океан на околу 30 километра. На западната и јужна страната се наоѓа Солениот Естуар (Estero Salado) - филијала на Тихиот Океан - и на запад-север e планинскии масивиот Чонгон -Колонче. Градот е поделен во 16 урбаните единици што се нарекуваат локално како [[парохији (државните)|парохији]], но во рамките на новата општинска администрација, организација се состои од 74 Гвајакил Сектори. Тоа е градот со најголемата [[густина на население]] во [[Еквадор]], со вкупно население од 2.278.691 според последните [[попис]] во [[2010]].<ref>{{Наведено списание|last=Pizarro|first=Andrés|date=2017-07-05|title=Análisis crítico de la medición de la pobreza en la Argentina: cambios en la metodología oficial del Instituto Nacional de Estadísticas y Censos (INDEC)|url=https://doi.org/10.35428/cds.v0i5.69|journal=Cartografías del Sur. Revista de Ciencias, Artes y Tecnología|issue=5|doi=10.35428/cds.v0i5.69|issn=2422-6920}}</ref> Во моментов градот Гвајакил има население од 3.328.534 жители, водејќи сметка со просечна годишна стапка на раст на населението од 2,70%. На [[метрополитенска област]] на Гвајакил е составен од 344,5 [[квадратен километар|km ²]] површина, од кои 316,42 [[квадратен километар|km ²]], што е еквивалентно на 91,9% од вкупниот сопственост на земјиштето (''почвата''), а останатите 28,08 [[квадратен километар|km ²]], што е еквивалентно на 8,1% припаѓаат на вода што ја сочинуваат [[реки|река]] и [[естуар]]и. По неколку неуспешни обиди за основање, градот бил дефинитивно основан во 1547 година под името „Сантијаго де Гвајакил“ како бродоградилиште и пристаниште за трговија во служба на Шпанската империја; од тој момент, станал клучен центар во економијата на шпанската колонија,<ref>{{Наведено списание|last=De Estadística|first=Instituto|date=1940-12-01|title=Baricentro de la Pirámide de la Población en provincias y territorios de la República, a través de los tres Censos Generales|url=https://doi.org/10.55444/2451.7321.1940.v2.n4.3087|journal=Revista de Economía y Estadística|pages=479–517|doi=10.55444/2451.7321.1940.v2.n4.3087|issn=2451-7321}}</ref> а подоцна и на нацијата. Гвајакил е место на големи револуции и востанија низ целата своја историја, станувајќи првиот еквадорски град кој дефинитивно ја постигнал својата независност од Шпанија во 1820 година. Подоцна служел како главен град на Слободната покраина Гвајакил: подоцна анексирана кон Гран Колумбија. Од 1830 година, е дел од Република Еквадор, играјќи значајна економска и политичка улога. Гвајакил се издвојува меѓу Еквадорските градови по неговата висока употреба на јавниот превоз, а нејзината вкупна густина и разновидноста на нејзиното [[население]].<ref>{{Наведено списание|last=Oña|first=Xavier|last2=Viteri-Salazar|first2=Oswaldo|last3=José Cadillo|first3=Juan José|last4=Buenaño Guerra|first4=Xavier|date=2024-07-01|title=Gestión de residuos sólidos urbanos y factores de desperdicio de alimentos en Quito|url=https://doi.org/10.32719/25506641.2024.16.3|journal=Estudios de la Gestión: Revista Internacional de Administración|issue=16|pages=53–81|doi=10.32719/25506641.2024.16.3|issn=2661-6513}}</ref> Градот е еден од најважните на брегот на [[Тихиот Океан|Тихиот]] Исток. 70% од [[извоз]] и 83% од [[увоз|увозот]] на државате се одвива од тука. ==Топоними== [[File:Rembrandt - Sankt Jakobus der Ältere.jpg|170px|thumb|Апостол Јаков Стари.]] Од основањето на градот од страна на Шпанците во 1534 година, тој е поврзан со името Сантијаго во спомен на неговиот светец-заштитник, Сантијаго, апостол на Христос. Тој е исто така назначен за светец-заштитник на неколку други шпанско-американски колонијални градови, како што е Сантијаго де Чиле.<ref>{{Наведено списание|last=GALARZA ALAY|first=JOHANNA IVONNE|last2=CARRIEL SEVILLANO|first2=RONNY PEDRO|date=2022-06-30|title=Evolución de los sistemas de lenguaje de programación a lo largo de la historia|url=https://doi.org/10.53734/esci.vol4.id237|journal=E-IDEA Journal of Engineering Science|doi=10.53734/esci.vol4.id237|issn=2806-5883}}</ref> Теорија заснована на романтична легенда, пренесена усно, го припишува името Гвајакил на спојувањето на името на водачот по име Гвајас и неговата сопруга Квил. Тие се симболи на локалниот отпор кој - според локалната традиција - избрал да се бори до смрт (и како последен чин, да го запали градот), наместо да се предаде на шпанските освојувачи.<ref>{{Наведена книга|url=https://doi.org/10.1007/978-3-030-42003-1_57|title=Prevention of Suicide in Latin America|last=Volpi|first=Francisco Bustamante|last2=Triantafilo|first2=Mila Razmilic|last3=Ramírez|first3=Matías Correa|last4=Knight|first4=Vicente Bustos|date=2022|publisher=Springer International Publishing|isbn=978-3-030-42002-4|location=Cham|pages=881–897}}</ref> Град со име слично на Гвајакил се наоѓа во близина на градот Дуран (Аутописта Дуран-Боличе км. 23). Истражувањата на археолозите и историчарите ги довеле до заклучок дека кога градот бил освоен од Шпанците, со него владеел човек по име Гвајакил.<ref>{{Наведено списание|last=Ayala Mora|first=Enrique|date=2015-02-05|title=Rodolfo Pérez Pimentel, Diccionario biográfico del Ecuador|url=https://doi.org/10.29078/rp.v1i6.448|journal=Procesos. Revista ecuatoriana de historia|volume=1|issue=6|pages=126|doi=10.29078/rp.v1i6.448|issn=2588-0780}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{commons}} {{wikisource|en|Guayaquil}} * [http://www.archivohistoricoguayas.org/ Веб-страница на Историскиот архив на Гвајас] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20111213114316/http://www.archivohistoricoguayas.org/ |date=2011-12-13 }} * [http://ecuadorinpictures.paisverde.com/picture/guayaquil/ Слики од Гвајакил] {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Гвајакил| ]] [[Категорија:Градови во Еквадор]] [[Категорија:Населени места основани во 1538 година]] ewthmzh6d1kf8odoozydwgsl8dwuik1 0 753747 5581617 5565339 2026-06-23T19:26:04Z EUPBR 119386 5581617 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место <!--more fields are available for this Infobox--See Template:Infobox Settlement--> |settlement_type = |coordinates_region =BA |subdivision_type = Држава |subdivision_name = [[Босна и Херцеговина]] |subdivision_type1 = Ентитет |subdivision_name1 = |subdivision_type2 = |subdivision_name2 = |timezone=[[средноевропско време|CET]] |utc_offset=+1 |timezone_DST = [[средноевропско летно време|CEST]] |utc_offset_DST = +2 |unit_pref= |map_caption = Местоположба на Бијељина |latNS=N |longEW=E |image_skyline = Opština (16).jpg |image_caption = |image_flag = |flag_alt = |image_seal = |seal_alt = |image_shield = Grb Bijeljine.png |shield_alt = |population_as_of= |native_name = ''Бијељина'' / ''Bijeljina'' |official_name = Бијељина |other_name = |image_map = Bijeljina municipality.svg |area_total_km2 = 734 |population_footnotes = <ref>Prostorni plan Republike Srpske do 2015. Banja Luka, April 2008. p. 67 & 69</ref> |population_blank1 = 150,000 (проц.) |population_blank1_title=Општина |population_total = 85,692 (проц.) |parts_type=Населби |parts = |latd=44|latm=45 |longd=19|longm=13 |area_code = 55 |website = [http://www.sobijeljina.org/index.php?id_jezik=2 sobijeljina.org] |footnotes = |leader_title=Градоначалник |leader_name = Миќо Миќиќ [http://www.izbori.ba/documents/Rezultati%20izbora%202004/Utvrdjeni/2004NacelniciRS.pdf] |leader_party = | |}} '''Бијељина''' ([[српски јазик|српски]], [[хрватски јазик|хрватски]] и [[бошњачки јазик|бошњачки]]: ''Бијељина'' / ''Bijeljina'') — град и општина во [[Босна и Херцеговина]] и втор најголем град во ентитетот [[Република Српска]], веднаш зад [[Бања Лука]]. Во рамките на Босна и Херцеговина, Бијељина е петти најголем град . Градот се наоѓа во областа [[Семберија]] и важи за неофицијален центар на источна Република Српска. Од границата со [[Србија]] градот е оддалечен околу 6 километри и 40 км од границата со [[Хрватска]]. ==Население== ===1991=== Според пописот од 1991 година, општина Бијељина имала 96,796 жители:<ref name="hdmagazine.com">[http://www.hdmagazine.com/bosnia/census.html] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090527102215/http://www.hdmagazine.com/bosnia/census.html |date=2009-05-27 }} Bosnia and Herzegovina 1991 census. Посетено на 3 May 2007.</ref> *57,541 (59%) [[Срби]] *30,314 (34%) [[Бошњаци|Муслимани]] *517 [[Хрвати]] *4,168 други Според истиот попис од 1991 година, само градот имал 36,414 жители: <ref name="hdmagazine.com"/> * Муслимани - 19.024 (52,24%) * Срби- 10.450 (28,69%) * Хрвати- 366 (1,00%) * Југословени- 3.452 (9,47%) * други- 3.122 (8,60%) Според проценките од 2005 година, општина Бијељина имала 105,000 жители<ref>Prostorni plan Republike Srpske do 2015. Banja Luka, April 2008. p. 69</ref> ==Значајни личности од Бијељина== * [[Саво Милошевиќ]], фудбалер. * [[Милош Бојаниќ]], фолк-пејач. * [[Бранислав Ивковиќ]], политичар. ==Збратимени градови== *{{знамеикона|Serbia}} [[Крушевац]], [[Србија]] *{{знамеикона|Bulgaria}} [[Русе]], [[Бугарија]] *{{знамеикона|Macedonia}} [[Куманово]], [[Македонија]] *{{знамеикона|Germany}} [[Лангенхаген]], [[Германија]] ==Наводи== {{Reflist}} == Поврзано == * [[Република Српска]] * [[Градови во Босна и Херцеговина]] ==Надворешни врски== {{Ризница-врска|Bijeljina}} * [http://www.sobijeljina.org Општина Бијељина] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150202051416/http://www.sobijeljina.org/ |date=2015-02-02 }} * [http://www.micomicic.com Начелник општине - Мићо Мићић] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120828131953/http://www.micomicic.com/ |date=2012-08-28 }} * [http://www.gradbijeljina.com Град Бијељина] {{БиХ-никулец}} {{Град Бијељина}} {{Општини во Босна и Херцеговина}} [[Категорија:Градови во Босна и Херцеговина]] [[Категорија:Општини во Босна и Херцеговина]] [[Категорија:Бијељина| ]] oigzzgkdmjd0owwaxecu2fsvsycf2p3 0 755223 5581708 4837351 2026-06-24T02:20:13Z Bjankuloski06 332 /* Историја */ Печатна грешка, replaced: октри → откри 5581708 wikitext text/x-wiki [[Податотека:USA.NM.VeryLargeArray.02.jpg|мини|200п|„Многу голем строј“ (VLA) - [[интерферометрија|радиоинтерферометар]] во [[Ново Мексико]], САД]] '''Радиоастрономија''' — гранка на [[астрономија]]та што се занимава со изучување на [[астрономски објект|небесните објекти]] по пат на [[радиобран]]ови. Првото забележување на радиоактивни бранови од астрономски објект било направено во 1930-тите години, кога чешко-американскиот научник [[Карл Јански]] забележал зрачење што доаѓа од Млечниот Пат. Со понатамошни набљудувања се утврдени и ред други извори на радиозрачење. Тука се вбројуваат [[ѕвезда|ѕвездите]] и [[галаксија|галаксиите]], но и сосем нови класи на објекти како [[радиогалаксија|радиогалаксии]], [[квазар]]и, [[пулсар]]и и [[мазер]]и. [[Вселенско позадинско микробраново зрачење|Вселенското позадинско микробраново зрачење]], што претставува убедлив доказ за [[Голема експлозија|Големата експлозија]] (Биг Бенг), е откриено токму по пат на радиоастрономија. Радиоастрономските набљудувања се вршат со [[радиоантена|радиоантени]] што се нарекуваат [[радиотелескоп]]и. Тие може да се користат поединечно, или поврзани во група користејќи радиоинтерферометриска техника и [[отворна синтеза]]. Интерферометријата овозможува големо [[аголно разложување]] (резолуција) бидејќи моќта на разложување зависи од растојанието помеѓу деловите, а не од нивната големина. == Историја == [[Податотека:ALMA 4 Antennas.jpg|мини|Четири големи антени на стројот [[ALMA]] во пустината [[Атакама]] во Чиле.]] [[Податотека:Janksy Karl radio telescope.jpg|мини|300п|Точна реплика на радиотелескопот на Јански]] Пред Јански, физичарите од претпоставувале дека може да се забележат радиобранови од астрономски извори. Во 1860-тите, шкотскиот физичар [[Џејмс Кларк Максвел]] со своите [[Максвелови равенки|равенки]] покажал дека [[електромагнетно зрачење|електромагнетното зрачење]] е поврзано со [[електрицитет]]от и [[магнетизам|магнетизмот]], и се јавува при секоја [[бранова должина]]. [[Никола Тесла]] и [[Оливер Лоџ]] направиле неколку обиди да уловат радиозрачење од [[Сонце]]то, но не успеале поради техничките ограничувања на нивните инструменти.<ref>{{нмс | url=http://www.nrao.edu/whatisra/hist_prehist.shtml | title = Праисторија на радиоастрономијата | editor = Ф. Гиго | accessdate = 9 април 2010}} {{en}}</ref> На почетокот на 1930-тите, [[Карл Јански]] го открил првиот астрономски радиозвор, и тоа по среќна случајност. Како електроинженер во претпријатието [[Bell Labs]], имал задача да открие што прави пречки прекуокеанските емитувања на звук на [[кратки бранови]]. Користјеќи голема [[насочна антена]], Јански забележал дека графоскопот запишува сигнал од непознато потекло. Бидејќи сигналот кулминирал на секои 24 часа, Јански помислил дека изворот на овие пречки (интерференција) е [[Сонце]]то што и се препречува на антената. Со поподробна анализа, утврдил дека периодот не изнесува точно 24 часа (Сончевиот циклус), туку 23 часа и 56 минути. Јански го известил неговиот пријател, астрофизичарот Алберт Мелбин Скелет, за оваа чудна појава, кој посочил дека таквиот сигнал е типичен за астрономски извор што е неподвижен во однос на ѕвездите на [[небесна сфера|небесната сфера]], а во склад со [[ѕвездено време|ѕвезденото време]].<ref name="bookrags.com">{{нмс | url = http://www.bookrags.com/biography/karl-jansky-wsd/ | title = Биографија на Карл Јански од Свет на научни откритија | accessdate = 9 април 2010}} {{en}}</ref> Споредувајќи ги неговите набљудувања со обична астрономска карта, Јански заклучил дека зрачењето доаѓа од [[Млечен Пат|Млечниот Пат]], и дека е најсилно кога приемникот е насочен кон центарот на галаксијата, во [[соѕвездие]]то [[Стрелец (соѕвездие)|Стрелец]].<ref>{{наведено списание | doi = 10.1038/132066a0 | author = Jansky, Karl G. | title = Radio waves from outside the solar system | journal = Nature | volume = 132 | issue = 3323 | pages = 66 | year = 1933 | bibcode = 1933Natur.132...66J}}</ref> Бидејќи не можел да најде шум од Сонцето, Јански сфатил дека чудните пречки може да доаѓаат од меѓуѕвезден гас и прашина во галаксијата.<ref name="bookrags.com"/> Во [[1933]] Јански го објавил ова откритие и сакал да продолжи со истражување на зрачењето од Млечниот Пат, но претпријатието го назначило на друг проект и така престанал да се занимава со астрономија. Меѓутоа науката го признала неговиот труд, иманувајќи ја фундаменталната единица за [[тековна густина]] [[јански]] (Jy, Јан) во негова чест. [[Гроте Ребер]], инспирирајќи се од работата на Јански, во 1937 во неговиот двор изградил параболичен радиотелескоп со пречник од 9 м. Со него ги повторил набљудувањата на Јански, а потоа го го составил првиот попис на небесни објекти со радиочестоти.<ref>{{нмс | url = http://www.nrao.edu/whatisra/hist_reber.shtml | title = Гроте Ребер | accessdate = 9 април 2010}} {{en}}</ref> На 27 февруари 1942, воениот научен истражувач Џ.С. Хеј во [[британска армија|британската армија]] за првпат го утврдил присуството на радиобранови од Сонцето.<ref>J. S. Hey. The Radio Universe, II изд, Pergamon Press, Oxford-New York (1975),</ref> Во почетокот на 1950-тите, научниците [[Мартин Рајл]] и [[Ентони Хјуиш]] од [[Кембрички универзитет|Кембричкиот универзитет]] почнале систематски да ги евидентираат објектите на небото што зрачат радиобранови со помош на Кембричкиот интерферометар, и така ги составиле познатите Кембрички прегледи (каталози) на радиоизвори [[Втор кембрички каталог на радиоизвори|2C]] и [[Трет кембрички каталог на радиоизвори|3C]]. ==Техники== Радиоастрономите користат разни техники за набљудување на објектите од радиоспектарот. Инструментите се насочени кон изворот на радиозрачење и ги анализираат примените сигнали. Поподробни слики на небото се добиваат со правење на разни снимки, кои потоа се составуваат во една [[мозаик|мозаична]] слика. Типот на инструментот што се користи зависи одѕ јачината на сигналот и бараниот степен на подробност. Набљудувањата од [[Земја|Земјината]] површина се ограничени на брановите должини што можат да поминат низ атмосферата. При мали или големи бранови должини преносот го ограничува [[јоносфера]], која ги одбива брановите со помала од нејзината карактеристична [[Лангмјурови бранови|плазмена честота]] (честота). [[Вода|Водените]] [[пареа|испаренија]] претставува пречка при повисоки честоти, и од оваа причина радиоопсерваториите се градат на мошне високи и суви места. ===Радиотелескопи=== {{Главна|Радиотелескоп}} [[Податотека:M87 VLA VLBA radio astronomy.jpg|мини|300п|Оптичка слика на објектот [[Месије 87|M87]] ([[Хабл (вселенски телескоп)|Хабл]]), радиослика на истата галаксија добиена со интерферометрија ([[Многу голем строј]], '''VLA''') и слика на средишниот дел добиен со Стројот на многу долга основна линија (''Very Long Baseline Array'', Global VLBI) кој се состои од антени во САД, Германија, Италија, Финска, Шведска и Шпанија. Се смета дека честичниот млаз е дело на [[црна дупка]] во средиштето на галаксијата.]] Радиотелескопите треба да бидат извонредно големи за да можат да примаат сигнали со мал [[сооднос на сигнал и шум]]. Бидејќи [[аголно разложување]] е функција на пречникот на [[објектив]]от сразмерна на брановата должина на зрачењето, [[радиотелескоп]]ите мораат да бидат многу поголеми од [[Оптички телескоп|оптичките]] телескопи. На пример, оптичкиот телескоп со пречник од 1 метар е за два милиони пати поголем од брановата должина на светлината што ја набљудува, и има разложување од 0,3 [[лачна минута|лачни секунди]]. Радиотелескопот пак, и покрај тоа што чинијата му е многукратно поголема, може да разложи само објекти со големина на полна месечина (30 лачни минути). ===Радиоинтерферометрија=== [[Интерферометрија|Радиоинтерферометријата]] се јавила поради потешкотиите при добивањето на високо разложување со поединечни радиотелескопи. Нејзини изумител и се британскиот астроном Мартин Рајл и австралиските научници [[Џозеф Лејд Пози]] и [[Руби Пејн-Скот]] ([[1946]]). Првиот астрономски радиоинтерферометар е пуштен во употреба на 26 јануари 1946. Пејн-Скот, Пози и [[Линдзи Мекриди]] го изработиле со прилагодување на постоечка радарска антена од Втората светска војна (раширен строј) на 200 [[Мегахерц|МХц]] близу Сиднеј, Австралија. Интерфетометарот бил поставен на крајбрежна карпа и со него ја мереле интерференцијата непосредно од Сонцето и од одблесокот од морето.. Со основна линија од речиси 200 метри, авторите заклучиле дека сончевото зрачење во фазата на распрснување е многу помала од сончевиот диск и дека потекнува од подрајче кајшто се наоѓа голема група на [[сончева дамка|сончеви дамки]]. Во нивниот епохален труд поднесен во [[1946]] и издаден во [[1947]], овие двајца научници ги поставиле темелите на [[отворна синтеза|отворната синтеза]]. Рајл и Вонберг од Кембриџ во јули [[1946]] почнале да го набљудуваат Сонцето на 175 МХц со Мичелсонов интерферометар кој се состоел од две радиоантени поставени на растојанија од неколку десетини до 240 метри. Вака тие покажале дека зрачењето е помало од 10 [[лачна минута|лмин]] во големина, а откриле и кружна поларизација во распрснувањата од типот I. Кружната поларизација истовремено ја забележале и уште две групи ([[Дејвид Мартин]] во Австралија и Едвард Еплтон со Џ. Стенли Хеј во Британија). Современиот [[радиотелескоп|радиоинтерферометар]] се состои од повеќе мошне оддалечени радиотелескопи кои се насочени кон истиот објект, а се поврзани со [[коаксијален кабел]], [[брановод]], [[оптички влакна]] или друг вид на [[далновод]]. Ова не само што ја зголемува примоспособноста на сигнали, туку ја овозможува постапката наречена [[отворна синтеза]], која во огромна мера го зголемува разложувањето. Ова е постапка на напластување ([[бранова интерференција]]) на [[бран]]овите од разните телескопи, користејќи ја законитоста на брановите - оние со иста [[фаза (бранови)|фаза]] се надополнуваат, додека оние со спротивни фази се поништуваат. Вака се добива телескоп со големина колку растојанието од почетната до крајната антена во опсегот. За да се добие слика со достатно висок квалитет, телескопите се поставени на различна оддалеченост еден од друг (оддалеченоста на два телескопа гледана од радиоизворот се нарекува „основна линија“) потребни се голем број различни основни линии. На пример, [[Многу голем строј|Многу големиот строј]] (''Very Large Array'') има 27 телескопи што образуваат 351 независни основни линии. ==== Интерферометрија на многу долга основна линија ==== Од 1970-тите наваму, напредокот во стабилноста на радиотелескопските приемници овозможува поврзување на телескопи ширум светот (па дури и во Земјината орбита) и изведување на заедничка [[интерферометрија на многу долга основна линија]] (ИМДОЛ или ''VLBI''). Наместо да се воспостави физичка врска помеѓу антените, податоците добиени од секоја антена во прилог имаат временски дел во склад со локален [[атомски часовник]], па се складираат за анализа на магнетна лента или тврд диск. Потоа податоците од разните антени се усогласуваат и од тоа се добива слика. Овој метод овозможува синтеза на приеминиците, добивајќи една голема антена со големина колку Земјината топка. Бидејќи телескопите се на голема оддалеченост еден од друг, тие заеднички постигнуваат многу големо аголно разложување - многу поголемо отколку што е можно со другите астрономски постапки. При високи честоти можно е да се добијат синтетизирани снопови помали од 1 [[Лачна минута|лачна милисекунда]]. Најважните строеви на ИМДОЛ денес се[[Строј на многу долга основна линија|Стројот на многу долга основна линија]] (со телскопи ширум Северна Америка) и [[Европска мрежа на ИМДОЛ|Европската мрежа на ИМДОЛ]] (телескопи во Европа, Кина, ЈАР и Порторико). Секој строј обично работи посебно, но понекогаш се изведуваат големи проекти кајшто тие се поврзуваат заедно за да се добие поголема чувствителност. Ова се нарекува „Глобална ИМДОЛ“ (''Global VLBI''). Во Австралија постои и ИМДОЛ-мрежа наречена „Строј на долга основна линија“ (''Long Baseline Array''). Досега, податоците добиени од секој телескоп се складирале на тврди носачи, за потоа да се споредат и нивно усогласат. Но денешните високопроточни оптички мрежи овозможуваат ИМДОЛ во живо. Оваа техника, наречена е-ИМДОЛ (''e-VLBI'') е воведена од Европската мрежа на ИМДОЛ (EVN), која врши сè повеќе проекти со ова средство.<ref>[http://www.innovations-report.com/html/reports/physics_astronomy/report-25117.html Голем технолошки напредок во радиоастрономијата - Астрономски набљудувања преку високопроточна врска] {{en}}</ref> == Астрономски извори == {{Главна|Астрономски радиоизвор}} [[Податотека:GCRT J1745-3009 2.jpg|мини|Радиослика на средишното подрачје на Млечниот Пат. Стрелката покажува остаток од супернова каде е сместен новооткриениот минлив нискочестотен радиоизвор - распрскувањето [[GCRT J1745-3009]].]] Благодарение а радиоастрономијата, денешните сознанија за вселената се многу побогати од порано, особено по откривањето на неколку класи на нови објекти како [[пулсар]]и, [[квазар]]и и [[радиоагалаксија|радиогалаксии]]. Причина за ова е способноста на радиоастрономијата да пронаоѓа нешта кои не се забележливи по оптички пат. Утврдените објекти претставуваат енергетски најекстремни случувања во вселената. Радиотелескопите се одговорни за откривањето на далечното [[вселенско позадинско микробраново зрачење|вселенското позадинско микробраново зрачење]], но со нив се испитуваат и многу поблиски нешта како [[Сонце]]то и неговата активност, и се врши радарско отсликување на [[сончев Систем|планетите]]. Други радиоизвори: * [[Сонце]]то * [[Стрелец A]] — [[галактичко средиште]] на [[Млечен Пат|Млечниот Пат]] * [[Активно галактичко јадро|Активните галактички јадра]] и [[пулсар]]ите имаат млазови од честички со полнеж што оддаваат [[синхротроно зрачење]] * [[Галактички збирови|Галактичките јата]] што се спојуваат честопати оддаваат дифузно (распрснувачко) радиозрачење * [[Остаток од супернова|Остатоците од супернови]] исто така може да оддаваат дифузно радиозрачење * [[Вселенско позадинско микробраново зрачење]] е радиозрачење на [[црно тело|црните тела]] * [[Јупитер (планета)|Јупитер]] == Поврзано == {{Портал|Астрономија}} *[[Радарска астрономија]] *[[Интерферометрија]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == ===Македонски=== * [http://astronomija.com.mk/vest.asp?id=2231 „Ловци на шепоти во темнината“]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} - [[Скопско астрономско друштво]] {{mk}} * [http://tehnologija.com.mk/index.php?option=com_content&task=view&id=689&Itemid=9 „Потрага по далечното минато на универзумот“]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} - портал „Технологија“ {{mk}} ===Англиски=== *[http://www.ogleearth.com/2007/09/xml_or_the_comi.html Исцртување на радиотелескопски податоци со Google Земја] {{en}} *[http://www.unwantedemissions.com Прирачник за распределбата на радиоспектарот] {{en}} *[http://www.levanda.co.il/ronny/RadioAstronomy_SignalProcessing.html Подобрување на радиоастрономските слики со стројна обработка] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110404054247/http://www.levanda.co.il/ronny/RadioAstronomy_SignalProcessing.html |date=2011-04-04 }} {{en}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Радиоастрономија| ]] [[Категорија:Набљудувачка астрономија]] sma3411hdn012glq0jqfhi11q4z53px 0 758691 5581842 5353877 2026-06-24T11:53:25Z BosaFi 115936 5581842 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Гола вистина | image = | alt = | caption = | director = [[Роберт Лукетич]] | producer = [[Кетрин Хајгл]]<br />[[Карен Мекјула Лутз]]<br />[[Кирстен Смит]]<br />[[Том Розенберг]]<br />[[Гери Лукези]] | story = [[Никол Истман]] | screenplay = [[Никол Истман]]<br />[[Карен Мекјула Лутз]]<br >[[Кирстен Смит]] | starring = [[Кетрин Хајгл]]<br />[[Џерард Батлер]]<br />[[Бони Самервил]]<br />[[Ивет Никол Браун]]<br />[[Кевин Коноли]]<br />[[Шерил Хајнс]] | music = [[Арон Цигман]] | cinematography = [[Расел Карпентер]] | editing = [[Лиза Зино Чургин]] | studio = Relativity Media <br />Lakeshore Entertainment | distributor = Columbia Pictures | released = {{Film date|2009|07|24}} | runtime = 96 минути<!-- U.S. theatrical release: 95:48 --> | country = [[САД]] | language = [[англиски јазик|англиски]] | budget = $38 милиони | gross = $205,298,907<ref name="mojo">{{cite web | url = https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=uglytruth.htm | title = The Ugly Truth | publisher = Amazon.com | work = [[Box Office Mojo]] | access-date = 2009-10-31 }}</ref> }} {{Закосен наслов}}'''Гола вистина''' ([[англиски јазик|англиски]]: ''The Ugly Truth'') — филм од 2009 година, [[САД|американска]] романтична [[комедија]], во која глумат [[Кетрин Хајгл]] и [[Џерард Батлер]]. Филмот е издаден во Северна Америка на [[24 јули]] 2009 година, произведен од [[Лејкшор ентертејмент]] (''Lakeshore Entertainment'') за [[Колумбија Пикчрс]] (''Columbia Pictures''). ==Дејство== Аби Рихтер (Кетрин Хајгл) е утринската ТВ емисија продуцирана во Сакраменто, Калифорнија. Доаѓање дома на катастрофалниот датум, се случува таа да види еден дел од локалната телевизија каде што се прикажува "The Ugly Truth", во која Мајк Чадвеј (Џерард Батлер), чиј цинизам за односи поттикнува препријатието да се јавите за да се расправаат со него на воздухот. Следниот ден, таа открива дека телевизиската станица и се заканува дека ќе го откаже нејзиното шоу, како резултат на малата гледаност. Сопственикот на станицата го најмил Мајк за да учествува во еден дел од нејзиното шоу. На почетокот двајцата немаа добар однос; Аби мисли дека Мајк е глупав и одвратен, додека Мајк ја смета неа наивна и избувлива. Сепак, кога таа го најде човекот од нејзините соништа, доктор по име Колин (Ерик Винтер) ,кој живее веднаш до неа, Мајк ја убедува дека ако го послуша неговиот совет таа ќе ги подобри нејзините шанси за да биде со Колин. Аби е скептична, но тие се договорија:. Ако Мајк и помогне во додворување, и таа го добие Колин, докажувајќи ги Мајк своите теории за врските, таа ќе работи среќно со него во, но ако Мајк не успее, тој се согласува да го напушти шоуто. Мајк успева во подобрување на рејтингот, зближувајќи Џорџија и Лери поблиску и успешно ја преобрзи Аби, да биде токму тоа што Колин ќе го сака. Мајк е повикан да се појави на The Late Late Show со Крег Фергусон и му е понудена работа во друго радио. Аби е принудена да го откаже романтичен викенд со Колин, при што тие планираа конечно да спијат заедно, и наместо да лета за Лос Анџелес,таа остана да го убедува Мајк да остане во нејзиното шоу. Тие пијат и танцуваат. Мајк признава дека не сака да се пресели, бидејќи тој сака да остане во Сакраменто во близина на неговата сестра и внукот. Во лифтот на хотел, тие почнаа страсно да се бакнуваат, но одат во нивните посебни соби. Мајк, справувајќи се со интензитетот на своите чувства за Аби,се јавува само за да се најде Аби со Колин, кој се појави за да ја изненади. Тој ја остава. Аби е вознемирена и наскоро сфаќа дека Колин ја сака жена во која таа се преправа дека е, а не вистинската Аби. Таа раскинува со него. Мајк ја прифаќа работата во другата ТВ станица, но завршува емитувајќи го во исто време топлиот-балон фестивалот за Аби. Балонот соблекува додека тие се расправаат. Аби вели дека таа раскинала со Колин, Мајк и признава дека ја сака. Аби го бакнува, додека тие одлетаа со балонот, во којшто имаше камера. На крајот на филмот, тие имаа полов однос. Мајк, не е сигурен дали тој ја научи Аби многу добро да мами, прашувајќи ја дали таа ќе одговори откако ќе вклучат по светлата. Аби вели дека никогаш не се знае, а потоа се исклучија светлата. ==Улоги== *Кетрин Хајгл како Абигејл „Аби“ Рихтер, продуцент на утринската емисија *Џерард Батлер како Мајк Чадвеј, нејзиниот дописник ==Наводи== {{наводи}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Романтични комедии]] 2x9fw0c3xlih9j16e1pgnb128mi6hah 0 760366 5581688 5436506 2026-06-24T02:17:10Z Bjankuloski06 332 /* top */ Печатна грешка, replaced: октри → откри 5581688 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Научник |box_width = 280px |name = Август Мебиус<br />''<small>August Ferdinand Möbius</small>'' |image = August Ferdinand Möbius.jpg |image_size = 280px |caption = Август Фердинанд Мебиус |birth_date = {{датум на раѓање|1790|11|17|df=yes}} |birth_place = [[Наумбург|Шулпфорта]], [[Саксонија-Анхалт]], [[Германија]] |death_date = {{починал на и возраст|1868|9|26|1790|11|17|df=yes}} |death_place = [[Лајпциг]] |residence = [[Германија]] |citizenship = |nationality = [[Германци|Германец]] |ethnicity = |fields = [[математика]] |workplaces = [[Лајпцишки универзитет]] |alma_mater = [[Лајпцишки универзитет]]<br />[[Гетингенски универзитет]]<br />[[Универзитет Хале-Витенберг|Универзитет во Хале]] |doctoral_advisor = [[Јохан Пфаф]] |academic_advisors = [[Карл Фридрих Гаус]]<br />[[Карл Молвајде]] |doctoral_students = [[Ото Вилхелм Фидлер]] |notable_students = [[Херман Ханкел]] |known_for = [[Мебиусова лента]]<br />[[Мебиусова трансформација|Мебиусови трансформации]]<br />[[Мебиусова функција]]<br />[[Мебиусова инверзија]]<br />[[Мебиус–Канторов график]] |author_abbrev_bot = |author_abbrev_zoo = |influences = |influenced = |awards = |religion = |signature = |footnotes = }} '''Август Фердинанд Мебиус''' ({{langx|de|August Ferdinand Möbius}}; {{роден на|17|ноември|1790}} – {{починал на|26|септември|1868}}) — [[Германија|германски]] [[математичар]] и [[астрономија|астрономски]] теоретичар. Најпознат е по откривањето на [[Мебиусова лента|Мебиусовата лента]] - [[ориентабилност|неориентабилна]] дводимензионална површина која има само една страна кога е вметната во тридимензионален [[Евклидов простор]]. Оваа лента независно ја открил и [[Јохан Бенедикт Листинг]], и тоа во истиот период. Го открил и Мебиусовиот распоред (конфигурација), составен од два заемно впишани [[тетраедар|тетраедри]]. Мебиус бил првиот математичар што вовел [[хомогени координати]] во [[проективна геометрија|проективната геометрија]]. Заслужен е за многу математички идеи, вклучувајќи ги [[Мебиусова трансформација|Мебиусовите трансформации]] кои играат важна улога во проективната геометрија, и Мебиусовата трансформација на теоријата на броевите. Работејќи со [[теорија на броевите|теоријата на броевите]], ги осмислил важните математички идеи [[Мебиусова функција]] μ(''n'') и [[Мебиусова инверзија|Мебиусовата инверзија]]. Во областа на Евклидовата геометрија, Мебиус систематски изработил начин на означување на аглите и отсечките како метод на упростување на резултатите и нивно сведување на еден облик.<ref>Howard Eves, A Survey of Geometry (1963), стр. 64 (прераб. издание 1972, Allyn & Bacon, ISBN 0-205-03226-5)</ref> Мебиус е роден во [[Наумбург|Шулпфорта]] кај [[Наумбург (Зале)|Наумбург]] [[Саксонија-Анхалт]]. По мајчина линија е потомок на прочуениот црковен реформатор [[Мартин Лутер]].<ref>{{наведена книга |last=Szpiro |first=George |title=Poincaré's Prize: The Hundred-Year Quest to Solve One of Math's Greatest Puzzles |year=2007|publisher=Plume|page=66 |isbn=978-0-525-95024-0}}</ref> Математиката ја изучувал кај истакнатиот математичар [[Карл Фридрих Гаус]] и [[Јохан Пфаф]]. Починал во [[Лајпциг]] во 1868, на возраст од 77 години. == Собрани дела == * [http://gallica.bnf.fr/notice?N=FRBNF37264645 Gesammelte Werke erster Band (v. 1)] (Leipzig : S. Hirzel, 1885) * [http://gallica.bnf.fr/notice?N=FRBNF37265486 Gesammelte Werke zweiter Band (v. 2)] (Leipzig : S. Hirzel, 1885) * [http://gallica.bnf.fr/notice?N=FRBNF37268072 Gesammelte Werke dritter Band (v. 3)] (Leipzig : S. Hirzel, 1885) * [http://gallica.bnf.fr/notice?N=FRBNF37268085 Gesammelte Werke vierter Band (v. 4)] (Leipzig : S. Hirzel, 1885) == Занимливости == Во негова чест е именуван кратерот [[Мебиус (кратер)|Мебиус]] на [[Месечина]]та и [[астероид]]от „[[28516 Мебиус]]“. == Поврзано == * [[Мебиусова лента]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{MacTutor Biography|id=Mobius}} * {{MathGenealogy|id=35953}} * [http://www.genealogy.ams.org/id.php?id=35953 А. Ф. Мебиус] - Математичка генеалогија {{en}} * [http://youtube.com/watch?v=JX3VmDgiFnY Визуелен приказ на Мебиусовите трансформации] (со пишани објаснувања) - [[YouTube]] {{en}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Мебиус, Август Фердинанд}} [[Категорија:Германски математичари]] [[Категорија:Математичари од 19 век]] [[Категорија:Германски астрономи]] [[Категорија:Геометри]] [[Категорија:Родени во 1790 година]] [[Категорија:Починати во 1868 година]] [[Категорија:Апсолвенти на Лајпцишкиот универзитет]] [[Категорија:Апсолвенти на Гетингенскиот универзитет]] [[Категорија:Членови на Пруската академија на науките]] [[Категорија:Членови на Гетингенската академија на науките]] ojhjqgwnb4sbh6uxygbl7bupsz12jb6 0 764357 5581694 2983200 2026-06-24T02:18:43Z Bjankuloski06 332 /* top */ Печатна грешка, replaced: октри → откри 5581694 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Coa Falkland.svg|thumb|200px|Грбот на Фолкландските Острови]] '''[[Грб]]от на [[Фолкландските Острови]]''' е во употреба од [[29 септември]] [[1948]] година. На грбот се наоѓа бродот "Desire", бродот во кој [[Џон Дејвис]] ги открил Фолкландските Острови. Над штитот се наоѓа [[овца]], симбол на овчарството. Под штитот се наоѓа трака со натписот "''Desire the Right''". == Поврзано == * [[Знаме на Фолкландските Острови]] {{Јужна Америка по тема|Грб на}} [[Категорија:Национални симболи на Фолкландските Острови]] 9n6l0vuwgpqo5qv4xpjg7ixilir1ayc 0 767510 5581687 5437493 2026-06-24T02:17:07Z Bjankuloski06 332 /* top */ Печатна грешка, replaced: Октри → Откри 5581687 wikitext text/x-wiki {{Нобеловец}} {{Инфокутија Научник |name = Џон Страт |box_width = |image = John William Strutt.jpg |image_width = 250п |caption = Џон Страт |birth_date = {{роден|12|ноември|1842}} |birth_place = [[Лангфорд Гроув]], [[Обединето Кралство]] |death_date = {{починал|30|јуни|1919}}. |death_place = [[Терлинг Плејс]], [[Обединето Кралство]] |residence = |citizenship = |nationality = {{ОК}} |ethnicity = |field = [[физика]] |work_institutions = |alma_mater = |doctoral_advisor = |doctoral_students = [[Џ. Џ. Томсон]]<br>[[Џорџ Паџет Томсон]] <br>[[Џагдиш Чандра Бозе]] |known_for = [[Аргон|откривање на аргонот]]<br> [[Рејлиеви бранови]]<br>[[Рејлиево расејување]]<br> [[Рејлиев критериум]]<br>[[Интераурална временска разлика]]<br>[[Акустика|Теорија на звукот]]<br>[[Рејлиев тек]] |influences = |influenced = |prizes = [[Нобелова награда за физика]] (1904) |religion = Христијанин |footnotes = }} '''Џон Страт''', полно име: '''Џон Вилијам Страт, трет Барон Рејли''' ({{langx|en|John William Strutt, 3rd Baron Rayleigh}}; [[12 ноември]] [[1842]] - [[30 јули]] [[1919]]) — [[Англија|англиски]] физичар, кој заедно со [[Вилијам Ремзи]], го откриле [[аргон]]от, што е достигнување за кое ја добил [[Нобелова награда за физика|Нобеловата награда за физика]] во 1904 година. Тој исто така го има откриено феноменот што се нарекува Рејлиево расејување, со кој може да се објасни зошто небото е сино и го предвидел постоењето на површинските бранови, денес познати како Рајлиеви бранови. Рејлиевата книга, Теоријата на звук е сè уште во употреба и денес од страна на акустичарите. == Животопис == Џон Страт страдал од слабост и лоша здравствена состојба во неговата младост.<ref>{{Наведено списание |journal=The Popular Science Monthly |title=Sketch of Lord Rayleigh |pages=840 ''ff'' |url=http://books.google.com/books?id=fiwDAAAAMBAJ&pg=PA840 |date=October 1884 |volume=25 |issue=46 |publisher=Bonnier Corporation}}</ref> Тој се образувал во училиштето „Хароу“, пред да го продолжи образованието на [[Кембрички универзитет|Кембричкиот универзитет]] во 1861 година каде што студирал на колеџот Тринити. Се стекнал со диплома истиот и бил добитник на првата Смитова награда во 1865 година и магистерирал во 1868.<ref> {{acad |id=STRT861JW |name=Strutt, the Hon. John William }}</ref> Тој подоцна е избран за член на друштвото Тринити. Тој бил на оваа функција сè до неговиот брак со Евелин Балфур во 1871 година, ќерка на [[Џејмс Балфур]]. Тој имал 3 сина. Во 1873 по смртта на својот татко го наследил баронството на Рејли.<ref name=prixnobel> {{Наведена мрежна страница | author= | year=1904 | title=Lord Rayleigh: The Nobel Prize in Physics 1904 | url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1904/strutt-bio.html | publisher=[[The Nobel Foundation]] | accessdate=2010-05-05 }}</ref> Тој бил и втор професор „Кевендиш“ по физика на [[Кембрички универзитет|Кембричкиот универзитет]] (по [[Џејмс Кларк Максвел]]), од 1879 година до 1884 година. Тој прв го опиша динамичкиот лет на морските птици во 1883 година, во британското списание ''[[Nature]]''. Од 1887 до 1904 година бил професор по природна филозофија на Кембрич. Околу 1900 година Рејли ја развил дојната теорија за локализација со употреба на човековиот звук со помош на два бинаурални ритми, меѓуушна временска разлика (МВР) и звучна разлика (ЗР). Теоријата претпоставува дека луѓето користат два основни ритми за звучна латерализација, со помош на разликата во фазите на синусоидните компоненти на звукот и разликата во амплитудата меѓу двете уши. Во 1919 година, Рејли бил претседател на Здружението за психички истражувања.<ref>{{Наведена мрежна страница|title=Past Presidents|url=http://www.spr.ac.uk/page/past-presidents-parapsychology|publisher=Society for Psychical Research|accessdate=19 November 2014|archive-date=2015-02-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150223112644/http://www.spr.ac.uk/page/past-presidents-parapsychology|url-status=dead}}</ref> Рајл е единицата за акустична импеданса и е именувана во негова чест. Како застапник дека едноставноста и теоријата требале да бидат дел од научниот метод, Рејли се залагал за [[принцип на сличност|принципот на сличност]]. Тој бил избран за соработник на [[Кралско друштво|Кралското друштво]] на 12 јуни 1873 година и бил претседател на [[Кралско друштво|Кралското друштво]] од 1905 до 1908. Од време на време учествувал во Домот на лордовите, но се вклучувал да говори само ако политиката била вклучена во науката. Починал на 30 јуни 1919 година, Витам.<ref name=prixnobel/> Тој бил наследен од својот син Роберт Страт, кој исто така бил познат физичар. == Освоени награди == Кратерите на [[Марс]] и [[Месечина]]та се именуван во негова чест, како и видот на површински бран наречен [[Рејлиеви бранови|Рејлиев бран]]. Астероидот [[22740 Рејли]] е именуван во негова чест на 1 јуни 2007 година.<ref> {{Наведена мрежна страница | author=Jet Propulsion Laboratory | title=JPL Small-Body Database Browser: 22740 Rayleigh (1998 SX146) | url=http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=22740 | publisher=NASA | year=2008 | accessdate=2008-07-23 }}</ref> [[Рејл]], единицата за [[акустична импеданса]], е именувана во негова чест. * [[Смитова награда]] (1864) * [[Кралски медал]] (1882) * [[Матеучиев медал]] (1894) * Член на [[Кралска шведска академија на науките|Кралската шведска академија на науките]] (1897) * [[Коплиев медал]] (1899) * [[Орден за заслуги]] (1902) * [[Нобелова награда за физика]] (1904) * [[Елиот Кресонов медал]] (1913) * [[Рамфордов медал]] (1914) == Библиографија == * ''[http://archive.org/details/theorysound00raylgoog The Theory of Sound vol. I]'' (London : Macmillan, 1877, 1894) (alternative link: [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k951307 Bibliothèque Nationale de France] OR (Cambridge: University Press, reissued 2011, ISBN 978-1-108-03220-9) * ''[http://archive.org/details/theorysound05raylgoog The Theory of Sound vol.II]'' (London : Macmillan, 1878, 1896) (alternative link: [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k95131k Bibliothèque Nationale de France]) OR (Cambridge: University Press, reissued 2011, ISBN 978-1-108-03221-6) * ''[https://archive.org/details/scientificpaper01raylgoog Scientific papers (Vol. 1: 1869–1881)]'' (Cambridge : University Press, 1899–1920, reissued by the publisher 2011, ISBN 978-0-511-70396-6) * ''[https://archive.org/details/scientificpapers02rayliala Scientific papers (Vol. 2: 1881–1887)]'' (Cambridge : University Press, 1899–1920, reissued by the publisher 2011, ISBN 978-0-511-70397-3) * ''[https://archive.org/details/scientificpapers03rayliala Scientific papers (Vol. 3: 1887–1892)]'' (Cambridge : University Press, 1899–1920, reissued by the publisher 2011, ISBN 978-0-511-70398-0) * ''[https://archive.org/details/scientificpapers04rayliala Scientific papers (Vol. 4: 1892–1901)]'' (Cambridge : University Press, 1899–1920, reissued by the publisher 2011, ISBN 978-0-511-70399-7) * ''[https://archive.org/details/scientificpapers05rayliala Scientific papers (Vol. 5: 1902–1910)]'' (Cambridge : University Press, 1899–1920, reissued by the publisher 2011, ISBN 978-0-511-70400-0) * ''[https://archive.org/details/scientificpapers06rayliala Scientific papers (Vol. 6: 1911–1919)]'' (Cambridge : University Press, 1899–1920, reissued by the publisher 2011, ISBN 978-0-511-70401-7) == Поврзано == * [[Рејлиев број]] * [[Рејлиево растојание]] * [[Рејл]] * [[Рејли-Џинсов закон]] * [[Рејлиев закон]] * [[Рејли-Брејсови опити]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|John Strut}} * [http://www.nobel-winners.com/Physics/john_william_strutt.html About John William Strutt] * {{MacTutor Biography|id=Rayleigh}} * [https://googledrive.com/host/0B-UggpdTDpJEQVlHcUtSOUZ6eGM/GECReviewv7n3p167.htm Lord Rayleigh - the Last of the Great Victorian Polymaths, GEC Review, Volume 7, No. 3, 1992] {{Семарх|url=https://archive.today/20130411013600/https://googledrive.com/host/0B-UggpdTDpJEQVlHcUtSOUZ6eGM/GECReviewv7n3p167.htm |date=2013-04-11 }} * {{Internet Archive author |sname=John William Strutt, 3rd Baron Rayleigh}} * {{Librivox author |id=9041}} {{Нобелова награда за физика}} {{Претседатели на Кралското друштво}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Страт, Џон}} [[Категорија:Акустичари]] [[Категорија:Британски нобеловци]] [[Категорија:Англиски нобеловци]] [[Категорија:Англиски физичари]] [[Категорија:Експериментални физичари]] [[Категорија:Членови на Кралското друштво]] [[Категорија:Претседатели на Кралското друштво]] [[Категорија:Членови на Унгарската академија на науките]] [[Категорија:Хидродинамичари]] [[Категорија:Носители на британскиот Орден за заслуги]] [[Категорија:Членови на Кралската шведска академија на науките]] [[Категорија:Членови на Француската академија на науките]] [[Категорија:Добитници на Нобеловата награда за физика]] [[Категорија:Оптички физичари]] [[Категорија:Носители на Коплиевиот медал]] [[Категорија:Носители на Кралскиот медал]] [[Категорија:Англикански христијани од Англија]] [[Категорија:Носители на прускиот Орден за заслуги (граѓански)]] [[Категорија:Членови на Пруската академија на науките]] [[Категорија:Дописни членови на Петербуршката академија на науките]] [[Категорија:Откривачи на хемиски елементи]] [[Категорија:Дописни членови на Руската академија на науките]] [[Категорија:Членови на Кралската холандска академија на уметностите и науките]] [[Категорија:Членови на Баварската академија на науките]] [[Категорија:Членови на Американската академија на уметностите и науките]] [[Категорија:Апсолвенти на Кембричкиот универзитет]] [[Категорија:Членови на Кралското научно друштво во Упсала]] [[Категорија:Членови на Американското филозофско друштво]] [[Категорија:Членови на Гетингенската академија на науките]] [[Категорија:Членови на Торинската академија на науките]] s086uvx0euh46qks2qy5rqfs7k9d68j 0 779728 5581715 5576552 2026-06-24T02:20:46Z Bjankuloski06 332 /* Индија */ Печатна грешка, replaced: октри → откри 5581715 wikitext text/x-wiki '''Фибоначиева низа''' — [[целобројна низа|низа]] каде секој член е збир од претходните два члена.<ref>{{МатЛек|412}}</ref> Броевите во оваа низа се нарекуваат '''Фибоначиеви броеви''' (симбол: {{бп|{{мат|''F''{{динд|''n''}}}}{{space|hair}}}}). Првичните елементи на низата се {{мат|1= ''F''{{динд|1}} = 1}} и {{мат|1= ''F''{{динд|2}} = 1}}, иако многу автори вклучуваат нулти елемент {{мат|1= ''F''{{динд|0}} = 0}}.<ref>Richard A. Brualdi, ''Introductory Combinatorics'', Fifth edition, Pearson, 2005</ref><ref>Peter Cameron, ''Combinatorics: Topics, Techniques, Algorithms'', Cambridge University Press, 1994</ref> Почнувајќи од {{мат|''F''{{динд|0}}}}, низата гласи : 0, 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89, 144, ... {{OEIS|A000045}} [[Податотека:Fibonacci Squares.svg|мини|300п|[[Квадрат]]и со страни чии должини се последователни Фибоначиеви броеви: 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13 и 21]] Овие броеви биле присутни во [[индиска математика|индиската математика]] уште во [[стар век|стариот век]]. Во 200&nbsp;г.&nbsp;п.н.е. [[Пингала]] ги опишува во дело за набројување на можните обрасци во [[санскрит]]ска поезија од слогови со две должини.<ref name="GlobalScience" /><ref name="HistoriaMathematica" /><ref name="Donald Knuth 2006 50" /> Наречени се по италијанскиот математичар Леонардо Пизански, наречен [[Фибоначи]], кој ја вовел низата во западноевропската математика во неговото дело „Книга за абакот“ од 1202&nbsp;г.{{Sfn|Sigler|2002|pp=404–05}} Фибоначиевите броеви се јавуваат неочекувано често во математиката, до тој степен што постои научно списание ''Fibonacci Quarterly'' посветено на нив. Тие се применуваат во сметачките алгоритми како Фибоначиевата техника на пребарување и [[податочна структура|податочната структура]] „[[Фибоначиев куп]]“ и [[граф]]ови наречени [[Фибоначиев куб|Фибоначиеви кубови]] користени за меѓусебно поврзување на напоредни и распределени системи. Се јавуваат и во биологијата: разгранувањето на дрвата, [[филотаксија|распоредот на листови на дршка]], плодните изданоци на [[ананас]]от, цветањето на [[артичока]]та и распоредот на припероците на [[шишарка|шишарките]] (иако не кај сите видови). Фибоначиевите броеви се исто така силно поврзани со [[златен пресек|златниот пресек]]: [[#Бинеова формула|Бинеовата формула]] го изразува {{мпром|n}}-тиот Фибоначиев број користејќи {{мпром|n}} и златниот пресек, со што покажува дека соодносот на два последователни Фибоначиеви броја тежнее кон златниот пресек со зголемувањето на {{мпром|n}}. Фибоначиевите броеви се во блиско сродство со [[Ликин број|Ликините броеви]], кои го задоволуваат истиот [[рекурентна формула|рекурентен однос]] и со Фибоначиевите броеви образуваат комплементен пар на Ликини низи. ==Дефиниција== [[Податотека:Fibonacci Spiral.svg|мини|Фибоначиевата спирала: приближување на [[златна спирала|златната спирала]] создадено со цртање на [[кружен лак|кружни лакови]] што ги поврзуваат спротивните агли на квадратите во Фибоначиевото поплочување.]] Фибоначиевите броеви може да се дефинираат со [[рекурентна формула|рекурентниот однос]]{{Sfn | Lucas | 1891 | p=3}} <math display=block>F_0=0,\quad F_1= 1,</math> и <math display=block>F_n=F_{n-1} + F_{n-2}</math> за {{мат|''n'' > 1}}. Според некои постари дефиниции, вредноста на <math>F_0 = 0</math> се изоставува, така што низата почнува од {{nobr|<math>F_1=F_2=1</math>.{{Sfn | Beck | Geoghegan | 2010}}{{Sfn | Bóna | 2011 | p=180}}}} Првиот 21 Фибоначиев број {{мат|''F{{динд|n}}''}} е: :{| class="wikitable" style="text-align:right" ! {{мат|''F''{{динд|0}}}} ! {{мат|''F''{{динд|1}}}} ! {{мат|''F''{{динд|2}}}} ! {{мат|''F''{{динд|3}}}} ! {{мат|''F''{{динд|4}}}} ! {{мат|''F''{{динд|5}}}} ! {{мат|''F''{{динд|6}}}} ! {{мат|''F''{{динд|7}}}} ! {{мат|''F''{{динд|8}}}} ! {{мат|''F''{{динд|9}}}} ! {{мат|''F''{{динд|10}}}} ! {{мат|''F''{{динд|11}}}} ! {{мат|''F''{{динд|12}}}} ! {{мат|''F''{{динд|13}}}} ! {{мат|''F''{{динд|14}}}} ! {{мат|''F''{{динд|15}}}} ! {{мат|''F''{{динд|16}}}} ! {{мат|''F''{{динд|17}}}} ! {{мат|''F''{{динд|18}}}} ! {{мат|''F''{{динд|19}}}} ! {{мат|''F''{{динд|20}}}} |- | 0 | 1 | 1 | 2 | 3 | 5 | 8 | 13 | 21 | 34 | 55 | 89 | 144 | 233 | 377 | 610 | 987 | 1597 | 2584 | 4181 |6765 |} Фибоначиевата низа може да се прошири на негативни целобројни индекси следајќи го истиот рекурентен однос во негативна насока {{OEIS|A039834}}: {{тмат|1= F_1=1}}, {{тмат|1= F_0= 0}} и {{тмат|1= F_{n}=F_{n+2} - F_{n+1} }} for {{мат|''n'' < 0 }}. Речиси сите нивни својства не зависат од позитивноста или негативноста. Вредностите за позитивните и негативните индекси го задоволуваат односот:<ref>{{наведена книга | last = Vajda | first = Steven | year = 1989 | title = Fibonacci & Lucas Numbers, and the Golden Section: Theory and Applications | place = Chichester | publisher = Ellis Horwood | isbn = 0-7458-0715-1 | page = 10 }}</ref> <math display=block> F_{-n} = (-1)^{n+1} F_n. </math> == Историја == ===Индија=== [[Податотека:Fibonacci Sanskrit prosody mk.svg|мини|Тринаесет ({{мат|''F''{{динд|7}}}}) начини на распоредување на долги и кратки слогови во такт со должина шест. Одум ({{мат|''F''{{динд|6}}}}) завршуваат со краток слог, а пет ({{мат|''F''{{динд|5}}}}) со долг.]] Фибоначиевата низа се јавува во [[индиска математика|индиската математика]] во врска со [[санскрит]]ската прозодија.<ref name="HistoriaMathematica">{{наведување|first=Parmanand|last=Singh|title= The So-called Fibonacci numbers in ancient and medieval India|journal=Historia Mathematica|volume=12|issue=3|pages=229–244|year=1985|doi = 10.1016/0315-0860(85)90021-7|doi-access=free}}</ref><ref name="knuth-v1">{{наведување|title=The Art of Computer Programming|volume=1|first=Donald|last=Knuth |publisher=Addison Wesley|year=1968|isbn=978-81-7758-754-8|url=https://books.google.com/books?id=MooMkK6ERuYC&pg=PA100|page=100|quote=Пред Фибоначи да го напише неговото дело, низата Fn веќе била разгледувана од индиски проучувачи, кои долго се интересирале за ритмички обрасци&nbsp;... Гопала (пред 1135&nbsp;г.) Хемачандра (ок.&nbsp;1150) изречно ги спомнуваат броевите 1,2,3,5,8,13,21 [погл. P. Singh Historia Math 12 (1985) 229–44]" стр. 100 (3 изд.)&nbsp;...}}</ref>{{sfn|Livio|2003|p=197}} Во санскритската поетска традиција имало интерес да се набројат сите обрасци на долги (Д) слогови со траење од 2 единици, сопоставени со кратки (К) слогови со траење од 1 единица. Набројувајќи ги разните обрасци на последователни Д и К со дадено вкупно траење води до Фибоначиеви броеви: бројот на обрасци со траење {{мпром|m}} единици е {{мат|''F''{{динд|''m''+1}}}}.<ref name="Donald Knuth 2006 50">{{наведување|title = The Art of Computer Programming | volume = 4. Generating All Trees – History of Combinatorial Generation | first = Donald | last = Knuth |publisher= Addison–Wesley |year= 2006 | isbn= 978-0-321-33570-8 | page = 50 | url= https://books.google.com/books?id=56LNfE2QGtYC&q=rhythms&pg=PA50 | quote = било природно да се разгледа множеството на сите низи на [Д] и [К] што имаат точно m нагласоци. ... ги има точно Fm+1. На пример 21-та низа кога {{мат|1=''m'' = 7}} е: [дава список]. Така, индиските прозодисти дошле до откритието на Фибоначиевата низа, како што увидовме во Оддел 1.2.8 (од том 1)}}</ref> Низата ја познавал уште индискиот математичар [[Пингала]] ({{околу}}&nbsp;450&nbsp;–200&nbsp;п.н.е.). Синг ја наведува Пингалината криптична формула ''мисрау ча'' („се мешаат двете“) и се толкува дека бројот на обрасци за {{мпром|m}} нагласоци ({{мат|''F''{{динд|''m''+1}}}}) се добива со додавање недно [К] кон {{мат|''F''{{динд|''m''}}}} случаи и едно [Д] кон {{мат|''F''{{динд|''m''−1}}}} случаи.<ref>{{наведување | last = Agrawala | first = VS | year = 1969 | title = ''Pāṇinikālīna Bhāratavarṣa'' (Hn.). Varanasi-I: TheChowkhamba Vidyabhawan | quote = Садгуру Шишја пишува дека Пингала бил помлад брат на [[Панини]] [Agrawala 1969, lb]. Постои друго мислење дека му бил вујко на Панини [Vinayasagar 1965, Preface, 121]. ... Agrawala [1969, 463–76], по внимателно испитување, земајќи ги предвид гледиштата на претходните учени, тој заклучил дека Панини живеел помеѓу 480 и 410&nbsp;г.&nbsp;п.н.е.}}</ref> Барата Муни исто така покажува познавање на низата во делото „Натја шастра“ ({{околу}}&nbsp;100&nbsp;–{{околу}}&nbsp;350).<ref name=GlobalScience>{{наведување|title=Toward a Global Science|first=Susantha|last=Goonatilake|publisher=Indiana University Press|year=1998|page=126|isbn=978-0-253-33388-9|url=https://books.google.com/books?id=SI5ip95BbgEC&pg=PA126}}</ref><ref name="HistoriaMathematica"/> Меѓутоа, најјасно излагање на низата добиваме во делото на Вираханка ({{околу}}&nbsp;700), чија сопствена работа е изгубена, но е цитарана од Гопала ({{околу}}&nbsp;1135):{{sfn|Livio|2003|p=197}} <blockquote>Варијациите во двата претходни метри [е варијацијата]&nbsp;... На пример, за [метар на траење] од четири, при мешање на варијациите во метрите од два [и] три, добиваме пет. [ги разработува примерите 8, 13, 21]&nbsp;... Вака треба да се проследи постапката за сите ''матра-врти'' [прозодиски комбинации].{{efn|„За четири, со мешање на варијациите на метрите од два [и] три добиваме пет. За пет, мешањето на варијациите на претходните два—три [и] четири, добиваме осум. На овој начин, за шест, со мешање на [варијации] од четири [и] од пет, добиваме тринаесет. И така со мешање на варијациите на двата претходни метра, седум [[мора (лингвистика)|мори]] [е] дваесет и еден. Така треба да се следи постапката за сите матра-врти“<ref>{{наведување|last=Velankar|first=HD|year=1962|title='Vṛttajātisamuccaya' of kavi Virahanka|publisher=Rajasthan Oriental Research Institute|location=Jodhpur|page=101}}</ref>}}</blockquote> Низата му била позната и на [[Хемачандра]] ({{околу}}&nbsp;1150),<ref name=GlobalScience/> кој напишал дека „збирот од последниот и претпоследниот е бројот&nbsp;... на следната матра-врта.“{{sfn|Livio|2003|p=197–198}}<ref>{{наведување|last1=Shah|first1=Jayant|year=1991|title=A History of Piṅgala's Combinatorics|url=https://web.northeastern.edu/shah/papers/Pingala.pdf|publisher=Northeastern University|page=41|access-date=4 јануари 2019}}</ref> ===Европа=== [[Податотека:Liber abbaci magliab f124r.jpg|мини|исправено=1.25|Страница од [[Фибоначи]]евата „Книга за абакот“ со 13 ставки на Фибоначиевата низа.]] Фибоначиевата низа за првпат се јавува во „Книга за абакот“ (''Liber Abaci'', 1202) на [[Леонардо Фибоначи]],{{Sfn|Sigler|2002|pp=404–405}}<ref>{{наведување|url=https://www.math.utah.edu/~beebe/software/java/fibonacci/liber-abaci.html|title=Fibonacci's Liber Abaci (Book of Calculation)|date=13 декември 2009|website=The University of Utah|access-date=28 ноември 2018}}</ref> каде се користи за пресметување на прирастот на популацијата на зајаци.<ref>{{наведување | last = Tassone | first = Ann Dominic | date = април 1967 | doi = 10.5951/at.14.4.0285 | issue = 4 | journal = The Arithmetic Teacher | jstor = 41187298 | pages = 285–288 | title = A pair of rabbits and a mathematician | volume = 14}}</ref> Дибоначи го разгледува прирастот на идеализирана ([[биологија|биолошки]] неостварлива) популација на [[зајак|зајаци]], под претпоставка дека: новородениот размножувачки пар зајаци се ставени во поле; секој пар се пари на старост од еден месец, и на крајот од вториот месец секогаш раѓаат свој пар зајаци; и зајаците никогаш не умираат, туку продолжуваат бесконечно да се размножуваат. Дибоначи поставил [[математички проблем]] за зајаците: колку пара ќе има за една година? * На крајот од првиот месец се парат, но и понатаму останува еден пар. * На крајо од вториот месец создаваат нов пар, така што има 2 пара во полето. * На крајот од третииот месец првичниот пар создава втор пар, но за вториот, женката допрва ќе биде бремена во претстојниот месец, така што има вкупно 3 пара. * На крајот од четвртиот месец првичнипт пар создал уште еден нов пар, а парот роден пред два месеци исто создава прв свој пар, така што има 5 пара. На крајот од {{мпром|n}}-тиот месец, бројот на парови е еднаков на бројот на зрели парови (т.е. бројот на парови во месец {{мат|''n'' – 2}}) плус бројот на парови што живееле претходниот месец (месец {{мат|''n'' – 1}}). Бројот во {{мпром|n}}-тиот месец е {{мпром|n}}-тиот Фибоначиев број.<ref>{{наведување | last = Knott | first = Ron | title = Fibonacci's Rabbits | url=http://www.maths.surrey.ac.uk/hosted-sites/R.Knott/Fibonacci/fibnat.html#Rabbits | publisher =University of Surrey Faculty of Engineering and Physical Sciences}}</ref> Називот „Фибоначиева низа“ е воведен во XIX век од теоретичарот [[Едуар Лика]].<ref>{{наведување | first = Martin | last = Gardner |title=Mathematical Circus |publisher = The Mathematical Association of America |year=1996 |isbn= 978-0-88385-506-5 | quote = Иронично е тоа што Леонардо, кој дал значајни придонеси за математиката, денес се памети главно поради францускиот теоретичар на броевите Едуар Лика од XIX век... го взрал името Фибоначи за бројна низа што се јавува во тривијален проблем во Книга за абакот | page = 153}}</ref> [[Податотека:Fibonacci Rabbits mk.svg|мини|лево|исправено=1.5|Решение на Фибоначиевиот проблем со зајаците: Во растечко идеално население, бројот на парови сочинува Фибоначиева низа. На ''крајот од n''-тиот месец, бројот на парови е еднаков на ''F{{динд|n.}}'']] {{среди|left}} == Поврзаност со златниот пресек == ===Израз од затворен облик <span class="anchor" id="Бинеова формула"></span>=== Како секоја [[низа (математика)|низа]] дефинирана од хомогена линеарна рекуренција со постојани коефициенти, Фибоначиевите броеви имаат [[аналитичко решение|израз од затворен облик]].<ref>{{наведена книга |title=Discrete Mathematics with Ducks |first=sarah-marie|last=belcastro|edition=2 |publisher=CRC Press |year=2018 |isbn=978-1-351-68369-2 |page=260 |url=https://books.google.com/books?id=xoqADwAAQBAJ}} [https://books.google.com/books?id=xoqADwAAQBAJ&pg=PA260 Extract of page 260]</ref> Позната е како '''Бинеова формула''', наречена по францускиот математичар [[Жак Филип Мари Бине]], иако веќе им била позната на [[Абрахам де Моавр]] и [[Даниел Бернули]]:<ref>{{наведување | last1 = Beutelspacher | first1 = Albrecht | last2 = Petri | first2 = Bernhard | contribution = Fibonacci-Zahlen | doi = 10.1007/978-3-322-85165-9_6 | pages = 87–98 | publisher = Vieweg+Teubner Verlag | title = Der Goldene Schnitt | series = Einblick in die Wissenschaft | year = 1996| isbn = 978-3-8154-2511-4 }}</ref> <math display=block> F_n = \frac{\varphi^n-\psi^n}{\varphi-\psi} = \frac{\varphi^n-\psi^n}{\sqrt 5}, </math> каде {{тмат|\varphi}} е [[златен пресек|златниот пресек]], а {{тмат|\psi}} е неговиот конјугат,{{Sfn | Ball | 2003 | p = 156}} <math display=block>\begin{align} \varphi &= \tfrac12\bigl(1 + \sqrt{5}~\!\bigr)= \phantom{-}1,61803\ldots, \\[5mu] \psi &= \tfrac12\bigl(1 - \sqrt{5}~\!\bigr) = -0,61803\ldots. \end{align}</math> Броевите {{тмат|\varphi}} и {{тмат|\psi}} се двете решенија на [[квадратна равенка|квадратната равенка]] {{тмат|1=\textstyle x^2 - x - 1 = 0}}, т.е. {{тмат|1= (x - \varphi)(x - \psi) = x^2 - x - 1}}, и затоа ги задоволуваат идентитетите {{тмат|1= \varphi + \psi = 1}} и {{тмат|1= \varphi\psi = -1}}. Бидејќи <math>\psi = -\varphi^{-1}</math>, Бинеовата формула може да се запише како <math display=block> F_n = \frac{\varphi^n - (-\varphi)^{-n}}{\sqrt 5} = \frac{\varphi^n - (-\varphi)^{-n}}{2\varphi - 1}. </math> За да се увиди врската помеѓу низата и овие константи,{{Sfn | Ball | 2003 | pp = 155–156}} да забележиме дека <math>\varphi</math> and <math>\psi</math> исто така се корени од <math>x^n = x^{n-1} + x^{n-2},</math> така што степените на <math>\varphi</math> и <math>\psi</math> ја задоволуваат Фибоначиевата низа. До други зборови, <math display=block>\begin{align} \varphi^n &= \varphi^{n-1} + \varphi^{n-2}, \\[3mu] \psi^n &= \psi^{n-1} + \psi^{n-2}. \end{align}</math> Следува дека за сите вредности {{мпром|a}} и {{мпром|b}}, низата дефинирана од <math display=block>U_n=a \varphi^n + b \psi^n</math> ја задоволува истата рекуренција. Ако се изберат {{мпром|a}} и {{мпром|b}} така што {{мат|1=''U''{{динд|0}} = 0}} и {{мат|1=''U''{{динд|1}} = 1}} тогаш добиената низа {{мат|''U''{{динд|''n''}}}} мора да биде Фибоначиева низа. Ова е исто со барањето {{мпром|a}} и {{мпром|b}} да го задоволат системот на равенки: <math display=block> \begin{align} a \varphi^0 + b \psi^0 &= 0 \\ a \varphi^1 + b \psi^1 &= 1\end{align} </math> кој има решение <math display=block> a = \frac{1}{\varphi-\psi} = \frac{1}{\sqrt 5},\quad b = -a, </math> давајќи ја бараната формула. Земајќи ги почетните вредности {{мат|''U''{{динд|0}}}} и {{мат|''U''{{динд|1}}}} како произволни константи го решаваме системот на равенки и до го добиваме општото решение <math display=block>\begin{align} a&=\frac{U_1-U_0\psi}{\sqrt 5}, \\[3mu] b&=\frac{U_0\varphi-U_1}{\sqrt 5}. \end{align}</math> Особено, ако го избереме {{мат|1=''a'' = 1}}, тогаш {{мпром|n}}-тиот елемент на низата е блископриближен на {{мпром|n}}-тиот степен на {{тмат|\varphi}} за доволно големи вредности на {{мпром|n}}. Ова се јавува кога {{мат|1=''U''{{динд|0}} = 2}} и {{мат|1=''U''{{динд|1}} = 1}}, што ја дава низата од [[Ликин број|Ликини броеви]]. === Пресметување со заокружување === Бидејќи <math display=inline>\left|\frac{\psi^{n}}{\sqrt 5}\right| < \frac{1}{2}</math> за сите {{мат|''n'' ≥ 0}}, бројот {{мат|''F''{{динд|''n''}}}} е најблискиот [[цел број]] до <math>\frac{\varphi^n}{\sqrt 5}</math>. Затоа, него можеме да го најдеме со [[заокружување]], користејќи се со најблиската целобројна функција: <math display=block>F_n=\left\lfloor\frac{\varphi^n}{\sqrt 5}\right\rceil,\ n \geq 0.</math> Впрочем, грешкат апри заокружување набргу станува мнногу мала со порастот на {{мпром|n}}, помала од 0,1 за {{мат|''n'' ≥ 4}}, и помала од 0,01 за {{мат|''n'' ≥ 8}}. Оваа формула можеме лесно да ја инвертираме за да го најдеме индексот на Фибоначиев број {{мпром|F}}: <math display=block>n(F) = \left\lfloor \log_\varphi \sqrt{5}F\right\rceil,\ F \geq 1.</math> Наместо тоа, ја користиме [[долна и горна цела вредност|долната цела вредност]] што ни го дава најголемиот индекс на Фибоначиев број кој не е поголем од {{мпром|F}}: <math display=block>n_{\mathrm{max}}(F) = \left\lfloor \log_\varphi \sqrt{5}(F+1/2)\right\rfloor,\ F \geq 0,</math> каде <math>\log_\varphi(x) = \ln(x)/\ln(\varphi) = \log_{10}(x)/\log_{10}(\varphi)</math>, <math>\ln(\varphi) = 0,481211\ldots</math>,<ref>{{наведен OEIS|1=A002390|2=Decimal expansion of natural logarithm of golden ratio|mode=cs2}}</ref> and <math>\log_{10}(\varphi) = 0,208987\ldots</math>.<ref>{{наведен OEIS|1=A097348|2=Decimal expansion of arccsch(2)/log(10)|mode=cs2}}</ref> === Величина === Бидејќи ''F{{динд|n}}'' е [[асимптотска анализа|астимтотска]] на <math>\varphi^n/\sqrt5</math>, бројот на цифри во {{мат|''F''{{динд|''n''}}}} е асимптотски на <math>n\log_{10}\varphi\approx 0,2090\, n</math>. Како последица од тоа, за секој цел број {{мат|''d'' > 1}} постојат или 4 или 5 Фибоначиеви броеви со {{мпром|d}} децимални цифри. Поопшто земено, претставено на [[бројна основа|бројната основа]] {{мпром|b}}, бројот на цифри во {{мат|''F''{{динд|''n''}}}} е асимптотски на <math>n\log_b\varphi = \frac{n \log \varphi}{\log b}.</math> === Граница на последователни количници === [[Јоханес Кеплер]] забележал дека соодносот на последователни Фибоначиеви броеви [[конвергентна низа|конвергира]]. Напишал дека „како што е 5 спрема 8 така е 8 спрема 13, практично, и како што е 8 спрема 13, така е 13 спрема 21, речиси“, и заклучил дека овие соодноси се доближуваат до златниот пресек {{тмат|\varphi}}:<ref>{{наведување|last=Kepler |first=Johannes |title=A New Year Gift: On Hexagonal Snow |year=1966 |isbn=978-0-19-858120-8 |publisher=Oxford University Press |page= 92}}</ref><ref>{{наведување | title = Strena seu de Nive Sexangula | year = 1611}}</ref> <math display=block>\lim_{n\to\infty}\frac{F_{n+1}}{F_n}=\varphi.</math> Оваа конвергенција важи без оглед на почетните вредности <math>U_0</math> and <math>U_1</math>, освен ако <math>U_1 = -U_0/\varphi</math>. Ова може да се провери со [[#Бинеова формула|Бинеовата формула]]. На пример, првичните вредности 3 и 2 ја создаваат низата 3, 2, 5, 7, 12, 19, 31, 50, 81, 131, 212, 343, 555, ...&thinsp;. Соодносот на последователни елементи во оваа низа ја покажува истата конвергенција кон златниот пресек. Општо речено, <math>\lim_{n\to\infty}\frac{F_{n+m}}{F_n}=\varphi^m </math>, бидејќи соодносите меѓу последователни Фибоначиеви броеви се доближува до <math>\varphi</math>. === Разложување на степени === Бидејќи златниот пресек ја задоволува равенката <math display=block>\varphi^2 = \varphi + 1,</math> овој израз може да послужи за разложување повисоки степени <math>\varphi^n</math> како линеарна функција од пониски степени, кои пак може да се разложат сè до линеарна комбинација од <math>\varphi</math> и 1. Добиените [[рекурентна формула|рекурентни односи]] даваат Фибоначиеви броеви како линеарни [[коефициент]]и: <math display=block>\varphi^n = F_n\varphi + F_{n-1}.</math> Оваа равенка може да се [[математички доказ|докаже]] со [[математичка индукција|индукција]] на {{мат|''n'' ≥ 1}}: <math display=block>\begin{align} \varphi^{n+1} &= (F_n\varphi + F_{n-1})\varphi = F_n\varphi^2 + F_{n-1}\varphi \\ &= F_n(\varphi+1) + F_{n-1}\varphi = (F_n + F_{n-1})\varphi + F_n = F_{n+1}\varphi + F_n. \end{align}</math> За <math>\psi = -1/\varphi</math>, исто така важи дека <math>\psi^2 = \psi + 1</math> и воедно важи дека <math display=block>\psi^n = F_n\psi + F_{n-1}.</math> Овие изрази важат и за {{мат|''n'' < 1}} доколку Фибоначиевата низа ''F{{динд|n}}'' се прошири на негативни цели броеви користејќи го Фибоначиевото правило <math>F_n = F_{n+2} - F_{n+1}.</math> === Распознавање === Бинеовата формула дава доказ дека позитивниот целоброен {{мпром|x}} е Фибоначиев број [[ако и само ако]] барем еден од <math>5x^2+4</math> или <math>5x^2-4</math> е [[квадратен број|совршен квадрат]].<ref>{{наведување | title = Fibonacci is a Square | last1 = Gessel | first1 = Ira | journal = The Fibonacci Quarterly | volume = 10 | issue = 4 | pages = 417–19 |date=октомври 1972 | url = https://www.fq.math.ca/Scanned/10-4/advanced10-4.pdf | access-date = 11 април 2012 }}</ref> Ова следува затоа што Бинеовата формула, која може да се запише како <math>F_n = (\varphi^n - (-1)^n \varphi^{-n}) / \sqrt{5}</math>, може да се помножи со <math>\sqrt{5} \varphi^n</math> и да се реши како [[квадратна равенка]] во <math>\varphi^n</math> преку [[квадратна формула|квадратната формула]]: <math display=block>\varphi^n = \frac{F_n\sqrt{5} \pm \sqrt{5{F_n}^{\!2} + 4{(-1)}^n}}{2}.</math> Кога ќе го споредиме тоа со <math>\varphi^n = F_n \varphi + F_{n-1} = (F_n\sqrt{5} + F_n + 2 F_{n-1})/2</math>, следува дека : <math display=block>5{F_n}^{\!2} + 4(-1)^n = (F_n + 2F_{n-1})^2\,.</math> Поконкретно, левата страна е совршен квадрат. == Матричен облик == Еден дводимензионален систем на линеарни разликовни равенки што опишува Фибоначиевата низа е <math display=block> \begin{pmatrix} F_{k+2} \\ F_{k+1} \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 1 & 1 \\ 1 & 0 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} F_{k+1} \\ F_{k}\end {pmatrix} </math> поинаку запишано <math display=block> \vec F_{k+1} = \mathbf{A} \vec F_{k},</math> што дава <math>\vec F_n = \mathbf{A}^n \vec F_0</math>. [[Сопствена вредност|Сопствените вредности]] на [[матрица (математика)|матрицата]] {{мат|'''A'''}} се <math>\varphi=\tfrac12\bigl(1+\sqrt5~\!\bigr)</math> и <math>\psi=-\varphi^{-1}=\tfrac12\bigl(1-\sqrt5~\!\bigr)</math> што одговараат на соодветните [[сопствен вектор и сопствена вредност|сопствени вектори]] <math display=block>\vec \mu=\begin{pmatrix} \varphi \\ 1 \end{pmatrix}, \quad \vec\nu=\begin{pmatrix} -\varphi^{-1} \\ 1 \end{pmatrix}.</math> Бидејќи првичната вредност е <math display=block> \vec F_0=\begin{pmatrix} 1 \\ 0 \end{pmatrix}=\frac{1}{\sqrt{5}}\vec{\mu}\,-\,\frac{1}{\sqrt{5}}\vec{\nu}, </math> следува дека {{мпром|n}}-тиот елемент ќе биде <math display=block>\begin{align} \vec F_n\ &= \frac{1}{\sqrt{5}}A^n\vec\mu-\frac{1}{\sqrt{5}}A^n\vec\nu \\ &= \frac{1}{\sqrt{5}}\varphi^n\vec\mu - \frac{1}{\sqrt{5}}(-\varphi)^{-n}\vec\nu \\ &= \cfrac{1}{\sqrt{5}}\left(\cfrac{1+\sqrt{5}}{2}\right)^{\!n}\begin{pmatrix} \varphi \\ 1 \end{pmatrix} \,-\, \cfrac{1}{\sqrt{5}}\left(\cfrac{1-\sqrt{5}}{2}\right)^{\!n}\begin{pmatrix}{c} -\varphi^{-1} \\ 1 \end{pmatrix}. \end{align}</math> Оттука, {{мпром|n}}-тиот елемент во Фибоначиевата низа може непосредно да се распознае како израз од затворен облик: <math display=block> F_n = \cfrac{1}{\sqrt{5}}\left(\cfrac{1+\sqrt{5}}{2}\right)^{\!n} - \, \cfrac{1}{\sqrt{5}}\left(\cfrac{1-\sqrt{5}}{2}\right)^{\!n}. </math> Еквивалентно, истата пресметка може да се направи со [[дијагонализабилна матрица|дијагонализација]] на {{мат|'''A'''}} при употреба на нејзиното [[сопствено разложување на матрица|сопствено разложување]]: <math display=block>\begin{align} A & = S\Lambda S^{-1}, \\[3mu] A^n & = S\Lambda^n S^{-1}, \end{align}</math> каде <math display=block> \Lambda=\begin{pmatrix} \varphi & 0 \\ 0 & -\varphi^{-1}\! \end{pmatrix}, \quad S=\begin{pmatrix} \varphi & -\varphi^{-1} \\ 1 & 1 \end{pmatrix}. </math> Така, изразот од затворен облик за {{мпром|n}}-тиот елемент во Фибоначиевата низа е даден од <math display=block>\begin{align} \begin{pmatrix} F_{n+1} \\ F_n \end{pmatrix} & = A^{n} \begin{pmatrix} F_1 \\ F_0 \end{pmatrix}\ \\ & = S \Lambda^n S^{-1} \begin{pmatrix} F_1 \\ F_0 \end{pmatrix} \\ & = S \begin{pmatrix} \varphi^n & 0 \\ 0 & (-\varphi)^{-n} \end{pmatrix} S^{-1} \begin{pmatrix} F_1 \\ F_0 \end{pmatrix} \\ & = \begin{pmatrix} \varphi & -\varphi^{-1} \\ 1 & 1 \end{pmatrix} \begin{pmatrix}\varphi^n & 0 \\ 0 & (-\varphi)^{-n} \end{pmatrix} \frac{1}{\sqrt{5}}\begin{pmatrix} 1 & \varphi^{-1} \\ -1 & \varphi \end{pmatrix} \begin{pmatrix} 1 \\ 0 \end{pmatrix}, \end{align}</math> што повторно дава <math display=block> F_n = \cfrac{\varphi^n-(-\varphi)^{-n}}{\sqrt{5}}. </math> Матрицата {{мат|'''A'''}} има [[детерминанта]] −1, и затоа претставува {{мат|2 × 2}} унимодуларна матрица. Ова својство може да се разбере како претстава на непрекината дропка за златниот пресек {{мпром|φ}}: <math display=block> \varphi = 1 + \cfrac{1}{1 + \cfrac{1}{1 + \cfrac{1}{1 + \ddots}}}. </math> [[Верижна дропка#Конвергенти|Конвергентите]] на непрекинатата дропка за {{мпром|φ}} се соодноси на последователните Фибоначиеви броеви: {{мат|1=''φ''{{динд|''n''}} = ''F''{{динд|''n''+1}} / ''F''{{динд|''n''}}}} е {{мпром|n}}-тиот конвергент, а {{мат|(''n'' + 1)}}-виот конвергент може да се најде од рекурентниот однос {{мат|1=''φ''{{динд|''n''+1}} = 1 + 1 / ''φ''{{динд|''n''}}}}.<ref>{{нмс |title=The Golden Ratio, Fibonacci Numbers and Continued Fractions. |url=https://nrich.maths.org/2737 |access-date=22 март 2024 |website=nrich.maths.org |language=en}}</ref> Матрицата образувана од последователни конвергенти на секоја непрекината дропка има детерминанта of +1 or −1. Матричната претстава го дава следниов израз од затворен облик за Фибоначиевите броеви: <math display=block> \begin{pmatrix} 1 & 1 \\ 1 & 0 \end{pmatrix}^n = \begin{pmatrix} F_{n+1} & F_n \\ F_n & F_{n-1} \end{pmatrix}. </math> За даден {{мпром|n}}, оваа матрица може да се пресмета во {{мат|''O''(log ''n'')}} аритметички операции,{{efn|Ова ги смета произволнопрецизните аритметички операции како {{мат|''O''(1)}}. Ако ја земеме предвид битовата должина, степенувањето со квадрирање сепак е значајно подобрување, но во сеопштата сложеност преовладува најпоследниот чекор на множењето; во резултатот има {{мат|''O''(''n'')}} цифри, и задачата бара да ги дадеме сите.}} користејќи го методот на [[степенување со квадрирање]]. Ако ја земеме детерминантата од двете страни на оваа равенка го добиваме Касиниевиот идентитет, <math display=block>(-1)^n = F_{n+1}F_{n-1} - {F_n}^2.</math> Покрај тоа, бидејќи {{мат|'''A'''{{гинд|''n''}}'''A'''{{гинд|''m''}} {{=}} '''A'''{{гинд|''n''+''m''}}}} за секоја [[квадратна матрица]] {{мат|'''A'''}}, може да се изведат следните [[идентитет (математика)|идентитети]] (се добиваат од два различни коефициента на [[множење на матрици|матричен производ]], и можеме лесно да го изведеме вториот од првиот заменувајќи го {{мпром|n}} со {{мат|''n'' + 1}}), <math display=block>\begin{align} {F_m}{F_n} + {F_{m-1}}{F_{n-1}} &= F_{m+n-1}, \\[3mu] F_{m} F_{n+1} + F_{m-1} F_n &= F_{m+n} . \end{align}</math> Особено, со {{мат|1=''m'' = ''n''}}, <math display=block>\begin{align} F_{2 n-1} &= {F_n}^2 + {F_{n-1}}^2 \\[6mu] F_{2 n\phantom{{}-1}} &= (F_{n-1}+F_{n+1})F_n \\[3mu] &= (2 F_{n-1}+F_n)F_n \\[3mu] &= (2 F_{n+1}-F_n)F_n. \end{align}</math> Последниве два идентитета ни даваат начин за пресметување на Фибоначиеви броеви [[рекурзија (информатика)|рекурзивно]] во {{мат|''O''(log ''n'')}} аритметички операции. Ова одговара на времето за пресметување на {{мпром|n}}-тиот Фибоначиев број од матричната формула со затворен облик, но со помалку излишни чекори ако избегнеме повторна пресметка на веќе пресметан Фибоначиев број (рекурзија со [[мемоизација]]).<ref>{{наведување|title=In honour of Fibonacci|first=Edsger W.|last=Dijkstra|year=1978|url=https://www.cs.utexas.edu/users/EWD/ewd06xx/EWD654.PDF}}</ref> == Комбинаторни идентитети == === Комбинаторни докази === Повеќето идентитети со Фибоначиеви броеви можат да се докажат со комбинаторски аргументи според фактот што <math>F_n</math> може да се толкува како бројот на (можеби празни) низи на единици и двојки чиј збир изнесува <math>n-1</math>. Ова може да се земе како дефиниција на <math>F_n</math> со начините <math>F_0 = 0</math>, што значи дека не постои низа чиј збир изнесува&nbsp;−1, а <math>F_1 = 1</math>, што значи дека празната низа дава збир од 0. Во следново, <math>|{...}|</math> е [[кардиналност]]а на [[множество]]: : <math>F_0 = 0 = |\{\}|</math> : <math>F_1 = 1 = |\{()\}|</math> : <math>F_2 = 1 = |\{(1)\}|</math> : <math>F_3 = 2 = |\{(1,1),(2)\}|</math> : <math>F_4 = 3 = |\{(1,1,1),(1,2),(2,1)\}|</math> : <math>F_5 = 5 = |\{(1,1,1,1),(1,1,2),(1,2,1),(2,1,1),(2,2)\}|</math> На овој начин рекурентниот однос <math display=block>F_n = F_{n-1} + F_{n-2}</math> може да се разбере како делење на <math>F_n</math> низи на две непреклопувачки множества каде сите низи почнуваат со 1 или со 2: <math display=block>F_n = |\{(1,...),(1,...),...\}| + |\{(2,...),(2,...),...\}|</math> Изземајќи го првиот елемент, збирот на останатите членови во секоја низа изнесува <math>n-2</math> или <math>n-3</math>, а кардиналноста на секое множество е <math>F_{n-1}</math> или <math>F_{n-2}</math> што дава вкупно <math>F_{n-1}+F_{n-2}</math> низи, и покажува дека ова е еднакво на <math>F_n</math>. На сличен начин можеме да покажеме дека збирот од првите Фибоначиеви броеви до {{мпром|n}}-тиот е еднаков на {{мат|(''n'' + 2)}}-тиот Фибоначиев број минус&nbsp;1.{{Sfn | Lucas | 1891 | p = 4}} Со симболи: <math display=block>\sum_{i=1}^n F_i = F_{n+2} - 1</math> Ова се гледа со делење на сите низи што даваат збир <math>n+1</math> според положбата на првата 2. Поконкретно, секое множество се состои од оние низи кои почнуваат <math>(2,...), (1,2,...), ..., </math> до последните две множества <math>\{(1,1,...,1,2)\}, \{(1,1,...,1)\}</math> секое со кардиналност 1. Следејќи ја истата логика како претходно, собирајќи ја кардиналноста на секое множество увидуваме дека : <math>F_{n+2} = F_n + F_{n-1} + ... + |\{(1,1,...,1,2)\}| + |\{(1,1,...,1)\}|</math> ... каде последните два члена ја имаат вредноста <math>F_1 = 1</math>. Оттука следува дека <math>\sum_{i=1}^n F_i = F_{n+2}-1</math>. Сличен аргумент, групирање на збирови според положбата на првата&nbsp;1 наместо првата&nbsp;2, дава уште два идентитета: <math display=block>\sum_{i=0}^{n-1} F_{2 i+1} = F_{2 n}</math> и <math display=block>\sum_{i=1}^{n} F_{2 i} = F_{2 n+1}-1.</math> Изразено со зборови, збирот на првите Фибоначиеви броеви со [[парност|непарен]] индекс до <math>F_{2 n-1}</math> е {{мат|(2''n'')}}-тиот Фибоначиев број, а збирот од првите Фибоначиеви броеви со [[парност|парен]] индекс до <math>F_{2 n}</math> е {{мат|(2''n'' + 1)}}-тиот Фибоначиев број минус&nbsp;1.<ref>{{наведување|title = Fibonacci Numbers |last1 = Vorobiev |first1 = Nikolaĭ Nikolaevich |first2 = Mircea|last2= Martin |publisher = Birkhäuser |year = 2002 |isbn = 978-3-7643-6135-8 |chapter=Chapter 1 |pages = 5–6}}</ref> Можеме да се послужиме со поинаква финта за да го докажеме <math display=block>\sum_{i=1}^n F_i^2 = F_n F_{n+1}</math> или со зборови, збирот на квадратите на првите Фибоначиеви броеви до <math>F_n</math> е производ од {{мпром|n}}-тите и {{мат|(''n'' + 1)}}-тите Фибоначиеви броеви. За да го видиме ова, почнуваме со Фибоначиев правоаголник со големина <math>F_n \times F_{n+1}</math> и го разложуваме на квадрати со големина <math>F_n, F_{n-1}, ..., F_1</math>; од ова следи идентитетот со споредување на плоштини: [[Податотека:Fibonacci Squares.svg|безрамка|260x260п]] === Индуктивни докази === Фибоначиевите идентитети можат лесно да се докажат со [[математичка индукција]]. На пример, да го преиспитаме <math display=block>\sum_{i=1}^n F_i = F_{n+2} - 1.</math> Додаваме <math>F_{n+1}</math> на двете страни : <math>\sum_{i=1}^n F_i + F_{n+1} = F_{n+1} + F_{n+2} - 1</math> така ја имаме формулата за <math>n+1</math> <math display=block>\sum_{i=1}^{n+1} F_i = F_{n+3} - 1</math> Слично на тоа, додаваме <math>{F_{n+1}}^2</math> на двете страни <math display=block>\sum_{i=1}^n F_i^2 = F_n F_{n+1}</math> и добиваме <math display=block>\sum_{i=1}^n F_i^2 + {F_{n+1}}^2 = F_{n+1}\left(F_n + F_{n+1}\right)</math> <math display=block>\sum_{i=1}^{n+1} F_i^2 = F_{n+1}F_{n+2}</math> === Докази со Бинеовата формула === Бинеовата формула гласи <math display=block>\sqrt5F_n = \varphi^n - \psi^n.</math> Со ова можеме да докажуваме Фибоначиеви идентитети. На пример, за да докажеме дека <math display=inline>\sum_{i=1}^n F_i = F_{n+2} - 1</math> забележуваме дека левата страна помножена со <math>\sqrt5</math> станува <math display=block> \begin{align} 1 +& \varphi + \varphi^2 + \dots + \varphi^n - \left(1 + \psi + \psi^2 + \dots + \psi^n \right)\\ &= \frac{\varphi^{n+1}-1}{\varphi-1} - \frac{\psi^{n+1}-1}{\psi-1}\\ &= \frac{\varphi^{n+1}-1}{-\psi} - \frac{\psi^{n+1}-1}{-\varphi}\\ &= \frac{-\varphi^{n+2}+\varphi + \psi^{n+2}-\psi}{\varphi\psi}\\ &= \varphi^{n+2}-\psi^{n+2}-(\varphi-\psi)\\ &= \sqrt5(F_{n+2}-1)\\ \end{align}</math> по потреба, користејќи ги фактите <math display=inline>\varphi\psi =- 1</math> и <math display=inline>\varphi-\psi=\sqrt5</math> за да ги упростиме равенките. == Други идентитети == Можеме да изведеме бројни други идентитети по пат на различни методи. Еве некои од нив:<ref name="MathWorld">{{MathWorld|urlname=FibonacciNumber |title=Fibonacci Number|mode=cs2}}</ref> === Касиниев и Каталанов идентитет === Касиниевиот идентитет вели дека <math display=block>F_n^2 - F_{n+1}F_{n-1} = (-1)^{n-1}</math> Катакаловиот идентитет е воопштување: <math display=block>F_n^2 - F_{n+r}F_{n-r} = (-1)^{n-r}F_r^2</math> === д’Окањов идентитет === <math display=block>F_m F_{n+1} - F_{m+1} F_n = (-1)^n F_{m-n}</math> <math display=block>F_{2 n} = F_{n+1}^2 - F_{n-1}^2 = F_n \left (F_{n+1}+F_{n-1} \right ) = F_nL_n</math> каде {{мат|''L''{{динд|''n''}}}} е {{мпром|n}}-тиот [[Ликин број]]. Последниот е идентитет за удвојување на {{мпром|n}}; други идентитети од овој вид се <math display=block>F_{3 n} = 2F_n^3 + 3 F_n F_{n+1} F_{n-1} = 5F_n^3 + 3 (-1)^n F_n</math> според Касиниевиот идентитет. <math display=block>F_{3 n+1} = F_{n+1}^3 + 3 F_{n+1}F_n^2 - F_n^3</math> <math display=block>F_{3 n+2} = {F_{n+1}}^3 + 3 F_{n+1}^2 F_n + F_n^3</math> <math display=block>F_{4 n} = 4 F_n F_{n+1} \left ( F_{n+1}^2 + 2F_n^2 \right ) - 3F_n^2 \left (F_n^2 + 2F_{n+1}^2 \right )</math> Овие може да се добијат опитно користејќи сведување на мрежа, и се корисни во поставувањето на специјалниот метод на сито во бројно поле за [[факторизација|факторизирање]] на Фибоначиев број. Поопшто,<ref name="MathWorld" /> <math display=block>F_{k n+c} = \sum_{i=0}^k \binom k i F_{c-i} F_n^i F_{n+1}^{k-i}.</math> или пак <math display=block>F_{k n+c} = \sum_{i=0}^k \binom k i F_{c+i} F_n^i F_{n-1}^{k-i}.</math> Ако ставиме {{мат|1=''k'' = 2}} во оваа формула, повторно ги добиваме формулите на крајот од одделот [[#Матричен облик|Матричен облик]]. == Производни функции == === Обична === [[производна функција|Обичната производна функција]] на Фибоначиеват а низа е [[степенски ред|степенскиот ред]] <math display=block> s(z) = \sum_{k=0}^\infty F_k z^k = 0 + z + z^2 + 2z^3 + 3z^4 + 5z^5 + \cdots. </math> Оваа низа е конвергентна за секој [[комплексен број]] <math>z</math> satisfying <math>|z| < 1/\varphi \approx 0,618,</math> и неговиот збир има единствен затворен облик:<ref>{{наведување | last = Glaister | first = P | title = Fibonacci power series | journal = The Mathematical Gazette | year = 1995 | doi = 10.2307/3618079 | volume = 79 | issue = 486| pages = 521–25 | jstor = 3618079 | s2cid = 116536130 }}</ref> <math display=block>s(z)=\frac{z}{1-z-z^2}.</math> Ова може да се докаже со множење со <math display="inline">(1-z-z^2)</math>: <math display=block>\begin{align} (1 - z- z^2) s(z) &= \sum_{k=0}^{\infty} F_k z^k - \sum_{k=0}^{\infty} F_k z^{k+1} - \sum_{k=0}^{\infty} F_k z^{k+2} \\ &= \sum_{k=0}^{\infty} F_k z^k - \sum_{k=1}^{\infty} F_{k-1} z^k - \sum_{k=2}^{\infty} F_{k-2} z^k \\ &= 0z^0 + 1z^1 - 0z^1 + \sum_{k=2}^{\infty} (F_k - F_{k-1} - F_{k-2}) z^k \\ &= z, \end{align}</math> каде сите членови со <math>z^k</math> for <math>k \ge 2</math> се поништуваат поради дефиницискиот Фибоначиев рекурентен однос. Примената на <math>z={10}^{-n}</math> ги изложува Фибоначиевите броеви преку претпоследниот број со <math>n</math> цифри во децималното проширување на <math>s(z)</math>. На пример, <math display=block> s(10^{-3}) = \frac{0,001}{0,998999} = \frac{1000}{998999} = 000,\,001\,001\,002\,003\,005\,008\,013\,\ldots.</math> [[Разложување на парцијални дропки|Разложувањето на парцијални дропки]] е дадено со <math display=block>s(z) = \frac{1}{\sqrt5}\left(\frac{1}{1 - \varphi z} - \frac{1}{1 - \psi z}\right)</math> каде <math display=inline>\varphi = \tfrac12\left(1 + \sqrt{5}\right)</math> е златниот пресек, а <math>\psi = \tfrac12\left(1 - \sqrt{5}\right)</math> е неговиот конјугат. === Експоненцијална === [[производна функција|Експоненцијалната производна функција]] на Фибоначиевата низа може да се добие и од рекурентниот однос, давајќи [[хомогена равенка|хомогена]] [[линеарна диференцијална равенка]]: <math display=block>\begin{align}\sum_{k=0}^{\infty} F_{k+2} \frac{x^{k}}{k!} = {} & \sum_{k=0}^{\infty} F_{k+1} \frac{x^{k}}{k!} + \sum_{k=0}^{\infty} F_{k} \frac{x^{k}}{k!}\\ F^{\prime\prime}(x) = {} & F^{\prime}(x) + F(x) \end{align}</math> Својствениот полином на оваа равенка е <math display=inline>r^2 = r + 1</math>, чии решенија се точно [[златен пресек|златниот пресек]] <math display=inline>\varphi</math> и неговиот конјугат <math display=inline>\psi</math>. Заедно со првичните вредности <math display=inline>F_{0}=F(0)=0</math> и <math display=inline>F_{1}=F^{\prime}(0)=1</math>, експоненцијалната производна функција на Фибоначиевите броеви е дадена од [[цела функција|целата функција]] <math display=block>F(x) = \frac{e^{\varphi x} - e^{\psi x}}{\sqrt{5}}</math> Пресметката на [[изводи]]те на експоненцијалната производна функција во <math display=inline>x=0</math> ја дава Бинеовата формула: <math display=block>F^{(n)}(0) = F_{n} = \frac{\varphi^{n} - \psi^{n}}{\sqrt{5}}</math> == Реципрочни збирови == Бесконечните збирови над [[реципрочна вредност|реципрочни]] Фибоначиеви броеви понекогаш можат да се пресметаат преку [[тета-функција|тета-функции]]. На пример, збирот на сите непарно индексирани реципрочни Фибоначиеви броеви може да се изрази како <math display=block>\sum_{k=1}^\infty \frac{1}{F_{2 k-1}} = \frac{\sqrt{5}}{4} \; \vartheta_2\!\left(0, \frac{3-\sqrt 5}{2}\right)^2 ,</math> а збирот од квадрираните реципрочни Фибоначиеви броеви како <math display=block>\sum_{k=1}^\infty \frac{1}{{F_k}^2} = \frac{5}{24} \!\left(\vartheta_2\!\left(0, \frac{3-\sqrt 5}{2}\right)^4 - \vartheta_4\!\left(0, \frac{3-\sqrt 5}{2}\right)^4 + 1 \right).</math> Ако додадеме 1 кон секој Фибоначиев број од првиот збир, го имаме и затворениот облик <math display=block>\sum_{k=1}^\infty \frac{1}{1+F_{2 k-1}} = \frac{\sqrt{5}}{2},</math> а имаме и ''вгнезден'' збир од квадрирани Фибоначиеви броеви, што ја дава реципрочната вредност на [[златен пресек|златниот пресек]], <math display=block>\sum_{k=1}^\infty \frac{(-1)^{k+1}}{\sum_{j=1}^k {F_{j}}^2} = \frac{\sqrt{5}-1}{2} .</math> Збирот од сите парно индексирани Фибоначиеви броеви е<ref>Landau (1899)<!-- најверојатно: {{наведување | author = Landau, E. | title = Sur la Série des Invers de Nombres de Fibonacci | journal = Bull. Soc. Math. France | volume = 27 | year = 1899 | pages = 298–300}} --> цитирано според Борвајн, стр. 95, Вежба 3b.</ref> <math display=block>\sum_{k=1}^{\infty} \frac{1}{F_{2 k}} = \sqrt{5} \left(L(\psi^2) - L(\psi^4)\right) </math> со Ламбертова низа <math>\textstyle L(q) := \sum_{k=1}^{\infty} \frac{q^k}{1-q^k} ,</math> бидејќи <math>\textstyle \frac{1}{F_{2 k}} = \sqrt{5} \left(\frac{\psi^{2 k}}{1-\psi^{2 k}} - \frac{\psi^{4 k}}{1-\psi^{4 k}} \right)\!.</math> Така, реципрочната Фибоначиева константа is<ref>{{наведен OEIS|1=A079586|2=Decimal expansion of Sum_{k>=1} 1/F(k) where F(k) is the {{мпром|k}}-тиот Фибоначиев број|mode=cs2}}</ref> <math display=block>\sum_{k=1}^{\infty} \frac{1}{F_k} = \sum_{k=1}^\infty \frac{1}{F_{2 k-1}} + \sum_{k=1}^{\infty} \frac {1}{F_{2 k}} = 3,359885666243 \dots</math> Покрај тоа, докажано е дека овој број е [[ирационален број|ирационален]] од Ришар Андре-Жанен.<ref>{{наведување | last = André-Jeannin | first = Richard | title = Irrationalité de la somme des inverses de certaines suites récurrentes | journal = Comptes Rendus de l'Académie des Sciences, Série I | volume = 308 | year = 1989 | issue = 19 | pages = 539–41 |mr=0999451}}</ref> '''Милиновиот ред''' го дава идентитетот<ref>{{наведување|title=Mathematical Gems III|volume=9|series=Dolciani Mathematical Expositions|first=Ross|last=Honsberger|publisher=American Mathematical Society|year=1985|isbn=9781470457181|contribution=Millin's series|pages=135–136|contribution-url=https://books.google.com/books?id=vl_0DwAAQBAJ&pg=PA135}}</ref> <math display=block>\sum_{k=0}^{\infty} \frac{1}{F_{2^k}} = \frac{7 - \sqrt{5}}{2},</math> кој следи од затворениот облик за неговите парцијални збирови како што {{мпром|N}} тежнее кон бесконечност: <math display=block>\sum_{k=0}^N \frac{1}{F_{2^k}} = 3 - \frac{F_{2^N-1}}{F_{2^N}}.</math> == Прости броеви и деливост == === Своства на деливост === Секој трет број од низата е парен (кратно на <math>F_3=2</math>) и, поопшто речено, секој {{мпром|k}}-ти број од низата е кратно на ''F{{динд|k}}''. Со тоа Фибоначиевата низа е пример за низа на деливост. Всушност, Фибоначиевата низа го задоволува посилното својство на деливост<ref>{{наведување | first = Paulo | last = Ribenboim | title = My Numbers, My Friends | publisher = Springer-Verlag | year = 2000}}</ref><ref>{{наведување | last1 = Su | first1 = Francis E | others = et al | publisher = HMC | url = http://www.math.hmc.edu/funfacts/ffiles/20004.5.shtml | contribution = Fibonacci GCD's, please | year = 2000 | title = Mudd Math Fun Facts | access-date = 23 февруари 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20091214092739/http://www.math.hmc.edu/funfacts/ffiles/20004.5.shtml | archive-date = 14 декември 2009 | url-status = dead }}</ref> <math display=block>\gcd(F_a,F_b,F_c,\ldots) = F_{\gcd(a,b,c,\ldots)}\,</math> каде {{мат|gcd}} е функцијата на [[најголем заеднички делител]]. (Овој однос е поинаков ако се користи поинаков начин на индексирање, како оној што ја отпочнува низата со {{тмат|1=F_0 = 1}} и {{тмат|1=F_1 = 1}}.) Особено, секои три последователни Фибоначиеви броеви are [[заемно прости броеви|заемно прости]] по парови бидејќи истовремено <math>F_1=1</math> и <math>F_2 = 1</math>. То ест, : <math>\gcd(F_n, F_{n+1}) = \gcd(F_n, F_{n+2}) = \gcd(F_{n+1}, F_{n+2}) = 1</math> за секој {{мпром|n}}. Секој [[прост број]] {{мпром|p}} дели Фибоначиев број кој може да се определи според вредноста на {{мпром|p}} [[модуларна аритметика|по модул]]&nbsp;5. Ако {{мпром|p}} е складен со 1 или 4 по модул 5, тогаш {{мпром|p}} го дели {{мат|''F''{{динд|''p''−1}}}}, и ако {{мпром|p}} е складен со 2 или 3 по модул 5, тогаш, {{мпром|p}} divides {{мат|''F''{{динд|''p''+1}}}}. Останатиот случај е кога {{мат|1=''p'' = 5}}, и во овој случај {{мпром|p}} го дели ''F{{динд|p}}''. <math display=block>\begin{cases} p =5 & \Rightarrow p \mid F_{p}, \\ p \equiv \pm1 \pmod 5 & \Rightarrow p \mid F_{p-1}, \\ p \equiv \pm2 \pmod 5 & \Rightarrow p \mid F_{p+1}.\end{cases}</math> Овие случаи можат да се здружат во една неподелна формула, користејќи го [[Лежандров симбол|Лежандровиот симбол]]:<ref>{{наведување | last = Williams | first = H. C. | doi = 10.4153/CMB-1982-053-0 | doi-access=free | issue = 3 | journal = Canadian Mathematical Bulletin | mr = 668957 | pages = 366–70 | title = A note on the Fibonacci quotient <math>F_{p-\varepsilon}/p</math> | volume = 25 | year = 1982| hdl = 10338.dmlcz/137492 | hdl-access = free }}. Вилијамс го нарекува ова својство „добро познато“.</ref> <math display=block>p \mid F_{p \,-~\! \left(\frac{5}{p}\right)}.</math> === Проверка на простота === Гореспоменатата формула служи за [[проверка на простота]]та во смисла дека ако <math display=block>n \mid F_{n \,-~\! \left(\frac{5}{n}\right)},</math> каде Лежандровиот симбол е заменет со [[Јакобиев симбол]], тогаш ова докажува дека {{мпром|n}} е прост број, и ако не важи, дека {{мпром|n}} дефинитивно не е прост. Ако {{мпром|n}} е [[сложен број]] и ја задоволува формулата, тогаш {{мпром|n}} е ''Фибоначиев псевдопрост број''. Кога {{мпром|m}} е голем{{snd}}да речеме 500-[[бит]]ен број{{snd}}тогаш можеме да го пресметаме {{мат|''F''{{динд|''m''}} (mod ''n'')}} делотворно со матричниот облик. Затоа, <math display=block> \begin{pmatrix} F_{m+1} & F_m \\ F_m & F_{m-1} \end{pmatrix} \equiv \begin{pmatrix} 1 & 1 \\ 1 & 0 \end{pmatrix}^m \pmod n.</math> Тука матричниот степен {{мат|''A''{{гинд|''m''}}}} се пресметува со помош на модуларно степенување, кој може да се прилагоди за матрици.<ref>''Prime Numbers'', Richard Crandall, Carl Pomerance, Springer, second edition, 2005, стр. 142.</ref> === Фибоначиеви прости броеви === ''Фибоначиев прост број'' е Фибоначиев број што е [[прост број|прост]]. Првите неколку се:<ref>{{наведен OEIS|1=A005478|2=Prime Fibonacci numbers|mode=cs2}}</ref> : 2, 3, 5, 13, 89, 233, 1597, 28657, 514229, ... Пронајдени се Фибоначиеви прости броеви со илјадници цифри, но не е познато дали ги има бесконечно многу.<ref>{{наведување | last = Diaconis | first = Persi | editor1-last = Butler | editor1-first = Steve | editor2-last = Cooper | editor2-first = Joshua | editor3-last = Hurlbert | editor3-first = Glenn | contribution = Probabilizing Fibonacci numbers | contribution-url = https://statweb.stanford.edu/~cgates/PERSI/papers/probabilizing-fibonacci.pdf | isbn = 978-1-107-15398-1 | mr = 3821829 | pages = 1–12 | publisher = Cambridge University Press | title = Connections in Discrete Mathematics: A Celebration of the Work of Ron Graham | year = 2018 | access-date = 23 ноември 2022 | archive-date = 11 ноември 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20231118192225/https://statweb.stanford.edu/~cgates/PERSI/papers/probabilizing-fibonacci.pdf | url-status = dead }}</ref> {{мат|''F''{{динд|''kn''}}}} е делив со {{мат|''F''{{динд|''n''}}}}, така што, освен {{мат|1=''F''{{динд|4}} = 3}}, секој Фибоначиев прост број мора да има прост индекс. Бидејќи постојат произволно долги низи од [[сложен број|сложени броеви]], така постојат и произволно долги низи од сложени Фибоначиеви броеви. Ниеден Фибоначиев број поголем од {{мат|1=''F''{{динд|6}} = 8}} не може да се разликува за 1 од прост број.<ref>{{наведување | first = Ross | last = Honsberger | title = Mathematical Gems III | journal = AMS Dolciani Mathematical Expositions | year = 1985 | isbn = 978-0-88385-318-4 | page = 133 | issue = 9}}</ref> Единствениот нетривијален [[квадратен број|квадратен]] Фибоначиев број е 144.<ref>{{наведување | last = Cohn | first = J. H. E. | doi = 10.1112/jlms/s1-39.1.537 | journal = The Journal of the London Mathematical Society | mr = 163867 | pages = 537–540 | title = On square Fibonacci numbers | volume = 39 | year = 1964}}</ref> Атила Пете во 2001 г. докажал дека дека постои конечен број на Фибоначиеви броеви од [[совршен степен]].<ref>{{наведување | first = Attila | last = Pethő | title = Diophantine properties of linear recursive sequences II | journal = Acta Mathematica Academiae Paedagogicae Nyíregyháziensis | volume = 17 | year = 2001 | pages = 81–96}}</ref> Во 2006 г. И. Бижо, М. Мињот и С, Сиксек докажале дека 8 и 144 е единствените такви нетривијални совршени броеви.<ref>{{наведување|first1=Y|last1=Bugeaud|first2=M|last2= Mignotte|first3=S|last3=Siksek|title = Classical and modular approaches to exponential Diophantine equations. I. Fibonacci and Lucas perfect powers | journal = Ann. Math.|volume = 2 | year = 2006 | pages = 969–1018 | issue = 163 | bibcode = 2004math......3046B | arxiv = math/0403046| doi = 10.4007/annals.2006.163.969|s2cid=10266596}}</ref> Единствените [[триаголен број|триаголни]] Фибоначиеви броеви се 1, 3, 21 и 55, кои ги претпоставил Вернер Хогат, а ги докажал Луо Минг.<ref>{{наведување|first=Ming|last=Luo|title = On triangular Fibonacci numbers | journal = Fibonacci Quart. | volume = 27 | issue = 2 | year = 1989 | pages = 98–108 |doi=10.1080/00150517.1989.12429576 | url = https://www.fq.math.ca/Scanned/27-2/ming.pdf }}</ref> Ниеден Фибоначиев број не може да биде [[совршен број]].<ref name="Luca2000">{{наведување | first=Florian | last=Luca | title=Perfect Fibonacci and Lucas numbers | journal=Rendiconti del Circolo Matematico di Palermo | year=2000 | volume=49 | issue=2 | pages=313–18 | doi=10.1007/BF02904236 | mr=1765401 | s2cid=121789033 | issn=1973-4409 }}</ref> Поопшто, ниеден Фибоначиев број освен 1 не може да биде помножено совршен,<ref name="BGLLHT2011">{{наведување | first1=Kevin A. | last1=Broughan | first2=Marcos J. | last2=González | first3=Ryan H. | last3=Lewis | first4=Florian | last4=Luca | first5=V. Janitzio | last5=Mejía Huguet | first6=Alain | last6=Togbé | title=There are no multiply-perfect Fibonacci numbers | journal=Integers | year=2011 | volume=11a | page=A7 | url=https://math.colgate.edu/~integers/vol11a.html | mr=2988067 }}</ref> и ниеден сооднос на два Фибоначиеви броја не може да биде совршен.<ref name="LucaMH2010">{{наведување | first1=Florian | last1=Luca | first2=V. Janitzio | last2=Mejía Huguet | title=On Perfect numbers which are ratios of two Fibonacci numbers | journal=Annales Mathematicae at Informaticae | year=2010 | volume=37 | pages=107–24 | url=http://ami.ektf.hu/index.php?vol=37 | mr=2753031 | issn=1787-6117 | accessdate=2026-04-24 | archive-date=2019-07-22 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190722092928/http://ami.ektf.hu/index.php?vol=37 | url-status=dead }}</ref> === Прости делители === Со исклучок на 1, 8 и 144 ({{мат|1=''F''{{динд|1}} = ''F''{{динд|2}}}}, {{мат|''F''{{динд|6}}}} и {{мат|''F''{{динд|12}}}}) секој Фибоначиев број има прост множител that is not a множител of any smaller Фибоначиев број (Кармајклова теорема).<ref>{{наведување | first = Ron | last = Knott | url = http://www.maths.surrey.ac.uk/hosted-sites/R.Knott/Fibonacci/fibtable.html | title = The Fibonacci numbers | publisher = Surrey | place = UK}}</ref> Поради тоа, 8 и 144 ({{мат|''F''{{динд|6}}}} и {{мат|''F''{{динд|12}}}}) се единствените Фибоначиеви броеви кои се производ од други Фибоначиеви броеви.<ref>{{наведен OEIS|1=A235383|2=Fibonacci numbers that are the product of other Fibonacci numbers|mode=cs2}}</ref> Деливоста на Фибоначиевите броеви со прост {{мпром|p}} е сврзана со [[Лежандров симбол|Лежандровиот симбол]] <math>\bigl(\tfrac{p}{5}\bigr)</math> кој се пресметува вака: <math display=block>\left(\frac{p}{5}\right) = \begin{cases} 0 & \text{ако } p = 5\\ 1 & \text{ако } p \equiv \pm 1 \pmod 5\\ -1 & \text{ако } p \equiv \pm 2 \pmod 5.\end{cases}</math> Ако {{мпром|p}} е прост број, тогаш <math display=block> F_p \equiv \left(\frac{p}{5}\right) \pmod p \quad \text{и}\quad F_{p-\left(\frac{p}{5}\right)} \equiv 0 \pmod p.</math><ref>{{наведување | first = Paulo | last = Ribenboim | year = 1996 | title = The New Book of Prime Number Records | place = New York | publisher = Springer | isbn = 978-0-387-94457-9 | page = 64}}</ref>{{Sfn | Lemmermeyer | 2000 | loc = ex. 2.25–28 | pp = 73–74}} На пример, <math display=block>\begin{align} \bigl(\tfrac{2}{5}\bigr) &= -1, &F_3 &= 2, &F_2&=1, \\ \bigl(\tfrac{3}{5}\bigr) &= -1, &F_4 &= 3,&F_3&=2, \\ \bigl(\tfrac{5}{5}\bigr) &= 0, &F_5 &= 5, \\ \bigl(\tfrac{7}{5}\bigr) &= -1, &F_8 &= 21,&F_7&=13, \\ \bigl(\tfrac{11}{5}\bigr)& = +1, &F_{10}& = 55, &F_{11}&=89. \end{align}</math> Не е познато дали постои прост {{мпром|p}} таков што <math display=block>F_{p\,-~\!\left(\frac{p}{5}\right)} \equiv 0 \pmod{p^2}.</math> Ваквите прости броеви (ако постојат) би се нарекувале Вол–Сун-Сунови прости броеви. Исто така, ако {{мат|''p'' ≠ 5}} е непарен прост број, тоаш:{{Sfn | Lemmermeyer | 2000 | loc = ex. 2.28 | pp = 73–74}} <math display=block>5 {F_{\frac{p \pm 1}{2}}}^2 \equiv \begin{cases} \tfrac{1}{2} \left (5\bigl(\tfrac{p}{5}\bigr)\pm 5 \right ) \pmod p & \text{ако } p \equiv 1 \pmod 4\\ \tfrac{1}{2} \left (5\bigl(\tfrac{p}{5}\bigr)\mp 3 \right ) \pmod p & \text{ако } p \equiv 3 \pmod 4. \end{cases}</math> '''Пример 1.''' {{мат|1=''p'' = 7}}, во овој случај {{мат|1=''p'' ≡ 3 (mod 4)}} и имаме: <math display=block>\bigl(\tfrac{7}{5}\bigr) = -1: \qquad \tfrac{1}{2}\left(5 \bigl(\tfrac{7}{5}\bigr)+3 \right ) =-1, \quad \tfrac{1}{2} \left(5\bigl(\tfrac{7}{5}\bigr)-3 \right )=-4.</math> <math display=block>F_3=2 \text{ и } F_4=3.</math> <math display=block>5{F_3}^2=20\equiv -1 \pmod {7}\;\;\text{ и }\;\;5{F_4}^2=45\equiv -4 \pmod {7}</math> '''Пример 2.''' {{мат|1=''p'' = 11}}, во овој случај {{мат|1=''p'' ≡ 3 (mod 4)}} и имаме: <math display=block>\bigl(\tfrac{11}{5}\bigr) = +1: \qquad \tfrac{1}{2}\left( 5\bigl(\tfrac{11}{5}\bigr)+3 \right)=4, \quad \tfrac{1}{2} \left(5\bigl(\tfrac{11}{5}\bigr)- 3 \right)=1.</math> <math display=block>F_5=5 \text{ и } F_6=8.</math> <math display=block>5{F_5}^2=125\equiv 4 \pmod {11} \;\;\text{ и }\;\;5{F_6}^2=320\equiv 1 \pmod {11}</math> '''Пример 3.''' {{мат|1=''p'' = 13}}, во овој случај {{мат|1=''p'' ≡ 1 (mod 4)}} и имаме: <math display=block>\bigl(\tfrac{13}{5}\bigr) = -1: \qquad \tfrac{1}{2}\left(5\bigl(\tfrac{13}{5}\bigr)-5 \right) =-5, \quad \tfrac{1}{2}\left(5\bigl(\tfrac{13}{5}\bigr)+ 5 \right)=0.</math> <math display=block>F_6=8 \text{ и } F_7=13.</math> <math display=block>5{F_6}^2=320\equiv -5 \pmod {13} \;\;\text{ и }\;\;5{F_7}^2=845\equiv 0 \pmod {13}</math> '''Пример 4.''' {{мат|1=''p'' = 29}}, во овој случај {{мат|1=''p'' ≡ 1 (mod 4)}} и имаме: <math display=block>\bigl(\tfrac{29}{5}\bigr) = +1: \qquad \tfrac{1}{2}\left(5\bigl(\tfrac{29}{5}\bigr)-5 \right)=0, \quad \tfrac{1}{2}\left(5\bigl(\tfrac{29}{5}\bigr)+5 \right)=5.</math> <math display=block>F_{14}=377 \text{ и } F_{15}=610.</math> <math display=block>5{F_{14}}^2=710645\equiv 0 \pmod {29} \;\;\text{ и }\;\;5{F_{15}}^2=1860500\equiv 5 \pmod {29}</math> За непарен {{мпром|n}}, сите непарни прости делители на {{мат|''F''{{динд|''n''}}}} се складни со 1 по модул 4, што значи дека сите непарни делители на {{мат|1=''F''{{динд|''n''}}}} (како производи на непарни прости делители) се складни со 1 по модул 4.{{Sfn | Lemmermeyer | 2000 | loc = ex. 2.27 | p = 73}} На пример, <math display=block>F_1 = 1,\ F_3 = 2,\ F_5 = 5,\ F_7 = 13,\ F_9 = {\color{Red}34} = 2 \cdot 17,\ F_{11} = 89,\ F_{13} = 233,\ F_{15} = {\color{Red}610} = 2 \cdot 5 \cdot 61.</math> Сите познати множители на Фибоначиевите броеви {{мат|''F''(''i'')}} за сите {{мат|''i'' < 50000}} се собрани во релевантните збирки.<ref>{{наведување | url = https://mersennus.net/fibonacci/ | title = Fibonacci and Lucas factorizations | publisher = Mersennus}} ги собира сите познати делители на {{мат|''F''(''i'')}} со {{мат|''i'' < 10000}}</ref><ref>{{наведување | url =http://fibonacci.redgolpe.com/ | title =Factors of Fibonacci and Lucas numbers | publisher =Red golpe }}{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} collects all known множители of {{мат|''F''(''i'')}} with {{мат|10000 < ''i'' < 50000}}</ref> === Периодичност по модул ''n'' === Ако членовите на Фибоначиевата низа се земат mod&nbsp;{{мпром|n}}, добиената низа е периодична со период од највеќе&nbsp;{{мат|6''n''}}.<ref>{{наведување | title = Problems and Solutions: Solutions: E3410 | last1 = Freyd | first1 = Peter | last2 = Brown | first2 = Kevin S. | journal = The American Mathematical Monthly | volume = 99 | issue = 3 | pages = 278–79 |date= 1993 | doi=10.2307/2325076| jstor = 2325076 }}</ref> Должините на периодите за разни {{мпром|n}} ги образуваат т.н. Пизанови периоди.<ref>{{наведен OEIS|1=A001175|2=Pisano periods (or Pisano numbers): period of Fibonacci numbers mod n|mode=cs2}}</ref> Утврдувањето на општа формула за Пизановите периоди е отворен проблем, кој како потпроблем има посебен случај на проблемот за наоѓање на мултипликативниот ред на [[модуларна аритметика|модуларен цел број]] или на елемент на [[конечно поле]]. Меѓутоа, за секој еден {{мпром|n}}, Пизановиот период може да се најде како примерок на пронаоѓање на циклуси. == Воопштувања == Фибоначиевата низа е една од најпростите и најрано откриени низи дефинирани со [[рекурентна формула|рекурентен однос]], и поточно со линеарна разликовна равенка. Сите овие низи може да се сметаат за воопштувања на Фибоначиевата низа. Особено, Бинеовата формула може да се воопшти до секоја низа која е решение на хомогена линеарна разликовна равенка со постојани коефициенти. Еве примери кои во извесна смисла се блиски до Фибоначиевата низа: * Воопштување на индексот до негативни цели броеви за добивање на негафибоначиевите numbers. * Воопштување на индексот до [[реален број|реални броеви]] со изменет облик на Бинеовата формула.<ref name="MathWorld" /> * Почнување со други цели броеви. [[Ликин број|Ликини броеви]] имаат {{мат|1=''L''{{динд|1}} = 1}}, {{мат|1=''L''{{динд|2}} = 3}}, а {{мат|1=''L{{динд|n}}'' = ''L''{{динд|''n''−1}} + ''L''{{динд|''n''−2}}}}. Низите без прости броеви ја користат Фибоначиевата рекурзија со други почетни точки за создавање на низи каде сите броеви се сложени. * Поставување на бројот како линеарна функција (освен збирот) на двата претходни броја. [[Пелов број|Пеловите броеви]] имаат {{мат|1=''P{{динд|n}}'' = 2''P''{{динд|''n''−1}} + ''P''{{динд|''n''−2}}}}. Ако на коефициентот на претходната вредност му доделиме променлива вредност {{мпром|x}}, резултатот е низа од Фибоначиеви полиноми. * Не ги собираме непосредно претходните броеви. Падовановата низа и [[Перенов број|Переновите броеви]] имаат {{мат|1=''P''(''n'') = ''P''(''n'' − 2) + ''P''(''n'' − 3)}}. * Создавање на следниот број со собирање на 3 броја (трибоначиеви броеви), 4 броја (тетраначиеви броеви) или повеќе. Добиените низи се познати како ''Фибоначиеви броеви од n-чекор''.<ref>{{наведување | last1 = Lü | first1 = Kebo | last2 = Wang | first2 = Jun | journal = Utilitas Mathematica | mr = 2278830 | pages = 169–177 | title = {{мпром|k}}-step Fibonacci sequence modulo {{мпром|m}} | url = https://utilitasmathematica.com/index.php/Index/article/view/410 | volume = 71 | year = 2006}}</ref> == Примена == === Математика === [[Податотека:Pascal triangle fibonacci.svg|мини|исправено=1.2|Фибоначиевите броеви се збирови од дијагоналите (со црвено) на лево подреден [[Паскалов триаголник]].]] Фибоначиевите броеви се јавуваат како збирови од [[биномен коефициент|биномни коефициенти]] во „плитките“ дијагонали на [[Паскалов триаголник|Паскаловиот триаголник]]:{{Sfn | Lucas | 1891 | p = 7}} <math display=block>F_n = \sum_{k=0}^{\left\lfloor\frac{n-1}{2}\right\rfloor} \binom{n-k-1}{k}.</math> Ова може да се докаже со проширување на производната функција <math display=block>\frac{x}{1-x-x^2} = x + x^2(1+x) + x^3(1+x)^2 + \dots + x^{k+1}(1+x)^k + \dots = \sum\limits_{n=0}^\infty F_n x^n</math> и собирање на слични членови на <math>x^n</math>. За да видиме како се користи формулата, можеме збировите да ги подредиме според бројот на присутни членови: :{| | {{мат|5}} | {{мат|1== 1+1+1+1+1}} |- | | {{мат|1== 2+1+1+1}} | {{мат|1== 1+2+1+1}} | {{мат|1== 1+1+2+1}} | {{мат|1== 1+1+1+2}} |- | | {{мат|1== 2+2+1}} | {{мат|1== 2+1+2}} | {{мат|1== 1+2+2}} |} што е <math>\textstyle \binom{5}{0}+\binom{4}{1}+\binom{3}{2}</math>, каде ги избираме положбите ба {{мпром|k}} двојки од {{мат|''n''−''k''−1}} членови. [[Податотека:Fibonacci climbing stairs.svg|мини|десно|Примена на Фибоначиевата низа за набројување {{бп|{1,&thinsp;2}-ограничени}} композиции]] Овие броеви исто така даваат решение за извесни набројувачки проблеми,<ref>{{наведување|last=Stanley|first=Richard|title=Enumerative Combinatorics I (2nd ed.)|year=2011|publisher=Cambridge Univ. Press|isbn=978-1-107-60262-5|page=121, Ex 1.35}}</ref> од кои најчест е броењето на начини на запишување на даден број {{мпром|n}} како подреден збир од единици и двојки (наречен композиции); постојат {{мат|''F''{{динд|''n''+1}}}} начини да се изведе тоа (еквивалентно, воедно е бројот на домино-поплочувања на <math>2\times n</math> правоаголник). На пример, постојат {{мат|1=''F''{{динд|5+1}} = ''F''{{динд|6}} = 8}} начини да се качиме на скала со 5 скалила, правејќи по еден или два чекора наеднаш: :{| | {{мат|5}} | {{мат|1== 1+1+1+1+1}} | {{мат|1== 2+1+1+1}} | {{мат|1== 1+2+1+1}} | {{мат|1== 1+1+2+1}} | {{мат|1== 2+2+1}} |- | | {{мат|1== 1+1+1+2}} | {{мат|1== 2+1+2}} | {{мат|1== 1+2+2}} |} Илустрацијата покажува дека 8 може да се разложи на 5 (бројот на начини да се искачат 4 скалила, проследен од единечен чекор) плус 3 (бројот на начини да се искачат 3 скалила, проследен од двоен чекор). Истата постпака се применува [[рекурзија|рекурзивно]] до еден чекор, кој може да се искачи на само еден начин. Фибоначиевите броеви се среќаваат на различни начини меѓу разни [[двоичен броен систем|двоични]] [[низа (информатика)|низи]], или еквивалентно, меѓу [[подмножество|подмножествата]] на дадено множество. * Бројот на двоични низи со должина {{мпром|n}} без последователни единици е Фибоначиевиот број {{мат|''F''{{динд|''n''+2}}}}. Н апример, од 16-те двоични низи со должина 4, има {{мат|1=''F''{{динд|6}} = 8}} без последователни единици — тие се {{моно|0000}}, {{моно|0001}}, {{моно|0010}}, {{моно|0100}}, {{моно|0101}}, {{моно|1000}}, {{моно|1001}} и {{моно|1010}}. Таквите низи се двоични претставници на фибинарни броеви. Еквивалентно, {{мат|''F''{{динд|''n''+2}}}} е бројот на подмножества {{мпром|S}} на {{мат|{{ммнож|1, ..., ''n''}}}} без последователни цели броеви, т.е. оние {{мпром|S}} за кои {{мат|{{ммнож|''i'', ''i'' + 1}} ⊈ ''S''}} за секој {{мпром|i}}. [[Биекција]] со збировите до {{мат|''n''+1}} го заменува 1 со {{моно|0}}, а 2 со {{моно|10}}, а последната нула се испушта. * Бројот на двоични низи со должина {{мпром|n}} без непарен број од последователни единици е Фибоначиевиот број {{мат|''F''{{динд|''n''+1}}}}. На пример, од 16-те двоични низи со должина 4, постојат {{мат|1=''F''{{динд|5}} = 5}} без непарен број во последователни единици — тие се {{моно|0000}}, {{моно|0011}}, {{моно|0110}}, {{моно|1100}}, {{моно|1111}}. Еквивалентно, бројот на подмножества {{мпром|S}} на {{мат|{{ммнож|1, ..., ''n''}}}} без непарен број на последователни цели броеви е {{мат|''F''{{динд|''n''+1}}}}. Биекцијата на двата збира до {{мпром|n}} го заменува 1 со {{моно|0}}, а 2 со {{моно|11}}. * Бројот на двоични низи со должина {{мпром|n}} без парен број на последователни нули or единици е {{мат|2''F''{{динд|''n''}}}}. На пример, од 16-те двоични низи со должина 4, постојат {{мат|1=2''F''{{динд|4}} = 6}} без парен број на последователни нули или единици — тие се {{моно|0001}}, {{моно|0111}}, {{моно|0101}}, {{моно|1000}}, {{моно|1010}}, {{моно|1110}}. Има еквивалентен исказ за подмножества. * Јуриј Матијасевич успеал да покаже дека Фибоначиевите броеви може да се дефинираат со [[Диофантова равенка]], што го довело да го реши Хилбертовиот десетти проблем.<ref>{{наведување|title=Review of Yuri V. Matiyasevich, ''Hibert's Tenth Problem''|journal=Modern Logic|first=Valentina|last=Harizanov|volume=5|issue=3|year=1995|pages=345–55|url=https://projecteuclid.org/euclid.rml/1204900767}}</ref> * Фибоначиевите броеви исто така претставуваат пример за потполна низа. Ова значи дека секој позитивен цел број може да се запише како збир од Фибоначиеви броеви, каде ниеден број не се повторува. * Меѓутоа, секој позитивен цел број може да е запише на единстен начин како збир од ''еден или повеќе'' различни Фибоначиеви броеви така што збирот нема да има два последователни Фибоначиеви броја. Ова е познато како [[Цекендорфова теорема]], а збирот од Фибоначиеви броеви кој ги задоволува тие услови се нарекува Цекендорфово претставување. Цекендорфовото претставување на еден број може да послужи за да се добие неговото Фибоначиево кодирање. * Почнувајќи од 5, секој втор Фибоначиев број е должината на [[хипотенуза]]та на [[правоаголен триаголник]] со целобројни страни, или, со други зборови, најголемиот број во [[Питагорина тројка]], добиен од формулата <math display=block>(F_n F_{n+3})^2 + (2 F_{n+1}F_{n+2})^2 = {F_{2 n+3}}^2.</math> Низата од Питагорини триаголници добиени од оваа формула има страни со должини (3,4,5), (5,12,13), (16,30,34), (39,80,89), ...&thinsp;. Средната страна на секој од овие триаголници е збир од трите страни на претходниот триаголник.<ref>{{наведување | last = Pagni | first = David | date = септември 2001 | issue = 4 | journal = Mathematics in School | jstor = 30215477 | pages = 39–40 | title = Fibonacci Meets Pythagoras | volume = 30}}</ref> * Фибоначиевиот куб е [[граф|ненасочен граф]] со Фибоначиев број на јазли кој е предложен како [[мрежна топологија]] за [[напоредна обработка]]. * Фибоначиевите броеви се јавуваат во лемата за прстенот, со што се докажува врската помеѓу теоремата за насложување на кругови и [[конформно пресликување|конформните пресликувања]].<ref>{{наведување|last=Stephenson|first=Kenneth|isbn=978-0-521-82356-2|mr=2131318|publisher=Cambridge University Press|title=Introduction to Circle Packing: The Theory of Discrete Analytic Functions|year=2005}}; see especially Lemma 8.2 (Ring Lemma), [https://books.google.com/books?id=38PxEmKKhysC&pg=PA73 стр. 73–74], and Appendix B, The Ring Lemma, стр. 318–321.</ref> === Информатика === [[Податотека:Fibonacci Tree 6.svg|мини|исправено=1.2|Фибоначиево дрво со висина 6. Рамнотежните множители се со зелено; висините со црвено.]] * Фибоначиевите броеви се важни во [[анализа на алгоритми|анализата на пресметковната временска сложеност]] на [[Евклидов алгоритам|Евклидовиот алгоритам]] за одредување на [[најголем заеднички делител]] од два цели броја: најлошата влезна вредност за овој алгоритам е пар од последователни Фибоначиеви броеви.<ref>{{наведување| first= Donald E |last= Knuth | year =1997|title=The Art of Computer Programming | volume = 1: Fundamental Algorithms|edition= 3 | publisher = Addison–Wesley |isbn=978-0-201-89683-1 | page = 343}}</ref> * Фибоначиевите броеви се користат во повеќефазната верзија на алгоритамот за [[подредување со спојување]] каде неподредениот список се дели на два списока чии должини одговараат на последователни Фибоначиеви броеви — со делење на списокот така што двата дела ќе бидат со должина во приближниот сооднос на {{мпром|φ}}. Познатата книга „Уметноста на сметачкото програмирање“ опишува примена на полифазното подредување со спојување за уреди со магнетна лента. * {{котва|Фибоначиево дрво}}Фибоначиевото дрво е [[бинарно стебло]] чии поддрва (рекурзивно) се разликуваат по висина за точно 1. Затоа, тоа е [[АВЛ-дрво]], со најмалку јазли за дадена висина — „најтенкото“ АВЛ-дрво. Овие дрва имаат број на темиња кои се Фибоначиев број минус еден, важен факт во анализата на АВЛ-дрвата.<ref>{{наведување|last1=Adelson-Velsky|first1=Georgy|last2=Landis|first2=Evgenii|year=1962|title=An algorithm for the organization of information|journal=Proceedings of the USSR Academy of Sciences|volume=146|pages=263–266|language=ru}} [https://zhjwpku.com/assets/pdf/AED2-10-avl-paper.pdf English translation] by Myron J. Ricci in ''Soviet Mathematics - Doklady'', 3:1259–1263, 1962.</ref> * Фибоначиевите броеви се користат од некои [[генератор на посевдослучајни броеви|генератори на пседвослучајни броеви]].<!-- Knuth vol. 2 --> * Фибоначиевите броеви се јавуваат во анализата на податочната структура на [[Фибоначиев куп]]. * Еднодимензионалниот метод на оптимизација наречен Фибоначиева техника на пребарување користи Фибоначиеви броеви.<ref>{{наведување| first1 = M | last1 = Avriel | first2 = DJ | last2 = Wilde | title= Optimality of the Symmetric Fibonacci Search Technique |journal=Fibonacci Quarterly|year=1966 |issue=3 |pages= 265–69| doi = 10.1080/00150517.1966.12431364 }}</ref> * Фибоначиевата бројна низа изборното [[беззагубно збивање]] во звучноподатотечен формат IFF 8SVX кај сметачите „[[Амига]]“. Бројната низа го компандира изворниот звучен бран слично на логаритамските методи како μ-законот.<ref>{{наведување | title = Amiga ROM Kernel Reference Manual | publisher = Addison–Wesley | year = 1991}}</ref><ref>{{наведување | url = https://wiki.multimedia.cx/index.php?title=IFF#Fibonacci_Delta_Compression | contribution = IFF | title = Multimedia Wiki}}</ref> * Некои агилни екипи користат изменета низа наречена „изменета Фибоначиева низа“ за плански покер, како алатка за проценување. Планскиот покер е формален дел од размерената агилна рамка (SAFe).<ref>{{наведување|author=Dean Leffingwell |url=https://www.scaledagileframework.com/story/ |title=Story |publisher=Scaled Agile Framework |date=1 јули 2021 |access-date=15 август 2022}}</ref> * Фибоначиево кодирање * Негафибоначиево кодирање === Во природата === [[Податотека:FibonacciChamomile.PNG|мини|Цветна глава на жолта камилица: распореденост во 21 (сини) и 13 (тиркизни) спирали. Ваквиот распоред со последователни Фибоначиеви броеви се јавува кај најразлични растенија.]] Фибоначиевата низа се јавува во природата,<ref>{{наведување |first1=S |last1=Douady |first2=Y |last2=Couder |title=Phyllotaxis as a Dynamical Self Organizing Process |journal=Journal of Theoretical Biology |year=1996 |issue=3 |pages=255–74 |url=http://www.math.ntnu.no/~jarlet/Douady96.pdf |doi=10.1006/jtbi.1996.0026 |volume=178 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060526054108/http://www.math.ntnu.no/~jarlet/Douady96.pdf |archive-date=26 мај 2006 }}</ref> како кај разгранувањето на дрвата, [[филотаксија|распоредот на листовите на дршката]], плотчињата на [[ананас]]от,<ref>{{наведување | first1=Judy |last1=Jones | first2=William | last2=Wilson |title=An Incomplete Education |publisher=Ballantine Books |year=2006 |isbn=978-0-7394-7582-9 |page=544 |chapter=Science}}</ref> цветањето на [[артичока]]та, листовите на многулисната алоја<ref>{{нмс |title=The Wonder of Fibonacci in our Gardens {{!}} UC Master Gardeners of San Mateo & San Francisco Counties |url=https://ucanr.edu/blog/uc-master-gardeners-san-mateo-san-francisco-counties/article/wonder-fibonacci-our-gardens |access-date=18 ноември 2025 |website=ucanr.edu |language=en}}</ref> (''Aloe polyphylla''), распореденоста на [[шишарка]]та,<ref>{{наведување| first=A | last=Brousseau |title=Fibonacci Statistics in Conifers | journal=Fibonacci Quarterly |year=1969 | volume=7 |issue=5 |pages=525–32 | doi=10.1080/00150517.1969.12431136 }}</ref> и семејната лоза на [[медоносна пчела|медоносните пчели]].<ref>{{наведување|url = https://www.cs4fn.org/maths/bee-davinci.php |work = Maths | publisher = Computer Science For Fun: CS4FN |title = Marks for the da Vinci Code: B–}}</ref><ref>{{наведување|first1=T.C.|last1=Scott|first2=P.|last2=Marketos| url = http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/Publications/fibonacci.pdf | title = On the Origin of the Fibonacci Sequence | publisher = MacTutor History of Mathematics archive, University of St Andrews| date = март 2014}}</ref> [[Јоханес Кеплер]] го забележал присуството на Фибоначиевата низа во природата, и со него го образложил [[петаголник|петаголниот]] облик на некои цветови во врска со [[златен пресек|златниот пресек]].{{sfn|Livio|2003|p=110}} Полските [[маргаритка|маргаритки]] најчесто имаат ливчиња во количина на Фибоначиеви броеви.{{sfn|Livio|2003|pp=112–13}} Во 1830 г. Карл Фридрих Шимпер и [[Александар Браун]] откриле дека парастихиите (спирална [[филотаксија]]) на растенијата често се изразени како дропки со Фибоначиеви броеви.<ref>{{наведување |first =Franck |last = Varenne |title = Formaliser le vivant - Lois, Théories, Modèles | access-date = 30 октомври 2022| url = https://www.numilog.com/LIVRES/ISBN/9782705670894.Livre | page = 28 | date = 2010| isbn = 9782705678128|publisher = Hermann|quote = En 1830, K. F. Schimper et A. Braun [...]. Ils montraient que si l'on représente cet angle de divergence par une fraction reflétant le nombre de tours par feuille ([...]), on tombe régulièrement sur un des nombres de la suite de Fibonacci pour le numérateur [...].|language = fr}}</ref> Пшемислав Прушинкевич ја изнел идејата дека вистинските случаи може да се сфатат како израз на извесни алгебарски константи ограничувања на [[слободна група|слободни групи]], поточно како извесни [[L-систем|Линденмајерови граматики]].<ref>{{наведување|first1 = Przemyslaw |last1 = Prusinkiewicz | first2 = James | last2 = Hanan| title = Lindenmayer Systems, Fractals, and Plants (Lecture Notes in Biomathematics) |publisher= Springer-Verlag |year=1989 |isbn=978-0-387-97092-9}}</ref> [[Податотека:SunflowerModel.svg|мини|Илустрација на Фогеловиот модел за {{мат|''n'' {{=}} 1 ... 500}}]] Хелмут Фогел во 1979 г. предложил модел за образецот на цветчиња во главата на [[сончоглед]].<ref>{{наведување | last =Vogel | first =Helmut | title =A better way to construct the sunflower head | journal = Mathematical Biosciences | issue =3–4 | pages = 179–89 | year = 1979 | doi = 10.1016/0025-5564(79)90080-4 | volume = 44}}</ref> This has the form <math display=block>\theta = \frac{2\pi}{\varphi^2} n,\ r = c \sqrt{n}</math> каде {{мпром|n}} е индексниот број на цветчето, а {{мпром|c}} е константниот размерувачки множител; така, цветчињата лежат на [[Фермаова спирала]]. [[Агол]]от на разидување, околу 137,51°, е [[златен агол]], кој ја дели кружницата со златен пресек. Бидејќи пресекот е ирационален, ниедно цветче нема сосед под точно ист агол кон средиштето, па затоа тие се ефикасно насложени. Бидејќи рационалните приближувања до златниот пресек се од обликот {{мат|''F''(&thinsp;''j''):''F''(&thinsp;''j'' + 1)}}, најблиските соседи на број {{мпром|n}} на цветче се оние со {{мат|''n'' ± ''F''(&thinsp;''j'')}} за истиот индекс {{мпром|j}}, што зависи од {{мпром|r}}, растојанието од средиштето. Сончогледот и сличните цветови често имаат спирали од цветчиња насочени надесно или налево во износ на соседни Фибоначиеви броеви,{{sfn|Livio|2003|p=112}} обично сметани од најнадворешниот опсег на полупречници.<ref>{{наведување | last1 = Prusinkiewicz | first1 = Przemyslaw | last2 = Lindenmayer | first2 = Aristid | title = The Algorithmic Beauty of Plants | publisher = Springer-Verlag | year = 1990 | pages = [https://archive.org/details/algorithmicbeaut0000prus/page/101 101–107] | chapter = 4 | chapter-url = https://algorithmicbotany.org/papers/#webdocs | isbn = 978-0-387-97297-8 | url = https://archive.org/details/algorithmicbeaut0000prus/page/101 }}</ref> Фибоначиевите броеви исто така се јавуваат во родословијата на [[пчела|пчелите]] (кои се [[хаплодиплоидија|хаплодиплоиди]]), согласно следниве правила: * Ако јајцето е положено но не е оплодено, се раѓа мажјак (или [[трут]] кај медоносните пчели). * Но ако јајцето е оплодено, се раѓа женка. Така, машката пчела секогаш има еден родител, а женската два. Ако го проследиме родословието на било која машка пчела (1 пчела), таа ќе има 1 родител (1 пчела), 2 од следното поколение, 3 од тоа пред него, 5 од тоа пред него и тн. Оваа низа од броеви на родители е Фибоначиева низа. Бројот на предци на секое ниво, {{мат|''F''{{динд|''n''}}}}, е бројот на женски предци, кој е {{мат|''F''{{динд|''n''−1}}}}, плус бројот на машки предци, кој е {{мат|''F''{{динд|''n''−2}}}}.<ref>{{наведување | url = https://www.fq.math.ca/Scanned/1-1/basin.pdf | title = The Fibonacci sequence as it appears in nature | journal = The Fibonacci Quarterly | volume = 1 | number = 1 | pages = 53–56 | year = 1963| doi = 10.1080/00150517.1963.12431602 | last1 = Basin | first1 = S. L. }}</ref><ref>Yanega, D. 1996. Sex ratio and sex allocation in sweat bees (Hymenoptera: Halictidae). J. Kans. Ent. Soc. 69 Suppl.: 98-115.</ref> Ова е под неостварливата претпоставка дека предците од секое ниво не се во сродство. Слично е забележано дека бројот на можни предци на наследната линија по [[X-хромозом]] во дадено поколение на предците исто така следи Фибоначиевата низа.<ref name="xcs">{{наведување|last=Hutchison|first=Luke|date=септември 2004|title=Growing the Family Tree: The Power of DNA in Reconstructing Family Relationships|url=http://fhtw.byu.edu/static/conf/2005/hutchison-growing-fhtw2005.pdf|journal=Proceedings of the First Symposium on Bioinformatics and Biotechnology (BIOT-04)|access-date=3 септември 2016|archive-date=25 септември 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200925132536/https://fhtw.byu.edu/static/conf/2005/hutchison-growing-fhtw2005.pdf|url-status=dead}}</ref> Машкото има X-хромозом, кој го добил од мајката, и [[Y-хромозом]], кој го добил од таткото. Машкото се смета за „почеток“ на неговиот X-хромозом (<math>F_1=1</math>), и во родителското поколение, неговиот X-хромозом доаѓа од еден родител {{бп|(<math>F_2=1</math>)}}. Мајката на машкото добила еден X-хромозом од нејзината мајка (бабата на синот по мајка), и еден од нејзинио татко (дедото на синот по мајка), така што двајца претходници (баби/дедовци) допринеле за X-хромозомот на машкиот потомок {{бп|(<math>F_3=2</math>)}}. Дедото по мајка го добил неговиот X-хромозом од мајка му, а бабата по мајка ги добила нејзиниот X-хромозоми од двајцата родители, така што три прародители придонеле кон X-хромозомот на машкиот потомок {{бп|(<math>F_4=3</math>)}}. Пет пра-прародители придонеле за X-хромозомот на машкиот потомок {{бп|(<math>F_5=5</math>)}} и тн. ===Друго=== * Во [[оптика]]та, кога еден светлински сноп ќе падне под агол низ две напластени проѕирни плочи од различни материјали (со различен [[показател на прекршување|показатели на прекршување]]) тој може да одбие од три површини: горната, средната и долната на двете плочи. Бројот на различни патеки на сноповите што имаат {{мпром|k}} одбивања, за {{мат|''k'' > 1}}, еthe {{мпром|k}}-тиот Фибоначиев број. (Меѓутоа, кога {{мат|1=''k'' = 1}}, има три патеки на одбивање, а не две, по една за секоја од трите површини.){{sfn|Livio|2003|pp=98–99}} * Степените на Фибоначиево повлекување наоѓаат широка примена во [[техничка анализа]] за тргувањето на финансискиот пазар. * Бидејќи множителот на претворање 1,609344 за милји во километри е близок до златниот пресек, со разложување на растојанието во милји на збир од Фибоначиеви броеви доаѓаме многу блиску до еден километар кога Фибоначиевите броеви ќе се заменат со нивните наследници. Оваа постапка се сведува на префрлање на [[обработувачки регистар|регистар]] на [[бројна основа]] 2 во златнопресечна основа {{мпром|φ}}. За да претвориме од километри во милји, регистарот го поместуваме надолу по Фибоначиевата низа.<ref>{{наведување | url = https://www.encyclopediaofmath.org/index.php/Zeckendorf_representation | contribution = Zeckendorf representation | title = Encyclopedia of Math}}</ref> * Измерените вредности на напоните и струите во бесконечното коло на верижни отпорници (наречено и отпорничка скала или бесконечно последователно напоредно коло) следат Фибоначиева низа. Меѓурезултатите од собирањето на наизменичната низа и напоредните отпори даваат дропки сочинети од последователни Фибоначиеви броеви. Еквивалентниот отпор на целото коло е еднаков на златниот пресек.<ref>{{наведување | last1 = Patranabis | first1 = D. | last2 = Dana | first2 = S. K. | date = декември 1985 | doi = 10.1109/tim.1985.4315428 | issue = 4 | journal = IEEE Transactions on Instrumentation and Measurement | pages = 650–653 | title = Single-shunt fault diagnosis through terminal attenuation measurement and using Fibonacci numbers | volume = IM-34| bibcode = 1985ITIM...34..650P | s2cid = 35413237 }}</ref> * Браш и др. 2012 покажуваат како воопштена Фибоначиева низа може да се поврзе со полето на [[економија]]та.<ref name="Brasch et al. 2012">{{наведување| first1 =T. von | last1 = Brasch | first2 = J. | last2 = Byström | first3 = L.P. | last3 = Lystad| title= Optimal Control and the Fibonacci Sequence |journal = Journal of Optimization Theory and Applications |year=2012 |issue=3 |pages= 857–78 |doi = 10.1007/s10957-012-0061-2 |volume=154 | hdl = 11250/180781 | s2cid = 8550726 | url = https://urn.kb.se/resolve?urn=urn:nbn:se:ltu:diva-24073 | hdl-access = free }}</ref> Особено, покажано е како воопштената Фибоначиева низа влегува во проблемите на контролната функција на динамичката оптимизација со конечен хоризонт со една состојбена и една контролна променлива. Постапката е илустрирана во примерот на Брок–Мирмановиот модел за економски раст. * Марио Мерц ја вклучил Фибоначиевата низа во некои од неговите уметнички дела почнувајќи од 1970 г.{{sfn|Livio|2003|p=176}} * Јосиф Шилингер (1895–1943) разработил систем на компонирање кој се служи со Фибоначиеви интервали во некои од неговите мелодии; нив ги сметал за музички пандан на сложената хармонија што се забележува во природата.{{sfn|Livio|2003|p=193}} Погл. и {{slink|Golden ratio|Music}}. * Во [[разработка на програми|разработката на програми]] Фибоначиевите броеви често се користат од агилни екипи што работат во [[скрум (развој на софтвер)|скрум]]-рамка за одредување на големината на артиклите во производен заостаток.<ref>{{нмс |last1=Kathuria |first1=Madhur |title=A Guide to Using the Fibonacci Sequence in Scrum |url=https://resources.scrumalliance.org/Article/guide-using-fibonacci-sequence-scrum |website=Scrum Alliance |access-date=8 август 2025}}</ref> == Поврзано == * [[Златен пресек]] * [[Фибоначиева спирала]] * [[Фибоначиев збор]] * [[Вајтхофова табела]] == Белешки == {{белешки}} == Наводи == {{наводи}} ===Наведени дела=== * {{наведување | title= Strange Curves, Counting Rabbits, and Other Mathematical Explorations | first= Keith M | last = Ball |publisher= Princeton University Press| place= Princeton, NJ | year= 2003 | chapter= 8: Fibonacci's Rabbits Revisited |isbn= 978-0-691-11321-0}}. * {{наведување |title= The Art of Proof: Basic Training for Deeper Mathematics |first1= Matthias |last1= Beck |first2 = Ross |last2=Geoghegan |publisher=Springer |place=New York |year= 2010 |isbn=978-1-4419-7022-0}}. * {{наведување |title=A Walk Through Combinatorics |edition= 3 |first= Miklós |last= Bóna|publisher= World Scientific | place=New Jersey |year= 2011 |isbn= 978-981-4335-23-2}}. * {{котва|Борвајн}}{{наведување | last1 =Borwein | first1 =Jonathan M. | first2=Peter B.|last2= Borwein | title =Pi and the AGM: A Study in Analytic Number Theory and Computational Complexity | pages =91–101 | publisher =Wiley | date=јули 1998 | url =http://www.wiley.com/WileyCDA/WileyTitle/productCd-047131515X.html | isbn = 978-0-471-31515-5 }} * {{наведување | first = Franz | last = Lemmermeyer | year = 2000 | title = Reciprocity Laws: From Euler to Eisenstein | series = Springer Monographs in Mathematics | place = New York | publisher = Springer | isbn = 978-3-540-66957-9}}. * {{наведување | last = Livio | first = Mario | title = The Golden Ratio: The Story of Phi, the World's Most Astonishing Number | url = https://books.google.com/books?id=bUARfgWRH14C | orig-year = 2002 | edition = Прво поголемо мекоподвезно | year = 2003 | publisher = Broadway Books | location = New York City | isbn = 0-7679-0816-3 }} * {{наведување |title=Théorie des nombres |first= Édouard |last= Lucas |publisher= Gauthier-Villars|year= 1891 | volume = 1 | language = fr | place = Paris | url = https://archive.org/details/thoriedesnombr01lucauoft}}. * {{наведување | first = L. E. | last = Sigler | title = Fibonacci's Liber Abaci: A Translation into Modern English of Leonardo Pisano's Book of Calculation |series=Sources and Studies in the History of Mathematics and Physical Sciences | publisher=Springer | year=2002 | isbn=978-0-387-95419-6}} == Надворешни врски == {{рвр|Fibonacci numbers}} * [https://matematickitalent.mk/uploads/books/y_cTIyiu5EK26TExuEPmtA.pdf Фибиначиевите броеви, Теоријата на Елиот и тргувањето со хартии од вредност], Владимир Јорданов, Математички омнибус, 2021 {{mk}} * [http://www.youtube.com/watch?v=EpDaTwH92I4 Видеопрезентација за Фибоначиевата низа и златниот пресек] — [[ОУ "Живко Брајковски" - Бутел - 1|ОУ „Живко Брајковски“]], Скопје (YouTube) {{mk}} {{Метални пресеци}} {{Низи и редови}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Фибоначиеви броеви| ]] [[Категорија:Целобројни низи]] 3knzgnutvwe3m5d2hmz7v1vvcezm502 0 1005405 5581538 5267259 2026-06-23T15:22:17Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5581538 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = N70s-crop.jpg |соѕвездие=[[Андромеда (соѕвездие)|Андромеда]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=0 ч 18 м 22,4 с |деклинација=+ 30° 4' 44" |положбен агол=0 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sbc |привиден сјај В=13,5 |привиден сјај Ч=14,3 |површински сјај=13,9 |привидни димензии=1,6' х 1,4' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Парсонс]] |датум на откривање=[[7 октомври]] [[1855]] |алтернативни ознаки=IC 1539, UGC 174, MCG 5-1-67, CGCG 499-108, Arp 113, VV 166 }} '''NGC 70''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Андромеда (соѕвездие)|Андромеда]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 70 се споменува и како IC 1539, UGC 174, MCG 5-1-67, CGCG 499-108, Arp 113, VV 166 . == Откривање == Телото е откриено на [[7 октомври]] [[1855]] година од страна на [[Вилијам Парсонс]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 72&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 70 е од видот Sbc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,5 ''m'', оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,3 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,9 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{број}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 70 има привидни димензии од 1,6' х 1,4'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Телото е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 0 ч 18 м 22,4 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, + 30° 4' 44". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 0°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 70 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 1194. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 89; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 2261. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1257. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1-500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Андромеда (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC70 Прегледувач на длабокото небо — NGC 70]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC70 Поправени информации за NGC 70] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%2070 NGC 70] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%2070 NGC 70] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210401205521/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%2070 |date=2021-04-01 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Андромеда (соѕвездие)]] [[Категорија:Арпови објекти]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:UGC-објекти]] [[Категорија:PGC-објекти]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1784 година]] [[Категорија:Пречкести спирални галаксии]] [[Категорија:Сејфертови галаксии]] r5m39tx1i1n27eohvdghtwozxma8ppd 0 1028701 5581781 5269359 2026-06-24T07:21:17Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5581781 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 0760 SDSS.jpg |соѕвездие=[[Триаголник (соѕвездие)|Триаголник]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=1 ч 57 м 47,3 с |деклинација=+ 33° 21' 19" |положбен агол= |вид на објект= [[двојна ѕвезда]] |морфолошки вид=*2 |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Ралф Коупленд]] |датум на откривање=[[19 декември]] [[1873]] |алтернативни ознаки= }} '''NGC 760''' — [[двојна ѕвезда]] во соѕвездието [[Триаголник (соѕвездие)|Триаголник]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[19 декември]] [[1873]] година од страна на [[Ралф Коупленд]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 72&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 760 е од видот *2.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 1 ч 57 м 47,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, + 33° 21' 19". == Други поделби == Проучување на NGC 760 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 92; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 2312. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 413. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (501-1000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Триаголник (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC760 Прегледувач на длабокото небо — NGC 760]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC760 Поправени информации за NGC 760] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%20760 NGC 760] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20760 NGC 760] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240811081601/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20760 |date=2024-08-11 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Триаголник (соѕвездие)]] [[Категорија:Откритија на Ралф Коупленд]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1873 година]] fhu32r94e4du1c0d4rbwkswy6v2hsnr 0 1028705 5581805 5269491 2026-06-24T08:31:05Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5581805 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 0764 DSS.jpg |соѕвездие=[[Кит (соѕвездие)|Кит]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=1 ч 57 м 3,3 с |деклинација=- 16° 3' 41" |положбен агол= |вид на објект= [[двојна ѕвезда]] |морфолошки вид=*2 |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Ормонд Стоун]] |датум на откривање= [[1886]] |алтернативни ознаки= }} '''NGC 764''' — [[двојна ѕвезда]] во соѕвездието [[Кит (соѕвездие)|Кит]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен во [[1886]] година од страна на [[Ормонд Стоун]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 26&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 764 е од видот *2.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 1 ч 57 м 3,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 16° 3' 41". == Други поделби == Проучување на NGC 764 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 264; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 5856. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 891. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (501-1000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Кит (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Skiff, Brian, private communication of February 27, 1988. (93,36) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC764 Прегледувач на длабокото небо — NGC 764]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC764 Поправени информации за NGC 764] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%20764 NGC 764] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20764 NGC 764] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20220308084648/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20764 |date=2022-03-08 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Кит (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1886 година]] pmb55ox7o6q4b1m7rla6erv61jjkrci 0 1037907 5581469 5387370 2026-06-23T12:12:54Z Makenzis 67668 5581469 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | clubname = ГФК Тиквеш 1930 Кавадарци | current = | image = [[Податотека:ФК Тиквеш.jpg]]| fullname = Градски Фудбалски Клуб Тиквеш 1930 Кавадарци | nickname = Лозари | founded = {{Start date and age|df=yes|1930|12|21}} | ground = [[Градски стадион Кавадарци]]| capacity = 7,500 | league = I | manager = [[Ѓорѓи Мојсов]]| season = 2025/26 | position = 5. од 12 места | | kit_alt1 = | pattern_la1= _redshoulders | pattern_b1 = _tikvesh1930_01 | pattern_ra1= _redshoulders | leftarm1 = FFFFFF | body1 = | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FF0000 | socks1 = FF0000 | kit_alt2 = | pattern_la2 = _redshoulders | pattern_b2 = _calais | pattern_ra2 = _redshoulders | pattern_sh2 = _redsides | pattern_s2 = | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF }} '''ГФК Тиквеш 1930''' — фудбалски клуб од [[Кавадарци]], [[Република Македонија]], кој моментално игра во [[Втора македонска фудбалска лига|Прва фудбалска лига - Исток]]. Тиквеш ја има освоено македонската Републичка лига двапати (1971-1972; 1977-1978), се натпреварувал во [[Втора југословенска фудбалска лига|Втората југословенската лига]] во пет сезони (1955-1956; 1968-1969; 1969-1970; 1972-1973; 1978-1979 ) и клубот беше еден од основачите на македонската [[Прва Македонска фудбалска лига|Прва лига]]. Традиционалните бои на Тиквеш се црвено-бели. === Историја === Тиквеш е основан на 21 декември 1930 година од група на млади ентузијасти кои одржале состанок во ресторанот Балкан во [[Кавадарци]]. Славчо Темков станал првиот претседател на новоформираниот клуб, а Тодор Јанакиев бил избран за секретар. Во раните години Тиквеш беше засенет од другите фудбалски клубови од [[Кавадарци]], ФК Занаетчиски, ФК Љубаш и ФК Југославија, но по [[Втора светска војна|Втората светска војна]] Тиквеш се етаблира и стана најголемиот и најпознат фудбалски клуб од [[Вардарски Регион|регионот]]. ====1950 & 1960 (ерата на Вуко Каров, 1931-1990)==== [[File:Vuko Karov.jpg|thumb|left|[[Вуко Каров]]]] Клубот ги направи првите значајни достигнувања во 1950-тите години. Во 1950 година Фудбалската асоцијација на [[Социјалистичка Федеративна Република Југославија|Југославија]] со седиште во [[Белград]] донесе одлука да се создаде единствена Трета фудбалска лига во [[Социјалистичка Федеративна Република Југославија|Југославија]]. Тиквеш ја започна својата квалификациска кампања за Трета лига со победа од 4-2 против ФК Црвена Звезда (Велес) проследено со победа над [[ФК Победа|ФК Гоце Делчев (Прилеп)]] 3-1. Овие две победи му дадоа шанса на Тиквеш да игра понатаму во плеј-оф натпревари, но тие не успеаја да се квалификуваат во југословенската Трета лига, губејќи 4 -1 (дома) и 7-1 (гости) од Рудар Трбовље, 11-0 (гости) и 4-1 (дома) од Раднички Белград кој подоцна ја освои југословенската Трета лига и беа промовирани во југословенската Втора лига заедно со Рудар. Поразот 11-0 од Раднички е најголемиот досега пораз на Тиквеш. Откако не успеа да се квалификува во југословенската Трета лига Тиквеш ја продолжи сезоната во македонската Републичка лига. Во текот на тој период македонската Републичка лига често беше поделена на три потcojузи (Штипcки, Битолcки, Скопcки), на крајот на првенcтвата победниците од секој потcojуз играа во плеј-оф финале за да се одлучи македонскиот шампион. Тиквеш го ocвои Штипcкиот потcojуз во 1952-53 и 1956-57, но и во двата случаја изгуби во плеј-оф финалето. Во 1953-54 Тиквеш заврши како второпласиран во македонската Републичка лига заостанувајќи 4 бода зад [[ФК Победа|Победа Прилеп]]. Сезоната во 1954-1955 беше успешна за Тиквеш и покрај тоа што заврши на третото место на табелата во македонската Републичка лига, исти бодови со [[ФК Победа|Победа Прилеп]] и само три бода зад [[ФК Скопје|Металец Скопје]]. Ова беше видено како добар резултат бидејќи Тиквеш беа промовирани во југословенската IV Зона (2-ра фудбалска лига во [[Социјалистичка Федеративна Република Југославија|Југославија]] во тоа време) за првпат во своето постоење. Престојот на клубот во југословенската IV Зона беше краткотраен, тие беа релегирани веднаш следната сезона заедно со Работник Битола, Борац Чачак и [[ФК Брегалница Штип|Брегалница Штип]], додека [[ФК Вардар|Вардар Скопје]] ја освои лигата и беа промовирани во југословенската Прва лига. Во 1957-58 Тиквеш завршија како второпласирани зад [[ФК Беласица|Беласица Струмица]] во Штипcкиот потcojуз само на гол разлика. 1960-тите претставуваат фрустрирачки период за клубот од [[Кавадарци]], тие беа второпласирани на четири наврати во македонската Републичка лига (1962-1963 - 1 [[ФК Победа|Победа Прилеп]], 1964-65 - 1 [[ФК Тетекс|Тетекс Тетово]], 1965-1966 - 1 [[ФК Работнички|Работнички Скопје]], 1967-68 - 1 [[ФК Работнички|Работнички Скопје]]. Во 1967-1968 Тиквеш заврши како второпласиран зад [[ФК Работнички|Работнички Скопје]] во македонската Републичка лига, но стори доволно за да добие промоција во југословенската Втора лига - Исток. Во 1968-1969 Тиквеш избегна испаѓање од југословенската Втора лига - Исток и заврши само еден бод пред ЕИ Младост Ниш, обезбедувајќи опстанок на едно коло пред крајот на сезоната со добри резултати во серија. Ангел Кимов и Глигор Тотов комбинираа 18 голови (Кимов 10 и Тотов 8), додека Миодраг Алексиќ, позајмен играч од [[ФК Војводина|Војводина Нови Сад]] постигна 6 голови. ====1970-ти==== Најуспешниот период во историјата на клубот дојде во 1970-тите. Предводен од Ангел Кимов и под водство на тренерот Наќо Тотовски Тиквеш конечно ја освои македонската Републичка лига во 1971-72. Hапаѓачкото дуо Кимов - Тотов постигна заедно 36 голови во текот на сезоната (Кимов 20 и Тотов 16) и му помогнаа на Тиквеш да ја освои својата прва титула во 42 годишното постоење и истовремено клубот да добие промоција во југословенската Втора лига - Исток. Во 1974-75 завршија второпласирани во македонската Републичка лига, но Тиквеш ја освои својата втора титула во 1977-78, Ангел Кимов постигна импресивни 34 голови кои го направија најдобар стрелец во лигата. Во 1970-тите Тиквеш играше во југословенската Втора лига неколку сезони, за последен пат во 1978-79 . Покрај Ангел Кимов други познати играчи кои го претставуваа Тиквеш во оваа златна ера се; Орданчо Милков, Ангел Настев - Џанго, Никола Камчев, Благој Бошковски, Лазар Дамевски, Трајче Леов, Глигор Тотов, Ѓоко Ицев, Пане Недев, Ангел Леов, Цветко Кабрамов, Бранко Бошковски, Љупчо Ицев, Трајче Николов и др. ====1980-ти==== По успешните 1970-ти среќата на клубот се промени во 1980-тите години. Во 1980-81 Тиквеш испадна од првата македонска Републичка лига. Следните две сезони Тиквеш не успеа да се врати назад, во 1981-82 и 1982-83 завршија 4 и 5 на табелата, соодветно. Во меѓувреме Петар Анѓушев го предводи ФК Бор Кавадарци и за само две години успеаја да скокнат од 3-та во првата Републичка лига. Во 1983 година, откако ФК Бор избори пласман во првата Републичка лига двата клуба од [[Кавадарци]] се фузираа и ФК Тиквеш продолжи да игра понатаму. ====1990-тите и новиот милениум==== По независноста на [[Македонија]] во 1991 година Тиквеш играл во македонската [[Прва македонска фудбалска лига|Прва лига]], највисоката професионална фудбалска лига во Македонија, но и покрај богатството од домашни таленти и некои добро познати играчи од страна, Тиквеш никогаш не успеал да избори пласман во некое европско натпреварување. Со доаѓањето на новиот милениум дојдоа и најтемните денови во постоењето на клубот, во [[Прва фудбалска лига на Македонија 2000/2001|2000/01]]. Тиквеш за првпат испаднал од [[Прва македонска фудбалска лига|Првата лига]]. Тие веднаш се вратиле следната сезона, освојувајќи ја [[Втора македонска фудбалска лига|Втора лига]], но по второто испаѓање од Првата лига во [[Прва фудбалска лига на Македонија 2003/2004|2003/04]] клубот паднал во сериозни финансиски тешкотии. Во [[Втора фудбалска лига на Македонија 2004/2005|2004/05]], Тиквеш испаднал и од Втората лига, кога завршиле на 10то место на табелата, но загубиле во бараж натпреварот од [[ФК Караорман|Караорман]] и се преселиле во [[Трета македонска фудбалска лига|Третата лига - Југ]]. Ова била далеку најниската точка што клубот некогаш ја постигнал и набргу потоа во 2005/06 ФК Тиквеш отишол во банкрот. Kлубот бил подмладен во 2007 година под името ФК Тиквеш Национал. Почнале да се натпреваруваат во Општинска лига - Кавадарци, 4-то ниво фудбалска лига во [[Македонија]], освојувајќи ја во првиот обид во 2007-08. Во 2008/09 ФК Тиквеш Национал играл во Третата лига - Југ и ја завршил сезоната на 5то место. Летото 2009 година, Советот на [[Општина Кавадарци]] ја презел контролата над клубот и го сменил името во Градски Фудбалски Клуб Тиквеш. Во 2009/10 Тиквеш ја освоил Третата лига - Југ и биле унапредени како прваци. Во [[Втора фудбалска лига на Македонија 2010/2011|2010/11]], Тиквеш завршил на 3то место на табелата во Втората лига и пропуштил шанса да се врати во Првата лига, губејќи 2-0 во бараж натпреварот од [[ФК Напредок Кичево|Напредок]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://int.soccerway.com/matches/2011/06/08/macedonia-fyr/play-offs-12/fk-napredok/fk-tikves/1113201/?ICID=PL_MS_01/|title=Бараж натпревар Напредок-Тиквеш|work=Soccerway|publisher=Global Sports Media|accessdate=8 јуни 2011}}</ref> Тиквеш ја започнал сезоната [[Втора фудбалска лига на Македонија 2011/2012|2011/12]] со надеж и високи амбиции за промоција, но на крајот тие само успеале да бидат седми на табелата и долгото чекање за враќање во [[Прва македонска фудбалска лига|Прва лига]] било продолжено. Во сезоната 2013/14, Тиквеш бил исфрлен од Третата лига - Југ поради неиграње два натпревари. Во летото 2016 година, управата на Тиквеш 2014, тогашен учесник на [[Трета македонска фудбалска лига|Третата лига Југ]], со договор го презела [[Втора фудбалска лига на Македонија 2016/2017|второлигашот]] [[ФК Љубанци 1974|Љубанци 1974]]. Со тоа тие го преселиле клубот во Кавадарци и го промениле името во Љубанци 1974 Кавадарци.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://ffm.mk/media/files/broj--26-m%D0%90kfudb%D0%90l-06.07.2016.pdf |title=Решение |publisher=[[Фудбалска федерација на Македонија]] преку web.archive.org |date=6 јули 2016 |accessdate=27 октомври 2019 |archive-date=2017-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170617090850/http://ffm.mk/media/files/broj--26-m%D0%90kfudb%D0%90l-06.07.2016.pdf |url-status=bot: unknown }}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://rtk.mk/index.php/sport/665-tikves-vtoroligaski-fudbal.html |title=ФК Тиквеш се подготвува за второлигашки фудбал |publisher=rtk.mk |date=22 јули 2016 |accessdate=27 октомври 2019}}</ref><ref name="a">{{Наведена мрежна страница |url=http://macedonianfootball.com/index.php?option=com_content&view=article&id=8183:draw-for-new-season-to-take-place-on-monday&catid=3:newsflash&Itemid=223 |title=Draw for new season to take place on Monday |publisher=MacedonianFootball.com |date=24 јули 2016 |accessdate=27 октомври 2019}}</ref> По крајот на првата половина од сезоната, клубот го сменил името во Тиквеш 1930 Кавадарци.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.gol.mk/fudbal/se-vrakja-imeto-tikvesh-dunimaglovski-i-bakrachevski-prvi-zasiluvanja |title=Се враќа името Тиквеш, Дунимагловски и Бакрачевски први засилувања |publisher=gol.mk |date=13 јануари 2017 |accessdate=27 октомври 2019}}</ref> ====Битката за пласман во Прва лига и агонијата во баражот==== Во сезоната 2018–19 Тиквеш влезе со сериозна амбиција за промоција во Прва лига. Но по несигурниот почеток шансата за директна промоција пропадна, па на крајот Тиквеш заврши како вицешампион зад ФК Борец Велес, и успеа само да се квалификува во бараж разигрувањето. На 2 јуни 2019 година, на натпревар одигран на стадионот Ѓорче Петров во Скопје, Тиквеш ја победи ФК Лабуништа со 6-3 во полуфиналето од плејофот и се пласираше во финалето. Но, за жал, сонот за враќање на највисоко ниво пропадна на 5 јуни 2019 година. Со само 3 дена за опоравување и со неколку повредени играчи Тиквеш го загуби финалето од ФК Силекс Кратово со резултат 3-2, оставајќи ги играчите и навивачите со скршени срца. === Стадион === [[Податотека:Gradski_-_North_Stand.jpg|мини|Градски Стадион, северна трибина]]ФК Тиквеш домашните натпревари ги игра на Градскиот Стадион Кавадарци. Стадионот бил изграден при крајот на 40-тите и првиот одигран меч бил на 19 март 1950год. помеѓу Тиквеш и НК Рудар Трбовље од [[Словенија]], квалификации за Третата Југсловенска лига. Конечниот резултат бил 1-4 за гостинскиот тим На стадионот играла и младинската репрезентација на Интернационалните натпревари и било одржано финалето од Македонскиот Куп во 1997 година помеѓу [[ФК Силекс]] и Слога Југомагнат (4–1). Освен за фудбал стадионот бил користен и за музички концерти. === Поддржувачи === [[Податотека:Lozari_1993.jpg|мини|десно|250x250пкс|Лозари на Јужна трибина на дерби натпревар, 28 март 1993, Тиквеш 3-0 [[ФК Пелистер|Пелистер]].]] Официјална навивачка група на ФК Тиквеш се Лозари Исток. Формирани се 1991 година и традиционално се собираат на источна трибина. Лозари се збратимени со навивачката група [[Чкембари]] од [[Битола]]. Најголемо соперништво Лозари имаат со навивачката група Винари од [[Неготино]] Тиквеш е еден од клубовите со најмногу посетеност во [[Македонија]] === Лого === Во минатото Тиквеш имал 2 обележја што го означувале клубот. На сегашното лого има зелен гроздов лист кој стои врз бела позадина, заобиколено со црвени линии, и името на клубот е напишано во зелена боја и стои на врвот. Зелениот лист го опишува Тиквешкиот регион кој е познат по грозјето,додека белата и црвената боја се официјални бои на клубот и на град [[Кавадарци]].<center href="Прва Македонска фудбалска лига"></center> === Ростер 2024/2025 === {{fs start}} {{fs player |no=1|nat=MKD|pos=GK|name=Стефан Тасев}}{{fs player |no=2|nat=MKD|pos=DF|name=Кристијан Ризов}} {{fs player |no=3|nat=MKD|pos=DF|name=Михаил Маневски}} {{fs player |no=4|nat=MKD|pos=DF|name=Оливер Стоименовски}} {{fs player |no=5|nat=MKD|pos=DF|name=Даниел Мојсов}} {{fs player |no=6|nat=БИХ|pos=DF|name=Алмир Чубара}} {{fs player |no=7|nat=MKD|pos=FW|name=Едиз Спахиу}} {{fs player |no=8|nat=MKD|pos=MF|name=Данаил Тасев}} {{fs player |no=9|nat=MKD|pos=FW|name=Ѓорѓи Ѓорѓиев}} {{fs player |no=10|nat=MKD|pos=FW|name=Мартин Стојанов|other=}} {{fs player |no=11|nat=MKD|pos=MF|name=Милован Петровиќ}} {{fs mid}} {{fs player |no=12|nat=MKD|pos=GK|name=Стојан Димовски}} {{fs player |no=13|nat=БРА|pos=FW|name=Витао}} {{fs player |no=18|nat=MKD|pos=MF|name=Давид Манасиевски}} {{fs player |no=20|nat=MKD|pos=MF|name=Миле Тодоров}} {{fs player |no=--|nat=МКД|pos=DF|name=Никола Најдовски}} {{fs player |no=21|nat=MKD|pos=DF|name=Александар Вареловски}}[[капитен]]{{fs player |no=22|nat=MKD|pos=MF|name=Филип Михаилов}} {{fs player |no=23|nat=MKD|pos=DF|name=Мартин Тодоров}} {{fs player |no=24|nat=MKD|pos=MF|name=Кристијан Стојкоски}} {{fs player |no=33|nat=БРА|pos=MF|name=Лео Гуера}} {{fs player |no=77|nat=БРА|pos=MF|name=Робертињо}} {{fs player | no=88|nat=MKD|pos=MF|name=Благоја Спиркоски}} {{fs end}} === Значајни имиња === ==== Играчи ==== {{col-begin}} {{col-2}} *{{Flag icon|Macedonia}} Ристо Јосков - Топот *{{Flag icon|Macedonia}} Вуко Каров *{{Flag icon|Macedonia}} Петар Анѓушев *{{Flag icon|Macedonia}} Ангел Кимов *{{Flag icon|Macedonia}} Глигор Тотов *{{Flag icon|Macedonia}} Ангел Настов *{{Flag icon|Macedonia}} Никола Камчев *{{Flag icon|Macedonia}} Блажо Малинков *{{Flag icon|Macedonia}} Томе Хаџи-Василев *{{Flag icon|Macedonia}} Орданчо Милков {{col-2}} *{{Flag icon|Macedonia}} Бранко Бошковски *{{Flag icon|Macedonia}} Благој Бошковски *{{Flag icon|Macedonia}} Борче Митрев *{{Flag icon|Macedonia}} [[Дејви Главевски]] *{{Flag icon|Macedonia}} [[Даниел Мојсов]] *{{Flag icon|Macedonia}} [[Ванче Шиков]] *{{Flag icon|Macedonia}} [[Александар Мишов]] *{{Flag icon|Macedonia}} [[Милован Петровиќ]] {{col-2}} {{col-end}} ==== Tренери ==== <ul><li>{{Flag icon|Macedonia}} Наќо Тотовски</li><li href="Кавадарци">{{Flag icon|Macedonia}} Трајче Ковачев</li><li href="Втора македонска фудбалска лига">{{Flag icon|Macedonia}} Андон Дончевски</li><li>{{Flag icon|Serbia}} Светозар Гоѓевац</li><li>{{Flag icon|Macedonia}} Методија Сапунџиев </li></ul> === Инвидуални рекорди === {{col-begin}} {{col-3}} '''Најмногу голови:''' {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! !Име и презиме !Лигашки голови |- |-bgcolor="AAD0FF" |1 | Ангел Кимов |194 |- |2 | Блажо Малинков |89 |- |3 | Вуко Каров |79 |- |4 | Глигор Тотов |77 |- |5 | Боро Клашев |73 |} {{col-3}} '''Најмногу голови во еден натпревар:''' {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! !Име и презиме !Голови !Натпревар !Сезона |- |-bgcolor="#AAD0FF" |1 | Ангел Кимов |6 |Тиквеш 9-0 Астибо Штип |1971–72 |- |2 | Вуко Каров |5 |Тиквеш 9-0 Малеш Берово |1956–57 |- |&nbsp;– | Диме Лазов |5 |Тиквеш 6-1 ФК Новаци |1989–90 |} {{col-3}} '''Најмногу голови во една сезона:''' {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! !Име и презиме !Голови !Сезона |- |-bgcolor="#AAD0FF" |1 | Ангел Кимов |34 |1977–78 |- |2 | Боро Клашев |21 |1964–65 |- |&nbsp;– | Слободан Тасев |21 |1991–92 |} {{col-end}} === Почести и достигнувања === <table class="wikitable" width="95%"><tr bgcolor="#AAD0FF"><th width="10%" href="Прва Македонска фудбалска лига">Број</th><th width="35%" href="Кавадарци">Награди</th><th href="Кавадарци"><span style="color:black">Сезона</span></th></tr><tr bgcolor="#AAD0FF"><td align="center" href="Вуко Каров">2</td><td>{{знамеикона|SR Macedonia}}Македонска Републичка Лига: Шампиони</td><td>1971-72, 1977–78</td></tr><tr bgcolor="#AAD0FF" href="Социјалистичка Федеративна Република Југославија"><td align="center" href="ФК Победа">6</td><td href="Белград">{{знамеикона|SR Macedonia}}Македонска Републичка Лига: Вице-шампиони</td><td>1953–54, 1962–63, 1964–65, 1965-66 1967-68, 1974-75</td></tr><tr bgcolor="#AAD0FF" href="ФК Брегалница Штип"><td align="center" href="ФК Победа">2</td><td href="ФК Вардар">{{знамеикона|SR Macedonia}}Македонска Републичка Лига - Штипска Дивизија: Шампиони</td><td href="ФК Тетекс">1952–53, 1956–57</td></tr><tr bgcolor="#AAD0FF" href="ФК Работнички"><td align="center">1</td><td href="ФК Работнички">{{знамеикона|SR Macedonia}}Македонска Републичка Лига - Штипска Дивизија: Вице-шампиони</td><td>1957–58</td></tr><tr bgcolor="#AAD0FF"><td align="center" href="Македонија">1</td><td>{{знамеикона|Macedonia}}[[Втора македонска фудбалска лига]]: Шампиони</td><td href="Прва македонска фудбалска лига">2001-02</td></tr><tr bgcolor="#AAD0FF"><td align="center" href="Втора македонска фудбалска лига">1</td><td href="Прва фудбалска лига на Македонија 2000/2001">{{знамеикона|Macedonia}}[[Трета македонска фудбалска лига]] - Југ: Шампиони</td><td href="ФК Караорман">2009–10</td></tr><tr bgcolor="#AAD0FF" href="Трета македонска фудбалска лига"><td align="center" href="Трета македонска фудбалска лига">2</td><td>{{знамеикона|Macedonia}}ОФЛ Кавадарци: Шампиони</td><td>2007–08, 2014–15</td></tr><tr bgcolor="#AAD0FF" href="Втора македонска фудбалска лига"><td align="center">1</td><td href="Прва македонска фудбалска лига">Тунир Вуко Каров: Шампиони</td><td href="Прва македонска фудбалска лига">2011</td></tr><tr><td>1 </td><td>[[Фудбалски куп на Македонија]] </td><td>2023/24</td></tr></table> [[Категорија:ФК Тиквеш| ]] [[Категорија:Фудбалски клубови од Кавадарци|Тиквеш]] [[Категорија:Појавено во 1930 година во Македонија]] dgsj0kqjfqzw5hrawgwh2ykd9h4tfnf 0 1050453 5581536 5267190 2026-06-23T14:45:28Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5581536 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Лебед (соѕвездие)|Лебед]] |податотека =NGC 6979 Image Of Team Es (22302139332).jpg |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=20 ч 50 м 30 с |деклинација=+32° 1' 36"" |положбен агол= |вид на објект= [[оддавна маглина]] |морфолошки вид=EN |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии=7' x 3' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[7 септември]] [[1784]] |алтернативни ознаки=part of Veil nebula }} '''NGC 6979''' — [[оддавна маглина]] во соѕвездието [[Лебед (соѕвездие)|Лебед]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6979 се споменува и како part of Veil nebula. == Откривање == Објектот е откриен на [[7 септември]] [[1784]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 6979 е од видот EN.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> NGC 6979 има привидни димензии од 7' х 3'.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 20 ч 50 м 30 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +32° 1' 36"". == Други поделби == Проучување на NGC 6979 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 120; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 2691. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 757. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (6501-7000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Лебед (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC6979 Прегледувач на длабокото небо — NGC 6979]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC6979 Поправени информации за NGC 6979] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%206979 NGC 6979] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%206979 NGC 6979] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240725010719/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%206979 |date=2024-07-25 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Лебед (соѕвездие)]] a2c2a6amgj9dxl6cgx6aunt25d5fggi 0 1050472 5581537 5267247 2026-06-23T15:13:42Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5581537 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Лебед (соѕвездие)|Лебед]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=20 ч 56 м 30 с |деклинација=+45° 28' 24" |положбен агол= |вид на објект= [[расеано ѕвездено јато]] |морфолошки вид=III2p |привиден сјај В=10 |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии=5' x ?' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[28 октомври]] [[1828]] |алтернативни ознаки=OCL 197, in Milky Way |податотека=NGC 6996 PanS.jpg |опис=<center>NGC 6996 }} '''NGC 6996''' — [[расеано ѕвездено јато]] во соѕвездието [[Лебед (соѕвездие)|Лебед]], заведено во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6996 се споменува и како OCL 197, in Milky Way. == Откривање == Телото е откриено на [[28 октомври]] [[1828]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 6996 е од видот III2p.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 10 ''m''.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 6996 има само една позната привидна димензија, која изнесува 5'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Телото е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 20 ч 56 м 30 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +45° 28' 24". == Други поделби == Проучување на NGC 6996 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 85; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 3575. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1133. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (6501-7000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Лебед (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Archinal, Brent A. Version 4.0 of an unpublished list of errata to the RNGC, dated March 19, 1987. (110,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC6996 Прегледувач на длабокото небо — NGC 6996]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC6996 Поправени информации за NGC 6996] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%206996 NGC 6996] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%206996 NGC 6996] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20220103022155/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%206996 |date=2022-01-03 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] {{Ѕвезди во Лебед}} [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Лебед (соѕвездие)]] iqpw04ozzpuewbpr8ue2q4wpjzpqb1a 0 1051365 5581540 5267301 2026-06-23T15:43:28Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5581540 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Лебед (соѕвездие)|Лебед]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC 7013 hst 06359 606.png |ректасцензија=21 ч 3 м 33,6 с |деклинација=+29° 53' 49"" |положбен агол=157 |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0-a |привиден сјај В=11,3 |привиден сјај Ч=12,4 |површински сјај=13,1 |привидни димензии=4' x 1,4' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[17 јули]] [[1784]] |алтернативни ознаки=UGC 11670, MCG 5-49-1, CGCG 491-2, IRAS 21014+2941 }} '''NGC 7013''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Лебед (соѕвездие)|Лебед]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7013 се споменува и како UGC 11670, MCG 5-49-1, CGCG 491-2, IRAS 21014+2941. == Откривање == Телото е откриено на [[17 јули]] [[1784]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7013 е од видот S0-a.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 11,3 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,4 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,1 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7013 има привидни димензии од 4' х 1,4'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Телото е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 21 ч 3 м 33,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +29° 53' 49"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 157°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7013 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 66003. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 121; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 2184. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 803. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Лебед (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7013 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7013]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7013 Поправени информации за NGC 7013] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207013 NGC 7013] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207013 NGC 7013] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20211214035713/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207013 |date=2021-12-14 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] {{Ѕвезди во Лебед}} [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Лебед (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1784 година]] [[Категорија:Непречкести спирални галаксии]] [[Категорија:Леќести галаксии]] [[Категорија:UGC-објекти]] [[Категорија:PGC-објекти]] 1u54r9i64q30e4k4wd8zn224u1vz3sk 0 1051394 5581555 5267394 2026-06-23T16:27:41Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5581555 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Ждребе (соѕвездие)|Ждребе]] |епоха=Ј2000.0 |слика= SDSS NGC 7040.jpg |ректасцензија=21 ч 13 м 16,5 с |деклинација=+8° 51' 54"" |положбен агол=150 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=S? |привиден сјај В=14 |привиден сјај Ч=14,9 |површински сјај=13,5 |привидни димензии=0,9' x 0,8' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Марк Харингтон]] |датум на откривање=[[18 август]] [[1882]] |алтернативни ознаки=UGC 11701, MCG 1-54-4, CGCG 401-8, IRAS 21108+0839 }} '''NGC 7040''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Ждребе (соѕвездие)|Ждребе]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7040 се споменува и како UGC 11701, MCG 1-54-4, CGCG 401-8, IRAS 21108+0839. == Откривање == Објектот е откриен на [[18 август]] [[1882]] година од страна на [[Марк Харингтон]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 12,5&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7040 е од видот S?.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,9 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,5 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7040 има привидни димензии од 0,9' х 0,8'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 21 ч 13 м 16,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +8° 51' 54"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 150°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7040 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 66366. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 210; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1105. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 552. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7001-7500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Ждребе (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7040 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7040]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7040 Поправени информации за NGC 7040] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207040 NGC 7040] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207040 NGC 7040] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200910212214/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207040 |date=2020-09-10 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Ждребе (соѕвездие)]] [[Категорија:UGC-објекти]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1882 година]] [[Категорија:Спирални галаксии]] [[Категорија:PGC-објекти]] 50o01imkmcxbfi0lf0nm89d14gnx5ji 0 1052125 5581734 5269108 2026-06-24T05:21:55Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5581734 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 14 м 20 с |деклинација=+10° 13' 52"" |положбен агол=10 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E3 |привиден сјај В=15,1 |привиден сјај Ч=16,1 |површински сјај=12,9 |привидни димензии=0,4' x 0,3' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Ендрју Ејнсли Комон]] |датум на откривање= [[1880]] |алтернативни ознаки= |слика=NGC7528 - SDSS DR14.jpg}} '''NGC 7528''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[1880]] година од страна на [[Ендрју Ејнсли Комон]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 36&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7528 е од видот E3.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 15,1 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,1 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,9 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7528 има привидни димензии од 0,4' х 0,3'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 14 м 20 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +10° 13' 52"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 10°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7528 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70770. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 214; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1164. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 313. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7528 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7528]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7528 Поправени информации за NGC 7528] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207528 NGC 7528] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207528 NGC 7528] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240727040350/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207528 |date=2024-07-27 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] tapcgdsi0514vhbd0z70t11a8k0kp5c 0 1052192 5581774 5269310 2026-06-24T06:55:44Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5581774 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 17 м 55,5 с |деклинација=+8° 35' 4"" |положбен агол=160 |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0 |привиден сјај В=15,5 |привиден сјај Ч=16,5 |површински сјај=13,1 |привидни димензии=0,4' x 0,3' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[2 септември]] [[1864]] |алтернативни ознаки=NPM1G +08.0552 |слика=NGC7586 - SDSS DR14.jpg}} '''NGC 7586''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7586 се споменува и како NPM1G +08.0552. == Откривање == Објектот е откриен на [[2 септември]] [[1864]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7586 е од видот S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 15,5 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,5 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,1 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7586 има привидни димензии од 0,4' х 0,3'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 17 м 55,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +8° 35' 4"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 160°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7586 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 1349697. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 214; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1161. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 316. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7586 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7586]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7586 Поправени информации за NGC 7586] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207586 NGC 7586] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207586 NGC 7586] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200928064551/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207586 |date=2020-09-28 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] mf0uxjhopa4ds09kdeeslnku3l9hzw8 0 1052195 5581776 5269320 2026-06-24T07:01:33Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5581776 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7589 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=23 ч 18 м 15,6 с |деклинација=+0° 15' 42"" |положбен агол=102 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sa |привиден сјај В=14,1 |привиден сјај Ч=15 |површински сјај=13,7 |привидни димензии=1,1' x 0,7' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[23 октомври]] [[1864]] |алтернативни ознаки=MCG 0-59-19, CGCG 380-24, NPM1G -00.0622 }} '''NGC 7589''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7589 се споменува и како MCG 0-59-19, CGCG 380-24, NPM1G -00.0622. == Откривање == Објектот е откриен на [[23 октомври]] [[1864]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7589 е од видот Sa.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,1 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,7 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7589 има привидни димензии од 1,1' х 0,7'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 18 м 15,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +0° 15' 42"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 102°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7589 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 70995. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 259; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 577. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 834. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7589 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7589]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7589 Поправени информации за NGC 7589] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207589 NGC 7589] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207589 NGC 7589] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200915004355/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207589 |date=2020-09-15 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] 5t5bpnpt6bo5ia6hbrct4sr0nj4seyv 0 1052213 5581782 5269382 2026-06-24T07:34:13Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5581782 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |слика = Pegasus IAU.svg |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 18 м 59,3 с |деклинација=+11° 20' 30"" |положбен агол= |вид на објект= [[двојна ѕвезда]] |морфолошки вид=*2 |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Ернст Вилхелм Либерехт Темпел]] |датум на откривање=[[5 август]] [[1880]] |алтернативни ознаки= }} '''NGC 7607''' — [[двојна ѕвезда]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[5 август]] [[1880]] година од страна на [[Ернст Вилхелм Либерехт Темпел]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 11&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7607 е од видот *2.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 18 м 59,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +11° 20' 30"". == Други поделби == Проучување на NGC 7607 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 214; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1164. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 313. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7607 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7607]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7607 Поправени информации за NGC 7607] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207607 NGC 7607] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207607 NGC 7607] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201123090614/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207607 |date=2020-11-23 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] 101ela24ayfu3w9gpe9hyurcaqz74ki 0 1052217 5581787 5269397 2026-06-24T07:42:44Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5581787 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 19 м 36,5 с |деклинација=+8° 3' 49"" |положбен агол=139 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SB0-a |привиден сјај В=12,5 |привиден сјај Ч=13,5 |површински сјај=12,3 |привидни димензии=1,5' x 0,7' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Хајнрих Даре]] |датум на откривање=[[21 септември]] [[1862]] |алтернативни ознаки=UGC 12509, MCG 1-59-49, CGCG 406-66 |слика=NGC7611 - SDSS DR14.jpg}} '''NGC 7611''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7611 се споменува и како UGC 12509, MCG 1-59-49, CGCG 406-66. == Откривање == Објектот е откриен на [[21 септември]] [[1862]] година од страна на [[Хајнрих Даре]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 11&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7611 е од видот SB0-a.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,5 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,5 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,3 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7611 има привидни димензии од 1,5' х 0,7'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 19 м 36,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +8° 3' 49"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 139°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7611 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71083. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 214; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1162. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 316. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7611 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7611]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7611 Поправени информации за NGC 7611] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207611 NGC 7611] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207611 NGC 7611] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200825022323/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207611 |date=2020-08-25 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] eqne4y77hjol00ovx7jgcaa2h59et1w 0 1052219 5581791 5269403 2026-06-24T07:47:11Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5581791 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 19 м 51 с |деклинација=+0° 11' 54"" |положбен агол= |вид на објект= [[засега неутврден објект]] |морфолошки вид=NF |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Гаспаре Станислао Ферари]] |датум на откривање= [[1865]] |алтернативни ознаки= }} '''NGC 7613''' — [[засега неутврден објект]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведен во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[1865]] година од страна на [[Гаспаре Станислао Ферари]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 9,5&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7613 е од видот NF.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 19 м 51 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +0° 11' 54"". == Други поделби == Проучување на NGC 7613 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 259; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 577. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 834. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7613 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7613]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7613 Поправени информации за NGC 7613] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207613 NGC 7613] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207613 NGC 7613] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20220102043009/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207613 |date=2022-01-02 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] c3kl38cu2z0xdm9w1amdzgif0uqked2 0 1052224 5581794 5269422 2026-06-24T07:56:14Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5581794 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Андромеда (соѕвездие)|Андромеда]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 19 м 47,3 с |деклинација=+42° 51' 10"" |положбен агол=5 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E2 |привиден сјај В=13 |привиден сјај Ч=14 |површински сјај=13,2 |привидни димензии=1,2' x 1' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Едуар Жан Мари Стефан]] |датум на откривање=[[8 октомври]] [[1879]] |алтернативни ознаки=UGC 12516, MCG 7-47-13, CGCG 532-14 }} '''NGC 7618''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Андромеда (соѕвездие)|Андромеда]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7618 се споменува и како UGC 12516, MCG 7-47-13, CGCG 532-14. == Откривање == Објектот е откриен на [[8 октомври]] [[1879]] година од страна на [[Едуар Жан Мари Стефан]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 31,5&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7618 е од видот E2.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,2 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7618 има привидни димензии од 1,2' х 1'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 19 м 47,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +42° 51' 10"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 5°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7618 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71090. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 88; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 3225. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 876. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Андромеда (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0). == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7618 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7618]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7618 Поправени информации за NGC 7618] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207618 NGC 7618] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207618 NGC 7618] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240720104427/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207618 |date=2024-07-20 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Андромеда (соѕвездие)]] gtjn2mxnhaprpak7au9ld5rhcp5hk6x 0 1052229 5581800 5269443 2026-06-24T08:06:02Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5581800 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC7623 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=23 ч 20 м 29,9 с |деклинација=+8° 23' 47"" |положбен агол=165 |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0 |привиден сјај В=12,9 |привиден сјај Ч=13,9 |површински сјај=12,8 |привидни димензии=1,3' x 0,9' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[26 септември]] [[1785]] |алтернативни ознаки=UGC 12526, MCG 1-59-56, CGCG 406-75, NPM1G +08.0554 }} '''NGC 7623''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7623 се споменува и како UGC 12526, MCG 1-59-56, CGCG 406-75, NPM1G +08.0554. == Откривање == Објектот е откриен на [[26 септември]] [[1785]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7623 е од видот S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,9 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,8 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7623 има привидни димензии од 1,3' х 0,9'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 20 м 29,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +8° 23' 47"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 165°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7623 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71132. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 214; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1162. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 316. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7623 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7623]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7623 Поправени информации за NGC 7623] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207623 NGC 7623] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207623 NGC 7623] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201002154104/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207623 |date=2020-10-02 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] desrhmg9hx1iem6o6mqytssw6myennz 0 1052243 5581804 5269482 2026-06-24T08:25:18Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5581804 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Октант (соѕвездие)|Октант]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 26 м 28,3 с |деклинација=-81° 54' 40"" |положбен агол=36 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sc |привиден сјај В=12,5 |привиден сјај Ч=13,2 |површински сјај=13,9 |привидни димензии=2,1' x 1,9' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[17 октомври]] [[1835]] |алтернативни ознаки=ESO 12-1, AM 2322-821, IRAS 23226-8211 }} '''NGC 7637''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Октант (соѕвездие)|Октант]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7637 се споменува и како ESO 12-1, AM 2322-821, IRAS 23226-8211. == Откривање == Објектот е откриен на [[17 октомври]] [[1835]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7637 е од видот Sc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,5 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,2 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,9 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7637 има привидни димензии од 2,1' х 1,9'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 26 м 28,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -81° 54' 40"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 36°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7637 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71440. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 460; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 9489. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Октант (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Corwin, Harold G., Jr., A. de Vaucouleurs, and G. de Vaucouleurs, ""Southern Galaxy Catalogue"", Austin, Texas: University of Texas Monographs in Astronomy No. 4, 1985. (152,564) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7637 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7637]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7637 Поправени информации за NGC 7637] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207637 NGC 7637] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207637 NGC 7637] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210702163413/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207637 |date=2021-07-02 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Октант (соѕвездие)]] ibtatu1cyhn098b4fh0ij8a55tpp16i 0 1052246 5581807 5269494 2026-06-24T08:35:02Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5581807 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 7640 - HST - Potw1706a.tif |соѕвездие=[[Андромеда (соѕвездие)|Андромеда]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 22 м 6,6 с |деклинација=+40° 50' 42"" |положбен агол=167 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBc |привиден сјај В=11,3 |привиден сјај Ч=11,9 |површински сјај=14,5 |привидни димензии=10,5' x 1,8' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[17 октомври]] [[1786]] |алтернативни ознаки=UGC 12554, MCG 7-48-2, CGCG 532-17, CGCG 533-1, IRAS 23197+4034 }} '''NGC 7640''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Андромеда (соѕвездие)|Андромеда]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7640 се споменува и како UGC 12554, MCG 7-48-2, CGCG 532-17, CGCG 533-1, IRAS 23197+4034. == Откривање == Објектот е откриен на [[17 октомври]] [[1786]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7640 е од видот SBc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 11,3 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 11,9 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 14,5 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7640 има привидни димензии од 10,5' х 1,8'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 22 м 6,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +40° 50' 42"". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 167°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7640 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71220. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 88; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 3234. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 554. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Андромеда (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7640 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7640]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7640 Поправени информации за NGC 7640] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207640 NGC 7640] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207640 NGC 7640] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240603091624/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207640 |date=2024-06-03 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Андромеда (соѕвездие)]] [[Категорија:UGC-објекти]] [[Категорија:PGC-објекти]] [[Категорија:Пречкести спирални галаксии]] 8z0kc3h5hwsm1dqr6sfh2x71xn0uten 0 1052270 5581813 5269569 2026-06-24T09:10:31Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5581813 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = Ngc7662hst.jpg |соѕвездие=[[Андромеда (соѕвездие)|Андромеда]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 25 м 53,9 с |деклинација=+42° 32' 8"" |положбен агол= |вид на објект= [[планетарна маглина]] |морфолошки вид=PN |привиден сјај В=8,3 |привиден сјај Ч=9,2 |површински сјај= |привидни димензии=0,62' x ?' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[6 октомври]] [[1784]] |алтернативни ознаки=PK 106-17.1, CS=13.2, Blue snowball }} '''NGC 7662''' — [[планетарна маглина]] во соѕвездието [[Андромеда (соѕвездие)|Андромеда]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7662 се споменува и како PK 106-17.1, CS=13.2, Blue snowball. == Откривање == Телото е откриено на [[6 октомври]] [[1784]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7662 е од видот PN.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 8,3 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 9,2 ''m''.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7662 има само една позната привидна димензија, која изнесува 0,62'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Телото е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 25 м 53,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +42° 32' 8"". == Други поделби == Проучување на NGC 7662 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 88; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 3238. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 554. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Андромеда (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7662 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7662]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7662 Поправени информации за NGC 7662] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207662 NGC 7662] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207662 NGC 7662] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240723020649/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207662 |date=2024-07-23 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Подџуџиња од типот O]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Андромеда (соѕвездие)]] [[Категорија:Колдвелови објекти]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1784 година]] [[Категорија:Планетарни маглини]] 64daszze3ovsbtcisavr7bsa72n91in 0 1052307 5581816 5269691 2026-06-24T10:06:32Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5581816 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Тукан (соѕвездие)|Тукан]] |слика = NGC_7697_legacy_dr10.jpg |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=23 ч 34 м 52,3 с |деклинација=-65° 23' 46" |положбен агол=87 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sb |привиден сјај В=13,5 |привиден сјај Ч=14,3 |површински сјај=12,6 |привидни димензии=1,6' x 0,3' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[6 септември]] [[1836]] |алтернативни ознаки=IC 5333, ESO 110-12, AM 2332-654, IRAS 23320-6540 }} '''NGC 7697''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Тукан (соѕвездие)|Тукан]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7697 се споменува и како IC 5333, ESO 110-12, AM 2332-654, IRAS 23320-6540. == Откривање == Објектот е откриен на [[6 септември]] [[1836]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 7697 е од видот Sb.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,5 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,3 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,6 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 7697 има привидни димензии од 1,6' х 0,3'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 23 ч 34 м 52,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -65° 23' 46". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 87°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 7697 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 71800. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 440; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 9132. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (7501-7840)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Тукан (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Archinal, Brent A. Version 4.0 of an unpublished list of errata to the RNGC, dated March 19, 1987. (110,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC7697 Прегледувач на длабокото небо — NGC 7697]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC7697 Поправени информации за NGC 7697] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%207697 NGC 7697] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207697 NGC 7697] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20220119061420/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%207697 |date=2022-01-19 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Тукан (соѕвездие)]] obe2xlub4vbffe662hkojtj6lasjnqr 0 1062671 5581640 5422545 2026-06-23T21:04:21Z Andrew012p 85224 5581640 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Место во Германија |Art = Stadt |German_name = Dornburg-Camburg |image_photo = Camburg 2016-12-06 02.jpg |image_caption = Поглед на Камбург на Зале |Wappen = Wappen Camburg.png |lat_deg = 51 |lat_min = 3 |lat_sec = 14 |lon_deg = 11 |lon_min = 42 |lon_sec = 27 |Lageplan = Dornburg-Camburg in SHK.svg |Bundesland = Thüringen |Landkreis = Зале-Холцланд |Verwaltungsgemeinschaft= Дорнбург-Камбург |Höhe = 130 |Fläche = 30.77 |Einwohner = 4019 |Stand = 2007-12-31 |PLZ = 07774 |Vorwahl = 036421 |Kfz = SHK |Gemeindeschlüssel = 16 0 74 011 |Gliederung = |Straße = Ратхаусштрасе 1 |Website = [http://www.stadt-camburg.de/ www.stadt-camburg.de] |Bürgermeister = Доротеа Шторх |Partei = CDU }} '''Дорнбург-Камбург''' ({{langx|de|Dornburg-Camburg}}) — мало [[град|гратче]] во округот [[Зале-Холцланд]], во сојузната покраина [[Тирингија]], [[Германија]]. Бил создаден на 1 декември 2008 година, кога се споиле градовите [[Дорнбург (Зале)|Дорнбург]] и [[Камбург]] и општината [[Дорндорф-Штојдниц]]. Градот претставува административно седиште на општинската заедница [[Дорнбург-Камбург (општинска заедница)|Дорнбург-Камбург]]. == Географија == Градот се наоѓа во северозападниот дел на округот Зале-Холцланд во средниот тек на долината на [[Зале]] помеѓу градовите [[Јена]] и [[Наумбург (Зале)|Наумбург]]. Спојување на градовите Дорнбург и Камбург се случила, иако двата града немале заеднички граници. === Градски единици === * [[Камбург]] Камбург (2846 жители) се наоѓа на патот Б88 помеѓу Дорнбург/Дорндорф-Штојдниц и Наумбург. Таму се наоѓа и градската управа, како и управата на [[Дорнбург-Камбург (општинска заедница)|општинската заедница Дорнбург-Камбург]]. :*Дебрихау :*Дебричен :*[[Дорнбург (Зале)|Дорнбург]] од 1 декември 2008 година е дел од градот Дорнбург-Камбург. :*[[Дорндорф-Штојдниц]] :*Хиршрода :*Позевиц :*Шиндиц :*Штебен :*Тимплинг :*Вилсдорф :*Вониц :*Цетен == Политика == === Градски совет === Градскиот совет на градот Дорнбург-Камбург се состои од 20 членови. Според последните општински избори на 26 мај 2019 година биле добиени следниве резултати:<ref>{{нмс|author=Thüringer Landesamt für Statistik|url=https://wahlen.thueringen.de/datenbank/wahl1/wahl.asp?wahlart=GW&wJahr=2019&zeigeErg=GEM&wknr=073&gemnr=74011|title=Wahlen in Thüringen, Gemeinderatswahl 2019 in Thüringen, Stadt Schwarzatal|accessdate=2019-08-21}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |- style="background:#CCD" | align="left" |'''Партија / Листа'''|| Удел || '''Места''' || +/− |- | align="left" |[[Демохристијански сојуз на Германија|CDU]] || 41,6 % || 8 || − 3 |- | align="left" | FWG Дорнбург-Камбург || 29,6 % || 6 || + 2 |- | align="left" | FWG Дорнбург || 22,7 % || 5 || + 2 |- | align="left" | Граѓански сојуз Дорнбург-Камбург (D-CBV) || {{0}}6,0 % || 1 || − 1 |} === Градоначалник === Во мај 2012 година била избрана адвокатката Доротеа Шторх од CDU за нова градоначалничка. == Галерија == <gallery mode=packed heights=130px> Податотека:Dornburg an der Saale mit Dorndorf im Vordergrund Foto 2006 Wolfgang Pehlemann Wiesbaden PICT0114.jpg|Поглед на Дорнбург на Зале Податотека:Stadt Dornburg-Camburg seit Dezember 2008 Luftbild Saaletal bei Dorndorf-Steudnitz Foto 2006 Wolfgang Pehlemann Wiesbaden PICT0238.jpg|Поглед на Дорндорф-Штојдниц Податотека:Dornburg an der Saale Luftbild Altstadt Foto 2006 Wolfgang Pehlemann Wiesbaden PICT0280.jpg|Стариот град на Дорнбург Податотека:Camburg an der Saale Schmiedehäuser Straße Foto 2006 Wolfgang Pehlemann Wiesbaden PICT0002.jpg|Поглед на Камбург Податотека:Luftbild Dorndorf an der Saale - vOrdergrund altes Schloss Dornburg - Foto Wolfgang Pehlemann Wiesbaden F0000238.jpg|Поглед на Дорндорф </gallery> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Dornburg-Camburg}} * [http://www.stadt-camburg.de/ Официјална страница] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080318163309/http://www.stadt-camburg.de/ |date=2008-03-18 }} {{de}} {{Градови во Зале-Холцланд (округ)}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Зале-Холцланд]] n44sb2ooy213mtqssb6fezi2wcf5ecy 0 1089762 5581598 4172320 2026-06-23T18:07:58Z P.Nedelkovski 47736 поврзница 5581598 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Drveni plug i jaram.jpg|мини|десно|Дрвен [[плуг]] и околувратен јарем]] [[Податотека:Zugochsen.jpg|мини|десно|Волови за влечење впрегнати во јарем за на глава]] '''Јарем''' - дрвена направа во која се впрегнуваат два [[вол]]а за [[орање]] или влечење [[Запрега|запрега]].<ref>{{ДРМЈ|јарем}}</ref><ref>{{ОДРМЈ|јарем}}</ref> Јаремот се користел за впрегнување и на други животни, во Македонија и [[бивол]]и, а во светот и други видови животни ([[зебу]], [[муле]]...). Двојката впрегнати волови се нарекува [[Ѕевгар|ѕевгар]]. Постојат два вида јареми: *Јареми за на глава, и *Јареми за на гуша (околувратни) При вјармувањето кај околувратните јареми се користел жегол<ref>{{ДРМЈ|жегол}}</ref> од надворешната страна на јаремот. Во Македонија во употреба биле јаремите за на гуша. ==Македонски поговорки== Наведена гла јарем тргат.<ref name=PNP>{{нмс| title=Македонски пословици | url=http://www.pelister.org/folklore/proverbs | work= | publisher= | date= | accessdate=16 мај 2019}}</ref> ==Наводи== {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Јареми}} [[Категорија:Земјоделски алатки]] jpasxc08lqj354utrjli8c754a92ijb 0 1091676 5581614 5318650 2026-06-23T19:17:33Z P.Nedelkovski 47736 поврзница 5581614 wikitext text/x-wiki {{Infobox Holiday |holiday_name = Симеоновден |type = christian |longtype = |image = = |caption = |official_name = |nickname = |observedby = Христијански свет |significance = Ден на [[Симеон Столпник]], црковна нова година |begins = |ends = |date = [[1 септември]] (грегоријански) и [[14 септември]] (јулијански) |date2007 = |celebrations = |relatedto = }} '''Симеоновден''' или '''денот на Свети [[Симеон Столпник]]''' е голем [[православие|православен]] празник, кој се одбележува на [[1 септември]] според [[грегоријанскиот]] и на [[14 септември]] според [[јулијанскиот календар]]. На овој празник започнува Црковната Нова Година. Според верувањето и светците се раководеле по овој календар. Со празникот Свети Симеон е поврзано есенското засејување, што е проследено со посебни обичаи и верувања, иако тие се различни во разни краишта на [[Македонија]] и [[Свет]]от имаат и многу заеднички елементи. ==Симеон Столпник== {{главна|Симеон Столпник}} [[Податотека:Simeon Stylites icon 1465.jpg|десно|мини|Симеон Столпник, руска икона, 1465 г.]] Симеон Столпник по потекло бил [[Сиријци|Сириец]] од родители селани и христијани. Во својата осумнаесетта година побегнал од родителите и се замонаши. Се предавал себеси на најтешки подвизи, понекогаш постел по четириесет дена. Потоа се предал на посебен подвиг: имено, деноноќно сотел на столб, во непрестајна молитва.<ref>''Hartmut Gustav Blersch: ''Die Säule im Weltgeviert: der Aufstieg Simeons, des 1. Säulenheiligen.'' Trier: Paulinus 1978. (Sophia; Bd. 17) ISBN 3-7902-1447-7''</ref> Неговиот столб најпрво бил висок шест лалкти, потоа му подигнале еден од дванаесет, па од дваесет и два, па од триесет и шест, и најпосле столб висок четириесет лакти. Мајка му Марта двапати доаѓала да го види, но тој не ја примал, туку од столбот ѝ велел: „''Не ме вознемирувај сега, мајко, ако се удостојам ќе се видиме во оној свет.“'' Свети Симеон претрпел безбројни напади од демоните, но сите ги победил со молитва кон [[Бог]]а. Овој светител извршил големи чуда и мнозина болни ги исцелил со збор и со молитва. Околу неговиот столб притекнувал народ од сите страни, богати и сиромашни, цареви и робови. И тој им помагал на сите; на некои враќајќи им го телесното здравје, на некои давајќи им утеха и поука, а некои изобличувајќи ги заради нивната еретичка вера. Така ја одвратил царицата Евдокија од Евтихиевата ерес и ја привел кон Христијанството. Свети Симеон се подвизувал за време на царевите [[Теодосиј Помладиот]], [[Маркијан]] и [[Лав Велики]]. Симеон Столпник живеел 103 години и се упокоил на [[1 септември]], [[459]] година. Неговите мошти се пренесени во [[Антиохија]], во црквата посветена на неговото име.<ref>[http://mpc.org.mk/Kalendar/prolog.asp?id=1766 ''Преподобен Симеон Столпник 14/09/2013'']</ref> ==Обичаи== На 1 септември според стариот календар (или на 14 септември според новиот) започнува црковната година, а во народот овој ден се сметал за голем земјоделски празник. Тоа најповеќе се манифестирало со обичаите и верувањата поврзани со започнувањето на есенската сеидба. Се верува дека откако е собрана летнината е завршен еден годишен циклус и започнува друг со првата есенска сеидба. Преданието сведочи дека на Првиот вселенски собор е одредено црковната година да започнува на 1 септември. И кај [[Евреи]]те со месецот септември започнувала граѓанската година, тогаш се собирале плодовите и се искажувала благодарност кон Бога. Во историјата на христијанството овој месец е значаен и по тоа што во септември царот [[Константин Велики|Константин]] извојувал значајна победа над [[Максенциј]], голем неверник и противник на христијанството и оттогаш започнало слободно изразување на христијанската вера. Од Симеоновден започнува есенската сеидба. Се носело семе во црквата да се „очати и благослови“, а потоа дома се мешало со другото жито подготвено за сеење. Исто така се верувало дека на овој ден не се давало заем и не се изнесувало ништо од дома за да не се разнесе касметот, а ако некој барал нешто заем за да не се налути му се велело „семе изнасамо“. Сите црни предмети од куќата се криеле од пред очи ([[тава]], [[грне]] и др.) за да нема гламна житото. Орачот на нива носел [[дисаѓи]] со [[жито]], а во житото имало прстен (златен или сребрен), потоа китка босилек, китка од разни други цвеќиња, две гросчиња бело и црно грозје, неварено јајце, чешел за коноп и мало лепче (кравајче). Во семето се измешувале и зрна од „брадата“ од минатата година што дотогаш се чувала во амбарот. На воловите им врзувале бела крпа за да е бело житото. По пристигнувањето на нивата орачот најпрвин изорувал една бразда, потоа низ прстенот пропуштал еден грст семе и го фрлал во нивата. Чешелот го ставал во нивата за да е густ бериќетот како чешелот, белото грозје го фрлал во нивата за е бело (чисто) житото, а црното го фрлал надвор од нивата за да нема [[какол]] и [[гламница|гламна]]. Босилекот, китката со разни цвеќиња ги ставал во браздата како дар за нивата, а потоа со втората бразда сето тоа го покривал со земја. ===Македонија=== Низ Македонија на овој ден забележани се најразлични обичаи и верувања, но заедничко за сите е дека на овој ден започнуваат есенските земјоделски работи коишто значеле егзистенцијаи секогаш биле проследени со многу обичаи, верувања и магиски заштити што имале цел да обезбедат богат род на земјоделските култури. На овој ден генерално низ цела етничка Македонија не се позајмувало ништо. ;Дебрца Во Дебрца (Охридско) на Свети Симеон се пеело семето за есенската сеидба. Во една чинија се ставале разни семиња: [[пченица]], [[’рж]], [[јачмен]], [[пченка]], [[грав]] и др. Во чинијата уште се ставало и [[босилек]], а потоа таа се завиткувала со бела шамија (''тулбенче'') и се носела во црквата. Тамо свештеникот ги пеел чиниите со семињата, од целото село заедно. По враќањето од црквата се одело на засевање. Ако времето не било стасано за засевање се засевало малку, барем неколку бразди, колку за адет. При засевањето најпрвин се сеело пеаното семе, а потоа босилекот се закачувал во нивата. Се верува дека босилекот има апотропејско дејство и дека нивата и житото ќе ги чува од разни несреќи, болести, поројни дождови, разни инсекти и сл. Според [[Веселин Чајкановиќ]] босилекот е божји цвет и дејствува како сигурен апотропејон. Откако ќе го насее пеаното семе орачот седнува да руча. На засевање за ручек задолжително се прави нешто сукано, за да се сучи [[к’смет]]от. Секогаш се засевувало на полна месечина и наутро кога сонцето одело нагоре. Тој ден по изнесувањето на семето не смее да се изнесува ништо црно од дома за да нема гламна житото, дури и на вода не се оди со црно котле или ѓумче. Кога првпат се одело засевање не чинело некој со празен сад да го пресретне орачот. Може да им се случи несреќа на воловите, да му се скршат плугот или браната. Исто така, тој ден не се давало на заем ништо за да не се случи некој да го изнесе к’сметот од куќата. На заорување воловите се потураат со вода за да им лесно при орањето, како што е лесна водата или како што лесно оди водата. Кога [[Ѕевгар|ѕевгарот]] минува по патот сите што седат покрај патот стануваат и со тоа им прават чест на воловите, а се верува дека и земјата ќе им биде полесна кога ќе ораат. Очигледно во овие обичаи, верувања и магиски дејствија има многу елементи од имитативната, но и од преносната магија. ;Радовишко Во Радовишко каде што со овој празник започнувала земјоделската нова година, исто така започнувала есенската сеидба. Притоа на воловите и на ралото врзувале црвен конец со монистра „за лоши очи“, односно за од уроци. Во секоја куќа меселе зелник кој заедно со тепсијата го носеле на нивата на орачите. Овие откако благословувале, го изедувале зелникот, засевале колку за адет и се враќале при што трошките од зелникот ги закопувале во нивата за и касметот да остане на нивата и да не се разнесува. ;Кумановско Во Кумановско овој обичај бил проследен со богати обичаи и верувања. И овде се носело семе во црквата да се „очати и благослови“, а потоа дома се мешало со другото жито подготвено за сеење. И во овој крај не се давало заем и не се изнесувало ништо од дома за да не се разнесе касметот, а ако некој барал нешто заем за да не се налути му се велело „семе изнасамо“. Сите црни предмети од куќата се криеле од пред очи (тава, грне и др.) за да нема гламна житото. Орачот на нива носел [[дисаѓи]] со жито, а во житото имало прстен (златен или сребрен), потоа китка босилек, китка од разни други цвеќиња, две гросчиња бело и црно грозје, неварено јајце, чешел за коноп и мало лепче (кравајче). Во семето се измешувале и зрна од „брадата“ од минатата година што дотогаш се чувала во амбарот. На воловите им врзувале бела крпа за да е бело житото. По пристигнувањето на нивата орачот најпрвин изорувал една бразда, потоа низ прстенот пропуштал еден грст семе и го фрлал во нивата. Чешелот го ставал во нивата за да е густ бериќетот како чешелот, белото грозје го фрлал во нивата за е бело (чисто) житото, а црното го фрлал надвор од нивата за да нема какол и гламна. Босилекот, китката со разни цвеќиња ги ставал во браздата како дар за нивата, а потоа со втората бразда сето тоа го покривал со земја. ;Бојмија и Разлог Во Гевгелиско на овој ден береле црни метли и памук и го сметале за лесен празник. Интересни обичаи и верувања се забележани и во Разлошко. Во селото [[Драглиште]] уште при вршењето на житото се водело сметка за засевање да се одбере наједрото жито. Тоа го закитувале со црвени зрна од калинка, со растение смичец кое во ова село го викале староцвет и со други зелени цвеќиња. Од новото жито меселе една округла пита со пречник околу една педа и со дупка во средината од околу една дланка. Таа се викала '''Богача''' што значело Богова пита, или '''Боговица'''. На нивата орачот ја држел погачата над една вреќа, а друг го истурал семето низ отворот на погачата во вреќата сè додека таа не се наполнела. За тоа време додека се претурало семето низ питата сите домашни биле накитени на главите со калинки и други цвеќиња. И заврзаната вреќа ја накитувале со разни цвеќиња. Потоа погачата ја држела домаќинката, а сите вртеле во круг и откинувале по еден касај. Калинките се ставале за да е едро житото, а погачата се кревала високо за да порасне високо житото и да е чисто како што е чиста питата. ===Бугарија=== ;Северозападна Бугарија<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://club50plus.bg/categories/life-family/articles/narodni-tradicii-po-simeonovden |title=''На Симеоновден не се дава нищо назаем'' |accessdate=2013-09-14 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305021641/http://club50plus.bg/categories/life-family/articles/narodni-tradicii-po-simeonovden |url-status=dead }}</ref> Во овој крај за овој ден се колело курбан. Имено стопанката колела петел пред приготвената селска количка која била подготвена за тргнување на нивата и на овој начин се изкажувала почитта кон светецот. Се наросувало со жар од огништето во кое се печел обредниот леб и на мажот се давало варена кокошка, обвиткана во специјално исткаено платно наменето за таа цел . Во платното имало уште баница и погача. Орачите, штом ќе стигнале на нивата, изорувале една бразда, во која го ставале обредниот леб откинат на четири дела – колку што има насоки во светот. Едниот дел од лебот се фрлал на исток, откаде изгревало сонцето, другиот се давал на воловите, кои го вршеле најтешкиот дел; третото парче се закопувало во земјата на сопственикот на нивата, а четвртото парче било за орачот. Кокошката се јадела цела, а костите ѝ се закопувале пак во првата изорана бразда. Други позначајни бугарски обичаи се на пример дека ка Симеоновден храна дома не се враќало, бидејќи се верувало дека ќе има глад и бедотија. Наутро се гледало кој прв гостин ќе дошол дома, односно каков гостин таква година Орачот по целиот пат гледал кого ќе сретне и предвидувал – ако е бременна жена или жена со полни раце, тоа значело реколтата ќе биде богата; ако е бедник, значело дека ги очекува лоша година; ако е дете пргаво, тоа значело дека семето многу брзо ќе го потрошат. Додека стопанот не се врател од полето, дома не се палело огништето, за да не се предизвукаат пожари во нивите. Стопанките ни переле, ни простирале, за да не бидат празни житните класови; не пределе и не плетеле, за да не ги нападнат волци стадата. Според народните верувања на овој ден пари на заем не се давало и не се изнесувало ништо од дома, за да не излезел „бериќетот". А ако времето било сончево и топло, се светало дека такво ќе биде до јануари.7 ==Тропар== :::[[Тропар]], глас 1: :Терпјенија столп бил јеси, :ревновавиј праотцем преподобне, :Јову во страстех, Јосифу во искушенијих, :и безплотних житељству, сиј в тјелеси, , :Симеоне отче наш, :моли Христа Бога спастисја душам нашим. == Поврзано == *[[Симеон Столпник]] *[[Зимски Симеоновден]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == *[http://lifestyle.framar.bg/%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B4%D0%B5%D0%BD-%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%B8-%D0%B8-%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D1%87%D0%B0%D0%B8 Симеоновден - традиции и обичаи] - на бугарски [[Категорија:Македонски празници]] pc0djmw28ou4igbl3vqpt0tvhnmhxaf 0 1115133 5581684 5450972 2026-06-24T02:16:34Z Bjankuloski06 332 /* 802.11aq */ Печатна грешка, replaced: октри → откри 5581684 wikitext text/x-wiki '''IEEE 802.11''' е множество спецификации од [[Подслојот за контрола на пристап на медиум]] (media access control, MAC) и [[Физички слој|Физичкиот слој]] за имплементација на [[Безжична локална мрежа|безжични локални мрежи]] во 2.4, [[IEEE 802.11y-2008|3.6]], 5 и [[IEEE 802.11ad|60&nbsp;GHz]] честотен опсег. Спецификациите се создадени и одржувани од страна на комитетот за стандардизацијна на [[Local area network|LAN]]/[[Metropolitan area network|MAN]] ([[IEEE 802]]) од Институтот за Инженери по Електрика и Електроника([[Institute of Electrical and Electronics Engineers|IEEE]]). Основата на стандардод е објавена во 1997 и има неколку амандмани. Стандардот и амандманите ја даваат основата за производи за безжично вмрежување од [[Wi-Fi]] брендот. Иако секој амандман се официјално повлекува кога ќе биде вметнат во највоната верзија на стандардот, корпоративниот свет ги рекламира овие ревизии бидејќи тие сакаат концизно да ги назначат можностите на нивните производи. Како резултат на тоа, секоја ревизија има тенденција да стане посебен стандард. [[Image:WRT54G v2 Linksys Router Digon3.jpg|thumb|right|200px| [[Linksys]] [[WRT54G]] е составен од насочувач со 802.11b/g приемник и две антени]] ==Генерален опис== Фамилијата 802.11 се состои од низа на [[half-duplex]] безжични техники за модулација кои го користат истиот основен протокол. 802.11-1997 е првиот стандард за безжично вмрежување во фамилијата, но 802.11b е првиот кој беше широко прифатен, следен од 802.11a, 802.11g, 802.11n и 802.11ac. Други стандарди во фамилијата (c–f, h, j) се сервисни амандмани и дополнувања или екстензии на претходни спецификации. 802.11b и 802.11g го користат 2.4 [[hertz|GHz]]-ниот [[ISM band|опсег]], и во САД работат под [[Part 15 (FCC rules)|Дел 15]] од Правилата и Регулациите на [[Federal Communications Commission|Федералната комисија за комуникации]] на САД. Поради овој избор на честотен опсег, опремата која работи на 802.11b и g може да е под влијание на [[бранова интерференција|брановата интерференција]] од микробранови печки, [[Безжични телефони]] и [[Блутут]] ([[Bluetooth]]) уреди. 802.11b и 802.11g ја контролираат нивната интерференција и можноста да се случи интерференција со користење на сигналните методи [[direct-sequence spread spectrum]] (DSSS) и [[orthogonal frequency-division multiplexing|ортогонално мултиплексирање со поделеност по честоти]] (OFDM) соодветно за 802.11b и 802.11g. 802.11a го користи [[U-NII|5 GHz U-NII честотен опсег]], кој, за поголемиот дел од светот нуди 23 непреклопени канали наместо ISM честотниот опсег од 2.4&nbsp;GHz, каде соседните канали може да се преклопуваат ([[list of WLAN channels]]). Подобри или полоши перформанси со поголеми или помали честоти (канали) може да се остварат во зависност од околината. Сегментите од спектарот на [[радиочестота|радиочестотите]] кои ги користи 802.11 варира помеѓу различни земји. Во САД, 802.11a и 802.11g уредите може да работат без лиценца, како што им е наведено во Дел 15 од Правилата и Регулациите на Федералната комисија за комуникација (FCC). Честотите кои се користат од каналите еден до шест на 802.11b и 802.11g спаѓаат во 2.4&nbsp;GHz опсег за [[радио аматери|радио аматерство]]. Лиценцираните радио аматери може да работат со 802.11b/g уреди под [[Part 97 (FCC rules)|Дел 97]] од Правилата и Регулациите на FCC, со што се дозволува зголемена моќност но не и комерцијална содржина и енкрипција.<ref name="part97">{{Наведена мрежна страница |title=ARRLWeb: Part 97 - Amateur Radio Service |publisher=American Radio Relay League |url=http://www.arrl.org/FandES/field/regulations/news/part97/ |accessdate=2010-09-27}} </ref> ==Историја== 802.11 технологијата потекнува од 1985, а е предводена од Федералната комисија за комуникации на Соединетите Држави (U.S. Federal Communications Commission) која го објави [[ISM band|ISM честотниот опсег]] за нелиценцирана употреба.<ref>{{наведена енциклопедија|title=Wi-Fi (wireless networking technology)|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/1473553/Wi-Fi|accessdate=2010-02-03}}</ref><ref>Wolter Lemstra , Vic Hayes , John Groenewegen ,'' The Innovation Journey of Wi-Fi: The Road To Global Success'', Cambridge University Press, 2010, ISBN 0-521-19971-9</ref> Во 1991 [[NCR Corporation|NCR корпорацијата]]/[[AT&T Corporation|AT&T]] (сегашна [[Alcatel-Lucent]] и [[LSI Corporation|LSI корпорацијата]]) го пронаоѓаат предвесникот на 802.11 во [[Nieuwegein|Њувехајн]], Холандија. Првичната намена на оваа технологија била за благајнички системи. Првите безжични производи биле донесени на пазарот наречен [[WaveLAN]] со вкупна податочна рата од 1&nbsp;Mbit/s и 2&nbsp;Mbit/s. [[Vic Hayes|Вик Хејс]], кој 10 години бил на чело на IEEE 802.11 и бил наречен „таткото на Wi-Fi“, бил вклучен во дизајнирањето на 802.11b и 802.11a стандарди во рамките на [[Institute of Electrical and Electronics Engineers|IEEE]].<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://news.cnet.com/1200-1070-975460.html |title=архивски примерок |accessdate=2014-09-11 |archive-date=2012-08-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120826164642/http://news.cnet.com/1200-1070-975460.html |url-status=dead }}</ref> Во 1999, [[Wi-Fi Alliance|Wi-Fi Алијансата]] била формирана како трговска асоцијација за да го сочува [[Wi-Fi]] заштитниот знак под кој биле продадени многу од производите.<ref>{{Наведена мрежна страница |title= Wi-Fi Alliance: Organization |work= Official industry association web site |url= http://www.wi-fi.org/organization.php |accessdate= August 23, 2011 |archive-date= 2009-09-03 |archive-url= https://web.archive.org/web/20090903004711/http://www.wi-fi.org/organization.php |url-status= dead }}</ref> ==Протокол== {{Update|section|date=November 2013}} <!-- ac/ad: need updating with more relevant info. ah: needs updating with NEW info. --> {{802.11 network standards|state=uncollapsed}} ===802.11-1997 (802.11 legacy)=== {{Главна|IEEE 802.11 (legacy mode)}} Оригиналната верзија на IEEE 802.11 стандардот е издадена во 1997 и разјаснета во 1999, но денес се смета за застарен стандард. Специфицирал две нето [[податочни рата|податочни рати]] од 1 или 2 мегабити во секунда, плус код за исправка на грешка нанапред. Специфицирал три алтернативни технологии за [[физички слој]]: дифузен (инфрацрвен) кој работи на 1 Mbit/s; раширен спектар со скокање по честоти ([[frequency-hopping]] spread spectrum) кој работи на 1 Mbit/s или 2 Mbit/s; и раширен спектар со директна секвенца ([[direct-sequence]] spread spectrum operating) на 1 Mbit/s или 2 Mbit/s. Последните две радио технологии користат микробранови трансмисии во [[ISM band|честотниот опсег за индустрија, наука и медицина]] (Industrial Scientific Medical frequency band) на 2.4&nbsp;GHz. Некои постари WLAN технологии користеле помали честоти од 900&nbsp;MHz ISM честотниот опсег. Стариот 802.11 со раширен спектар со директна секвенца (direct-sequence spread spectrum) брзо бил надминат од страна на популарниот 802.11b. ===802.11a (OFDM Бранова форма)=== {{Главна|IEEE 802.11a-1999}} Оригинално опишан како клаузула 17 во спецификацијата од 1999 година, OFDM брановата форма на 5.8&nbsp;GHz сега е дефинирана во клаузулата 18 од спецификацијата од 2012 година и нуди протоколи кои овозможуваат трансмисија и примање на податоци со рати од 1.5 до 54Mbit/s. Имплементацијата е раширена на светско ниво, осовено во корпоративните простори. Иако оригиналниот амандман не е повеќе валиден, терминот "802.11a" сè уште се користи од произведувачите на безжични пристапни точки (картички и насочувачи) за да опишат интероперабилноста на нивните системи на 5.8&nbsp;GHz со брзина од 54Mbit/s. 802.11a стандардот ги користи истиот проткол за подслојот на податочна врска (data link layer) и истиот формат на рамки како оригиналниот стандард, но користи безжичен интерфејс заснован на [[OFDM]]за физичкиот слој. Работи на 5&nbsp;GHz опсег со максимум нето податочна рата од 54 Mbit/s, плус код за исправка на грешка, што дава реалистичен проток од 20-тина Mbit/s.<ref>{{cite web | url=http://www.oreillynet.com/wireless/2003/08/08/wireless_throughput.html | title=O'Reilly Media - Technology and Business Training }}</ref> Бидејќи опсегот на 2.4&nbsp;GHz е често користен, до точка на претрупување, користењето на релативно неискористениот 5&nbsp;GHz опсег му дава на 802.11a значајна предност. Сепак високата [[носечка честота]] има и недостатоци. Делотворната оддалеченост на уредот од пристапната точка е помала од таа на 802.11b/g. Во теорија, сигналите на 802.11a се апсорбираат полесно од ѕидови и други цврсти објекти поради нивната помала бранова должина и како резултат на тоа не можат да продираат толку далеку колку тие на 802.11b. Во пракса, 802.11b типично има поголем ранг при помали брзини (802.11b ја намалува брзината на 5.5 Mbit/s или дури и до 1 Mbit/s при слаб сигнал). 802.11a исто така страда од интерференција,<ref name="ACIisharmfull">{{Наведено списание| last1 = Angelakis | first1 = V.| last2 = Papadakis | first2 = S.| last3 = Siris | first3 = V.A.| last4 = Traganitis | first4 = A.| title = Adjacent channel interference in 802.11a is harmful: Testbed validation of a simple quantification model| journal = Communications Magazine| volume = 49| issue = 3| pages = 160–166| publisher = IEEE| date = March 2011| url = http://ieeexplore.ieee.org/stamp/stamp.jsp?arnumber=05723815| issn = 0163-6804| doi = 10.1109/MCOM.2011.5723815}}</ref> но локално може да има помалку сигнали со кои може да си интерферира. ===802.11b=== {{Главна|IEEE 802.11b-1999}} Стандардот 802.11b има максимална вкупна податочна рата од 11 Mbit/s и го користи истиот метод за медиа пристап кој е дефиниран и во оригиналниот стандард. 802.11b производите се појавиле на пазарот во раните 2000 и оттогаш овој стандард е директно надополнување на модулациската техника користена во оригиналниот стандард. Драстичниот пораст на протокот на 802.11b (споредено со оригиналниот стандард), а истовремено и значајното намалување на цените доведува до брзо прифаќање на 802.11b како општоприфатена безжична LAN технологија. Уредите кои користат 802.11b се под влијание на интерференција од други производи кои работат на опсег од 2.4&nbsp;GHz. Некои од уредите кои работат на опсег од 2.4&nbsp;GHz се: [[микробранова печка]], блутут уреди, бебешки монитори, безжични телефони и некои радио-аматерски опреми. ===802.11g=== {{Главна|IEEE 802.11g-2003}} Во Јуни 2003 бил ратификуван третиот модулациски стандард: 802.11g. Овој стандард работи на опсег од 2.4&nbsp;GHz (како 802.11b), но го користи истото [[Orthogonal frequency-division multiplexing|Ортогонално мултиплексирање поделено по честоти(OFDM)]] засновано на шемата за пренос на 802.11a. Работи на максималната бит рата на физичкиот слој од 54 Mbit/s која работи без користење на кодови за поправање на грешки, или со околу 22 Mbit/s просечен проток.<ref name="wndw-pdf">{{Наведена книга|title=Wireless Networking in the Developing World: A practical guide to planning and building low-cost telecommunications infrastructure|publisher=Hacker Friendly LLC|edition=2|page=425|year=2007|url=http://wndw.net/pdf/wndw2-en/wndw2-ebook.pdf}} page 14</ref> 802.11g хардверот е целосно компатибилен со хардверот за 802.11b и поради тоа вкупните перфоманси се намалени и од перформансите на 802.11a се помали за ~21%.{{Citation needed|date=January 2011}} Предлогот на 802.11g стандардот многу брзо се прифаќа од корисниците од почетокот на Јануари 2003 уште пред да биде ратификуван, најмногу поради барањето за повисоки податочни рати и за намалување на производствените трошоци. Во летото 2003, повеќето производи кои работеле на двојниот опсег на 802.11a/b стануваат уреди кои работат на двоен опсег и во три мода, со поддршка на a и b/g во еден мрежен адаптер или пристапна точка. Останатиот дел од техничкиот процес бил поминат на овозможување b и g да работат добро меѓусебно, сепак доколку постои само еден 802.11b уред во мрежата, целата податочна рата на 802.11g мрежата се намалува. И 802.11g уредите имаат влијание од интерференца од други уреди кои работат на честотниот опсег од 2.4&nbsp;GHz ===802.11-2007=== Во 2003 година, групата TGma била овлестена да ги „состави“ голем дел од амандманите на верзијата на 802.11 стандардот од 1999 година. REVma или 802.11ma, како што бил наречен, е еден документ составен од 8 амандмани: ([[IEEE 802.11a|802.11a]], [[IEEE 802.11b|b]], [[IEEE 802.11d|d]], [[IEEE 802.11e|e]], [[IEEE 802.11g|g]], [[IEEE 802.11h|h]], [[IEEE 802.11i|i]], [[IEEE 802.11j|j]]) со основен стандард. По одобрението на 8 март 2007 година, 802.11REVma бил преименуван по тогашниот основен стандард '''IEEE 802.11-2007'''.<ref name=802.11-2007>IEEE 802.11-2007</ref> ===802.11n=== {{Главна|IEEE 802.11n-2009}} 802.11n е стандард кој е подобрена верзија од претходните 802.11 стандарди со додавање на [[multiple-input multiple-output|многубројно-влезни многубројно-излезни]] антени (MIMO). 802.11n работи на опсег од 2.4&nbsp;GHz и (помалку користениот) опсег од 5&nbsp;GHz. Користењето на опсегот од 5&nbsp;GHz е опционално. Работи на максимум нето податочна рата од 54 Mbit/s до 600 Mbit/s. IEEE го подобриле овој стандард и го објавиле во октомври 2009 година.<ref name=80211nPR>{{Наведена мрежна страница |url=http://standards.ieee.org/announcements/ieee802.11n_2009amendment_ratified.html |title=IEEE-SA - News & Events |publisher=Standards.ieee.org |date= |accessdate=2012-05-24 |archive-date=2010-07-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100726095111/http://standards.ieee.org/announcements/ieee802.11n_2009amendment_ratified.html |url-status=dead }}</ref><ref name=802.11-2009>{{cite book |publisher=[[IEEE-SA]] |title=IEEE 802.11n-2009—Amendment 5: Enhancements for Higher Throughput |date=29 October 2009 |doi=10.1109/IEEESTD.2009.5307322 |isbn=978-0-7381-6046-7 }}</ref> Пред крајната ратификација, претпријатијата речиси целосно се префрлиле на користење на 802.11n мрежи засновани на потврдата од [[Wi-Fi Alliance|Wi-Fi Алијансата]] за производи согласно нацртот на предлогот на 802.11n од 2007 година. ===802.11-2012=== Во 2007 година групата TGmb била овластена да ги „состави“ повеќето од стандардите на 802.11 до 2007 година. REVmb(или 802.11mb), создале еден документ во кој споиле десет амандмани: ([[IEEE 802.11k|802.11k]], [[IEEE 802.11r|r]], [[IEEE 802.11y|y]], [[IEEE 802.11n|n]], [[IEEE 802.11w|w]], [[IEEE 802.11p|p]], [[IEEE 802.11z|z]], [[IEEE 802.11v|v]], [[IEEE 802.11u|u]], [[IEEE 802.11s|s]]) со базни стандарди од 2007. Додатно било направено расчистување во стандардите, каде биле реорганизирани некои од клаузулите.<ref name=802.11-2012>{{Наведена мрежна страница|url=http://blogs.aerohive.com/blog/the-wi-fi-security-blog/why-did-80211-2012-renumber-clauses|title=Why did 802.11-2012 renumber clauses?|publisher=Matthew Gast, [[Aerohive Networks]]|date=|accessdate=2012-11-17|archive-date=2012-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20121111042610/http://blogs.aerohive.com/blog/the-wi-fi-security-blog/why-did-80211-2012-renumber-clauses|url-status=dead}}</ref> По публикацијата на 29 Март, новиот стандард бил наречен '''IEEE 802.11-2012'''. ===802.11ac=== {{Главна|IEEE 802.11ac}} IEEE 802.11ac-2013 е амандман на IEEE 802.11, објавен во декември 2013, заснован на 802.11n.<ref name="80211ac-approved">{{Наведена мрежна страница |url=http://standards.ieee.org/news/2014/ieee_802_11ac_ballot.html |title=New IEEE 802.11ac™ Specification Driven by Evolving Market Need for Higher, Multi-User Throughput in Wireless LANs |last=Kelly |first=Vivian |publisher=IEEE |date=2014-01-07 |accessdate=2014-01-11 |archive-date=2014-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140112011626/http://standards.ieee.org/news/2014/ieee_802_11ac_ballot.html |url-status=dead }}</ref> Споредено со 802.11n, промените вклучуваат пошироки канали (80 или 160&nbsp;MHz наспроти 40&nbsp;MHz) во опсег од 5&nbsp;GHz, повеќе просторни струи (8 наспроти 4), повисок модулациски ред (256-[[Quadrature amplitude modulation|QAM]] наспроти 64-QAM), и додавање на [[Multi-user MIMO|MIMO за повеќе корисници]] (MU-MIMO). Почнувајќи од Октомври 2013, high-end имплементациите поддржуваат 80&nbsp;MHz канали, три просторни потоци, и 256-QAM, зголемувајќи ја податочната рата на 433.3&nbsp;Mbit/s на просторен поток, 1300&nbsp;Mbit/s вкупно, во 80&nbsp;MHz канали во опсег од 5&nbsp;GHz.<ref name="smallnetbuilder-ac1900">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.smallnetbuilder.com/wireless/wireless-features/32238-ac1900-innovation-or-3d-wi-fi|title= AC1900: Innovation or 3D Wi-Fi?|last=Higgins|first=Tim|publisher=SmallNetBuilder|date=2013-10-08|accessdate=2013-12-31}}</ref> Продавачите објавија планови за пуштање во продажба на т.н. "Wave 2" уреди кои поддржуваат канали од 160&nbsp;MHz, четири простори потоци, и MU-MIMO во 2014 и 2015.<ref name="80211ac-wave2-asus">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.pcworld.com/article/2084181/quantenna-chipset-to-anchors-speedy-first-wave-2-asus-router.html|title=Quantenna chipset to anchor speedy first 'Wave 2' Asus router |last=Hachman |first=Mark |date=2014-01-05 |accessdate=2014-01-11 |publisher=PCWorld}}</ref><ref name="80211ac-wave2-aruba">{{Наведена мрежна страница|url=http://community.arubanetworks.com/t5/Technology-Blog/What-Wave-of-802-11ac-is-Right-for-You/ba-p/124739 |title=What Wave of 802.11ac is Right for You? |publisher=[[Aruba Networks]] |date=2012-12-02 |accessdate=2014-01-11 |last=Gilby |first=Christian}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://blogs.cisco.com/wireless/cisco-will-ride-the-802-11ac-wave2/ |title=Cisco will ride the 802.11ac Wave2 |last=Rubino |first=Bill |date=2013-05-07 |accessdate=2014-01-11 |publisher=[[Cisco Systems]]}}</ref> ===802.11ad=== {{Главна|IEEE 802.11ad}} IEEE 802.11ad е амандман кој дефинира ново [[physical layer|физичко ниво]] за 802.11 мрежи за да работи на спектар од 60&nbsp;GHz [[millimeter wave|милиметарски бран]]. Овој честотен опсег има значајно различни одлики за размножување од опсегот од 2.4&nbsp;GHz and 5&nbsp;GHz каде работат [[Wi-Fi|безжичните]] мрежи. Производите кои имаат имплементирано [[802.11ad]] стандард се донесени на пазарот под името WiGig. Програмата за сертификација е развиена страна на [[Wi-Fi Alliance|Wi-Fi Алијансата]] наместо веќе непостоечката [[WiGig]] Алијанса.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://gigaom.com/2013/01/03/wi-fi-alliance-gobbles-up-wigig-plans-to-certify-devices-this-year/ |title=архивски примерок |accessdate=2014-09-11 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305082435/https://gigaom.com/2013/01/03/wi-fi-alliance-gobbles-up-wigig-plans-to-certify-devices-this-year/ |url-status=dead }}</ref> Највисоката стапка за пренос на 802.11ad 7Gbit/s.<ref>{{cite web | url=http://standards.ieee.org/getieee802/download/802.11ad-2012.pdf | title=IEEE GET Program™ }}</ref> ===802.11af=== {{Главна|IEEE 802.11af}} IEEE 802.11af, кој исто така се осврна кон "White-Fi" и "Super Wi-Fi",<ref name="80211afLekomtcev">{{Наведена мрежна страница|title=Comparison of 802.11af and 802.22 standards – physical layer and cognitive functionality|url=http://www.elektrorevue.cz/file.php?id=200000861-9a19f9b13f|date=June 2012|accessdate=2013-12-29|last1=Lekomtcev|first1=Demain|last2=Maršálek|first2=Roman|publisher=elektrorevue|archive-date=2018-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20180809112633/http://www.elektrorevue.cz/file.php?id=200000861-9a19f9b13f|url-status=dead}}</ref> е амандман, дозволен во февруари 2014, кој дозволува работа на WLAN во телевизијата. [[White spaces (radio)|white space spectrum]] во опсезите [[VHF]] и [[UHF]] помеѓу 54 и 790&nbsp;MHz.<ref name="80211afflores">{{Наведена мрежна страница|title=IEEE 802.11af: A Standard for TV White Space Spectrum Sharing|url=http://networks.rice.edu/papers/FINAL_article_80211af.pdf|publisher=IEEE|last1=Flores|first1=Adriana B.|last2=Guerra|first2=Ryan E.|last3=Knightly|first3=Edward W.|last4=Ecclesine|first4=Peter|last5=Pandey|first5=Santosh|date=October 2013|accessdate=2013-12-29|archive-date=2013-12-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20131230232954/http://networks.rice.edu/papers/FINAL_article_80211af.pdf|url-status=dead}}</ref> Користи [[cognitive radio|конгитивно радио]] технологија за пренос на честота од неискористените ТВ канали, со стандардните мерки за ограничување на пречките кај примарните корисници, како на пример аналогна ТВ, дигитална ТВ и безжичните микрофони.<ref name="80211afflores"/> Пристапните точки и станици ја утврдуваат својата позиција преку сателитски систем за позиционирање, како што е [[GPS]] и го користат интернетот за пребарување на геолокациска база на податоци (GDB) обезбедена од страна на регионалната регулаторна агенција за пребарување кои честотни канали се достапни за користење во дадено време и позиција.<ref name="80211afflores"/> Физичкото ниво користи OFDM и е засновано на 802.11ac.<ref name="80211afLim">{{Наведена мрежна страница|url=http://edu.tta.or.kr/sub3/down.php?No=139&file=1-4_TVWS_Regulation_and_Standardization_%C0%D3%B5%BF%B1%B9.pdf|author=Dongguk Lim|title=TVWS Regulation and Standardization (IEEE 802.11af)|date=2013-05-23|accessdate=2013-12-29|archive-date=2020-04-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200423131641/http://edu.tta.or.kr/sub3/down.php?No=139&file=1-4_TVWS_Regulation_and_Standardization_%C0%D3%B5%BF%B1%B9.pdf|url-status=dead}}</ref> Ослабувањето на сигналот поради преминување низ материјали како цигли и бетон е помало за френкфенции во UHF и VHF опсезите отколку ослабувањето во 2.4 и 5&nbsp;GHz опсезите, со што се зголемува растојанието на кое може да се комуницира.<ref name="80211afflores"/> Честотните канали се од 6 до 8 &nbsp;MHz широки.<ref name="80211afflores"/> До четири канали може да се спојат во еден или два континуриани блока.<ref name="80211afflores"/> ===802.11ah=== {{Главна|IEEE 802.11ah}} IEEE 802.11ah дефинира WLAN систем ко работи на честоти помала од 1&nbsp;GHz кои не побаруваат лиценца. Дата на одобрување на спецификацијата е поставена да биде Март 2016.<ref name=80211timeline>{{Наведена мрежна страница |url=http://grouper.ieee.org/groups/802/11/Reports/802.11_Timelines.htm |accessdate=2014-06-03 |date=June 2, 2014 |title=Official IEEE 802.11 working group project timelines }}</ref><ref name="80211ahPAR">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ieee802.org/11/PARs/P802.11ah.pdf |title=P802.11ah Project Authorization Request |date=2010-09-30 |accessdate=2014-02-11 |publisher=IEEE}}</ref> Поради добрите одлики за пропагација во спектарот на ниски честоти, 802.11ah може да овозможи трансмисија на поголеми растојанија споредено со постоечките 802.11 стандарди кои користат 2.4&nbsp;GHz или 5&nbsp;GHz&nbsp;. 802.11ah може да се користи за различни примени во широко распространети сетилни мрежи,<ref name="80211ah-daily-wireless">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.dailywireless.org/2013/08/30/802-11ah-wifi-standard-for-900mhz/ |last=Churchill |first=Sam |title=802.11ah: WiFi Standard for 900MHz |date=2013-08-30 |accessdate=2014-02-11 |publisher=dailywireless.org}}</ref> хотспот места со зголемен дострел, и надворешно Wi-Fi за префрлање на сообраќајот од мобилните мрежи. ===802.11ai=== {{Главна|IEEE 802.11ai}} IEEE 802.11ai е амандман на 802.11 кој вметнува механизми за побрзо почетно воспоставување на врска<ref name="ieee802.org">{{cite web | url=http://www.ieee802.org/11/Reports/802.11_Timelines.htm | title=IEEE 802.11, the Working Group Setting the Standards for Wireless LANs }}</ref> ===802.11aj=== {{Главна|IEEE 802.11aj}} IEEE 802.11aj е исто како 802.11ad само што го користи спектарот на 45&nbsp;GHz, кој е слободен во некои региони од светот (особено Кина).<ref name="ieee802.org"/> ===802.11aq=== {{Главна|IEEE 802.11aq}} IEEE 802.11aq е амандман кој овозможува откривање на кои сервиси ги нуди една мрежа уште пред уредот да се асоцира со таа мрежа. Ова ги проширува некои од механизмите на 802.11u кој дозволува откривање на сервисите кои се пристапни на еден уред кои се овозможени од мрежата.<ref name="ieee802.org"/> ===802.11ax=== {{Главна|IEEE 802.11ax}} IEEE 802.11ax е наследник на 802.11ac и има за цел да ја зголеми ефикасноста на WLAN мрежите. Моментално е во многу рана фаза на развој и има за цел да овозможи четири пати поголем проток на податоци од 802.11ac<ref>https://mentor.ieee.org/802.11/dcn/14/11-14-0165-01-0hew-802-11-hew-sg-proposed-par.docx</ref> ==Чести недоразбирања за достигливиот проток== Преку сите верзии на 802.11 максималниот достиглив проток еили даден заснован на мерења во идеални услови или во податочните рати на вториот слој. Но ова не одговара на типичните поставувања помеѓу 2 крајни точки од кои барем една е поврзана на жичена инфраструктура а другата е поврзана на безжична инфраструктура. [[image:Throughputenvelope80211g.png|thumb|right|upright=1.5|Графичка претстава на перформанси на UDP апликации со користење на [[Wi-Fi]] од {{nowrap|2.4 GHz}} честотниот опсег, со 802.11g]] [[image:ThroughputEnvelope11n.png|thumb|right|upright=1.5|Графичка претстава на перформанси на UDP апликации со коистење на [[Wi-Fi]] од {{nowrap|2.4 GHz}} честотниот опсег, со 802.11n на 40MHz]] Ова значи дека типично податочните рамки поминуваат низ 802.11 (WLAN) медиум и се претвораат во 802.3 (Ethernet) или обратно. Поради разликата во должината на заглавјето на рамките на овие два медиума големината на пакетите на апликацијата ја одредува брзината на податочниот трансфер. Ова значи дека апликации кои корситат мали пакети (на пример VoIP) создаваат податочен проток со голем додатен трошок (overhead). Други фактори кои придонесуваат за целосниот податочен проток се брзината со која апликациите ги испраќаат пакетите (податочната рата на самата апликација) и секако енергијата со која безжичниот сигнал се прима. Енергијата со која се прима сигналот зависи од далечината и конфигурираната моќност на уредите кои комуницираат.<ref>{{Наведена мрежна страница|title= Towards Energy-Awareness in Managing Wireless LAN Applications|url=https://www.researchgate.net/publication/241631429_Towards_energy-awareness_in_managing_wireless_LAN_applications?ev=prf_pub|publisher=IEEE/IFIP NOMS 2012: IEEE/IFIP Network Operations and Management Symposium|accessdate=2014-08-11}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|title= Application Level Energy and Performance Measurements in a Wireless LAN|url=https://www.researchgate.net/publication/224264522_Application_Level_Energy_and_Performance_Measurements_in_a_Wireless_LAN?ev=prf_pub|publisher=The 2011 IEEE/ACM International Conference on Green Computing and Communications|accessdate=2014-08-11}}</ref> Истите наводи се однесуваат и на прикачените графици кои ги покажуваат мерењата на протокот со користење на UDP. Секој од графиците претставува просечен (UDP) проток од 25 мерења. Секој е со специфицирана големина на пакетот (мала или голема) и со специфицирана податочна рата (10&nbsp;kbit/s – 100&nbsp;Mbit/s). Прикажани се маркери и за профилите на сообраќајот на често користени апликации. ==Канали и честоти== {{Поврзано|Список на WLAN канали}} 802.11b, 802.11g, и 802.11n-2.4 го користат спектарот {{nowrap|2.400 – 2.500 GHz}}, еден од опсезите на [[ISM]]. 802.11a и 802.11n користи спектар кој е во голема мерка регулиран: на опсег од {{nowrap|4.915 – 5.825 GHz}}. Во многу литератури се наречени "2.4 GHz и 5 GHz опсези". Секој спектар е поделен на ''канали'' со централна честота и пропусен опсег, аналогно на начинот на кој е поделено радио и ТВ емитувањето на бранови. Опсегот {{nowrap|2.4 GHz}} е поделен на 14 канали кои се на {{nowrap|5 MHz}} оддалечени, започнувајќи со {{nowrap|канал 1}} кој е центриран на {{nowrap|2.412 GHz.}} Последните канали имаат дополнителни ограничувања или не се достапни за користење во некои регуларни домени. [[image:2.4 GHz Wi-Fi channels (802.11b,g WLAN).svg|thumb|center|upright=3.25|Графичка репрезентација на [[Wi-Fi]] канали во {{nowrap|2.4 GHz}} опсег]] Броевите на каналите на спектар {{nowrap|5.725 – 5.875 GHz}} е помалку интуитивен заради разликите во прописите помеѓу државите. За ова е повеќе дискутирано во [[List of WLAN channels#5GHz|Список на WLAN канали]]. ===Канално растојание во опсег од 2.4 GHz=== Освен одредување на централната честота на каналот, 802.11 исто така одредува (во Клаузула 17) и [[spectral mask|спектрална маска]] со која се дефинира дозволената дистрибуција на моќноста на секој канал. Маската побарува сигналот да биде [[Attenuation|атенуиран]] на минимум {{nowrap|20 [[decibel|dB]]}} од неговата највисока амплитуда на {{nowrap|±11 MHz}} од централната честота, точката на која каналот е ефикасен {{nowrap|22 MHz wide.}} Една последица е дека станиците можат да го користат секој четврт или петти канал без преклопување. Достапноста на каналите е регулирана од државата, принудено од тоа како секоја држава врши [[Frequency allocation|алокација на радио спектар]] на разни сервиси. Јапонија дозволува користење на сите {{nowrap|14 канали}} за 802.11b, и {{nowrap|1–13}} за 802.11g/n-2.4. Други држави, на пример Шпанија на почетокот дозволува користење само на каналите 10 и 11, а Франција дозволува користење на каналите 10, 11, 12 и 13. Како и да е, сега дозволуваат користење на сите канали од 1 до 13.<ref name="CNAF">{{Наведена мрежна страница |title=Cuadro nacional de Atribución de Frecuencias CNAF |publisher=Secretaría de Estado de Telecomunicaciones |url=http://www.mityc.es/Telecomunicaciones/Secciones/Espectro/cnaf |accessdate=2008-03-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080213092618/http://www.mityc.es/Telecomunicaciones/Secciones/Espectro/cnaf |archivedate=2008-02-13 |url-status=dead }}</ref><ref name="ART">{{Наведена мрежна страница|title=Evolution du régime d’autorisation pour les RLAN|publisher=French Telecommunications Regulation Authority (ART)|url =http://www.arcep.fr/uploads/tx_gspublication/evol-rlan-250703.pdf|accessdate=2008-10-26}}</ref> Северна Америка и неколку држави од Централна и Јужна Америка дозволуваат користење само на каналите {{nowrap|1 до 11.}} [[File:2.4 GHz Wi-Fi channels (802.11g WLAN).svg|thumb|center|upright=3.25|Спектрални маски за 802.11g канали {{nowrap|1 – 14}} во опсег од {{nowrap|2.4 GHz}}]] При пренос преку уредите за пренос, со одвојување на каналите настанува конфузија. 802.11b е заснован на DSSS модулација и користи каналски опсег од 22&nbsp;MHz, што резултира во ''три'' "непреклопувачки" канали (1, 6, и 11). 802.11g was based on OFDM modulation and utilized a channel bandwidth of 20&nbsp;MHz. This occasionally leads to the belief that ''four'' "non-overlapping" channels (1, 5, 9 and 13) exist under 802.11g, although this is not the case as per 17.4.6.3 Channel Numbering of operating channels of the IEEE Std 802.11 (2012) which states "In a multiple cell network topology, overlapping and/or adjacent cells using different channels can operate simultaneously without interference if the distance between the center frequencies is at least 25 MHz."<ref>{{Наведена мрежна страница|title=Part 11: Wireless LAN Medium Access Control (MAC) and Physical Layer (PHY) Specifications|url=http://standards.ieee.org/getieee802/download/802.11-2012.pdf|accessdate=2013-12-05}}</ref> and section 18.3.9.3 and Figure 18-13. Ова не значи дека техничкото преклопување на каналите бара да не се користат преклопувачки канали. Количеството на грешки во конфигурација со каналите 1, 5, 9, и 13 може да имаат многу мала разлика од конфигурација со три канали.<ref>{{Наведена мрежна страница|title=Choosing the clearest channels for WiFi... continued|url=http://www.wirelesswaffle.com/index.php?m=02&y=13&entry=entry130212-072406|accessdate=2013-12-05}}</ref> Ова е демонстрирано во трудот "Ефект на соседно-каналски пречки во IEEE 802.11 WLAN мрежи" од Villegas.<ref name="adjacentchannels">{{Наведено списание|last1=Garcia Villegas|first1=E. |display-authors=et al. |contribution=Effect of adjacent-channel interference in IEEE 802.11 WLANs |title=CrownCom 2007 |publisher=ICST & IEEE |year=2007 |contribution-url=https://upcommons.upc.edu/e-prints/bitstream/2117/1234/1/CrownCom07_CReady.pdf}}</ref> [[File:NonOverlappingChannels2.4GHz802.11-en.svg|thumb|802.11 непреклопувачки канали за 2.4GHz. Покриен од 802.11b,g,n]] Иако тврдењето дека каналите 1, 5, 9, and 13 се "непреклопувачки" е ограничено со растојанието или густината на производот, концептот има неколку заслуги во ограничени околности. Потребна е посебна грижа околу соодветниот простор на AP ќелиите бидејќи преклопувањето на каналите можат да предизвикаат неприфатлива деградација на квалитетот на сигналот и патеката.<ref name="ciscodeployissues">{{Наведена мрежна страница|title=Channel Deployment Issues for 2.4 GHz 802.11 WLANs|publisher=Cisco Systems, Inc|url=http://www.cisco.com/en/US/docs/wireless/technology/channel/deployment/guide/Channel.html|accessdate=2007-02-07|archive-date=2014-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20140209230927/http://www.cisco.com/en/US/docs/wireless/technology/channel/deployment/guide/Channel.html|url-status=dead}}</ref> Доколку е достапна понапредна опрема како [[Spectrum analyzer|спектрални анализатори]], преклопувачките канали можат да бидат користени под одредени околности. На овој начин достапни се повеќе канали.<ref name="adjacentchannels"/> ==Датаграми на Слој 2== Датаграмите на ова ниво се наречени „рамки“. Моменталните 802.11 стандарди дефиниираат типови на рамки кои се користат во преносот на податоци и во контролата и управувањето на безжичните врски. Рамките се поделени во точно специфицирани и стандардизирани секции. Секоја рамка се состои од MAC заглавје, податоци и секвенца за проверка на рамката од грешки. Некои рамки немаат секција за податоци. Првите два бајти на MAC заглавјето формираат поле за контрола на рамката каде се специфицира формата и функцијат ана рамката. Полето за контрола на рамката е поделено во следните под-полиња: *'''Верзија на протокол:''' 2 бита. Моментално се користи нула за означување на протоколот, останатите вредности се за идна употреба. *'''Тип:''' два бита кои го одредуваат типот на WLAN рамката. Дефинирани во 802.11 се Контрола, Податок или Менаџмент. *'''Под-тип:''' 4 бита за додатна дискриминација меѓу рамките. Типот и под-типот заедно го одредуваат конкретниот вид на рамката. *'''ДоДС и ОдДС:''' И двете се по еден бит во големина. Покажуваат дали податочната рамка од или до дистрибуцискиот систем. Контролните и управувачките (менаџмент) рамки ги поставуваат овие полиња на нула. Во комуникацијата внатре во една IBSS мрежа овие полиња се секогаш поставени на нула. *'''Други фрагменти:''' поле од 1 бит кое се сетира на единица ако пакетот е поделен на повеќе рамки за трансмисија. Секоја рамка освен последната ќе имаат единица поставена на ова поле. *'''Пробај повторно:''' понекогаш постои потреба рамка да се препрати. Во такви случаи ова поле на рамкат асе поставува на 1. Се користи за да се елиминираат дупликат рамки. *'''Заштеда на моќност:''' Овој бит означува влегување во состојба на штедење на моќноста на испраќачот по комплетирање на моменталната размена на рамки. Од пристапните станици (Access points) се бара да управуваат со врската и никогаш нема да го постават битот за заштеда на енергија. *'''Уште податоци:''' Овој бит се поставува за се баферираат рамките кои ги примил дистрибуираниот систем. Пристапната станица го користи овој бит за да ја олесни комуникацијата со станици во режим на штедење на енергија. Полето покажува дека барем една рамка е достапна која ги адресира сите поврзани станици. *'''WEP:''' WEP битот се модифицира откако ќе се испроцесира рамката. Се поставува на 1 по декрипција на рамката или ако рамката не била енкриптирана веќе треба да е поставен на 1. *'''Редослед:''' Овој бит се поставува само кога се бара метод на достава со строго подредување. Се бара од рамките да бидат доставувани во редослед. Следните два бајти се резервирани за полето Идентификација на траењето (Duration ID). Ова поле може да има три форми: Траење (Duration), Период без натпревар (Contention-Free Period, CFP) и Идентификација за асоцијација (Association ID, AID). Една 802.11 рамка може да има до 4 адресни полиња. Секое поле може да носи [[MAC Адреса]]. Адресата 1 е примачот, Адресата 2 е испраќачот, Адресата 3 се користи како филтер од страна на примачот. * Полето за контрола на секвенца е два-бајтна секција со која се идентификува подредувањето на пораката и за елиминирање на дупликат рамки. Првите 4 бита се користат како фрагментациски број а послдните 12 бита за бројот на секвенцата. * Полето за Квалитет на Сервис (QoS) е два бајти и е опционално. Додадено е во [[802.11e]]. * Полето за тело на рамката е променливо во големина од 0 до 2304 рамки, плус додаток од безбендносната енкапсулација и содржи информации од повисоките слоеви. * Последните 4 бајти од стандардната 802.11 рамка се секвенца за проверка на рамката (The Frame Check Sequence, FCS). Често е наречено и како поле за проверка со циклична редундантност (Cyclic Redundancy Check, CRC). Овозможува поверка на интегритетот на примените рамки. Пред да се прати една рамка се пресметува FCS и се лепи на крајот од рамката. При примање на рамка се одделуваат рамката и пратеното FCS, се пресметува FCS на примената рамка и се гледа дали се поклопуваат.<ref name = "802.11 Technical Section">{{Наведена мрежна страница|url=http://wifi.cs.st-andrews.ac.uk/wififrame.html|title=802.11 Technical Section|accessdate=2008-12-15|archive-date=2009-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090124151617/http://wifi.cs.st-andrews.ac.uk/wififrame.html|url-status=dead}}</ref> ===Рамки за управување=== Рамките за управување го овозможуваат одржувањето на комуникација. Некои слични 802.11 поттипови вклучуваат: *Рамки за проверка на идентитетот: Проверката на идентитетот во 802.11 започнува со [[Wireless network interface card|безжична интерфејс картичка (WNIC)]] со праќање на рамка за проверка на идентитетот со нејзиниот идентитет до пристапната точка. Со отворена системска проверка, WNIC испраќа една рамка за проверка на идентитетот и пристапната точка одговара со рамка за потврда на идентитетот која укажува на прифаќање или одбивање. Откако WNIC го испраќа барањето за проверка, после тоа прима рамка за проверка од пристапната точка која содржи текст за проверка. WNIC испраќа потврда за идентитетот која содржи енкриптирана верзија на текстот за проверка на пристапната точка. Пристапната точка проверува дали текстот бил енкриптиран со точниот клуч преку декрипција со сопствен клуч. Резултатот на овој процес го потврдува идентитетот на WNIC. *Рамка со барање за асоцијација: ја испраќа станицата и и` овозможува на пристапната точка да ги изврши алокација на ресурсите и синхронизација. Рамката содржи информации за WNIC вклучувајќи ги поддржаната брзина на пренос и [[SSID]] на мрежата со која станицата сака да се поврзе. Доколку барањето се прифати, пристапната точка резервира меморија и воспоставува идентификациски број за поврзување за WNIC. *Рамка за одговор на асоцијација: ја испраќа пристапната точка на станицата. Може да содржи прифаќање или одбивање на добиеното барање. Доколку барањето се прифаќа, рамката ќе содржи информации како идентификациски број за поврзување и поддржаната брзина на пренос. *[[Рамка светилник]]: Се испраќа периодично од страна на пристапната точка заради потврдување на присуство и обезбедување на [[SSID]] и други параметри за WNICs. *Рамка за деавтентикација: Ја испраќа станицата кога сака да ја прекине врската со друга станица. *Рамка за дисасоцијација: Ја испраќа станицата кога сака да ја прекине врската. Претставува елегантент начин да се дозволи на пристапната точка (AP) да ослободи меморија и да се избрише Безжичниот интерфејс од табелата на асоцирани уреди. *Барање за податоци за пристапната станица (Beacon frame): Ја испраќа станицата за да побара информации од друга станица. *Одговор на барање за информации: Ја испраќа пристапната точка. Содржи информации за: можности, поддржана брзина на пренос итн. Се испраќа откако е добиена probe request frame. *Рамка за барање за реасоцијација: Безжична мрежна картичка испраќа вакво барање кога ќе излезе од полупречникот на достапност на моменталната пристапна станица и најде друга станица со посилен сигнал. Новата станица е одговорна да ги преземе постоечките податоци за таа мрежна картичка од другата пристапна станица (доколку постојат). *Рамка за одговор на барање за реасоцијација: Го испраќа пристапната точка со информации дали барањето е прифатено или не. Ако е прифатено содржи информации за асоцијација на мрежната картичка со новата точка. ===Контролни рамки=== Контролните рамки го олеснуваат разменувањето на податочни рамки помеѓу станиците. Неколку слични контролни рамки на 802.11 вклучуваат: *Потврдна (ACK) рамка: По примаето на податочна рамка, станицата примач праќа ваква рамка кон испраќачот доколу е рамката примена без грешки. Ако испраќачот не прими ACK по одредено време ја препраќа последната рамка. *Барање за испраќање подаоци (Request to Send, RTS): [[IEEE 802.11 RTS/CTS|RTS и CTS рамките]] овозможуваат користење на шема за намалување на колизиите со скриени станици која е опционална. Станица праќа RTS рамка како прв чекор во двонасочно ракување со пристапната станица потребно пред да се испратат податочни рамки. *Слободно за праќање (Clear To Send, CTS): станица одговара на RTS со CTS. На испраќачот на RTS-то му дава знак да праќа податоци, на останатите им кажува колку време да не се обидуваат да пратат ништо. ===Податочни рамки=== Податочните рамки содржат пакети од мрежни места, фајлови итн.<ref name = "Frame Types">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.wi-fiplanet.com/tutorials/article.php/1447501|title=Understanding 802.11 Frame Types|accessdate=2008-12-14}}</ref> ==Мрежи во заедниците== Со распространетоста на кабелските модеми и на [[Digital Subscriber Line|DSL]], се зголемува пазарот на луѓе кои сакаат да креиаат мали мрежи во нивните домови и да ја споделуваат нивната широкопојасна Интернет врска. Постојат голем број на пристапни точки до слободни мрежи кои овозможуваат на разни минувачи да се поврзат на Интернет преку нив ако се во нивниот опсег. Постојат и обиди од страна на волонтерски групи да се постават безжични мрежи во заедниците за овозможување на слободен пристап до Интернетот на сите во јавност. ==Сигурност== Во 2001, група од универзитетот [[University of California, Berkeley]] извршила презентација на слабостите на механизмот [[Wired Equivalent Privacy]](WEP) дефиниран во стандардот на [[802.11]]; следувал трудот на [[Fluhrer, Mantin and Shamir attack|Флурер, Мантин и Шамир]]со наслов "Слабости во Алгоритмот за распределување на клучеви на [[RC4]]". Брзо потоа Адам Стаблфилд (Adam Stubblefield) и [[AT&T Corporation|AT&T]] јавно ја објавуваат верификацијата на нападот. Во нападот успеале да го пресертнат преносот и да добијат неовластен пристап до безжична мрежа. IEEE поставува посебна работна група за да се најде решение и се создава 802.11i. [[Wi-Fi]] Алијансата објавува привремена спецификација наречена [[Wi-Fi Protected Access]] ([[Wi-Fi Protected Access|WPA]]) заснована на недовршена верзија (во тоа време) на 802.11i. Самиот 802.11i денес е познат како [[WPA2]]) и ратификуван во јуни 2004. WPA2 користи AES, наместо RC4, кој се корстел во WEP. Модерната препорачана енкрипција за домашни услови е WPA2 (AES со споделен клуч) а за работни простори се користи [[RADIUS]] автентикациски опслужувачи (или друг тип авт. опс.) и силни авентикациски методи како [[EAP-TLS]]. Во Јануари 2005, [[IEEE]] назначил друга [[IEEE 802.11w-2009|таск група "w"]] за да го заштитува управувањето и broadcast рамките, кои претходно биле небезбедно испраќани. Неговите стандарди биле публикувани во 2009 година.<ref>{{Наведена мрежна страница |title= Status of Project IEEE 802.11 Task Group w: Protected Management Frames |author= Jesse Walker, Chair |date= May 2009 |url= http://grouper.ieee.org/groups/802/11/Reports/tgw_update.htm |accessdate= August 23, 2011 }}</ref> Во Декември 2011, бил откриен пропуст во безбедноста кој влијаел на некои безжични насочувачи со посебна имплементација на опционална функција [[Wi-Fi Protected Setup|Wi-Fi нагодување за заштита]] (WPS). Бидејќи WPS не е дел од 802.11, пропустот му дозволува на напаѓачот да го смени WPS PIN-от, а со тоа и пасвордот на насочувачот.<ref>http://sviehb.files.wordpress.com/2011/12/viehboeck_wps.pdf</ref><ref>http://www.kb.cert.org/vuls/id/723755 [[United States Computer Emergency Readiness Team|US CERT]] Vulnerability Note VU#723755</ref> ==Нестандардни 802.11 додатоци и опрема== Многу компании имплементираат опрема за безжично вмрежување со нестандардни 802.11 додатоци без разлика дали имплементираат комерцијални или нацрт функции. Овие промени можат да предизвикаат некомпактибилности помеѓу додатоците.{{Citation needed|date=September 2008}} <!-- Please don't add anything more substantial to this topic. It is, by definition, out of scope for an article about IEEE 802.11--> {{details|802.11 non-standard equipment}} ==Поврзано== *[[Bluetooth]], друг безжичен протокол дизајниран за примена на кратки растојанија. *[[Comparison of wireless data standards|Споредба на стандарди за безжични податоци]] *[[OFDM system comparison table|Споредба на OFDM системи]] *[[Ultra-wideband]] *[[Wi-Fi Alliance]] *[[Wi-Fi operating system support|Поддршка од оперативните системи за Wi-Fi]] *[[Wibree]] *[[Wireless Gigabit Alliance]], позната и како WiGig *[[Fujitsu Ltd. v. Netgear Inc.]] *[[Wireless USB]], уште еден безжичен протокол, со иста апликација како Блутут. ==Наводи== {{refbegin}}<!--All the published 802.11 standards--> * {{cite book |publisher=[[IEEE-SA]] |title=IEEE 802.11: Wireless LAN Medium Access Control (MAC) and Physical Layer (PHY) Specifications |date=5 April 2012 |doi=10.1109/IEEESTD.2012.6178212 |isbn=978-0-7381-7211-8 |url=http://standards.ieee.org/getieee802/download/802.11-2012.pdf | version=(2012 revision)}} * {{cite book |publisher=[[IEEE-SA]] |title=IEEE 802.11k-2008—Amendment 1: Radio Resource Measurement of Wireless LANs |date=12 June 2008 |doi=10.1109/IEEESTD.2008.4544755 |isbn=978-0-7381-5420-6 | url=http://standards.ieee.org/getieee802/download/802.11k-2008.pdf}} * {{cite book |publisher=[[IEEE-SA]] |title=IEEE 802.11r-2008—Amendment 2: Fast Basic Service Set (BSS) Transition |date=15 July 2008 |doi=10.1109/IEEESTD.2008.4573292 |isbn=978-0-7381-5422-0 | url=http://standards.ieee.org/getieee802/download/802.11r-2008.pdf}} * {{cite book |publisher=[[IEEE-SA]] |title=IEEE 802.11y-2008—Amendment 3: 3650–3700&nbsp;MHz Operation in USA |date=6 November 2008 |doi=10.1109/IEEESTD.2008.4669928 |isbn=978-0-7381-5765-8 | url=http://standards.ieee.org/getieee802/download/802.11y-2008.pdf}} {{refend}} {{Reflist|30em}} == Надворешни врски == <!-- See [[WP:EL]] Do not add any non IEEE articles to this page. Wikipedia is not Google --> * [http://www.ieee802.org/11/ IEEE 802.11 working group] * [http://www.ieee802.org/11/Reports/802.11_Timelines.htm Official timelines of 802.11 standards from IEEE] {{IEEE standards|state=uncollapsed}} {{cdma}} {{DEFAULTSORT:Ieee 802.11}} [[Категорија:IEEE 802.11|*]] [[Категорија:1997 introductions]] [[Категорија:Безжични мрежни стандарди]] [[Категорија:Локални мрежи]] [[Категорија:Сметачки мрежи]] lkm91hbd0v6mksriru2rerhzg7zhadr 0 1123245 5581689 3701894 2026-06-24T02:17:18Z Bjankuloski06 332 Печатна грешка, replaced: октри → откри 5581689 wikitext text/x-wiki '''Будење во Рино''' ([[англиски]]: ''Waking Up in Reno'') е американски [[филм]] од [[2002]] година, во [[режија]] на Џордан Брејди. Главните улоги ги толкуваат: [[Патрик Свејзи]], [[Били Боб Торнторн]], [[Шарлиз Терон]] и [[Наташа Ричардсон]]. ==Содржина== Продавачот на [[автомобил]]и Лони Ерл и жена му Дарлин се најдобри пријатели со добродушниот Рој и неговата алчна жена Кенди, која се обидува да остане бремена. Кога четворицата решаваат со комби да ја поминат цела [[Америка]] за да го посетат шоуто на [[камион]]и „Монстер“ во Рино, ќе се открие страшната тајна: Лони и Кенди имале љубовна врска.<ref>''Антена'', број 866, 30.1.2015, стр. 15.</ref><ref>''Антена'', број 878, 24.4.2015, стр. 15.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови со Патрик Свејзи]] [[Категорија:Филмови со Били Боб Торнторн]] [[Категорија:Филмови со Шарлиз Терон]] [[Категорија:Филмови со Наташа Ричардсон]] [[Категорија:Филмови од 2002 година]] 1dmnozga1ld4t3oz1zcbtj2oof9ey2f 0 1140461 5581589 5441010 2026-06-23T17:51:42Z Andrew012p 85224 5581589 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Измислен предмет | име = | слика = San Diego Comic-Con 2011 - Marty's Back to the Future II hoverboard (Profiles in History booth).jpg | опис = Измислена лебдечка даска на [[Matel]] што го користи ликот [[Марти Мекфлај]] во ''[[Враќање во иднината 2]]'' (1989) и ''[[Враќање во иднината 3]]'' (1990). | извор = [[Враќање во иднината (серијал)|Враќање во иднината]] | вид_извор = филмски серијал | компанија = Amblin Entertainment | прво_појавување = [[Враќање во иднината 2]] | создавач = [[Роберт Земекис]]<br /> [[Боб Гејл]] | жанр = [[научна фантастика]] | вид = личен превоз | функција = лично превозно средство слично на скејтборд, кое користи магнетна левитација наместо тркала. }} '''Лебдечка даска''', '''лебдачка''' или '''ховерборд''' (од {{langx|en|hoverboard}}) — даска за личен превоз која личи на [[скејтборд]] без тркалца во фантастиката, иако може да има други облици во вистинскиот живот. == Во научната фантастика == Првично лебдечката даска била создаден за филмовите ''[[Враќање во иднината 2]]'' и ''[[Враќање во иднината 3]]'' на [[Роберт Земекис]] . Во филмовите бил управуван од [[Мајкл Џ. Фокс]] и вршена е симулација со помош на систем од кабли. Во овие филмови објаснето е дека лебдечката даска не функционира над вода и оваа особина е задржана и во видеоигрите. Во филмот ''Враќање кон иднината 2'' прикажана е варијанта на лебдечката даска наречена „Пит бул“ која има погонски кои ја прават даската самостојна. == Во вистинскиот живот == Во јуни 2015 година, јапонската фирма „Лексус“ издава кратко видео на кое е претставен прототип на лебдечка даска, пред презентација која се одржала во [[Барселона]].<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://avtoplus.mk/vesti/tehnologija/pretstaven-hoverbordot-na-lexus |title=Претставен ховербордот на Лексус |accessdate=2015-08-07 |archive-date=2015-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150808001811/http://avtoplus.mk/vesti/tehnologija/pretstaven-hoverbordot-na-lexus |url-status=dead }}</ref>. Се работи за технологија која ја користи [[супрспроводливост]]а, што значи дека не работи вон овие посебни услови. Постојат и други направи со кои е покажана даска за [[магнетно лебдење]] во извесни услови. Во поново време постојат и повеќепропелерни лични [[беспилотно летало|беспилотни летала]] кои иамат доволна воздухопотисна сила која овоможува лебдење на лицето врз него, кое водно може да го управува. == Наводи == {{Наводи}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Научнофантастични превозни средства]] [[Категорија:Неологизми]] pa00752in7kee2bqspu9urckupf45py 0 1142813 5581713 4924265 2026-06-24T02:20:35Z Bjankuloski06 332 /* Философски погледи */ Печатна грешка, replaced: октри → откри 5581713 wikitext text/x-wiki '''Трансцендентализам''' ([[англиски]]: ''Transcendentalism'') - духовно, [[Култура|културно]], [[Филозофија|филозофско]] и книжевно движење. ==Појава и претставници== Трансцендентализмот е појавил во првата половина на [[19 век]], во [[САД]], а негови главни претставници се [[Ралф Волдо Емерсон]] и [[Хенри Дејвид Торо]]. Неговите корени се наоѓаат во верското и духовното наследство на [[Колонијализам|колонијална]] [[Америка]] и претставува реакција на верската тесноградост својствена на [[Пуританизам|пуританизмот]] и [[Калвинизам|калвинизмот]] во тоа време. Исто така, ова движење се јавило како еден вид бунт против културната зависност на САД од [[Англија]] и [[Европа]], при што, транседентализмот ја поставил теоретската основа на културното осамостојување на САД. Најпосле, во трансцендентализмот се вградени и филозофските влијанија на класичната [[филозофија]] (во прв ред, [[Платон]]), германската [[идеалистичка филозофија]] и германскиот и англискиот [[романтизам]].<ref name="Dragan Purešić 2008">Dragan Purešić, „Predgovor“, во: Volt Vitman, ''Izabrana poezija'', Beograd: Plato books, 2008, стр. 10.</ref> ==Философски погледи== Трансцендентализмот претставува идеалистичко учење, насочено кон создавање нов [[човек]], целосен и независен, кој има потполна верба во себе и се потпира врз сопствената сила. Трансценденталистите сметаат дека луѓето не се избрани или предодредени за нешто, туку својата морална ориентација и своето место во светот можат да ги утврдат врз основа на сопствениот [[ум]]. Во тие рамки, најзначајно место зазема интуитивното сознание кое постои во секој човек (т.е. не е резултат на божјата просветленост) и ја претставува неговата потенцијалната способност, низ појавните предмети, да проникне во суштината ([[битие]]то). Интуитивното сознание, кое ги надминува сетилното и [[разум]]ското сознание, е средството кое индивиуалната психа ја соединува со општата. <br /> Според трансцендентализмот, поединецот претставува духовен центар на [[вселена]]та; нејзината структура се пресликува во поединецот и благодарение на тоа, во него може да се најде објаснувањето на [[природа]]та, [[историја]]та и вселената. Така, секое сознание е поврзано со самосознанието. Притоа, секој поединец, без оглед на степенот на [[образование]]то, професијата, староста или полот, има способност да го открие скриеното, суштинското. Во тој поглед, трансценденталистите ги сметаат сите луѓе за еднакви меѓу себе и рамноправни со манифестациите на божественото битие.<ref name="Dragan Purešić 2008"/> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Филозофија на 19 век]] [[Категорија:Филозофија во САД]] 2a7m3muc4gg0yaufmr6ssga4p5zjb0f 0 1144785 5581467 5441145 2026-06-23T12:06:53Z Makenzis 67668 5581467 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | clubname = ФК Арсими | image = [[File:KF Arsimi Çegran.svg|200px]] | fullname = Фудбалски клуб Арсими | founded = {{start date and age|1973}} | ground = Игралиште Чегране | capacity = 1.000 | chairman = Астрит Јашари | manager = Велдан Билали | league = 1 фудбалска лига | season = 2025/2026 | position = 6. од 12 места | pattern_la1=_blackshoulders|pattern_b1=_blackstripes|pattern_ra1=_blackshoulders | leftarm1=FFFF00|body1=FFFF00|rightarm1=FFFF00|shorts1=FFFFFF|socks1=000000 | pattern_la2=_yellowshoulders|pattern_b2=|pattern_ra2=_yellowshoulders | leftarm2=000000|body2=000000|rightarm2=000000|shorts2=FFFFFF|socks2=FFFF00 }} '''ФК Арсими''' ({{langx|sq|KF Arsimi}}) — [[фудбал]]ски клуб од селото [[Чегране]], кој моментално настапува во [[Втора македонска фудбалска лига|Втора фудбалска лига]] == Надворешни врски == *[http://macedonianfootball.com/team/arsimi/ Профил на ФК Арсими на MacedonianFootball.com] *[http://ffm.mk/ Фудбалска федерација на Македонија] [[Категорија:Фудбалски клубови од Македонија|Арсими]] [[Категорија:Чегране]] [[Категорија:Појавено во 1973 година во Македонија]] dlneicd5mymcjm0wwmz4sin1mp0fna8 828 1171120 5581648 5341420 2026-06-23T21:41:48Z Bjankuloski06 332 5581648 Scribunto text/plain -- Version: 2023-07-10 -- Module to implement use of a blacklist and whitelist for infobox fields -- Can take a named parameter |qid which is the Wikidata ID for the article -- if not supplied, it will use the Wikidata ID associated with the current page. -- Fields in blacklist are never to be displayed, i.e. module must return nil in all circumstances -- Fields in whitelist return local value if it exists or the Wikidata value otherwise -- The name of the field that this function is called from is passed in named parameter |name -- The name is compulsory when blacklist or whitelist is used, -- so the module returns nil if it is not supplied. -- blacklist is passed in named parameter |suppressfields (or |spf) -- whitelist is passed in named parameter |fetchwikidata (or |fwd) require("strict") local p = {} local cdate -- initialise as nil and only load _complex_date function if needed -- Module:Complex date is loaded lazily and has the following dependencies: -- Module:Calendar -- Module:ISOdate -- Module:DateI18n -- Module:I18n/complex date -- Module:Ordinal -- Module:I18n/ordinal -- Module:Yesno -- Module:Formatnum -- Module:Linguistic -- -- The following, taken from https://www.mediawiki.org/wiki/Wikibase/DataModel#Dates_and_times, -- is needed to use Module:Complex date which seemingly requires date precision as a string. -- It would work better if only the authors of the mediawiki page could spell 'millennium'. local dp = { [6] = "millennium", [7] = "century", [8] = "decade", [9] = "year", [10] = "month", [11] = "day", } local i18n = { ["errors"] = { ["property-not-found"] = "Не го најдов својството.", ["No property supplied"] = "Нема укажано својство", ["entity-not-found"] = "Не ја најдов единицата од Википодатоците.", ["unknown-claim-type"] = "Непознат вид на тврдење.", ["unknown-entity-type"] = "Непознат вид на единица.", ["qualifier-not-found"] = "Не ја најдов определницата.", ["site-not-found"] = "Не го најдов Викимедииниот проект.", ["labels-not-found"] = "Не најдов ниеден натпис.", ["descriptions-not-found"] = "Не најдов ниеден опис.", ["aliases-not-found"] = "Не најдов ниеден истозначник.", ["unknown-datetime-format"] = "Непознат формат за датум и време.", ["local-article-not-found"] = "Статијата ја има на Википодатоците, но ја нема на Википедија", ["dab-page"] = " (dab)", }, ["months"] = { "January", "February", "March", "April", "May", "June", "July", "August", "September", "October", "November", "December" }, ["century"] = "century", ["BC"] = "BC", ["BCE"] = "BCE", ["ordinal"] = { [1] = "st", [2] = "nd", [3] = "rd", ["default"] = "th" }, ["filespace"] = "File", ["Unknown"] = "Unknown", ["NaN"] = "Not a number", -- set the following to the name of a tracking category, -- e.g. "[[Категорија:Статии на кои им недостасуваат информации од Википодатоците]]", or "" to disable: ["missinginfocat"] = "[[Категорија:Статии на кои им недостасуваат информации од Википодатоците]]", ["editonwikidata"] = "Edit this on Wikidata", ["latestdatequalifier"] = function (date) return "before " .. date end, -- some languages, e.g. Bosnian use a period as a suffix after each number in a date ["datenumbersuffix"] = "", ["list separator"] = ", ", ["multipliers"] = { [0] = "", [3] = " thousand", [6] = " million", [9] = " billion", [12] = " trillion", } } -- This allows an internationisation module to override the above table if 'en' ~= mw.getContentLanguage():getCode() then require("Module:i18n").loadI18n("Module:WikidataIB/i18n", i18n) end -- This piece of html implements a collapsible container. Check the classes exist on your wiki. local collapsediv = '<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%; overflow:auto;" data-expandtext="{{int:show}}" data-collapsetext="{{int:hide}}">' -- Some items should not be linked. -- Each wiki can create a list of those in Module:WikidataIB/nolinks -- It should return a table called itemsindex, containing true for each item not to be linked local donotlink = {} local nolinks_exists, nolinks = pcall(mw.loadData, "Module:WikidataIB/nolinks") if nolinks_exists then donotlink = nolinks.itemsindex end -- To satisfy Wikipedia:Manual of Style/Titles, certain types of items are italicised, and others are quoted. -- The submodule [[Module:WikidataIB/titleformats]] lists the entity-ids used in 'instance of' (P31), -- which allows this module to identify the values that should be formatted. -- WikidataIB/titleformats exports a table p.formats, which is indexed by entity-id, and contains the value " or '' local formats = {} local titleformats_exists, titleformats = pcall(mw.loadData, "Module:WikidataIB/titleformats") if titleformats_exists then formats = titleformats.formats end ------------------------------------------------------------------------------- -- Private functions ------------------------------------------------------------------------------- -- ------------------------------------------------------------------------------- -- makeOrdinal needs to be internationalised along with the above: -- takes cardinal number as a numeric and returns the ordinal as a string -- we need three exceptions in English for 1st, 2nd, 3rd, 21st, .. 31st, etc. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: none ------------------------------------------------------------------------------- local makeOrdinal = function(cardinal) local ordsuffix = i18n.ordinal.default if cardinal % 10 == 1 then ordsuffix = i18n.ordinal[1] elseif cardinal % 10 == 2 then ordsuffix = i18n.ordinal[2] elseif cardinal % 10 == 3 then ordsuffix = i18n.ordinal[3] end -- In English, 1, 21, 31, etc. use 'st', but 11, 111, etc. use 'th' -- similarly for 12 and 13, etc. if (cardinal % 100 == 11) or (cardinal % 100 == 12) or (cardinal % 100 == 13) then ordsuffix = i18n.ordinal.default end return tostring(cardinal) .. ordsuffix end ------------------------------------------------------------------------------- -- findLang takes a "langcode" parameter if supplied and valid -- otherwise it tries to create it from the user's set language ({{int:lang}}) -- failing that it uses the wiki's content language. -- It returns a language object ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: none ------------------------------------------------------------------------------- local findLang = function(langcode) local langobj langcode = mw.text.trim(langcode or "") if mw.language.isKnownLanguageTag(langcode) then langobj = mw.language.new( langcode ) else langcode = mw.getCurrentFrame():callParserFunction('int', {'lang'}) if mw.language.isKnownLanguageTag(langcode) then langobj = mw.language.new( langcode ) else langobj = mw.language.getContentLanguage() end end return langobj end ------------------------------------------------------------------------------- -- _getItemLangCode takes a qid parameter (using the current page's qid if blank) -- If the item for that qid has property country (P17) it looks at the first preferred value -- If the country has an official language (P37), it looks at the first preferred value -- If that official language has a language code (P424), it returns the first preferred value -- Otherwise it returns nothing. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: none ------------------------------------------------------------------------------- local _getItemLangCode = function(qid) qid = mw.text.trim(qid or ""):upper() if qid == "" then qid = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() end if not qid then return end local prop17 = mw.wikibase.getBestStatements(qid, "P17")[1] if not prop17 or prop17.mainsnak.snaktype ~= "value" then return end local qid17 = prop17.mainsnak.datavalue.value.id local prop37 = mw.wikibase.getBestStatements(qid17, "P37")[1] if not prop37 or prop37.mainsnak.snaktype ~= "value" then return end local qid37 = prop37.mainsnak.datavalue.value.id local prop424 = mw.wikibase.getBestStatements(qid37, "P424")[1] if not prop424 or prop424.mainsnak.snaktype ~= "value" then return end return prop424.mainsnak.datavalue.value end ------------------------------------------------------------------------------- -- roundto takes a number (x) -- and returns it rounded to (sf) significant figures ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: none ------------------------------------------------------------------------------- local roundto = function(x, sf) if x == 0 then return 0 end local s = 1 if x < 0 then x = -x s = -1 end if sf < 1 then sf = 1 end local p = 10 ^ (math.floor(math.log10(x)) - sf + 1) x = math.floor(x / p + 0.5) * p * s -- if it's integral, cast to an integer: if x == math.floor(x) then x = math.floor(x) end return x end ------------------------------------------------------------------------------- -- decimalToDMS takes a decimal degrees (x) with precision (p) -- and returns degrees/minutes/seconds according to the precision ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: none ------------------------------------------------------------------------------- local decimalToDMS = function(x, p) -- if p is not supplied, use a precision around 0.1 seconds if not tonumber(p) then p = 1e-4 end local d = math.floor(x) local ms = (x - d) * 60 if p > 0.5 then -- precision is > 1/2 a degree if ms > 30 then d = d + 1 end ms = 0 end local m = math.floor(ms) local s = (ms - m) * 60 if p > 0.008 then -- precision is > 1/2 a minute if s > 30 then m = m +1 end s = 0 elseif p > 0.00014 then -- precision is > 1/2 a second s = math.floor(s + 0.5) elseif p > 0.000014 then -- precision is > 1/20 second s = math.floor(10 * s + 0.5) / 10 elseif p > 0.0000014 then -- precision is > 1/200 second s = math.floor(100 * s + 0.5) / 100 else -- cap it at 3 dec places for now s = math.floor(1000 * s + 0.5) / 1000 end return d, m, s end ------------------------------------------------------------------------------- -- decimalPrecision takes a decimal (x) with precision (p) -- and returns x rounded approximately to the given precision -- precision should be between 1 and 1e-6, preferably a power of 10. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: none ------------------------------------------------------------------------------- local decimalPrecision = function(x, p) local s = 1 if x < 0 then x = -x s = -1 end -- if p is not supplied, pick an arbitrary precision if not tonumber(p) then p = 1e-4 elseif p > 1 then p = 1 elseif p < 1e-6 then p = 1e-6 else p = 10 ^ math.floor(math.log10(p)) end x = math.floor(x / p + 0.5) * p * s -- if it's integral, cast to an integer: if x == math.floor(x) then x = math.floor(x) end -- if it's less than 1e-4, it will be in exponent form, so return a string with 6dp -- 9e-5 becomes 0.000090 if math.abs(x) < 1e-4 then x = string.format("%f", x) end return x end ------------------------------------------------------------------------------- -- formatDate takes a datetime of the usual format from mw.wikibase.entity:formatPropertyValues -- like "1 August 30 BCE" as parameter 1 -- and formats it according to the df (date format) and bc parameters -- df = ["dmy" / "mdy" / "y"] default will be "dmy" -- bc = ["BC" / "BCE"] default will be "BCE" ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: none ------------------------------------------------------------------------------- local format_Date = function(datetime, dateformat, bc) local datetime = datetime or "1 August 30 BCE" -- in case of nil value -- chop off multiple vales and/or any hours, mins, etc. -- keep anything before punctuation - we just want a single date: local dateval = string.match( datetime, "[%w ]+") local dateformat = string.lower(dateformat or "dmy") -- default to dmy local bc = string.upper(bc or "") -- can't use nil for bc -- we only want to accept two possibilities: BC or default to BCE if bc == "BC" then bc = "&nbsp;" .. i18n["BC"] -- prepend a non-breaking space. else bc = "&nbsp;" .. i18n["BCE"] end local postchrist = true -- start by assuming no BCE local dateparts = {} for word in string.gmatch(dateval, "%w+") do if word == "BCE" or word == "BC" then -- *** internationalise later *** postchrist = false else -- we'll keep the parts that are not 'BCE' in a table dateparts[#dateparts + 1] = word end end if postchrist then bc = "" end -- set AD dates to no suffix *** internationalise later *** local sep = "&nbsp;" -- separator is nbsp local fdate = table.concat(dateparts, sep) -- set formatted date to same order as input -- if we have day month year, check dateformat if #dateparts == 3 then if dateformat == "y" then fdate = dateparts[3] elseif dateformat == "mdy" then fdate = dateparts[2] .. sep .. dateparts[1] .. "," .. sep .. dateparts[3] end elseif #dateparts == 2 and dateformat == "y" then fdate = dateparts[2] end return fdate .. bc end ------------------------------------------------------------------------------- -- dateFormat is the handler for properties that are of type "time" -- It takes timestamp, precision (6 to 11 per mediawiki), dateformat (y/dmy/mdy), BC format (BC/BCE), -- a plaindate switch (yes/no/adj) to en/disable "sourcing circumstances"/use adjectival form, -- any qualifiers for the property, the language, and any adjective to use like 'before'. -- It passes the date through the "complex date" function -- and returns a string with the internatonalised date formatted according to preferences. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: findLang(); cdate(); dp[] ------------------------------------------------------------------------------- local dateFormat = function(timestamp, dprec, df, bcf, pd, qualifiers, lang, adj, model) -- output formatting according to preferences (y/dmy/mdy/ymd) df = (df or ""):lower() -- if ymd is required, return the part of the timestamp in YYYY-MM-DD form -- but apply Year zero#Astronomers fix: 1 BC = 0000; 2 BC = -0001; etc. if df == "ymd" then if timestamp:sub(1,1) == "+" then return timestamp:sub(2,11) else local yr = tonumber(timestamp:sub(2,5)) - 1 yr = ("000" .. yr):sub(-4) if yr ~= "0000" then yr = "-" .. yr end return yr .. timestamp:sub(6,11) end end -- A year can be stored like this: "+1872-00-00T00:00:00Z", -- which is processed here as if it were the day before "+1872-01-01T00:00:00Z", -- and that's the last day of 1871, so the year is wrong. -- So fix the month 0, day 0 timestamp to become 1 January instead: timestamp = timestamp:gsub("%-00%-00T", "-01-01T") -- just in case date precision is missing dprec = dprec or 11 -- override more precise dates if required dateformat is year alone: if df == "y" and dprec > 9 then dprec = 9 end -- complex date only deals with precisions from 6 to 11, so clip range dprec = dprec>11 and 11 or dprec dprec = dprec<6 and 6 or dprec -- BC format is "BC" or "BCE" bcf = (bcf or ""):upper() -- plaindate only needs the first letter (y/n/a) pd = (pd or ""):sub(1,1):lower() if pd == "" or pd == "n" or pd == "f" or pd == "0" then pd = false end -- in case language isn't passed lang = lang or findLang().code -- set adj as empty if nil adj = adj or "" -- extract the day, month, year from the timestamp local bc = timestamp:sub(1, 1)=="-" and "BC" or "" local year, month, day = timestamp:match("[+-](%d*)-(%d*)-(%d*)T") local iso = tonumber(year) -- if year is missing, let it throw an error -- this will adjust the date format to be compatible with cdate -- possible formats are Y, YY, YYY0, YYYY, YYYY-MM, YYYY-MM-DD if dprec == 6 then iso = math.floor( (iso - 1) / 1000 ) + 1 end if dprec == 7 then iso = math.floor( (iso - 1) / 100 ) + 1 end if dprec == 8 then iso = math.floor( iso / 10 ) .. "0" end if dprec == 10 then iso = year .. "-" .. month end if dprec == 11 then iso = year .. "-" .. month .. "-" .. day end -- add "circa" (Q5727902) from "sourcing circumstances" (P1480) local sc = not pd and qualifiers and qualifiers.P1480 if sc then for k1, v1 in pairs(sc) do if v1.datavalue and v1.datavalue.value.id == "Q5727902" then adj = "circa" break end end end -- deal with Julian dates: -- no point in saying that dates before 1582 are Julian - they are by default -- doesn't make sense for dates less precise than year -- we can suppress it by setting |plaindate, e.g. for use in constructing categories. local calendarmodel = "" if tonumber(year) > 1582 and dprec > 8 and not pd and model == "http://www.wikidata.org/entity/Q1985786" then calendarmodel = "julian" end if not cdate then cdate = require("Module:Complex date")._complex_date end local fdate = cdate(calendarmodel, adj, tostring(iso), dp[dprec], bc, "", "", "", "", lang, 1) -- this may have QuickStatements info appended to it in a div, so remove that fdate = fdate:gsub(' <div style="display: none;">[^<]*</div>', '') -- it may also be returned wrapped in a microformat, so remove that fdate = fdate:gsub("<[^>]*>", "") -- there may be leading zeros that we should remove fdate = fdate:gsub("^0*", "") -- if a plain date is required, then remove any links (like BC linked) if pd then fdate = fdate:gsub("%[%[.*|", ""):gsub("]]", "") end -- if 'circa', use the abbreviated form *** internationalise later *** fdate = fdate:gsub('circa ', '<abbr title="circa">c.</abbr>&nbsp;') -- deal with BC/BCE if bcf == "BCE" then fdate = fdate:gsub('BC', 'BCE') end -- deal with mdy format if df == "mdy" then fdate = fdate:gsub("(%d+) (%w+) (%d+)", "%2 %1, %3") end -- deal with adjectival form *** internationalise later *** if pd == "a" then fdate = fdate:gsub(' century', '-century') end return fdate end ------------------------------------------------------------------------------- -- parseParam takes a (string) parameter, e.g. from the list of frame arguments, -- and makes "false", "no", and "0" into the (boolean) false -- it makes the empty string and nil into the (boolean) value passed as default -- allowing the parameter to be true or false by default. -- It returns a boolean. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: none ------------------------------------------------------------------------------- local parseParam = function(param, default) if type(param) == "boolean" then param = tostring(param) end if param and param ~= "" then param = param:lower() if (param == "false") or (param:sub(1,1) == "n") or (param == "0") then return false else return true end else return default end end ------------------------------------------------------------------------------- -- _getSitelink takes the qid of a Wikidata entity passed as |qid= -- It takes an optional parameter |wiki= to determine which wiki is to be checked for a sitelink -- If the parameter is blank, then it uses the local wiki. -- If there is a sitelink to an article available, it returns the plain text link to the article -- If there is no sitelink, it returns nil. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: none ------------------------------------------------------------------------------- local _getSitelink = function(qid, wiki) qid = (qid or ""):upper() if qid == "" then qid = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() end if not qid then return nil end wiki = wiki or "" local sitelink if wiki == "" then sitelink = mw.wikibase.getSitelink(qid) else sitelink = mw.wikibase.getSitelink(qid, wiki) end return sitelink end ------------------------------------------------------------------------------- -- _getCommonslink takes an optional qid of a Wikidata entity passed as |qid= -- It returns one of the following in order of preference: -- the Commons sitelink of the Wikidata entity - but not if onlycat=true and it's not a category; -- the Commons sitelink of the topic's main category of the Wikidata entity; -- the Commons category of the Wikidata entity - unless fallback=false. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: _getSitelink(); parseParam() ------------------------------------------------------------------------------- local _getCommonslink = function(qid, onlycat, fallback) qid = (qid or ""):upper() if qid == "" then qid = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() end if not qid then return nil end onlycat = parseParam(onlycat, false) if fallback == "" then fallback = nil end local sitelink = _getSitelink(qid, "commonswiki") if onlycat and sitelink and sitelink:sub(1,9) ~= "Category:" then sitelink = nil end if not sitelink then -- check for topic's main category local prop910 = mw.wikibase.getBestStatements(qid, "P910")[1] if prop910 then local tmcid = prop910.mainsnak.datavalue and prop910.mainsnak.datavalue.value.id sitelink = _getSitelink(tmcid, "commonswiki") end if not sitelink then -- check for list's main category local prop1754 = mw.wikibase.getBestStatements(qid, "P1754")[1] if prop1754 then local tmcid = prop1754.mainsnak.datavalue and prop1754.mainsnak.datavalue.value.id sitelink = _getSitelink(tmcid, "commonswiki") end end end if not sitelink and fallback then -- check for Commons category (string value) local prop373 = mw.wikibase.getBestStatements(qid, "P373")[1] if prop373 then sitelink = prop373.mainsnak.datavalue and prop373.mainsnak.datavalue.value if sitelink then sitelink = "Category:" .. sitelink end end end return sitelink end ------------------------------------------------------------------------------- -- The label in a Wikidata item is subject to vulnerabilities -- that an attacker might try to exploit. -- It needs to be 'sanitised' by removing any wikitext before use. -- If it doesn't exist, return the id for the item -- a second (boolean) value is also returned, value is true when the label exists ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: none ------------------------------------------------------------------------------- local labelOrId = function(id, lang) if lang == "default" then lang = findLang().code end local label if lang then label = mw.wikibase.getLabelByLang(id, lang) else label = mw.wikibase.getLabel(id) end if label then return mw.text.nowiki(label), true else return id, false end end ------------------------------------------------------------------------------- -- linkedItem takes an entity-id and returns a string, linked if possible. -- This is the handler for "wikibase-item". Preferences: -- 1. Display linked disambiguated sitelink if it exists -- 2. Display linked label if it is a redirect -- 3. TBA: Display an inter-language link for the label if it exists other than in default language -- 4. Display unlinked label if it exists -- 5. Display entity-id for now to indicate a label could be provided -- dtxt is text to be used instead of label, or nil. -- shortname is boolean switch to use P1813 (short name) instead of label if true. -- lang is the current language code. -- uselbl is boolean switch to force display of the label instead of the sitelink (default: false) -- linkredir is boolean switch to allow linking to a redirect (default: false) -- formatvalue is boolean switch to allow formatting as italics or quoted (default: false) ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: labelOrId(); donotlink[] ------------------------------------------------------------------------------- local linkedItem = function(id, args) local lprefix = (args.lp or args.lprefix or args.linkprefix or ""):gsub('"', '') -- toughen against nil values passed local lpostfix = (args.lpostfix or ""):gsub('"', '') local prefix = (args.prefix or ""):gsub('"', '') local postfix = (args.postfix or ""):gsub('"', '') local dtxt = args.dtxt local shortname = args.shortname or args.sn local lang = args.lang or "en" -- fallback to default if missing local uselbl = args.uselabel or args.uselbl uselbl = parseParam(uselbl, false) local linkredir = args.linkredir linkredir = parseParam(linkredir, false) local formatvalue = args.formatvalue or args.fv formatvalue = parseParam(formatvalue, false) -- see if item might need italics or quotes local fmt = "" if next(formats) and formatvalue then for k, v in ipairs( mw.wikibase.getBestStatements(id, "P31") ) do if v.mainsnak.datavalue and formats[v.mainsnak.datavalue.value.id] then fmt = formats[v.mainsnak.datavalue.value.id] break -- pick the first match end end end local disp local sitelink = mw.wikibase.getSitelink(id) local label, islabel if dtxt then label, islabel = dtxt, true elseif shortname then -- see if there is a shortname in our language, and set label to it for k, v in ipairs( mw.wikibase.getBestStatements(id, "P1813") ) do if v.mainsnak.datavalue.value.language == lang then label, islabel = v.mainsnak.datavalue.value.text, true break end -- test for language match end -- loop through values of short name -- if we have no label set, then there was no shortname available if not islabel then label, islabel = labelOrId(id) shortname = false end else label, islabel = labelOrId(id) end if mw.site.siteName ~= "Wikimedia Commons" then if sitelink then if not (dtxt or shortname) then -- if sitelink and label are the same except for case, no need to process further if sitelink:lower() ~= label:lower() then -- strip any namespace or dab from the sitelink local pos = sitelink:find(":") or 0 local slink = sitelink if pos > 0 then local pfx = sitelink:sub(1,pos-1) if mw.site.namespaces[pfx] then -- that prefix is a valid namespace, so remove it slink = sitelink:sub(pos+1) end end -- remove stuff after commas or inside parentheses - ie. dabs slink = slink:gsub("%s%(.+%)$", ""):gsub(",.+$", "") -- if uselbl is false, use sitelink instead of label if not uselbl then -- use slink as display, preserving label case - find("^%u") is true for 1st char uppercase if label:find("^%u") then label = slink:gsub("^(%l)", string.upper) else label = slink:gsub("^(%u)", string.lower) end end end end if donotlink[label] then disp = prefix .. fmt .. label .. fmt .. postfix else disp = "[[" .. lprefix .. sitelink .. lpostfix .. "|" .. prefix .. fmt .. label .. fmt .. postfix .. "]]" end elseif islabel then -- no sitelink, label exists, so check if a redirect with that title exists, if linkredir is true -- display plain label by default disp = prefix .. fmt .. label .. fmt .. postfix if linkredir then local artitle = mw.title.new(label, 0) -- only nil if label has invalid chars if not donotlink[label] and artitle and artitle.redirectTarget then -- there's a redirect with the same title as the label, so let's link to that disp = "[[".. lprefix .. label .. lpostfix .. "|" .. prefix .. fmt .. label .. fmt .. postfix .. "]]" end end -- test if article title exists as redirect on current Wiki else -- no sitelink and no label, so return whatever was returned from labelOrId for now -- add tracking category [[Категорија:Статии на кои им недостасуваат информации од Википодатоците]] -- for enwiki, just return the tracking category if mw.wikibase.getGlobalSiteId() == "enwiki" then disp = i18n.missinginfocat else disp = prefix .. label .. postfix .. i18n.missinginfocat end end else local ccat = mw.wikibase.getBestStatements(id, "P373")[1] if ccat and ccat.mainsnak.datavalue then ccat = ccat.mainsnak.datavalue.value disp = "[[" .. lprefix .. "Category:" .. ccat .. lpostfix .. "|" .. prefix .. label .. postfix .. "]]" elseif sitelink then -- this asumes that if a sitelink exists, then a label also exists disp = "[[" .. lprefix .. sitelink .. lpostfix .. "|" .. prefix .. label .. postfix .. "]]" else -- no sitelink and no Commons cat, so return label from labelOrId for now disp = prefix .. label .. postfix end end return disp end ------------------------------------------------------------------------------- -- sourced takes a table representing a statement that may or may not have references -- it looks for a reference sourced to something not containing the word "wikipedia" -- it returns a boolean = true if it finds a sourced reference. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: none ------------------------------------------------------------------------------- local sourced = function(claim) if claim.references then for kr, vr in pairs(claim.references) do local ref = mw.wikibase.renderSnaks(vr.snaks) if not ref:find("Wiki") then return true end end end end ------------------------------------------------------------------------------- -- setRanks takes a flag (parameter passed) that requests the values to return -- "b[est]" returns preferred if available, otherwise normal -- "p[referred]" returns preferred -- "n[ormal]" returns normal -- "d[eprecated]" returns deprecated -- multiple values are allowed, e.g. "preferred normal" (which is the default) -- "best" will override the other flags, and set p and n ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: none ------------------------------------------------------------------------------- local setRanks = function(rank) rank = (rank or ""):lower() -- if nothing passed, return preferred and normal -- if rank == "" then rank = "p n" end local ranks = {} for w in string.gmatch(rank, "%a+") do w = w:sub(1,1) if w == "b" or w == "p" or w == "n" or w == "d" then ranks[w] = true end end -- check if "best" is requested or no ranks requested; and if so, set preferred and normal if ranks.b or not next(ranks) then ranks.p = true ranks.n = true end return ranks end ------------------------------------------------------------------------------- -- parseInput processes the Q-id , the blacklist and the whitelist -- if an input parameter is supplied, it returns that and ends the call. -- it returns (1) either the qid or nil indicating whether or not the call should continue -- and (2) a table containing all of the statements for the propertyID and relevant Qid -- if "best" ranks are requested, it returns those instead of all non-deprecated ranks ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: none ------------------------------------------------------------------------------- local parseInput = function(frame, input_parm, property_id) -- There may be a local parameter supplied, if it's blank, set it to nil input_parm = mw.text.trim(input_parm or "") if input_parm == "" then input_parm = nil end -- return nil if Wikidata is not available if not mw.wikibase then return false, input_parm end local args = frame.args -- can take a named parameter |qid which is the Wikidata ID for the article. -- if it's not supplied, use the id for the current page local qid = args.qid or "" if qid == "" then qid = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() end -- if there's no Wikidata item for the current page return nil if not qid then return false, input_parm end -- The blacklist is passed in named parameter |suppressfields local blacklist = args.suppressfields or args.spf or "" -- The whitelist is passed in named parameter |fetchwikidata local whitelist = args.fetchwikidata or args.fwd or "" if whitelist == "" then whitelist = "NONE" end -- The name of the field that this function is called from is passed in named parameter |name local fieldname = args.name or "" if blacklist ~= "" then -- The name is compulsory when blacklist is used, so return nil if it is not supplied if fieldname == "" then return false, nil end -- If this field is on the blacklist, then return nil if blacklist:find(fieldname) then return false, nil end end -- If we got this far then we're not on the blacklist -- The blacklist overrides any locally supplied parameter as well -- If a non-blank input parameter was supplied return it if input_parm then return false, input_parm end -- We can filter out non-valid properties if property_id:sub(1,1):upper() ~="P" or property_id == "P0" then return false, nil end -- Otherwise see if this field is on the whitelist: -- needs a bit more logic because find will return its second value = 0 if fieldname is "" -- but nil if fieldname not found on whitelist local _, found = whitelist:find(fieldname) found = ((found or 0) > 0) if whitelist ~= 'ALL' and (whitelist:upper() == "NONE" or not found) then return false, nil end -- See what's on Wikidata (the call always returns a table, but it may be empty): local props = {} if args.reqranks.b then props = mw.wikibase.getBestStatements(qid, property_id) else props = mw.wikibase.getAllStatements(qid, property_id) end if props[1] then return qid, props end -- no property on Wikidata return false, nil end ------------------------------------------------------------------------------- -- createicon assembles the "Edit at Wikidata" pen icon. -- It returns a wikitext string inside a span class="penicon" -- if entityID is nil or empty, the ID associated with current page is used -- langcode and propertyID may be nil or empty ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: i18n[]; ------------------------------------------------------------------------------- local createicon = function(langcode, entityID, propertyID) langcode = langcode or "" if not entityID or entityID == "" then entityID= mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() end propertyID = propertyID or "" local icon = "&nbsp;<span class='penicon autoconfirmed-show'>[[" -- "&nbsp;<span data-bridge-edit-flow='overwrite' class='penicon'>[[" -> enable Wikidata Bridge .. i18n["filespace"] .. ":OOjs UI icon edit-ltr-progressive.svg |frameless |text-top |10px |alt=" .. i18n["editonwikidata"] .. "|link=https://www.wikidata.org/wiki/" .. entityID if langcode ~= "" then icon = icon .. "?uselang=" .. langcode end if propertyID ~= "" then icon = icon .. "#" .. propertyID end icon = icon .. "|" .. i18n["editonwikidata"] .. "]]</span>" return icon end ------------------------------------------------------------------------------- -- assembleoutput takes the sequence table containing the property values -- and formats it according to switches given. It returns a string or nil. -- It uses the entityID (and optionally propertyID) to create a link in the pen icon. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: parseParam(); ------------------------------------------------------------------------------- local assembleoutput = function(out, args, entityID, propertyID) -- sorted is a boolean passed to enable sorting of the values returned -- if nothing or an empty string is passed set it false -- if "false" or "no" or "0" is passed set it false local sorted = parseParam(args.sorted, false) -- noicon is a boolean passed to suppress the trailing "edit at Wikidata" icon -- for use when the value is processed further by the infobox -- if nothing or an empty string is passed set it false -- if "false" or "no" or "0" is passed set it false local noic = parseParam(args.noicon, false) -- list is the name of a template that a list of multiple values is passed through -- examples include "hlist" and "ubl" -- setting it to "prose" produces something like "1, 2, 3, and 4" local list = args.list or "" -- sep is a string that is used to separate multiple returned values -- if nothing or an empty string is passed set it to the default -- any double-quotes " are stripped out, so that spaces may be passed -- e.g. |sep=" - " local sepdefault = i18n["list separator"] local separator = args.sep or "" separator = string.gsub(separator, '"', '') if separator == "" then separator = sepdefault end -- collapse is a number that determines the maximum number of returned values -- before the output is collapsed. -- Zero or not a number result in no collapsing (default becomes 0). local collapse = tonumber(args.collapse) or 0 -- replacetext (rt) is a string that is returned instead of any non-empty Wikidata value -- this is useful for tracking and debugging local replacetext = mw.text.trim(args.rt or args.replacetext or "") -- if there's anything to return, then return a list -- comma-separated by default, but may be specified by the sep parameter -- optionally specify a hlist or ubl or a prose list, etc. local strout if #out > 0 then if sorted then table.sort(out) end -- if there's something to display and a pen icon is wanted, add it the end of the last value local hasdisplay = false for i, v in ipairs(out) do if v ~= i18n.missinginfocat then hasdisplay = true break end end if not noic and hasdisplay then out[#out] = out[#out] .. createicon(args.langobj.code, entityID, propertyID) end if list == "" then strout = table.concat(out, separator) elseif list:lower() == "prose" then strout = mw.text.listToText( out ) else strout = mw.getCurrentFrame():expandTemplate{title = list, args = out} end if collapse >0 and #out > collapse then strout = collapsediv .. strout .. "</div>" end else strout = nil -- no items had valid reference end if replacetext ~= "" and strout then strout = replacetext end return strout end ------------------------------------------------------------------------------- -- rendersnak takes a table (propval) containing the information stored on one property value -- and returns the value as a string and its language if monolingual text. -- It handles data of type: -- wikibase-item -- time -- string, url, commonsMedia, external-id -- quantity -- globe-coordinate -- monolingualtext -- It also requires linked, the link/pre/postfixes, uabbr, and the arguments passed from frame. -- The optional filter parameter allows quantities to be be filtered by unit Qid. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: parseParam(); labelOrId(); i18n[]; dateFormat(); -- roundto(); decimalPrecision(); decimalToDMS(); linkedItem(); ------------------------------------------------------------------------------- local rendersnak = function(propval, args, linked, lpre, lpost, pre, post, uabbr, filter) lpre = lpre or "" lpost = lpost or "" pre = pre or "" post = post or "" args.lang = args.lang or findLang().code -- allow values to display a fixed text instead of label local dtxt = args.displaytext or args.dt if dtxt == "" then dtxt = nil end -- switch to use display of short name (P1813) instead of label local shortname = args.shortname or args.sn shortname = parseParam(shortname, false) local snak = propval.mainsnak or propval local dtype = snak.datatype local dv = snak.datavalue dv = dv and dv.value -- value and monolingual text language code returned local val, mlt if propval.rank and not args.reqranks[propval.rank:sub(1, 1)] then -- val is nil: value has a rank that isn't requested ------------------------------------ elseif snak.snaktype == "somevalue" then -- value is unknown val = i18n["Unknown"] ------------------------------------ elseif snak.snaktype == "novalue" then -- value is none -- val = "No value" -- don't return anything ------------------------------------ elseif dtype == "wikibase-item" then -- data type is a wikibase item: -- it's wiki-linked value, so output as link if enabled and possible local qnumber = dv.id if linked then val = linkedItem(qnumber, args) else -- no link wanted so check for display-text, otherwise test for lang code local label, islabel if dtxt then label = dtxt else label, islabel = labelOrId(qnumber) local langlabel = mw.wikibase.getLabelByLang(qnumber, args.lang) if langlabel then label = mw.text.nowiki( langlabel ) end end val = pre .. label .. post end -- test for link required ------------------------------------ elseif dtype == "time" then -- data type is time: -- time is in timestamp format -- date precision is integer per mediawiki -- output formatting according to preferences (y/dmy/mdy) -- BC format as BC or BCE -- plaindate is passed to disable looking for "sourcing cirumstances" -- or to set the adjectival form -- qualifiers (if any) is a nested table or nil -- lang is given, or user language, or site language -- -- Here we can check whether args.df has a value -- If not, use code from Module:Sandbox/RexxS/Getdateformat to set it from templates like {{Use mdy dates}} val = dateFormat(dv.time, dv.precision, args.df, args.bc, args.pd, propval.qualifiers, args.lang, "", dv.calendarmodel) ------------------------------------ -- data types which are strings: elseif dtype == "commonsMedia" or dtype == "external-id" or dtype == "string" or dtype == "url" then -- commonsMedia or external-id or string or url -- all have mainsnak.datavalue.value as string if (lpre == "" or lpre == ":") and lpost == "" then -- don't link if no linkpre/postfix or linkprefix is just ":" val = pre .. dv .. post elseif dtype == "external-id" then val = "[" .. lpre .. dv .. lpost .. " " .. pre .. dv .. post .. "]" else val = "[[" .. lpre .. dv .. lpost .. "|" .. pre .. dv .. post .. "]]" end -- check for link requested (i.e. either linkprefix or linkpostfix exists) ------------------------------------ -- data types which are quantities: elseif dtype == "quantity" then -- quantities have mainsnak.datavalue.value.amount and mainsnak.datavalue.value.unit -- the unit is of the form http://www.wikidata.org/entity/Q829073 -- -- implement a switch to turn on/off numerical formatting later local fnum = true -- -- a switch to turn on/off conversions - only for en-wiki local conv = parseParam(args.conv or args.convert, false) -- if we have conversions, we won't have formatted numbers or scales if conv then uabbr = true fnum = false args.scale = "0" end -- -- a switch to turn on/off showing units, default is true local showunits = parseParam(args.su or args.showunits, true) -- -- convert amount to a number local amount = tonumber(dv.amount) or i18n["NaN"] -- -- scale factor for millions, billions, etc. local sc = tostring(args.scale or ""):sub(1,1):lower() local scale if sc == "a" then -- automatic scaling if amount > 1e15 then scale = 12 elseif amount > 1e12 then scale = 9 elseif amount > 1e9 then scale = 6 elseif amount > 1e6 then scale = 3 else scale = 0 end else scale = tonumber(args.scale) or 0 if scale < 0 or scale > 12 then scale = 0 end scale = math.floor(scale/3) * 3 end local factor = 10^scale amount = amount / factor -- ranges: local range = "" -- check if upper and/or lower bounds are given and significant local upb = tonumber(dv.upperBound) local lowb = tonumber(dv.lowerBound) if upb and lowb then -- differences rounded to 2 sig fig: local posdif = roundto(upb - amount, 2) / factor local negdif = roundto(amount - lowb, 2) / factor upb, lowb = amount + posdif, amount - negdif -- round scaled numbers to integers or 4 sig fig if (scale > 0 or sc == "a") then if amount < 1e4 then amount = roundto(amount, 4) else amount = math.floor(amount + 0.5) end end if fnum then amount = args.langobj:formatNum( amount ) end if posdif ~= negdif then -- non-symmetrical range = " +" .. posdif .. " -" .. negdif elseif posdif ~= 0 then -- symmetrical and non-zero range = " ±" .. posdif else -- otherwise range is zero, so leave it as "" end else -- round scaled numbers to integers or 4 sig fig if (scale > 0 or sc == "a") then if amount < 1e4 then amount = roundto(amount, 4) else amount = math.floor(amount + 0.5) end end if fnum then amount = args.langobj:formatNum( amount ) end end -- unit names and symbols: -- extract the qid in the form 'Qnnn' from the value.unit url -- and then fetch the label from that - or symbol if unitabbr is true local unit = "" local usep = "" local usym = "" local unitqid = string.match( dv.unit, "(Q%d+)" ) if filter and unitqid ~= filter then return nil end if unitqid and showunits then local uname = mw.wikibase.getLabelByLang(unitqid, args.lang) or "" if uname ~= "" then usep, unit = " ", uname end if uabbr then -- see if there's a unit symbol (P5061) local unitsymbols = mw.wikibase.getBestStatements(unitqid, "P5061") -- construct fallback table, add local lang and multiple languages local fbtbl = mw.language.getFallbacksFor( args.lang, mw.language.FALLBACK_STRICT ) table.insert( fbtbl, 1, args.lang ) table.insert( fbtbl, "mul" ) table.insert( fbtbl, "en" ) local found = false for idx1, us in ipairs(unitsymbols) do for idx2, fblang in ipairs(fbtbl) do if us.mainsnak.datavalue.value.language == fblang then usym = us.mainsnak.datavalue.value.text found = true break end end -- loop through fallback table if found then break end end -- loop through values of P5061 if found then usep, unit = "&nbsp;", usym end end end -- format display: if conv then if range == "" then val = mw.getCurrentFrame():expandTemplate{title = "cvt", args = {amount, unit}} else val = mw.getCurrentFrame():expandTemplate{title = "cvt", args = {lowb, "to", upb, unit}} end elseif unit == "$" or unit == "£" then val = unit .. amount .. range .. i18n.multipliers[scale] else val = amount .. range .. i18n.multipliers[scale] .. usep .. unit end ------------------------------------ -- datatypes which are global coordinates: elseif dtype == "globe-coordinate" then -- 'display' parameter defaults to "inline, title" *** unused for now *** -- local disp = args.display or "" -- if disp == "" then disp = "inline, title" end -- -- format parameter switches from deg/min/sec to decimal degrees -- default is deg/min/sec -- decimal degrees needs |format = dec local form = (args.format or ""):lower():sub(1,3) if form ~= "dec" then form = "dms" end -- not needed for now -- -- show parameter allows just the latitude, or just the longitude, or both -- to be returned as a signed decimal, ignoring the format parameter. local show = (args.show or ""):lower() if show ~= "longlat" then show = show:sub(1,3) end -- local lat, long, prec = dv.latitude, dv.longitude, dv.precision if show == "lat" then val = decimalPrecision(lat, prec) elseif show == "lon" then val = decimalPrecision(long, prec) elseif show == "longlat" then val = decimalPrecision(long, prec) .. ", " .. decimalPrecision(lat, prec) else local ns = "N" local ew = "E" if lat < 0 then ns = "S" lat = - lat end if long < 0 then ew = "W" long = - long end if form == "dec" then lat = decimalPrecision(lat, prec) long = decimalPrecision(long, prec) val = lat .. "°" .. ns .. " " .. long .. "°" .. ew else local latdeg, latmin, latsec = decimalToDMS(lat, prec) local longdeg, longmin, longsec = decimalToDMS(long, prec) if latsec == 0 and longsec == 0 then if latmin == 0 and longmin == 0 then val = latdeg .. "°" .. ns .. " " .. longdeg .. "°" .. ew else val = latdeg .. "°" .. latmin .. "′" .. ns .. " " val = val .. longdeg .. "°".. longmin .. "′" .. ew end else val = latdeg .. "°" .. latmin .. "′" .. latsec .. "″" .. ns .. " " val = val .. longdeg .. "°" .. longmin .. "′" .. longsec .. "″" .. ew end end end ------------------------------------ elseif dtype == "monolingualtext" then -- data type is Monolingual text: -- has mainsnak.datavalue.value as a table containing language/text pairs -- collect all the values in 'out' and languages in 'mlt' and process them later val = pre .. dv.text .. post mlt = dv.language ------------------------------------ else -- some other data type so write a specific handler val = "unknown data type: " .. dtype end -- of datatype/unknown value/sourced check return val, mlt end ------------------------------------------------------------------------------- -- propertyvalueandquals takes a property object, the arguments passed from frame, -- and a qualifier propertyID. -- It returns a sequence (table) of values representing the values of that property -- and qualifiers that match the qualifierID if supplied. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: parseParam(); sourced(); labelOrId(); i18n.latestdatequalifier(); format_Date(); -- makeOrdinal(); roundto(); decimalPrecision(); decimalToDMS(); assembleoutput(); ------------------------------------------------------------------------------- local function propertyvalueandquals(objproperty, args, qualID) -- needs this style of declaration because it's re-entrant -- onlysourced is a boolean passed to return only values sourced to other than Wikipedia -- if nothing or an empty string is passed set it true local onlysrc = parseParam(args.onlysourced or args.osd, true) -- linked is a a boolean that enables the link to a local page via sitelink -- if nothing or an empty string is passed set it true local linked = parseParam(args.linked, true) -- prefix is a string that may be nil, empty (""), or a string of characters -- this is prefixed to each value -- useful when when multiple values are returned -- any double-quotes " are stripped out, so that spaces may be passed local prefix = (args.prefix or ""):gsub('"', '') -- postfix is a string that may be nil, empty (""), or a string of characters -- this is postfixed to each value -- useful when when multiple values are returned -- any double-quotes " are stripped out, so that spaces may be passed local postfix = (args.postfix or ""):gsub('"', '') -- linkprefix is a string that may be nil, empty (""), or a string of characters -- this creates a link and is then prefixed to each value -- useful when when multiple values are returned and indirect links are needed -- any double-quotes " are stripped out, so that spaces may be passed local lprefix = (args.linkprefix or args.lp or ""):gsub('"', '') -- linkpostfix is a string that may be nil, empty (""), or a string of characters -- this is postfixed to each value when linking is enabled with lprefix -- useful when when multiple values are returned -- any double-quotes " are stripped out, so that spaces may be passed local lpostfix = (args.linkpostfix or ""):gsub('"', '') -- wdlinks is a boolean passed to enable links to Wikidata when no article exists -- if nothing or an empty string is passed set it false local wdl = parseParam(args.wdlinks or args.wdl, false) -- unitabbr is a boolean passed to enable unit abbreviations for common units -- if nothing or an empty string is passed set it false local uabbr = parseParam(args.unitabbr or args.uabbr, false) -- qualsonly is a boolean passed to return just the qualifiers -- if nothing or an empty string is passed set it false local qualsonly = parseParam(args.qualsonly or args.qo, false) -- maxvals is a string that may be nil, empty (""), or a number -- this determines how many items may be returned when multiple values are available -- setting it = 1 is useful where the returned string is used within another call, e.g. image local maxvals = tonumber(args.maxvals) or 0 -- pd (plain date) is a string: yes/true/1 | no/false/0 | adj -- to disable/enable "sourcing cirumstances" or use adjectival form for the plain date local pd = args.plaindate or args.pd or "no" args.pd = pd -- allow qualifiers to have a different date format; default to year unless qualsonly is set args.qdf = args.qdf or args.qualifierdateformat or args.df or (not qualsonly and "y") local lang = args.lang or findLang().code -- qualID is a string list of wanted qualifiers or "ALL" qualID = qualID or "" -- capitalise list of wanted qualifiers and substitute "DATES" qualID = qualID:upper():gsub("DATES", "P580, P582") local allflag = (qualID == "ALL") -- create table of wanted qualifiers as key local qwanted = {} -- create sequence of wanted qualifiers local qorder = {} for q in mw.text.gsplit(qualID, "%p") do -- split at punctuation and iterate local qtrim = mw.text.trim(q) if qtrim ~= "" then qwanted[mw.text.trim(q)] = true qorder[#qorder+1] = qtrim end end -- qsep is the output separator for rendering qualifier list local qsep = (args.qsep or ""):gsub('"', '') -- qargs are the arguments to supply to assembleoutput() local qargs = { ["osd"] = "false", ["linked"] = tostring(linked), ["prefix"] = args.qprefix, ["postfix"] = args.qpostfix, ["linkprefix"] = args.qlinkprefix or args.qlp, ["linkpostfix"] = args.qlinkpostfix, ["wdl"] = "false", ["unitabbr"] = tostring(uabbr), ["maxvals"] = 0, ["sorted"] = tostring(args.qsorted), ["noicon"] = "true", ["list"] = args.qlist, ["sep"] = qsep, ["langobj"] = args.langobj, ["lang"] = args.langobj.code, ["df"] = args.qdf, ["sn"] = parseParam(args.qsn or args.qshortname, false), } -- all proper values of a Wikidata property will be the same type as the first -- qualifiers don't have a mainsnak, properties do local datatype = objproperty[1].datatype or objproperty[1].mainsnak.datatype -- out[] holds the a list of returned values for this property -- mlt[] holds the language code if the datatype is monolingual text local out = {} local mlt = {} for k, v in ipairs(objproperty) do local hasvalue = true if (onlysrc and not sourced(v)) then -- no value: it isn't sourced when onlysourced=true hasvalue = false else local val, lcode = rendersnak(v, args, linked, lprefix, lpostfix, prefix, postfix, uabbr) if not val then hasvalue = false -- rank doesn't match elseif qualsonly and qualID then -- suppress value returned: only qualifiers are requested else out[#out+1], mlt[#out+1] = val, lcode end end -- See if qualifiers are to be returned: local snak = v.mainsnak or v if hasvalue and v.qualifiers and qualID ~= "" and snak.snaktype~="novalue" then -- collect all wanted qualifier values returned in qlist, indexed by propertyID local qlist = {} local timestart, timeend = "", "" -- loop through qualifiers for k1, v1 in pairs(v.qualifiers) do if allflag or qwanted[k1] then if k1 == "P1326" then local ts = v1[1].datavalue.value.time local dp = v1[1].datavalue.value.precision qlist[k1] = dateFormat(ts, dp, args.qdf, args.bc, pd, "", lang, "before") elseif k1 == "P1319" then local ts = v1[1].datavalue.value.time local dp = v1[1].datavalue.value.precision qlist[k1] = dateFormat(ts, dp, args.qdf, args.bc, pd, "", lang, "after") elseif k1 == "P580" then timestart = propertyvalueandquals(v1, qargs)[1] or "" -- treat only one start time as valid elseif k1 == "P582" then timeend = propertyvalueandquals(v1, qargs)[1] or "" -- treat only one end time as valid else local q = assembleoutput(propertyvalueandquals(v1, qargs), qargs) -- we already deal with circa via 'sourcing circumstances' if the datatype was time -- circa may be either linked or unlinked *** internationalise later *** if datatype ~= "time" or q ~= "circa" and not (type(q) == "string" and q:find("circa]]")) then qlist[k1] = q end end end -- of test for wanted end -- of loop through qualifiers -- set date separator local t = timestart .. timeend -- *** internationalise date separators later *** local dsep = "&ndash;" if t:find("%s") or t:find("&nbsp;") then dsep = " &ndash; " end -- set the order for the list of qualifiers returned; start time and end time go last if next(qlist) then local qlistout = {} if allflag then for k2, v2 in pairs(qlist) do qlistout[#qlistout+1] = v2 end else for i2, v2 in ipairs(qorder) do qlistout[#qlistout+1] = qlist[v2] end end if t ~= "" then qlistout[#qlistout+1] = timestart .. dsep .. timeend end local qstr = assembleoutput(qlistout, qargs) if qualsonly then out[#out+1] = qstr else out[#out] = out[#out] .. " (" .. qstr .. ")" end elseif t ~= "" then if qualsonly then if timestart == "" then out[#out+1] = timeend elseif timeend == "" then out[#out+1] = timestart else out[#out+1] = timestart .. dsep .. timeend end else out[#out] = out[#out] .. " (" .. timestart .. dsep .. timeend .. ")" end end end -- of test for qualifiers wanted if maxvals > 0 and #out >= maxvals then break end end -- of for each value loop -- we need to pick one value to return if the datatype was "monolingualtext" -- if there's only one value, use that -- otherwise look through the fallback languages for a match if datatype == "monolingualtext" and #out >1 then lang = mw.text.split( lang, '-', true )[1] local fbtbl = mw.language.getFallbacksFor( lang ) table.insert( fbtbl, 1, lang ) local bestval = "" local found = false for idx1, lang1 in ipairs(fbtbl) do for idx2, lang2 in ipairs(mlt) do if (lang1 == lang2) and not found then bestval = out[idx2] found = true break end end -- loop through values of property end -- loop through fallback languages if found then -- replace output table with a table containing the best value out = { bestval } else -- more than one value and none of them on the list of fallback languages -- sod it, just give them the first one out = { out[1] } end end return out end ------------------------------------------------------------------------------- -- Common code for p.getValueByQual and p.getValueByLang ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: parseParam; setRanks; parseInput; sourced; assembleoutput; ------------------------------------------------------------------------------- local _getvaluebyqual = function(frame, qualID, checkvalue) -- The property ID that will have a qualifier is the first unnamed parameter local propertyID = mw.text.trim(frame.args[1] or "") if propertyID == "" then return "no property supplied" end if qualID == "" then return "no qualifier supplied" end -- onlysourced is a boolean passed to return property values -- only when property values are sourced to something other than Wikipedia -- if nothing or an empty string is passed set it true -- if "false" or "no" or 0 is passed set it false local onlysrc = parseParam(frame.args.onlysourced or frame.args.osd, true) -- set the requested ranks flags frame.args.reqranks = setRanks(frame.args.rank) -- set a language object and code in the frame.args table frame.args.langobj = findLang(frame.args.lang) frame.args.lang = frame.args.langobj.code local args = frame.args -- check for locally supplied parameter in second unnamed parameter -- success means no local parameter and the property exists local qid, props = parseInput(frame, args[2], propertyID) local linked = parseParam(args.linked, true) local lpre = (args.linkprefix or args.lp or ""):gsub('"', '') local lpost = (args.linkpostfix or ""):gsub('"', '') local pre = (args.prefix or ""):gsub('"', '') local post = (args.postfix or ""):gsub('"', '') local uabbr = parseParam(args.unitabbr or args.uabbr, false) local filter = (args.unit or ""):upper() local maxvals = tonumber(args.maxvals) or 0 if filter == "" then filter = nil end if qid then local out = {} -- Scan through the values of the property -- we want something like property is "pronunciation audio (P443)" in propertyID -- with a qualifier like "language of work or name (P407)" in qualID -- whose value has the required ID, like "British English (Q7979)", in qval for k1, v1 in ipairs(props) do if v1.mainsnak.snaktype == "value" then -- check if it has the right qualifier local v1q = v1.qualifiers if v1q and v1q[qualID] then if onlysrc == false or sourced(v1) then -- if we've got this far, we have a (sourced) claim with qualifiers -- so see if matches the required value -- We'll only deal with wikibase-items and strings for now if v1q[qualID][1].datatype == "wikibase-item" then if checkvalue(v1q[qualID][1].datavalue.value.id) then out[#out + 1] = rendersnak(v1, args, linked, lpre, lpost, pre, post, uabbr, filter) end elseif v1q[qualID][1].datatype == "string" then if checkvalue(v1q[qualID][1].datavalue.value) then out[#out + 1] = rendersnak(v1, args, linked, lpre, lpost, pre, post, uabbr, filter) end end end -- of check for sourced end -- of check for matching required value and has qualifiers else return nil end -- of check for string if maxvals > 0 and #out >= maxvals then break end end -- of loop through values of propertyID return assembleoutput(out, frame.args, qid, propertyID) else return props -- either local parameter or nothing end -- of test for success return nil end ------------------------------------------------------------------------------- -- _location takes Q-id and follows P276 (location) -- or P131 (located in the administrative territorial entity) or P706 (located on terrain feature) -- from the initial item to higher level territories/locations until it reaches the highest. -- An optional boolean, 'first', determines whether the first item is returned (default: false). -- An optional boolean 'skip' toggles the display to skip to the last item (default: false). -- It returns a table containing the locations - linked where possible, except for the highest. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: findLang(); labelOrId(); linkedItem ------------------------------------------------------------------------------- local _location = function(qid, first, skip) first = parseParam(first, false) skip = parseParam(skip, false) local locs = {"P276", "P131", "P706"} local out = {} local langcode = findLang():getCode() local finished = false local count = 0 local prevqid = "Q0" repeat local prop for i1, v1 in ipairs(locs) do local proptbl = mw.wikibase.getBestStatements(qid, v1) if #proptbl > 1 then -- there is more than one higher location local prevP131, prevP131id if prevqid ~= "Q0" then prevP131 = mw.wikibase.getBestStatements(prevqid, "P131")[1] prevP131id = prevP131 and prevP131.mainsnak.datavalue and prevP131.mainsnak.datavalue.value.id end for i2, v2 in ipairs(proptbl) do local parttbl = v2.qualifiers and v2.qualifiers.P518 if parttbl then -- this higher location has qualifier 'applies to part' (P518) for i3, v3 in ipairs(parttbl) do if v3.snaktype == "value" and v3.datavalue.value.id == prevqid then -- it has a value equal to the previous location prop = proptbl[i2] break end -- of test for matching last location end -- of loop through values of 'applies to part' else -- there's no qualifier 'applies to part' (P518) -- so check if the previous location had a P131 that matches this alternate if qid == prevP131id then prop = proptbl[i2] break end -- of test for matching previous P131 end end -- of loop through parent locations -- fallback to second value if match not found prop = prop or proptbl[2] elseif #proptbl > 0 then prop = proptbl[1] end if prop then break end end -- check if it's an instance of (P31) a country (Q6256) or sovereign state (Q3624078) -- and terminate the chain if it is local inst = mw.wikibase.getAllStatements(qid, "P31") if #inst > 0 then for k, v in ipairs(inst) do local instid = v.mainsnak.datavalue and v.mainsnak.datavalue.value.id -- stop if it's a country (or a country within the United Kingdom if skip is true) if instid == "Q6256" or instid == "Q3624078" or (skip and instid == "Q3336843") then prop = nil -- this will ensure this is treated as top-level location break end end end -- get the name of this location and update qid to point to the parent location if prop and prop.mainsnak.datavalue then if not skip or count == 0 then local args = { lprefix = ":" } out[#out+1] = linkedItem(qid, args) -- get a linked value if we can end qid, prevqid = prop.mainsnak.datavalue.value.id, qid else -- This is top-level location, so get short name except when this is the first item -- Use full label if there's no short name or this is the first item local prop1813 = mw.wikibase.getAllStatements(qid, "P1813") -- if there's a short name and this isn't the only item if prop1813[1] and (#out > 0)then local shortname -- short name is monolingual text, so look for match to the local language -- choose the shortest 'short name' in that language for k, v in pairs(prop1813) do if v.mainsnak.datavalue.value.language == langcode then local name = v.mainsnak.datavalue.value.text if (not shortname) or (#name < #shortname) then shortname = name end end end -- add the shortname if one is found, fallback to the label -- but skip it if it's "USA" if shortname ~= "USA" then out[#out+1] = shortname or labelOrId(qid) else if skip then out[#out+1] = "US" end end else -- no shortname, so just add the label local loc = labelOrId(qid) -- exceptions go here: if loc == "United States of America" then out[#out+1] = "United States" else out[#out+1] = loc end end finished = true end count = count + 1 until finished or count >= 10 -- limit to 10 levels to avoid infinite loops -- remove the first location if not required if not first then table.remove(out, 1) end -- we might have duplicate text for consecutive locations, so remove them if #out > 2 then local plain = {} for i, v in ipairs(out) do -- strip any links plain[i] = v:gsub("^%[%[[^|]*|", ""):gsub("]]$", "") end local idx = 2 repeat if plain[idx] == plain[idx-1] then -- duplicate found local removeidx = 0 if (plain[idx] ~= out[idx]) and (plain[idx-1] == out[idx-1]) then -- only second one is linked, so drop the first removeidx = idx - 1 elseif (plain[idx] == out[idx]) and (plain[idx-1] ~= out[idx-1]) then -- only first one is linked, so drop the second removeidx = idx else -- pick one removeidx = idx - (os.time()%2) end table.remove(out, removeidx) table.remove(plain, removeidx) else idx = idx +1 end until idx >= #out end return out end ------------------------------------------------------------------------------- -- _getsumofparts scans the property 'has part' (P527) for values matching a list. -- The list (args.vlist) consists of a string of Qids separated by spaces or any usual punctuation. -- If the matched values have a qualifer 'quantity' (P1114), those quantites are summed. -- The sum is returned as a number (i.e. 0 if none) -- a table of arguments is supplied implementing the usual parameters. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: setRanks; parseParam; parseInput; sourced; assembleoutput; ------------------------------------------------------------------------------- local _getsumofparts = function(args) local vallist = (args.vlist or ""):upper() if vallist == "" then return end args.reqranks = setRanks(args.rank) local f = {} f.args = args local qid, props = parseInput(f, "", "P527") if not qid then return 0 end local onlysrc = parseParam(args.onlysourced or args.osd, true) local sum = 0 for k1, v1 in ipairs(props) do if (onlysrc == false or sourced(v1)) and v1.mainsnak.snaktype == "value" and v1.mainsnak.datavalue.type == "wikibase-entityid" and vallist:match( v1.mainsnak.datavalue.value.id ) and v1.qualifiers then local quals = v1.qualifiers["P1114"] if quals then for k2, v2 in ipairs(quals) do sum = sum + v2.datavalue.value.amount end end end end return sum end ------------------------------------------------------------------------------- ------------------------------------------------------------------------------- -- Public functions ------------------------------------------------------------------------------- ------------------------------------------------------------------------------- -- _getValue makes the functionality of getValue available to other modules ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: setRanks; parseInput; propertyvalueandquals; assembleoutput; parseParam; sourced; -- labelOrId; i18n.latestdatequalifier; format_Date; makeOrdinal; roundto; decimalPrecision; decimalToDMS; ------------------------------------------------------------------------------- p._getValue = function(args) -- parameter sets for commonly used groups of parameters local paraset = tonumber(args.ps or args.parameterset or 0) if paraset == 1 then -- a common setting, not usable in infoboxes because the 2018 RFC requires sources args.rank = "best" args.fetchwikidata = "ALL" args.onlysourced = "no" args.noicon = "true" elseif paraset == 2 then -- equivalent to raw, not usable in infoboxes because the 2018 RFC requires sources args.rank = "best" args.fetchwikidata = "ALL" args.onlysourced = "no" args.noicon = "true" args.linked = "no" args.pd = "true" elseif paraset == 3 then -- parameterset 1, but usable in infoboxes because the 2018 RFC requires sources args.rank = "best" args.fetchwikidata = "ALL" args.onlysourced = "yes" args.noicon = "true" end -- implement eid parameter local eid = args.eid if eid == "" then return nil elseif eid then args.qid = eid end local propertyID = mw.text.trim(args[1] or "") args.reqranks = setRanks(args.rank) -- replacetext (rt) is a string that is returned instead of any non-empty Wikidata value -- this is useful for tracking and debugging, so we set fetchwikidata=ALL to fill the whitelist local replacetext = mw.text.trim(args.rt or args.replacetext or "") if replacetext ~= "" then args.fetchwikidata = "ALL" end local f = {} f.args = args local entityid, props = parseInput(f, f.args[2], propertyID) if not entityid then return props -- either the input parameter or nothing end -- qual is a string containing the property ID of the qualifier(s) to be returned -- if qual == "ALL" then all qualifiers returned -- if qual == "DATES" then qualifiers P580 (start time) and P582 (end time) returned -- if nothing or an empty string is passed set it nil -> no qualifiers returned local qualID = mw.text.trim(args.qual or ""):upper() if qualID == "" then qualID = nil end -- set a language object and code in the args table args.langobj = findLang(args.lang) args.lang = args.langobj.code -- table 'out' stores the return value(s): local out = propertyvalueandquals(props, args, qualID) -- format the table of values and return it as a string: return assembleoutput(out, args, entityid, propertyID) end ------------------------------------------------------------------------------- -- getValue is used to get the value(s) of a property -- The property ID is passed as the first unnamed parameter and is required. -- A locally supplied parameter may optionaly be supplied as the second unnamed parameter. -- The function will now also return qualifiers if parameter qual is supplied ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: _getValue; setRanks; parseInput; propertyvalueandquals; assembleoutput; parseParam; sourced; -- labelOrId; i18n.latestdatequalifier; format_Date; makeOrdinal; roundto; decimalPrecision; decimalToDMS; ------------------------------------------------------------------------------- p.getValue = function(frame) local args= frame.args if not args[1] then args = frame:getParent().args if not args[1] then return i18n.errors["No property supplied"] end end return p._getValue(args) end ------------------------------------------------------------------------------- -- getPreferredValue is used to get a value, -- (or a comma separated list of them if multiple values exist). -- If preferred ranks are set, it will return those values, otherwise values with normal ranks -- now redundant to getValue with |rank=best ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: p.getValue; setRanks; parseInput; propertyvalueandquals; assembleoutput; -- parseParam; sourced; labelOrId; i18n.latestdatequalifier; format_Date; -- makeOrdinal; roundto; decimalPrecision; decimalToDMS; ------------------------------------------------------------------------------- p.getPreferredValue = function(frame) frame.args.rank = "best" return p.getValue(frame) end ------------------------------------------------------------------------------- -- getCoords is used to get coordinates for display in an infobox -- whitelist and blacklist are implemented -- optional 'display' parameter is allowed, defaults to nil - was "inline, title" ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: setRanks(); parseInput(); decimalPrecision(); ------------------------------------------------------------------------------- p.getCoords = function(frame) local propertyID = "P625" -- if there is a 'display' parameter supplied, use it -- otherwise default to nothing local disp = frame.args.display or "" if disp == "" then disp = nil -- default to not supplying display parameter, was "inline, title" end -- there may be a format parameter to switch from deg/min/sec to decimal degrees -- default is deg/min/sec -- decimal degrees needs |format = dec local form = (frame.args.format or ""):lower():sub(1,3) if form ~= "dec" then form = "dms" end -- just deal with best values frame.args.reqranks = setRanks("best") local qid, props = parseInput(frame, frame.args[1], propertyID) if not qid then return props -- either local parameter or nothing else local dv = props[1].mainsnak.datavalue.value local lat, long, prec = dv.latitude, dv.longitude, dv.precision lat = decimalPrecision(lat, prec) long = decimalPrecision(long, prec) local lat_long = { lat, long } lat_long["display"] = disp lat_long["format"] = form -- invoke template Coord with the values stored in the table return frame:expandTemplate{title = 'coord', args = lat_long} end end ------------------------------------------------------------------------------- -- getQualifierValue is used to get a formatted value of a qualifier -- -- The call needs: a property (the unnamed parameter or 1=) -- a target value for that property (pval=) -- a qualifier for that target value (qual=) -- The usual whitelisting and blacklisting of the property is implemented -- The boolean onlysourced= parameter can be set to return nothing -- when the property is unsourced (or only sourced to Wikipedia) ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: parseParam(); setRanks(); parseInput(); sourced(); -- propertyvalueandquals(); assembleoutput(); -- labelOrId(); i18n.latestdatequalifier(); format_Date(); -- findLang(); makeOrdinal(); roundto(); decimalPrecision(); decimalToDMS(); ------------------------------------------------------------------------------- p.getQualifierValue = function(frame) -- The property ID that will have a qualifier is the first unnamed parameter local propertyID = mw.text.trim(frame.args[1] or "") -- The value of the property we want to match whose qualifier value is to be returned -- is passed in named parameter |pval= local propvalue = frame.args.pval -- The property ID of the qualifier -- whose value is to be returned is passed in named parameter |qual= local qualifierID = frame.args.qual -- A filter can be set like this: filter=P642==Q22674854 local filter, fprop, fval local ftable = mw.text.split(frame.args.filter or "", "==") if ftable[2] then fprop = mw.text.trim(ftable[1]) fval = mw.text.trim(ftable[2]) filter = true end -- onlysourced is a boolean passed to return qualifiers -- only when property values are sourced to something other than Wikipedia -- if nothing or an empty string is passed set it true -- if "false" or "no" or 0 is passed set it false local onlysrc = parseParam(frame.args.onlysourced or frame.args.osd, true) -- set a language object and language code in the frame.args table frame.args.langobj = findLang(frame.args.lang) frame.args.lang = frame.args.langobj.code -- set the requested ranks flags frame.args.reqranks = setRanks(frame.args.rank) -- check for locally supplied parameter in second unnamed parameter -- success means no local parameter and the property exists local qid, props = parseInput(frame, frame.args[2], propertyID) if qid then local out = {} -- Scan through the values of the property -- we want something like property is P793, significant event (in propertyID) -- whose value is something like Q385378, construction (in propvalue) -- then we can return the value(s) of a qualifier such as P580, start time (in qualifierID) for k1, v1 in pairs(props) do if v1.mainsnak.snaktype == "value" and v1.mainsnak.datavalue.type == "wikibase-entityid" then -- It's a wiki-linked value, so check if it's the target (in propvalue) and if it has qualifiers if v1.mainsnak.datavalue.value.id == propvalue and v1.qualifiers then if onlysrc == false or sourced(v1) then -- if we've got this far, we have a (sourced) claim with qualifiers -- which matches the target, so apply the filter and find the value(s) of the qualifier we want if not filter or (v1.qualifiers[fprop] and v1.qualifiers[fprop][1].datavalue.value.id == fval) then local quals = v1.qualifiers[qualifierID] if quals then -- can't reference qualifer, so set onlysourced = "no" (args are strings, not boolean) local qargs = frame.args qargs.onlysourced = "no" local vals = propertyvalueandquals(quals, qargs, qid) for k, v in ipairs(vals) do out[#out + 1] = v end end end end -- of check for sourced end -- of check for matching required value and has qualifiers end -- of check for wikibase entity end -- of loop through values of propertyID return assembleoutput(out, frame.args, qid, propertyID) else return props -- either local parameter or nothing end -- of test for success return nil end ------------------------------------------------------------------------------- -- getSumOfParts scans the property 'has part' (P527) for values matching a list. -- The list is passed in parameter vlist. -- It consists of a string of Qids separated by spaces or any usual punctuation. -- If the matched values have a qualifier 'quantity' (P1114), those quantities are summed. -- The sum is returned as a number or nothing if zero. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: _getsumofparts; ------------------------------------------------------------------------------- p.getSumOfParts = function(frame) local sum = _getsumofparts(frame.args) if sum == 0 then return end return sum end ------------------------------------------------------------------------------- -- getValueByQual gets the value of a property which has a qualifier with a given entity value -- The call needs: -- a property ID (the unnamed parameter or 1=Pxxx) -- the ID of a qualifier for that property (qualID=Pyyy) -- either the Wikibase-entity ID of a value for that qualifier (qvalue=Qzzz) -- or a string value for that qualifier (qvalue=abc123) -- The usual whitelisting, blacklisting, onlysourced, etc. are implemented ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: _getvaluebyqual; parseParam; setRanks; parseInput; sourced; -- assembleoutput; ------------------------------------------------------------------------------- p.getValueByQual = function(frame) local qualID = frame.args.qualID -- The Q-id of the value for the qualifier we want to match is in named parameter |qvalue= local qval = frame.args.qvalue or "" if qval == "" then return "no qualifier value supplied" end local function checkQID(id) return id == qval end return _getvaluebyqual(frame, qualID, checkQID) end ------------------------------------------------------------------------------- -- getValueByLang gets the value of a property which has a qualifier P407 -- ("language of work or name") whose value has the given language code -- The call needs: -- a property ID (the unnamed parameter or 1=Pxxx) -- the MediaWiki language code to match the language (lang=xx[-yy]) -- (if no code is supplied, it uses the default language) -- The usual whitelisting, blacklisting, onlysourced, etc. are implemented ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: _getvaluebyqual; parseParam; setRanks; parseInput; sourced; assembleoutput; ------------------------------------------------------------------------------- p.getValueByLang = function(frame) -- The language code for the qualifier we want to match is in named parameter |lang= local langcode = findLang(frame.args.lang).code local function checkLanguage(id) -- id should represent a language like "British English (Q7979)" -- it should have string property "Wikimedia language code (P424)" -- qlcode will be a table: local qlcode = mw.wikibase.getBestStatements(id, "P424") if (#qlcode > 0) and (qlcode[1].mainsnak.datavalue.value == langcode) then return true end end return _getvaluebyqual(frame, "P407", checkLanguage) end ------------------------------------------------------------------------------- -- getValueByRefSource gets the value of a property which has a reference "stated in" (P248) -- whose value has the given entity-ID. -- The call needs: -- a property ID (the unnamed parameter or 1=Pxxx) -- the entity ID of a value to match where the reference is stated in (match=Qzzz) -- The usual whitelisting, blacklisting, onlysourced, etc. are implemented ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: parseParam; setRanks; parseInput; sourced; propertyvalueandquals assembleoutput; ------------------------------------------------------------------------------- p.getValueByRefSource = function(frame) -- The property ID that we want to check is the first unnamed parameter local propertyID = mw.text.trim(frame.args[1] or ""):upper() if propertyID == "" then return "no property supplied" end -- The Q-id of the value we want to match is in named parameter |qvalue= local qval = (frame.args.match or ""):upper() if qval == "" then qval = "Q21540096" end local unit = (frame.args.unit or ""):upper() if unit == "" then unit = "Q4917" end local onlysrc = parseParam(frame.args.onlysourced or frame.args.osd, true) -- set the requested ranks flags frame.args.reqranks = setRanks(frame.args.rank) -- set a language object and code in the frame.args table frame.args.langobj = findLang(frame.args.lang) frame.args.lang = frame.args.langobj.code local linked = parseParam(frame.args.linked, true) local uabbr = parseParam(frame.args.uabbr or frame.args.unitabbr, false) -- qid not nil means no local parameter and the property exists local qid, props = parseInput(frame, frame.args[2], propertyID) if qid then local out = {} local mlt= {} for k1, v1 in ipairs(props) do if onlysrc == false or sourced(v1) then if v1.references then for k2, v2 in ipairs(v1.references) do if v2.snaks.P248 then for k3, v3 in ipairs(v2.snaks.P248) do if v3.datavalue.value.id == qval then out[#out+1], mlt[#out+1] = rendersnak(v1, frame.args, linked, "", "", "", "", uabbr, unit) if not mlt[#out] then -- we only need one match per property value -- unless datatype was monolingual text break end end -- of test for match end -- of loop through values "stated in" end -- of test that "stated in" exists end -- of loop through references end -- of test that references exist end -- of test for sourced end -- of loop through values of propertyID if #mlt > 0 then local langcode = frame.args.lang langcode = mw.text.split( langcode, '-', true )[1] local fbtbl = mw.language.getFallbacksFor( langcode ) table.insert( fbtbl, 1, langcode ) local bestval = "" local found = false for idx1, lang1 in ipairs(fbtbl) do for idx2, lang2 in ipairs(mlt) do if (lang1 == lang2) and not found then bestval = out[idx2] found = true break end end -- loop through values of property end -- loop through fallback languages if found then -- replace output table with a table containing the best value out = { bestval } else -- more than one value and none of them on the list of fallback languages -- sod it, just give them the first one out = { out[1] } end end return assembleoutput(out, frame.args, qid, propertyID) else return props -- no property or local parameter supplied end -- of test for success end ------------------------------------------------------------------------------- -- getPropertyIDs takes most of the usual parameters. -- The usual whitelisting, blacklisting, onlysourced, etc. are implemented. -- It returns the Entity-IDs (Qids) of the values of a property if it is a Wikibase-Entity. -- Otherwise it returns nothing. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: parseParam; setRanks; parseInput; sourced; propertyvalueandquals assembleoutput; ------------------------------------------------------------------------------- p._getPropertyIDs = function(args) args.reqranks = setRanks(args.rank) args.langobj = findLang(args.lang) args.lang = args.langobj.code -- change default for noicon to true args.noicon = tostring(parseParam(args.noicon or "", true)) local f = {} f.args = args local pid = mw.text.trim(args[1] or ""):upper() -- get the qid and table of claims for the property, or nothing and the local value passed local qid, props = parseInput(f, args[2], pid) if not qid then return props end if not props[1] then return nil end local onlysrc = parseParam(args.onlysourced or args.osd, true) local maxvals = tonumber(args.maxvals) or 0 local out = {} for i, v in ipairs(props) do local snak = v.mainsnak if ( snak.datatype == "wikibase-item" ) and ( v.rank and args.reqranks[v.rank:sub(1, 1)] ) and ( snak.snaktype == "value" ) and ( sourced(v) or not onlysrc ) then out[#out+1] = snak.datavalue.value.id end if maxvals > 0 and #out >= maxvals then break end end return assembleoutput(out, args, qid, pid) end p.getPropertyIDs = function(frame) local args = frame.args return p._getPropertyIDs(args) end ------------------------------------------------------------------------------- -- getQualifierIDs takes most of the usual parameters. -- The usual whitelisting, blacklisting, onlysourced, etc. are implemented. -- It takes a property-id as the first unnamed parameter, and an optional parameter qlist -- which is a list of qualifier property-ids to search for (default is "ALL") -- It returns the Entity-IDs (Qids) of the values of a property if it is a Wikibase-Entity. -- Otherwise it returns nothing. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: parseParam; setRanks; parseInput; sourced; propertyvalueandquals assembleoutput; ------------------------------------------------------------------------------- p.getQualifierIDs = function(frame) local args = frame.args args.reqranks = setRanks(args.rank) args.langobj = findLang(args.lang) args.lang = args.langobj.code -- change default for noicon to true args.noicon = tostring(parseParam(args.noicon or "", true)) local f = {} f.args = args local pid = mw.text.trim(args[1] or ""):upper() -- get the qid and table of claims for the property, or nothing and the local value passed local qid, props = parseInput(f, args[2], pid) if not qid then return props end if not props[1] then return nil end -- get the other parameters local onlysrc = parseParam(args.onlysourced or args.osd, true) local maxvals = tonumber(args.maxvals) or 0 local qlist = args.qlist or "" if qlist == "" then qlist = "ALL" end qlist = qlist:gsub("[%p%s]+", " ") .. " " local out = {} for i, v in ipairs(props) do local snak = v.mainsnak if ( v.rank and args.reqranks[v.rank:sub(1, 1)] ) and ( snak.snaktype == "value" ) and ( sourced(v) or not onlysrc ) then if v.qualifiers then for k1, v1 in pairs(v.qualifiers) do if qlist == "ALL " or qlist:match(k1 .. " ") then for i2, v2 in ipairs(v1) do if v2.datatype == "wikibase-item" and v2.snaktype == "value" then out[#out+1] = v2.datavalue.value.id end -- of test that id exists end -- of loop through qualifier values end -- of test for kq in qlist end -- of loop through qualifiers end -- of test for qualifiers end -- of test for rank value, sourced, and value exists if maxvals > 0 and #out >= maxvals then break end end -- of loop through property values return assembleoutput(out, args, qid, pid) end ------------------------------------------------------------------------------- -- getPropOfProp takes two propertyIDs: prop1 and prop2 (as well as the usual parameters) -- If the value(s) of prop1 are of type "wikibase-item" then it returns the value(s) of prop2 -- of each of those wikibase-items. -- The usual whitelisting, blacklisting, onlysourced, etc. are implemented ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: parseParam; setRanks; parseInput; sourced; propertyvalueandquals assembleoutput; ------------------------------------------------------------------------------- p._getPropOfProp = function(args) -- parameter sets for commonly used groups of parameters local paraset = tonumber(args.ps or args.parameterset or 0) if paraset == 1 then -- a common setting args.rank = "best" args.fetchwikidata = "ALL" args.onlysourced = "no" args.noicon = "true" elseif paraset == 2 then -- equivalent to raw args.rank = "best" args.fetchwikidata = "ALL" args.onlysourced = "no" args.noicon = "true" args.linked = "no" args.pd = "true" elseif paraset == 3 then -- third set goes here end args.reqranks = setRanks(args.rank) args.langobj = findLang(args.lang) args.lang = args.langobj.code local pid1 = args.prop1 or args.pid1 or "" local pid2 = args.prop2 or args.pid2 or "" if pid1 == "" or pid2 == "" then return nil end local f = {} f.args = args local qid1, statements1 = parseInput(f, args[1], pid1) -- parseInput nulls empty args[1] and returns args[1] if nothing on Wikidata if not qid1 then return statements1 end -- otherwise it returns the qid and a table for the statement local onlysrc = parseParam(args.onlysourced or args.osd, true) local maxvals = tonumber(args.maxvals) or 0 local qualID = mw.text.trim(args.qual or ""):upper() if qualID == "" then qualID = nil end local out = {} for k, v in ipairs(statements1) do if not onlysrc or sourced(v) then local snak = v.mainsnak if snak.datatype == "wikibase-item" and snak.snaktype == "value" then local qid2 = snak.datavalue.value.id local statements2 = {} if args.reqranks.b then statements2 = mw.wikibase.getBestStatements(qid2, pid2) else statements2 = mw.wikibase.getAllStatements(qid2, pid2) end if statements2[1] then local out2 = propertyvalueandquals(statements2, args, qualID) out[#out+1] = assembleoutput(out2, args, qid2, pid2) end end -- of test for valid property1 value end -- of test for sourced if maxvals > 0 and #out >= maxvals then break end end -- of loop through values of property1 return assembleoutput(out, args, qid1, pid1) end p.getPropOfProp = function(frame) local args= frame.args if not args.prop1 and not args.pid1 then args = frame:getParent().args if not args.prop1 and not args.pid1 then return i18n.errors["No property supplied"] end end return p._getPropOfProp(args) end ------------------------------------------------------------------------------- -- getAwardCat takes most of the usual parameters. If the item has values of P166 (award received), -- then it examines each of those awards for P2517 (category for recipients of this award). -- If it exists, it returns the corresponding category, -- with the item's P734 (family name) as sort key, or no sort key if there is no family name. -- The sort key may be overridden by the parameter |sortkey (alias |sk). -- The usual whitelisting, blacklisting, onlysourced, etc. are implemented ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: parseParam; setRanks; parseInput; sourced; propertyvalueandquals assembleoutput; ------------------------------------------------------------------------------- p.getAwardCat = function(frame) frame.args.reqranks = setRanks(frame.args.rank) frame.args.langobj = findLang(frame.args.lang) frame.args.lang = frame.args.langobj.code local args = frame.args args.sep = " " local pid1 = args.prop1 or "P166" local pid2 = args.prop2 or "P2517" if pid1 == "" or pid2 == "" then return nil end -- locally supplied value: local localval = mw.text.trim(args[1] or "") local qid1, statements1 = parseInput(frame, localval, pid1) if not qid1 then return localval end -- linkprefix (strip quotes) local lp = (args.linkprefix or args.lp or ""):gsub('"', '') -- sort key (strip quotes, hyphens and periods): local sk = (args.sortkey or args.sk or ""):gsub('["-.]', '') -- family name: local famname = "" if sk == "" then local p734 = mw.wikibase.getBestStatements(qid1, "P734")[1] local p734id = p734 and p734.mainsnak.snaktype == "value" and p734.mainsnak.datavalue.value.id or "" famname = mw.wikibase.getSitelink(p734id) or "" -- strip namespace and disambigation local pos = famname:find(":") or 0 famname = famname:sub(pos+1):gsub("%s%(.+%)$", "") if famname == "" then local lbl = mw.wikibase.getLabel(p734id) famname = lbl and mw.text.nowiki(lbl) or "" end end local onlysrc = parseParam(args.onlysourced or args.osd, true) local maxvals = tonumber(args.maxvals) or 0 local qualID = mw.text.trim(args.qual or ""):upper() if qualID == "" then qualID = nil end local out = {} for k, v in ipairs(statements1) do if not onlysrc or sourced(v) then local snak = v.mainsnak if snak.datatype == "wikibase-item" and snak.snaktype == "value" then local qid2 = snak.datavalue.value.id local statements2 = {} if args.reqranks.b then statements2 = mw.wikibase.getBestStatements(qid2, pid2) else statements2 = mw.wikibase.getAllStatements(qid2, pid2) end if statements2[1] and statements2[1].mainsnak.snaktype == "value" then local qid3 = statements2[1].mainsnak.datavalue.value.id local sitelink = mw.wikibase.getSitelink(qid3) -- if there's no local sitelink, create the sitelink from English label if not sitelink then local lbl = mw.wikibase.getLabelByLang(qid3, "en") if lbl then if lbl:sub(1,9) == "Category:" then sitelink = mw.text.nowiki(lbl) else sitelink = "Category:" .. mw.text.nowiki(lbl) end end end if sitelink then if sk ~= "" then out[#out+1] = "[[" .. lp .. sitelink .. "|" .. sk .. "]]" elseif famname ~= "" then out[#out+1] = "[[" .. lp .. sitelink .. "|" .. famname .. "]]" else out[#out+1] = "[[" .. lp .. sitelink .. "]]" end -- of check for sort keys end -- of test for sitelink end -- of test for category end -- of test for wikibase item has a value end -- of test for sourced if maxvals > 0 and #out >= maxvals then break end end -- of loop through values of property1 return assembleoutput(out, args, qid1, pid1) end ------------------------------------------------------------------------------- -- getIntersectCat takes most of the usual parameters. -- The usual whitelisting, blacklisting, onlysourced, etc. are implemented -- It takes two properties, |prop1 and |prop2 (e.g. occupation and country of citizenship) -- Each property's value is a wiki-base entity -- For each value of the first parameter (ranks implemented) it fetches the value's main category -- and then each value of the second parameter (possibly substituting a simpler description) -- then it returns all of the categories representing the intersection of those properties, -- (e.g. Category:Actors from Canada). A joining term may be supplied (e.g. |join=from). -- The item's P734 (family name) is the sort key, or no sort key if there is no family name. -- The sort key may be overridden by the parameter |sortkey (alias |sk). ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: parseParam; setRanks; parseInput; sourced; propertyvalueandquals assembleoutput; ------------------------------------------------------------------------------- p.getIntersectCat = function(frame) frame.args.reqranks = setRanks(frame.args.rank) frame.args.langobj = findLang(frame.args.lang) frame.args.lang = frame.args.langobj.code local args = frame.args args.sep = " " args.linked = "no" local pid1 = args.prop1 or "P106" local pid2 = args.prop2 or "P27" if pid1 == "" or pid2 == "" then return nil end local qid, statements1 = parseInput(frame, "", pid1) if not qid then return nil end local qid, statements2 = parseInput(frame, "", pid2) if not qid then return nil end -- topics like countries may have different names in categories from their label in Wikidata local subs_exists, subs = pcall(mw.loadData, "Module:WikidataIB/subs") local join = args.join or "" local onlysrc = parseParam(args.onlysourced or args.osd, true) local maxvals = tonumber(args.maxvals) or 0 -- linkprefix (strip quotes) local lp = (args.linkprefix or args.lp or ""):gsub('"', '') -- sort key (strip quotes, hyphens and periods): local sk = (args.sortkey or args.sk or ""):gsub('["-.]', '') -- family name: local famname = "" if sk == "" then local p734 = mw.wikibase.getBestStatements(qid, "P734")[1] local p734id = p734 and p734.mainsnak.snaktype == "value" and p734.mainsnak.datavalue.value.id or "" famname = mw.wikibase.getSitelink(p734id) or "" -- strip namespace and disambigation local pos = famname:find(":") or 0 famname = famname:sub(pos+1):gsub("%s%(.+%)$", "") if famname == "" then local lbl = mw.wikibase.getLabel(p734id) famname = lbl and mw.text.nowiki(lbl) or "" end end local cat1 = {} for k, v in ipairs(statements1) do if not onlysrc or sourced(v) then -- get the ID representing the value of the property local pvalID = (v.mainsnak.snaktype == "value") and v.mainsnak.datavalue.value.id if pvalID then -- get the topic's main category (P910) for that entity local p910 = mw.wikibase.getBestStatements(pvalID, "P910")[1] if p910 and p910.mainsnak.snaktype == "value" then local tmcID = p910.mainsnak.datavalue.value.id -- use sitelink or the English label for the cat local cat = mw.wikibase.getSitelink(tmcID) if not cat then local lbl = mw.wikibase.getLabelByLang(tmcID, "en") if lbl then if lbl:sub(1,9) == "Category:" then cat = mw.text.nowiki(lbl) else cat = "Category:" .. mw.text.nowiki(lbl) end end end cat1[#cat1+1] = cat end -- of test for topic's main category exists end -- of test for property has vaild value end -- of test for sourced if maxvals > 0 and #cat1 >= maxvals then break end end local cat2 = {} for k, v in ipairs(statements2) do if not onlysrc or sourced(v) then local cat = rendersnak(v, args) if subs[cat] then cat = subs[cat] end cat2[#cat2+1] = cat end if maxvals > 0 and #cat2 >= maxvals then break end end local out = {} for k1, v1 in ipairs(cat1) do for k2, v2 in ipairs(cat2) do if sk ~= "" then out[#out+1] = "[[" .. lp .. v1 .. " " .. join .. " " .. v2 .. "|" .. sk .. "]]" elseif famname ~= "" then out[#out+1] = "[[" .. lp .. v1 .. " " .. join .. " " .. v2 .. "|" .. famname .. "]]" else out[#out+1] = "[[" .. lp .. v1 .. " " .. join .. " " .. v2 .. "]]" end -- of check for sort keys end end args.noicon = "true" return assembleoutput(out, args, qid, pid1) end ------------------------------------------------------------------------------- -- qualsToTable takes most of the usual parameters. -- The usual whitelisting, blacklisting, onlysourced, etc. are implemented. -- A qid may be given, and the first unnamed parameter is the property ID, which is of type wikibase item. -- It takes a list of qualifier property IDs as |quals= -- For a given qid and property, it creates the rows of an html table, -- each row being a value of the property (optionally only if the property matches the value in |pval= ) -- each cell being the first value of the qualifier corresponding to the list in |quals ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: parseParam; setRanks; parseInput; sourced; ------------------------------------------------------------------------------- p.qualsToTable = function(frame) local args = frame.args local quals = args.quals or "" if quals == "" then return "" end args.reqranks = setRanks(args.rank) local propertyID = mw.text.trim(args[1] or "") local f = {} f.args = args local entityid, props = parseInput(f, "", propertyID) if not entityid then return "" end args.langobj = findLang(args.lang) args.lang = args.langobj.code local pval = args.pval or "" local qplist = mw.text.split(quals, "%p") -- split at punctuation and make a sequential table for i, v in ipairs(qplist) do qplist[i] = mw.text.trim(v):upper() -- remove whitespace and capitalise end local col1 = args.firstcol or "" if col1 ~= "" then col1 = col1 .. "</td><td>" end local emptycell = args.emptycell or "&nbsp;" -- construct a 2-D array of qualifier values in qvals local qvals = {} for i, v in ipairs(props) do local skip = false if pval ~= "" then local pid = v.mainsnak.datavalue and v.mainsnak.datavalue.value.id if pid ~= pval then skip = true end end if not skip then local qval = {} local vqualifiers = v.qualifiers or {} -- go through list of wanted qualifier properties for i1, v1 in ipairs(qplist) do -- check for that property ID in the statement's qualifiers local qv, qtype if vqualifiers[v1] then qtype = vqualifiers[v1][1].datatype if qtype == "time" then if vqualifiers[v1][1].snaktype == "value" then qv = mw.wikibase.renderSnak(vqualifiers[v1][1]) qv = frame:expandTemplate{title="dts", args={qv}} else qv = "?" end elseif qtype == "url" then if vqualifiers[v1][1].snaktype == "value" then qv = mw.wikibase.renderSnak(vqualifiers[v1][1]) local display = mw.ustring.match( mw.uri.decode(qv, "WIKI"), "([%w ]+)$" ) if display then qv = "[" .. qv .. " " .. display .. "]" end end else qv = mw.wikibase.formatValue(vqualifiers[v1][1]) end end -- record either the value or a placeholder qval[i1] = qv or emptycell end -- of loop through list of qualifiers -- add the list of qualifier values as a "row" in the main list qvals[#qvals+1] = qval end end -- of for each value loop local out = {} for i, v in ipairs(qvals) do out[i] = "<tr><td>" .. col1 .. table.concat(qvals[i], "</td><td>") .. "</td></tr>" end return table.concat(out, "\n") end ------------------------------------------------------------------------------- -- getGlobe takes an optional qid of a Wikidata entity passed as |qid= -- otherwise it uses the linked item for the current page. -- If returns the Qid of the globe used in P625 (coordinate location), -- or nil if there isn't one. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: none ------------------------------------------------------------------------------- p.getGlobe = function(frame) local qid = frame.args.qid or frame.args[1] or "" if qid == "" then qid = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() end local coords = mw.wikibase.getBestStatements(qid, "P625")[1] local globeid if coords and coords.mainsnak.snaktype == "value" then globeid = coords.mainsnak.datavalue.value.globe:match("(Q%d+)") end return globeid end ------------------------------------------------------------------------------- -- getCommonsLink takes an optional qid of a Wikidata entity passed as |qid= -- It returns one of the following in order of preference: -- the Commons sitelink of the linked Wikidata item; -- the Commons sitelink of the topic's main category of the linked Wikidata item; ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: _getCommonslink(); _getSitelink(); parseParam() ------------------------------------------------------------------------------- p.getCommonsLink = function(frame) local oc = frame.args.onlycat or frame.args.onlycategories local fb = parseParam(frame.args.fallback or frame.args.fb, true) return _getCommonslink(frame.args.qid, oc, fb) end ------------------------------------------------------------------------------- -- getSitelink takes the qid of a Wikidata entity passed as |qid= -- It takes an optional parameter |wiki= to determine which wiki is to be checked for a sitelink -- If the parameter is blank, then it uses the local wiki. -- If there is a sitelink to an article available, it returns the plain text link to the article -- If there is no sitelink, it returns nil. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: none ------------------------------------------------------------------------------- p.getSiteLink = function(frame) return _getSitelink(frame.args.qid, frame.args.wiki or mw.text.trim(frame.args[1] or "")) end ------------------------------------------------------------------------------- -- getLink has the qid of a Wikidata entity passed as the first unnamed parameter or as |qid= -- If there is a sitelink to an article on the local Wiki, it returns a link to the article -- with the Wikidata label as the displayed text. -- If there is no sitelink, it returns the label as plain text. -- If there is no label in the local language, it displays the qid instead. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: none ------------------------------------------------------------------------------- p.getLink = function(frame) local itemID = mw.text.trim(frame.args[1] or frame.args.qid or "") if itemID == "" then return end local sitelink = mw.wikibase.getSitelink(itemID) local label = labelOrId(itemID) if sitelink then return "[[:" .. sitelink .. "|" .. label .. "]]" else return label end end ------------------------------------------------------------------------------- -- getLabel has the qid of a Wikidata entity passed as the first unnamed parameter or as |qid= -- It returns the Wikidata label for the local language as plain text. -- If there is no label in the local language, it displays the qid instead. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: none ------------------------------------------------------------------------------- p.getLabel = function(frame) local itemID = mw.text.trim(frame.args[1] or frame.args.qid or "") if itemID == "" then return end local lang = frame.args.lang or "" if lang == "" then lang = nil end local label = labelOrId(itemID, lang) return label end ------------------------------------------------------------------------------- -- label has the qid of a Wikidata entity passed as the first unnamed parameter or as |qid= -- if no qid is supplied, it uses the qid associated with the current page. -- It returns the Wikidata label for the local language as plain text. -- If there is no label in the local language, it returns nil. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: none ------------------------------------------------------------------------------- p.label = function(frame) local qid = mw.text.trim(frame.args[1] or frame.args.qid or "") if qid == "" then qid = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() end if not qid then return end local lang = frame.args.lang or "" if lang == "" then lang = nil end local label, success = labelOrId(qid, lang) if success then return label end end ------------------------------------------------------------------------------- -- getAT (Article Title) -- has the qid of a Wikidata entity passed as the first unnamed parameter or as |qid= -- If there is a sitelink to an article on the local Wiki, it returns the sitelink as plain text. -- If there is no sitelink or qid supplied, it returns nothing. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: none ------------------------------------------------------------------------------- p.getAT = function(frame) local itemID = mw.text.trim(frame.args[1] or frame.args.qid or "") if itemID == "" then return end return mw.wikibase.getSitelink(itemID) end ------------------------------------------------------------------------------- -- getDescription has the qid of a Wikidata entity passed as |qid= -- (it defaults to the associated qid of the current article if omitted) -- and a local parameter passed as the first unnamed parameter. -- Any local parameter passed (other than "Wikidata" or "none") becomes the return value. -- It returns the article description for the Wikidata entity if the local parameter is "Wikidata". -- Nothing is returned if the description doesn't exist or "none" is passed as the local parameter. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: none ------------------------------------------------------------------------------- p.getDescription = function(frame) local desc = mw.text.trim(frame.args[1] or "") local itemID = mw.text.trim(frame.args.qid or "") if itemID == "" then itemID = nil end if desc:lower() == 'wikidata' then return mw.wikibase.getDescription(itemID) elseif desc:lower() == 'none' then return nil else return desc end end ------------------------------------------------------------------------------- -- getAliases has the qid of a Wikidata entity passed as |qid= -- (it defaults to the associated qid of the current article if omitted) -- and a local parameter passed as the first unnamed parameter. -- It implements blacklisting and whitelisting with a field name of "alias" by default. -- Any local parameter passed becomes the return value. -- Otherwise it returns the aliases for the Wikidata entity with the usual list options. -- Nothing is returned if the aliases do not exist. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: findLang(); assembleoutput() ------------------------------------------------------------------------------- p.getAliases = function(frame) local args = frame.args local fieldname = args.name or "" if fieldname == "" then fieldname = "alias" end local blacklist = args.suppressfields or args.spf or "" if blacklist:find(fieldname) then return nil end local localval = mw.text.trim(args[1] or "") if localval ~= "" then return localval end local whitelist = args.fetchwikidata or args.fwd or "" if whitelist == "" then whitelist = "NONE" end if not (whitelist == 'ALL' or whitelist:find(fieldname)) then return nil end local qid = args.qid or "" if qid == "" then qid = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() end if not qid or not mw.wikibase.entityExists(qid) then return nil end local aliases = mw.wikibase.getEntity(qid).aliases if not aliases then return nil end args.langobj = findLang(args.lang) local langcode = args.langobj.code args.lang = langcode local out = {} for k1, v1 in pairs(aliases) do if v1[1].language == langcode then for k1, v2 in ipairs(v1) do out[#out+1] = v2.value end break end end return assembleoutput(out, args, qid) end ------------------------------------------------------------------------------- -- pageId returns the page id (entity ID, Qnnn) of the current page -- returns nothing if the page is not connected to Wikidata ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: none ------------------------------------------------------------------------------- p.pageId = function(frame) return mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() end ------------------------------------------------------------------------------- -- formatDate is a wrapper to export the private function format_Date ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: format_Date(); ------------------------------------------------------------------------------- p.formatDate = function(frame) return format_Date(frame.args[1], frame.args.df, frame.args.bc) end ------------------------------------------------------------------------------- -- location is a wrapper to export the private function _location -- it takes the entity-id as qid or the first unnamed parameter -- optional boolean parameter first toggles the display of the first item -- optional boolean parameter skip toggles the display to skip to the last item -- parameter debug=<y/n> (default 'n') adds error msg if not a location ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: _location(); ------------------------------------------------------------------------------- p.location = function(frame) local debug = (frame.args.debug or ""):sub(1, 1):lower() if debug == "" then debug = "n" end local qid = mw.text.trim(frame.args.qid or frame.args[1] or ""):upper() if qid == "" then qid=mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() end if not qid then if debug ~= "n" then return i18n.errors["entity-not-found"] else return nil end end local first = mw.text.trim(frame.args.first or "") local skip = mw.text.trim(frame.args.skip or "") return table.concat( _location(qid, first, skip), ", " ) end ------------------------------------------------------------------------------- -- checkBlacklist implements a test to check whether a named field is allowed -- returns true if the field is not blacklisted (i.e. allowed) -- returns false if the field is blacklisted (i.e. disallowed) -- {{#if:{{#invoke:WikidataIB |checkBlacklist |name=Joe |suppressfields=Dave; Joe; Fred}} | not blacklisted | blacklisted}} -- displays "blacklisted" -- {{#if:{{#invoke:WikidataIB |checkBlacklist |name=Jim |suppressfields=Dave; Joe; Fred}} | not blacklisted | blacklisted}} -- displays "not blacklisted" ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: none ------------------------------------------------------------------------------- p.checkBlacklist = function(frame) local blacklist = frame.args.suppressfields or frame.args.spf or "" local fieldname = frame.args.name or "" if blacklist ~= "" and fieldname ~= "" then if blacklist:find(fieldname) then return false else return true end else -- one of the fields is missing: let's call that "not on the list" return true end end ------------------------------------------------------------------------------- -- emptyor returns nil if its first unnamed argument is just punctuation, whitespace or html tags -- otherwise it returns the argument unchanged (including leading/trailing space). -- If the argument may contain "=", then it must be called explicitly: -- |1=arg -- (In that case, leading and trailing spaces are trimmed) -- It finds use in infoboxes where it can replace tests like: -- {{#if: {{#invoke:WikidatIB |getvalue |P99 |fwd=ALL}} | <span class="xxx">{{#invoke:WikidatIB |getvalue |P99 |fwd=ALL}}</span> | }} -- with a form that uses just a single call to Wikidata: -- {{#invoke |WikidataIB |emptyor |1= <span class="xxx">{{#invoke:WikidataIB |getvalue |P99 |fwd=ALL}}</span> }} ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: none ------------------------------------------------------------------------------- p.emptyor = function(frame) local s = frame.args[1] or "" if s == "" then return nil end local sx = s:gsub("%s", ""):gsub("<[^>]*>", ""):gsub("%p", "") if sx == "" then return nil else return s end end ------------------------------------------------------------------------------- -- labelorid is a public function to expose the output of labelOrId() -- Pass the Q-number as |qid= or as an unnamed parameter. -- It returns the Wikidata label for that entity or the qid if no label exists. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: labelOrId ------------------------------------------------------------------------------- p.labelorid = function(frame) return (labelOrId(frame.args.qid or frame.args[1])) end ------------------------------------------------------------------------------- -- getLang returns the MediaWiki language code of the current content. -- If optional parameter |style=full, it returns the language name. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: none ------------------------------------------------------------------------------- p.getLang = function(frame) local style = (frame.args.style or ""):lower() local langcode = mw.language.getContentLanguage().code if style == "full" then return mw.language.fetchLanguageName( langcode ) end return langcode end ------------------------------------------------------------------------------- -- getItemLangCode takes a qid parameter (using the current page's qid if blank) -- If the item for that qid has property country (P17) it looks at the first preferred value -- If the country has an official language (P37), it looks at the first preferred value -- If that official language has a language code (P424), it returns the first preferred value -- Otherwise it returns nothing. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: _getItemLangCode() ------------------------------------------------------------------------------- p.getItemLangCode = function(frame) return _getItemLangCode(frame.args.qid or frame.args[1]) end ------------------------------------------------------------------------------- -- findLanguage exports the local findLang() function -- It takes an optional language code and returns, in order of preference: -- the code if a known language; -- the user's language, if set; -- the server's content language. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: findLang ------------------------------------------------------------------------------- p.findLanguage = function(frame) return findLang(frame.args.lang or frame.args[1]).code end ------------------------------------------------------------------------------- -- getQid returns the qid, if supplied -- failing that, the Wikidata entity ID of the "category's main topic (P301)", if it exists -- failing that, the Wikidata entity ID associated with the current page, if it exists -- otherwise, nothing ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: none ------------------------------------------------------------------------------- p.getQid = function(frame) local qid = (frame.args.qid or ""):upper() -- check if a qid was passed; if so, return it: if qid ~= "" then return qid end -- check if there's a "category's main topic (P301)": qid = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() if qid then local prop301 = mw.wikibase.getBestStatements(qid, "P301") if prop301[1] then local mctid = prop301[1].mainsnak.datavalue.value.id if mctid then return mctid end end end -- otherwise return the page qid (if any) return qid end ------------------------------------------------------------------------------- -- followQid takes four optional parameters: qid, props, list and all. -- If qid is not given, it uses the qid for the connected page -- or returns nil if there isn't one. -- props is a list of properties, separated by punctuation. -- If props is given, the Wikidata item for the qid is examined for each property in turn. -- If that property contains a value that is another Wikibase-item, that item's qid is returned, -- and the search terminates, unless |all=y when all of the qids are returned, separated by spaces. -- If |list= is set to a template, the qids are passed as arguments to the template. -- If props is not given, the qid is returned. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: parseParam() ------------------------------------------------------------------------------- p._followQid = function(args) local qid = (args.qid or ""):upper() local all = parseParam(args.all, false) local list = args.list or "" if list == "" then list = nil end if qid == "" then qid = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() end if not qid then return nil end local out = {} local props = (args.props or ""):upper() if props ~= "" then for p in mw.text.gsplit(props, "%p") do -- split at punctuation and iterate p = mw.text.trim(p) for i, v in ipairs( mw.wikibase.getBestStatements(qid, p) ) do local linkedid = v.mainsnak.datavalue and v.mainsnak.datavalue.value.id if linkedid then if all then out[#out+1] = linkedid else return linkedid end -- test for all or just the first one found end -- test for value exists for that property end -- loop through values of property to follow end -- loop through list of properties to follow end if #out > 0 then local ret = "" if list then ret = mw.getCurrentFrame():expandTemplate{title = list, args = out} else ret = table.concat(out, " ") end return ret else return qid end end p.followQid = function(frame) return p._followQid(frame.args) end ------------------------------------------------------------------------------- -- globalSiteID returns the globalSiteID for the current wiki -- e.g. returns "enwiki" for the English Wikipedia, "enwikisource" for English Wikisource, etc. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: none ------------------------------------------------------------------------------- p.globalSiteID = function(frame) return mw.wikibase.getGlobalSiteId() end ------------------------------------------------------------------------------- -- siteID returns the root of the globalSiteID -- e.g. "en" for "enwiki", "enwikisource", etc. -- treats "en-gb" as "en", etc. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: none ------------------------------------------------------------------------------- p.siteID = function(frame) local txtlang = frame:callParserFunction('int', {'lang'}) or "" -- This deals with specific exceptions: be-tarask -> be-x-old if txtlang == "be-tarask" then return "be_x_old" end local pos = txtlang:find("-") local ret = "" if pos then ret = txtlang:sub(1, pos-1) else ret = txtlang end return ret end ------------------------------------------------------------------------------- -- projID returns the code used to link to the reader's language's project -- e.g "en" for [[:en:WikidataIB]] -- treats "en-gb" as "en", etc. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: none ------------------------------------------------------------------------------- p.projID = function(frame) local txtlang = frame:callParserFunction('int', {'lang'}) or "" -- This deals with specific exceptions: be-tarask -> be-x-old if txtlang == "be-tarask" then return "be-x-old" end local pos = txtlang:find("-") local ret = "" if pos then ret = txtlang:sub(1, pos-1) else ret = txtlang end return ret end ------------------------------------------------------------------------------- -- formatNumber formats a number according to the the supplied language code ("|lang=") -- or the default language if not supplied. -- The number is the first unnamed parameter or "|num=" ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: findLang() ------------------------------------------------------------------------------- p.formatNumber = function(frame) local lang local num = tonumber(frame.args[1] or frame.args.num) or 0 lang = findLang(frame.args.lang) return lang:formatNum( num ) end ------------------------------------------------------------------------------- -- examine dumps the property (the unnamed parameter or pid) -- from the item given by the parameter 'qid' (or the other unnamed parameter) -- or from the item corresponding to the current page if qid is not supplied. -- e.g. {{#invoke:WikidataIB |examine |pid=P26 |qid=Q42}} -- or {{#invoke:WikidataIB |examine |P26 |Q42}} or any combination of these -- or {{#invoke:WikidataIB |examine |P26}} for the current page. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: none ------------------------------------------------------------------------------- p.examine = function( frame ) local args if frame.args[1] or frame.args.pid or frame.args.qid then args = frame.args else args = frame:getParent().args end local par = {} local pid = (args.pid or ""):upper() local qid = (args.qid or ""):upper() par[1] = mw.text.trim( args[1] or "" ):upper() par[2] = mw.text.trim( args[2] or "" ):upper() table.sort(par) if par[2]:sub(1,1) == "P" then par[1], par[2] = par[2], par[1] end if pid == "" then pid = par[1] end if qid == "" then qid = par[2] end local q1 = qid:sub(1,1) if pid:sub(1,1) ~= "P" then return "No property supplied" end if q1 ~= "Q" and q1 ~= "M" then qid = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() end if not qid then return "No item for this page" end return "<pre>" .. mw.dumpObject( mw.wikibase.getAllStatements( qid, pid ) ) .. "</pre>" end ------------------------------------------------------------------------------- -- checkvalue looks for 'val' as a wikibase-item value of a property (the unnamed parameter or pid) -- from the item given by the parameter 'qid' -- or from the Wikidata item associated with the current page if qid is not supplied. -- It only checks ranks that are requested (preferred and normal by default) -- If property is not supplied, then P31 (instance of) is assumed. -- It returns val if found or nothing if not found. -- e.g. {{#invoke:WikidataIB |checkvalue |val=Q5 |pid=P31 |qid=Q42}} -- or {{#invoke:WikidataIB |checkvalue |val=Q5 |P31 |qid=Q42}} -- or {{#invoke:WikidataIB |checkvalue |val=Q5 |qid=Q42}} -- or {{#invoke:WikidataIB |checkvalue |val=Q5 |P31}} for the current page. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: none ------------------------------------------------------------------------------- p.checkvalue = function( frame ) local args if frame.args.val then args = frame.args else args = frame:getParent().args end local val = args.val if not val then return nil end local pid = mw.text.trim(args.pid or args[1] or "P31"):upper() local qid = (args.qid or ""):upper() if pid:sub(1,1) ~= "P" then return nil end if qid:sub(1,1) ~= "Q" then qid = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() end if not qid then return nil end local ranks = setRanks(args.rank) local stats = {} if ranks.b then stats = mw.wikibase.getBestStatements(qid, pid) else stats = mw.wikibase.getAllStatements( qid, pid ) end if not stats[1] then return nil end if stats[1].mainsnak.datatype == "wikibase-item" then for k, v in pairs( stats ) do local ms = v.mainsnak if ranks[v.rank:sub(1,1)] and ms.snaktype == "value" and ms.datavalue.value.id == val then return val end end end return nil end ------------------------------------------------------------------------------- -- url2 takes a parameter url= that is a proper url and formats it for use in an infobox. -- If no parameter is supplied, it returns nothing. -- This is the equivalent of Template:URL -- but it keeps the "edit at Wikidata" pen icon out of the microformat. -- Usually it will take its url parameter directly from a Wikidata call: -- e.g. {{#invoke:WikidataIB |url2 |url={{wdib |P856 |qid=Q23317 |fwd=ALL |osd=no}} }} ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: none ------------------------------------------------------------------------------- p.url2 = function(frame) local txt = frame.args.url or "" if txt == "" then return nil end -- extract any icon local url, icon = txt:match("(.+)&nbsp;(.+)") -- make sure there's at least a space at the end url = (url or txt) .. " " icon = icon or "" -- extract any protocol like https:// local prot = url:match("(https*://).+[ \"\']") -- extract address local addr = "" if prot then addr = url:match("https*://(.+)[ \"\']") or " " else prot = "//" addr = url:match("[^%p%s]+%.(.+)[ \"\']") or " " end -- strip trailing / from end of domain-only url and add <wbr/> before . and / local disp, n = addr:gsub( "^([^/]+)/$", "%1" ):gsub("%/", "<wbr/>/"):gsub("%.", "<wbr/>.") return '<span class="url">[' .. prot .. addr .. " " .. disp .. "]</span>&nbsp;" .. icon end ------------------------------------------------------------------------------- -- getWebsite fetches the Official website (P856) and formats it for use in an infobox. -- This is similar to Template:Official website but with a url displayed, -- and it adds the "edit at Wikidata" pen icon beyond the microformat if enabled. -- A local value will override the Wikidata value. "NONE" returns nothing. -- e.g. {{#invoke:WikidataIB |getWebsite |qid= |noicon= |lang= |url= }} ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: findLang(); parseParam(); ------------------------------------------------------------------------------- p.getWebsite = function(frame) local url = frame.args.url or "" if url:upper() == "NONE" then return nil end local urls = {} local quals = {} local qid = frame.args.qid or "" if url and url ~= "" then urls[1] = url else if qid == "" then qid = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() end if not qid then return nil end local prop856 = mw.wikibase.getBestStatements(qid, "P856") for k, v in pairs(prop856) do if v.mainsnak.snaktype == "value" then urls[#urls+1] = v.mainsnak.datavalue.value if v.qualifiers and v.qualifiers["P1065"] then -- just take the first archive url (P1065) local au = v.qualifiers["P1065"][1] if au.snaktype == "value" then quals[#urls] = au.datavalue.value end -- test for archive url having a value end -- test for qualifers end -- test for website having a value end -- loop through website(s) end if #urls == 0 then return nil end local out = {} for i, u in ipairs(urls) do local link = quals[i] or u local prot, addr = u:match("(http[s]*://)(.+)") addr = addr or u local disp, n = addr:gsub("%.", "<wbr/>%.") out[#out+1] = '<span class="url">[' .. link .. " " .. disp .. "]</span>" end local langcode = findLang(frame.args.lang).code local noicon = parseParam(frame.args.noicon, false) if url == "" and not noicon then out[#out] = out[#out] .. createicon(langcode, qid, "P856") end local ret = "" if #out > 1 then ret = mw.getCurrentFrame():expandTemplate{title = "ubl", args = out} else ret = out[1] end return ret end ------------------------------------------------------------------------------- -- getAllLabels fetches the set of labels and formats it for display as wikitext. -- It takes a parameter 'qid' for arbitrary access, otherwise it uses the current page. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: none ------------------------------------------------------------------------------- p.getAllLabels = function(frame) local args = frame.args or frame:getParent().args or {} local qid = args.qid or "" if qid == "" then qid = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() end if not qid or not mw.wikibase.entityExists(qid) then return i18n["entity-not-found"] end local labels = mw.wikibase.getEntity(qid).labels if not labels then return i18n["labels-not-found"] end local out = {} for k, v in pairs(labels) do out[#out+1] = v.value .. " (" .. v.language .. ")" end return table.concat(out, "; ") end ------------------------------------------------------------------------------- -- getAllDescriptions fetches the set of descriptions and formats it for display as wikitext. -- It takes a parameter 'qid' for arbitrary access, otherwise it uses the current page. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: none ------------------------------------------------------------------------------- p.getAllDescriptions = function(frame) local args = frame.args or frame:getParent().args or {} local qid = args.qid or "" if qid == "" then qid = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() end if not qid or not mw.wikibase.entityExists(qid) then return i18n["entity-not-found"] end local descriptions = mw.wikibase.getEntity(qid).descriptions if not descriptions then return i18n["descriptions-not-found"] end local out = {} for k, v in pairs(descriptions) do out[#out+1] = v.value .. " (" .. v.language .. ")" end return table.concat(out, "; ") end ------------------------------------------------------------------------------- -- getAllAliases fetches the set of aliases and formats it for display as wikitext. -- It takes a parameter 'qid' for arbitrary access, otherwise it uses the current page. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: none ------------------------------------------------------------------------------- p.getAllAliases = function(frame) local args = frame.args or frame:getParent().args or {} local qid = args.qid or "" if qid == "" then qid = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() end if not qid or not mw.wikibase.entityExists(qid) then return i18n["entity-not-found"] end local aliases = mw.wikibase.getEntity(qid).aliases if not aliases then return i18n["aliases-not-found"] end local out = {} for k1, v1 in pairs(aliases) do local lang = v1[1].language local val = {} for k1, v2 in ipairs(v1) do val[#val+1] = v2.value end out[#out+1] = table.concat(val, ", ") .. " (" .. lang .. ")" end return table.concat(out, "; ") end ------------------------------------------------------------------------------- -- showNoLinks displays the article titles that should not be linked. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: none ------------------------------------------------------------------------------- p.showNoLinks = function(frame) local out = {} for k, v in pairs(donotlink) do out[#out+1] = k end table.sort( out ) return table.concat(out, "; ") end ------------------------------------------------------------------------------- -- checkValidity checks whether the first unnamed parameter represents a valid entity-id, -- that is, something like Q1235 or P123. -- It returns the strings "true" or "false". -- Change false to nil to return "true" or "" (easier to test with #if:). ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: none ------------------------------------------------------------------------------- function p.checkValidity(frame) local id = mw.text.trim(frame.args[1] or "") if mw.wikibase.isValidEntityId(id) then return true else return false end end ------------------------------------------------------------------------------- -- getEntityFromTitle returns the Entity-ID (Q-number) for a given title. -- Modification of Module:ResolveEntityId -- The title is the first unnamed parameter. -- The site parameter determines the site/language for the title. Defaults to current wiki. -- The showdab parameter determines whether dab pages should return the Q-number or nil. Defaults to true. -- Returns the Q-number or nil if it does not exist. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: parseParam ------------------------------------------------------------------------------- function p.getEntityFromTitle(frame) local args=frame.args if not args[1] then args=frame:getParent().args end if not args[1] then return nil end local title = mw.text.trim(args[1]) local site = args.site or "" local showdab = parseParam(args.showdab, true) local qid = mw.wikibase.getEntityIdForTitle(title, site) if qid then local prop31 = mw.wikibase.getBestStatements(qid, "P31")[1] if not showdab and prop31 and prop31.mainsnak.datavalue.value.id == "Q4167410" then return nil else return qid end end end ------------------------------------------------------------------------------- -- getDatePrecision returns the number representing the precision of the first best date value -- for the given property. -- It takes the qid and property ID -- The meanings are given at https://www.mediawiki.org/wiki/Wikibase/DataModel#Dates_and_times -- 0 = 1 billion years .. 6 = millennium, 7 = century, 8 = decade, 9 = year, 10 = month, 11 = day -- Returns 0 (or the second unnamed parameter) if the Wikidata does not exist. ------------------------------------------------------------------------------- -- Dependencies: parseParam; sourced; ------------------------------------------------------------------------------- function p.getDatePrecision(frame) local args=frame.args if not args[1] then args=frame:getParent().args end local default = tonumber(args[2] or args.default) or 0 local prop = mw.text.trim(args[1] or "") if prop == "" then return default end local qid = args.qid or "" if qid == "" then qid = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() end if not qid then return default end local onlysrc = parseParam(args.onlysourced or args.osd, true) local stat = mw.wikibase.getBestStatements(qid, prop) for i, v in ipairs(stat) do local prec = (onlysrc == false or sourced(v)) and v.mainsnak.datavalue and v.mainsnak.datavalue.value and v.mainsnak.datavalue.value.precision if prec then return prec end end return default end return p ------------------------------------------------------------------------------- -- List of exported functions ------------------------------------------------------------------------------- --[[ _getValue getValue getPreferredValue getCoords getQualifierValue getSumOfParts getValueByQual getValueByLang getValueByRefSource getPropertyIDs getQualifierIDs getPropOfProp getAwardCat getIntersectCat getGlobe getCommonsLink getSiteLink getLink getLabel label getAT getDescription getAliases pageId formatDate location checkBlacklist emptyor labelorid getLang getItemLangCode findLanguage getQID followQid globalSiteID siteID projID formatNumber examine checkvalue url2 getWebsite getAllLabels getAllDescriptions getAllAliases showNoLinks checkValidity getEntityFromTitle getDatePrecision --]] ------------------------------------------------------------------------------- jaiwb13f4caralh3ocnvuzbgkpq1lmi 0 1207325 5581610 5550352 2026-06-23T19:14:36Z P.Nedelkovski 47736 поврзница 5581610 wikitext text/x-wiki Ова е речник на помалку познати зборови на македонски јазик, кои се користеле во минатиот век, додека [[Македонија]] била под Турско ропство. == По азбучен ред == Ова е нецелосен речник на помалку познати зборови во македонскиот народен јазик, по азбучен редослед. == А == * абер (турски збор)- вест, порака, знак * аберџија - гласник * аван (турски збор) 1. сад за толчење, 2. справа за сечење (дробење) [[тутун]] * ага - турски големец, сопственик на земја или воен старешина во [[Отоманско Царство|Османлиското Царство]], муслиманска титула, господин, господар газда * [[адет]] (турски збор) - обичај, традиција * аѓутант (латински збор) - помлад офицер, помошник на офицер со повисок чин, помошник во воен штаб * асно - богатство * ак (турски збор) - плата * акал - ум *аланѓузи - болест кај децата со нафрлање на црвени брунки, најчесто на лицето *алишта - облека *амајлија (турски збор) - талисман, амулет, предмет или запис кој се носи со себе како заштита од несреќи, болести и сл. *аманет (турски збор) - 1. доверување некому на чување некаков предмет како знак на доверба дека ќе биде сочувано; 2. самиот предмет кој се доверува; 3. поштенска пратка со означена вредност *[[амбар]] - објект, складиште за чување жито во селските домаќинства *[[амут]] (турски збор) - ам, дел од коњска опрема за спрегнување на коњот во колата *[[ан]] (турски збор) - крчма, гостилница, преноќиште *анама (турски збор) - госпоѓа, жена, сопруга ( кај муслиманите) *ангарија - принудна работа, без надомест *андарти - четници во грчката чета *анка (турски збор) - госпоѓа, жена, сопруга ( кај муслиманите) *[[антерија]] - дел од облеката, долга црна наметка која ја носат свештениците *аргат - најмен работник, кој работи тешка физичка работа *Арнаути (турски збор) - Албанци *арсенал (француски збор) - складиште за чување воена опрема и оружје *арслан (турски збор) - лав *аскер - 1. војник; 2. војска *атеист ( грчки збор) - безбожник, оној кој не верува во Бог, припадник на атеизмот *атер - волја, наклонетост, љубов *аур - место на долниот кат во селските куќи каде што се чува крупниот добиток ==Б== *барабан - вид тапан *баџа (турски збор) - отвор на покривот на старите куќи *баџанак (турски збор) - сопругот на женината сестра *башка - одвоено, посебно *башкалак -одвојување, оставање имот настрана *бег (турски збор) - турска титула, благородник и големопоседник во Османлиското Царство *беља (турски збор)- 1.несреќа,беда, мака; 2. метеж, турканица *бериќет (турски збор) - 1.благослов, среќа; 2. добра летнина, родна година, изобилство, успех *[[бечви]] (турски збор) - панталони *бодинаница - коњ во галоп *борч - долг *борчлија - должник *бујрум (турски збор) - повели *буле - мала погача *булук (турски збор) - стадо, чопор *бука (воденичка) - голема метална цевка, поставена косо, преку која водата се спроведува во воденицата *бучало - место на река на кое водата паѓа вертикално и создава голема бучава ==В== *ваби - мамење кокошки или пилиња *валачка - пиралка, алат за перење, за истиснување на водата од облеката со чукање *[[вакаф]] (турски збор)- црковен имот *[[валија]] (турски збор) - управник на област во Османлиското Царство *[[везир]] (турски збор) - министер-претседател на владата на Турција во време на владеењето на султанот; титула на висок функционер во некои муслимански земји на Истокот; министер, гувернер на покраина *веленце - мал килим, килимче *вител - земјоделски алат за врзување снопови *водоврик - место на кое земјата е влажна, каллива *возиште - дел од запрежна кола *врав - снопови наредени за вршење околу стожерот во гумното *[[вршидба]] - времето кога се врши житото *[[вршник]] - метален предмет со полутопчеста форма која служи за печење леб, месо и слично ==Г== *газета (италијански збор) - дневен весник *гној - изметот од добитокот, добиточното, арско ѓубре *горештина - врелина, жештина *грибло - земјоделска алатка со крупни запци *[[гуна]] - дел од селска женска или машка облека ==Д== *девер - 1.лице со посебна традиционална должност на свадба; 2.брат на сопругот *дервиш (турски збор) - монах, калуѓер во муслиманската религија *[[дисаѓи]] - двојна торба поврзана со платно која се префрла преку седлото со товарен добиток *[[дифтик]] - јамболлија, ткаенина за покривање со реси *домашар - оној што е постојано дома, во старите традиционални македонски семејства бил човек што бил одреден од страна на семејството за да се грижи за работите поврзани со домот *друшка - сопруг или сопруга *дулец - начин на дерење јагниња *душман - непријател ==Ѓ== *ѓаур (турски збор) - неверник, кривоверник, еретик, погрдно име со кое Турците ги нарекуваат христијаните *[[ѓеран]] (турски збор) - направа за вадење вода од бунар *ѓериз (турски збор) - одводен канал *[[ѓум]] (турски збор) - бакарен сад за вода ==Е== *есап (турски збор) - смета, пресметува *еснаф (турски збор) - здружение на луѓе со ист занает, преносно, лица на иста возраст *еќим (турски збор) - доктор *ефенди (турски збор)- господин ==Ж== *ждрепка - начин на одредување дел од имот или донесување одлука околу некоја работа *жолтица - златна монета, дукат ==З== *задушница - помен за покој на душата во христијанската религија *замандалени - затворени со мандало - дрвен дел на врата за затворање на внатрешната страна *замелушен - зашеметен *заптии (турски збор) - редар, стражар *зелје - збирно име за лобода, спанаќ и штаве *зијан - штета *зоб - овес *золва - сестра на сопругот *зулум (турски збор) - тиранија, насилство, разбојништво, угнетување *зулумџија (турски збор) - насилник, тиранин, угнетувач, разбојник ==Ѕ== *[[Ѕевгар|ѕевгар]] (турски збор) - пар запрежни волови ==И== *изим (турски збор) - дозвола, одобрение *исав (турски збор) - милост *исавлија (турски збор) - со душа, милосрден ==Ј== *јалова - неплода *јаловица - неплодна овца *јаничар (турски збор) - припадник на привилегиранта војска во Османлиското Царство создадена од заробени христијански деца, кои биле одгледувани и воспитувани за крвници на сопствениот народ *јарем - дрвена направа во која се спрегнуваат запрежни животни *јатрви - сопруги на двајца браќа ==К== *кадија (турски збор) - судиј во Турција и во други муслимански земји *[[кадилница]] - метален предметм кој служи за кадење, подчадување, кој го користат свештениците при изведување на христијанската служба *кајмакам (турски збор) - управник на околија во [[Отоманското Царство]] *калајџија - мајстор кој врши премачкување на бакарни садови со [[калај]] *калци - плетени женски чорапи до колениците без стапалата *кандило (грчки збор) - сад со масло во кое гори фитилче *кандиса - убеди, наговори *картал - вид орел, мршал *катиљ - лош човек, крвник *клепало - дрвен предмет во црквата за чукање при повикување на служба ручек и слично *клисар - притруп, човек кој ја чука црковната камбана и служи во црквата *кмет - селски старешина *комиташ - оној кој се занимава со комитлак *копа - форма на куп во кој се собира слама *коприна - свила *корда - простор заграден за чување овци *корија - шума *коџобашија (турски збор) - старешина на село, кмет *крлешка - [[лулашка]], нишалка *крклик - [[крлук]], стап со кука за фаќање овци *крондир - мал сад за ракија или вино *кросно - дел од разбој за ткаење *кудење - укажување на недостатоци, оговарање *кулук (турски збор) - вид данок кој се наплаќал во Османлиското Царство со тешка и напорна работа *курбан (турски збор)- жртва *кутел - дрвен сад за мерење жито ==Л== *ластегарка - стап за товарање и растоварање на товарен добиток со чепорашка (со две мали кракчиња) на горниот дел ==М== *малаксан - преморен, изнемоштен, без сила *марифет (турски збор) - вештина, препреденост, лукавство *мастраф (турски збор) - трошок, издаток *меѓа - граница меѓу две ниви или други земјишни парцели *меџидија (турски збор) - сребрена турска монета *мешин - штавена танка кожа (мев од стара ковачка направа) *момок (архаизам) - слуга во селска куќа *мотавило (архаизам) - мотовило, тенко стапче на кое се мота јаток, предено за разбој *мртвица - застојана вода, калливо место *мувлет (турски збор) - рок *мудур (турски збор) - старешина на касарна во Османлиското Царство *мунасип (турски збор) - умно, згодно ==Н== *набодна - долга дрвена вила со два рога за кревање и товарање снопови *намашна (архаизам) - поттикна *намуз (турски збор) - човечност, праведност, правилен однос *наора (грчки збор) - осветен леб во православната религија, [[нафора]] *нахија (турски збор) - околија *непрокопсан (архаизам) - немирен *нунко - кум ==О== *окантарен - некаде заседнат, постојано тука, наметлив *опрегач - унечка, прегач, скутник *осојница - место на сенка *остен - стап со шилец на едниот крај за терање запрежни волови *осуна (архаизам) - се раздени, осамна *офарда (архаизам) - дарежлив, нештедлив *офтика (архаизам) - болест на белите дробови, туберкулоза *оџа - муслимански свештеник ==П== *пагур (архаизам) - мало шише за ракија со затворач *падишах (турски збор) - титула на некогашните турски султани и други монарси во некои источни земји *пајтон - запрежна кола за коњи *палежен (архаизам) - лош *паличник (архаизам) - железен дел од плугот што ја сече земјата при орањето, ралник *паштерка - затекната или најдена ќерка во бракот *пеземек (турски збор) - мангуп, расипан човек *пеливан (турски збор) - борач *[[пиралка]] (архаизам) - дрвен предмет што се користи во селата при перење на река и служи за цедење на водата од облеката со удирање *пискул - украс на турска капа, фес *плева - ситни сламчиња и лушпи кои остануваат при [[веење (жетва)|веење]] на житото на [[гумно|гумната]] *покроб - волнена покривка за спиење без реси, јамболија без реси *полјак (архаизам) - чувар на полето *пондила (архаизам) - место за престој на добитокот во некои стари селски куќи *посестрима - 1.Жена како сестра на другарка или на дригар; 2. верна другарка *почудиште - урок, болест од урочување *првиче - според народниот обичај првата посета што ја прават родителите на невестата во куќата на зетот со група блиски роднини *првичари - учесници на првиче *прекутрупа - попреку, по кус пат *присој - страна, обично стрмна, што ја грее сонце *прокуда - лоша навика *[[протуѓер]] (архаизам) - гласник *пусат (турски збор) - оружје, коњска опрема ==Р== *раја (турски збор) - немухамеданското население на Османлиското Царство *рајатин (турски збор) покорен христијанин во Отоманското Царство, поданик *рајатиса (архаизам) - се ослободи од маката *рало - дрвено орудие за орање *раненик - посвоено дете *расје - ниски шумски дрва *рауни - невестински дарови пред свадбата *редовница - реденица. жена што го води домаќинството определено време во големите семејства *рогозина - грубо плетена постела од рогоз - висока мочуришна трева - шавор, шамак *руглица - свадбарско знаме ==С== *саѓи - црна прашина што останува по горењето на оган *сакма - вид наметка која обично ја носат овчарите *самар - седло на коњ, магаре или маска *сардисан - опколен *сводник - посредник на љубовни врски меѓу мажи и жени за користољубиви цели, за пари *себап - добро дело *сеир - чудо, гледање нешто шо се случува, гледање забава, разонода *синор (грчки збор) - граница меѓу две села или две ниви *сретсело - центарот на селото каде што се одвиваат главните настани *срп - алатка за рачно жнеење *стожер - столб во средината на гумното за кој се врзувале коњите за вршење на житото *стресло - железна алатка што ја користеле каменарите *субашица (турски збор) - газдарица, жена сопственик на имотот *сургун (турски збор) - прогонство, заточение *сурија - големо стадо, крдо *сурме (архаизам) - мала дрвена греда со која се става попреку на вратите на селските куќи однатре *сурпет - суров, остар, непопустлив ==Т== *тајфа - група луѓе, дружина *тапија (турски збор) - судски заверен документ за сопственост на имотот *[[телал]] (турски збор) - гласник *терзија (турски збор) - кројач, шијач *теќе (турски збор) - 1. молитвен дом на дервиши, дервишки манастир; 2.гробница на некој светец *тормозење - малтретирање *тупурдиса - отстрани, зафрли, загуби *тревлистува - со мана во говорот, не зборува чисто, петелчи ==Ќ== *[[ќатип]] (турски збор) - писар *ќаја (турски збор) - управник на имот кај турските големци во Османлиското Царство *ќепе - 1.вид машки елек од грубо селско платно; 2. вид капа *ќердоса (турски збор)- усреќи, постигна успех, успеа, *ќурк - горно палто со крзно ==У== *[[угар]] - изорана, но непосеана нива, оставена да прележи *[[узда]] - [[огламник]] со посебен дел за смирување на немирни коњи *ујдурма - добро смислена измама *[[утрина]] - земја оставена за пасиште *уќумат (турски збор) - државна власт, режим, управа ==Ф== *фереџе (турски збор) - свечена облека на муслиманките: долга и широка наметка со мрежа што го покрива лицето како симбол на ропство и бесправноста на жената *фес (турски збор)- турска капа со пискул *фиљанкишија - некој одреден човек ==Х== *хегемонистичка (грчки збор) - господствена, од хегмонија што значи превласт, надмоќ ==Ч== *чаир - ливада, полјана *чалма (турски збор) - бел завој околу фесот кај муслиманите *чаре - помош, излез, спас *чеза (унгарски збор) - вид двоколка *черга (турски збор) - вид дебела ткаенина за покривање или постилање *чивија (турски збор) - клин *чифлиг (турски збор) - феудален земјоделски имот *чифте - ловечка пушка со две цевки *чобан - овчар ==Џ== *џабе (турски збор) - 1.бесплатно, подарено, бадијала; 2. залудно, бескорисно *џам (турски збор) - стакло, прозорско окно *џенем (турски збор) - муслиманскиот пекол ==Ш== *шајак (турски збор) - вид груба ткаенина, горна селска облека *шајкача (српски збор) - вид војничка капа *шиити (турски збор) - припадници на муслиманската религиозна секта кои не го признаваат за пророк само Мухамед, туку и неговиот зет Алија *шилеже - одбиено јагне од една година *[[шиник]] - 1.дрвен цилиндричен сад, што служи за мерење жито; 2.мера за жито, како определено количество *[[штик]] - [[бајонет]], нож кој се монтира на војничка пушка [[Категорија:Зборови по јазик]] c9g47n6ynld3dufdx2hyrth4g49czwp 0 1213594 5581543 5550106 2026-06-23T15:56:38Z NadyBarbieGirl 63459 5581543 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist |name =Преслава |background = solo_singer |image =Preslava-Na-tebe-ne-otkazvam.JPG |caption =Преслава во 2015 година. |birth_name = Петја Колева Иванова |alias = |birth_date = {{роден на и возраст|df=yes|1984|6|26}} |birth_place =[[Добрич|Толбухин]], [[НР Бугарија]] |origin = |occupation = [[пејачка]] |genre = [[фолк музика|фолк]], [[популарна музика|поп-фолк]], |years_active = 2003 –сѐ уште |instrument = вокал |First_album = |Latest_album = |Notable_albums = |Notable_songs = |label = |associated_acts =[[Галена]] |website = }} '''Преслава''', родена '''Петја Колева Иванова''' (р. [[26 јуни]] [[1984|1984 година]], [[Толбухин]]) — [[Фолклор|фолк]]-[[пејач]]ка од [[Бугарија]]. == Животопис== Нејзината мајка, Јанка Тончева била шивачка, а татко ѝ, Колјо Тончев, бил светски возач на тркачки [[автомобил]]и.<ref name="hotnewsint">{{Наведена мрежна страница|url=http://hotnews.bg/n/Preslava-Noshtem-se-zadushavah-ot-tezhestta-na-byusta-si.1567.html|title=Преслава: Нощем се задушавах от тежестта на бюста си!|accessdate=2017-12-30}}</ref> Таа има постара сестра — Ивелина, која е фолк пејачка.<ref name="ivelinapayner">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.payner.bg/singers.php?ivelina-koleva|title=Payner - Изпълнители - Ивелина Колева|accessdate=2017-12-30|archive-date=2019-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20190217100304/http://www.payner.bg/singers.php?ivelina-koleva|url-status=dead}}</ref> Преслава ја испеала својата прва песна кога имала 7 години, а почнала да пее во ноќни клубови на возраст од 15 години.<ref name="evaarticle">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.eva.bg/article/8140-Malkata-Petya-golyamata-Preslava|title=Малката Петя - голямата Преслава - EVA.bg|date=2010-12-21|accessdate=2017-12-30}}</ref> Таа го завршила своето музичко образование со специјално „народно пеење“ (гадулка).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.monitor.bg/article?id=338997|title=Фолкдивата Преслава свирила на гъдулка в школото|last=Dimitrova|first=Iva|date=21 May 2012|work=Monitor|language=bg|trans-title=Folk Preslava played a gadulka in the school|archive-url=https://web.archive.org/web/20150117191132/http://www.monitor.bg/article?id=338997|archive-date=17 January 2015|url-status=dead|accessdate=4 July 2017}}</ref> === Кариера === Во текот на летото 2003 година, еден познат пејач од музичката претпријатие „Пајнер“, Милко Калајџиев, ја замолил Преслава да настапи со неговата група на неколку настани. Импресиониран од нејзината прекумерна дарба, тој ѝ помогнал да стане дел од музичката куќа.<ref name="evaarticle"/> Во почетокот на 2004 година, таа ја објавила својата прва песна, „''Раздвоени''“, во дует со Милко Калајџиев. Истата година, таа го избрала сценското име Преслава и ја променила творечката насока. Наместо вообичаен поп-фолк, нејзините песни, како што се: „''Дума за вярност''“ (во превод: Збор за верност) и „''Тази нощ безумна'' (во превод: Таа ноќ безумна), биле посовремени. Овие песни биле дел од нејзиниот деби албум, „''Преслава''“, објавен во декември 2004 година, кој содржел вкупно 16 песни. Тој бил прогласен за „Албум на годината“,<ref name="preslavapayner"/> а Преслава ја освоила и Наградата „Дебитантски сингл на годината“.<ref name="preslavapayner" /> Исто така, на годишните музички награди на ТВ Планета во 2004 година, таа ги освоила наградите за „Деби сингл на годината“ и „Најперспективен изведувач на годината“.<ref name="preslavapayner" /> === Албуми === * Преслава (2004) * Ѓаволска желба (2005) * Интрига (2006) * Не сум ангел (2007) * MP3 колекција (2009) * Пази се од пријателки (2009) * Како ти стои (2011) * Хитовите на Преслава (2014) * Да гори во љубов (2019) * Улицата (2024) === Видеозаписи === {| class="wikitable" |- ! Спот !! Година !! Режисер |- | ''Нежен рекет'' || 2004 || Николај Нанков, Петјо Картулев |- | ''Мисла за верност'' || 2004 || Николај Скерлев |- | ''Таа ноќ безумна'' || 2004 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Мили мои'' || 2004 || Николај Скерлев |- | ''Раздвоени'' || 2004 || Николај Скерлев |- | ''Ме молиш'' || 2004 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Те сакам'' || 2004 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Ѓаволска желба'' || 2005 || Николај Скерлев |- | ''Засекогаш твоја'' || 2005 || Николај Скерлев |- | ''Последни мисли'' || 2005 || Николај Скерлев |- | ''Немам право'' || 2006 || Николај Нанков,Петјо Картулев |- | ''Кога ќе се стемни'' || 2006 || Николај Скерлев |- | ''Предај се на желбата'' || 2006 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Те заколнувам'' || 2006 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Лага е'' || 2006 || Николај Скерлев |- | ''Ништо друго'' || 2007 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Предај се на желбата 2'' || 2007 || Николај Скерлев |- | ''Маж на хоризонтот'' || 2007 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Мојот нов љубовник'' || 2007 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Не сум ангел'' || 2007 || Николај Нанков |- | ''Последно обраќање'' || 2008 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Твојата нова'' || 2008 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Од добрите девојки'' || 2008 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Црвена точка'' || 2009 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Зборувам ли брзо'' || 2009 || Николај Нанков |- | ''Феномен'' || 2009 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Сеќавање на Мерилин'' || 2009 || Николај Нанков |- | ''Не ми пречи'' || 2009 || Николај Скерлев |- | ''Диши'' || 2010 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Пијам за тебе'' || 2010 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Жените по мене'' || 2010 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Како ти стои'' || 2011 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Тешко и полека'' || 2011 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Ајде, откажи ме'' || 2011 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Како за крај'' || 2011 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Лудата дојде'' || 2012 || Николај Скерлев |- | ''Правено е со друг'' || 2012 || Николај Скерлев |- | ''Откриј ме'' || 2012 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Шише'' || 2013 || Николај Скерлев |- | ''Скоро'' || 2013 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Нема да бидам друга'' || 2013 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Режим „неприлична“'' || 2014 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Пиши го неуспешно'' || 2014 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Повеќе не прашувај'' || 2014 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Нашата љубов е'' || 2014 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Ако утре ме изгубиш'' || 2015 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Нокаут'' || 2015 || Николај Скерлев |- | ''Аматерка'' || 2015 || Александар Моллов |- | ''Тебе не ти откажувам'' || 2015 || Николај Скерлев |- | ''Со тебе или со никој'' || 2015 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''In control'' || 2016 || Николај Скерлев |- | ''Чуплива и влюбена'' || 2016 || Николај Скерлев |- | ''Нема да ти пишувам'' || 2016 || Георги Марков |- | ''Без тебе'' || 2016 || Кирил Киров |- | ''Паѓа ѕвезда'' || 2017 || Георги Марков |- | ''Тук жена му пази'' || 2017 || Георги Марков |- | ''Не се изтриваш'' || 2017 || Георги Марков |- | ''Обратно в играта'' || 2018 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Боговите одат по земјата'' || 2018 || Георги Марков |- | ''Да гори во љубов'' || 2018 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Изтрезняваш ли'' || 2019 || Виктор Антонов |- | ''Пијан'' || 2019 || Виктор Антонов |- | ''Така ни се падна'' || 2019 || Виктор Антонов |- | ''Беден во срцето'' || 2020 || Виктор Антонов |- | ''В твоето легло'' || 2021 || Виктор Антонов |- | ''Горчиви истини'' || 2021 || Виктор Антонов |- |''От утре'' || 2022 || Виктор Антонов |- | ''Сладкото зло'' || 2022 || Виктор Антонов |- | ''Mangava tut'' || 2022 || Виктор Антонов |- | ''Мълчете си'' || 2022 || Николај Скерлев |- | ''Балканско за разкош'' || 2023 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Спомени'' || 2023 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Улицата'' || 2023 || Иван Димитров – Torex |- | ''Ако ти върна'' || 2023 || Кристијан Русев |- | ''Да и приседне'' || 2024 || Иван Димитров – Torex |- | ''Старата ни песен'' || 2024 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Нищо'' || 2024 || Људмил Иларионов – Љуси |- |''Писмо'' || 2024 || Виктор Антонов |- | ''С нервите съм зле⁣'' || 2024 || Иван Димитров – Torex |- | ''Не вдигай'' || 2024 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Вещица'' || 2024 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Беше ли ти хубаво'' || 2025 || Иван Димитров – Torex |- | ''Кой бе, кой'' || 2025 || Виктор Антонов |- | '' За награда ''|| 2025 || Виктор Антонов |- | '' Хващаме бас''|| 2026 || Виктор Антонов |- | '' Розовите очила''|| 2026 || Виктор Антонов |- | '' TBA ''|| 2026 || |} === Фолклорни спотови=== {| class="wikitable" |- ! Спот !! Година !! Режисер |- | ''Драгано, Драганке'' || 2004 || |- | ''Невено моме'' || 2004 || |- | ''Лале ли си, зюмбюл ли си'' || 2015 || Николај Скерлев |- | ''Моме Невено'' || 2021 || Радослав Георгиев |- | ''Мъри моме'' || 2024 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Бяла Рада'' || 2025 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Изгряло е'' || 2026 || Људмил Иларионов – Љуси |} == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1984 година]] [[Категорија:Бугарски пејачи]] [[Категорија:Луѓе од Добрич]] t6szmiqfwrf5l0kz0epruloerxoqtma 0 1216159 5581691 5122411 2026-06-24T02:18:26Z Bjankuloski06 332 /* Десетта епизода */ Печатна грешка, replaced: октри → откри 5581691 wikitext text/x-wiki '''Вампири''' ([[француски]]: ''Les Vampires'') е француски безвучен [[филм]]ски серијал од 1915-1916 година, во [[режија]] на [[Луј Фојад]] (''Louis Feuillade''), кој е автор и на [[сценарио]]то. Серијалот се состои од десет епизоди со различна должина.<ref>[https://www.imdb.com/title/tt0006206/ IMDb, Les vampires (1915) (пристапено на 27.1.2019)]</ref> ==Прва епизода== [[File:Les Vampires - La tête coupée (1915).webm|thumb|thumbtime=18|1. епизода: ''Отсечената глава'' (1915)]] [[Податотека:Les Vampires (1)-Jean Aymé e Édouard Mathé.jpg|мини|Филип Жеранд (десно) го испрашува д-р Нокс (лево) во „Отсечената глава“.]] Првата епизода е насловена „Отсечената глава“ (француски: ''La Tête Coupée'') и трае 33 минути, а премиерно била прикажана на 13 ноември 1915 година. Филип Жеранд (го игра Едуар Мате), [[новинар]] во весникот „Париска хроника“, открива дека од неговата работна маса исчезнала папката со досието за злосторничката група „[[Вампир]]и“. Набргу се дознава дека документите ги украл неговиот соработник Мазамет (го игра Марсел Левеск) при што Филип му простува. Тогаш пристигнува [[телеграма]] со веста дека полицискиот инспектор кој ја истражувал групата „Вампири“ е најден обезглавен во едно [[мочуриште]]. Филип заминува по посета на д-р Нокс (го игра Жан Еме), стар пријател на татко му, кој живее во [[замок]]. Истовремено, во замокот пристигнува и американската милионерка г-ѓа Симпсон (ја игра Рита Херлор) која го купува замокот, а која е позната по нејзиниот скап [[накит]]. Ноќта, додека таа спие, маскиран човек ја ограбува, а истовремено, Филип открива тајна комора во ѕидот на својата соба. Изутрината, кога го-ѓата Симпсон утврдува дека е ограбена, сопственикот на замокот го обвинува Филип за кражбата, по што тој бега и оди кај судијата. Набргу, таму пристигнуваат и д-р Нокс и г-ѓа Симпсон, а судијата ги остава да чекаат во една соба, поставувајќи стражари да ги чуваат. Судијата и Филип одат во замокот каде во тајната комора во ѕидот наоѓаат кутија со [[глава]]та на полицискиот инспектор. Кога се враќаат во судот, тие ја наоѓаат г-ѓа Симпсон мртва, а д-р Нокс избегал. Притоа, бегалецот оставил писмо во кое тој се нарекува Големиот вампир и кажува дека го убил вистинскиот д-р Нокс и го презел неговиот идентитет. Филмот завршува со сцената во која маскиран човек бега преку покривот на зградите.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=Q7_VDXFp1cE Les Vampires (1915-16) Ep. 1 "The Severed Head", dir. Louis Feuillade (Subtitled) (пристапено на 27.1.2019)]</ref> ==Втора епизода== [[File:Les Vampires - La Bague qui tue (1915).webm|thumb|thumbtime=2|left|2. епизода: ''Пртсенот што убива'' (1915)]] [[Податотека:Les Vampires (2)-Napierkowska.jpg|мини|Марфа Кутилоф танцува облечена како вампир-лилјак во „Прстенот што убива“.]] Втората епизода, со наслов „Прстенот што убива“ (француски: ''La Bague Qui Tue'') трае 33 минути, а премиерно била прикажана на 13 ноември 1915 година. Големиот вампир, кој се претставува како [[Благородништво|грофот]] Ноармутје, чита во весникот дека познатата [[балерина]] Марфа Кутилоф (ја игра Стасја Напјерковска), за која се зборува дека е свршена со новинарот Филип Жеранд, вечерта ќе ја игра претставата „Вампири“. Тој ја посетува балерината во нејзината гардероба, подарувајќи ѝ [[отров]]ен прстен. За време на претставата, балерината умира и ја изнесуваат од сцената. Филип го препознава водачот на злосторничката група „Вампири“ и го следи до едно зафрлено место каде „Вампиирте“ го заробуваат при што на полноќ треба да биде испрашан од Врховниот инквизитор, а изутрината треба да биде убиен. Него го чува Мазамет, кој го ослободува Филип и му кажува дека морал да стане дел од „Вампирите“ за да обезбеди [[пари]] за школувањето на децата. На полноќ, Филип и Мазамет го врзуваат Врховниот инквизитор. Утрото пристигнуваат „Вампирите“, но истовремено доаѓа и [[полиција]]та. Оттука, „Вампирите“ бегаат низ подземниот премин, но притоа го убиваат врзаниот човек за кого мислат дека е Филип. Потоа, полицијата открива дека Врховниот инквизитор, всушност, бил претседателот на врховниот [[суд]].<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=6lJzmUf2huw Les Vampires (1915-16) Ep. 2 "The Ring That Kills", dir. Louis Feuillade (пристапено на 27.1.2019)]</ref> ==Трета епизода== [[File:Les Vampires - Le Cryptogramme rouge (1915).webm|thumb|thumbtime=4|3. епизода: ''Црвената книга со шифри'' (1915)]] [[Image:IrmaVepLesVampires3.jpg|thumb|Ирма Веп пее во ноќниот клуб во епизодата „Црвената книга со шифри“.]] Третата епизода носи наслов „Црвената книга со шифри“ (француски: ''Le Cryptogramme Rouge'') и трае 39 минути, а премиерно била прикажана на 4 декември 1915 година. Филип наоѓа мала црвена книшка, која им припаѓа на „Вампирите“ и се обидува да ја дешифрира, со цел да го открие [[Убиство|убиецот]] на балерината. Бидејќи „Вампирите“ ја набљудуваат неговата куќа, тој објавува дека е болен, а потоа, маскиран, оди во еден клуб каде настапува Ирма Веп (ја игра [[Мусидора]]), чие име претставува [[анаграм]] од Вампири. По завршувањето на нејзиниот настап, публиката си оди, но еден дел од присутните (членовите на „Вампирите“) си прават приватна забава. Во домот на Филип доаѓа Мазамет и му дава пенкало со [[отров]]но мастило, кое го украл од Големиот вампир. По неколку дена, во домот на Филип пристигнува нова слугинка при што тој ја препознава Ирма. Таа се обидува да го отруе, но Филип ја открива нејзината намера и пука во неа и во еден член на „Вампирите“, а потоа ја повикува [[полиција]]та. Меѓутоа, кога тие ќе се вратат во собата, Ирма и крадецот ги нема, а Филип открива дека неговиот [[револвер]] бил наполнет со лажни [[куршум]]и. Во меѓувреме, мајка му на Филип добива порака од нејзиниот брат кој ја известува дека имал [[сообраќај]]на несреќа. Таа оди кај него и дознава дека пораката била лажна, а потоа неа ја грабнуваат „Вампирите“ и ја затвораат во една куќа. За нејзина среќа, таа го поседува отровното [[пенкало]] и со него го убива нејзиниот чувар, а потоа среќно се враќа дома. Кога Големот вампир доаѓа во куќата со намера да ја убие мајка му на Филип, тој дознава дека во „Вампирите“ има предавник.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=e8CSuhw47JA Les Vampires (1915-16) Ep. 3 "The Red Codebook", dir. Louis Feuillade (пристапено на 30.1.2019)]</ref> ==Четврта епизода== [[File:Les Vampires - Le Spectre (1916).webm|thumb|thumbtime=4|left|4. епизода: ''Спектар'' (1916)]] Четвртата епизода носи наслов „Спектар“ (француски: ''Le Spectre'') и трае 30 минути, а премиерно била прикажана на 7 јануари 1916 година. Големиот вампир е преправен како агент за недвижности со име Трепс. Кај него доаѓа Хуан-Хосе Морено (го игра Фернанд Херман), кој сака да изнајми соба во која мора да има сеф. Трепс го носи клиентот во еден стан, но Морено не знае дека сефот е лажен, односно дека Големиот вампир има пристап до него. Кога Морено ја става својата торба во сефот, Големиот вампир и Ирма Веп во торбата ја наоѓаат црната облека која ја користат „Вампирите“. Подоцна, еден [[банка]]р му дава налог на својто вработен да пренесе 300.000 [[Француски франк|франци]], а Ирма е преправена како негова секретарка. Таа му јавува на Големиот вампир и „Вампирите“ го грабнуваат службеникот и го убиваат. Утредента, службеникот не се појавува на работа, па задачата за пренос на парите ѝ ја доверуваат на секретарката на банкарот, т.е. на Ирма. Но, за чудо, истиог миг, во банката се појавува убиениот службеник, кој ги зема парите. Големиот вампир го следи, но човекот со [[пари]]те влегува во отворот за канализацијата и успева да побегне со парите. Филип доаѓа во банката, преправен како мајстор за поправка на [[телефон]]ската мрежа и ја открива Ирма, а потоа успева да влезе во нејзиниот стан. Таму пристигнуваат Ирма и Големиот вампир, кои го отвораат сефот и во него го наоѓаат мртвото тело на банкарскиот службеник. Тогаш, Филип сака да ги приведе, но слугинката на Ирма го удира по главата и тој се онесвестува, а Ирма и Големиот вампир бегаат од станот. Кога се освестува, Филип ја повикува [[полиција]]та, а во меѓувреме, Морено влегува во својто апартман, го наоѓа сефот отворен и низ нго влегува во станот на Ирма, каде го чека Филип со [[револвер]] во раката. Тогаш, Морено му раскажува како случајно го нашол мртвото тело на банкарскиот службеник, како со своите помошници го скрил телото во сефот и како, маскиран како убиениот службеник, ги зел парите. Во тој миг доаѓа [[полиција]]та и го приведува Морено.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=wjF4_lHGqLA Les Vampires (1915-16) Ep. 4 "The Spectre", dir. Louis Feuillade (пристапено на 31.1.2019)]</ref> ==Петта епизода== [[File:Les Vampires - L'Evasion du mort (1916).webm|thumb|thumbtime=4|5. епизода : ''Бегството на мртовецот'' (1916)]] Петтата епизода носи наслов „Бегството на мртовецот“ (француски: ''L'évasion Du Mort'') и трае 35 минути, а премиерно била прикажана на 28 јануари 1916 година. Морено излегува пред [[суд]]ијата, но испива [[отров]] и паѓа мртов. Неговото тело го стваат во [[затвор]]ската ќелија, но тој го убива стражарот и успева да избега. Ноќта, Мазамет не може да заспие и од својот прозорец го гледа Морено како влегува во своето засолниште. По некое време, луѓето на Морено го киднапираат Филип, но тој успева да се ослободи. Следејќи една трага, тој го посетува човекот што изработува [[Маска|маски]], а таму се наоѓа Морено кој порачува полициски униформи за својата банда. Притоа, Морено го следи Филип, а неговите помошници, облечени како [[Полиција|полицајци]], повторно го киднапираат Филип. Потоа, го носат во своето тајно засолниште, каде сакаат да го обесат, но Морено се смилува под услов Филип да му даде [[информации]] за „Вампирите“. Меѓутоа, во засолништето на Морено се наоѓа Мазамет, кој претходно изработил клуч, и тој го ослободува Филип. Големиот вампир, преправен како [[Барон (титула)|барон]], приредува забава во својата куќа на која се поканети највидните луѓе од [[Париз]]. Тој пушта гас во просторијата и ги заспива присутните, а „Вампирите“ им го крадат накитот. Меѓутоа, Морено ги надитрува и им го зема пленот, со што му се одмаздува на Големиот вампир за измамата со сефот во изнајмениот стан. На крајот од оваа епизода, Мазамет го посетува Филип, нервозен поради тоа што Морено и „Вампирите“ уште еднаш успеале да им избегаат.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=Q9IC6l2V5xM YouTube, Les Vampires (1915-16) Ep. 5 "Dead Man's Escape", dir. Louis Feuillade (пристапено на 7.2.2019)]</ref> ==Шеста епизода== [[File:Les Vampires - Les Yeux qui fascinent (1916).webm|thumb|thumbtime=4|left|6. епизода: ''Хипнотички очи'' (1916)]] [[Image:Les-vampires-irma-vep.jpg|thumb|left|Хуан-Хосе Морено и Ирма Веп во „Хипнотички очи“.]] Шестата епизода носи наслов „Хипнотички очи“ (француски: ''Les Yeux Qui Fascinent'') и трае 54 минути, а премиерно била прикажана на 24 март 1916 година. Морено ги разгледува весниците барајќи [[информации]] за „Вампирите“ за кои дознава дека извршиле [[убиство]] во [[Фонтенбло]]. Тој изнајмува нова слугинка која ја [[Хипноза|хипнотизира]], принудувајќи ја да ги извршуав неговите команди. Во меѓувреме, Главниот вампир и неговите соработници се наоѓаат во еден [[хотел]] во Фонтенбло. Тој е преправен како гроф, а Ирма Веп како неговиот син. Во истиот хотел се наоѓа и брачен пар од [[САД]], кои се пријавени со лажни имиња. Всушност, тие украле голем износ [[пари]] од еден американски милионер и избегале со парите. Едно утро, [[Американец]]от ги сокрива парите под една [[карпа]], но не знае дека го набљудуваат Филип и Мазамет, кои се сомневаат во неговото однесување. Тие ги откриваат парите и ги земаат со себе, а случајот го пријавуваат во [[полиција]]та. Истовремено, во [[хотел]]от, Големиот вампир открива дека американскиот брачен пар е поврзан со ограбените пари. Една вечер, додека Големиот вампир им чита на хотелските гости за доживувањата на неговиот дедо за време на [[Наполеонови војни|Наполеоновите војни]], Ирма Веп влегува во собата на Американците и ја зема мапата на скриените пари. Меѓутоа, во истиот хотел пристигнува и Морено со неговата банда и тој ја хипнотизира и ја грабнува Ирма, а неговата слугинка, преправена како Ирма, му ја носи мапата на Големиот вампир. Тој ја испраќа својата сопатничка да ги земе парите, но таа ја наоѓа само картичката оставена од Филип, во која пишува дека парите се кај него. Морено ја грабнува и неа и ѝ кажува дека бара откуп за Ирма. Кога полицијата пристигнува во хотелот, „Вампиирте“ и Морено веќе се избегани, но полицајците успеваат да ги уапсат Американците. Морено се вљубува во Ирма и не сака да им ја предаде на „Вампирите“. Затоа, тој ја хипнотизира и ја принудува да напише признание дека е членка на „Вампирите“ и дека е одговорна за повеќе убиства. Во станот на Морено пристигнува Големиот вампир кого го убива хипнотизираната Ирма Веп. Епизодата завршува така што парите му припаѓаат на Мазамет, кој така станува богат човек. Во неговиот стан доаѓа Филип, а потоа го посетува голема група [[новинар]]и на кои Мазамет им дава изјави. ==Седма епизода== [[File:Les Vampires - Satanas(1916).webm|thumb|thumbtime=4|7. епизода: ''Сатанас'' (1916)]] [[Image:Musidora in Les Vampires (7 episodio).tiff|thumb|right|Ирма Веп и Хуан-Хосе Морено во „Сатана“]] Седмата епизода носи наслов „[[Сатана]]“ (француски: ''Satanas'') и трае 46 минути, а премиерно била прикажана на 15 април 1916 година. Откако Ирма го убива Големиот вампир, Морено го става неговото тело во сандак. Тогаш, кај него пристигнува непознат човек, кој со еден допир го [[Парализа|парализира]] Морено, а потоа му кажува дека се вика Сатана и дека тој е вистинскиот Голем вампир при што од него бара да му се покори. Ноќта, Мазамет се забавува во едно [[кабаре]], кое претставува собиралиште на бандата на Морено. Со цел да добие [[информации]] за Големиот вампир, Морено имнаредува на своите луѓе да го претресат станот на Мазамет. Подоцна, кога Мазамет доаѓа дома, во друштво со две девојки и еден маж (сите, членови на бандата на Морено), тие го пребаруваат неговиот стан, но тој ги осуетува нивните намери и им вперува [[пиштол]]. Сепак, една од девојките го гаси светлото во станот и соработниците на Морено успеваат да побегнат. Во меѓувреме, во кабарето, Морено добива заканувачка порака од Сатана, кој набргу го гранатира кабарето. По тој настан, Морено и Ирма одат кај Сатана и му се потчинуваат, а тој им го изложува својот план како да украдат пари од американскиот милионер Џорџ Болдвин, кој штотуку пристигнал во [[Париз]]. За таа цел, соработничката на Морено, Лили Флауер, го посетува Болдвин и му зема автограм, а Ирма Вем му го снима гласот. Користејќи го потписот на Болдвин, Морено составува налог за исплата на 100.000 [[долар]]и и Лили Флауер оди да ги подигне [[пари]]те. Кога банкарот се јавува во [[хотел]]от, Ирма Веп го пушта снимениот глас на Болдвин. Но, во мигот кога Лили Флауер ги зема парите, во банката пристигнува Мазамет, кој ја препознава како девојката од кабарето и ја следи до нејзиниот дом. Лили, пак, му ги дава парите на Морено, кој му ги носи на Сатана, но тој му ги враќа, со намера да го придобие за себе. Мазамет и Филип ја заробуваат Лили Флауер и ја принудуваат да го повика Морено, а кога тој и Ирма пристигнуваат во нејзиниот дом, [[полиција]]та ги фаќа во стапица.<ref>[https://www.dailymotion.com/video/x15fwdd Daily motion (пристапено на 25.2.2019)]</ref> ==Осма епизода== [[File:Les Vampires - Le Maître de la foudre (1916).webm|thumb|thumbtime=4|left|8. епизода: ''Господарот на громот'' (1916)]] [[Image:Marcel Lévesque-Les Vampires, 8 episodio.jpg|thumb|left|Оскар-Клод Мазамет во „Господарот на громот“]] [[Image:Les Vampires (8)-Louis Leubas.tiff|thumb|left|Сатанас составува бомба во „Господарот на громот“.]] Осмата епизода носи наслов „Господарот на [[гром]]от“ (француски: ''Le Maître de la Foudre'') и трае 52 минути, а премиерно била прикажана на 12 мај 1916 година. Ирма Веп е осудена на доживотна робија и треба да биде пренесена во казнена колонија во [[Алжир]]. Додека се подготвува да замине, Филип и Мазамет ја известуваат дека Морено е погубен. Меѓутоа, во пристаништето од кое треба да замине [[Брод (пловило)|бродот]] за [[Африка]] пристигнува Сатана, преправен како [[Свештенство|свештеник]]. Тој ѝ дава шифрирана порака на Ирма, известувајќи ја дека бродот ќе експлодира. И навистина, од хотелската соба, Сатана испалува граната од својот [[топ]] и го потопува бродот, а весниците известуваат дека нема преживеани. Во меѓувреме, врз основа на својата црвена тетратка со шифрите на „Вампирите“, Филип заклучува дека [[експлозија]]та во [[кабаре]]то дошла од [[Монмартр]], а Мазамет ја прифаќа задачата да го открие точното место. Тој, заедно со синот, оди низ улиците, преправени како скитници. Тие пристигаат пред влезот на една зграда токму во мигот кога се растовара багажот на Сатана и ја откриваат топовската граната, па Мазамет ја запишува адресата. Меѓутоа, Сатана го посетува Филип и привремено го парализира, а во неговиот стан ја остава својата шапка во која има темпирана [[бомба]]. За среќа, тогаш доаѓа Мазамет, кој успева да ја фрли бомбата во дворот, така што Филип е спасен. Ирма успева да ја преживее експлозијата на бродот и, целата исцрпена, пристигнува на една железничка станица, а железничарите и полицајците ѝ помагаат и таа заминува во Париз, каде им се придружува на „Вампирите“. Во станот на Сатана доаѓаат Мазамет и синот. Сатана ги осуетува нивните намери и го напаѓа синот на Мазамет, а тој пука во него, но го ранува својот татко. Додека Сатана го дави синот на Мазамет, во станот влегува [[полиција]]та и Сатана е уапсен и затворен. „Вампирите“ дознаваат за апсењето на нивниот водач, а еден од нив, [[хемичар]]от познат како „Веномус“ ги има инструкциите што му ги дал Сатана, ако биде уапсен. Во [[затвор]]от, Сатана добива отровно писмо и умира.<ref>[https://archive.org/details/lesVampires1915Episode8-theThunderMaster archive.org, "LES VAMPIRES" (1915) Episode 8-The Thunder master (пристапено на 3.3.2019)]</ref> ==Деветта епизода== [[File:Les Vampires - L'Homme des poisons (1916).webm|thumb|thumbtime=4|9. епизода: ''Трујачот'' (1916)]] [[Image:Les Vampires (9 ep) Frederik Moriss.jpg|thumb|Веномус во „Трујачот“]] [[Image:Les Vampires - L'Homme des poisons - Irma Vep en danger.jpg|thumb|right|Ирма Веп во „Трујачот“]] Деветтата епизода носи наслов „Трујачот“ (француски: ''L'homme des Poisons'') и трае 48 минути, а премиерно била прикажана на 2 јуни 1916 година. По самоубиството на Сатана, Веномус е новиот Голем вампир. Тој и Ирма дознаваат каде живее свршеницата на Филип и Ирма се вселува во зградата каде што живее таа. Другата Вампирка, преправена како слугинка на Ирма, го дознава името на фирмата што ќе ја послужува [[храна]]та за време на свршувачката, Веномус ја откажува порачката, а „Вампирите“ носат храна во домот на свршеницата на Филип. За време на свршувачката, еден слуга умира пиејќи од [[шампањ]]от, а токму во мигот кога Мазамет сака да им наздрави на младенците, слугинката ги известува гостите дека во шампањот има [[отров]]. „Вампирите“ успеваат да избегаат, Веномус се затвора во еден креденец во станот, а Мазамет се крие зад завесата. Во собата влегува Филип и му се фрла на Мазамет, а Веномус ја користи збрката за да побегне. По неколку дена, Филип им испраќа шифрирана порака на својата мајка и на Мазамет, известувајќи ги дека наскоро ќе ја префрли свршеницата на ново место, каде ќе биде безбедна. Ноќта, Филип доаѓа кај својата свршеница, но Ирма и нејзината слугинка испуштаат отровен [[гас]] во [[автомобил]]от со кој треба да заминат во [[Фонтенбло]]. Мазамет, кој е скриен во просторот за багажот, се бори со Ирма, но нејзината слугинка го онеспособува со отровниот гас. Подоцна, во полициската станица, Мазамет се освестува и му јавува на Филип, кој штотуку пристигнува со своето [[семејство]] во новата куќа во Фонтенбло. Ирма влегува во автомобилот и успева да побегне, а патем застанува во еден [[ресторан]]. Филип пристигнува во ресторанот и ја заробува Ирма, а потоа, заедно со Мазамет ја пренесуваат во [[хотел]]от „[[Пирамида]]“ во кој треба да се сретнат Ирма и Веномус. Додека тие чекаат да влезе Веномус, Ирма успева да го предупреди и двајцата бегаат со неговиот автомобил. Филип и Мазамет ги бркаат, Веномус скока од автомобилот, а Филип ја продолжува потерата по него. Кога Мазамет сака да му помогне, него го запираат двајца [[Полиција|полицајци]] со кои тој започнува кавга при што му удира шлаканица на еден од полицајците. Поради тоа, Мазамет е притворен, а во станицата пристигнува и Филип и полицаецот се согласува да ја скине пријавата против Мазамет.<ref>[https://archive.org/details/lesVampires1915Episode9-thePoisoner archive.org, "LES VAMPIRES" (1915) Episode 9-The Poisoner (пристапено на 3.3.2019)]</ref> ==Десетта епизода== [[File:Les Vampires - Les Noces sanglantes (1916).webm|thumb|thumbtime=2|left|10. епизода: ''Страшната венчавка'' (1916)]] Десеттата епизода носи наслов „Страшната венчавка“ (француски: ''Les Noces Sanglantes'') и трае 60 минути, а премиерно била прикажана на 30 јуни 1916 година. Во домот на Филип и неговата сопруга пристигнува Августина, вдовицата на отруениот слуга. Истовремено, таму доаѓа и Мазамет кој не ја крие својата симпатија кон Августина. Еден ден, таа добива писмо со понуда да ја посети мадам д'Алба која ќе ѝ ја открие тајната на [[убиство]]то на нејзиниот сопруг. Августина оди на наведената адреса, но не знае дека ја следи Мазамет, кој е љубоморен. Мадам д'Алба ѝ кажува на Августина дека нејзиниот сопруг го отруле „Вампирите“, но истовремено ја [[Хипноза|хипнотизира]], наредувајќи ѝ во текот на ноќта да ја отвори влезната врата од домот на Филип Жеранд. Ноќта, таа ја извршува наредбата, но не знае дека ја следи љубоморниот и вљубен Мазамет. „Вампирите“ влегуваат во станот на Филип, ја врзуваат Августина и поставуваат [[отров]]ен [[гас]], со намера да ги отрујат Филип и неговата сопруга. Меѓутоа, Мазамет ја попречува нивната акција, а потоа, тој, Филип, Августина и неколку полицајци одат во станот на мадам д'Алба. Во меѓувреме, „Вампирите“ доаѓаат во домот на Филип и ја киднапираат неговата сопруга. Додека трае полициската акција, Августина излегува надвор и „Вампирите“ ја киднапираат и неа, а потоа успеваат да ѝ побегнат на [[полиција]]та. Филип се враќа дома и сфаќа дека неговата сопруга е грабната, но Мазамет му кажува дека ќе го најдат засолништето на „Вампирите“ така што ќе ја следат трагата што ја оставиле зад себе - маслото што течело од нивниот [[автомобил]]. Потоа, Филип ја наоѓа куќата во која се затворени неговата жена и Августина и со јаже им спушта [[пиштол]]. Ноќта, тој пак се враќа во куќата и ги затекнува „Вампирите“ како ја слават венчавката на Веномус и Ирма Веп. Филип го сече јажето што го оставиле „Вампирите“ во случај на опасност, а потоа ја повикува полицијата. Започнува престрелка во која се убиени „Вампирите“, но Ирма Веп успева да се скрие. Таа слегува во подрумот каде што се затворени Августина и сопругата на Филип, која ја убива Ирма Веп. Тогаш, во подрумот пристигаат Филип и Мазамет, а по успешно извршената акција, Мазамет ѝ ја изјавува својата љубов на Августина. Неколку дена подоцна, тој оди во домот на Филип и ја бара раката на Августина. == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Француски филмови]] [[Категорија:Неми филмови]] [[Категорија:Црно-бели филмови]] [[Категорија:Филмови на Луј Фојад]] [[Категорија:Филмови од 1915 година]] [[Категорија:Филмови од 1916 година]] [[Категорија:Криминалистички филмови]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Париз]] 83odx7gvlhhwdvs8plw08u7l1izb52t 0 1216642 5581518 5082335 2026-06-23T13:57:22Z CommonsDelinker 746 Замена на [[File:Magyarok-Bejovetele-ChroniconPictum.jpg]] со [[File:Képes_krónika_-_21.oldal_-_A_magyarok_bejövetele_Pannóniába.jpg]] (од страна на [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] поради: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR4|Criterion 4 5581518 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Képes_Krónika_1360.jpg|мини|307x307пкс|Првата страница на ''Илустрирана хроника'']] '''Илустрирана хроника''' е средновековна илустрирана хроника од [[Кралство Унгарија|Кралството Унгарија]] од втората половина на XIV век. Тој го претставува меѓународниот уметнички стил на кралскиот двор на [[Лајош I Анжујски]]. Неговото полно име е: ''Chronicon pictum, Marci de Kalt, Chronica de gestis Hungarorum'' односно ''Илустрирана хроника, Марк Калтовска хроника за делата на Унгарците''. == Историја на хрониката == Хрониката ја напишал Марк Калти кратко време по 1358 година, а последните илустрации биле завршени помеѓу 1370 и 1373 година. Хрониката ја дал унгарскиот крал [[Лајош I Анжујски|Лајош I]] на францускиот крал [[Шарл V Мудриот|Шарло V]], кога ќерката на Лајош, била верена со синот на шарло, Луј I, војводата од Орлеан.<ref name="praz">{{Наведена книга|title=Legendy a kroniky koruny Uherské (Legends and chronicles of Hungarian crown)|last=Pražák, Nechutová, Bartoňková|first=|publisher=Nakladatelství Vyšehrad|year=1988|isbn=|location=Prague|pages=340–346}}</ref> Хрониката потоа му била дадена на [[Ѓорѓе Бранковиќ]] во 1456 година, каде што била копирана, а подоцна изгубена, можеби поминала извесно време во турска сопственост.<ref name="praz" /> Оваа хроника повторно се појавила во првата половина на 17 век во кралските архиви во Виена, поради што се нарекува и ''Винеска илустрирана хроника''. Ракописот сега се чува во [[Национална библиотека на Унгарија|Националната библиотека на Унгарија]], во [[Будимпешта]].<ref name="praz" /> == Прикажана историја == Илустрациите кои се 147 на број се одличен извор на информации за средновековната унгарска културна историја, костимите и дворскиот живот во 14 век. Многу од минијатурите што се гледаат во оваа хроника се насликани со злато. Уметничката вредност на минијатурите е доста висока, ако ги споредиме сличните минијатури од другите делови на Западна Европа од истото време. Ликовите се нацртани со детали и со познавање на [[анатомија]]та. Дури и очното јаболко е насликано, што може да се провери само преку микроскоп. Сите минијатури кои го прикажуваат [[Атила]] се нарушени или дури и избришани, особено последната што ја покажува смртта на Атила. Ова не може да биде поради времето, бидејќи сите други минијатури и текст се зачувани добро. Минијатурите користат [[симбол]]ика, односно на сликата што го претставува првото доаѓање има [[камила]], а за второто доаѓање има бел коњ, што веројатно значи дека влегувањето во [[Панонска Низина|Панонската Низина]] првиот пат не било успешно, како што камилата е „пренасочен“ коњ, а белиот коњ е „чист квалитет“. Текстот на [[Латински јазик|латинскиот]] е без грешка и со висок квалитет. == Галерија == <gallery> Податотека:Attila-ChroniconPictum.jpg|[[Атила]] како прв [[Кралство Унгарија|унгарски]] крал Податотека:HunSiege-ChroniconPictum.jpg|[[Хуни]]те во опсада на [[Аквилеја]] Податотека:Attila-PopeLeo-ChroniconPictum.jpg|<>Состанокот на [[Атила]] со [[Папа Лав I|папата Лав]] Податотека:FeherSzarvas-ChroniconPictum.jpg|[[Хунор и Магор]] Податотека:HetVezer-ChroniconPictum.jpg|[[Унгарски племиња]] Податотека:Képes krónika - 21.oldal - A magyarok bejövetele Pannóniába.jpg|[[Унгарско освојување на Карпатскиот басен]] Податотека:Lehel-Kurtje-ChroniconPictum.jpg|[[Лехел]] и неговиот [[рог]] Податотека:Geza-ChroniconPictum.jpg|Големиот кнез [[Геза]] Податотека:Istvan-ChroniconPictum.jpg|Кралот [[Стефан I (Унгарија)|Стефан I]] Податотека:Laszlo-Coronation-ChroniconPictum.jpg|Кралот [[Ладислав I]] Податотека:Konyves Kalman.jpg|Кралот [[Коломан]] Податотека:Viennese Illuminated Chronicle Posada.jpg|[[Битка кај Посада]] Податотека:BelaIV-ChroniconPictum.jpg|Кралот [[Бела IV]] </gallery> == Надворешни врски == {{рв|Chronicon Pictum}} *{{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120304111134/http://konyv-e.hu/pdf/Chronica_Picta.pdf|date=March 4, 2012|title=A digitized version of the Chronicon itself}} * {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=s4wAAAAAcAAJ&pg=PR1|title=Chronicon Budense|last=Podhradczky József|year=1838|location=Buda|language=la|orig-year=1365}} - Повеќе читлив латински текст, со белешки на латински * {{Наведена книга|url=http://mek.oszk.hu/10600/10642/|title=Képes Krónika|last=Geréb László|publisher=Magyar Hírlap and Maecenas|year=1993|isbn=963 8164 07 7|language=hu}} {{Наведена книга|url=http://mek.oszk.hu/10600/10642/|title=Képes Krónika|last=Geréb László|publisher=Magyar Hírlap and Maecenas|year=1993|isbn=963 8164 07 7|language=hu}} {{Наведена книга|url=http://mek.oszk.hu/10600/10642/|title=Képes Krónika|last=Geréb László|publisher=Magyar Hírlap and Maecenas|year=1993|isbn=963 8164 07 7|language=hu}} {{Наведена книга|url=http://mek.oszk.hu/10600/10642/|title=Képes Krónika|last=Geréb László|publisher=Magyar Hírlap and Maecenas|year=1993|isbn=963 8164 07 7|language=hu}} - Унгарски превод на унгарската електронска библиотека == Наводи == <references /> [[Категорија:Книги од 14 век]] [[Категорија:Историја на Унгарија во средниот век]] [[Категорија:Унгарски летописи]] sm7oonj76jnl4h7zff0x0gyvvc7ermy 0 1217092 5581778 5299447 2026-06-24T07:12:45Z BosaFi 115936 5581778 wikitext text/x-wiki [[File:LugosiDevilBatColor.png|thumb|250px]]'''Бела Ференц Дежо Блашко''' (20 октомври 1882 година — 16 август 1956), подобро познат како '''Бела Лугоши''' — [[Кралство Унгарија|унгарско]]-американски [[глумец]] познат по портретирање на [[Дракула|грофот Дракула]] во [[Дракула (филм од 1931)|филмот]] од 1931 година и за неговите улоги во други [[Хорор (филм)|хорор-филмови]]. Откако глумел во мали дела на сцената во неговата родна Унгарија, Лугоши ја добил својата [[Филм|филмска]] прва улога во 1917 година. Тој морал да ја напушти земјата по неуспешната Унгарска комунистичка револуција од 1919 година. Глумел во неколку филмови во [[Вајмарска Република|Германија]] пред да пристигне во Соединетите Држави како морнар на трговски брод. Во 1927 година, се појавил како грофот Дракула во адаптација на [[Бродвеј]] во романот Брам Стокер. Подоцна се појавил во класичниот филм ''Дракула'' од [[Universal studios|Universal Pictures]]. Во текот на 1930-тите години, заземал важна улога во популарните хорор филмови, со [[Источна Европа|источноевропски]] амбиент, но неговиот унгарски нагласок го ограничил неговиот репертоар, додека тој неуспешно се обидувал да избегне типизирање. Во меѓувреме, тој честопати бил поврзан со Борис Карлоф, кој бил во можност да бара највисока наплата. На негова фрустрација, Лугоши, повелба на членот на Американското филмско здружение за филмски глумци, повеќе се ограничувал за помали делови, главно вработени во студиото, за да можат да го стават неговото име на постерите. Меѓу неговите сопартии со Карлоф, тој изведувал големи улоги само во ''Црната мачка'' (1934), ''Гавранот'' (1935) и ''Синот на Франкенштајн'' (1939); дури и во ''Гавранот'', Карлоф бил највисоко платен и покрај тоа што Лугоши ја имал водечката улога. Во тоа време, Лугоши добивал редовни лекови за [[ишијас]], и станал зависен од [[морфин]] и [[метадон]]. Оваа зависност од [[дрога]] била забележана од продуценти, а понудите на крајот се намалиле на неколку делови во нискобуџетните филмови на Ед Вуд, особено ''Планот 9 од далечната вселена''. Лугоши, кој петпати се оженил и имал еден син, Бела Џорџ, починал од [[срцев удар]] на 16 август 1956 година. == Ран живот == [[Податотека:Bela_Lugosi_18.jpg|лево|мини| Лугоши на возраст од 18 години]] Лугоши, најмладиот од четирите деца,<ref name="monsters-universal-studios">{{Наведена книга|title=Monsters: A Celebration of the Classics from Universal Studios|last1=Osborn, Jennifer (editor)|last2=Milano, Roy (photo captions)|publisher=Del Ray Books, imprint of Random House, Inc.|year=2006|isbn=0-345-48685-4|location=New York, NY|page=38}} Referenced information is from an essay in the book written by his son Bela G. Lugosi.</ref> е роден како Бела Ференц Дежо Блашко во Лугош, [[Кралство Унгарија|Кралството Унгарија]] (сега Лугој, [[Романија]]) на [[Унгарци|унгарскиот]] таткото Иштван Блашко, банкар, и [[Срби|српска]] мајка Пола де Војнич.<ref>"United States Census, 1930," database with images, FamilySearch (https://familysearch.org/ark:/61903/1:1:XCJB-Z61 : accessed 20 May 2018), Bela Lugosi, Los Angeles (Districts 0001-0250), Los Angeles, California, United States; citing enumeration district (ED) ED 47, sheet 9A, line 4, family 193, NARA microfilm publication T626 (Washington D.C.: National Archives and Records Administration, 2002), roll 133; FHL microfilm 2,339,868.</ref> Подоцна го основал своето презиме во неговиот роден град. Тој и неговата сестра Вилма пораснале во [[Римокатоличка црква|римско-католичко]] семејство.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=Aueo3mOrIKIC&pg=PA38|title=Lugosi: His Life in Films, on Stage, and in the Hearts of Horror Lovers|last=Rhodes|first=Gary|year=1997|publisher=McFarland |isbn=0-7864-0257-1}}</ref> На 12-годишна возраст, Лугоши го напуштил училиштето. Ја започнал својата глумечка кариера во 1901 или 1902 година. Неговите најрани познати изведби се од провинциски театри во сезоната 1903-04, играјќи мали улоги во неколку претстави и [[Оперета|опери]].<ref>Arthur Lennig, ''The Immortal Count'', University Press of Kentucky, 2003, p. 21; {{ISBN|978-0-8131-2273-1}}.</ref> Тој продолжил со драмите на [[Вилијам Шекспир|Шекспир]] и други главни улоги. Откако се преселил во [[Будимпешта]] во 1911 година, играл десетици улоги со Народниот театар во Унгарија помеѓу 1913-19. Иако Лугоши подоцна тврдел дека „станал главен глумец на Кралскиот национален театар на Унгарија“, скоро сите негови улоги имале мали или придружни делови.<ref>Arthur Lennig, ''The Immortal Count'', University Press of Kentucky, 2003, pp. 25–26, 28–29; {{ISBN|978-0-8131-2273-1}}.</ref> За време на [[Прва светска војна|Првата светска војна]], служел како пешадија во Австроунгарската армија од 1914-16, и се издигал во ранг на поручник. Бил награден со Медал поради тоа што ги претрпел рани додека служел на [[Источен фронт (Прва светска војна)|рускиот фронт]]. Поради неговиот активизам во унијата на глумци во Унгарија за време на револуцијата од 1919 година, тој бил принуден да ја напушти својата татковина. Првпат отишол во [[Виена]] пред да се насели во [[Берлин]], каде што продолжил со глума. Го зел името „Лугоши“ во 1903 година зод почит кон неговото родно место,<ref>{{Наведени вести|url=http://www.huffingtonpost.com/dr-franklin-ruehl-phd/halloween-facts-history-_b_1074357.html|title=15 Intriguing Halloween-Related Factoids!|date=3 November 2011|work=Huffington Post}}</ref> и на крајот патувал во [[Њу Орлеанс|Њу Орлеанс, Луизијана]] како екипаж на брод. == Личен живот == [[Податотека:Lugosi_Béla_színművész_és_első_felesége,_Szmik_Ilona._Fortepan_8777.jpg|мини|Со својата прва жена, Илона Шмик, во 1917 година]] Во 1917 година, Лугоши се оженил со Илона Смик. Двојката се развела во 1920 година. Во 1921 година тој се оженил со Илона фон Монтаг и се развел во 1924 година. Во 1929 година, Лугоши го зазел своето место во холивудското општество и скандалот кога се оженил со богатата жителка на [[Сан Франциско]], Беатрис Викс, вдовица на архитект Чарлс Питер Викс. Таа поднела барање за развод четири месеци подоцна, наведувајќи ја како причина глумицата [[Клара Боу]] како „друга жена“.<ref>Arthur Lennig, ''The Immortal Count'', University Press of Kentucky, 2003, p. 68; {{ISBN|978-0-8131-2273-1}}.</ref> На 26 јуни 1931 година, Лугоши станал натурализиран државјанин на САД. Во 1933 година се оженил со 19-годишната Лилијан Арк, ќерка на унгарски имигранти. Имале дете, Бела Г. Лугоши, во 1938 година.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.metnews.com/articles/bela021402.htm|title=Friedemann O'Brien Goldberg & Zarian Names Bela G. Lugosi Of Counsel|work=Metropolitan News-Enterprise|access-date=2008-04-20|quote=Bela G. Lugosi, a well-known Los Angeles trial and entertainment lawyer and son of the actor famed for his portrayals of Count Dracula, has become of counsel to the downtown office of Friedemann O'Brien Goldberg & Zarian.}}</ref> Бела имал четири внуци и шест правнуци. Лилиан и Бела, како и неговата мајка, се одморале на имотот на езерото Елсиноре, Калифорнија, помеѓу 1944 и 1953 година. Бела Лугоши Џуниор присуствувал на Елсинорското поморско и воено училиште во езерото Елсиноре. Лилиан и Бела се развеле во 1953 година,<ref name="arch">{{Наведени вести|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,936129,00.html|title=Divorced|date=27 July 1953|work=Time|access-date=21 March 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080330000614/http://www.time.com/time/magazine/article/0%2C9171%2C936129%2C00.html|archive-date=30 March 2008|url-status=|quote=Bela Lugosi, 68, veteran Hollywood cinemonster (Dracula); by his third wife, Lillian Arch Lugosi, 41, on the ground that his 'unfounded jealousy' constituted mental cruelty; after 20 years of marriage, one son; in [[Los Angeles]].}}</ref> барем делумно поради љубомората на Бела над Лилијан, која завршила со полно работно време како помошник на Брајан Донлеви за сериите и студиите за радио и телевизиски серии Донели, О''пасната задача'' <ref>Arthur Lennig, ''The Immortal Count'', University Press of Kentucky, 2003, p. 393; {{ISBN|978-0-8131-2273-1}}.</ref> - Лилијан конечно се омажила за Брајан Доневи, во 1966 година. Лугоши се оженил со Хот Линингер, неговата петта сопруга, во 1955 година; тие останале венчани до неговата смрт. Таа била љубител, пишувајќи му писма кога бил во болница, се опоравувал од зависност од Демерол. Таа ги потпишувала писмата со „Трошка надеж“. Починал во 1997 година на возраст од 77 години. == Смрт == [[Податотека:Bela_Lugosi's_grave.JPG|десно|мини| Гробот на Лугоши на Св. Крст гробишта, Калвер Сити, Калифорнија]] Лугоши починал од [[срцев удар]] на 16 август 1956 година, лежејќи на креветот во својот стан во [[Лос Анџелес]], на возраст од 73 години.<ref name="obit">{{Наведени вести|url=http://www.latimes.com/local/obituaries/la-me-bela-lugosi-19560817-story.html|title=From the Archives: Actor Bela Lugosi, Dracula of Screen, Succumbs After Heart Attack at 73|date=August 17, 1956|work=Los Angeles Times|access-date=December 31, 2016}}</ref> Гласините дека Лугоши го држеле сценариото за ''Последната завеса'', планираниот проект Ед Вуд, за време на неговата смрт, не се вистина.<ref>{{Наведена книга|title=Lugosi: His Life in Films, on Stage, and in the Hearts of Horror Lovers|last=Rhodes|first=Gary Don|publisher=McFarland|year=1997|isbn=0-7864-0257-1|page=36}}</ref> Лугоши бил погребан со облеката од „Дракула“ на Света Крст на [[гробишта]]та во Калвер Сити, [[Калифорнија]]. Спротивно на популарното верување, Лугоши никогаш не побарал да биде погребан во неговата наметка. Бела Г. Лугоши во бројни прилики потврдил дека тој и неговата мајка, Лилијан, всушност, ја донеле одлуката, но верувале дека тоа би го сакал неговиот татко.<ref>[//en.wikipedia.org/wiki/Bela_G._Lugosi Bela G. Lugosi] states this in "The Road to Dracula", a documentary supplement in the DVD "Dracula -(1931)" [Universal Studios Classic Monster Collection, Universal DVD #903 249 9.11]</ref> Во 1979 година, расправајќи по предметот ''Лугоши против Јуниверсал Пикчерс,'' [[Врховен суд на Калифорнија|Калифорнија]] донел одлука дека правата на личноста на Лугоши не можат да му ги пренесат наследниците, како [[авторски права]]. Судот пресудил дека според законот во Калифорнија, сите права на публицитет, вклучувајќи го и правото на неговиот имиџ, престанале со смртта на Лугоши.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://library.findlaw.com/1998/Feb/1/130405.html |title=Lugosi, 603 P.2D at 431 |accessdate=2019-02-03 |archive-date=2012-07-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120712035614/http://library.findlaw.com/1998/Feb/1/130405.html |url-status=dead }}</ref> ==Значење и влијание== Инспирирани од Бела Лугоши, британската [[Рок-музика|рок]]-група „[[Баухаус (рок-група)|Баухаус]]“ ја снимила песната „Бела Лугоши е мртов“ (''Bela Lugosi's Dead''), која станала една од најпознатите песни во нивната кариера.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=pVatiofd9lg YouTube, Bela Lugosi's Dead (Official Version) (пристапено на 18.2.2019)]</ref> == Наводи == {{Reflist|30em}} == Литература == * ''Ед Вуд невестата од чудовиштето'' од Гери Д. Родос и Том Вивер (2015) BearManor Media, {{ISBN|1593938578}} {{ISBN|1593938578}} {{ISBN|1593938578}} 1593938578 * ''Дракула'' на ''Тод Браунинг'' од Гери Д. Родос (2015) Томахавк Прес, {{ISBN|0956683452}} {{ISBN|0956683452}} {{ISBN|0956683452}} 0956683452 * ''Бела Лугоши во лице'' од Бил Кафенбергер и Гери Д. Родос (2015) BearManor Media, {{ISBN|1593938055}} {{ISBN|1593938055}} {{ISBN|1593938055}} 1593938055 * ''Без патници се враќа: Изгубените години на Бела Лугоси'' од Бил Кафенбергер и Гери Д. Родос (2012) BearManor Media, {{ISBN|1593932855}} {{ISBN|1593932855}} {{ISBN|1593932855}} 1593932855 * ''Бела Лугоши: соништа и кошмари'' од Гери Д. Родос, со Ричард Шефилд, (2007) Колекционерство / Алфа Видео издавачи, {{ISBN|0-9773798-1-7}} {{ISBN|0-9773798-1-7}} {{ISBN|0-9773798-1-7}} 0-9773798-1-7 (тврд повез) * ''Лугоси: Неговиот живот на филм, сцена и во срцата на хорор љубовници'' од Гери Д. Родос (2006) McFarland & Company, {{ISBN|978-0786427659}} {{ISBN|978-0786427659}} {{ISBN|978-0786427659}} 978-0786427659 * ''Бесмртниот број: Животот и филмовите на Бела Лугоси'' од Артур Лениг (2003), {{ISBN|0-8131-2273-2}} {{ISBN|0-8131-2273-2}} {{ISBN|0-8131-2273-2}} 0-8131-2273-2 (тврд повез) * ''Бела Лугоши (серија на глумци'' на полноќните филмови) од Гери Свехла и Сузан Свехла (1995) {{ISBN|1-887664-01-7}} {{ISBN|1-887664-01-7}} {{ISBN|1-887664-01-7}} 1-887664-01-7 (мат) * ''Бела Лугоши: мајстор на Macabre'' од Лари Едвардс (1997), {{ISBN|1-881117-09-X}} {{ISBN|1-881117-09-X}} {{ISBN|1-881117-09-X}} 1-881117-09-X (Мека) * ''Филмови на Бела Лугоси'' од Ричард Бојарски (1980) {{ISBN|0-8065-0716-0}} {{ISBN|0-8065-0716-0}} {{ISBN|0-8065-0716-0}} 0-8065-0716-0 (тврд повез) * ''Злобни серии на Борис Карлоф, Бела Лугоши и Лон Чејни, помлади'' од Леонард Џ. Кол (2000) {{ISBN|1-887664-31-9}} {{ISBN|1-887664-31-9}} {{ISBN|1-887664-31-9}} 1-887664-31-9 (мат) * ''Вампир над Лондон: Бела Лугоши во Велика Британија'' од Френк Џ. Дело Стритто и Анди Брукс (2000) {{ISBN|0-9704269-0-9}} {{ISBN|0-9704269-0-9}} {{ISBN|0-9704269-0-9}} 0-9704269-0-9 (тврд повез) * ''Лугоси: Човекот зад Кејп'' од Роберт Кример (1976) {{ISBN|0-8092-8137-6}} {{ISBN|0-8092-8137-6}} {{ISBN|0-8092-8137-6}} 0-8092-8137-6 (тврд повез) * ''Бела Лугоси: Биографија на метаморфози'' од Едгардо Франсосини (1998) {{ISBN|88-459-1370-8}} {{ISBN|88-459-1370-8}} {{ISBN|88-459-1370-8}} 88-459-1370-8 == Надворешни врски == * <span class="url">[http://www.belalugosi.com/ Официјално мрежно место]</span> * [[imdbname:0000509|Бела Лугоши]] <span>на</span> [[Семрежна филмска база на податоци|IMDb]] * [http://port.hu/pls/pe/person.person?i_pers_id=4948 Повеќе информации] <span>на</span> PORT.hu * [https://www.allmovie.com/artist/p43690 Бела Лугоши] <span>на</span> [[AllMovie]] * [https://www.ibdb.com/broadway-cast-staff/50322 Бела Лугоши] <span>на</span> Интернет Бродвеј База на податоци [[File:Blue_pencil.svg|врска=https://www.wikidata.org/wiki/Q34529#P1220|алт=Edit this at Wikidata|текст-врв|безрамка|10x10пкс]] * <cite class="citation web">[https://www.findagrave.com/memorial/652 "Бела Лугоши"] . ''Легендарната сцена и глумецот на екранот'' . Најди гроб . 1 јануари 2001 година <span class="reference-accessdate">. Преземено <span class="nowrap">12 јануари</span> 2013 година</span> .</cite> * [http://www.cinemascream.com/bela-lugosi-biography-10-facts/ Видео биографија] {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Лугоши, Бела }} [[Категорија:Articles with IBDb links|Category:Articles with IBDb links]] [[Категорија:Родени во 1882 година]] [[Категорија:Починати во 1956 година]] [[Категорија:Римокатолички христијани од Унгарија]] [[Категорија:Унгарски глумци]] 74r4hl6un91fj6oozlrig4ew27rfvkq 2 1226300 5581814 5574719 2026-06-24T09:10:33Z Bjankuloski06 332 /* Религија */ 5581814 wikitext text/x-wiki == Археологија == * [[Ѓобекли Тепе]] — {{вп|214944}} * [[Мали Дол (Тремник)]] — {{вп|104604765}} * [[Мохенџо-даро]] — {{вп|5725}} == Архитектура == * [[пагода]] — {{вп|Q199451}} == Астрономија == * [[активно галактичко јадро]] — {{вп|46587}} * [[вселенски лет]] — {{вп|5916}} * [[галактичка астрономија]] — {{вп|58908}} * [[галактичка нишка]] — {{вп|1133705}} * [[Галактичко Средиште]] — {{вп|649112}} * [[гравитациска леќа]] — {{вп|185243}} * [[гравитациска микролеќа]] — {{вп|1028022}} * [[двоен астероид]] — {{вп|947662}} * [[длабоконебесно тело]] — {{вп|249389}} * [[ефемерида]] — {{вп|120200}} * [[геоцентризам]] — {{вп|Q165800}} * [[Земјин полупречник]] — {{вп|1155470}} * [[Земјина орбита]] — {{вп|1348808}} * [[затемнување]] — {{вп|141022}} * [[затемнување на Месечината]] — {{вп|44235}} * [[коронограф]] — {{вп|835032}} * [[кулминација]] — {{вп|611114}} * [[меѓугалактичка ѕвезда]] — {{вп|2731563}} * [[меѓуѕвездена средина]] — {{вп|41872}} * [[настанок и развој на галаксиите]] — {{вп|1995140}} * [[небесен меридијан]] — {{вп|148901}} * [[осна прецесија]] — {{вп|83094}} * [[празнина (астрономија)]] — {{вп|845371}} * [[премин на Венера]] — {{вп|185203}} * [[прикривање (астрономија)]] — {{вп|202746}} * [[протогалаксија]] — {{вп|64286159}} * [[Сејфертова галаксија]] — {{вп|213930}} * [[темна материја]] — {{вп|79925}} * [[Хаблов закон]] — {{вп|179916}} * [[ширење на вселената]] — {{вп|1129469}} == Биологија == === Ботаника === * [[васкуларни растенија]] — {{вп|27133}} * [[изумирање]] — {{вп|123509}} * [[јута (материјал)]] — {{вп|107211}} * [[лепавец]] — {{вп|161581}} * [[опрашување]] — {{вп|134624}} * [[прицветник]] — {{вп|729496}} * [[сисал]] — {{вп|159221}} * [[ф’стак]] — {{вп|36071}} * [[филотаксија]] — {{вп|839659}} === Зоологија === * [[етологија]] — {{вп|7155}} * [[гасеница]] — {{вп|81825}} * [[капибара]] — {{вп|131538}} * [[киви (птица)]] — {{вп|43642}} * [[орнитологија]] — {{вп|44703}} * [[преживар]] — {{вп|192164}} * [[трилобити]] — {{вп|17170}} == Географија == === Поими === * [[облачна шума]] — {{вп|214469}} * [[палеогеографија]] — {{вп|52151}} * [[полдер]] — {{вп|106259}} === Мориња === * [[Јадранско Море]] — {{вп|13924}} ('''минијатурен никулец''') === Острови === * [[Амстердам (остров)]] — {{вп|194215}} * [[Курилски Острови]] — {{вп|80389}} ** [[Кунашир]] — {{вп|847285}} * [[Маскаренски Острови]] — {{вп|205695}} * [[Молучки Острови]] — {{вп|3827}} * [[Сокотра]] — {{вп|82859}} * [[Хиспаниола]] — {{вп|25277}} === Планини === * [[Вогези]] — {{вп|187843}} * [[Јура (планински венец)]] — {{вп|178611}} * [[Каскадски Планини]] — {{вп|4558}} * [[Кишава (планина во Тесалија)]] — {{вп|1471677}} === Поединечни образби === * [[Ѓаволски Ѕид]] — {{вп|20499020}} (Светиниколско) === Реки === * [[Адиџе]] — {{вп|13696}} * [[Ајсел]] — {{вп|217818}} * [[Залцах]] — {{вп|152661}} * [[Колумбија (река)]] — {{вп|2251}} * [[Лајта]] — {{вп|659817}} * [[Самбра]] — {{вп|208267}} * [[Мегна]] — {{вп|930773}} * [[Неман]] — {{вп|5622}} * [[Падма]] — {{вп|1125242}} * [[Прилепска Река]] — {{вп|20935613}} === Геологија === * [[Земјин плашт]] — {{вп|101949}} * [[геологија на Македонија]] — {{вп|58407214}} * [[геоморфологија]] — {{вп|52109}} * [[геохемија]] — {{вп|161764}} * [[карбонатни минерали]] — {{вп|1073138}} * [[континентална кора]] — {{вп|858571}} * [[минералогија]] — {{вп|83353}} * [[петрологија]] — {{вп|163082}} === Градови === * [[Карачи]] — {{вп|8660}} * [[Лублин]] — {{вп|37333}} === Целини === * [[Голема Низина]] — {{вп|12707}} * [[Гондвана]] — {{вп|80583}} * [[Француска Фландрија]] — {{вп|36769}} * [[Прекуморска Франција]] — {{вп|203396}} === Подрачја === * [[Ниски Земји]] — {{вп|476033}} * [[Населица]] * [[Черкезија]] — {{вп|1408764}} === Хидрографски објекти === * [[Коринтски Залив]] — {{вп|209682}} * [[Коринтски Канал]] — {{вп|182873}} * [[Коринтска Провлака]] — {{вп|Q215200}} === Предлошки === * [[Предлошка:Еласона]] — {{вп|Q22715874}} == Земјоделство == * [[добиток]] — {{вп|103459}} == Историја == * [[Ареопаг]] — {{вп|202487}} * [[Пелопонеска војна]] — {{вп|33745}} * [[Прилепски панаѓур]] — {{вп|12291436}} == Јазици и лингвистика == * [[ву (јазик)]] — {{вп|34290}} * [[коптски јазик]] — {{вп|36155}} * [[лексикографија]] — {{вп|184524}} * [[ливонски јазик]] — {{вп|33698}} * [[народен латински јазик]] — {{вп|37560}} == Личности == === Архитекти === * [[Арнолфо ди Камбио]] — {{вп|315249}} * [[Атанас Митровски]] — {{вп|100316118}} === Воени дејци === * [[Себастјен Ле Претр де Вобан]] — {{вп|192839}} * [[Хелмут фон Молтке Постариот]] — {{вп|44205}} * [[Помпеј]] — {{вп|125414}} * [[Ервин Ромел]] — {{вп|14060}} === Духовни дејци и библиски личности === * [[Дионисиј Ареопагит]] — {{вп|310686}} * [[Седмочисленици]] — {{вп|3625012}} * [[Јероним Стридонски]] — {{вп|44248}} * [[Кипријан Картагенски]] — {{вп|190240}} * [[Кирил Ерусалимски]] — {{вп|298654}} * [[Праведна Елисавета]] — {{вп|235849}} * [[Тертулијан]] — {{вп|174929}} * [[Симеон Метафраст]] — {{вп|439491}} === Историчари === * [[Георги Амартол]] — {{вп|529263}} * [[Георги Синкел]] — {{вп|366382}} * [[Јован Малала]] — {{вп|312491}} * [[Касиј Дион]] — {{вп|185223}} * [[Константин Манасиј]] — {{вп|561934}} * [[Нестор Летописец]] — {{вп|320935}} * [[Леополд фон Ранке]] — {{вп|77184}} * [[Такит]] — {{вп|2161}} === Композитори === * [[Пабло де Сарасате]] — {{вп|204503}} * [[Франсиско Тарега]] — {{вп|313372}} === Музичари === * [[Фернандо Сор]] — {{вп|254110}} === Научници === ==== Астрономи ==== * [[Џон Куч Адамс]] — {{вп|20015}} * [[Франсоа Араго]] — {{вп|154353}} * [[Валтер Баде]] — {{вп|57299}} * [[Јохан Елерт Боде]] — {{вп|76966}} * [[Јохан Готфрид Гале]] — {{вп|76431}} * [[Николај Кардашов]] — {{вп|318814}} * [[Џовани Доменико Касини]] — {{вп|14279}} * [[Никола Луј де Лакај]] — {{вп|202703}} * [[Жером Лаланд]] — {{вп|168419}} * [[Вилијам Ласел]] — {{вп|110869}} * [[Жорж Леметр]] — {{вп|12998}}<!-- ја вовел теоријата за Големата експлозија --> * [[Хајнрих Вилхелм Олберс]] — {{вп|75828}} * [[Џузепе Пјаци]] — {{вп|14280}} * [[Региомонтан]] — {{вп|76365}} * [[Џон Флемстид]] — {{вп|242388}} ==== Биолози ==== * [[Ернст Хекел]] — {{вп|48246}} ==== Ботаничари ==== * [[Август Гризебах]] — {{вп|76351}} ==== Зоолози ==== * [[Џон Џејмс Одибон]] — {{вп|182882}} ==== Инженери ==== * [[Константин Циолковски]] — {{вп|41239}} ==== Математичари ==== * [[Брамагупта]] — {{вп|202943}} * [[Шриниваса Рамануџан]] — {{вп|83163}} ==== Минералози ==== * [[Георгиј Агрикола]] — {{вп|76579}} ==== Хемичари ==== * [[Мартин Хајнрих Клапрот]] — {{вп|160196}} * [[Хамфри Дејви]] — {{вп|131761}} === Општествени мислители и дејци === * [[Иван Иљин]] — {{вп|1282198}} * [[Патрик Пирс]] — {{вп|274143}} * [[Самуел фон Пуфендорф]] — {{вп|57186}} * [[Томо Томоски (преродбеник)]] — {{вп|59159648}} === Револуционери === === Уметници === ==== Вајари ==== * [[Фредерик Огист Бартолди]] — {{вп|223274}} * [[Антонио Канова]] — {{вп|5547}} ==== Сликари ==== * [[Вилијам-Адолф Бугро]] — {{вп|483992}} * [[Виктор Васнецов]] — {{вп|204138}} * [[Станислав Виспјањски]] — {{вп|312627}} * [[Клод Жозеф Верне]] — {{вп|315819}} * [[Јакоб Јорданс]] — {{вп|270658}} * [[Андон Китанов]] — {{вп|19205338}} * [[Петрус Кристус]] — {{вп|312616}} * [[Карл Ларсон]] — {{вп|187310}} * [[Мазачо]] — {{вп|5811}} * [[Ханс Мемлинг]] — {{вп|106851}} * [[Хосе де Рибера]] — {{вп|297838}} * [[Џејмс Тисо]] — {{вп|381248}} * [[Паоло Учело]] — {{вп|192488}} * [[Филипо Липи]] — {{вп|205148}} * [[Фра Анџелико]] — {{вп|5664}} * [[Чимабуе]] — {{вп|15790}} * [[Џото ди Бондоне]] — {{вп|7814}} ===== Зографи ===== * [[Гаврил Атанасов]] — {{вп|5528385}} * [[Димитар Вангелов]] — {{вп|50374783}} * [[Крсте Коловски]] — {{вп|19205475}} * [[Кузман Фрчковски]] — {{вп|19205453}} == Климатологија == * [[циклон]] — {{вп|79602}} == Општествени науки == * [[историографија]] — {{вп|50675}} == Религија == * [[апостолски отци]] — {{вп|536985}} * [[Благодатен оган]] — {{вп|1466845}} * [[Григориј Палама]] — {{вп|243787}} * [[девтероканонски книги]] — {{вп|201410}} * [[Дидахе]] — {{вп|210752}} ([https://ortos.wordpress.com/2007/08/09/учењето-на-дванаесетте-апостоли-дида/ макед. текст на делото]) * [[Добротољубие]] — {{вп|929140}} * [[кинески зодијак]] (кинески хороскоп) — {{вп|1976204}} * [[Маркион]] — {{вп|201346}} * [[проповед]] — {{вп|60797}} * [[Псалми]] — {{вп|41064}} * [[Свети Патрик]] — {{вп|165479}} * [[Синоптички евангелија]] — {{вп|106046}} * [[спасение]] — {{вп|192054}} * [[Трулски собор]] — {{вп|862495}} == Математика == * [[алгебарска геометрија]] — {{вп|180969}} * [[арапски бројки]] — {{вп|29961325}} * [[векторско поле]] — {{вп|186247}} * [[Венов дијаграм]] — {{вп|190763}} * [[двозимензионален простор]] — {{вп|222032}} * [[диференцијална геометрија]] — {{вп|188444}} * [[елипсоид]] — {{вп|190046}} * <s>[[интеграл]] — {{вп|80091}} (треба да биде одделна статија)</s> * [[коефициент]] — {{вп|50700}} * <s>[[крива]] — {{вп|161973}} (да се преработи, '''премала''')</s> * [[математиката и уметноста]] — {{вп|2864650}} * [[негативен број]] — {{вп|200227}} * [[неевклидова геометрија]] — {{вп|233858}} * [[нормала]] — {{вп|273176}} * [[парност]] — {{вп|230967}} * [[Паскалов триаголник]] — {{вп|177051}} * [[полукруг]] — {{вп|1133242}} * [[равенство]] — {{вп|842346}} * [[скаларно поле]] — {{вп|193460}} * [[спирала]] — {{вп|189114}} * [[тридимензионален простор]] — {{вп|34929}} * [[Фибоначиева низа]] — {{вп|47577}} — '''речиси празна''' * [[филотаксија]] — {{вп|839659}} == Музика == * [[октава]] — {{вп|386025}} == Наука и технологија == * [[космонаут]] — {{вп|11631}} * [[кристализација]] — {{вп|Q284256}} * [[радар]] — {{вп|47528}} * [[растојание]] — {{вп|126017}} * [[согорување]] — {{вп|133235}} * [[хидраулика]] — {{вп|177784}} === Применета техника === * [[толкување (екран)]] (титлови) — {{вп|204028}} == Физика == * [[аеродинамика]] — {{вп|Q8424}} * [[бранова предница]] — {{вп|461533}} * [[вибрација]] — {{вп|3695508}} * [[гаус (единица)|гаус]] — {{вп|177493}} * [[елементарен полнеж]] — {{вп|2101}} * [[звучен ѕид]] — {{вп|1031651}} * [[зрак]] — {{вп|633620}} * [[зрачење]] — {{вп|18335}} * [[јадрена енергија]] — {{вп|12739}} * [[јонизирачко зрачење]] — {{вп|186161}} * [[класична физика]] — {{вп|81745}} * [[лет]] — {{вп|206021}} * [[нуклеосинтеза]] — {{вп|471702}} * [[Њутново нишало]] — {{вп|211786}} * [[појава]] — {{вп|483247}} * [[рад (единица)]] — {{вп|1052397}} * [[реологија]] — {{вп|271707}} * [[топлинска енергија]] — {{вп|209233}} * [[топлинско ширење]] — {{вп|6583695}} * [[хидростатичка рамнотежа]] — {{вп|208641}} == Филозофија == * [[етиологија]] — {{вп|156318}} * [[зло]] — {{вп|15292}} * [[појава]] — {{вп|483247}} * [[свест]] — {{вп|7087}} == Хемија == * [[бензин]] — {{вп|39558}} * [[биосинтеза]] — {{вп|851162}} * [[благороден метал]] — {{вп|585302}} * [[витамин К]] — {{вп|182338}} * [[етилен]] — {{вп|151313}} * [[јонски полупречник]] — {{вп|908801}} * [[квантна хемија]] — {{вп|188403}} * [[кондензација (хемија)]] — {{вп|910058}} * [[масти]] — {{вп|127980}} * [[меѓумолекулска сила]] — {{вп|245031}} * [[нитрат]] — {{вп|182168}} * [[реткоземен елемент]] — {{вп|190444}} * [[сулфат]] — {{вп|172290}} * [[тешки метали]] — {{вп|105789}} * [[токсин]] — {{вп|184651}} * [[физичко својство]] — {{вп|4373292}} * [[флуорид]] — {{вп|44793182}} * [[халит]] — {{вп|5314}} * [[хемиска структура]] — {{вп|500256}} * [[хемиско својство]] — {{вп|764285}} * [[хлорид]] — {{вп|44791900}} * [[холин]] — {{вп|193166}} * [[хранлива материја]] — {{вп|181394}} qttqchmsc48w4hm22zhe6fum9h6f124 0 1228368 5581491 5372285 2026-06-23T12:30:28Z Makenzis 67668 5581491 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club 2 | clubname = ФК Струга Трим - Лум | color1 = #FFFFFF | color2 = #F00000 | image = [[Податотека:FC Struga logo.png|150п]] | caption = | fullname = Фудбалски клуб Струга Трим - Лум | nickname = | shortname = | founded = {{Start date and age|df=yes|2015}} | dissolved = | ground = [[Градска Плажа (стадион)|Стадион Градска Плажа]] | capacity = 500 | owntitle = | owner = | chrtitle = Претседател | chairman = | mgrtitle = Тренер | manager = Јетон Беќири | league = [[Прва македонска фудбалска лига|Прва македонска лига]] | season = [[Прва фудбалска лига на Македонија 2025/2026|2025/26]] | position = 3. од 12 места | website = | | pattern_la1=_macrontureis21rw|pattern_b1=_macrontureis21rw|pattern_ra1=_macrontureis21rw|pattern_sh1=_macrontempel1rw| leftarm1=FFFFFF|body1=FF0000|rightarm1=FFFFFF|shorts1=FFFFFF|socks1=FF0000| pattern_la2=_macrontureis21wb|pattern_b2=_macrontureis21wb|pattern_ra2=_macrontureis21wb|pattern_sh2=_macrontempel1wb| leftarm2=FFFFFF|body2=FFFFFF|rightarm2=FFFFFF|shorts2=FFFFFF|socks2=FFFFFF| }} '''ФК Струга''', односно '''Струга Трим - Лум''' поради спонзорски причини, е [[Република Македонија|македонски]] [[фудбал]]ски клуб од [[Струга]]. Клубот моментално се натпреварува во [[Прва македонска фудбалска лига|Првата македонска фудбалска лига]]. ==Историја== Клубот бил основан во 2015 година.<ref name="macedonianfootball">{{Наведена мрежна страница|url=http://macedonianfootball.com/team/struga/|title=Struga Profile|publisher=Macedonianfootball.com|accessdate=11 август 2019}}</ref> == Титули == ; [[Прва македонска фудбалска лига|Прва македонска лига]] (2): 2022/23, 2023/2024 ; [[Втора македонска фудбалска лига|Втора македонска фудбалска лига - Запад]] (1): 2018/19 ; [[Трета македонска фудбалска лига|Трета македонска фудбалска лига - Југозапад]] (1): 2016/17 ; [[Општинска фудбалска лига - Струга]] (1): 2015/16 ; [[Куп на Македонија (фудбал)|Куп на Македонија]] == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == *[https://www.facebook.com/Fcstruga/ FC Struga Facebook] *[http://macedonianfootball.com/team/struga/ Профил на ФК Струга на MacedonianFootball.com] *[http://ffm.mk/ Фудбалска федерација на Македонија] {{Прва фудбалска лига на Македонија 2019/2020}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Струга}} [[Категорија:Фудбалски клубови од Прва фудбалска лига на Македонија]] [[Категорија:ФК Струга]] [[Категорија:Фудбалски клубови од Македонија]] [[Категорија:Појавено во 2015 година во Македонија]] hu4ucg15r87va4issqkrhda04hztogy 5581492 5581491 2026-06-23T12:30:56Z Makenzis 67668 /* Надворешни врски */ 5581492 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club 2 | clubname = ФК Струга Трим - Лум | color1 = #FFFFFF | color2 = #F00000 | image = [[Податотека:FC Struga logo.png|150п]] | caption = | fullname = Фудбалски клуб Струга Трим - Лум | nickname = | shortname = | founded = {{Start date and age|df=yes|2015}} | dissolved = | ground = [[Градска Плажа (стадион)|Стадион Градска Плажа]] | capacity = 500 | owntitle = | owner = | chrtitle = Претседател | chairman = | mgrtitle = Тренер | manager = Јетон Беќири | league = [[Прва македонска фудбалска лига|Прва македонска лига]] | season = [[Прва фудбалска лига на Македонија 2025/2026|2025/26]] | position = 3. од 12 места | website = | | pattern_la1=_macrontureis21rw|pattern_b1=_macrontureis21rw|pattern_ra1=_macrontureis21rw|pattern_sh1=_macrontempel1rw| leftarm1=FFFFFF|body1=FF0000|rightarm1=FFFFFF|shorts1=FFFFFF|socks1=FF0000| pattern_la2=_macrontureis21wb|pattern_b2=_macrontureis21wb|pattern_ra2=_macrontureis21wb|pattern_sh2=_macrontempel1wb| leftarm2=FFFFFF|body2=FFFFFF|rightarm2=FFFFFF|shorts2=FFFFFF|socks2=FFFFFF| }} '''ФК Струга''', односно '''Струга Трим - Лум''' поради спонзорски причини, е [[Република Македонија|македонски]] [[фудбал]]ски клуб од [[Струга]]. Клубот моментално се натпреварува во [[Прва македонска фудбалска лига|Првата македонска фудбалска лига]]. ==Историја== Клубот бил основан во 2015 година.<ref name="macedonianfootball">{{Наведена мрежна страница|url=http://macedonianfootball.com/team/struga/|title=Struga Profile|publisher=Macedonianfootball.com|accessdate=11 август 2019}}</ref> == Титули == ; [[Прва македонска фудбалска лига|Прва македонска лига]] (2): 2022/23, 2023/2024 ; [[Втора македонска фудбалска лига|Втора македонска фудбалска лига - Запад]] (1): 2018/19 ; [[Трета македонска фудбалска лига|Трета македонска фудбалска лига - Југозапад]] (1): 2016/17 ; [[Општинска фудбалска лига - Струга]] (1): 2015/16 ; [[Куп на Македонија (фудбал)|Куп на Македонија]] == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == *[https://www.facebook.com/Fcstruga/ FC Struga Facebook] *[http://macedonianfootball.com/team/struga/ Профил на ФК Струга на MacedonianFootball.com] {{Прва фудбалска лига на Македонија 2019/2020}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Струга}} [[Категорија:Фудбалски клубови од Прва фудбалска лига на Македонија]] [[Категорија:ФК Струга]] [[Категорија:Фудбалски клубови од Македонија]] [[Категорија:Појавено во 2015 година во Македонија]] tk08iownrpzrrbzz5exrdty5vi91kna 5581493 5581492 2026-06-23T12:31:06Z Makenzis 67668 /* Надворешни врски */ 5581493 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club 2 | clubname = ФК Струга Трим - Лум | color1 = #FFFFFF | color2 = #F00000 | image = [[Податотека:FC Struga logo.png|150п]] | caption = | fullname = Фудбалски клуб Струга Трим - Лум | nickname = | shortname = | founded = {{Start date and age|df=yes|2015}} | dissolved = | ground = [[Градска Плажа (стадион)|Стадион Градска Плажа]] | capacity = 500 | owntitle = | owner = | chrtitle = Претседател | chairman = | mgrtitle = Тренер | manager = Јетон Беќири | league = [[Прва македонска фудбалска лига|Прва македонска лига]] | season = [[Прва фудбалска лига на Македонија 2025/2026|2025/26]] | position = 3. од 12 места | website = | | pattern_la1=_macrontureis21rw|pattern_b1=_macrontureis21rw|pattern_ra1=_macrontureis21rw|pattern_sh1=_macrontempel1rw| leftarm1=FFFFFF|body1=FF0000|rightarm1=FFFFFF|shorts1=FFFFFF|socks1=FF0000| pattern_la2=_macrontureis21wb|pattern_b2=_macrontureis21wb|pattern_ra2=_macrontureis21wb|pattern_sh2=_macrontempel1wb| leftarm2=FFFFFF|body2=FFFFFF|rightarm2=FFFFFF|shorts2=FFFFFF|socks2=FFFFFF| }} '''ФК Струга''', односно '''Струга Трим - Лум''' поради спонзорски причини, е [[Република Македонија|македонски]] [[фудбал]]ски клуб од [[Струга]]. Клубот моментално се натпреварува во [[Прва македонска фудбалска лига|Првата македонска фудбалска лига]]. ==Историја== Клубот бил основан во 2015 година.<ref name="macedonianfootball">{{Наведена мрежна страница|url=http://macedonianfootball.com/team/struga/|title=Struga Profile|publisher=Macedonianfootball.com|accessdate=11 август 2019}}</ref> == Титули == ; [[Прва македонска фудбалска лига|Прва македонска лига]] (2): 2022/23, 2023/2024 ; [[Втора македонска фудбалска лига|Втора македонска фудбалска лига - Запад]] (1): 2018/19 ; [[Трета македонска фудбалска лига|Трета македонска фудбалска лига - Југозапад]] (1): 2016/17 ; [[Општинска фудбалска лига - Струга]] (1): 2015/16 ; [[Куп на Македонија (фудбал)|Куп на Македонија]] == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == *[https://www.facebook.com/Fcstruga/ FC Struga Facebook] {{Прва фудбалска лига на Македонија 2019/2020}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Струга}} [[Категорија:Фудбалски клубови од Прва фудбалска лига на Македонија]] [[Категорија:ФК Струга]] [[Категорија:Фудбалски клубови од Македонија]] [[Категорија:Појавено во 2015 година во Македонија]] d02cm5h45buift8q7ktsv1xqmka456d 0 1234668 5581699 5390558 2026-06-24T02:19:21Z Bjankuloski06 332 Печатна грешка, replaced: октри → откри 5581699 wikitext text/x-wiki '''Кабуки синдром''' (претходно познат како синдром '''Кабуки-шминка''' (КМС) или '''синдром Нијакава-Куроки''' ) е вродено нарушување од [[Генетика|генетско]] потекло.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.nih.gov/researchmatters/august2010/08232010kabuki.htm|title=Kabuki Syndrome Gene Identified|date=2015-05-20|work=National Institutes of Health (NIH)|access-date=2017-10-26|archive-date=2015-10-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20151005023853/http://www.nih.gov/researchmatters/august2010/08232010kabuki.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведено списание|displayauthors=6|date=September 2010|title=Exome sequencing identifies MLL2 mutations as a cause of Kabuki syndrome|journal=Nature Genetics|volume=42|issue=9|pages=790–3|doi=10.1038/ng.646|pmc=2930028|pmid=20711175}}</ref> Влијае на повеќе делови од телото, со различни симптоми и сериозност, иако најчести се одликите на лицето.<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/6810/kabuki-syndrome|title=Kabuki syndrome|work=Genetic and Rare Diseases Information Center (GARD) – an NCATS Program|accessdate=2018-04-01}}</ref> Тоа е прилично ретко, што влијае приближно едно на 32.000 родени.<ref name="GenHomeRef">{{Наведена мрежна страница|url=http://ghr.nlm.nih.gov/condition/kabuki-syndrome|title=Kabuki syndrome|last=|first=|date=|work=|publisher=Genetics Home Reference, U.S. National Library of Medicine|accessdate=15 April 2018}}</ref> Првпат бил идентификуван и опишан во [[1981]] година од страна на две јапонски групи, предводени од научниците [[Норио Никава]] и [[Јошиказу Куроки]].<ref name=":1">{{Наведено списание|date=October 1981|title=A new malformation syndrome of long palpebral fissures, large ears, depressed nasal tip, and skeletal anomalies associated with postnatal dwarfism and mental retardation|journal=The Journal of Pediatrics|volume=99|issue=4|pages=570–3|doi=10.1016/S0022-3476(81)80256-9|pmid=7277097}}</ref> Именуван е како Кабуки синдром поради сличноста на лицето на заразените лица на сцената на шминката што се користи во [[кабуки]], јапонска традиционална театарска форма. == Знаци и симптоми == [[Податотека:Kabuki_syndrome.jpg|алт=Facial phenotype of en:Kabuki syndrome patient|мини| Дете прикажува типичен фенотип на лицето на синдромот Кабуки]] Специфичните симптоми за синдром Кабуки варираат, со големи разлики помеѓу заболените лица.<ref name=":0"/> Повеќето луѓе со Кабуки синдром имаат одлики на лицето кои вклучуваат заоблени веѓи, долги трепки, издолжени очни капаци со пониски капаци што испаѓаат, истакнати уши, рамен врв на носот и надолен наклон кон устата.<ref name="GenHomeRef"/> [[Податотека:Child_with_Kabuki_Syndrome_03.jpg|мини|Прикажани се одликите на лицето на синдромот Кабуки]] Други вообичаени симптоми се скелетни абнормалности, краткиот раст, срцевиот дефект, тешкотиите при хранење и неуспехот да се развива, потешкотии во видот и слухот, слаб тонус на мускулите ( хипотонија ), мала големина на главата ( микроцефалија ) и чести инфекции. <ref name=":0"/> Блага до умерена интелектуална попреченост и благо до сериозно одложување на развојот, честопати се поврзани со синдромот Кабуки.<ref name=":0"/><ref name="GenHomeRef"/><ref>{{Наведено списание|date=January 2005|title=Developmental outcome in Kabuki syndrome|journal=American Journal of Medical Genetics. Part A|volume=132A|issue=3|pages=263–4|doi=10.1002/ajmg.a.30338|pmid=15523636}}</ref> Доенчињата и малите деца честопати доживуваат тешкотии во врска со хипотонија, проблеми со хранење / неуспех за напредување, инфекции, хируршко санирање на дефекти на срцето и непцето и одложувања во развојот. Малите деца со синдром Кабуки имаат корист од услугите за рана интервенција. Децата на училишна возраст имаат тенденција да имаат помалку медицински проблеми што бараат хоспитализација, иако се јавуваат чести инфекции, губење на слухот и проблеми со хранење. Покрај тоа, интелектуалното оштетување, тешкотиите со визуо-просторните задачи и задржувањето на вниманието, обично бара ИОП (индивидуализиран план за образование) доколку детето посетува јавно училиште. Постарите деца и возрасни пријавуваат тешкотии со вознемиреност. Ендокрини абнормалности и абнормалности на имунолошкиот систем, како што се ITP (идиопатска тромбоцитопенија) и CVID (вообичаен варијабилен имунолошки дефицит) се медицински проблеми што имаат тенденција да се појават кај постарите деца, адолесценти и возрасни. == Причини == Синдромот Кабуки е едно од Менделијанските нарушувања на епигенетската машинерија.<ref>{{Наведено списание|date=October 2015|title=The Mendelian disorders of the epigenetic machinery|journal=Genome Research|volume=25|issue=10|pages=1473–81|doi=10.1101/gr.190629.115|pmc=4579332|pmid=26430157}}</ref> Повеќето причини на синдром Кабуки се случуваат [[Мутација|''де ново'']], односно родителите не се засегнати и генот бил мутиран рано во ембриолошкиот развој . Класифицирано е како менделово пореметување затоа што поединците кои имаат de novo мутација во специфичен ген, мутацијата ја пренесуваат на потомството според законите на [[Менделови закони|наследството]] на [[Менделови закони|Менделија]] . Постојат два познати гени кои предизвикуваат синдром Кабуки: ''KMT2D'' и ''KDM6A'' .<ref name="Cheon">{{Наведено списание|date=June 2014|title=Identification of KMT2D and KDM6A mutations by exome sequencing in Korean patients with Kabuki syndrome|journal=Journal of Human Genetics|volume=59|issue=6|pages=321–5|doi=10.1038/jhg.2014.25|pmid=24739679}}</ref> Сепак, околу 30% од случаите немаат идентификувана причинска мутација.<ref name="GenHomeRef"/> Етиологијата не е во целост разјаснета и покрај големиот број истражувања. Застапеноста е едаква кај двата пола. Во 2011 биле прегледани 110 фамилии со фимилијарен Кабуки синдром и во 81 од случаите била отркиена MLL2 генетска мутацијаа, но тоа не е апсолутен показател на болеста. Дијагнозата сè уште е основна врз клиничката слика, а нови истражувања постојано се изведуваат. Се проценува дека помеѓу 55-80% од случаите на синдром Кабуки се предизвикани од мутации во генот ''KMT2D'', порано познат како ген ''MLL2'' .<ref name="GenHomeRef"/> Овој ген се наоѓа на хромозомот 12.<ref name="Cheon"/> Мутација во генот ''KMT2D'' резултира во нефункционален лизин (К) -специфичен метилтрансфераза 2Д ензим и демонстрира автозомно доминантен образец на наследство. Други 2-6% од случаите се поврзани со мутации во ''генот KDM6A'', кој се наоѓа на Х-хромозомот. Оваа мутација произведува нефункционален ензим на лизин (К) -специфичен деметилаза 6А и демонстрира X-поврзана доминантна шема на наследство. == Патофизиологија == Гените ''KMT2D'' и ''KDM6A'' припаѓаат на семејство на гени наречени [[ензим]]и што ги менуваат хроматините . Поточно, овие гени, кодови за хистон метилтрансфераза (KMT2D) и хистон деметилаза (KDM6A) играат улога во регулирањето на [[Генска експресија|изразот]] на [[Генска експресија|гени]].<ref name=":2">{{Наведено списание|date=16 May 2013|title=Kabuki Syndrome|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK62111/|journal=GeneReviews [Internet]|pmid=21882399}}</ref> Под нормални околности, овие ензими пренесуваат метилни групи на и надвор од хистони за регулирање на гените преку епигенетските патеки. Кога гените што ги кодираат овие ензими се мутираат, епигенетското активирање на одредени гени на развој е нарушено и се појавуваат развојни абнормалности, што доведува до одлики на пациенти со синдром Кабуки. Специфичните гени на развој кои се погодени од оштетените епигенетски механизми во синдромот Кабуки сè уште не се целосно познати. Постојат стотици различни мутации кои се идентификувани кај пациенти со синдром Кабуки. Повеќето од овие мутации се наоѓаат во ''KMT2D'' генот и вклучуваат промена во низата на аминокиселини што создава скратен и нефункционален ензим што го менува хроматинот.<ref>{{Наведено списание|date=March 2013|title=Unmasking Kabuki syndrome|journal=Clinical Genetics|volume=83|issue=3|pages=201–11|doi=10.1111/cge.12051|pmid=23131014}}</ref> == Дијагноза == Консензус за клинички дијагностички критериуми за синдромот Кабуки (КС) бил дефиниран во декември [[2018]] година од страна на меѓународна група експерти.<ref name="Adam">{{Наведено списание|last=Adam|first=Margaret P.|last2=Banka|first2=Siddharth|last3=Bjornsson|first3=Hans T.|last4=Bodamer|first4=Olaf|last5=Chudley|first5=Albert E.|last6=Harris|first6=Jaqueline|last7=Kawame|first7=Hiroshi|last8=Lanpher|first8=Brendan C.|last9=Lindsley|first9=Andrew W.|date=2018-12-04|title=Kabuki syndrome: international consensus diagnostic criteria|journal=Journal of Medical Genetics|volume=56|issue=2|pages=89–95|doi=10.1136/jmedgenet-2018-105625|issn=1468-6244|pmid=30514738}}</ref> Авторите предлагаат дека дефинитивна дијагноза може да се направи кај поединец од која било возраст со историја на инфантилна хипотонија, застој во развојот и / или интелектуална попреченост и еден или двата од следниве главни критериуми: (1) патогена или веројатно патогена варијанта во KMT2D или KDM6A; и (2) типични дисморфични одлики (дефинирани подолу) во одреден момент од животот. Типични диморморфни одлики вклучуваат долги палпебрални пукнатини со еверзија на латералната третина од долниот очен капак и две или повеќе од следниве: (1) заоблени и широки веѓи со странично трето прикажување на изрезување или реткост; (2) кратка колумела со депресивен носен врв; (3) големи, истакнати или шкапни уши; и (4) постојани влошки на прстите. Други критериуми за можна дијагноза, вклучително и табела со сугестивни клинички одлики, беа вклучени во публикацијата. Оригиналниот опис на синдромот Кабуки е од Никава и сор.<ref name=":3">{{Наведено списание|date=October 1981|title=Kabuki make-up syndrome: a syndrome of mental retardation, unusual facies, large and protruding ears, and postnatal growth deficiency|journal=The Journal of Pediatrics|volume=99|issue=4|pages=565–9|doi=10.1016/S0022-3476(81)80255-7|pmid=7277096}}</ref> дефинирал пет кардинални манифестации, иако некои од овие „кардинални манифестации“ може или не можат да бидат присутни кај пациент со синдром Кабуки. # '''Типични одлики на лицето''' : Издолжени палпебрални пукнатини со еверзија на латералната третина од долниот очен капак; заоблени и широки веѓи со странично трето прикажување на реткост или изрезување; кратка колумела со депресивен назален врв; големи, истакнати или шкапни уши <ref name=":3"/><ref>{{Наведено списание|date=September 1998|title=Thirteen cases of Niikawa-Kuroki syndrome: report and review with emphasis on medical complications and preventive management|journal=American Journal of Medical Genetics|volume=79|issue=2|pages=112–20|doi=10.1002/(SICI)1096-8628(19980901)79:2<112::AID-AJMG7>3.0.CO;2-S|pmid=9741469}}</ref><ref>{{Наведено списание|displayauthors=6|date=July 2011|title=Spectrum of MLL2 (ALR) mutations in 110 cases of Kabuki syndrome|journal=American Journal of Medical Genetics. Part A|volume=155A|issue=7|pages=1511–6|doi=10.1002/ajmg.a.34074|pmc=3121928|pmid=21671394}}</ref><ref>{{Наведено списание|date=January 2005|title=Kabuki syndrome: Clinical data in 20 patients, literature review, and further guidelines for preventive management|journal=American Journal of Medical Genetics. Part A|volume=132A|issue=3|pages=234–43|doi=10.1002/ajmg.a.30331|pmid=15690368}}</ref><ref>{{Наведено списание|displayauthors=6|date=January 2005|title=Further delineation of Kabuki syndrome in 48 well-defined new individuals|journal=American Journal of Medical Genetics. Part A|volume=132A|issue=3|pages=265–72|doi=10.1002/ajmg.a.30340|pmid=15690370}}</ref> # '''Скелетни аномалии:''' Абнормалности на ’рбетниот столб, вклучително и пршлени на расправии на сагиттална форма, пршлени на пеперутки, тесен простор за интервертебрални дискови и / или сколиоза, Brachydactyly V Brachymesophalangy Клиниката на петти цифри # '''Дерматоглифични абнормалности:''' упорност на влошки на фетусот на прстите # '''Блага до умерена интелектуална попреченост''' # '''Недостаток на постнаталниот раст''' Синдромот Кабуки се дијагностицира клинички (преку идентификување на симптоми, физички прегледи и лабораториски резултати), најчесто од страна на генетичар. Алтернативно, може да се открие со генетско тестирање (цел егзом или секвенца на целиот геном ).<ref name=":0"/> Дијагнозата може да биде тешка со оглед на големиот спектар на болести. Фактот дека некои пациенти не носат една од двете познати мутации или можат да носат повеќе мутации ја комплицира дијагнозата дополнително. Дијагнозата е основана на клиничката слика, а се потврдува со преглед на хромозомите. Моментално е во тек истражување за мутација на генот MLL2. Некои други генетски болести имаат слични одлики и затоа е важна диференциалната дијагноза. Со употреба на голем број лабораториски истражувања треба да се откријат можните нарушувања на одредени органи и системи. == Скрининг == Поради својата реткост, синдромот Кабуки не се испитува во рутинско [[Пренатална дијагноза|пренатално тестирање,]] вклучувајќи [[Крвна анализа|тестови на крв]], [[Плацентосинтеза|земање мостри на хорионски вили]] (CVS) или амниоцентеза . Иако не е рутинско за општата популација, ако синдромот Кабуки е специфична загриженост (т.е. мајка која чека кај која е дијагностицирана синдром Кабуки или сестра со КБ), можно е да се тестира за една од специфичните мутации.<ref name="GenHomeRef"/> Ова пренатално тестирање бара CVS или амниоцентеза. Сепак, синдромот Кабуки обично не е наследен и затоа повеќето случаи немаат позитивна семејна историја.<ref name=":0"/> Синдром Кабуки може да има позитивни тестови за скрининг, како што е цистична хигрома што се гледа на ултразвучен скрининг на нухална проucирност, иако овие наоди не се специфични и имаат широка диференцијална дијагноза .<ref>{{Наведено списание|date=December 2016|title=Kabuki syndrome as a cause of non-immune fetal hydrops/ascites|journal=American Journal of Medical Genetics. Part A|volume=170|issue=12|pages=3333–3337|doi=10.1002/ajmg.a.37956|pmid=27568880}}</ref><ref>{{Наведено списание|date=June 2014|title=[First-trimester cystic hygroma: prenatal diagnosis and fetal outcome]|journal=Journal de Gynecologie, Obstetrique et Biologie de la Reproduction|volume=43|issue=6|pages=455–62|doi=10.1016/j.jgyn.2013.04.005|pmid=23747217}}</ref> == Лечење == Ново дијагностицираните пациенти со синдром Кабуки честопати ќе бидат подложени на тестови кои се насочени кон откривање на вообичаени абнормалности поврзани со синдромот. Тие вклучуваат ехокардиограм (ултразвук на срцето) за откривање на структурни срцеви мани, ултразвук на бубрезите за откривање на структурни бубрежни абнормалности, нивоа на [[Антитело|имуноглобулин]], пневмококни титри и тест за испитување на слухот. Понатамошно оценување и тестирање од страна на специјалисти може да бидат индицирани како додаток на кардиологија, нефрологија, алергија / имунологија, аудиологија-споменато погоре. Ова може да вклучува ортопедија (како што е дисплазија на колкот), пулмонална (студија на спиење за да се исклучи опструктивната апнеја на спиење заради хипотонија), проценка на офталмологија (видот), ЕНТ евалуација (проценка на слухот), проценка на неврологија (т.е. ако има напади на спиење), хематолошка проценка (ако постои нарушување при крварење), проценка на ГИ (ако има абнормалности) или други по потреба. Не постои специфичен третман за синдромот Кабуки. Плановите за третман се прилагодени за да се решат симптомите на коишто се соочува поединецот.<ref name=":2"/> На пример, некој што доживеал напади, ќе се лекува со вообичаени терапии против епилепсија. Покрај тоа, пациентите со синдром Кабуки рутински се проценуваат и се следат за да се решат проблемите што можат да се појават, како што се проблеми со видот или слухот или когнитивни тешкотии. Ако е присутна вродена срцева болест, може да се препорачаат профилактички антибиотици пред какви било процедури, како што е стоматолошката работа, што може да предизвика инфекција. == Прогноза == Очекуваниот век на лицата со синдром Кабуки не се скратува со синдромот во повеќето случаи. Некои пациенти имаат коегзистентни услови што можат да го намалат животниот век, како што е хипопластичен синдром на левото срце или дисфункција на бубрезите. Важно е пациентите со срцеви, бубрежни или имунолошки проблеми да бидат идентификувани и добро управувани.<ref name=":0"/> == Епидемиологија == Синдром Кабуки се јавува еднаш на секои 32.000 раѓања.<ref name="GenHomeRef"/><ref name=":3"/> Болеста се чини дека влијае врз сите групи на население подеднакво, без никакви разлики засновани на пол, раса или околина.<ref>{{Наведени вести|url=https://rarediseases.org/rare-diseases/kabuki-syndrome/|title=Kabuki Syndrome - NORD (National Organization for Rare Disorders)|work=NORD (National Organization for Rare Disorders)|access-date=2018-04-20}}</ref> == Истражување == Истражувањата за синдромот Кабуки се екстремно ограничени заради неговата мала зачестеност.<ref name="GenHomeRef"/> И покрај ова, неколку групи ширум светот го проучуваат синдромот Кабуки. Во САД, овие вклучуваат Клиниката за епигенетика и хроматин на универзитетот „Universityон Хопкинс“ (предводена од д-р Ханс Бјорнсон), Програмата „Роја кабуки“ во болницата за деца во Бостон, д-р Марк Ханибал на Универзитетот во Мичиген, групи на Универзитетот во Колорадо, Универзитет во Јута, Универзитет во Јужна Флорида и други.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.childrenshospital.org/conditions-and-treatments/conditions/k/kabuki-syndrome|title=Kabuki Syndrome {{!}} Boston Children's Hospital|work=www.childrenshospital.org|accessdate=2018-04-24}}</ref><ref>{{Наведување|last=Johns Hopkins Medicine|title=#TomorrowsDiscoveries: Intellectual Disability Treatments — Dr. Hans Bjornsson|date=2015-10-07|url=https://www.youtube.com/watch?v=BVLSJvYYaGA|access-date=2018-04-24}}</ref> == Историја == Во 1969 година, м- р Норио Никава, генетичар во Јапонија третирал дете пациент, претставувајќи се со уникатни одлики на лицето и разни здравствени проблеми. Никогаш не ја видел оваа констелација на симптомите, д-р Никава се прашувал дали се соочил со недијагностицирана состојба, нарушување со генетска основа. Во текот на следните неколку години, овој лекар лекувал неколку други пациенти со исти симптоми во неговата амбуланта за клиники за генетика, продолжувајќи поддршка за нарушување што никогаш претходно не било дијагностицирано.<ref name=":4">{{Наведено списание|last=Matsumoto|first=Naomichi|last2=Niikawa|first2=Norio|date=2003-01-30|title=Kabuki make-up syndrome: A review|journal=American Journal of Medical Genetics|volume=117C|issue=1|pages=57–65|doi=10.1002/ajmg.c.10020|issn=0148-7299|pmid=12561059}}</ref> За првпат е опишана во 1981&nbsp;г. од јапонските доктори Никава и Куроки. Првото истражување покажало дека 58 од 60 деца со оваа болест се јапонци. Повеќе од една деценија, оваа болест во медицината била третирана како јапонска болест. Во 1992 веќе било очигледно дека луѓето од сите раси можат да ја имаат болеста. Случаи на болеста биле откриени во Северна Америка, арабски држави и Белорусија. Во 1979 година, д-р Никава ги претстави своите наоди и хипотеза на првата конференција за дисморфологија во Јапонија. Еден колега лекар на оваа конференција, Јошиказу Куроки, ги препозна симптомите и сфати дека има видено и неколку педијатриски пациенти со оваа презентација; тој претстави два свои случаи на втората годишна конференција следната година. Во 1981 година, двајцата доктори одделно доставија статии за оваа нова дијагноза до ''списанието за педијатрија''.<ref>name=":1">{{Наведено списание|date=October 1981|title=A new malformation syndrome of long palpebral fissures, large ears, depressed nasal tip, and skeletal anomalies associated with postnatal dwarfism and mental retardation|journal=The Journal of Pediatrics|volume=99|issue=4|pages=570–3|doi=10.1016/S0022-3476(81)80256-9|pmid=7277097}}</ref><ref name=":4"/><ref>{{Наведено списание|last=Niikawa|first=Norio|last2=Matsuura|first2=Nobuo|last3=Fukushima|first3=Yoshimitsu|last4=Ohsawa|first4=Tadashi|last5=Kajii|first5=Tadashi|date=October 1981|title=Kabuki make-up syndrome: A syndrome of mentalretardation, unusual facies, large and protruding ears, and postnatal growth deficiency|journal=The Journal of Pediatrics|volume=99|issue=4|pages=565–569|doi=10.1016/s0022-3476(81)80255-7|issn=0022-3476}}</ref> Д-р Никава го измисли изразот „синдром Кабуки“ (познат и како синдром на шминка Кабуки или синдром Нијакава-Куроки) како упат на традиционалниот јапонски театар што тој многу го почитуваше. Многу од децата кои се појавиле со оваа дијагноза имале необични, издолжени долни очни капаци, а оваа одлика потсетува на театарската шминка што ја носат глумците во театарот [[Кабуки]].<ref>{{Наведено списание|last=Schrander-Stumpel|first=Constance Th.R.M.|last2=Spruyt|first2=Liesbeth|last3=Curfs|first3=Leopold M.G.|last4=Defloor|first4=Truus|last5=Schrander|first5=Jaap J.P.|date=2004-12-03|title=Kabuki syndrome: Clinical data in 20 patients, literature review, and further guidelines for preventive management|journal=American Journal of Medical Genetics Part A|volume=132A|issue=3|pages=234–243|doi=10.1002/ajmg.a.30331|issn=1552-4825|pmid=15690368}}</ref><ref>{{Наведено списание|last=Kasdon|first=Bethany D|last2=Fox|first2=Judith E|date=September 2012|title=Kabuki syndrome: diagnostic and treatment considerations|journal=Mental Health in Family Medicine|volume=9|issue=3|pages=171–179|issn=1756-834X|pmc=3622909|pmid=23997823}}</ref> Како што објави д-р Ниикава: „Името,„ шминка за кабуки “, на синдромот го дадов јас, затоа што изгледот на лицето на пациентите, особено еверзијата на долните очни капаци, потсетува на шминкањето на глумците во Кабуки, традиционална форма на јапонски театар. Кабуки е основана во почетокот на 17 век во Јапонија и во текот на следните 300 години се разви во софистицирана форма на театар. Глумците во Кабуки обично применуваат традиционална шминка за да ги зајакнат очите, особено во херојска претстава, и тие се многу горди на нивната изведувачка уметност“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://istituti.unicatt.it/genetica-medica-Niikawa_Kabuki.pdf|title=Niikawa Presentation|last=|first=|date=|work=|archive-url=|archive-date=|accessdate=}}</ref><ref>[https://www.orpha.net/consor/cgi-bin/index.php\orphanet]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://kabukisyndrome.com\kabuki syndrome network]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://kabukikid101.wordpress.com/https:/kabukikid101- pieces of me\]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://www.kabukiuk.org.uk]/kabuki UK</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=Dm_lM6Hi\]<kabuki syndrome</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=_094OKkwOrk\Top 20 Hottest Openly Gay Male Celebrities 2018]</ref> Поединечниот [[канџи]], од лево кон десно, значи ''пеење'' (歌), ''танц'' (舞) и ''вештина'' (伎). Затоа, Кабуки понекогаш се преведува како „уметност на пеење и танцување“. {{Повеќе слики}} == Наводи == {{Наводи}} [[Категорија:Синдроми]] rurqw3c141qiifkqpn6bjfpszekgmwk 0 1236506 5581799 5468583 2026-06-24T08:05:04Z BosaFi 115936 5581799 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Andrei Loktionov (Los Angeles Kings) 05.jpg|мини|222x222пкс|Андреј Локтионов]] '''Андреј Вјачеславич Локтионов''' ({{langx|ru|Андре́й Вячесла́вович Локтио́нов}}; [[30 мај]] [[1990|1990 година]], Воскресенск, [[Советски Сојуз]]) бил професионален [[Русија|руски]] хокејар на мраз кој играл како централен напаѓач.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.russianprospects.com/public/profile.php?player_id=637|title=Russian Hockey NHL Prospects {{!}} Andrei Loktionov 0000 NHL Entry Draft Eligible Hockey Prospect RussianProspects.com Player Profile (RussianProspects.com - Best Source for Russian Hockey News and Features of NHL players and prospects)|work=www.russianprospects.com|accessdate=2026-06-24}}</ref> Во моментов игра за Каролина Хариекенски во најголемиот град на [[Северна Каролина|Северна Каролина,]] [[Роли (Северна Каролина)|Роли]] во [[Национална хокеарска лига|Националната хокеј лига (НХЛ)]] (2014). Со [[Репрезентација на Русија во хокеј на мраз|сениорската репрезентација на Русија]] ја освоил титулата Светски куп на Светскиот куп во 2014 година во [[Минск]]. Со тимот на Лос Анџелес Кингси во 2012 година го освоил трофејот на Стенли Купот. == Кариера == Хокеарската кариера на Андреј Локтионов започнала во хокеарскиот клуб Хоскејск во Воскресенск, и продолжил во рамките на програмата за развој на [[Москва]] Спартак. Како 16-годишен тинејџер тој се приклучил на редовите на Локомотив [[Јарослављ|Јарослав]] за чиј прв тим го направил своето деби во сезоната 2007/08 на Руското првенство. Пред тоа, тој играл две сезони во младинскиот тим на истиот клуб. После само 5 одиграни натпревари таа сезона за тимот на Јарослав, Локтионов заминал во драфтот во [[Национална хокеарска лига|НХЛ]] во [[2008|2008 година]] како 123-та точка во 5 рунди избрани од тимот на Кингс во Лос Анџелес. Веднаш по нацртот тој заминал во [[Северна Америка]], каде во сезоната 2008/09 година играл во Лигата за развој на [[Онтарио]] за Виндзор Спитфер (24 гола и 42 асистенции на 51 натпревар). Следната сезона, потпишал договор со клубот и го имал своето деби во НХЛ (тој играл само еден натпревар таа сезона за „Кралевите“. Во следните три сезони наизменично играл за клубот од [[Калифорнија]], и за нивниот придружник на Манчестер монарси (Американска хокеј лига). Тој го постигнал својот прв гол во НХЛ во сезоната 2010/11, натпревар против Каролина Харикенс одигран [[19 октомври|на 19 октомври]] [[2010|2010 година.]] Тој одигра вкупно 17 натпревари за „кралевите“ во текот на таа сезона со 4 голови и 3 асистенции. Во сезоната 2011/12. одиграл 39 натпревари за Кингсе во регуларниот дел од сезоната (3 гола и 4 асистенции) и уште два натпревари во серија на плеј-оф. Кралевите го освоиле трофејот на Стенли Купот таа сезона. Во текот на февруари [[2013|2013 година]] Локтионов преминал во Њу Џерси Девилс, со кои потпишал двегодишен договор. За време на неговите две сезони во тимот на Девилс, одиграл вкупно 76 натпревари со прилично скромен учинок од 12 голови и асистенции. Март [[2014|2014 година]] Локтионов бил заменет во тимот на Каролина а останал без клуб на средина од сезоната 2014–15, Локтионов потпишал договор за остатокот од сезоната за да се врати во Локомотив Јарославл во КХЛ на 28 ноември 2014 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://hclokomotiv.ru/news/news/novobrantsy_v_napadenie/|title=НОВОБРАНЦЫ В НАПАДЕНИЕ - Новости - Хоккейный Клуб «Локомотив» (Ярославль)|work=hclokomotiv.ru|language=ru|accessdate=2026-06-24}}</ref> === Репрезентативна кариера === Тој го имал своето деби за репрезентацијата на Русија на поголемите натпреварувања во 2007 година на светскиот куп за играчи под 18 години. Локтионов одиграл истакната улога на натпреварот каде Русија го освоил златниот медал, со 2 гола и 4 асистенции на 7 одиграни натпревари. Тој исто така играл за тимот под 18-годишна возраст од 2008 година за следното првенство на кој репрезентацијата освоила сребрен медал. Своето деби за [[Репрезентација на Русија во хокеј на мраз|сениорскиот тим]] го имал на СП 2013 година каде одиграл 7 натпревари. == Надворешни врски == {{Портал|2=Русија|3=Биографија}} * [http://www.hockeydb.com/ihdb/stats/pdisplay.php?pid=112618 Статистика за играчки на страницата] * [http://eurohockey.com/player/114370-andrei-loktionov.html Статистика на играч на] * [http://www.eliteprospects.com/player.php?player=11867 Статистика за играчки на страницата] * [http://www.nhl.com/ice/player.htm?id=8474681 Статистика на играчи на мрежната страница на NHL League] == Наводи == {{Наводи}} [[Категорија:Руски хокеари]] [[Категорија:Родени во 1990 година]] 5a4gt9o7r8j5p0qthpsr19ddshg6tt4 0 1239488 5581749 4912211 2026-06-24T06:28:56Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Додадена категорија 5581749 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност |име=Крсто Хегедушиќ |портрет= Krsto Hegedusic.JPG |роден-дата= {{роден на|26|ноември|1901}} |роден-место={{роден во|Петриња}}, [[Австроунгарија]] |починал-дата= {{починат на|7 |април|1975}} |починал-место= {{починат во|Загреб}}, {{СФРЈ}} |националност = [[Хрват]] |занимање = [[сликар]] }} '''Крсто Хегедушиќ''' ({{роден на|26|ноември|1901}}, {{роден во|Петриња}} - {{починат на|7|април|1975}}, {{починат во|Загреб}}) — [[хрват]]ски [[Наивно сликарство|наивен]] [[сликар]]<ref>[https://www.tate.org.uk/art/artists/krsto-hegedusic-1261/ Krsto Hegedušić]</ref>. Toj е еден од најзначајните хрватски сликари од дваесеттиот век припадник на светски познатата школа на наивците. == Животопис == Во 1920 година учел на Привремената Висока школа за уметности и занаети (денешна Академија за ликовни уметности) во [[Загреб]] . Во овој период ја насликал првата „идола“ за Подравина. Учел кај [[Владимир Бечиќ]] и графички курс кај [[Томислав Кризман]]. Неговото учење го збогатило неговото знаење, но не влијаело врз неговиот уметнички стил<ref>[https://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?id=24743/ Hegedušić, Krsto ]</ref>. Пред [[Втора светска војна]]та, престојувал во [[Париз]], каде што се инспирира од сликарството на германскиот ренесансен сликар [[Питер Бројгел]]. Во 1929 година ја основа легендарната група „Земја“ заедно со сликарите: Табаковиќ, Постружник, Јунек.Првите дела на оваа група а особено на Хегедушиќ во принцип го отфрлаат концептот - уметност поради уметност. Нивното ликовно кредо ќе го забележи [[Мирослав Крлежа]], пишувајчи предговори за каталозите од нивните изложби. По војната, Хегегушиќ беше назначен за редовен професор на Академијата за ликовни уметности, а во 1950 година ја доби титулата сликарски мајстор и стана шеф на мастер работилница<ref>[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=56/ clanak]</ref>. Од 1971 до 1973 година работел на големиот циклус на мурали во спомен-домот во [[Тјентиште]]. Сцените биле полни со трагични и тешки мотиви. Со ова докажал дека не е само сликар на идилични „рустични“ подравски сцени туку и дека е автор којшто изразува бунт против злото. Во неговата родна Петриња, од 1987 година, постои галерија наречена во ннегова чест. == Стил == Крсто Хегедушиќ изградил специфичен стил. Покрај што се потпирал на ренесансното сликарство, особено на жанр сцените, тој се надоврзува и на сликарството на „алтернативните“ сликари како што бил Анри Русо - Цариникот. Сликал со маслени бои на стакло - со што добивал сјај и интензитет на бојата. Неговата поетика е своевидно враќање кон природата и хармонија помеѓу човечкото опстојување со природата и во природата<ref>[https://www.jutarnji.hr/kultura/art/grupa-zemlja-bili-su-hrvatski-bauhaus-a-njihov-osnivac-krsto-hegedusic-presudno-je-utjecao-na-marinu-abramovic-i-toma-gotovca/9623422/ presudno-je-utjecao]</ref>. Тој е основачот, инспираторот и темелот на идната хрватска школа на наивното сликарство кое ќе доживее светска слава и кое ќе биде забележано во бројни публикации во светската литература за ликовната уметност<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://croatiannaiveartinfo.blogspot.com/2011/08/krsto-hegedusic-1901-1975.html/ |title=stil |accessdate=2020-03-28 |archive-date=2018-12-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181214002225/http://croatiannaiveartinfo.blogspot.com/2011/08/krsto-hegedusic-1901-1975.html |url-status=dead }}</ref>. [[File:Punishment by Krsto Hegedušić 1975 Yugoslavia stamp.jpg|thumb|''Казна'']] [[File:Battle of Stubica by Krsto Hegedušić 1973 Yugoslavia stamp.jpg|thumb|''Битката кај Стубице'']] ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Хегедушиќ, Крсто}} [[Категорија:Хрватски сликари| Хегедушиќ, Крсто]] [[Категорија:Биографии, Петриња| Хегедушиќ, Крсто]] [[Категорија:Членови на Хрватската академија на науките и уметностите]] [[Категорија:Членови на Словенечката академија на науките и уметностите]] [[Категорија:Сликари од 20 век]] [[Категорија:Погребани на гробиштата „Мирогој“]] [[Категорија:Фрескосликари]] h57i232n27wz4w71m3mgcifgh31yq8t 0 1240595 5581744 5034568 2026-06-24T06:27:57Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Додадена категорија 5581744 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name =Бедри Рахми Ејубоглу | native_name = | native_name_lang = | image = Бедри Рахми Еюбоглу.jpg | image_size = | alt = | caption = | birth_name = Мехмет Бедри Рахми | birth_date = 1911 | birth_place = [[Гореле]], [[Гиресун Провинција]], [[Отоманско Царство]] | death_date = [[21]] [[септември]] [[1975]] | death_place = [[Истанбул]], [[Турција]] | resting_place = Кучикајали гробишта Истанбул | resting_place_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} --> | residence = | nationality = [[турчин]] | other_names = | ethnicity = <!-- Ethnicity should be supported with a citation from a reliable source --> | citizenship = | education = Уметност | alma_mater = [[Мимар Синан Универзитет - Академија за ликовна уметност]] | occupation =[[сликар]], [[поет]] | years_active = | known_for = | notable_works = | style = | influences = | influenced = | home_town = | denomination = <!-- Denomination should be supported with a citation from a reliable source --> | spouse = {{marriage|Ернестине Летони|1936}} | children = | parents = | relatives = [[Сабахатин Ејубоглу]] (брат)<br/>[[Муала Ејубоглу]] (сестра) | awards = | website = <!-- {{URL|www.example.com}} --> | footnotes = | box_width = }} ''' Бедри Рахми Ејубоглу ''' (1911 – 21, септември,1975) беше [[турски]] [[сликар]] и [[поет]]. == Животопис == Бедри Рахми Ејубоглу е роден во 1911 година во [[Гореле]] на [[Црното Море]]. Тој бил второ дете во семејството. Неговиот постар брат, [[Сабахатин Ејубоглу]], бил познат [[писател]], а неговата помлада сестра, [[Муала Ејубоглу]], била една од првите архитекти која работела во доменот реставрацијата. Таа била добро позната по својата работа во [[Палатата Топкапи]] во [[Истанбул]]<ref>[https://www.antoloji.com/bedri-rahmi-eyuboglu/ BEDRİ RAHMİ EYÜBOĞLU HAYATI]</ref>. Поради позицијата на татко му како гувернер, тој живеел во различни делови на [[Турција]], средно училиште завршил во [[Трабзон]]. Во 1929 година пресели во Истанбул и се запишал на [[Мимар Синан Универзитетот -|Академија за ликовни уметности во Истанбул]]. Тој ја напушти Академијата привремено во 1931 година, заминувајќи да студира во [[Франција]] заедно со својот брат. Учал француски јазик во [[Дижон]], а подоцна и во [[Лион]]. Бедри Рахми студирал во студиото на [[Андре Лохте]] во [[Париз]], каде ја запознал својата идна сопруга Ернестине Летони. Подоцна се вратил во Турција, ги завршил студиите и се стекнал со диплома во 1936 година. Во 1937 година, бил вработен во Академијата како асистент и преведувач на [[Леополд Леви]]. Ејџоглу останал во Академијата до неговата смрт во 1975 година. == Творештво == Неговата прва самостојна изложба ја отворил во [[Букурешт]] во [[Галеријата Хасефер]] во 1935 година. Изложбата ја организирала неговата идна сопруга Ернестин. Бедри Рахми бил многу плоден уметник; ги насликал [[фреските]] во „ресторанот Лидо“ во Истанбул (1943), завесата во [[Операта во Анкара]] (1946). Тој беше испратен од владата во [[Едрене]] во 1938 година во [[Çорум]] и [[Искилип]] во 1942 година. Тоа бил период што значел пресврт во неговата сликарска кариера. Работел големи мозаици и слики, познати му биле делата за [[Експо 58]] - [[Саемот во Брисел]] во 1958 година, каде што добл прва награда<ref>[https://www.skylife.com/en/2017-07-business/bedri-rahmi-eyuboglu-a-man-of-arts-from-painting-to-poetry. A PAINTER, POET, AND AUTHOR]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> . Тој бил член на ликовната група Д а ја основал [[Група од 10 (сликари)|Група од 10]] за млади сликари. Создал бројни и големи мозаични композиции кои се монтирани во Истанбул во болници, хотели. Автор е и на познатиот [[витраж]] поставен во Амбасадата на Турција во [[Бон]], [[Германија]]. На едно од подоцнежните патувања во Париз бил воодушевен од изложбата на [[африканската уметност]]. Таа го инспирирала да создава циклуси на [[дрворез]] . Во 1960 година бил поканет во [[САД]] од [[Рокфелер Фондација]] и [[Фондација Форд]]. Тој исто така бил гостин професор на [[Универзитетот во Калифорнија, Беркли]]. Негово дело е дел од колекцијата на музејот на модерната уметност. во [[Њујорк]] . Бројни дела може да се најдат во музеите во САД, [[Европа]] и Турција<ref>[https://www.evrensel.net/etiket/haber/bedri-rahmi-eyuboglu/ Bedri Rahmi Eyüboğlu, Cumhuriyet dönemi şair]</ref> . , == Писателска дејност == Покрај својата работа на Академијата за ликовни уметности, тој создал и писателска кариера , пишувајќи ликовни огледи објавувани во списанија и дневни весници . Неговата прва поетска збирка ја објавил во 1941 година - „Писмо до творецот“. Неговата втора збирка „ Црница “ била објавена во 1948 година . Други поетски книги<ref>[https://www.ensonhaber.com/bedri-rahmi-eyuboglundan-bir-ask-hikyesi-karadut.html/ Eyüboğlu, ülkemizin yeniden]</ref>: *„Сол “ 1952 *„Сите во едно“, 1953 *„Четирите“, 1956 *„Црница 69“, 1969 *„Дол Карабакир Дол“, 1974 *„Јас живеев“, 1977 *„Турд“ ==Наводи== {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://turkoloji.cu.edu.tr/YENI%20TURK%20EDEBIYATI/Aydogan_04.pdf Turkoloji.cu.edu.tr] * [https://web.archive.org/web/20070928093340/http://www.iskilip.bel.tr/www/gezi.asp Biography] * http://www.bedrirahmi.com {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080706033255/http://www.bedrirahmi.com/ |date=2008-07-06 }} * https://web.archive.org/web/20080325092236/http://www.eyubogluailesi.org/ * https://web.archive.org/web/20071031004426/http://www.eyubogullari.org/eb {{DEFAULTSORT:Ејубоглу }} [[Категорија:Турски поети]] [[Категорија:Турски сликари од 20 век]] [[Категорија:Родени во 1911 година]] [[Категорија:Починати во 1975 година]] [[Категорија:Фрескосликари]] chsoygptu8wckvncfbjr3t29m06p1kq 0 1247048 5581741 5236754 2026-06-24T06:27:52Z Bjankuloski06 332 /* Надвоешни врски */ Додадена категорија 5581741 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name = Бернардино Пинтурикио | image = Pinturicchio self.jpg | image_size = 200px | caption = Self-portrait in the [[Baglioni Chapel]]. | birth_name = Бернардино ди Бето | birth_date = 1454 | birth_place = [[Перуџа]], [[Папска Држава]], Италија | death_date = {{death date and age|1513|||1454||}} | death_place = [[Сиена]], [[Република Сиена]], Италија | nationality = {{flagsport|ITA}} [[Италија]] | field = [[сликарство]], [[фреска]] | training = [[Пјетро Перуџино]] | movement = [[Италијанска ренесанса]] | works = | patrons = | influenced by = | influenced = | awards = }} '''Бернардино ди Бето''', попознат по прекарот '''Пинтурикио''' (*[[Перуџа]], [[1454]] - † [[Сиена]], [[1513]].<ref name=pin>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.mostrapintoricchio.it/pintoricchio/pintoricchio.htm |title=La vita e le opere di Bernardino di Beatto, detto il Pintoricchio na porttalu Pintoricchio - Umbria (2 febbraio 29 giugno 2008) пристапено 27. 05. 2011. |accessdate=2020-07-18 |archive-date=2011-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110114010017/http://www.mostrapintoricchio.it/pintoricchio/pintoricchio.htm |url-status=dead }}</ref>) бил [[италија]]нски [[ренесанса|ренесансен]] [[сликар]]. ''Пинтурикио'' заедно со [[Пјетро Перуџино|Перуџино]] и младиот [[Рафаел]], бил еден од најголемите и најпознатите претставници на [[Умбрија|умбријската]] сликарска школа [[15 век|кватрочента]]. Прекарот ''Пинтурикио'' (добиен од ''piccolo pintor'' = ''мал сликар'') го добил заради својот ситен раст, а токму така и тој самиот се потпишувал во некој свој дела.<ref>Cristina Acidini: Pintoricchio, in Pittori del Rinascimento, Scala, Firenze 2004. {{ISBN|88-8117-099-X}}</ref> ==Мала галерија на делата на Пинтурикио== <gallery> Податотека:Pinturicchio, san bernardino richiama alla vita un uomo morto trovato sotto un albero.jpg|''Св. Бернардин го враќа животот на умрениот'', слика на дрво од [[1473]]. Национална галерија на Умбрија - [[Перуџа]] Податотека:Perugino, san bernardino guarisce un cieco.jpg|''Излекување на слепиот'', слика на дрво од [[1473]]. Национална галерија на Умбрија - [[Перуџа]] Податотека:Pinturicchio, san bernardino appare post mortem e libera un prigioniero.jpg|''Ослободување на заробениот'', слика на дрво од [[1473]]. Национална галерија на Умбрија - [[Перуџа]] Податотека:Pinturicchio, Return of Odysseus.jpg|''Враќање на Одисеј'', фреска префрлена на платно, 124 x 146&nbsp;cm, [[National Gallery, London]]. </gallery> == Наводи == {{наводи}} ==Надвоешни врски== *[http://www.pinturicchio.org/it/index.php Фондација Пинтурикио] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110527044232/http://www.pinturicchio.org/it/index.php |date=2011-05-27 }} {{it}} *[http://www.mostrapintoricchio.it/ Ретроспективна изложба - Пинтурикио, на порталот Civita] {{it}} *[http://www.treccani.it/enciclopedia/bernardino-betti-o-di-betto-detto-il-pinturicchio/ Пинтурикио на енциклопедијата Treccani] {{it}} [[Категорија:Италијански ренесансни сликари]] [[Категорија:Родени во 1454 година]] [[Категорија:Починати во 1513 година]] [[Категорија:Фрескосликари]] m2okiuzmk7og78yl1c12ohzki9kmrfz 10 1255042 5581560 4439503 2026-06-23T16:59:35Z Andrew012p 85224 Пренасочување кон [[Предлошка:Инфокутија Религиозна група]] 5581560 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Предлошка:Инфокутија Религиозна група]] h3ecmzohce9xrv189d5a91x3xaiu6tl 0 1257885 5581705 5297993 2026-06-24T02:19:54Z Bjankuloski06 332 /* Превоз */ Печатна грешка, replaced: Октри → Откри 5581705 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место|name=Острови|population_note=|parts_type=Изборни окрузи|parts_style=para|p1=10|area_total_km2=175.03|area_land_km2=|area_water_km2=|population_as_of=2018|leader_title2=Потпретседател на Окружниот совет|population_total=170,900<ref name=pop1>{{cite web|title=2018年按區議會分區劃分的人口及住戶統計資料|url=http://gia.info.gov.hk/general/201903/29/P2019032900426_307372_1_1553831144410.pdf|language=zh|access-date=14 јануари 2021}}</ref>|population_density_km2=auto|timezone=[[Хонгконшко време]]|utc_offset=+8|website=[https://web.archive.org/web/20030808095522/http://www.districtcouncils.gov.hk/island/english/welcome.htm Islands District Council]|blank1_name_sec1=Најголема населба по население|leader_name2=[[Вонг Ман Хон]]|leader_name=[[Ју Хонг Кван]]|official_name=Округ Острови|blank_emblem_type=Службен амблем|native_name={{nobold|離島區}}|native_name_lang=zh-hant|type=[[Окрузи во Хонгконг|Округ]]|image_skyline=A bird's eye view of Hong Kong International Airport.JPG|image_caption=[[Меѓународен аеродром Хонгконг]]|image_blank_emblem=|blank_emblem_size=60px|leader_title=Претседател на Окружниот совет|blank_emblem_alt=|image_map=|image_map1=Hong Kong Islands District.svg|map_caption1=Местоположба на Острови во Хонгконг|subdivision_type=Регион|subdivision_name={{HKG}}|blank1_info_sec1=[[Тунг Чунг]] (86,403 – проценка од 2016 г.)<ref>{{citation|url=https://www.bycensus2016.gov.hk/en/bc-dp-new-town.html|title=District Profiles|date=8 декември 2017|access-date=14 јануари 2021|publisher=Hong Kong Government|archive-date=2021-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210923183010/https://www.bycensus2016.gov.hk/en/bc-dp-new-town.html|url-status=dead}}</ref>}}{{Кинески|t=離島區|s=离岛区|l=округ далечен остров|y=Леихдоу кеуи|j=Lei4dou2 keoi1|p=Ли дао ку|showflag=y}}'''Округот Острови''' - еден од 18-те [[Управна поделба на Хонгконг|области на Хонгконг]]. Тој е дел од [[Нови територии (Хонгконг)|Новите Територии]]. Имал население од 170.900 жители во 2018 година. [[Хонгконг]] се состои од [[полуостров]] и 263 острови. Округот Острови се состои од дваесетина големи и мали острови кои лежат јужно и југозападно од Хонгконг. Познати места кои се дел од Округот Острови се Чек Лап Кок, направениот остров на кој се наоѓа Меѓународниот аеродром Хонгконг, Тунг Чунг на северот на Лантау во близина на аеродромот и Залив Откривение, голема приватна станбена област на истокот на Лантау. == Острови на Хонгконг == Многу острови во Хонгконг всушност не се дел од округот. Најзначајно, [[Хонгконг (остров)|Островот Хонгконг]] содржи четири окрузи. Терминот „''Распослани Острови''“ има тенденција да се однесува на Округот Острови. Североисточната точка на Лантау и Ма Ван традиционално спаѓа во Округот Цуен Ван поради нивната администрација и транспортната зависност на Цуен Ван. Островот Цинг Ји некогаш бил администриран од Округот Цуен Ван, а сега од Округот Квај Цинг. Додека Островите Сај Кунг се дел од областа Сај Кунг, а Островите Толо Канал дел од областа Тај По. == Демографија == Со површина што е 16% од Хонгконг и население што е 2% од Хонгконг, Округот Острови е најголем по површина и исто така најмалку населен. Затоа е округ со далеку најмала [[Густина на населеност|густина]] на [[Густина на населеност|население]] од 783 жители на км <sup>2</sup>. Распосланите острови се познати по посмирен начин на живот од оној на Островот Хонгконг и Полуостровот Каулун. Округот има третите најмлади жители по просек. Збирно, Муј Во и Тај О на Лантау, Чеунг Чау, Островот Лама и Пенг Чау се понаселени од остатокот од површината на округот. == Острови на округот == * Ча Кво Чау * Чек Лап Кок (тука е изграден Меѓународниот аеродром Хонгконг) * Чеунг Чау * Хеј Линг Чау ** Остров Зајдисонце (Чау кунг то) * Заврвен Рид (Кај Ек Кок) * Кау Ји Чау ** Сиу Кау Ји Чау * Остров Лама ** Лук Чау (Џорџов Остров) * Остров Лантау (најголемиот дел од округот) ** Залив Откривение ** Муи Во ** Таи О ** Тунг Чунг * Пенг Чау ** Таи Леи * Острови По Тоиј ** Ло Чау (Бофортов Остров) ** Мат Чау ** По Тој ** Сунг Конг ** Остров Ваглан * Шек Кву Чау * Острови Соко ** Чеунг Мук Тау ** Ма Чау ** Сиу А Чау ** Таи А Чау ** Тау Ло Чау ** Јуен Чау ** Јуен Конг Чау == Превоз == Повеќето острови во Округот Острови имаат [[Траект|фериботски]] услуги што ги поврзуваат едни со други и остатокот од територијата, заедно со [[Макао]] и околните градови во Делтата на Бисерната Река, вклучувајќи ги Гуангжу и [[Шенџен|Шенжен]]. Пристаништата за јавни фериботи се наоѓаат на Тај О (улица Винг Хонг, Шек Цај По), Тунг Чунг, Меѓународен аеродром Хонгконг, Чеунг Чау Ван, Муи Во (залив Силвермин), островот Лама ( Јунг Шу Ван, Сок Кву Ван ), Залив Откривение, Чи Ма Ван и Пенг Чау. Сепак, само Островот Лантау има [[Мост|фиксна врска]] со [[Нови територии (Хонгконг)|Новите Територии]] и остатокот од Хонгконг. Ова е преку автопатот Северен Лантау и лантаускиот пат, дел од основната програма на аеродромот, завршен во 1998 година. Неодамна, од 2018 година, Лантау е местото на пристаништето во Хонгконг за мостот Хонгконг-Жухај-Макао. Лантау е исто така единствениот остров во Округот Острови со добро развиена мрежа за јавен превоз на копно. Ги има единствените МТР станици во рамките на Округот; тие се Тунг Чунг на линијата Тунг Чунг и двајца на Аеродромот Експрес кој ги опслужува аеродромот и АзијаСвет Експо (Сончевиот Залив и одморалиштето Дизниленд на линијата Одморалиште Дизниленд административно лежат во областа Цуен Ван). Конечно, Лантау е единствениот остров со франшизирани такси и автобуси, последниот главно го обезбедува „New Lantao Bus“ (иако другите оператори го опслужуваат северниот брег, аеродромот, Дизниленд и населбата Залив Откривение). == Поврзано == * [[Острови во Хонгконг]] * [[Список на области во Хонгконг]] == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20030808095522/http://www.districtcouncils.gov.hk/island/english/welcome.htm Окружниот совет на Острови] * [https://web.archive.org/web/20070614194829/http://www.eac.gov.hk/pdf/distco/2007dc/dc2007t.pdf Список и карта на изборни окрузи (голема PDF-податотека)] {{Управна поделба на Хонгконг}} [[Категорија:Административна поделба на Хонгконг]] [[Категорија:Статии со извори на кинески (zh)]] [[Категорија:Статии со текст на кинески]] [[Категорија:Координати на Википодатоците]] 4la3omj25edtx30v87orad866t5vig4 0 1265566 5581739 5437893 2026-06-24T06:27:48Z Bjankuloski06 332 /* top */ Додадена категорија 5581739 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Staro Nagorichane St.George Ascension of Our Lady.jpg|мини|десно|Успение Богородично од манастирот „Св. Ѓорѓи“ во Старо Нагоричане]] '''Михаил Астрапа и монахот Евтихиј''' ({{langx|el|1=Μιχαήλ Αστραπάς και Ευτύχιος}}) биле византиски зографи од [[Солун]], претставници на таканаречената Палеолошка ренесанса. Творештвото на двајцата зографи процветало од 1294 до 1317 година. Помеѓу црквите кои ги живописале се „Света Богородица Перивлепта“ („Свети Климент“) во Охрид (1294 - 1295 г.), „Свети Никита“ в Бањане (пред 1316 г.) и „Свети Ѓорѓи“ во Старо Нагоричане (1317). [[Категорија:Луѓе од Кралство Србија (среден век)]] [[Категорија:Фрескосликари]] 0jb9yg0z8sfkesz9pb9eb4kbim5zxbs 0 1266242 5581750 4795113 2026-06-24T06:28:58Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Додадена категорија 5581750 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = Стеван Алексиќ | image = stevanalex.jpg | birth_date = {{birth date|1876|12|23|df=y}} | birth_place = [[Арад, Романија|Арад]], [[Австроунгарија]]<br>{{мали|(сега Арад, [[Романија]])}} | death_date = {{death date and age|1923|11|2|1876|12|23|df=y}} | death_place = [[Јаша Томиќ, Сечањ|Модош]], [[Кралство Романија]]<br>{{small|(сега Јаша Томиќ, [[Србија]])}} | nationality = [[Срби]]н | occupation = [[сликар]] }} '''Стеван Алексиќ''' ([[23 декември]] [[1876]] - [[2 ноември]] [[1923]]) — [[Срби|српски]] сликар роден во [[Австроунгарија]]. Неговото дело припаѓа на школата во Минхен. Тој е особено познат по својата серија автопортрети, кои датираат од 1895 до 1922 година, кои истовремено ја илустрираат еволуцијата на неговиот стил и техника, како и промените во неговата физика и карактер, и е најголемата ваква колекција на [[Српска уметност|српското сликарство]].<ref name="academia.edu">https://www.academia.edu/30818317/%D0%A1%D1%82%D0%B5%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B8%D1%9B_1876_1923_Stevan_Aleksic_1876_1923_?email_work_card=abstract-read-more</ref> == Биографија == Стеван Алексиќ е роден на 23 декември 1876 година, во [[Арад]], денешна [[Романија]], во семејство на уметници. Неговиот татко Душан и дедо Никола биле обајцата сликари. Основното училиште го завршиле во Арад, каде ги добил првите лекции за сликарство од неговиот татко. Во 1895 година се преселил во [[Минхен]], каде што студирал на [[Минхенска ликовна академија|Академијата за ликовни уметности]] во класата на [[Николаос Гизис|Николас Гисис]]. Кога умрел неговиот татко, во 1900 година, тој решил да ги напушти студиите и да се пресели во Модош (денешно село [[Јаша Томиќ, Сејањ|Јаша Томиќ]], Војводина, северна Србија). Таму тој изградил куќа со студио и се оженил со локалната учителка Стефанија Лукиќ, во 1905 година. Остатокот од својот живот го поминал живеејќи во Модош и работи како сликар. Починал на 2 ноември 1923 година. == Работа == [[Податотека:Aleksicreaper.jpg|десно|мини|250x250пкс| ''Раперот'', галеријата Матица Српска, Нови Сад]] Стеван Алексиќ создал околу 230 слики на платно, украси повеќе од 20 цркви со 100 икони и голем број ѕидни фрески и нацртал 60 скици и цртежи.<ref name="Politika">[http://www.politika.rs/rubrike/Kulturni-dodatak/63100.lt.html ''Marija Đorđević'', Politika, Cultural Column, 2008]</ref> Од раната кариера, Алексиќ се занимаваше со украсување цркви; тој бил особено вешт во правењето монументални композиции со религиозен или историски контекст и украсил голем број сакрални предмети околу [[Војводина]]. Во исто време, во првата декада на 20 век, тој работел како [[портрет]]ист. Едно од најзначајните дела на Алексиќ е „Весели луѓе во Банат“. Тој го изложил на 4та југословенска изложба на уметност во Белград во 1912 година, но доби многу негативни критики, особено од комунистичкиот политичар претворен во уметнички критичар Моша Пијаде, кој напиша дека „Некој колега од Модош, по име Алексиќ, произведе неверојатно лоша слика на жителите на Банат“. По ова фијаско, Алексиќ повеќе никогаш не изложувал во [[Белград]] и остана маргинална фигура на уметничката сцена во Белград во наредниот половина век. Дури и по неуспехот на „Веселите луѓе на Банат“, Алексиќ продолжил да го истражува и разликува мотивот. Во 1922 година, една година пред да умре, тој ја направил својата последна верзија на сликата ставајќи се на платно и со тоа стана еден од учесниците во празничната атмосфера. Сцените од пабовите биле популарен мотив во неговите денови. Меѓутоа, додека некои сликари ја користеле оваа поставка за да изразат одредени проблеми со моралот, се верува дека Алексиќ немал такви намери. Меѓу неговите најзначајни дела е серија автопортрети произведени помеѓу 1895 и 1922 година. Тоа е најголемата ваква серија во српското сликарство и може да се користи за следење на неговиот уметнички, ментален, како и физички развој. Алексиќ често се прикажувал како седи на маса во паб, но во годините пред неговата смрт сликите стануваат сè повеќе макабри и злобни; тој често е придружуван од фигурата на [[смрт]]та, седи на неговата маса, свири [[виолина]] или гледа во неговата чинија. Најголемата колекција на слики на Алексиќ може да се види во [[Матица Српска|галеријата „Матица Српска“]] во Нови Сад, додека [[Народен музеј на Србија|Националниот музеј на Србија]] и Националниот музеј во [[Зрењанин]], исто така, изложуваат обемни колекции. == Критика == Алексиќ честопати беше критикуван како епигон, маргинален уметник и анахроничен сликар. Неговата фреска „Распетие“, насликана на фасадата на црквата Саборна во [[Сремски Карловци]], протоерејот Јован Јеремиќ ја опиша како „копија направена според традицијата на Западната црква“; сепак, многу од неговите современици ја пофалиле фреската за нејзината живост и експресивност.<ref name="academia.edu"/> [[Васа Поморишац]], ученик и колега на Алексиќ, дала многу горчлива критика за работата на неговиот учител: „Живеејќи во мало село, со сите ситни вредности на таквата заедница, неговиот дух не можеше да ги достигне високите височини што му ги прорече неговиот професор Гисис. Тој останал далеку од тоа големо движење на прочистување, умирајќи полека во затната вода, имајќи болна сенка во душата затоа што никогаш не постигна самоактуелизација“.<ref name="Stevan Aleksić by Dr. Jasna Jovanov">Stevan Aleksić by Dr. Jasna Jovanov, published by ''Spomen-zbirka Pavla Beljanskog,'' [[Нови Сад|Novi Sad]], 2010, {{ISBN|978-86-87073-03-6}}</ref> == Галерија == <center><gallery> Податотека:Stevalexdeath1.jpg|''Автопортрет во паб, галерија „Матица Српска“, Нови Сад'' Податотека:Stevalexangel.jpg|''Ангелот, галерија „Матица Српска“, Нови Сад'' Податотека:Stevan Aleksić, Spaljivanje Moštiju Svetog Save, 1912.jpg|''„Палењето на [[Saint Sava|моштите на Свети Сава]]“ (1912)'' Податотека:S.Aleksić Veseli Banacani.jpg|''Среќни Банатијци'' (1911) </gallery></center> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Починати во 1923 година]] [[Категорија:Родени во 1876 година]] [[Категорија:Фрескосликари]] 18cq34jf6sb3a1khskugp1ygo8bxlip 0 1266967 5581701 5496595 2026-06-24T02:19:32Z Bjankuloski06 332 /* Животопис */ Печатна грешка, replaced: октри → откри 5581701 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност|image_name=Koce Stojanovski Metalec.jpg|име=Коце Металец|родено-име=Коце Стојановски|роден-дата=[[12 мај]], [[1914]] година|роден-место=[[Скопје]], [[Македонија]]|починал-дата=[[12 јуни]], [[1944]] година|починал-место=[[Стрмашево]], [[Тиквешија]], [[Македонија]]|сопружник=[[Шина Стојанова]]}} '''Коце Николовски Стојановски - Металец''' познат како ''Коце Металец'' ({{роден|12|мај|1914}} во {{Роден во|Скопје}} — {{починат|12|јуни|1944}} во {{Починат во|Стрмашево|Тиквеш}})<ref name=":02">{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/499142958|title=Македонска енциклопедија|last=Ристовски, Блаже|first=|last2=|date=|publisher=МАНУ|year=2009|isbn=978-608-203-023-4|location=Скопје|pages=1433|oclc=499142958}}</ref> — [[Македонија|македонски]] комунист, учесник во [[Македонија во Втората светска војна|НОВ]].<ref name=":1">{{Наведена книга|title=Беа, загинаа, останаа|first=Боро Кралевски и други|publisher=Историски Архив|year=1969|isbn=|location=Скопје|pages=136-137}}</ref> == Животопис == Произлегува од сиромашно [[Земјоделство|земјоделско]] семејство. Завршил основно и три години вечерно училиште. Потоа го изучил коларско-ковачкиот занает и како еден од најдобрите работници се вработил во општинската работилница. Кон средината на [[1939]] година станал член на [[Сојуз на комунистите на Југославија|КПЈ]], а кон крајот на [[1939]] година и член на Месниот комитет на КП за [[Скопје]]. Како ковач по занает, бил член на металската подружница и активно работел во УРС-овите синдикати на металската подружница. При избирањето на нов одбор на синдикатите, станал секретар на подружницата. Оттогаш бил наречен ''Коце Металец''. Во средината на [[1940]] година по затворањето на [[Орце Николов]], станал секретар на Месниот комитет на [[Сојуз на комунистите на Југославија|КПЈ]] за [[Скопје]]. Го открил соработникот на окупаторот, [[Мане Мачков]] дека врши кражба на благајната на синдикатот. Поради тоа Мачков бил исклучен од УРС-овите синдикати, но му се заканил дека ќе дојде ден кога ќе се пресмета со него.<ref name=":1" /> == Окупација на Македонија == Во почетокот на [[1941]] година бил предаден на полицијата и одведен во затворот во [[Прилеп]]. По капитулацијата на бивша [[Кралство Југославија|Југославија]], заедно со другите затвореници бил ослободен од членовите на партиската организација на [[Прилеп]]. Во [[1941]] година извесно време бил на партиска работа во [[Битола]]. По [[1941]] година бугарските агенти го затвориле и го држеле во истражниот затвор околу шест месеци, а потоа бил одведен во Централниот затвор. По судењето, одржано на [[9 мај]], бил пуштен како „невин“. За време на престојот во Централниот затвор, заедно со други другари работел на припремањето на другарите за процесот. Ги подучувал како да се држат пред класниот непријателски суд. Изиграл видна улога во животот на политичките затвореници и бил еден од организаторите на културно-просветниот живот во затворот, а специјално во седматта ќелија каде бил затворен.<ref name=":1" /> По ослободувањето од процесот пак бил затворен и интерниран во селото [[Арда]], на бугарско-грчката граница. Taмy престојувал шест месеци, а потоа бил префрлен во [[Скопје]], каде продолжил со работата. Во [[1943]] година одново бил интерниран во [[Бугарија]]. Оттаму кога бил ослободен, како негова сопруга му се придружила и [[Шина Стојанова]], со која заедно се вратиле во Македонија на почетокот на [[1944]] година. Заедно стапиле во [[Втора македонска ударна бригада|Втората македонска ударна бригада]], Коце бил назначен за заменик на политичкиот комесар на Вториот баталјон. Во сите борби неговиот баталјон бил најистурен и успешно ги извршувал борбените задачи. Во една од многуте борби, во јуни [[1944]] година, храбро загинaл, во борбите против бугарскиот полициски одред ''„Бенковски“'', кај селото Стрмашево - близу [[Кавадарци]].<ref name=":1" /> Едно од поголемите училишта за средно образование во [[Скопје]], го носеше неговото име пред да се преименува во ''„[[СЕТУ „Михајло Пупин“ - Скопје|Михајло Пупин]]“''.<ref>{{Наведено списание|date=2021-02-08|title=СЕТУ „Михајло Пупин“ - Скопје|url=https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A1%D0%95%D0%A2%D0%A3_%E2%80%9E%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D1%98%D0%BB%D0%BE_%D0%9F%D1%83%D0%BF%D0%B8%D0%BD%E2%80%9C_-_%D0%A1%D0%BA%D0%BE%D0%BF%D1%98%D0%B5&oldid=4411209|journal=Википедија|language=mk}}</ref> По него се именувани и улици во некои градови (Скопје<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://mia.mk/bez-voda-utre-del-od-ul-koce-metalec-ambulantata-zhelezara-i-remedika/|title=Без вода утре дел од ул. „Коце Металец“, амбулантата Железара и Ремедика|work=МИА|language=mk-MK|accessdate=2021-04-23|archive-date=2021-04-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210423080001/https://mia.mk/bez-voda-utre-del-od-ul-koce-metalec-ambulantata-zhelezara-i-remedika/|url-status=dead}}</ref> и Крива Паланка<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.krivapalanka.gov.mk/novosti/1650|title=Асфалтирана улицата „Коце Металец“|last=1ТП1|date=2011-10-04|work=Општина Крива Паланка|language=mk-MK|accessdate=2021-04-23}}</ref>). == Литература == * Љубен Апостолски, „Коце Стојановски-Металец“, Скопје, Архив на Скопје, 1973. == Наводи == {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Стојановски, Коце - Металец}} [[Категорија:Македонски комунисти]] [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Жртви на Бугарската окупација на Македонија во Втората светска војна]] pjssrftqhhwdu6qzdvbmhlmmhm242dy 0 1272249 5581790 5574483 2026-06-24T07:46:08Z Виолетова 1975 5581790 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=MyrtleSpurge.jpg|genus=Euphorbia|species=myrsinites|authority=[[Carl Linnaeus|L.]]}} {| class="infobox biota" style="text-align: left; width: 200px; font-size: 100%" ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |''Euphorbia myrsinites'' |- | colspan="2" style="text-align: center" | |- style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |- ! colspan="2" style="min-width:15em; text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |[[Taxonomy (biology)|Scientific classification]] <span class="plainlinks" style="font-size:smaller; float:right; padding-right:0.4em; margin-left:-3em;">[[File:Red_Pencil_Icon.png|врска=Template:Taxonomy/Euphorbia|edit]]</span> |- |Kingdom: |[[Plant]]ae |- |''Clade'': |[[Vascular plant|Tracheophytes]] |- |''Clade'': |[[Flowering plant|Angiosperms]] |- |''Clade'': |[[Eudicots]] |- |''Clade'': |[[Rosids]] |- |Order: |[[Malpighiales]] |- |Family: |[[Euphorbiaceae]] |- |Genus: |''[[Euphorbia]]'' |- |Species: |<div class="species" style="display:inline">'''''E.&nbsp;myrsinites'''''</div> |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |[[Binomial nomenclature|Binomial name]] |- | colspan="2" style="text-align: center" |'''<span class="binomial">''Euphorbia myrsinites''</span>'''<br /><br /><div style="font-size: 85%;">[[Carl Linnaeus|L.]]</div> |- style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |} '''Млечка''' ([[науч.]] ''Euphorbia myrsinete)''<ref name="GRIN"/> — сочен [[Вид (биологија)|вид]] на цветни растенија од [[Семејство (биологија)|семејството]] на [[Млечки|Euphorbiaceae]].{{DISPLAYTITLE:Euphorbia myrsinites}} == Распространетост == Млечката е појавена во [[југоисточна Европа]] и [[Мала Азија]], од [[Италија|Италија на]] исток преку [[Балкански Полуостров|Балканот]] до [[Крим (полуостров)|Крим]] и [[Турција]].<ref name="flora">''Flora Europaea'': [http://rbg-web2.rbge.org.uk/cgi-bin/nph-readbtree.pl/feout?FAMILY_XREF=&GENUS_XREF=Euphorbia+&SPECIES_XREF=myrsinites&TAXON_NAME_XREF=&RANK= ''Euphorbia myrsinites'']</ref><ref name="GRIN">{{GRIN|accessdate=12 January 2018}}</ref> == Етимологија == [[Биномна номенклатура|Специфичниот епитет]] ''мирсинити'' потекнува од [[Грчки јазик|грчкиот]] збор {{Јаз|el|μυρσινίτης}} (''мирсинити''), што се користел во [[Диоскорид|Диокоридиевата]] ''Де Материја Медика за'' да се опише нејзината сличност со {{Јаз|el|μυρσίνη}} (''мирсина''), ака мирта (''Myrtus communis'').<ref>{{Наведена книга|title=The Names of Plants|last=Gledhill|first=David|publisher=Cambridge University Press|year=2008|isbn=978-0-511-47376-0|edition=4|location=United Kingdom|pages=268}}</ref><ref>{{Наведена книга|title=De Materia Medica|last=Dioscorides|first=Pedanius|publisher=IBIDIS Press cc|year=2000|isbn=978-0-620-23435-1|location=South Africa|pages=722}}</ref> == Опис == Млечката е [[Зимзелено растение|зимзелен]]о [[повеќегодишно растение]]. Има развлечени стебла кои растат од 20 до 40&nbsp;cm во должина. [[Лист|Лисјата]] се спирално распоредени, месести, бледо глаукозно синкаво-зелени, долги 1–2&nbsp;cm. [[Цвет]]овите се незабележителни, но опкружени со светли сулфурно-жолти леќи (затемнето црвено во сортата „Вашфилд“); тие се создаваат во текот на пролетта.<ref name="rhs">Huxley, A., ed. (1992). ''New RHS Dictionary of Gardening''. {{ISBN|0-333-47494-5}}</ref> Видот припаѓа на фамилијата ''Euphorbiaceae'' или народно позната како млечка. Тие се сукулентни растенија со месести листови кои во стебленцето содржат млечни канали. Растат до 30&nbsp;cm, со спирално распоредени листови, а соцветието е со жолта боја. Течноста (млеч) која ја содржат може да предизвика иритација на кожата. Застапени се во југоисточна [[Европа]], [[Мала Азија]], [[Италија]], на Балканот, на [[Крим]] и [[Турција]]. Во [[Национален парк Галичица|Националниот парк Галичица]] е широко распространет и често се среќава. <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://galicica.org.mk/gallery/euphorbia-myrsinetes// |title=НП Галичица |accessdate=2021-07-25 |archive-date=2021-07-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210725115940/http://galicica.org.mk/gallery/euphorbia-myrsinetes/ |url-status=dead }}</ref> Растенијата се размножуваат првенствено со семе и се способни да исфрлат семе до 15 стапки.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.weeds.slco.org/pdf/MyrtleSpurge.pdf|title=Myrtle Spurge Fact Sheet|publisher=Salt Lake County Weed Control Program|accessdate=10 March 2013|archive-date=5 јули 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100705064822/http://www.weeds.slco.org/pdf/MyrtleSpurge.pdf|url-status=dead}}</ref> === Токсичност === Млечниот сок од растението може да предизвика значителна иритација на кожата и очите кај луѓето и може да предизвика слепило при контакт со очите. Млечката предизвикува гадење, повраќање и [[дијареја]] доколку се проголта.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://s3.wp.wsu.edu/uploads/sites/2061/2014/01/NoxiousWeedManagementPlan1.pdf|title=WEED MANAGEMENT PLAN|last=|first=|date=|work=Asotin County Noxious Weed Control Board|archive-url=|archive-date=|accessdate=}}</ref> При отстранување на овие растенија треба да се користат очила, ракавици и заштитна опрема. Децата повеќе се поподложни на симптоми од млечката од возрасните, па не се препорачуваат простории за играње кои се во близина на видовите. Домашните миленици можат да имаат слични реакции на изложеност на сок од млечка. == Одгледување == Млечките се одгледуваат како украсно растение за карактеристичното зеленило кое го имаат со сребрено-сива боја, и се користат во градинарски граници, масовни насади „модернистички“ и како растение во саксија. Засадени се во градини толерантни на суша во [[Калифорнија]] и во други суви клими. Во Обединетото Кралство, култивираното растение се стекна со Наградата за заслуги на градината на Кралското хортикултурно здружение.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rhs.org.uk/Plants/7073/Euphorbia-myrsinites/Details|title=''Euphorbia myrsinites'' AGM|publisher=Royal Horticultural Society|accessdate=23 June 2020}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rhs.org.uk/plants/pdfs/agm-lists/agm-ornamentals.pdf|title=AGM Plants - Ornamental|date=July 2017|publisher=Royal Horticultural Society|page=38|accessdate=25 February 2018}}</ref> == Штетен плевел == Млечките се идентификуваат како штетен плевел и / или [[Инвазивен вид|инвазивни видови]] во некои региони. Неговото одгледување е нелегално во американската држава [[Колорадо]], каде што е класифицирано како штетен плевел од класа А, а од сопствениците на земјиштето се бара законски да го искорени.<ref>[https://www.colorado.gov/pacific/agconservation/myrtle-spurge Myrtle Spurge]</ref><ref>Colorado Noxious Weed Act, [[Colorado Revised Statutes|CRS]] § 35-5.5-101 ''et seq.''; Rules Pertaining to the Administration and Enforcement of the Colorado Noxious Weed Act, 8 [[Code of Colorado Regulations|CCR]] 1206-2 § 3.1.</ref> Млечката е исто така класифициран како штетен плевел во американската држава [[Орегон]], подложен на карантин.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://plants.usda.gov/java/noxious?rptType=State&statefips=41 |title=Oregon State-listed Noxious Weeds |accessdate=2021-07-25 |archive-date=2021-07-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210727091334/https://plants.usda.gov/java/noxious?rptType=State&statefips=41 |url-status=dead }}</ref> Млечката била наведена како штетен плевел во округот Солт Лејк, Јута во 2007 година, и оттогаш е нелегална за продажба во округот.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.weeds.slco.org/html/weedInfo/id/myrtleSpurge.html |title=Salt Lake County Weeds |accessdate=2021-07-25 |archive-date=2012-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121113054912/http://www.weeds.slco.org/html/weedInfo/id/myrtleSpurge.html |url-status=dead }}</ref> Сопствениците на земјиштето во округот Солт Лејк и управителите на земјиште се законски одговорни да ги содржат, контролираат или искоренуваат видовите на нивниот имот. Друштвото за природни растенија во Јута, исто така, официјално препорача да биде наведено како штетен плевел во државата [[Јута]]. === Контрола === ; Физичка контрола : Малата наезда може да се контролира преку повеќегодишно копање на барем 4 метри од коренот. Видот е најдобро контролиран во пролет кога почвата е влажна и пред производството и дистрибуција на семето. Задолжително треба да се фрлат сите делови од растението во ѓубре наместо да се користат за компостирање.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.weeds.slco.org/pdf/MyrtleSpurge.pdf|title=Myrtle Spurge Fact Sheet|publisher=Salt Lake County Weed Control Program|accessdate=10 March 2013|archive-date=5 јули 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100705064822/http://www.weeds.slco.org/pdf/MyrtleSpurge.pdf|url-status=dead}}</ref> ; Хемиска контрола : Млечката е ефикасно контролирана со производи што содржат 2, 4-D и дикамба (т.е. Плевел Б Гон) кои се применуваат кон крајот на есента.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.weeds.slco.org/pdf/MyrtleSpurge.pdf|title=Myrtle Spurge Fact Sheet|publisher=Salt Lake County Weed Control Program|accessdate=10 March 2013|archive-date=5 јули 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100705064822/http://www.weeds.slco.org/pdf/MyrtleSpurge.pdf|url-status=dead}}</ref> ; Биолошка контрола : Во моментов нема познати биоконтроли, иако на видот има бубачки од болвата (Афтона), кој има висок процент на преживување на живиот сноп во лабораториските студии.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.oregon.gov/ODA/PLANT/WEEDS/pages/profile_myrtlespurge.aspx|title=Myrtle Spurge|publisher=ODA Plant Programs, Noxious Weed Control|accessdate=2021-07-25|archive-date=2013-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20130611061026/http://www.oregon.gov/ODA/PLANT/WEEDS/pages/profile_myrtlespurge.aspx|url-status=dead}}</ref> == Наводи == {{наводи}} {{Commons category|Euphorbia myrsinites}} {{Taxonbar|from=Q2305124}} [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Млечка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Сушоотпорни растенија]] 1wbcra1cjxs0pm6fn1gy3ccmb760yw0 0 1297052 5581721 5336519 2026-06-24T05:01:44Z Bjankuloski06 332 5581721 wikitext text/x-wiki '''Никола Цонев''' — еден од последните професионални кописти на фрескоживопис во Република Македонија кој има изработено над 150 м<sup>2</sup> копии на фрески, кои се истакнуваат со највисок ликовен квалитет својствен за надарени сликари од овој домен, верни до оргиналот и со трајна вредност. == Основни биографски податоци == [[Податотека:Никола Цонев.jpg|лево|безрамка|177x177пкс]] '''Никола Цонев''' е академски сликар – конзерватор и [[фрескопис]]ец (зограф) роден 15.4.[[1945]] година во [[с. Дрвош]], [[Струмица]] од мајка Јордана – домаќинка и татко Стојан, стопан. Основното образование до четврто одделение го завршил во село Дрвош, а од петто до осмо одделение учел во с. Иловица, Струмица, кое е оддалечено од Дрвош 4 км. Во [[1960|1960 г.]] се запишува во средно училиште за применета уметност кај професор [[Драган Аврамосвки Гуте]], а во 1969 г. дипломирал на Педагошката академија, оддел за ликовно воспитување. Како невработен егзистира од повеќе работи од областа на уметноста благодарение на Нико Този (тогашен Министер за култура), црта илустрации за детски списанија и за весникот [[Нова Македонија|„Нова Македонија“]] (рубрика „Веруваш или не“). Од 1.2.[[1973|1973 г.]] се вработува како аранжер во „Југотекстил“, а од 1.2.1976 г. се вработува во [[Археолошки музеј на Македонија]] како сликар, копист и конзерватор на икони, каде што работи до пензионирање. Од 1985 г. студирал на Факултетот за ликовни уметности во Скопје, каде што и дипломирал во [[1989|1989 г.]] на отсек сликарство со графички дизајн. == КОНЗЕРВАЦИЈА == ==== Конзервација на фрескопис ==== Уште како средношколец се вклучува во конзерваторските активности што ги изведува [[Републичкиот завод за заштита на спомениците|Републичкиот завод за заштита]], како и [[Градскиот завод за заштита на спомениците на културата]]. Од 1963 г. за прв пат работел во црквата „Св. Богородица – Заум“, Охрид, под раководство на конзерваторот Спасе Спировски. Потоа следеле и други конзерваторски работи во црквите: „Св. Никола“, Варош, Прилепско; „Св. Никита“, село Бањани, Скопско; „[[Црква „Св. Пантелејмон“ - Горно Нерези|Св. Пантелејмон]]“, Скопје; „[[Црква „Св. Андреја“ - Матка|Св. Андреја]]“, Матка, Скопје; Пивски манастир, [[Црна Гора]] и во с. Локвица, [[Крушевско-демирхисарско архијерејско намесништво|Крушевско]], со конзерваторот Соколе Шутиновски. Во овие споменици ги има изработенo сите конзерваторски операции: исцртување, вадење калкови, инектирање, ретуширање, вадење фрески од ѕидовите и нивно враќање, правење калапи позитив и негатив, импрегнирање на извадените фрески и други работи од областа на конзервацијата. ==== Конзервација на иконопис ==== Од збирката икони на [[Музеј на Македонија|Музејот на Македонија]] има конзервирано над 50-тина икони со различна димензија. Од конзерваторското искуство ја реализира подготовката на изложбата на икони во [[1986|1986 г.]] во [[Ватикан]]. По извршениот увид на состојбата на иконите од страна на проф. д-р [[Цветан Грозданов]] и конзерваторот советник Спасе Спировски и направениот записник, конзерваторските зафати биле стручно изведени. Ценејќи ги вредностите на иконите со конзерваторските интервениции се нема нарушено оргиналноста на самите икони. Во 1986 г. На Културни денови на Македонија во Загреб, Хрватска, во музејот „Неимар“, биле изложени копии и фрески од Музејот на Македонија. Во [[1987|1987 г.]] во соработка со конзерваторот Илија Кафкалевски имаат извршено конзервација на иконите кои биле презентирани на изложбата „Икони од Mакедонија“, во музејскиот простор во Загреб, Хрватска. == Копии на фрескопис == [[Податотека:Nikola Conev 2.jpg|алт=Копирање на светители во црквата "Св. Богородица Перивлепта" - Охрид, 1977 год.|лево|мини|Копирање на светители во црквата "Св. Богородица Перивлепта" - Охрид, 1977 год.]] Пред да биде вработен во Археолошкиот музеј на Македонија, бил испратен да изврши копирање на фреската „Св. Богородица“ и „Св. Димитрије“ во црквата „Св. Димитрија“, Варош, Прилеп. Во конкуренција со други сликари, комисијата одлучува да биде примен Никола Цонев. Со копирање на фрески започнува интензивно да се занимава со вработувањето во Археолошкиот музеј, Скопје. Работите околу фрескописот ги има извршувано самостојно и тоа почнувајќи со вадење калк, подготовка на платото со грунд, правење блинд рам и монтирање на скеле за работа. Грундираните платна биле добро подготвнеи, така што кога требало да се транспортираат за на изложба се ваделе од рам, се виткале во ролна без да испука грундот. Карактеристично за копиите на Никола Цонев е тоа што ги работел со темпера и казаински раствор, и кога ја копирал фреската на платно, платното го навлажнувал со вода за да се добие ефект на влажен малтер. Структурата на платното кога се грундирало требало да изгледа како фреската на ѕидот. Во Италија копиите на фрески ги сметаат за оригинални дела, а не како прецртување, како што се мисли кај нас. Веродостојноста на фрескокописите кај посетителите буделе воздишки и неверување, како и желба да се допре ѕидот (т.е. платното). Најголемо признание има добиено од професорот Димче Коцо. Кога ја видел копијата на фреската Вознесение Христово од црквата „[[Свети Георги|Св. Ѓорѓи]]“, с. [[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Курбиново|Курбиново]], Ресен, тој само прокоментирал: „Прв пат оригиналот да го видам на под”. Впрочем, копиите еден ден ќе бидат оригинали, затоа што фреските на ѕидовите неумоливо ги уништува забот на времето и негрижата на институциите. Од вработување до пензионирање ги има следните копии и фрески: * Од црквата „Св. Димитрија“, Варош, Прилеп: Св. Димитрија (200x80 см) 1975 г.; Св. Богородица со Христос (165x86 см) 1975 г. * Св. Петнаесет Тиверополски маченици, Струмица (90x80 см) 1976 г. * Од црквата„ Св. Богородица Елеуса“,Вељуса, Струмица: Св. Нифон (100x101 см) 1976 г.; Светител од тремот на фасадата (130x190 см) 1976 г. * Од црквата „Св. Богородица Перивлепта“,Охрид; Св. Богородица Ширшаја од апсидата (156x213 см) 1977 г. * Од црквата „Св. Ѓорѓи“, Курбиново, Ресен; Вознесение Христово во два дела (530x140 см) и (200x120 см) 1978 г. * Од црквата „Св. Пантелејмон“, Нерези, Скопје; Оплакување на Христос (400x164 см) 1979 г., Симнување на Христос од крстот (216x163 см) 1979 г., Сретение Христово (387x156 см) 1979 г., Пресвета Богородица од столбот. * Од црквата „Св. Софија“, Охрид., Св. Кирил филозоф и Св. Климент, Страдањето на св. 40 севастијански маченици (494x276 см) 1980 г. * Од црквата „Св. Никола“, с. Манастир, Прилеп; Причестување на апостолите (530x179 см) 1982 г., Св. Климент Охридски (81x210 см) 1982 г. * Од црквата „Св. Ѓорѓи“,с. Старо Нагоричани, Куманово; Ктиторска композиција со кралот Милутин (229x183 см), Св. Климент и Кавасилас (154x181 см) 1983 г. * Од црквата „Св. Богородица“, с. Кучевиште, Скопско; Св. Богородица со Христос (99x249 см) 1982 г. * Од црквата „Св. Успение Богородичино“,с. Дивље, Скопско, ктиторска композиција (75x120 см) 1983 г. * Од црквата во Водоча, Струмица; Ѓакон Исавријос (92x250 см) * Од црквата „Св. Богородица“, с. Матејче, Куманово; Св. Климент Римски (58x109 см) 1980 г. '''За Музеј на Македонија има изготвено над 150 м2 копии на фрески,''' кои се истакнуваат со највисок ликовен квалитет својствен за надарени сликари од овој домен. За Музејот за словенска писменост во Охрид, ги има копирано портретите на Св. Климент Охридски. * Од црквата „Св. Богородица“, Грачаница, Србија (173x230см) * Од црквата „Св. Никола“, с. Псача, Крива Паланка (76x249см) * Од црквата „Св. Богородица“, с. Матејче, Куманово (75x120см) * Од црквата „Св. Никита“, с. Чучер, Скопје (75x61см) * Од црквата „Св. Андреаш“, Матка, Скопје (40x52см) '''За Заводот и Музеј во Струмица има ископирано повеќе копии и фрески од црквата „св. Леонтие“, с. Водоча, имено над 7м2'''. За Музејот на Град Скопје од цркватa „Св. Богородица“, с. Сушица ги има копирано следните фрески: Благовестие со Марија и Елисавета (318x127см) 1983 г., Влегување во Ерусалим (309x127см) 1983 г., Богородица кај бунарот (92x130 см) 1983 г., Сцена со Богородица (93x130см) 1983 г. Фрескокопиите што ги има работено Никола се наоѓаат во сталната поставка на Музејот на Македонија, дел се во депото, а некои се изложени во државни институции како што е „Причестување на апостолите“ од црквата „св. Никола“, Манастир, Прилеп во Собранието на Република Македонија. == Нов фрескоживопис == [[Податотека:Црква "Св. Наум Охридски Чудотворец" - Попова Шапка.jpg|мини]] Никола освен копирање на фрескосликарство има работено и на нов фрескоживопис во повеќе цркви: * Соборен храм „[[Свети Климент Охридски|Св. Климент Охридски]]“, Скопје (долна зона и олтарската апсида) и фреската „Успение на Богородица“ на западниот ѕид * Црквата „Св. Кирил и Методиј“, [[Гетеборг]], Шведска * Црквата „Св. Кирил и Методиј“, [[Стајковци|с. Стајковци]], Скопје (олтар) * Црквата „Св. Наум Охридски“, [[Попова Шапка]], Тетово * Иконостасот во Црквата „Св. Димитрије“, с. Теарце, Тетово (и дел од куполата) * Црквата „Св. Богородица“, [[Тетово]] (куполата). == Иконопис == [[Податотека:Пелагонитиса.jpg|мини]] Никола Цонев, освен што работел на копии на фрески и нов фрескопис, има иконописано и доста иконостаси во нашите православни цркви: * Иконостасот во црквата „Св. Наум Охридски“, Попова Шапка, Тетово, кој го имаат работено заедно со сликарот конзерватор Спасе Спировски * Иконостасот во црквата „Св. Наум“, с. Чанаклија, Струмица заедно со Фросина Цонева * Иконостасот во црквата „Св. Илија“, Струмица * Иконостасот во црквата „Св. Димитрија“, с. Теарце, Тетово * Иконостасот во црквата „Св. Никола“, с. Глувово, Скопско * Иконостасот во црквата „Св. Раѓање на Богородица“, Скопје * Иконостасот во црквата „Св. Климент Охридски“, Штип и иконостасот во црквата „Св. Петка“. Освен иконостасите, има изработено повеќе од 1000 икони за поединци, верници, за домашни слави или ги подарувал за здравје во православните храмови. Иконите што ги има работено Никола Цонев се наоѓаат секаде низ светов: за претседателот на Олимпискиот комитет, Антонио Самаранч, Лозана, за германскиот канцелар Хелмуд Кол, за министерот за надворешни работи на [[Русија]], [[Сергеј Лавров]], за двајца претставници на Стејт департменот на Америка, за индискиот духовен водич Саи Баба, за потребите на резиденцијата на владиката господин господин Стефан и за многу други познати личности, како и за повеќе цркви. == Изложби == Никола учествувал во реализација на повеќе изложби што ги има реализирано Музејот на Македонија, како графикони, карти, легенди, во аранжирање на идејни решенија за повеќе плакати и корици за каталози и друго. * Средновековно сликарство во Македонија од IX – XIV бек. 1976 г. * Средновековни фрески во Загреб – Ватрослав Лисински, 1978 г. * Средновековни фрески, Уметничка галерија, Куманово, 1984 г. * Средновековни фрески, галерија „Лапиња“, Рим, 1985 г. * Средновековни фрески во галерија „Моша Пијаде“, Битола, 1985 г. * Постојана музејска поставка, средновековна уметности * Изложба „Лепенски Вир“, Р. Србија, * Изложба во село горно Врановце, Велес * Изложба во Кочани „Моробиздон“ * Изложба од трезорот на московски „Кремљ“. * Изложба на теракотните икони од Виница во Рим * Изложба на средновековно фреско-сликарство во културен центар на Македонија во Њујорк, 2005 г. * Изложба на копии, фрески и икони во Краков, Полска, 2000 г. И други камерни изложби во културните домови низ Македонија. == Проекти == Никола има вршено документација за иконите што се конзервираат, како и средување на документацијата на теренските истражувања во проектот „Ктиторски портрети и натписи“. Раководител на проектот е Загорка Расокловска Николовска. На проектот работел од исцртување на ктиторски композиции, архитектонско снимање на црквите (основа, надолжен и попречен пресек), вадење калкови од натписите и фотографирање на живописот и архитектурата на црквите. Во период од шест години има документирано 99 цркви и тоа: 45 цртежи на ктиторски композиции, 15 цртежи од живопис, 42 распореди на фрески, 217 натписи со различни димензии, 72 основи и пресеци, 44 ктиторски натписи. На проектот има работено и како фотограф, кој има фотографирано преку 500 негативи. Целата документација од проектот „Ктиторски натписи и портрети” може да се најде во Музејот на Македонија. == Публикации: Цртежи, натписи и фотографии == - Иконостас, Карпински манастир, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Zbornik Likovne Umetnosti'', 16 Novi Sad, 1980 - ''Liconostasedu Manastere de Karpino'', Загорка Расолкоска-Николовска, Athenes 1981 - Портретот на Св. Климент Охридски од Матка, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Ликовна уметност, 8-8'', Скопје, 1983 - Топлички манастир во светлината на нови истражувања, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Материјали од научен собир МАНУ'', 1989 г. - Црква Св. Никола, с. Крупиште, З. Н. Расолковска, ''Зборник на археолошки Музеј'', 1978 г. - Натписи и записи од црквата Св. Богодродица, с. Зрзе, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Споменици за средновековната и поновата историја на Македонија, T.IV'', Скопје, 1981 г. - О ктиторским портретима у цркви св. Богородице у Кучевишту, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Зоограф 16'', Београд, 1985 г. - О владарским портретима у Љуботену и времену настанка зидне декорације, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Зоограф 17'', Београд, 1986 г. - Чудо о кривоклетнику из Леснова, Смилка Габелиќ, ''Зоограф 17'', Београд. - Историски портрети у полошком (I), Цветан Грозданов и Димитар Ќорнаков, ''Зограф'', Београд. - Историски портрети (II), Цветан Грозданов и Димитар Ќорнаков, ''Зограф'', Београд. - ''[https://matica.com.mk/product/portreti-na-svetitelite-od-makedonija-ix/ Портрети на Цветители од Македонија IX-XVIII ВЕК]'' Цветан Грозданов и Димитар Ќорнаков, Скопје, 1983 г. - ''[https://test.kupikniga.mk/product/srednovekovnata-umetnost-vo-makedonija-freski-i-ikoni/ Средновековната уметност во Македонија]{{Мртва_врска|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'', Загорка Расолкоска-Николовска, центар за културно и духовно наследство Каламус, Скопје, 2004 г. == Признанија == Никола Цонев во 1985 г. има добиено плакета од областа на културното наследство доделено од здружението на конзерватори на Југославија - Откупна награда на Млади современи уметници, 1974 г. 72fs5cueor2vqqpa6e430r7ihox7al7 5581722 5581721 2026-06-24T05:02:12Z Bjankuloski06 332 5581722 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Никола Цонев.jpg|мини|десно|Никола Цонев]] '''Никола Цонев''' — еден од последните професионални кописти на фрескоживопис во Република Македонија кој има изработено над 150 м<sup>2</sup> копии на фрески, кои се истакнуваат со највисок ликовен квалитет својствен за надарени сликари од овој домен, верни до оргиналот и со трајна вредност. == Основни биографски податоци == '''Никола Цонев''' е академски сликар – конзерватор и [[фрескопис]]ец (зограф) роден 15.4.[[1945]] година во [[с. Дрвош]], [[Струмица]] од мајка Јордана – домаќинка и татко Стојан, стопан. Основното образование до четврто одделение го завршил во село Дрвош, а од петто до осмо одделение учел во с. Иловица, Струмица, кое е оддалечено од Дрвош 4 км. Во [[1960|1960 г.]] се запишува во средно училиште за применета уметност кај професор [[Драган Аврамосвки Гуте]], а во 1969 г. дипломирал на Педагошката академија, оддел за ликовно воспитување. Како невработен егзистира од повеќе работи од областа на уметноста благодарение на Нико Този (тогашен Министер за култура), црта илустрации за детски списанија и за весникот [[Нова Македонија|„Нова Македонија“]] (рубрика „Веруваш или не“). Од 1.2.[[1973|1973 г.]] се вработува како аранжер во „Југотекстил“, а од 1.2.1976 г. се вработува во [[Археолошки музеј на Македонија]] како сликар, копист и конзерватор на икони, каде што работи до пензионирање. Од 1985 г. студирал на Факултетот за ликовни уметности во Скопје, каде што и дипломирал во [[1989|1989 г.]] на отсек сликарство со графички дизајн. == КОНЗЕРВАЦИЈА == ==== Конзервација на фрескопис ==== Уште како средношколец се вклучува во конзерваторските активности што ги изведува [[Републичкиот завод за заштита на спомениците|Републичкиот завод за заштита]], како и [[Градскиот завод за заштита на спомениците на културата]]. Од 1963 г. за прв пат работел во црквата „Св. Богородица – Заум“, Охрид, под раководство на конзерваторот Спасе Спировски. Потоа следеле и други конзерваторски работи во црквите: „Св. Никола“, Варош, Прилепско; „Св. Никита“, село Бањани, Скопско; „[[Црква „Св. Пантелејмон“ - Горно Нерези|Св. Пантелејмон]]“, Скопје; „[[Црква „Св. Андреја“ - Матка|Св. Андреја]]“, Матка, Скопје; Пивски манастир, [[Црна Гора]] и во с. Локвица, [[Крушевско-демирхисарско архијерејско намесништво|Крушевско]], со конзерваторот Соколе Шутиновски. Во овие споменици ги има изработенo сите конзерваторски операции: исцртување, вадење калкови, инектирање, ретуширање, вадење фрески од ѕидовите и нивно враќање, правење калапи позитив и негатив, импрегнирање на извадените фрески и други работи од областа на конзервацијата. ==== Конзервација на иконопис ==== Од збирката икони на [[Музеј на Македонија|Музејот на Македонија]] има конзервирано над 50-тина икони со различна димензија. Од конзерваторското искуство ја реализира подготовката на изложбата на икони во [[1986|1986 г.]] во [[Ватикан]]. По извршениот увид на состојбата на иконите од страна на проф. д-р [[Цветан Грозданов]] и конзерваторот советник Спасе Спировски и направениот записник, конзерваторските зафати биле стручно изведени. Ценејќи ги вредностите на иконите со конзерваторските интервениции се нема нарушено оргиналноста на самите икони. Во 1986 г. На Културни денови на Македонија во Загреб, Хрватска, во музејот „Неимар“, биле изложени копии и фрески од Музејот на Македонија. Во [[1987|1987 г.]] во соработка со конзерваторот Илија Кафкалевски имаат извршено конзервација на иконите кои биле презентирани на изложбата „Икони од Mакедонија“, во музејскиот простор во Загреб, Хрватска. == Копии на фрескопис == [[Податотека:Nikola Conev 2.jpg|алт=Копирање на светители во црквата "Св. Богородица Перивлепта" - Охрид, 1977 год.|лево|мини|Копирање на светители во црквата "Св. Богородица Перивлепта" - Охрид, 1977 год.]] Пред да биде вработен во Археолошкиот музеј на Македонија, бил испратен да изврши копирање на фреската „Св. Богородица“ и „Св. Димитрије“ во црквата „Св. Димитрија“, Варош, Прилеп. Во конкуренција со други сликари, комисијата одлучува да биде примен Никола Цонев. Со копирање на фрески започнува интензивно да се занимава со вработувањето во Археолошкиот музеј, Скопје. Работите околу фрескописот ги има извршувано самостојно и тоа почнувајќи со вадење калк, подготовка на платото со грунд, правење блинд рам и монтирање на скеле за работа. Грундираните платна биле добро подготвнеи, така што кога требало да се транспортираат за на изложба се ваделе од рам, се виткале во ролна без да испука грундот. Карактеристично за копиите на Никола Цонев е тоа што ги работел со темпера и казаински раствор, и кога ја копирал фреската на платно, платното го навлажнувал со вода за да се добие ефект на влажен малтер. Структурата на платното кога се грундирало требало да изгледа како фреската на ѕидот. Во Италија копиите на фрески ги сметаат за оригинални дела, а не како прецртување, како што се мисли кај нас. Веродостојноста на фрескокописите кај посетителите буделе воздишки и неверување, како и желба да се допре ѕидот (т.е. платното). Најголемо признание има добиено од професорот Димче Коцо. Кога ја видел копијата на фреската Вознесение Христово од црквата „[[Свети Георги|Св. Ѓорѓи]]“, с. [[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Курбиново|Курбиново]], Ресен, тој само прокоментирал: „Прв пат оригиналот да го видам на под”. Впрочем, копиите еден ден ќе бидат оригинали, затоа што фреските на ѕидовите неумоливо ги уништува забот на времето и негрижата на институциите. Од вработување до пензионирање ги има следните копии и фрески: * Од црквата „Св. Димитрија“, Варош, Прилеп: Св. Димитрија (200x80 см) 1975 г.; Св. Богородица со Христос (165x86 см) 1975 г. * Св. Петнаесет Тиверополски маченици, Струмица (90x80 см) 1976 г. * Од црквата„ Св. Богородица Елеуса“,Вељуса, Струмица: Св. Нифон (100x101 см) 1976 г.; Светител од тремот на фасадата (130x190 см) 1976 г. * Од црквата „Св. Богородица Перивлепта“,Охрид; Св. Богородица Ширшаја од апсидата (156x213 см) 1977 г. * Од црквата „Св. Ѓорѓи“, Курбиново, Ресен; Вознесение Христово во два дела (530x140 см) и (200x120 см) 1978 г. * Од црквата „Св. Пантелејмон“, Нерези, Скопје; Оплакување на Христос (400x164 см) 1979 г., Симнување на Христос од крстот (216x163 см) 1979 г., Сретение Христово (387x156 см) 1979 г., Пресвета Богородица од столбот. * Од црквата „Св. Софија“, Охрид., Св. Кирил филозоф и Св. Климент, Страдањето на св. 40 севастијански маченици (494x276 см) 1980 г. * Од црквата „Св. Никола“, с. Манастир, Прилеп; Причестување на апостолите (530x179 см) 1982 г., Св. Климент Охридски (81x210 см) 1982 г. * Од црквата „Св. Ѓорѓи“,с. Старо Нагоричани, Куманово; Ктиторска композиција со кралот Милутин (229x183 см), Св. Климент и Кавасилас (154x181 см) 1983 г. * Од црквата „Св. Богородица“, с. Кучевиште, Скопско; Св. Богородица со Христос (99x249 см) 1982 г. * Од црквата „Св. Успение Богородичино“,с. Дивље, Скопско, ктиторска композиција (75x120 см) 1983 г. * Од црквата во Водоча, Струмица; Ѓакон Исавријос (92x250 см) * Од црквата „Св. Богородица“, с. Матејче, Куманово; Св. Климент Римски (58x109 см) 1980 г. '''За Музеј на Македонија има изготвено над 150 м2 копии на фрески,''' кои се истакнуваат со највисок ликовен квалитет својствен за надарени сликари од овој домен. За Музејот за словенска писменост во Охрид, ги има копирано портретите на Св. Климент Охридски. * Од црквата „Св. Богородица“, Грачаница, Србија (173x230см) * Од црквата „Св. Никола“, с. Псача, Крива Паланка (76x249см) * Од црквата „Св. Богородица“, с. Матејче, Куманово (75x120см) * Од црквата „Св. Никита“, с. Чучер, Скопје (75x61см) * Од црквата „Св. Андреаш“, Матка, Скопје (40x52см) '''За Заводот и Музеј во Струмица има ископирано повеќе копии и фрески од црквата „св. Леонтие“, с. Водоча, имено над 7м2'''. За Музејот на Град Скопје од цркватa „Св. Богородица“, с. Сушица ги има копирано следните фрески: Благовестие со Марија и Елисавета (318x127см) 1983 г., Влегување во Ерусалим (309x127см) 1983 г., Богородица кај бунарот (92x130 см) 1983 г., Сцена со Богородица (93x130см) 1983 г. Фрескокопиите што ги има работено Никола се наоѓаат во сталната поставка на Музејот на Македонија, дел се во депото, а некои се изложени во државни институции како што е „Причестување на апостолите“ од црквата „св. Никола“, Манастир, Прилеп во Собранието на Република Македонија. == Нов фрескоживопис == [[Податотека:Црква "Св. Наум Охридски Чудотворец" - Попова Шапка.jpg|мини]] Никола освен копирање на фрескосликарство има работено и на нов фрескоживопис во повеќе цркви: * Соборен храм „[[Свети Климент Охридски|Св. Климент Охридски]]“, Скопје (долна зона и олтарската апсида) и фреската „Успение на Богородица“ на западниот ѕид * Црквата „Св. Кирил и Методиј“, [[Гетеборг]], Шведска * Црквата „Св. Кирил и Методиј“, [[Стајковци|с. Стајковци]], Скопје (олтар) * Црквата „Св. Наум Охридски“, [[Попова Шапка]], Тетово * Иконостасот во Црквата „Св. Димитрије“, с. Теарце, Тетово (и дел од куполата) * Црквата „Св. Богородица“, [[Тетово]] (куполата). == Иконопис == [[Податотека:Пелагонитиса.jpg|мини]] Никола Цонев, освен што работел на копии на фрески и нов фрескопис, има иконописано и доста иконостаси во нашите православни цркви: * Иконостасот во црквата „Св. Наум Охридски“, Попова Шапка, Тетово, кој го имаат работено заедно со сликарот конзерватор Спасе Спировски * Иконостасот во црквата „Св. Наум“, с. Чанаклија, Струмица заедно со Фросина Цонева * Иконостасот во црквата „Св. Илија“, Струмица * Иконостасот во црквата „Св. Димитрија“, с. Теарце, Тетово * Иконостасот во црквата „Св. Никола“, с. Глувово, Скопско * Иконостасот во црквата „Св. Раѓање на Богородица“, Скопје * Иконостасот во црквата „Св. Климент Охридски“, Штип и иконостасот во црквата „Св. Петка“. Освен иконостасите, има изработено повеќе од 1000 икони за поединци, верници, за домашни слави или ги подарувал за здравје во православните храмови. Иконите што ги има работено Никола Цонев се наоѓаат секаде низ светов: за претседателот на Олимпискиот комитет, Антонио Самаранч, Лозана, за германскиот канцелар Хелмуд Кол, за министерот за надворешни работи на [[Русија]], [[Сергеј Лавров]], за двајца претставници на Стејт департменот на Америка, за индискиот духовен водич Саи Баба, за потребите на резиденцијата на владиката господин господин Стефан и за многу други познати личности, како и за повеќе цркви. == Изложби == Никола учествувал во реализација на повеќе изложби што ги има реализирано Музејот на Македонија, како графикони, карти, легенди, во аранжирање на идејни решенија за повеќе плакати и корици за каталози и друго. * Средновековно сликарство во Македонија од IX – XIV бек. 1976 г. * Средновековни фрески во Загреб – Ватрослав Лисински, 1978 г. * Средновековни фрески, Уметничка галерија, Куманово, 1984 г. * Средновековни фрески, галерија „Лапиња“, Рим, 1985 г. * Средновековни фрески во галерија „Моша Пијаде“, Битола, 1985 г. * Постојана музејска поставка, средновековна уметности * Изложба „Лепенски Вир“, Р. Србија, * Изложба во село горно Врановце, Велес * Изложба во Кочани „Моробиздон“ * Изложба од трезорот на московски „Кремљ“. * Изложба на теракотните икони од Виница во Рим * Изложба на средновековно фреско-сликарство во културен центар на Македонија во Њујорк, 2005 г. * Изложба на копии, фрески и икони во Краков, Полска, 2000 г. И други камерни изложби во културните домови низ Македонија. == Проекти == Никола има вршено документација за иконите што се конзервираат, како и средување на документацијата на теренските истражувања во проектот „Ктиторски портрети и натписи“. Раководител на проектот е Загорка Расокловска Николовска. На проектот работел од исцртување на ктиторски композиции, архитектонско снимање на црквите (основа, надолжен и попречен пресек), вадење калкови од натписите и фотографирање на живописот и архитектурата на црквите. Во период од шест години има документирано 99 цркви и тоа: 45 цртежи на ктиторски композиции, 15 цртежи од живопис, 42 распореди на фрески, 217 натписи со различни димензии, 72 основи и пресеци, 44 ктиторски натписи. На проектот има работено и како фотограф, кој има фотографирано преку 500 негативи. Целата документација од проектот „Ктиторски натписи и портрети” може да се најде во Музејот на Македонија. == Публикации: Цртежи, натписи и фотографии == - Иконостас, Карпински манастир, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Zbornik Likovne Umetnosti'', 16 Novi Sad, 1980 - ''Liconostasedu Manastere de Karpino'', Загорка Расолкоска-Николовска, Athenes 1981 - Портретот на Св. Климент Охридски од Матка, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Ликовна уметност, 8-8'', Скопје, 1983 - Топлички манастир во светлината на нови истражувања, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Материјали од научен собир МАНУ'', 1989 г. - Црква Св. Никола, с. Крупиште, З. Н. Расолковска, ''Зборник на археолошки Музеј'', 1978 г. - Натписи и записи од црквата Св. Богодродица, с. Зрзе, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Споменици за средновековната и поновата историја на Македонија, T.IV'', Скопје, 1981 г. - О ктиторским портретима у цркви св. Богородице у Кучевишту, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Зоограф 16'', Београд, 1985 г. - О владарским портретима у Љуботену и времену настанка зидне декорације, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Зоограф 17'', Београд, 1986 г. - Чудо о кривоклетнику из Леснова, Смилка Габелиќ, ''Зоограф 17'', Београд. - Историски портрети у полошком (I), Цветан Грозданов и Димитар Ќорнаков, ''Зограф'', Београд. - Историски портрети (II), Цветан Грозданов и Димитар Ќорнаков, ''Зограф'', Београд. - ''[https://matica.com.mk/product/portreti-na-svetitelite-od-makedonija-ix/ Портрети на Цветители од Македонија IX-XVIII ВЕК]'' Цветан Грозданов и Димитар Ќорнаков, Скопје, 1983 г. - ''[https://test.kupikniga.mk/product/srednovekovnata-umetnost-vo-makedonija-freski-i-ikoni/ Средновековната уметност во Македонија]{{Мртва_врска|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'', Загорка Расолкоска-Николовска, центар за културно и духовно наследство Каламус, Скопје, 2004 г. == Признанија == Никола Цонев во 1985 г. има добиено плакета од областа на културното наследство доделено од здружението на конзерватори на Југославија - Откупна награда на Млади современи уметници, 1974 г. geyki56ufehxniazm2pdes912wjdnc4 5581723 5581722 2026-06-24T05:02:28Z Bjankuloski06 332 додадена [[Категорија:Македонски сликари]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5581723 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Никола Цонев.jpg|мини|десно|Никола Цонев]] '''Никола Цонев''' — еден од последните професионални кописти на фрескоживопис во Република Македонија кој има изработено над 150 м<sup>2</sup> копии на фрески, кои се истакнуваат со највисок ликовен квалитет својствен за надарени сликари од овој домен, верни до оргиналот и со трајна вредност. == Основни биографски податоци == '''Никола Цонев''' е академски сликар – конзерватор и [[фрескопис]]ец (зограф) роден 15.4.[[1945]] година во [[с. Дрвош]], [[Струмица]] од мајка Јордана – домаќинка и татко Стојан, стопан. Основното образование до четврто одделение го завршил во село Дрвош, а од петто до осмо одделение учел во с. Иловица, Струмица, кое е оддалечено од Дрвош 4 км. Во [[1960|1960 г.]] се запишува во средно училиште за применета уметност кај професор [[Драган Аврамосвки Гуте]], а во 1969 г. дипломирал на Педагошката академија, оддел за ликовно воспитување. Како невработен егзистира од повеќе работи од областа на уметноста благодарение на Нико Този (тогашен Министер за култура), црта илустрации за детски списанија и за весникот [[Нова Македонија|„Нова Македонија“]] (рубрика „Веруваш или не“). Од 1.2.[[1973|1973 г.]] се вработува како аранжер во „Југотекстил“, а од 1.2.1976 г. се вработува во [[Археолошки музеј на Македонија]] како сликар, копист и конзерватор на икони, каде што работи до пензионирање. Од 1985 г. студирал на Факултетот за ликовни уметности во Скопје, каде што и дипломирал во [[1989|1989 г.]] на отсек сликарство со графички дизајн. == КОНЗЕРВАЦИЈА == ==== Конзервација на фрескопис ==== Уште како средношколец се вклучува во конзерваторските активности што ги изведува [[Републичкиот завод за заштита на спомениците|Републичкиот завод за заштита]], како и [[Градскиот завод за заштита на спомениците на културата]]. Од 1963 г. за прв пат работел во црквата „Св. Богородица – Заум“, Охрид, под раководство на конзерваторот Спасе Спировски. Потоа следеле и други конзерваторски работи во црквите: „Св. Никола“, Варош, Прилепско; „Св. Никита“, село Бањани, Скопско; „[[Црква „Св. Пантелејмон“ - Горно Нерези|Св. Пантелејмон]]“, Скопје; „[[Црква „Св. Андреја“ - Матка|Св. Андреја]]“, Матка, Скопје; Пивски манастир, [[Црна Гора]] и во с. Локвица, [[Крушевско-демирхисарско архијерејско намесништво|Крушевско]], со конзерваторот Соколе Шутиновски. Во овие споменици ги има изработенo сите конзерваторски операции: исцртување, вадење калкови, инектирање, ретуширање, вадење фрески од ѕидовите и нивно враќање, правење калапи позитив и негатив, импрегнирање на извадените фрески и други работи од областа на конзервацијата. ==== Конзервација на иконопис ==== Од збирката икони на [[Музеј на Македонија|Музејот на Македонија]] има конзервирано над 50-тина икони со различна димензија. Од конзерваторското искуство ја реализира подготовката на изложбата на икони во [[1986|1986 г.]] во [[Ватикан]]. По извршениот увид на состојбата на иконите од страна на проф. д-р [[Цветан Грозданов]] и конзерваторот советник Спасе Спировски и направениот записник, конзерваторските зафати биле стручно изведени. Ценејќи ги вредностите на иконите со конзерваторските интервениции се нема нарушено оргиналноста на самите икони. Во 1986 г. На Културни денови на Македонија во Загреб, Хрватска, во музејот „Неимар“, биле изложени копии и фрески од Музејот на Македонија. Во [[1987|1987 г.]] во соработка со конзерваторот Илија Кафкалевски имаат извршено конзервација на иконите кои биле презентирани на изложбата „Икони од Mакедонија“, во музејскиот простор во Загреб, Хрватска. == Копии на фрескопис == [[Податотека:Nikola Conev 2.jpg|алт=Копирање на светители во црквата "Св. Богородица Перивлепта" - Охрид, 1977 год.|лево|мини|Копирање на светители во црквата "Св. Богородица Перивлепта" - Охрид, 1977 год.]] Пред да биде вработен во Археолошкиот музеј на Македонија, бил испратен да изврши копирање на фреската „Св. Богородица“ и „Св. Димитрије“ во црквата „Св. Димитрија“, Варош, Прилеп. Во конкуренција со други сликари, комисијата одлучува да биде примен Никола Цонев. Со копирање на фрески започнува интензивно да се занимава со вработувањето во Археолошкиот музеј, Скопје. Работите околу фрескописот ги има извршувано самостојно и тоа почнувајќи со вадење калк, подготовка на платото со грунд, правење блинд рам и монтирање на скеле за работа. Грундираните платна биле добро подготвнеи, така што кога требало да се транспортираат за на изложба се ваделе од рам, се виткале во ролна без да испука грундот. Карактеристично за копиите на Никола Цонев е тоа што ги работел со темпера и казаински раствор, и кога ја копирал фреската на платно, платното го навлажнувал со вода за да се добие ефект на влажен малтер. Структурата на платното кога се грундирало требало да изгледа како фреската на ѕидот. Во Италија копиите на фрески ги сметаат за оригинални дела, а не како прецртување, како што се мисли кај нас. Веродостојноста на фрескокописите кај посетителите буделе воздишки и неверување, како и желба да се допре ѕидот (т.е. платното). Најголемо признание има добиено од професорот Димче Коцо. Кога ја видел копијата на фреската Вознесение Христово од црквата „[[Свети Георги|Св. Ѓорѓи]]“, с. [[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Курбиново|Курбиново]], Ресен, тој само прокоментирал: „Прв пат оригиналот да го видам на под”. Впрочем, копиите еден ден ќе бидат оригинали, затоа што фреските на ѕидовите неумоливо ги уништува забот на времето и негрижата на институциите. Од вработување до пензионирање ги има следните копии и фрески: * Од црквата „Св. Димитрија“, Варош, Прилеп: Св. Димитрија (200x80 см) 1975 г.; Св. Богородица со Христос (165x86 см) 1975 г. * Св. Петнаесет Тиверополски маченици, Струмица (90x80 см) 1976 г. * Од црквата„ Св. Богородица Елеуса“,Вељуса, Струмица: Св. Нифон (100x101 см) 1976 г.; Светител од тремот на фасадата (130x190 см) 1976 г. * Од црквата „Св. Богородица Перивлепта“,Охрид; Св. Богородица Ширшаја од апсидата (156x213 см) 1977 г. * Од црквата „Св. Ѓорѓи“, Курбиново, Ресен; Вознесение Христово во два дела (530x140 см) и (200x120 см) 1978 г. * Од црквата „Св. Пантелејмон“, Нерези, Скопје; Оплакување на Христос (400x164 см) 1979 г., Симнување на Христос од крстот (216x163 см) 1979 г., Сретение Христово (387x156 см) 1979 г., Пресвета Богородица од столбот. * Од црквата „Св. Софија“, Охрид., Св. Кирил филозоф и Св. Климент, Страдањето на св. 40 севастијански маченици (494x276 см) 1980 г. * Од црквата „Св. Никола“, с. Манастир, Прилеп; Причестување на апостолите (530x179 см) 1982 г., Св. Климент Охридски (81x210 см) 1982 г. * Од црквата „Св. Ѓорѓи“,с. Старо Нагоричани, Куманово; Ктиторска композиција со кралот Милутин (229x183 см), Св. Климент и Кавасилас (154x181 см) 1983 г. * Од црквата „Св. Богородица“, с. Кучевиште, Скопско; Св. Богородица со Христос (99x249 см) 1982 г. * Од црквата „Св. Успение Богородичино“,с. Дивље, Скопско, ктиторска композиција (75x120 см) 1983 г. * Од црквата во Водоча, Струмица; Ѓакон Исавријос (92x250 см) * Од црквата „Св. Богородица“, с. Матејче, Куманово; Св. Климент Римски (58x109 см) 1980 г. '''За Музеј на Македонија има изготвено над 150 м2 копии на фрески,''' кои се истакнуваат со највисок ликовен квалитет својствен за надарени сликари од овој домен. За Музејот за словенска писменост во Охрид, ги има копирано портретите на Св. Климент Охридски. * Од црквата „Св. Богородица“, Грачаница, Србија (173x230см) * Од црквата „Св. Никола“, с. Псача, Крива Паланка (76x249см) * Од црквата „Св. Богородица“, с. Матејче, Куманово (75x120см) * Од црквата „Св. Никита“, с. Чучер, Скопје (75x61см) * Од црквата „Св. Андреаш“, Матка, Скопје (40x52см) '''За Заводот и Музеј во Струмица има ископирано повеќе копии и фрески од црквата „св. Леонтие“, с. Водоча, имено над 7м2'''. За Музејот на Град Скопје од цркватa „Св. Богородица“, с. Сушица ги има копирано следните фрески: Благовестие со Марија и Елисавета (318x127см) 1983 г., Влегување во Ерусалим (309x127см) 1983 г., Богородица кај бунарот (92x130 см) 1983 г., Сцена со Богородица (93x130см) 1983 г. Фрескокопиите што ги има работено Никола се наоѓаат во сталната поставка на Музејот на Македонија, дел се во депото, а некои се изложени во државни институции како што е „Причестување на апостолите“ од црквата „св. Никола“, Манастир, Прилеп во Собранието на Република Македонија. == Нов фрескоживопис == [[Податотека:Црква "Св. Наум Охридски Чудотворец" - Попова Шапка.jpg|мини]] Никола освен копирање на фрескосликарство има работено и на нов фрескоживопис во повеќе цркви: * Соборен храм „[[Свети Климент Охридски|Св. Климент Охридски]]“, Скопје (долна зона и олтарската апсида) и фреската „Успение на Богородица“ на западниот ѕид * Црквата „Св. Кирил и Методиј“, [[Гетеборг]], Шведска * Црквата „Св. Кирил и Методиј“, [[Стајковци|с. Стајковци]], Скопје (олтар) * Црквата „Св. Наум Охридски“, [[Попова Шапка]], Тетово * Иконостасот во Црквата „Св. Димитрије“, с. Теарце, Тетово (и дел од куполата) * Црквата „Св. Богородица“, [[Тетово]] (куполата). == Иконопис == [[Податотека:Пелагонитиса.jpg|мини]] Никола Цонев, освен што работел на копии на фрески и нов фрескопис, има иконописано и доста иконостаси во нашите православни цркви: * Иконостасот во црквата „Св. Наум Охридски“, Попова Шапка, Тетово, кој го имаат работено заедно со сликарот конзерватор Спасе Спировски * Иконостасот во црквата „Св. Наум“, с. Чанаклија, Струмица заедно со Фросина Цонева * Иконостасот во црквата „Св. Илија“, Струмица * Иконостасот во црквата „Св. Димитрија“, с. Теарце, Тетово * Иконостасот во црквата „Св. Никола“, с. Глувово, Скопско * Иконостасот во црквата „Св. Раѓање на Богородица“, Скопје * Иконостасот во црквата „Св. Климент Охридски“, Штип и иконостасот во црквата „Св. Петка“. Освен иконостасите, има изработено повеќе од 1000 икони за поединци, верници, за домашни слави или ги подарувал за здравје во православните храмови. Иконите што ги има работено Никола Цонев се наоѓаат секаде низ светов: за претседателот на Олимпискиот комитет, Антонио Самаранч, Лозана, за германскиот канцелар Хелмуд Кол, за министерот за надворешни работи на [[Русија]], [[Сергеј Лавров]], за двајца претставници на Стејт департменот на Америка, за индискиот духовен водич Саи Баба, за потребите на резиденцијата на владиката господин господин Стефан и за многу други познати личности, како и за повеќе цркви. == Изложби == Никола учествувал во реализација на повеќе изложби што ги има реализирано Музејот на Македонија, како графикони, карти, легенди, во аранжирање на идејни решенија за повеќе плакати и корици за каталози и друго. * Средновековно сликарство во Македонија од IX – XIV бек. 1976 г. * Средновековни фрески во Загреб – Ватрослав Лисински, 1978 г. * Средновековни фрески, Уметничка галерија, Куманово, 1984 г. * Средновековни фрески, галерија „Лапиња“, Рим, 1985 г. * Средновековни фрески во галерија „Моша Пијаде“, Битола, 1985 г. * Постојана музејска поставка, средновековна уметности * Изложба „Лепенски Вир“, Р. Србија, * Изложба во село горно Врановце, Велес * Изложба во Кочани „Моробиздон“ * Изложба од трезорот на московски „Кремљ“. * Изложба на теракотните икони од Виница во Рим * Изложба на средновековно фреско-сликарство во културен центар на Македонија во Њујорк, 2005 г. * Изложба на копии, фрески и икони во Краков, Полска, 2000 г. И други камерни изложби во културните домови низ Македонија. == Проекти == Никола има вршено документација за иконите што се конзервираат, како и средување на документацијата на теренските истражувања во проектот „Ктиторски портрети и натписи“. Раководител на проектот е Загорка Расокловска Николовска. На проектот работел од исцртување на ктиторски композиции, архитектонско снимање на црквите (основа, надолжен и попречен пресек), вадење калкови од натписите и фотографирање на живописот и архитектурата на црквите. Во период од шест години има документирано 99 цркви и тоа: 45 цртежи на ктиторски композиции, 15 цртежи од живопис, 42 распореди на фрески, 217 натписи со различни димензии, 72 основи и пресеци, 44 ктиторски натписи. На проектот има работено и како фотограф, кој има фотографирано преку 500 негативи. Целата документација од проектот „Ктиторски натписи и портрети” може да се најде во Музејот на Македонија. == Публикации: Цртежи, натписи и фотографии == - Иконостас, Карпински манастир, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Zbornik Likovne Umetnosti'', 16 Novi Sad, 1980 - ''Liconostasedu Manastere de Karpino'', Загорка Расолкоска-Николовска, Athenes 1981 - Портретот на Св. Климент Охридски од Матка, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Ликовна уметност, 8-8'', Скопје, 1983 - Топлички манастир во светлината на нови истражувања, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Материјали од научен собир МАНУ'', 1989 г. - Црква Св. Никола, с. Крупиште, З. Н. Расолковска, ''Зборник на археолошки Музеј'', 1978 г. - Натписи и записи од црквата Св. Богодродица, с. Зрзе, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Споменици за средновековната и поновата историја на Македонија, T.IV'', Скопје, 1981 г. - О ктиторским портретима у цркви св. Богородице у Кучевишту, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Зоограф 16'', Београд, 1985 г. - О владарским портретима у Љуботену и времену настанка зидне декорације, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Зоограф 17'', Београд, 1986 г. - Чудо о кривоклетнику из Леснова, Смилка Габелиќ, ''Зоограф 17'', Београд. - Историски портрети у полошком (I), Цветан Грозданов и Димитар Ќорнаков, ''Зограф'', Београд. - Историски портрети (II), Цветан Грозданов и Димитар Ќорнаков, ''Зограф'', Београд. - ''[https://matica.com.mk/product/portreti-na-svetitelite-od-makedonija-ix/ Портрети на Цветители од Македонија IX-XVIII ВЕК]'' Цветан Грозданов и Димитар Ќорнаков, Скопје, 1983 г. - ''[https://test.kupikniga.mk/product/srednovekovnata-umetnost-vo-makedonija-freski-i-ikoni/ Средновековната уметност во Македонија]{{Мртва_врска|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'', Загорка Расолкоска-Николовска, центар за културно и духовно наследство Каламус, Скопје, 2004 г. == Признанија == Никола Цонев во 1985 г. има добиено плакета од областа на културното наследство доделено од здружението на конзерватори на Југославија - Откупна награда на Млади современи уметници, 1974 г. [[Категорија:Македонски сликари]] 5ewlnn5yod3bn3f1aolapcuj4x84edz 5581724 5581723 2026-06-24T05:03:13Z Bjankuloski06 332 додадена [[Категорија:Фрескосликари]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5581724 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Никола Цонев.jpg|мини|десно|Никола Цонев]] '''Никола Цонев''' — еден од последните професионални кописти на фрескоживопис во Република Македонија кој има изработено над 150 м<sup>2</sup> копии на фрески, кои се истакнуваат со највисок ликовен квалитет својствен за надарени сликари од овој домен, верни до оргиналот и со трајна вредност. == Основни биографски податоци == '''Никола Цонев''' е академски сликар – конзерватор и [[фрескопис]]ец (зограф) роден 15.4.[[1945]] година во [[с. Дрвош]], [[Струмица]] од мајка Јордана – домаќинка и татко Стојан, стопан. Основното образование до четврто одделение го завршил во село Дрвош, а од петто до осмо одделение учел во с. Иловица, Струмица, кое е оддалечено од Дрвош 4 км. Во [[1960|1960 г.]] се запишува во средно училиште за применета уметност кај професор [[Драган Аврамосвки Гуте]], а во 1969 г. дипломирал на Педагошката академија, оддел за ликовно воспитување. Како невработен егзистира од повеќе работи од областа на уметноста благодарение на Нико Този (тогашен Министер за култура), црта илустрации за детски списанија и за весникот [[Нова Македонија|„Нова Македонија“]] (рубрика „Веруваш или не“). Од 1.2.[[1973|1973 г.]] се вработува како аранжер во „Југотекстил“, а од 1.2.1976 г. се вработува во [[Археолошки музеј на Македонија]] како сликар, копист и конзерватор на икони, каде што работи до пензионирање. Од 1985 г. студирал на Факултетот за ликовни уметности во Скопје, каде што и дипломирал во [[1989|1989 г.]] на отсек сликарство со графички дизајн. == КОНЗЕРВАЦИЈА == ==== Конзервација на фрескопис ==== Уште како средношколец се вклучува во конзерваторските активности што ги изведува [[Републичкиот завод за заштита на спомениците|Републичкиот завод за заштита]], како и [[Градскиот завод за заштита на спомениците на културата]]. Од 1963 г. за прв пат работел во црквата „Св. Богородица – Заум“, Охрид, под раководство на конзерваторот Спасе Спировски. Потоа следеле и други конзерваторски работи во црквите: „Св. Никола“, Варош, Прилепско; „Св. Никита“, село Бањани, Скопско; „[[Црква „Св. Пантелејмон“ - Горно Нерези|Св. Пантелејмон]]“, Скопје; „[[Црква „Св. Андреја“ - Матка|Св. Андреја]]“, Матка, Скопје; Пивски манастир, [[Црна Гора]] и во с. Локвица, [[Крушевско-демирхисарско архијерејско намесништво|Крушевско]], со конзерваторот Соколе Шутиновски. Во овие споменици ги има изработенo сите конзерваторски операции: исцртување, вадење калкови, инектирање, ретуширање, вадење фрески од ѕидовите и нивно враќање, правење калапи позитив и негатив, импрегнирање на извадените фрески и други работи од областа на конзервацијата. ==== Конзервација на иконопис ==== Од збирката икони на [[Музеј на Македонија|Музејот на Македонија]] има конзервирано над 50-тина икони со различна димензија. Од конзерваторското искуство ја реализира подготовката на изложбата на икони во [[1986|1986 г.]] во [[Ватикан]]. По извршениот увид на состојбата на иконите од страна на проф. д-р [[Цветан Грозданов]] и конзерваторот советник Спасе Спировски и направениот записник, конзерваторските зафати биле стручно изведени. Ценејќи ги вредностите на иконите со конзерваторските интервениции се нема нарушено оргиналноста на самите икони. Во 1986 г. На Културни денови на Македонија во Загреб, Хрватска, во музејот „Неимар“, биле изложени копии и фрески од Музејот на Македонија. Во [[1987|1987 г.]] во соработка со конзерваторот Илија Кафкалевски имаат извршено конзервација на иконите кои биле презентирани на изложбата „Икони од Mакедонија“, во музејскиот простор во Загреб, Хрватска. == Копии на фрескопис == [[Податотека:Nikola Conev 2.jpg|алт=Копирање на светители во црквата "Св. Богородица Перивлепта" - Охрид, 1977 год.|лево|мини|Копирање на светители во црквата "Св. Богородица Перивлепта" - Охрид, 1977 год.]] Пред да биде вработен во Археолошкиот музеј на Македонија, бил испратен да изврши копирање на фреската „Св. Богородица“ и „Св. Димитрије“ во црквата „Св. Димитрија“, Варош, Прилеп. Во конкуренција со други сликари, комисијата одлучува да биде примен Никола Цонев. Со копирање на фрески започнува интензивно да се занимава со вработувањето во Археолошкиот музеј, Скопје. Работите околу фрескописот ги има извршувано самостојно и тоа почнувајќи со вадење калк, подготовка на платото со грунд, правење блинд рам и монтирање на скеле за работа. Грундираните платна биле добро подготвнеи, така што кога требало да се транспортираат за на изложба се ваделе од рам, се виткале во ролна без да испука грундот. Карактеристично за копиите на Никола Цонев е тоа што ги работел со темпера и казаински раствор, и кога ја копирал фреската на платно, платното го навлажнувал со вода за да се добие ефект на влажен малтер. Структурата на платното кога се грундирало требало да изгледа како фреската на ѕидот. Во Италија копиите на фрески ги сметаат за оригинални дела, а не како прецртување, како што се мисли кај нас. Веродостојноста на фрескокописите кај посетителите буделе воздишки и неверување, како и желба да се допре ѕидот (т.е. платното). Најголемо признание има добиено од професорот Димче Коцо. Кога ја видел копијата на фреската Вознесение Христово од црквата „[[Свети Георги|Св. Ѓорѓи]]“, с. [[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Курбиново|Курбиново]], Ресен, тој само прокоментирал: „Прв пат оригиналот да го видам на под”. Впрочем, копиите еден ден ќе бидат оригинали, затоа што фреските на ѕидовите неумоливо ги уништува забот на времето и негрижата на институциите. Од вработување до пензионирање ги има следните копии и фрески: * Од црквата „Св. Димитрија“, Варош, Прилеп: Св. Димитрија (200x80 см) 1975 г.; Св. Богородица со Христос (165x86 см) 1975 г. * Св. Петнаесет Тиверополски маченици, Струмица (90x80 см) 1976 г. * Од црквата„ Св. Богородица Елеуса“,Вељуса, Струмица: Св. Нифон (100x101 см) 1976 г.; Светител од тремот на фасадата (130x190 см) 1976 г. * Од црквата „Св. Богородица Перивлепта“,Охрид; Св. Богородица Ширшаја од апсидата (156x213 см) 1977 г. * Од црквата „Св. Ѓорѓи“, Курбиново, Ресен; Вознесение Христово во два дела (530x140 см) и (200x120 см) 1978 г. * Од црквата „Св. Пантелејмон“, Нерези, Скопје; Оплакување на Христос (400x164 см) 1979 г., Симнување на Христос од крстот (216x163 см) 1979 г., Сретение Христово (387x156 см) 1979 г., Пресвета Богородица од столбот. * Од црквата „Св. Софија“, Охрид., Св. Кирил филозоф и Св. Климент, Страдањето на св. 40 севастијански маченици (494x276 см) 1980 г. * Од црквата „Св. Никола“, с. Манастир, Прилеп; Причестување на апостолите (530x179 см) 1982 г., Св. Климент Охридски (81x210 см) 1982 г. * Од црквата „Св. Ѓорѓи“,с. Старо Нагоричани, Куманово; Ктиторска композиција со кралот Милутин (229x183 см), Св. Климент и Кавасилас (154x181 см) 1983 г. * Од црквата „Св. Богородица“, с. Кучевиште, Скопско; Св. Богородица со Христос (99x249 см) 1982 г. * Од црквата „Св. Успение Богородичино“,с. Дивље, Скопско, ктиторска композиција (75x120 см) 1983 г. * Од црквата во Водоча, Струмица; Ѓакон Исавријос (92x250 см) * Од црквата „Св. Богородица“, с. Матејче, Куманово; Св. Климент Римски (58x109 см) 1980 г. '''За Музеј на Македонија има изготвено над 150 м2 копии на фрески,''' кои се истакнуваат со највисок ликовен квалитет својствен за надарени сликари од овој домен. За Музејот за словенска писменост во Охрид, ги има копирано портретите на Св. Климент Охридски. * Од црквата „Св. Богородица“, Грачаница, Србија (173x230см) * Од црквата „Св. Никола“, с. Псача, Крива Паланка (76x249см) * Од црквата „Св. Богородица“, с. Матејче, Куманово (75x120см) * Од црквата „Св. Никита“, с. Чучер, Скопје (75x61см) * Од црквата „Св. Андреаш“, Матка, Скопје (40x52см) '''За Заводот и Музеј во Струмица има ископирано повеќе копии и фрески од црквата „св. Леонтие“, с. Водоча, имено над 7м2'''. За Музејот на Град Скопје од цркватa „Св. Богородица“, с. Сушица ги има копирано следните фрески: Благовестие со Марија и Елисавета (318x127см) 1983 г., Влегување во Ерусалим (309x127см) 1983 г., Богородица кај бунарот (92x130 см) 1983 г., Сцена со Богородица (93x130см) 1983 г. Фрескокопиите што ги има работено Никола се наоѓаат во сталната поставка на Музејот на Македонија, дел се во депото, а некои се изложени во државни институции како што е „Причестување на апостолите“ од црквата „св. Никола“, Манастир, Прилеп во Собранието на Република Македонија. == Нов фрескоживопис == [[Податотека:Црква "Св. Наум Охридски Чудотворец" - Попова Шапка.jpg|мини]] Никола освен копирање на фрескосликарство има работено и на нов фрескоживопис во повеќе цркви: * Соборен храм „[[Свети Климент Охридски|Св. Климент Охридски]]“, Скопје (долна зона и олтарската апсида) и фреската „Успение на Богородица“ на западниот ѕид * Црквата „Св. Кирил и Методиј“, [[Гетеборг]], Шведска * Црквата „Св. Кирил и Методиј“, [[Стајковци|с. Стајковци]], Скопје (олтар) * Црквата „Св. Наум Охридски“, [[Попова Шапка]], Тетово * Иконостасот во Црквата „Св. Димитрије“, с. Теарце, Тетово (и дел од куполата) * Црквата „Св. Богородица“, [[Тетово]] (куполата). == Иконопис == [[Податотека:Пелагонитиса.jpg|мини]] Никола Цонев, освен што работел на копии на фрески и нов фрескопис, има иконописано и доста иконостаси во нашите православни цркви: * Иконостасот во црквата „Св. Наум Охридски“, Попова Шапка, Тетово, кој го имаат работено заедно со сликарот конзерватор Спасе Спировски * Иконостасот во црквата „Св. Наум“, с. Чанаклија, Струмица заедно со Фросина Цонева * Иконостасот во црквата „Св. Илија“, Струмица * Иконостасот во црквата „Св. Димитрија“, с. Теарце, Тетово * Иконостасот во црквата „Св. Никола“, с. Глувово, Скопско * Иконостасот во црквата „Св. Раѓање на Богородица“, Скопје * Иконостасот во црквата „Св. Климент Охридски“, Штип и иконостасот во црквата „Св. Петка“. Освен иконостасите, има изработено повеќе од 1000 икони за поединци, верници, за домашни слави или ги подарувал за здравје во православните храмови. Иконите што ги има работено Никола Цонев се наоѓаат секаде низ светов: за претседателот на Олимпискиот комитет, Антонио Самаранч, Лозана, за германскиот канцелар Хелмуд Кол, за министерот за надворешни работи на [[Русија]], [[Сергеј Лавров]], за двајца претставници на Стејт департменот на Америка, за индискиот духовен водич Саи Баба, за потребите на резиденцијата на владиката господин господин Стефан и за многу други познати личности, како и за повеќе цркви. == Изложби == Никола учествувал во реализација на повеќе изложби што ги има реализирано Музејот на Македонија, како графикони, карти, легенди, во аранжирање на идејни решенија за повеќе плакати и корици за каталози и друго. * Средновековно сликарство во Македонија од IX – XIV бек. 1976 г. * Средновековни фрески во Загреб – Ватрослав Лисински, 1978 г. * Средновековни фрески, Уметничка галерија, Куманово, 1984 г. * Средновековни фрески, галерија „Лапиња“, Рим, 1985 г. * Средновековни фрески во галерија „Моша Пијаде“, Битола, 1985 г. * Постојана музејска поставка, средновековна уметности * Изложба „Лепенски Вир“, Р. Србија, * Изложба во село горно Врановце, Велес * Изложба во Кочани „Моробиздон“ * Изложба од трезорот на московски „Кремљ“. * Изложба на теракотните икони од Виница во Рим * Изложба на средновековно фреско-сликарство во културен центар на Македонија во Њујорк, 2005 г. * Изложба на копии, фрески и икони во Краков, Полска, 2000 г. И други камерни изложби во културните домови низ Македонија. == Проекти == Никола има вршено документација за иконите што се конзервираат, како и средување на документацијата на теренските истражувања во проектот „Ктиторски портрети и натписи“. Раководител на проектот е Загорка Расокловска Николовска. На проектот работел од исцртување на ктиторски композиции, архитектонско снимање на црквите (основа, надолжен и попречен пресек), вадење калкови од натписите и фотографирање на живописот и архитектурата на црквите. Во период од шест години има документирано 99 цркви и тоа: 45 цртежи на ктиторски композиции, 15 цртежи од живопис, 42 распореди на фрески, 217 натписи со различни димензии, 72 основи и пресеци, 44 ктиторски натписи. На проектот има работено и како фотограф, кој има фотографирано преку 500 негативи. Целата документација од проектот „Ктиторски натписи и портрети” може да се најде во Музејот на Македонија. == Публикации: Цртежи, натписи и фотографии == - Иконостас, Карпински манастир, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Zbornik Likovne Umetnosti'', 16 Novi Sad, 1980 - ''Liconostasedu Manastere de Karpino'', Загорка Расолкоска-Николовска, Athenes 1981 - Портретот на Св. Климент Охридски од Матка, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Ликовна уметност, 8-8'', Скопје, 1983 - Топлички манастир во светлината на нови истражувања, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Материјали од научен собир МАНУ'', 1989 г. - Црква Св. Никола, с. Крупиште, З. Н. Расолковска, ''Зборник на археолошки Музеј'', 1978 г. - Натписи и записи од црквата Св. Богодродица, с. Зрзе, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Споменици за средновековната и поновата историја на Македонија, T.IV'', Скопје, 1981 г. - О ктиторским портретима у цркви св. Богородице у Кучевишту, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Зоограф 16'', Београд, 1985 г. - О владарским портретима у Љуботену и времену настанка зидне декорације, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Зоограф 17'', Београд, 1986 г. - Чудо о кривоклетнику из Леснова, Смилка Габелиќ, ''Зоограф 17'', Београд. - Историски портрети у полошком (I), Цветан Грозданов и Димитар Ќорнаков, ''Зограф'', Београд. - Историски портрети (II), Цветан Грозданов и Димитар Ќорнаков, ''Зограф'', Београд. - ''[https://matica.com.mk/product/portreti-na-svetitelite-od-makedonija-ix/ Портрети на Цветители од Македонија IX-XVIII ВЕК]'' Цветан Грозданов и Димитар Ќорнаков, Скопје, 1983 г. - ''[https://test.kupikniga.mk/product/srednovekovnata-umetnost-vo-makedonija-freski-i-ikoni/ Средновековната уметност во Македонија]{{Мртва_врска|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'', Загорка Расолкоска-Николовска, центар за културно и духовно наследство Каламус, Скопје, 2004 г. == Признанија == Никола Цонев во 1985 г. има добиено плакета од областа на културното наследство доделено од здружението на конзерватори на Југославија - Откупна награда на Млади современи уметници, 1974 г. [[Категорија:Македонски сликари]] [[Категорија:Фрескосликари]] c2ru1fae035aj7tjkjhgruwpi9pb2ny 5581726 5581724 2026-06-24T05:04:57Z Bjankuloski06 332 /* Признанија */ 5581726 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Никола Цонев.jpg|мини|десно|Никола Цонев]] '''Никола Цонев''' — еден од последните професионални кописти на фрескоживопис во Република Македонија кој има изработено над 150 м<sup>2</sup> копии на фрески, кои се истакнуваат со највисок ликовен квалитет својствен за надарени сликари од овој домен, верни до оргиналот и со трајна вредност. == Основни биографски податоци == '''Никола Цонев''' е академски сликар – конзерватор и [[фрескопис]]ец (зограф) роден 15.4.[[1945]] година во [[с. Дрвош]], [[Струмица]] од мајка Јордана – домаќинка и татко Стојан, стопан. Основното образование до четврто одделение го завршил во село Дрвош, а од петто до осмо одделение учел во с. Иловица, Струмица, кое е оддалечено од Дрвош 4 км. Во [[1960|1960 г.]] се запишува во средно училиште за применета уметност кај професор [[Драган Аврамосвки Гуте]], а во 1969 г. дипломирал на Педагошката академија, оддел за ликовно воспитување. Како невработен егзистира од повеќе работи од областа на уметноста благодарение на Нико Този (тогашен Министер за култура), црта илустрации за детски списанија и за весникот [[Нова Македонија|„Нова Македонија“]] (рубрика „Веруваш или не“). Од 1.2.[[1973|1973 г.]] се вработува како аранжер во „Југотекстил“, а од 1.2.1976 г. се вработува во [[Археолошки музеј на Македонија]] како сликар, копист и конзерватор на икони, каде што работи до пензионирање. Од 1985 г. студирал на Факултетот за ликовни уметности во Скопје, каде што и дипломирал во [[1989|1989 г.]] на отсек сликарство со графички дизајн. == КОНЗЕРВАЦИЈА == ==== Конзервација на фрескопис ==== Уште како средношколец се вклучува во конзерваторските активности што ги изведува [[Републичкиот завод за заштита на спомениците|Републичкиот завод за заштита]], како и [[Градскиот завод за заштита на спомениците на културата]]. Од 1963 г. за прв пат работел во црквата „Св. Богородица – Заум“, Охрид, под раководство на конзерваторот Спасе Спировски. Потоа следеле и други конзерваторски работи во црквите: „Св. Никола“, Варош, Прилепско; „Св. Никита“, село Бањани, Скопско; „[[Црква „Св. Пантелејмон“ - Горно Нерези|Св. Пантелејмон]]“, Скопје; „[[Црква „Св. Андреја“ - Матка|Св. Андреја]]“, Матка, Скопје; Пивски манастир, [[Црна Гора]] и во с. Локвица, [[Крушевско-демирхисарско архијерејско намесништво|Крушевско]], со конзерваторот Соколе Шутиновски. Во овие споменици ги има изработенo сите конзерваторски операции: исцртување, вадење калкови, инектирање, ретуширање, вадење фрески од ѕидовите и нивно враќање, правење калапи позитив и негатив, импрегнирање на извадените фрески и други работи од областа на конзервацијата. ==== Конзервација на иконопис ==== Од збирката икони на [[Музеј на Македонија|Музејот на Македонија]] има конзервирано над 50-тина икони со различна димензија. Од конзерваторското искуство ја реализира подготовката на изложбата на икони во [[1986|1986 г.]] во [[Ватикан]]. По извршениот увид на состојбата на иконите од страна на проф. д-р [[Цветан Грозданов]] и конзерваторот советник Спасе Спировски и направениот записник, конзерваторските зафати биле стручно изведени. Ценејќи ги вредностите на иконите со конзерваторските интервениции се нема нарушено оргиналноста на самите икони. Во 1986 г. На Културни денови на Македонија во Загреб, Хрватска, во музејот „Неимар“, биле изложени копии и фрески од Музејот на Македонија. Во [[1987|1987 г.]] во соработка со конзерваторот Илија Кафкалевски имаат извршено конзервација на иконите кои биле презентирани на изложбата „Икони од Mакедонија“, во музејскиот простор во Загреб, Хрватска. == Копии на фрескопис == [[Податотека:Nikola Conev 2.jpg|алт=Копирање на светители во црквата "Св. Богородица Перивлепта" - Охрид, 1977 год.|лево|мини|Копирање на светители во црквата "Св. Богородица Перивлепта" - Охрид, 1977 год.]] Пред да биде вработен во Археолошкиот музеј на Македонија, бил испратен да изврши копирање на фреската „Св. Богородица“ и „Св. Димитрије“ во црквата „Св. Димитрија“, Варош, Прилеп. Во конкуренција со други сликари, комисијата одлучува да биде примен Никола Цонев. Со копирање на фрески започнува интензивно да се занимава со вработувањето во Археолошкиот музеј, Скопје. Работите околу фрескописот ги има извршувано самостојно и тоа почнувајќи со вадење калк, подготовка на платото со грунд, правење блинд рам и монтирање на скеле за работа. Грундираните платна биле добро подготвнеи, така што кога требало да се транспортираат за на изложба се ваделе од рам, се виткале во ролна без да испука грундот. Карактеристично за копиите на Никола Цонев е тоа што ги работел со темпера и казаински раствор, и кога ја копирал фреската на платно, платното го навлажнувал со вода за да се добие ефект на влажен малтер. Структурата на платното кога се грундирало требало да изгледа како фреската на ѕидот. Во Италија копиите на фрески ги сметаат за оригинални дела, а не како прецртување, како што се мисли кај нас. Веродостојноста на фрескокописите кај посетителите буделе воздишки и неверување, како и желба да се допре ѕидот (т.е. платното). Најголемо признание има добиено од професорот Димче Коцо. Кога ја видел копијата на фреската Вознесение Христово од црквата „[[Свети Георги|Св. Ѓорѓи]]“, с. [[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Курбиново|Курбиново]], Ресен, тој само прокоментирал: „Прв пат оригиналот да го видам на под”. Впрочем, копиите еден ден ќе бидат оригинали, затоа што фреските на ѕидовите неумоливо ги уништува забот на времето и негрижата на институциите. Од вработување до пензионирање ги има следните копии и фрески: * Од црквата „Св. Димитрија“, Варош, Прилеп: Св. Димитрија (200x80 см) 1975 г.; Св. Богородица со Христос (165x86 см) 1975 г. * Св. Петнаесет Тиверополски маченици, Струмица (90x80 см) 1976 г. * Од црквата„ Св. Богородица Елеуса“,Вељуса, Струмица: Св. Нифон (100x101 см) 1976 г.; Светител од тремот на фасадата (130x190 см) 1976 г. * Од црквата „Св. Богородица Перивлепта“,Охрид; Св. Богородица Ширшаја од апсидата (156x213 см) 1977 г. * Од црквата „Св. Ѓорѓи“, Курбиново, Ресен; Вознесение Христово во два дела (530x140 см) и (200x120 см) 1978 г. * Од црквата „Св. Пантелејмон“, Нерези, Скопје; Оплакување на Христос (400x164 см) 1979 г., Симнување на Христос од крстот (216x163 см) 1979 г., Сретение Христово (387x156 см) 1979 г., Пресвета Богородица од столбот. * Од црквата „Св. Софија“, Охрид., Св. Кирил филозоф и Св. Климент, Страдањето на св. 40 севастијански маченици (494x276 см) 1980 г. * Од црквата „Св. Никола“, с. Манастир, Прилеп; Причестување на апостолите (530x179 см) 1982 г., Св. Климент Охридски (81x210 см) 1982 г. * Од црквата „Св. Ѓорѓи“,с. Старо Нагоричани, Куманово; Ктиторска композиција со кралот Милутин (229x183 см), Св. Климент и Кавасилас (154x181 см) 1983 г. * Од црквата „Св. Богородица“, с. Кучевиште, Скопско; Св. Богородица со Христос (99x249 см) 1982 г. * Од црквата „Св. Успение Богородичино“,с. Дивље, Скопско, ктиторска композиција (75x120 см) 1983 г. * Од црквата во Водоча, Струмица; Ѓакон Исавријос (92x250 см) * Од црквата „Св. Богородица“, с. Матејче, Куманово; Св. Климент Римски (58x109 см) 1980 г. '''За Музеј на Македонија има изготвено над 150 м2 копии на фрески,''' кои се истакнуваат со највисок ликовен квалитет својствен за надарени сликари од овој домен. За Музејот за словенска писменост во Охрид, ги има копирано портретите на Св. Климент Охридски. * Од црквата „Св. Богородица“, Грачаница, Србија (173x230см) * Од црквата „Св. Никола“, с. Псача, Крива Паланка (76x249см) * Од црквата „Св. Богородица“, с. Матејче, Куманово (75x120см) * Од црквата „Св. Никита“, с. Чучер, Скопје (75x61см) * Од црквата „Св. Андреаш“, Матка, Скопје (40x52см) '''За Заводот и Музеј во Струмица има ископирано повеќе копии и фрески од црквата „св. Леонтие“, с. Водоча, имено над 7м2'''. За Музејот на Град Скопје од цркватa „Св. Богородица“, с. Сушица ги има копирано следните фрески: Благовестие со Марија и Елисавета (318x127см) 1983 г., Влегување во Ерусалим (309x127см) 1983 г., Богородица кај бунарот (92x130 см) 1983 г., Сцена со Богородица (93x130см) 1983 г. Фрескокопиите што ги има работено Никола се наоѓаат во сталната поставка на Музејот на Македонија, дел се во депото, а некои се изложени во државни институции како што е „Причестување на апостолите“ од црквата „св. Никола“, Манастир, Прилеп во Собранието на Република Македонија. == Нов фрескоживопис == [[Податотека:Црква "Св. Наум Охридски Чудотворец" - Попова Шапка.jpg|мини]] Никола освен копирање на фрескосликарство има работено и на нов фрескоживопис во повеќе цркви: * Соборен храм „[[Свети Климент Охридски|Св. Климент Охридски]]“, Скопје (долна зона и олтарската апсида) и фреската „Успение на Богородица“ на западниот ѕид * Црквата „Св. Кирил и Методиј“, [[Гетеборг]], Шведска * Црквата „Св. Кирил и Методиј“, [[Стајковци|с. Стајковци]], Скопје (олтар) * Црквата „Св. Наум Охридски“, [[Попова Шапка]], Тетово * Иконостасот во Црквата „Св. Димитрије“, с. Теарце, Тетово (и дел од куполата) * Црквата „Св. Богородица“, [[Тетово]] (куполата). == Иконопис == [[Податотека:Пелагонитиса.jpg|мини]] Никола Цонев, освен што работел на копии на фрески и нов фрескопис, има иконописано и доста иконостаси во нашите православни цркви: * Иконостасот во црквата „Св. Наум Охридски“, Попова Шапка, Тетово, кој го имаат работено заедно со сликарот конзерватор Спасе Спировски * Иконостасот во црквата „Св. Наум“, с. Чанаклија, Струмица заедно со Фросина Цонева * Иконостасот во црквата „Св. Илија“, Струмица * Иконостасот во црквата „Св. Димитрија“, с. Теарце, Тетово * Иконостасот во црквата „Св. Никола“, с. Глувово, Скопско * Иконостасот во црквата „Св. Раѓање на Богородица“, Скопје * Иконостасот во црквата „Св. Климент Охридски“, Штип и иконостасот во црквата „Св. Петка“. Освен иконостасите, има изработено повеќе од 1000 икони за поединци, верници, за домашни слави или ги подарувал за здравје во православните храмови. Иконите што ги има работено Никола Цонев се наоѓаат секаде низ светов: за претседателот на Олимпискиот комитет, Антонио Самаранч, Лозана, за германскиот канцелар Хелмуд Кол, за министерот за надворешни работи на [[Русија]], [[Сергеј Лавров]], за двајца претставници на Стејт департменот на Америка, за индискиот духовен водич Саи Баба, за потребите на резиденцијата на владиката господин господин Стефан и за многу други познати личности, како и за повеќе цркви. == Изложби == Никола учествувал во реализација на повеќе изложби што ги има реализирано Музејот на Македонија, како графикони, карти, легенди, во аранжирање на идејни решенија за повеќе плакати и корици за каталози и друго. * Средновековно сликарство во Македонија од IX – XIV бек. 1976 г. * Средновековни фрески во Загреб – Ватрослав Лисински, 1978 г. * Средновековни фрески, Уметничка галерија, Куманово, 1984 г. * Средновековни фрески, галерија „Лапиња“, Рим, 1985 г. * Средновековни фрески во галерија „Моша Пијаде“, Битола, 1985 г. * Постојана музејска поставка, средновековна уметности * Изложба „Лепенски Вир“, Р. Србија, * Изложба во село горно Врановце, Велес * Изложба во Кочани „Моробиздон“ * Изложба од трезорот на московски „Кремљ“. * Изложба на теракотните икони од Виница во Рим * Изложба на средновековно фреско-сликарство во културен центар на Македонија во Њујорк, 2005 г. * Изложба на копии, фрески и икони во Краков, Полска, 2000 г. И други камерни изложби во културните домови низ Македонија. == Проекти == Никола има вршено документација за иконите што се конзервираат, како и средување на документацијата на теренските истражувања во проектот „Ктиторски портрети и натписи“. Раководител на проектот е Загорка Расокловска Николовска. На проектот работел од исцртување на ктиторски композиции, архитектонско снимање на црквите (основа, надолжен и попречен пресек), вадење калкови од натписите и фотографирање на живописот и архитектурата на црквите. Во период од шест години има документирано 99 цркви и тоа: 45 цртежи на ктиторски композиции, 15 цртежи од живопис, 42 распореди на фрески, 217 натписи со различни димензии, 72 основи и пресеци, 44 ктиторски натписи. На проектот има работено и како фотограф, кој има фотографирано преку 500 негативи. Целата документација од проектот „Ктиторски натписи и портрети” може да се најде во Музејот на Македонија. == Публикации: Цртежи, натписи и фотографии == - Иконостас, Карпински манастир, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Zbornik Likovne Umetnosti'', 16 Novi Sad, 1980 - ''Liconostasedu Manastere de Karpino'', Загорка Расолкоска-Николовска, Athenes 1981 - Портретот на Св. Климент Охридски од Матка, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Ликовна уметност, 8-8'', Скопје, 1983 - Топлички манастир во светлината на нови истражувања, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Материјали од научен собир МАНУ'', 1989 г. - Црква Св. Никола, с. Крупиште, З. Н. Расолковска, ''Зборник на археолошки Музеј'', 1978 г. - Натписи и записи од црквата Св. Богодродица, с. Зрзе, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Споменици за средновековната и поновата историја на Македонија, T.IV'', Скопје, 1981 г. - О ктиторским портретима у цркви св. Богородице у Кучевишту, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Зоограф 16'', Београд, 1985 г. - О владарским портретима у Љуботену и времену настанка зидне декорације, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Зоограф 17'', Београд, 1986 г. - Чудо о кривоклетнику из Леснова, Смилка Габелиќ, ''Зоограф 17'', Београд. - Историски портрети у полошком (I), Цветан Грозданов и Димитар Ќорнаков, ''Зограф'', Београд. - Историски портрети (II), Цветан Грозданов и Димитар Ќорнаков, ''Зограф'', Београд. - ''[https://matica.com.mk/product/portreti-na-svetitelite-od-makedonija-ix/ Портрети на Цветители од Македонија IX-XVIII ВЕК]'' Цветан Грозданов и Димитар Ќорнаков, Скопје, 1983 г. - ''[https://test.kupikniga.mk/product/srednovekovnata-umetnost-vo-makedonija-freski-i-ikoni/ Средновековната уметност во Македонија]{{Мртва_врска|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'', Загорка Расолкоска-Николовска, центар за културно и духовно наследство Каламус, Скопје, 2004 г. == Признанија == Никола Цонев во 1985 г. има добиено плакета од областа на културното наследство доделено од здружението на конзерватори на Југославија - Откупна награда на Млади современи уметници, 1974 г. == Наводи == {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Цонев, Никола}} [[Категорија:Македонски сликари]] [[Категорија:Фрескосликари]] pknxxuituc7l9rmhtzxp1oatg1igg6d 5581727 5581726 2026-06-24T05:10:05Z Bjankuloski06 332 /* Публикации: Цртежи, натписи и фотографии */ 5581727 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Никола Цонев.jpg|мини|десно|Никола Цонев]] '''Никола Цонев''' — еден од последните професионални кописти на фрескоживопис во Република Македонија кој има изработено над 150 м<sup>2</sup> копии на фрески, кои се истакнуваат со највисок ликовен квалитет својствен за надарени сликари од овој домен, верни до оргиналот и со трајна вредност. == Основни биографски податоци == '''Никола Цонев''' е академски сликар – конзерватор и [[фрескопис]]ец (зограф) роден 15.4.[[1945]] година во [[с. Дрвош]], [[Струмица]] од мајка Јордана – домаќинка и татко Стојан, стопан. Основното образование до четврто одделение го завршил во село Дрвош, а од петто до осмо одделение учел во с. Иловица, Струмица, кое е оддалечено од Дрвош 4 км. Во [[1960|1960 г.]] се запишува во средно училиште за применета уметност кај професор [[Драган Аврамосвки Гуте]], а во 1969 г. дипломирал на Педагошката академија, оддел за ликовно воспитување. Како невработен егзистира од повеќе работи од областа на уметноста благодарение на Нико Този (тогашен Министер за култура), црта илустрации за детски списанија и за весникот [[Нова Македонија|„Нова Македонија“]] (рубрика „Веруваш или не“). Од 1.2.[[1973|1973 г.]] се вработува како аранжер во „Југотекстил“, а од 1.2.1976 г. се вработува во [[Археолошки музеј на Македонија]] како сликар, копист и конзерватор на икони, каде што работи до пензионирање. Од 1985 г. студирал на Факултетот за ликовни уметности во Скопје, каде што и дипломирал во [[1989|1989 г.]] на отсек сликарство со графички дизајн. == КОНЗЕРВАЦИЈА == ==== Конзервација на фрескопис ==== Уште како средношколец се вклучува во конзерваторските активности што ги изведува [[Републичкиот завод за заштита на спомениците|Републичкиот завод за заштита]], како и [[Градскиот завод за заштита на спомениците на културата]]. Од 1963 г. за прв пат работел во црквата „Св. Богородица – Заум“, Охрид, под раководство на конзерваторот Спасе Спировски. Потоа следеле и други конзерваторски работи во црквите: „Св. Никола“, Варош, Прилепско; „Св. Никита“, село Бањани, Скопско; „[[Црква „Св. Пантелејмон“ - Горно Нерези|Св. Пантелејмон]]“, Скопје; „[[Црква „Св. Андреја“ - Матка|Св. Андреја]]“, Матка, Скопје; Пивски манастир, [[Црна Гора]] и во с. Локвица, [[Крушевско-демирхисарско архијерејско намесништво|Крушевско]], со конзерваторот Соколе Шутиновски. Во овие споменици ги има изработенo сите конзерваторски операции: исцртување, вадење калкови, инектирање, ретуширање, вадење фрески од ѕидовите и нивно враќање, правење калапи позитив и негатив, импрегнирање на извадените фрески и други работи од областа на конзервацијата. ==== Конзервација на иконопис ==== Од збирката икони на [[Музеј на Македонија|Музејот на Македонија]] има конзервирано над 50-тина икони со различна димензија. Од конзерваторското искуство ја реализира подготовката на изложбата на икони во [[1986|1986 г.]] во [[Ватикан]]. По извршениот увид на состојбата на иконите од страна на проф. д-р [[Цветан Грозданов]] и конзерваторот советник Спасе Спировски и направениот записник, конзерваторските зафати биле стручно изведени. Ценејќи ги вредностите на иконите со конзерваторските интервениции се нема нарушено оргиналноста на самите икони. Во 1986 г. На Културни денови на Македонија во Загреб, Хрватска, во музејот „Неимар“, биле изложени копии и фрески од Музејот на Македонија. Во [[1987|1987 г.]] во соработка со конзерваторот Илија Кафкалевски имаат извршено конзервација на иконите кои биле презентирани на изложбата „Икони од Mакедонија“, во музејскиот простор во Загреб, Хрватска. == Копии на фрескопис == [[Податотека:Nikola Conev 2.jpg|алт=Копирање на светители во црквата "Св. Богородица Перивлепта" - Охрид, 1977 год.|лево|мини|Копирање на светители во црквата "Св. Богородица Перивлепта" - Охрид, 1977 год.]] Пред да биде вработен во Археолошкиот музеј на Македонија, бил испратен да изврши копирање на фреската „Св. Богородица“ и „Св. Димитрије“ во црквата „Св. Димитрија“, Варош, Прилеп. Во конкуренција со други сликари, комисијата одлучува да биде примен Никола Цонев. Со копирање на фрески започнува интензивно да се занимава со вработувањето во Археолошкиот музеј, Скопје. Работите околу фрескописот ги има извршувано самостојно и тоа почнувајќи со вадење калк, подготовка на платото со грунд, правење блинд рам и монтирање на скеле за работа. Грундираните платна биле добро подготвнеи, така што кога требало да се транспортираат за на изложба се ваделе од рам, се виткале во ролна без да испука грундот. Карактеристично за копиите на Никола Цонев е тоа што ги работел со темпера и казаински раствор, и кога ја копирал фреската на платно, платното го навлажнувал со вода за да се добие ефект на влажен малтер. Структурата на платното кога се грундирало требало да изгледа како фреската на ѕидот. Во Италија копиите на фрески ги сметаат за оригинални дела, а не како прецртување, како што се мисли кај нас. Веродостојноста на фрескокописите кај посетителите буделе воздишки и неверување, како и желба да се допре ѕидот (т.е. платното). Најголемо признание има добиено од професорот Димче Коцо. Кога ја видел копијата на фреската Вознесение Христово од црквата „[[Свети Георги|Св. Ѓорѓи]]“, с. [[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Курбиново|Курбиново]], Ресен, тој само прокоментирал: „Прв пат оригиналот да го видам на под”. Впрочем, копиите еден ден ќе бидат оригинали, затоа што фреските на ѕидовите неумоливо ги уништува забот на времето и негрижата на институциите. Од вработување до пензионирање ги има следните копии и фрески: * Од црквата „Св. Димитрија“, Варош, Прилеп: Св. Димитрија (200x80 см) 1975 г.; Св. Богородица со Христос (165x86 см) 1975 г. * Св. Петнаесет Тиверополски маченици, Струмица (90x80 см) 1976 г. * Од црквата„ Св. Богородица Елеуса“,Вељуса, Струмица: Св. Нифон (100x101 см) 1976 г.; Светител од тремот на фасадата (130x190 см) 1976 г. * Од црквата „Св. Богородица Перивлепта“,Охрид; Св. Богородица Ширшаја од апсидата (156x213 см) 1977 г. * Од црквата „Св. Ѓорѓи“, Курбиново, Ресен; Вознесение Христово во два дела (530x140 см) и (200x120 см) 1978 г. * Од црквата „Св. Пантелејмон“, Нерези, Скопје; Оплакување на Христос (400x164 см) 1979 г., Симнување на Христос од крстот (216x163 см) 1979 г., Сретение Христово (387x156 см) 1979 г., Пресвета Богородица од столбот. * Од црквата „Св. Софија“, Охрид., Св. Кирил филозоф и Св. Климент, Страдањето на св. 40 севастијански маченици (494x276 см) 1980 г. * Од црквата „Св. Никола“, с. Манастир, Прилеп; Причестување на апостолите (530x179 см) 1982 г., Св. Климент Охридски (81x210 см) 1982 г. * Од црквата „Св. Ѓорѓи“,с. Старо Нагоричани, Куманово; Ктиторска композиција со кралот Милутин (229x183 см), Св. Климент и Кавасилас (154x181 см) 1983 г. * Од црквата „Св. Богородица“, с. Кучевиште, Скопско; Св. Богородица со Христос (99x249 см) 1982 г. * Од црквата „Св. Успение Богородичино“,с. Дивље, Скопско, ктиторска композиција (75x120 см) 1983 г. * Од црквата во Водоча, Струмица; Ѓакон Исавријос (92x250 см) * Од црквата „Св. Богородица“, с. Матејче, Куманово; Св. Климент Римски (58x109 см) 1980 г. '''За Музеј на Македонија има изготвено над 150 м2 копии на фрески,''' кои се истакнуваат со највисок ликовен квалитет својствен за надарени сликари од овој домен. За Музејот за словенска писменост во Охрид, ги има копирано портретите на Св. Климент Охридски. * Од црквата „Св. Богородица“, Грачаница, Србија (173x230см) * Од црквата „Св. Никола“, с. Псача, Крива Паланка (76x249см) * Од црквата „Св. Богородица“, с. Матејче, Куманово (75x120см) * Од црквата „Св. Никита“, с. Чучер, Скопје (75x61см) * Од црквата „Св. Андреаш“, Матка, Скопје (40x52см) '''За Заводот и Музеј во Струмица има ископирано повеќе копии и фрески од црквата „св. Леонтие“, с. Водоча, имено над 7м2'''. За Музејот на Град Скопје од цркватa „Св. Богородица“, с. Сушица ги има копирано следните фрески: Благовестие со Марија и Елисавета (318x127см) 1983 г., Влегување во Ерусалим (309x127см) 1983 г., Богородица кај бунарот (92x130 см) 1983 г., Сцена со Богородица (93x130см) 1983 г. Фрескокопиите што ги има работено Никола се наоѓаат во сталната поставка на Музејот на Македонија, дел се во депото, а некои се изложени во државни институции како што е „Причестување на апостолите“ од црквата „св. Никола“, Манастир, Прилеп во Собранието на Република Македонија. == Нов фрескоживопис == [[Податотека:Црква "Св. Наум Охридски Чудотворец" - Попова Шапка.jpg|мини]] Никола освен копирање на фрескосликарство има работено и на нов фрескоживопис во повеќе цркви: * Соборен храм „[[Свети Климент Охридски|Св. Климент Охридски]]“, Скопје (долна зона и олтарската апсида) и фреската „Успение на Богородица“ на западниот ѕид * Црквата „Св. Кирил и Методиј“, [[Гетеборг]], Шведска * Црквата „Св. Кирил и Методиј“, [[Стајковци|с. Стајковци]], Скопје (олтар) * Црквата „Св. Наум Охридски“, [[Попова Шапка]], Тетово * Иконостасот во Црквата „Св. Димитрије“, с. Теарце, Тетово (и дел од куполата) * Црквата „Св. Богородица“, [[Тетово]] (куполата). == Иконопис == [[Податотека:Пелагонитиса.jpg|мини]] Никола Цонев, освен што работел на копии на фрески и нов фрескопис, има иконописано и доста иконостаси во нашите православни цркви: * Иконостасот во црквата „Св. Наум Охридски“, Попова Шапка, Тетово, кој го имаат работено заедно со сликарот конзерватор Спасе Спировски * Иконостасот во црквата „Св. Наум“, с. Чанаклија, Струмица заедно со Фросина Цонева * Иконостасот во црквата „Св. Илија“, Струмица * Иконостасот во црквата „Св. Димитрија“, с. Теарце, Тетово * Иконостасот во црквата „Св. Никола“, с. Глувово, Скопско * Иконостасот во црквата „Св. Раѓање на Богородица“, Скопје * Иконостасот во црквата „Св. Климент Охридски“, Штип и иконостасот во црквата „Св. Петка“. Освен иконостасите, има изработено повеќе од 1000 икони за поединци, верници, за домашни слави или ги подарувал за здравје во православните храмови. Иконите што ги има работено Никола Цонев се наоѓаат секаде низ светов: за претседателот на Олимпискиот комитет, Антонио Самаранч, Лозана, за германскиот канцелар Хелмуд Кол, за министерот за надворешни работи на [[Русија]], [[Сергеј Лавров]], за двајца претставници на Стејт департменот на Америка, за индискиот духовен водич Саи Баба, за потребите на резиденцијата на владиката господин господин Стефан и за многу други познати личности, како и за повеќе цркви. == Изложби == Никола учествувал во реализација на повеќе изложби што ги има реализирано Музејот на Македонија, како графикони, карти, легенди, во аранжирање на идејни решенија за повеќе плакати и корици за каталози и друго. * Средновековно сликарство во Македонија од IX – XIV бек. 1976 г. * Средновековни фрески во Загреб – Ватрослав Лисински, 1978 г. * Средновековни фрески, Уметничка галерија, Куманово, 1984 г. * Средновековни фрески, галерија „Лапиња“, Рим, 1985 г. * Средновековни фрески во галерија „Моша Пијаде“, Битола, 1985 г. * Постојана музејска поставка, средновековна уметности * Изложба „Лепенски Вир“, Р. Србија, * Изложба во село горно Врановце, Велес * Изложба во Кочани „Моробиздон“ * Изложба од трезорот на московски „Кремљ“. * Изложба на теракотните икони од Виница во Рим * Изложба на средновековно фреско-сликарство во културен центар на Македонија во Њујорк, 2005 г. * Изложба на копии, фрески и икони во Краков, Полска, 2000 г. И други камерни изложби во културните домови низ Македонија. == Проекти == Никола има вршено документација за иконите што се конзервираат, како и средување на документацијата на теренските истражувања во проектот „Ктиторски портрети и натписи“. Раководител на проектот е Загорка Расокловска Николовска. На проектот работел од исцртување на ктиторски композиции, архитектонско снимање на црквите (основа, надолжен и попречен пресек), вадење калкови од натписите и фотографирање на живописот и архитектурата на црквите. Во период од шест години има документирано 99 цркви и тоа: 45 цртежи на ктиторски композиции, 15 цртежи од живопис, 42 распореди на фрески, 217 натписи со различни димензии, 72 основи и пресеци, 44 ктиторски натписи. На проектот има работено и како фотограф, кој има фотографирано преку 500 негативи. Целата документација од проектот „Ктиторски натписи и портрети” може да се најде во Музејот на Македонија. == Публикации: Цртежи, натписи и фотографии == * Иконостас, Карпински манастир, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Zbornik Likovne Umetnosti'', 16 Novi Sad, 1980 * ''Liconostasedu Manastere de Karpino'', Загорка Расолкоска-Николовска, Athenes 1981 * Портретот на Св. Климент Охридски од Матка, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Ликовна уметност, 8-8'', Скопје, 1983 * Топлички манастир во светлината на нови истражувања, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Материјали од научен собир МАНУ'', 1989 г. * Црква Св. Никола, с. Крупиште, З. Н. Расолковска, ''Зборник на археолошки Музеј'', 1978 г. * Натписи и записи од црквата Св. Богодродица, с. Зрзе, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Споменици за средновековната и поновата историја на Македонија, T.IV'', Скопје, 1981 г. * О ктиторским портретима у цркви св. Богородице у Кучевишту, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Зоограф 16'', Београд, 1985 г. * О владарским портретима у Љуботену и времену настанка зидне декорације, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Зоограф 17'', Београд, 1986 г. * Чудо о кривоклетнику из Леснова, Смилка Габелиќ, ''Зоограф 17'', Београд. * Историски портрети у полошком (I), Цветан Грозданов и Димитар Ќорнаков, ''Зограф'', Београд. * Историски портрети (II), Цветан Грозданов и Димитар Ќорнаков, ''Зограф'', Београд. * ''[https://matica.com.mk/product/portreti-na-svetitelite-od-makedonija-ix/ Портрети на Цветители од Македонија IX-XVIII ВЕК]'' Цветан Грозданов и Димитар Ќорнаков, Скопје, 1983 г. * ''[https://test.kupikniga.mk/product/srednovekovnata-umetnost-vo-makedonija-freski-i-ikoni/ Средновековната уметност во Македонија]{{Мртва_врска|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'', Загорка Расолкоска-Николовска, центар за културно и духовно наследство Каламус, Скопје, 2004 г. == Признанија == Никола Цонев во 1985 г. има добиено плакета од областа на културното наследство доделено од здружението на конзерватори на Југославија - Откупна награда на Млади современи уметници, 1974 г. == Наводи == {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Цонев, Никола}} [[Категорија:Македонски сликари]] [[Категорија:Фрескосликари]] 94afrn97w2azg1ajd39jv7a5w2p06q6 5581728 5581727 2026-06-24T05:11:20Z Bjankuloski06 332 5581728 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Никола Цонев.jpg|мини|десно|Никола Цонев]] '''Никола Цонев''' — еден од последните професионални кописти на фрескоживопис во Република Македонија кој има изработено над 150 м<sup>2</sup> копии на фрески, кои се истакнуваат со највисок ликовен квалитет својствен за надарени сликари од овој домен, верни до оргиналот и со трајна вредност. == Основни биографски податоци == '''Никола Цонев''' е академски сликар – конзерватор и [[фрескопис]]ец (зограф) роден 15.4.[[1945]] година во [[с. Дрвош]], [[Струмица]] од мајка Јордана – домаќинка и татко Стојан, стопан. Основното образование до четврто одделение го завршил во село Дрвош, а од петто до осмо одделение учел во с. Иловица, Струмица, кое е оддалечено од Дрвош 4 км. Во [[1960|1960 г.]] се запишува во средно училиште за применета уметност кај професор [[Драган Аврамосвки Гуте]], а во 1969 г. дипломирал на Педагошката академија, оддел за ликовно воспитување. Како невработен егзистира од повеќе работи од областа на уметноста благодарение на Нико Този (тогашен Министер за култура), црта илустрации за детски списанија и за весникот [[Нова Македонија|„Нова Македонија“]] (рубрика „Веруваш или не“). Од 1.2.[[1973|1973 г.]] се вработува како аранжер во „Југотекстил“, а од 1.2.1976 г. се вработува во [[Археолошки музеј на Македонија]] како сликар, копист и конзерватор на икони, каде што работи до пензионирање. Од 1985 г. студирал на Факултетот за ликовни уметности во Скопје, каде што и дипломирал во [[1989|1989 г.]] на отсек сликарство со графички дизајн. == КОНЗЕРВАЦИЈА == ==== Конзервација на фрескопис ==== Уште како средношколец се вклучува во конзерваторските активности што ги изведува [[Републичкиот завод за заштита на спомениците|Републичкиот завод за заштита]], како и [[Градскиот завод за заштита на спомениците на културата]]. Од 1963 г. за прв пат работел во црквата „Св. Богородица – Заум“, Охрид, под раководство на конзерваторот Спасе Спировски. Потоа следеле и други конзерваторски работи во црквите: „Св. Никола“, Варош, Прилепско; „Св. Никита“, село Бањани, Скопско; „[[Црква „Св. Пантелејмон“ - Горно Нерези|Св. Пантелејмон]]“, Скопје; „[[Црква „Св. Андреја“ - Матка|Св. Андреја]]“, Матка, Скопје; Пивски манастир, [[Црна Гора]] и во с. Локвица, [[Крушевско-демирхисарско архијерејско намесништво|Крушевско]], со конзерваторот Соколе Шутиновски. Во овие споменици ги има изработенo сите конзерваторски операции: исцртување, вадење калкови, инектирање, ретуширање, вадење фрески од ѕидовите и нивно враќање, правење калапи позитив и негатив, импрегнирање на извадените фрески и други работи од областа на конзервацијата. ==== Конзервација на иконопис ==== Од збирката икони на [[Музеј на Македонија|Музејот на Македонија]] има конзервирано над 50-тина икони со различна димензија. Од конзерваторското искуство ја реализира подготовката на изложбата на икони во [[1986|1986 г.]] во [[Ватикан]]. По извршениот увид на состојбата на иконите од страна на проф. д-р [[Цветан Грозданов]] и конзерваторот советник Спасе Спировски и направениот записник, конзерваторските зафати биле стручно изведени. Ценејќи ги вредностите на иконите со конзерваторските интервениции се нема нарушено оргиналноста на самите икони. Во 1986 г. На Културни денови на Македонија во Загреб, Хрватска, во музејот „Неимар“, биле изложени копии и фрески од Музејот на Македонија. Во [[1987|1987 г.]] во соработка со конзерваторот Илија Кафкалевски имаат извршено конзервација на иконите кои биле презентирани на изложбата „Икони од Mакедонија“, во музејскиот простор во Загреб, Хрватска. == Копии на фрескопис == [[Податотека:Nikola Conev 2.jpg|алт=Копирање на светители во црквата "Св. Богородица Перивлепта" - Охрид, 1977 год.|лево|мини|Копирање на светители во црквата "Св. Богородица Перивлепта" - Охрид, 1977 год.]] Пред да биде вработен во Археолошкиот музеј на Македонија, бил испратен да изврши копирање на фреската „Св. Богородица“ и „Св. Димитрије“ во црквата „Св. Димитрија“, Варош, Прилеп. Во конкуренција со други сликари, комисијата одлучува да биде примен Никола Цонев. Со копирање на фрески започнува интензивно да се занимава со вработувањето во Археолошкиот музеј, Скопје. Работите околу фрескописот ги има извршувано самостојно и тоа почнувајќи со вадење калк, подготовка на платото со грунд, правење блинд рам и монтирање на скеле за работа. Грундираните платна биле добро подготвнеи, така што кога требало да се транспортираат за на изложба се ваделе од рам, се виткале во ролна без да испука грундот. Карактеристично за копиите на Никола Цонев е тоа што ги работел со темпера и казаински раствор, и кога ја копирал фреската на платно, платното го навлажнувал со вода за да се добие ефект на влажен малтер. Структурата на платното кога се грундирало требало да изгледа како фреската на ѕидот. Во Италија копиите на фрески ги сметаат за оригинални дела, а не како прецртување, како што се мисли кај нас. Веродостојноста на фрескокописите кај посетителите буделе воздишки и неверување, како и желба да се допре ѕидот (т.е. платното). Најголемо признание има добиено од професорот Димче Коцо. Кога ја видел копијата на фреската Вознесение Христово од црквата „[[Свети Георги|Св. Ѓорѓи]]“, с. [[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Курбиново|Курбиново]], Ресен, тој само прокоментирал: „Прв пат оригиналот да го видам на под”. Впрочем, копиите еден ден ќе бидат оригинали, затоа што фреските на ѕидовите неумоливо ги уништува забот на времето и негрижата на институциите. Од вработување до пензионирање ги има следните копии и фрески: * Од црквата „Св. Димитрија“, Варош, Прилеп: Св. Димитрија (200x80 см) 1975 г.; Св. Богородица со Христос (165x86 см) 1975 г. * Св. Петнаесет Тиверополски маченици, Струмица (90x80 см) 1976 г. * Од црквата„ Св. Богородица Елеуса“,Вељуса, Струмица: Св. Нифон (100x101 см) 1976 г.; Светител од тремот на фасадата (130x190 см) 1976 г. * Од црквата „Св. Богородица Перивлепта“,Охрид; Св. Богородица Ширшаја од апсидата (156x213 см) 1977 г. * Од црквата „Св. Ѓорѓи“, Курбиново, Ресен; Вознесение Христово во два дела (530x140 см) и (200x120 см) 1978 г. * Од црквата „Св. Пантелејмон“, Нерези, Скопје; Оплакување на Христос (400x164 см) 1979 г., Симнување на Христос од крстот (216x163 см) 1979 г., Сретение Христово (387x156 см) 1979 г., Пресвета Богородица од столбот. * Од црквата „Св. Софија“, Охрид., Св. Кирил филозоф и Св. Климент, Страдањето на св. 40 севастијански маченици (494x276 см) 1980 г. * Од црквата „Св. Никола“, с. Манастир, Прилеп; Причестување на апостолите (530x179 см) 1982 г., Св. Климент Охридски (81x210 см) 1982 г. * Од црквата „Св. Ѓорѓи“,с. Старо Нагоричани, Куманово; Ктиторска композиција со кралот Милутин (229x183 см), Св. Климент и Кавасилас (154x181 см) 1983 г. * Од црквата „Св. Богородица“, с. Кучевиште, Скопско; Св. Богородица со Христос (99x249 см) 1982 г. * Од црквата „Св. Успение Богородичино“,с. Дивље, Скопско, ктиторска композиција (75x120 см) 1983 г. * Од црквата во Водоча, Струмица; Ѓакон Исавријос (92x250 см) * Од црквата „Св. Богородица“, с. Матејче, Куманово; Св. Климент Римски (58x109 см) 1980 г. '''За Музеј на Македонија има изготвено над 150 м2 копии на фрески,''' кои се истакнуваат со највисок ликовен квалитет својствен за надарени сликари од овој домен. За Музејот за словенска писменост во Охрид, ги има копирано портретите на Св. Климент Охридски. * Од црквата „Св. Богородица“, Грачаница, Србија (173x230 см) * Од црквата „Св. Никола“, с. Псача, Крива Паланка (76x249 см) * Од црквата „Св. Богородица“, с. Матејче, Куманово (75x120 см) * Од црквата „Св. Никита“, с. Чучер, Скопје (75x61 см) * Од црквата „Св. Андреаш“, Матка, Скопје (40x52 см) '''За Заводот и Музеј во Струмица има ископирано повеќе копии и фрески од црквата „св. Леонтие“, с. Водоча, имено над 7м2'''. За Музејот на Град Скопје од цркватa „Св. Богородица“, с. Сушица ги има копирано следните фрески: Благовестие со Марија и Елисавета (318x127 см) 1983 г., Влегување во Ерусалим (309x127 см) 1983 г., Богородица кај бунарот (92x130 см) 1983 г., Сцена со Богородица (93x130 см) 1983 г. Фрескокопиите што ги има работено Никола се наоѓаат во сталната поставка на Музејот на Македонија, дел се во депото, а некои се изложени во државни институции како што е „Причестување на апостолите“ од црквата „св. Никола“, Манастир, Прилеп во Собранието на Република Македонија. == Нов фрескоживопис == [[Податотека:Црква "Св. Наум Охридски Чудотворец" - Попова Шапка.jpg|мини]] Никола освен копирање на фрескосликарство има работено и на нов фрескоживопис во повеќе цркви: * Соборен храм „[[Свети Климент Охридски|Св. Климент Охридски]]“, Скопје (долна зона и олтарската апсида) и фреската „Успение на Богородица“ на западниот ѕид * Црквата „Св. Кирил и Методиј“, [[Гетеборг]], Шведска * Црквата „Св. Кирил и Методиј“, [[Стајковци|с. Стајковци]], Скопје (олтар) * Црквата „Св. Наум Охридски“, [[Попова Шапка]], Тетово * Иконостасот во Црквата „Св. Димитрије“, с. Теарце, Тетово (и дел од куполата) * Црквата „Св. Богородица“, [[Тетово]] (куполата). == Иконопис == [[Податотека:Пелагонитиса.jpg|мини]] Никола Цонев, освен што работел на копии на фрески и нов фрескопис, има иконописано и доста иконостаси во нашите православни цркви: * Иконостасот во црквата „Св. Наум Охридски“, Попова Шапка, Тетово, кој го имаат работено заедно со сликарот конзерватор Спасе Спировски * Иконостасот во црквата „Св. Наум“, с. Чанаклија, Струмица заедно со Фросина Цонева * Иконостасот во црквата „Св. Илија“, Струмица * Иконостасот во црквата „Св. Димитрија“, с. Теарце, Тетово * Иконостасот во црквата „Св. Никола“, с. Глувово, Скопско * Иконостасот во црквата „Св. Раѓање на Богородица“, Скопје * Иконостасот во црквата „Св. Климент Охридски“, Штип и иконостасот во црквата „Св. Петка“. Освен иконостасите, има изработено повеќе од 1000 икони за поединци, верници, за домашни слави или ги подарувал за здравје во православните храмови. Иконите што ги има работено Никола Цонев се наоѓаат секаде низ светов: за претседателот на Олимпискиот комитет, Антонио Самаранч, Лозана, за германскиот канцелар Хелмуд Кол, за министерот за надворешни работи на [[Русија]], [[Сергеј Лавров]], за двајца претставници на Стејт департменот на Америка, за индискиот духовен водич Саи Баба, за потребите на резиденцијата на владиката господин господин Стефан и за многу други познати личности, како и за повеќе цркви. == Изложби == Никола учествувал во реализација на повеќе изложби што ги има реализирано Музејот на Македонија, како графикони, карти, легенди, во аранжирање на идејни решенија за повеќе плакати и корици за каталози и друго. * Средновековно сликарство во Македонија од IX – XIV бек. 1976 г. * Средновековни фрески во Загреб – Ватрослав Лисински, 1978 г. * Средновековни фрески, Уметничка галерија, Куманово, 1984 г. * Средновековни фрески, галерија „Лапиња“, Рим, 1985 г. * Средновековни фрески во галерија „Моша Пијаде“, Битола, 1985 г. * Постојана музејска поставка, средновековна уметности * Изложба „Лепенски Вир“, Р. Србија, * Изложба во село горно Врановце, Велес * Изложба во Кочани „Моробиздон“ * Изложба од трезорот на московски „Кремљ“. * Изложба на теракотните икони од Виница во Рим * Изложба на средновековно фреско-сликарство во културен центар на Македонија во Њујорк, 2005 г. * Изложба на копии, фрески и икони во Краков, Полска, 2000 г. И други камерни изложби во културните домови низ Македонија. == Проекти == Никола има вршено документација за иконите што се конзервираат, како и средување на документацијата на теренските истражувања во проектот „Ктиторски портрети и натписи“. Раководител на проектот е Загорка Расокловска Николовска. На проектот работел од исцртување на ктиторски композиции, архитектонско снимање на црквите (основа, надолжен и попречен пресек), вадење калкови од натписите и фотографирање на живописот и архитектурата на црквите. Во период од шест години има документирано 99 цркви и тоа: 45 цртежи на ктиторски композиции, 15 цртежи од живопис, 42 распореди на фрески, 217 натписи со различни димензии, 72 основи и пресеци, 44 ктиторски натписи. На проектот има работено и како фотограф, кој има фотографирано преку 500 негативи. Целата документација од проектот „Ктиторски натписи и портрети” може да се најде во Музејот на Македонија. == Публикации: Цртежи, натписи и фотографии == * Иконостас, Карпински манастир, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Zbornik Likovne Umetnosti'', 16 Novi Sad, 1980 * ''Liconostasedu Manastere de Karpino'', Загорка Расолкоска-Николовска, Athenes 1981 * Портретот на Св. Климент Охридски од Матка, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Ликовна уметност, 8-8'', Скопје, 1983 * Топлички манастир во светлината на нови истражувања, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Материјали од научен собир МАНУ'', 1989 г. * Црква Св. Никола, с. Крупиште, З. Н. Расолковска, ''Зборник на археолошки Музеј'', 1978 г. * Натписи и записи од црквата Св. Богодродица, с. Зрзе, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Споменици за средновековната и поновата историја на Македонија, T.IV'', Скопје, 1981 г. * О ктиторским портретима у цркви св. Богородице у Кучевишту, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Зоограф 16'', Београд, 1985 г. * О владарским портретима у Љуботену и времену настанка зидне декорације, Загорка Расолкоска-Николовска, ''Зоограф 17'', Београд, 1986 г. * Чудо о кривоклетнику из Леснова, Смилка Габелиќ, ''Зоограф 17'', Београд. * Историски портрети у полошком (I), Цветан Грозданов и Димитар Ќорнаков, ''Зограф'', Београд. * Историски портрети (II), Цветан Грозданов и Димитар Ќорнаков, ''Зограф'', Београд. * ''[https://matica.com.mk/product/portreti-na-svetitelite-od-makedonija-ix/ Портрети на Цветители од Македонија IX-XVIII ВЕК]'' Цветан Грозданов и Димитар Ќорнаков, Скопје, 1983 г. * ''[https://test.kupikniga.mk/product/srednovekovnata-umetnost-vo-makedonija-freski-i-ikoni/ Средновековната уметност во Македонија]{{Мртва_врска|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'', Загорка Расолкоска-Николовска, центар за културно и духовно наследство Каламус, Скопје, 2004 г. == Признанија == Никола Цонев во 1985 г. има добиено плакета од областа на културното наследство доделено од здружението на конзерватори на Југославија - Откупна награда на Млади современи уметници, 1974 г. == Наводи == {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Цонев, Никола}} [[Категорија:Македонски сликари]] [[Категорија:Фрескосликари]] b0sao9goi5khbq0n4p4l8mcznn8157p 0 1301630 5581580 5317459 2026-06-23T17:38:37Z Andrew012p 85224 5581580 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Измислен предмет | име = Тркалезна маса | слика = Holy-grail-round-table-ms-fr-112-3-f5r-1470-detail.jpg | опис = Воспроизводство од 1470 г. на илуминацијата на [[Еврар д'Еспинк]] за прозниот ''[[Ланселот]]'' (дел од [[Вулгата (циклус)|Вулгата]]), каде [[крал Артур]] претседава со Тркалезната маса заедно со неговите [[Витези на Тркалезната маса|витези]] | извор = [[Артурова легенда]] | прво_појавување = [[Роман за Брут]] | датум = 1155 | создавач = [[Вас]] | жанр = [[витешки роман]] | тип = Легендарна маса | сопственик = [[крал Артур]] | функција = состанувалиште на Артуровиот двор, познато како [[Витези на Тркалезната маса]] }} '''Тркалезна маса''' — [[Митологија|митска]] [[Маса (мебел)|маса]] на [[легенда]]рниот [[британски]] [[крал Артур]], првпат спомната во ''Романот за Брут'' од [[1155|1155 година]] на Вејс. Во таа [[Витез|витешка]] [[поема]], се вели дека [[Крал Артур|Артур]] имал [[Круг|тркалезна]] маса, така што никој од неговите [[витез]]и, кога седел на маса, не можел да се чувствува лишен и помалку важен од другите.<ref name="brit">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.britannica.com/topic/Round-Table-Arthurian-legend|title=Round Table|publisher=Encyclopædia Britannica|language=en|accessdate=2017-07-04}}</ref> == Историја == [[Книжевност|Книжевната]] вредност на Тркалезната маса, особено во романтичните [[поема|поеми]] од XIII век и подоцна, лежи во фактот што [[витез]]ите од [[Замок|дворот]] на [[Крал Артур|Артур]] ја користеле како [[персонификација]] на нивното [[Колективизам|колективно]] [[Субјективност|јас]] и [[симбол]] на нивното единство.<ref name="brit"/> Во реалниот живот — Тркалезната маса, во многу аспекти, стана — прототип за основање на многу големи витези кои се појавиле во [[Европа]] во [[Среден век|доцниот среден век]]. Така, до крајот на 15 век, кога Малори го напишал Le Morte D'Arthur, витештвото станало идентично со големите [[Војска|воени]] [[Братство|братства]], основани со поддршка на моќни [[Феудализам|феудалци]].<ref name="brit"/> Во песната Јосиф од Ариматеја на Роберт де Борон, напишана околу [[1200|1200 година]] — [[Свет грал|Светиот грал]], кој го бара херојот [[Персивал]], е идентификуван како [[стомна]] што [[Исус Христос|Христос]] ја користел за [[Тајна вечера|Тајната вечера]]. Според неа, [[Јосиф Ариматејски|Јосиф од Ариматеја]] добил задача да направи [[Маса (мебел)|маса]] во спомен на Тајната вечера, но да остави едно место празно, како симбол на местото каде што седел [[Јуда]], Христовиот предавник. На тоа празно место, наречено место на Перилус, никој не седел од страв од сопствената судбина, бидејќи било резервирано исклучиво за херојот што може да го врати [[Свет грал|светиот грал]].<ref name="brit"/> Во текот на 13 век, кога темата на [[Свет грал|светиот грал]] била целосно интегрирана во [[легенда]]та за [[Крал Артур|кралот Артур]] во група приказни од Опус вулгата и Поствулагата, се искристализирало дека тркалезната маса — направена токму за [[Свет грал|светиот грал]], како и празен простор, но го направи [[волшебник]]от [[Мерлин]] за Утер Пендрагон, [[татко]]то [[Крал Артур|на кралот Артур]].<ref name="brit" /> Со игра на судбината стана сопственост [[Крал|на кралот]] Леодегранс од Камелијар, кој му го подарил на својот зет [[Крал Артур|Артур]] како дел од [[мираз]]от на неговата [[ќерка]] [[Гиневра]]. Приемот во Друштвото на тркалезната маса бил резервиран само за најхрабрите, а местото на Перилоус останало празно до појавата на Галахад, храбар [[витез]] кој го пронашол [[Свет грал|светиот грал]] и донел чудесии во кралството на Артур.<ref name="brit"/> Постои голема сала во [[град]]от [[Винчестер]], како единствен остаток од поранешниот [[замок]] што започнал да го гради [[Вилијам I|Вилијам I Освојувачот]], а бил завршен во [[1235|1235 година.]] Во него се наоѓа допрена на [[ѕид]]от — [[Круг|тркалезна]] маса со пречник од 5,5 [[Метар|метри]], наречена Маса на кралот Артур. Направена е кон крајот на XIII или почетокот на XIV век и била обоен во [[Тјудори|тудорските]] бои [[Зелена боја|зелена]] и [[Бела боја|бела]], за време на владеењето на [[Хенри VIII]].<ref name="brit"/> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр|Round Table}} * [http://d.lib.rochester.edu/camelot/theme/round-table ''Round Table'' na portalu projekta Camelot]{{Мртва_врска|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.britannica.com/topic/Round-Table-Arthurian-legend ''Round Table'' na portalu Encyclopædia Britannica] [[Категорија:Легенда за крал Артур]] rtj5vzh3ywfrvgvsub7ld94lho6j4rk 5581583 5581580 2026-06-23T17:41:22Z Andrew012p 85224 5581583 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Измислен предмет | име = Тркалезна маса | слика = Holy-grail-round-table-ms-fr-112-3-f5r-1470-detail.jpg | опис = Воспроизводство од 1470 г. на илуминацијата на [[Еврар д'Еспинк]] за прозниот ''[[Ланселот]]'' (дел од [[Вулгата (циклус)|Вулгата]]), каде [[крал Артур]] претседава со Тркалезната маса заедно со неговите [[Витези на Тркалезната маса|витези]] | извор = [[Артурова легенда]] | прво_појавување = [[Роман за Брут]] | датум = 1155 | создавач = [[Вас]] | жанр = [[витешки роман]] | вид = Легендарна маса | сопственик = [[крал Артур]] | функција = состанувалиште на Артуровиот двор, познато како [[Витези на Тркалезната маса]] }} '''Тркалезна маса''' — [[Митологија|митска]] [[Маса (мебел)|маса]] на [[легенда]]рниот [[британски]] [[крал Артур]], првпат спомната во ''Романот за Брут'' од [[1155|1155 година]] на Вејс. Во таа [[Витез|витешка]] [[поема]], се вели дека [[Крал Артур|Артур]] имал [[Круг|тркалезна]] маса, така што никој од неговите [[витез]]и, кога седел на маса, не можел да се чувствува лишен и помалку важен од другите.<ref name="brit">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.britannica.com/topic/Round-Table-Arthurian-legend|title=Round Table|publisher=Encyclopædia Britannica|language=en|accessdate=2017-07-04}}</ref> == Историја == [[Книжевност|Книжевната]] вредност на Тркалезната маса, особено во романтичните [[поема|поеми]] од XIII век и подоцна, лежи во фактот што [[витез]]ите од [[Замок|дворот]] на [[Крал Артур|Артур]] ја користеле како [[персонификација]] на нивното [[Колективизам|колективно]] [[Субјективност|јас]] и [[симбол]] на нивното единство.<ref name="brit"/> Во реалниот живот — Тркалезната маса, во многу аспекти, стана — прототип за основање на многу големи витези кои се појавиле во [[Европа]] во [[Среден век|доцниот среден век]]. Така, до крајот на 15 век, кога Малори го напишал Le Morte D'Arthur, витештвото станало идентично со големите [[Војска|воени]] [[Братство|братства]], основани со поддршка на моќни [[Феудализам|феудалци]].<ref name="brit"/> Во песната Јосиф од Ариматеја на Роберт де Борон, напишана околу [[1200|1200 година]] — [[Свет грал|Светиот грал]], кој го бара херојот [[Персивал]], е идентификуван како [[стомна]] што [[Исус Христос|Христос]] ја користел за [[Тајна вечера|Тајната вечера]]. Според неа, [[Јосиф Ариматејски|Јосиф од Ариматеја]] добил задача да направи [[Маса (мебел)|маса]] во спомен на Тајната вечера, но да остави едно место празно, како симбол на местото каде што седел [[Јуда]], Христовиот предавник. На тоа празно место, наречено место на Перилус, никој не седел од страв од сопствената судбина, бидејќи било резервирано исклучиво за херојот што може да го врати [[Свет грал|светиот грал]].<ref name="brit"/> Во текот на 13 век, кога темата на [[Свет грал|светиот грал]] била целосно интегрирана во [[легенда]]та за [[Крал Артур|кралот Артур]] во група приказни од Опус вулгата и Поствулагата, се искристализирало дека тркалезната маса — направена токму за [[Свет грал|светиот грал]], како и празен простор, но го направи [[волшебник]]от [[Мерлин]] за Утер Пендрагон, [[татко]]то [[Крал Артур|на кралот Артур]].<ref name="brit" /> Со игра на судбината стана сопственост [[Крал|на кралот]] Леодегранс од Камелијар, кој му го подарил на својот зет [[Крал Артур|Артур]] како дел од [[мираз]]от на неговата [[ќерка]] [[Гиневра]]. Приемот во Друштвото на тркалезната маса бил резервиран само за најхрабрите, а местото на Перилоус останало празно до појавата на Галахад, храбар [[витез]] кој го пронашол [[Свет грал|светиот грал]] и донел чудесии во кралството на Артур.<ref name="brit"/> Постои голема сала во [[град]]от [[Винчестер]], како единствен остаток од поранешниот [[замок]] што започнал да го гради [[Вилијам I|Вилијам I Освојувачот]], а бил завршен во [[1235|1235 година.]] Во него се наоѓа допрена на [[ѕид]]от — [[Круг|тркалезна]] маса со пречник од 5,5 [[Метар|метри]], наречена Маса на кралот Артур. Направена е кон крајот на XIII или почетокот на XIV век и била обоен во [[Тјудори|тудорските]] бои [[Зелена боја|зелена]] и [[Бела боја|бела]], за време на владеењето на [[Хенри VIII]].<ref name="brit"/> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр|Round Table}} * [http://d.lib.rochester.edu/camelot/theme/round-table ''Round Table'' na portalu projekta Camelot]{{Мртва_врска|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.britannica.com/topic/Round-Table-Arthurian-legend ''Round Table'' na portalu Encyclopædia Britannica] [[Категорија:Легенда за крал Артур]] far4xjm6h7b80xjmuih5lgznoxtgwlz 5581584 5581583 2026-06-23T17:41:42Z Andrew012p 85224 5581584 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Измислен предмет | име = Тркалезна маса | слика = Holy-grail-round-table-ms-fr-112-3-f5r-1470-detail.jpg | опис = Воспроизводство од 1470 г. на илуминацијата на [[Еврар д'Еспинк]] за прозниот ''[[Ланселот]]'' (дел од [[Вулгата (циклус)|Вулгата]]), каде [[крал Артур]] претседава со Тркалезната маса заедно со неговите [[Витези на Тркалезната маса|витези]] | извор = [[Артурова легенда]] | прво_појавување = [[Роман за Брут]] | датум = 1155 | создавач = [[Вас]] | жанр = [[витешки роман]] | вид = легендарна маса | сопственик = [[крал Артур]] | функција = состанувалиште на Артуровиот двор, познато како [[Витези на Тркалезната маса]] }} '''Тркалезна маса''' — [[Митологија|митска]] [[Маса (мебел)|маса]] на [[легенда]]рниот [[британски]] [[крал Артур]], првпат спомната во ''Романот за Брут'' од [[1155|1155 година]] на Вејс. Во таа [[Витез|витешка]] [[поема]], се вели дека [[Крал Артур|Артур]] имал [[Круг|тркалезна]] маса, така што никој од неговите [[витез]]и, кога седел на маса, не можел да се чувствува лишен и помалку важен од другите.<ref name="brit">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.britannica.com/topic/Round-Table-Arthurian-legend|title=Round Table|publisher=Encyclopædia Britannica|language=en|accessdate=2017-07-04}}</ref> == Историја == [[Книжевност|Книжевната]] вредност на Тркалезната маса, особено во романтичните [[поема|поеми]] од XIII век и подоцна, лежи во фактот што [[витез]]ите од [[Замок|дворот]] на [[Крал Артур|Артур]] ја користеле како [[персонификација]] на нивното [[Колективизам|колективно]] [[Субјективност|јас]] и [[симбол]] на нивното единство.<ref name="brit"/> Во реалниот живот — Тркалезната маса, во многу аспекти, стана — прототип за основање на многу големи витези кои се појавиле во [[Европа]] во [[Среден век|доцниот среден век]]. Така, до крајот на 15 век, кога Малори го напишал Le Morte D'Arthur, витештвото станало идентично со големите [[Војска|воени]] [[Братство|братства]], основани со поддршка на моќни [[Феудализам|феудалци]].<ref name="brit"/> Во песната Јосиф од Ариматеја на Роберт де Борон, напишана околу [[1200|1200 година]] — [[Свет грал|Светиот грал]], кој го бара херојот [[Персивал]], е идентификуван како [[стомна]] што [[Исус Христос|Христос]] ја користел за [[Тајна вечера|Тајната вечера]]. Според неа, [[Јосиф Ариматејски|Јосиф од Ариматеја]] добил задача да направи [[Маса (мебел)|маса]] во спомен на Тајната вечера, но да остави едно место празно, како симбол на местото каде што седел [[Јуда]], Христовиот предавник. На тоа празно место, наречено место на Перилус, никој не седел од страв од сопствената судбина, бидејќи било резервирано исклучиво за херојот што може да го врати [[Свет грал|светиот грал]].<ref name="brit"/> Во текот на 13 век, кога темата на [[Свет грал|светиот грал]] била целосно интегрирана во [[легенда]]та за [[Крал Артур|кралот Артур]] во група приказни од Опус вулгата и Поствулагата, се искристализирало дека тркалезната маса — направена токму за [[Свет грал|светиот грал]], како и празен простор, но го направи [[волшебник]]от [[Мерлин]] за Утер Пендрагон, [[татко]]то [[Крал Артур|на кралот Артур]].<ref name="brit" /> Со игра на судбината стана сопственост [[Крал|на кралот]] Леодегранс од Камелијар, кој му го подарил на својот зет [[Крал Артур|Артур]] како дел од [[мираз]]от на неговата [[ќерка]] [[Гиневра]]. Приемот во Друштвото на тркалезната маса бил резервиран само за најхрабрите, а местото на Перилоус останало празно до појавата на Галахад, храбар [[витез]] кој го пронашол [[Свет грал|светиот грал]] и донел чудесии во кралството на Артур.<ref name="brit"/> Постои голема сала во [[град]]от [[Винчестер]], како единствен остаток од поранешниот [[замок]] што започнал да го гради [[Вилијам I|Вилијам I Освојувачот]], а бил завршен во [[1235|1235 година.]] Во него се наоѓа допрена на [[ѕид]]от — [[Круг|тркалезна]] маса со пречник од 5,5 [[Метар|метри]], наречена Маса на кралот Артур. Направена е кон крајот на XIII или почетокот на XIV век и била обоен во [[Тјудори|тудорските]] бои [[Зелена боја|зелена]] и [[Бела боја|бела]], за време на владеењето на [[Хенри VIII]].<ref name="brit"/> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр|Round Table}} * [http://d.lib.rochester.edu/camelot/theme/round-table ''Round Table'' na portalu projekta Camelot]{{Мртва_врска|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.britannica.com/topic/Round-Table-Arthurian-legend ''Round Table'' na portalu Encyclopædia Britannica] [[Категорија:Легенда за крал Артур]] occftxminqc1vdzocvnees5wc92a29n 0 1304303 5581772 5425969 2026-06-24T06:53:44Z Bjankuloski06 332 5581772 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Епархија | titleoverride = | archbishopric = | bishopric = | border = | jurisdiction = | name = Солунска епархија | latin = <!-- Latin name of the diocese (or archdiocese) --> | local = Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης | image = Thessaloniki Saint Gregory Palamas.jpg | image_size = | image_alt = | caption = Митрополитскиот храм „[[Црква „Св. Григориј Палама“ - Солун|Св. Григориј Палама]]“ | coat = <!-- Coat of arms file name (excluding File: prefix) --> | coat_size = | coat_alt = | coat_caption = | flag = <!-- Flag file name (excluding File: prefix) --> | flag_size = | flag_alt = | incumbent = | incumbent_note = | style = <!---- Locations ----> | country = [[Егејска Македонија]], [[Грција]] | territory = | province = <!-- Ecclesiastical province --> | residence = | metropolitan = | archdeaconries = | deaneries = | subdivisions = | headquarters = [[Солун]] | coordinates = <!-- Use {{coord}} --> <!---- Statistics ----> | area_km2 = <!-- Area in square kilometers, automatically converted --> | area_sqmi = <!-- Area in square miles, automatically converted --> | area_footnotes = | population = | population_as_of = | catholics = <!-- Number of Catholics in the diocese --> | catholics_percent = | parishes = <!-- Number of parishes in the diocese --> | churches = <!-- Number of churches in the diocese --> | congregations = <!-- Number of congregations in the diocese --> | schools = <!-- Number of church supported schools in the diocese --> | members = <!-- Number of members in the diocese --> <!---- Information ----> | first_incumbent = | date = | denomination = | sui_iuris_church = <!-- sui iuris Church, e.g., [[Latin Church]] or [[Ukrainian Greek Catholic Church]] or | particular_church = --> | rite = <!-- e.g., [[Roman Rite]] --> | established = | dissolved = | archdiocese = | diocese = | cathedral = „[[Црква „Св. Софија“ - Солун|Св. Софија]]“ (катедрална)<br>„[[Црква „Св. Григориј Палама“ - Солун|Св. Григориј Палама]]“ (митрополска) | cocathedral = | patron = <!-- Patron saint(s) of the diocese (or archdiocese) --> | patron_title = <!-- Use to override the default label "Patron saint" --> | priests = <!-- Number of secular priests in the diocese --> | language = | calendar = | music = <!---- Current leadership ----> | parent_church = [[Цариградска патријаршија]]<br>(под управа на [[Грчка православна црква|Грчката православна црква]]) | governance = | pope = | patriarch = | major_archbishop = | bishop = <!-- Name and title of the current ordinary of the diocese --> | bishop_title = <!-- Type of ordinary: i.e. Bishop or Archbishop. Default is Bishop --> | metro_archbishop = <!-- Name of the Metropolitan Archbishop of the Ecclesiastical Province --> | coadjutor = | suffragans = <!-- List most senior first (usually reckoned by date of consecration); use | suffragan = for one --> | assistant_bishops = <!-- Mutually exclusive with | suffragans = ; use | assistant_bishop = for one --> | auxiliary_bishops = <!-- List most senior first (usually reckoned by date of consecration) --> | apostolic_admin = | vicar_general = | episcopal_vicar = | judicial_vicar = | dean = | archdeacons = <!-- List most senior first (usually reckoned by date of first collation); use | archdeacon = for one--> | emeritus_bishops = <!-- List most senior first (usually reckoned by date of consecration) --> <!---- Map ----> | map = | map_size = | map_alt = | map_caption = <!---- Website ----> | website = [http://www.imth.gr/ imth.gr] | footnotes = }} [[Податотека:Thessaloniki Orthodox Bishop Bairam.jpg|мини|250п|Посета на солунскиот митрополит за време на бајрам (пред 28 ноември 1904&nbsp;г).]] '''Солунска епархија''' ({{langx|el|Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης}}) — [[епархија]] на [[Цариградска патријаршија|Цариградската патријаршија]], управувана од [[Грчка православна црква|Грчката православна црква]], со седиште во градот [[Солун]], [[Егејска Македонија]]. Титулата на челникот е ''митрополит солунски, ипертим и егзарх на цела Тесалија''.<ref>{{нмс | url = http://www.ecclesia.gr/greek/dioceses/Thessaloniki/Thessaloniki.html | title = Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης | access-date = 21 мај 2014 | publisher = Εκκλησία της Ελλάδος | archive-date = 2008-09-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080915121232/http://www.ecclesia.gr/greek/dioceses/Thessaloniki/Thessaloniki.html | url-status = dead }}</ref> == Митрополити == [[Податотека:Bishop Yoassaf Thessaloniki-letter.jpg|мини|250п|Писмо на солунскиот митрополит Јоасаф, XVI век]] [[Податотека:Ioakim of Thessaloniki Letter 1730.png|мини|250п|Писмо на солунскиот митрополит Јоаким, во кое му дозволува на манастирот [[Каракал (манастир)|Каракал]] собирање на помош во Солунската епархија, 1730&nbsp;г.]] [[Податотека:Ανώνυμος, Ευαγγελισμός, 1825, Εκκλησιαστικό Μουσείο Ιεράς Μητρόπολης Θεσσαλονίκης.jpg|мини|250п|„Благовещение“, икона на анонимен зограф од Црковниот музеј на Солунската митрополија, 1825&nbsp;г.]] [[Податотека:Birth Certificate from Nativity of Mary Parish in Thessaloniki Metropoly 1887.jpg|десно|мини|250п|Крштелница од парохијата „[[Црква „Рождество на Пресвета Богородица“ - Солун|Рождество на пресв. Богородица]]“, 1887&nbsp;г.]] [[Податотека:Baptism Certificate from Doyran Exarchate eparchy.jpg|десно|мини|250п|Крштелница свидетелство на Ташо, син на [[Никола Стојанов]], потпишана од свештеникот Константин Хаџинаков и архијерејскиот намесник, иконом [[Григориј Попдимитров]], од егзархиската црковна општина во Полјанин, Солунска епархија, 17 јануари 1910&nbsp;г.]] [[Податотека:Document of the Thessaloniki Metropoly 1910.jpg|десно|мини|250п|Документ на Солунската митрополија за грчкото училиште во Епаноми со потпис на митрополитот Александар]] [[Податотека:Thessaloniki Bulgarian Eparchy Baptism Certificate of Panche Panov 1912.JPG|десно|мини|250п|Крштелно свидетелство на Панче Панов од Солунската егзархиска епархија, 19 август 1912&nbsp;г., потпишано од свештеникотХристо Шумаров]] Епархијата/митрополијата ја возглавувале следниве владици:<ref>{{нмс | url = http://www.imth.gr/default.aspx?lang=el-GR&loc=1&page=157 | title = ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΠΙΣΚΟΠΩΝ ΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ | access-date = 12 ноември 2013 | publisher = Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης | archive-date = 2016-10-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20161015150020/http://www.imth.gr/default.aspx?lang=el-GR&loc=1&page=157 | url-status = dead }}</ref><ref>{{нмс | url = http://www.saint.gr/8/ierarxes.aspx | title = Κατάλογος Προκαθήμενων Θεσσαλονίκης | access-date = 12 ноември 2013 | publisher = Ορθόδοξος Συναξαριστής }}</ref> {| class="wikitable sortable" width="auto" |+ ! Име !! Грчки !! Белешка !! Години |- || Гај || Γάιος || светец || |- || Никола I || Νικόλαος Α΄ || светец || 160 |- || Артемиј || Ἀρτέμιος || светец || |- || Александар I || Ἀλέξανδρος Α΄ || светец || 305 – 335 |- || Јован I || Ἰωάννης Α΄ || || |- || Аециј || Ἀέτιος || || 342 – 347 |- || Ириниј || Εἰρήνιος || || 355 |- || Павлин || Παυλῖνος || || |- || Ахолиј или Асхолиј || Ἀχόλιος, Ἀσχόλιος || светец || 379 – 384 |- || Анисиј || Ἀνύσιος || светец || 384 – 407 |- || Руф || Ῥοῦφος || светец || 407 – 434 |- || Анастасиј I || Ἀναστάσιος Α΄ || светец || 434 – 451 |- || Евкситеј, Авкситеј, Евдоксиј || Ευξιθεος, Αὐξίθεος, Εὐδόξιος || светец || 451 – ? |- || Андреј || Ἀνδρέας || светец || по 474 – по 497 |- || Доротеј I || Δωρόθεος Α΄ || светец || по 497 – 520 |- || Аристид || Ἀριστείδης || || 520 – 535 |- || Илија || Ἠλίας || светец || 553 |- || Талалеј || Θαλαλεὺς || || |- || Теодосиј I || Θεοδόσιος Α΄ || || 585 |- || Евсевиј || Εὐσέβιος || || 585 – 603 |- || Јован II || Ἰωάννης Β΄ || светец || 603 – 610 |- || Плотин || Πλωτῖνος || || 616 |- || Јоан II || Ἰωάννης Β΄ || светец || 617 – 626 |- || Павел I || Παῦλος Α΄ || || 649 |- || Јоан III || Ἰωάννης Γ΄ || || 680 |- || Сергиј || Σέργιος || || 690 |- || Константин I || Κωνσταντῖνος Α΄ || || |- || Василиј I || Βασίλειος Α΄ || || 772 |- || Теофил || Θεόφιλος || светец || 787 |- || Тома || Θωμᾶς || светец || |- || Јосиф I Студит || Ἰωσὴφ Α΄, ὁ στουδίτης || светец || 807 – 809 |- || ''Непознат'' || || || 809 – 811 |- || Јосиф I Студит || Ἰωσὴφ Α΄, ὁ στουδίτης || светец || 811 – 821 |- || Лав Математик || Λέων, ὁ φιλόσοφος || || 839 – 840 |- || Антониј Омологит || Ἀντώνιος, ὁ ὁμολογητὴς || светец || 843 |- || Василиј II || Βασίλειος Β΄ || || 843 – 865 |- || Теодор || Θεόδωρος || || 866 – 869 |- || Павел II || Παῦλος Β΄ || || 880 – 882 |- || Григориј I || Γρηγόριος Α΄ || || 882 |- || Методиј || Μεθόδιος || || 889 |- || Јован IV Тесалиец || Ἰωάννης Δ΄, ὁ Θεσσαλὸς || || 892 – 904 |- || Василиј III Омологит || Βασίλειος Γ΄, ὁ ὁμολογητὴς || светец || 904 – ? |- || Анатолиј || Ἀνατόλιος || || |- || Исидор I || Ἰσίδωρος Α΄ || || 1016 |- || Никита I || Νικήτας Α΄ || || околу 1020 |- || Георгиј || Γεώργιος<ref name="Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης">{{нмс | url= http://www.imth.gr/default.aspx?lang=el-GR&loc=1&&page=147&saintid=45 | title= Γεώργιος | access-date= 10 јануари 2018 | publisher= Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης | archive-date= 2021-06-24 | archive-url= https://web.archive.org/web/20210624200159/http://www.imth.gr/default.aspx?lang=el-GR&loc=1&&page=147&saintid=45 | url-status= dead }}</ref> || || |- || Теофан I || Θεοφάνης Α΄ || || 1031 – 1038 |- || Прометеј || Προμηθεὺς || || 1038 |- || ''Непознат'' || || || 1063 |- || Теодул || Θεόδουλος || || 1086 – 1107 |- || Константин II || Κωνσταντῖνος Β΄ || || 1110 |- || Михаил I Хумн || Μιχαὴλ Α΄ Χούμνος || || 1122 |- || Никита II || Νικήτας Β΄ || || 1133 |- || [[Василиј Охридски|Василиј IV Охридски]] || Βασίλειος Δ΄, ὁ Ἀχρίδος || || 1145 – 1168 |- || Евстатиј Катафлор || Εὐστάθιος, ὁ Κατάφλωρος || светец || 1175 – 1197 или 1198 |- || Константин III Месопотамит || Κωνσταντῖνος Γ΄,ὁ Μεσοποταμίτης || || 1198 – 1199 |- || Јоан Хрисант || Χρύσανθος || || 1199 – 1202 |- || Константин III Месопотамит || Κωνσταντῖνος Γ΄,ὁ Μεσοποταμίτης || || 1204 – 1227 |- || Никита III || Νικήτας Γ΄ || || |- || Јосиф II || Ἰωσὴφ Β΄ || || 1232 – 1235 |- || Михаил II Палатан || Μιχαὴλ Β΄, ὁ Παλατάνος || || 1235 |- || Мануил Опсарас Дисипатос || Μανουὴλ || || 1235 – 1261<ref>Според некои извори, Мануил е наследен на солунската катедра од Василиј Гликис. Погл. {{нмс | url= http://www.imth.gr/default.aspx?lang=el-GR&loc=1&&page=147&saintid=37 | title= ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ὁ ΓΛΥΚΥΣ, ἀρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης (μέσα 13ου αἰ.) | access-date= 16 август 2017 | publisher= Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης | archive-date= 2017-08-17 | archive-url= https://web.archive.org/web/20170817035730/http://www.imth.gr/default.aspx?lang=el-GR&loc=1&&page=147&saintid=37 | url-status= dead }}</ref> |- || Јоаникиј Кидонски || Ἰωαννίκιος, ὁ Κυδώνης || || 1261 |- || Димитриј || Δημήτριος || || 1282 – 1285 |- || Игнатиј I || Ἰγνάτιος Α΄ || || 1285 – ? |- || Јаков I || Ἰάκωβος Α΄ || || 1295 – 1305/1306<ref name="Μακεδονικά 129-130">{{нмс| last = Νταγιούκλας | first = Σταύρος | authorlink = | coauthors = | year = 1995-96| month = | title = Πολιτική και εκκλησιαστική διοίκηση της Βυζαντινής Θεσσαλονίκης από το 1300 έως το 1341. Θεσμοί και πρόσωπα | journal = Μακεδονικά | volume = XXX | issue = | pages = 129-130 | doi = | location = Θεσσαλονίκη | url = http://media.ems.gr/ekdoseis/makedonika/makedonika_30/ekd_pemk_30_Dagiouklas.pdf | publisher = Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών | accessdate = }}</ref> |- || Малахија || Μαλαχία || || 1305/1306<ref name="Μακεδονικά 129-130"/> – 1310<ref>{{cite book |title= Η ελληνική γραφή των εντοίχιων ψηφιδωτών της ύστερης βυζαντινής περιόδου |last= Τρούπκου |first= Νικολέτα |authorlink= |year= 2016 |publisher= Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ). Σχολή Φιλοσοφική. Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας. Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Αρχαίας και Βυζαντινής Τέχνης και Πολιτισμού |location= Θεσσαλονίκη |isbn= |pages= 56 |url= https://ikee.lib.auth.gr/record/284689/files/GRI-2016-17232.pdf |accessdate= }}</ref> |- || Јеремија || Ἱερεμίας || || 1315 – 1322 |- || Евфимијан || Εὐφημιανὸς || || 1322 |- || Јован V Калека || Ἰωάννης Ε΄, ὁ Καλέκας || || 1322 – 1334 |- || Григориј II || Γρηγόριος Β’ || || 1334 |- || Игнатиј Глава || Ἰγνάτιος Γλαβᾶς || || 1339 – 1340 |- || Макариј I || Μακάριος Α΄ || || 1342 – 1345 |- || Хијацинт || Υάκινθος || || 1345 – 1346<ref>{{нмс| url= http://users.auth.gr/martzelo/index.files/docs/114.doc. | title= ΤΟ ΘΕΟΛΟΓΙΚΟ ΚΑΙ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟ ΚΛΙΜΑ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 14Ο ΑΙΩΝΑ ΚΑΙ ΤΟ ΚΙΝΗΜΑ ΤΩΝ ΖΗΛΩΤΩΝ |access-date = 5 октомври 2016|last= ΜΑΡΤΖΕΛΟΥ |first= ΓΕΩΡΓΙΟΥ Δ }}</ref> |- || [[Григориј Палама|Григориј IV Палама]] || Γρηγόριος Γ΄, ὁ Παλαμᾶς || светец || 1347 – 1359 |- || [[Нил Кавасила]] || Νεῖλος, ὁ Καβάσιλας || светец || 1360 – 1361 |- || [[Никола Кавасила|Никола II Кавасила]] || Νικόλαος Β΄, ὁ Καβάσιλας || светец || 1361 – 1363 |- || Непознат || || || 1363 – 1371 |- || Доротеј II || Δωρόθεος Β΄ || || 1371 – 1379 |- || Исидор II Солунски || Ἰσίδωρος Β΄, ὁ Γλαβᾶς || светец || 1380 – 1396 |- || Гавриил I || Γαβριὴλ Α΄ || светец || 1396 – 1416 |- || Симеон Мистагог || Συμεών, ὁ μυσταγωγός || светец || 1410 – 1429 |- || Григориј III || Γρηγόριος Γ΄ || || 1430 |- || [[Нифонт II Цариградски|Нифонт]] || Νήφων || светец || 1482 – 1484 |- || Максим || Μάξιμος || || 1486/7 – 1515<ref name="Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης2">{{нмс | url = http://www.imth.gr/default.aspx?lang=el-GR&loc=1&&page=147&saintid=113 | title = Νικάνωρ, ὅσιος | access-date = 5 март 2017 | publisher = Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης | archive-date = 2017-08-25 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170825023803/http://www.imth.gr/default.aspx?lang=el-GR&loc=1&&page=147&saintid=113 | url-status = dead }}</ref> |- || Макарих II || Μακάριος Β΄ || || 1517 – 1536 |- || Теона || Θεωνᾶς, ὁ ἀπὸ Ἡγουμένων || светец || 1539 - 1565 |- || Теофан II || Θεοφάνης Β΄ || || 1544 |- || Григориј-Давид || Γρηγόριος-Δαβὶδ || || |- || Јоасаф I || Ἰωάσαφ Α΄, ὁ Ἀργυρόπουλο || || 1565 – 1578 |- || Митрофан || Μητροφάνης || || 1585 |- || [[Гаврил I Цариградски|Гаврил II]] || Γαβριὴλ Β΄ || || 1594 |- || Матеј I || Ματθαῖος Α΄ || || 1596 |- || Јоасаф II || Ἰωάσαφ Β΄ς || || 1596 |- || Софрониј I || Σωφρόνιος Α΄ || || 1606 |- || Зосим || Ζωσιμᾶς || || 1607 |- || Партениј || Παρθένιος || || 1611 |- || Атанасиј || Ἀθανάσιος Α΄ || светец || 1622 – 1634 |- || Дамаскин I || Δαμασκηνὸς Α΄ || || 1634 – 1636 |- || Калиник I || Καλλίνικος Α΄ || || 1636 – 1639 |- || Теоклит || Θεόκλητος || || 1645 – 1651 |- || Јоаким I || Ἰωακεὶμ Α΄ || || 1651 – 1666 |- || [[Дионисиј III Цариградски|Дионисиј]] || Διονύσιος || || 1666 – 1671 |- || Анастасиј II || Ἀναστάσιος Β || || 1671 |- || Мелетиј I || Μελέτιος Α΄ || || 1672 – 1680 |- || Неофит I || Νεόφυτος Α΄ || || 1680 – 1686 |- || Методиј II || Μεθόδιος || || 1686 – 1687 |- || Неофит I || Νεόφυτος Α΄ || || 1687 – 1688 |- || Методиј II || Μεθόδιος || || 1688 – 1696 |- || Игнатиј Лезбоски || Ἰγνάτιος Β΄ || || 1696 – 1712 |- || Јаков II || Ἰάκωβος Β΄ || || 1712 |- || Игнатиј Лезбоски || Ἰγνάτιος Β΄ || || 1723 |- || Ананиј || Ἀνανίας || || 1728 |- || Јоаким II || Ἰωακεὶμ Β΄ || || 1730 – 1744 |- || Гаврил III || Γαβριὴλ Γ΄ || || 1745 – 1752 |- || Спиридон || Σπυρίδων || || 1760 – 1761 |- || Неофит II || Νεόφυτος || || 1767 |- || [[Теодосиј II Цариградски|Теодосиј II]] || Θεοδόσιος Β΄ || || 1767 – 1769 |- || Дамаскин II || Δαμασκηνὸς Β΄ || || 1769 – 1780 |- || Јаков IV || Ἰάκωβος Γ΄ || || 1780 |- || Герасим || Γεράσιμος || || 1788 – 1810 |- || Јосиф III || Ἰωσὴφ Γ΄, ὁ Ἱερομάρτυς || светец || 1810 – 1821 |- || Матеј II || Ματθαῖος Β΄ || || 1821 – 1824 |- || Макариј III || Μακάριος Γ΄ || || 1824 – 1830 |- || [[Мелетиј III Цариградски|Мелетиј II]] || Μελέτιος Β΄ || || 1830 – 1841 |- || Јероним || Ἱερώνυμος || || 1841 – 1853 |- || Калиник II || Καλλίνικος Β΄ || || 1853 – 1858 |- || Неофит III ||Νεόφυτος Β΄ || || 1858 – 1874 |- || [[Јоаким III Цариградски|Јоаким III]] || Ἰωακεὶμ Γ΄ || || 1874 – 1878 |- || Калиник III || Καλλίνικος Γ΄, ὁ Φωτιάδης || || 1878 – 1884 |- || Григориј IV || Γρηγόριος Δ΄, ὁ Καλλίδης || светец || 1885 – 1889 |- || Софрониј II || Σωφρόνιος Β΄ || || 1889 – 1893 |- || Атанасиј II || Ἀθανάσιος Β΄, ὁ Μεγακλῆς || || 1893 – 1903 |- || Александар II || Ἀλέξανδρος Β΄, ὁ Ῥηγόπουλος || || 1903 – 1910 |- || Јоаким IV || Ἰωακεὶμ Δ΄, ὁ Σγουρὸς || || 1910 – 1912 |- || Генадиј || Γεννάδιος, ὁ Ἀλεξιάδης || || 1912 – 1951 |- || Пантелејмон I || Παντελεήμων Α΄, ὁ Παπαγεωργίου || || 1951 – 1968 |- || Леонид|| Λεωνίδας, ὁ Παρασκευόπουλος || || 1968 – 1974 |- || Пантелејмон II || Παντελεήμων Β΄, ὁ Χρυσοφάκης || || 1974 – 2003 |- || Антим || Ἄνθιμος, ὁ Ῥούσας || || 2004 - 2023 <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.exapsalmos.gr/paraitithike-o-geron-mitropolitis-thessalonikis-k-anthimos/|title=Παραιτήθηκε ο Γέρων Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης κ. Ανθιμος - Εξάψαλμος|date=2023-08-08|language=el|accessdate=2023-08-09}}</ref> |- |Филофей |φιλόθεος | |2023- <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.romfea.gr/ekklisia-ellados/59266-neos-mitropolitis-thessalonikis-o-oreon-filotheos|title=Νέος Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης ο Ωρεών Φιλόθεος|work=ROMFEA|language=el-gr|accessdate=2023-10-21}}</ref> |} == Храмови и манастири == ; Парохиски храмови {| class="wikitable sortable" width="auto" |+ ! Црква !! Грчки |- || „[[Црква „Св. Катерина“ - Солун|Св. Катерина]]“ || Αγία Αικατερίνα |- || „[[Црква „Св. Анастасија“ - Солун|Св. Анастасија]]“ || Αγία Αναστασία |- || „[[Црква „Св. Варвара“ - Солун|Св. Варвара]]“ || Αγία Βαρβάρα |- || „[[Црква „Св. Недела“ - Солун|Св. Недела]]“ || Αγία Κυριακή |- || „[[Црква „Св. Марина“ - Солун|Св. Марина]]“ || Αγία Μαρίνα |- || „[[Црква „Св. Троица“ - Солун|Св. Троица]]“ || Αγία Τριάς |- || „[[Црква „Св. Бессребреници“ - Солун|Св. Бессребреници]]“ || Άγιοι Ανάργυροι |- || „[[Црква „Св. Апостоли“ - Солун|Св. Апостоли]]“ || Άγιοι Απόστολοι |- || „[[Црква „Св. Константин и Елена“ - Солун|Св. Константин и Елена]]“ || Άγιοι Κωνσταντίνος & Ελένη |- || „[[Црква „Св. Никола и Св. Димитриј“ - Солун|Св. Никола и Св. Димитриј]]“ || Άγιοι Νικόλαος & Δημήτριος |- || „[[Црква „Св. Атанасиј“ - Солун|Св. Атанасиј]]“ || Άγιος Αθανάσιος |- || „[[Црква „Св. Василиј“ - Солун|Св. Василиј]]“ || Άγιος Βασίλειος |- || „[[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Арсакли|Св. Ѓорѓи]]“ || Άγιος Γεώργιος Πανοράματος |- || „[[Црква „Св. Григориј Палама“ - Солун|Св. Григориј Палама]]“ || Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς |- || „[[Црква „Св. Елевтериј“ - Пирги|Св. Елевтериј]]“ || Άγιος Ελευθέριος |- || „[[Црква „Св. Терапонт“ - Солун|Св Терапонт]]“ || Άγιος Θεράπων |- || „[[Црква „Св. Јован Златоуст“ - Солун|Св. Јован Златоуст]]“ || Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος |- || „[[Црква „Св. Мина“ - Солун|Св. Мина]]“ || Άγιος Μηνάς |- || „[[Црква „Св. Пантелејмон“ - Арсакли|Св. Пантелејмон]]“ || Άγιος Παντελεήμων Πανοράματος |- || „[[Црква „Св. Павле“ - Свети Павле (2013)|Св. Павле]]“ || Άγιος Παύλος |- || „[[Црква „Св. Илија“ - Солун|Св. Илија]]“ || Άγιος Προφήτης Ηλίας Πόλεως |- || „[[Црква „Св. Илија“ - Капуџилар|Св. Илија]]“ || Άγιος Προφήτης Ηλίας Πυλαίας |- || „[[Црква „Св. Спиридон“ - Триандрија|Св. Спиридон]]“ || Άγιος Σπυρίδων Τριανδρίας |- || „[[Црква „Св. Фануриј и Св. Јован Претеча“ - Солун|Св. Фануриј и Св. Јован Претеча]]“ || Άγιος Φανούριος – Τίμιος Πρόδρομος |- || „[[Црква „Св. Фотиј“ - Солун|Св. Фотиј]]“ || Άγιος Φώτιος |- || „[[Црква „Св. Христофор“ - Солун|Св. Христофор]]“ || Άγιος Χριστοφόρος |- || „[[Црква „Вознесение Христово“ - Солун|Вознесение Христово]]“ || Ανάληψις του Κυρίου |- || „[[Црква „Св. Три Јерарси“ - Солун|Св. Три Јерарси]]“ || Ἀγιοι Τρεις Ιεράρχαι |- || „[[Црква „Св. Благовештение“ - Солун|Св. Благовештение]]“ || Ευαγγελίστρια |- || „[[Црква „Успение на Пресвета Богородица“ - Солун|Успение на пресв. Богородица]]“ || Κοίμησις της Θεοτόκου |- || „[[Црква „Св. Преображение“ - Солун (XX век)|Св. Преображение]]“ || Μεταμόρφωσις του Σωτήρος |- || „[[Црква „Пресвета Богородица Нова“ - Солун|Пресв. Богородица Нова]]“ || Νέα Παναγία |- || „[[Црква „Св. Ксенија“ - Солун|Св. Ксенија]]“ || Οσία Ξένη |- || „[[Црква „Св. Архангели“ - Солун|Св. Архангели]]“ || Παμμέγιστοι Ταξιάρχαι Ακροπόλεως |- || „[[Црква „Пресвета Богородица Неракотворна“ - Солун|Пресв. Богородица Неракотворна]]“ || Παναγία Αχειροποίητος |- || „[[Црква „Пресвета Богородица Десна“ - Солун|Пресв. Богородица Десна]]“ || Παναγία Δεξιά |- || „[[Црква „Пресвета Богородица Лагудјани“|Пресв. Богородица Народоводителка]]“ || Παναγία Λαοδηγήτρια |- || „[[Црква „Пресвета Богородица Пројавена“ - Солун|Пресв. Богородица Пројавена]]“ || Παναγία Φανερωμένη |- || „[[Црква „Пресвета Богородица Казанџиска“|Пресв. Богородица Казанџиска]]“ || Παναγία των Χαλκέων |- || „[[Црква „Рождество на Пресвета Богородица“ - Солун|Рождество на пресв. Богородица]]“ || Παναγούδα |- || „[[Црква „Св. Јован Претеча“ - Солун|Св. Јован Претеча]]“ || Τίμιος Πρόδρομος |- || „[[Црква „Сретение Господово“ - Солун|Сретение Господово]]“ || Υπαπαντή του Χριστού<ref>{{нмс | url=http://www.imth.gr/default.aspx?lang=el-GR&loc=1&page=177 | title=Ενοριακοί Ναοί | access-date=21 август 2016 | publisher=Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης | archive-date=2019-12-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20191210122659/http://www.imth.gr/default.aspx?lang=el-GR&loc=1&page=177 | url-status=dead }}</ref> |- |} ; Поклонички храмови {| class="wikitable sortable" width="auto" |+ ! Црква !! Грчки |- || „[[Црква „Св. Кирил и Методиј“ - Солун (1981)|Св. Кирил и Методиј]]“ || Άγιοι Κύριλλος & Μεθόδιος |- || „[[Ротонда (Солун)|Св. Ѓорѓи]]“ (Ротонда) || Άγιος Γεώργιος |- || „[[Црква „Св. Димитрија“ - Солун|Св. Димитрија]]“ || Άγιος Δημήτριος |- || „[[Црква „Св. Софија“ - Солун|Св. Софија]]“ || Η του Θεού Σοφία<ref>{{нмс | url=http://www.imth.gr/default.aspx?lang=el-GR&loc=1&page=178 | title=Προσκυνηματικοί Ι.Ν. | access-date=21 август 2016 | publisher=Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης | archive-date=2016-10-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20161018234403/http://www.imth.gr/default.aspx?lang=el-GR&loc=1&page=178 | url-status=dead }}</ref> |- |} ; Параклиси на парохиските храмови {| class="wikitable sortable" width="auto" |+ ! Црква !! Грчки |- || „Св. Анисија“ || Αγία Ανυσία |- || „Св. Гликерија“ || Αγία Γλυκερία |- || „Св. Ефросина“ || Αγία Ευφροσύνη |- || „Св. Соломонија“ || Αγία Σολομονή |- || „Св. Фотина“ || Αγία Φωτεινή |- || „[[Црква „Сите Солунски Светители“ - Солун|Сите Солунски Светители]]“ || Άγιοι Πάντες οι εν Θεσσαλονίκη |- || „Св. Сила и Тимотеј“ || Άγιοι Σίλας & Τιμόθεος |- || „Св. Василиј“ || Άγιος Βασίλειος |- || „Св. Елевтериј“ || Άγιος Ελευθέριος |- || „Св. Јован Претеча“ || Άγιος Ιωάννης Πρόδρομος |- || „Св. Нестор“ || Άγιος Νέστωρ |- || „Св. Никола“ || Άγιος Νικόλαος |- || „Св. Агапија, Ирина и Хионија“ || Ἀγιαι Αγάπη, Ειρήνη, Χιονία |- || „[[Црква „Св. Спас“ - Солун|Св. Спас]]“ ||Μεταμόρφωσις του Σωτήρος |- || „[[Црква „Св. Ксенија и Св. Нектариј“ - Солун|Св. Ксенија и Св. Нектариј]]“ || Οσία Ξένη – Άγιος Νεκτάριος |- || „Пресв. Богородица Вратарница“ || Παναγία η Πορταΐτισσα |- || „Воздвижение на Чесниот Крст“ || Τίμιος Σταυρός<ref>{{нмс | url=http://www.imth.gr/default.aspx?lang=el-GR&loc=1&page=179 | title=Παρεκκλήσια Ενοριακών Ναών | access-date=21 август 2016 | publisher=Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης | archive-date=2016-10-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20161018232751/http://www.imth.gr/default.aspx?lang=el-GR&loc=1&page=179 | url-status=dead }}</ref> |- || „[[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Солун (XVI век)|Св. Ѓорѓи]]“ || Άγιος Γεώργιος |- |} ; Гробишни храмови {| class="wikitable sortable" width="auto" |+ ! Име !! Грчки !! Гробишта |- || „Св. Теодор Тирон и Теодор Стратилат“ || Άγιοι Θεόδωροι Κοιμητηρίων Πυλαίας || Капуџиларски гробишта |- || „Св. Павле“ || Άγιος Παύλος Κοιμητηρίων Μαλακοπής || Малакопски гробишта |- || „Воскресение Христово“ || Ανάστασις του Κυρίου Νέων Κοιμητηρίων || Нови гробишта<ref>{{нмс | url=http://www.imth.gr/default.aspx?lang=el-GR&loc=1&page=313 | title=Παρεκκλήσια Κοιμητηρίων | access-date=21 август 2016 | publisher=Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης | archive-date=2016-10-15 | archive-url=https://web.archive.org/web/20161015145801/http://www.imth.gr/default.aspx?lang=el-GR&loc=1&page=313 | url-status=dead }}</ref> |- |} ; Параклиси во установи [[Податотека:Transfiguration Church in Thessaloniki School for the Blind.jpg|десно|мини|250п|„Св. Преображение“ во Училиштето за слепи]] {| class="wikitable sortable" width="auto" |+ ! Име !! Грчки !! Установа |- || „Покров на пресв. Богородица“ || Αγία Σκέπη Νοσοκομείου Γεώργιος Γεννηματάς || Општа болница „Георгиос Гениматас“ |- || „Св. Димитриј“ || Άγιος Δημήτριος Νοσοκομείου Άγιος Δημήτριος || Општа болница „Св. Димитриј“ |- || „Св. Лука“ || Άγιος Ευαγγελιστής Λουκάς Νοσοκομείου Α.Χ.Ε.Π.Α. || Универзитетска болница АХЕПА |- || „Св. Пантелејмон“ || Άγιος Παντελεήμων Θεαγενείου Αντικαρκινικού Νοσοκομείου || Онколошка болница „Теагениос“ |- || „Св. Пантелејмон“ || Άγιος Παντελεήμων Ιπποκρατείου Νοσοκομείου || Општа болница „Хипократ“<ref>{{нмс | url=http://www.imth.gr/default.aspx?lang=el-GR&loc=1&page=299 | title=Παρεκκλήσια Νοσοκομείων | access-date=21 август 2016 | publisher=Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης | archive-date=2016-10-15 | archive-url=https://web.archive.org/web/20161015145751/http://www.imth.gr/default.aspx?lang=el-GR&loc=1&page=299 | url-status=dead }}</ref> |- || „Св. Три Светители“ || Τρείς Ιεράρχες || [[Универзитет „Аристотел“ – Солун|Солунски универзитет]]<ref>{{нмс | url=http://www.imth.gr/default.aspx?lang=el-GR&loc=1&page=183 | title=Πανεπιστημιακοί Ναοί | access-date=21 август 2016 | publisher=Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης | archive-date=2016-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20161019001644/http://www.imth.gr/default.aspx?lang=el-GR&loc=1&page=183 | url-status=dead }}</ref> |- || „Св. Нектариј“ || Άγιος Νεκτάριος Χαρισείου Γηροκομείου || Старечки дом „Харисиос“ |- || „[[Црква „Св. Стилијан“ - Солун|Св. Стилијан]]“ || Άγιος Στυλιανός βρεφοκομείου Άσυλο του Παιδιού || Јасли „Закрила на детето“ |- || „Св. Преображение“ || Μεταμόρφωσις του Σωτήρος Σχολής Τυφλών || Училиште за слепи<ref>{{нмс | url=http://www.imth.gr/default.aspx?lang=el-GR&loc=1&page=312 | title=Παρεκκλήσια Ιδρυμάτων | access-date=21 август 2016 | publisher=Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης | archive-date=2016-10-15 | archive-url=https://web.archive.org/web/20161015150215/http://www.imth.gr/default.aspx?lang=el-GR&loc=1&page=312 | url-status=dead }}</ref> |- |} ; Манастири {| class="wikitable sortable" width="auto" |+ ! Име !! Грчки !! Нас. место !! Грчки !! |- || „[[Манастир „Св. Теодора“ - Солун|Св. Теодора]]“ || Ιερά Μονή Αγίας Θεοδώρας || [[Солун]] || Θεσσαλονίκη || машки |- || „[[Манастир „Успение на Пресвета Богородица“ - Арсакли|Успение на пресв. Богородица]]“ || Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου || [[Арсакли]] || Πανόραμα || женски |- |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.imth.gr/ Мрежно место на Солунската епархија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080420101425/http://www.imth.gr/ |date=2008-04-20 }} {{el}} {{Епархии во Егејска Македонија}} [[Категорија:Солунска епархија| ]] 0p577yn51b6d5yprjk4mjemyf3kxu91 0 1304476 5581766 5569908 2026-06-24T06:51:33Z Bjankuloski06 332 /* Историја */ 5581766 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Црква | icon = | icon_width = | icon_alt = | name = Света Теодора | fullname = | other name = | native_name = Αγίας Θεοδώρας | native_name_lang = el | image = Saint Theodora Monastery in Thassaloniki Church.jpg | image_size = | alt = | caption = Поглед на манастирската црква | pushpin map = | pushpin label position = | pushpin map alt = | pushpin mapsize = | relief = | map caption = | coordinates = {{coord|40|38|3|N|22|56|36|E|type:landmark_region:GR|display=inline,title}} | osgraw = <!-- TEXT --> | osgridref = <!-- {{gbmappingsmall| TEXT}} --> | location = [[Солун]] | country = [[Егејска Македонија]], [[Грција]] | denomination = [[Цариградска патријаршија]] | previous denomination = | tradition = | religious institute = <!-- Can be substituted with 'religious order'--> | churchmanship = | membership = | attendance = | website = | former name = | bull date = | founded date = <!-- {{start date|YYYY|MM|DD|df=y}} - but see note below --> | founder = | dedication = | dedicated date = | consecrated date = | cult = | relics = | events = | past bishop = | people = | status = | functional status = | heritage designation = | designated date = | architect = | architectural type = | style = | years built = | groundbreaking = | completed date = | construction cost = | closed date = | demolished date = | capacity = | length = <!-- {{convert| }} --> | width = <!-- {{convert| }} --> | width nave = <!-- {{convert| }} --> | height = <!-- {{convert| }} --> | diameter = <!-- {{convert| }} --> | other dimensions = | floor count = | floor area = <!-- {{convert| }} --> | dome quantity = | dome height outer = <!-- {{convert| }} --> | dome height inner = <!-- {{convert| }} --> | dome dia outer = <!-- {{convert| }} --> | dome dia inner = <!-- {{convert| }} --> | spire quantity = | spire height = <!-- {{convert| }} --> | materials = | bells = | bells hung = | bell weight = <!-- {{long ton|0| }} --> | parish = | benefice = | deanery = | archdeaconry = | episcopalarea = | archdiocese = | metropolis = | diocese = [[Солунска епархија|Солунска]] | province = | presbytery = | synod = | circuit = | district = | division = | subdivision = | archbishop = | bishop = | auxiliary bishop = | cardinal protector = | abbot = | prior = | subprior = | exarch = | provost-rector = | provost = | viceprovost = | rector = | vicar = | dean = | subdean = | archpriest = | precentor = | succentor = | chancellor = | canonchancellor = | canon = | canonpastor = | canonmissioner = | canontreasurer = | prebendary = | priestincharge = | priest = | asstpriest = | honpriest = | curate = | asstcurate = | nonstipendiaryminister = | minister = | assistant = | seniorpastor = | pastor = | chaplain = | archdeacon = | deacon = | deaconess = | reader = | student intern = | organistdom = | director = | organist = | organscholar = | chapterclerk = | laychapter = | warden = | verger = | businessmgr = | liturgycoord = | reledu = | rcia = | youthmin = | flowerguild = | musicgroup = | parishadmin = | serversguild = | sacristan = | logo = | logosize = | logolink = | logoalt = | embedded = }} [[Податотека:Saint Theodora Monastery in Thassaloniki Inscription 01.jpg|мини|десно|250п|Ктиторски натпис во манастирот со имињата на митрополитот Пантелејмон II и игуменот Јован]] '''Света Теодора''' ({{langx|el|Ιερά Μονή Αγίας Θεοδώρας}}) — машки [[манастир]] во градот [[Солун]], [[Егејска Македонија]]. Влегува во состав на [[Солунска епархија|Солунската епархија]] на [[Цариградска патријаршија|Цариградската патријаршија]]. Сместен е во самиот центар на градот, на улица „Ермис“ бр. 34.<ref name="Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης">{{нмс | url = http://www.imth.gr/default.aspx?lang=el-GR&loc=1&page=300 | title = Ιερά Μονή Αγίας Θεοδώρας - Ιστορικό | access-date = 17 октомври 2016 | publisher = Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης | archive-date = 2016-10-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20161018225734/http://www.imth.gr/default.aspx?lang=el-GR&loc=1&page=300 | url-status = dead }}</ref><ref name="Τερμεντζόγλου 37">{{наведена книга |title= Εγκαίνια νεότερων ναών της Θεσσαλονίκης (1912-2011) |last=Τερμεντζόγλου |first= Γεώργιος Κ |authorlink= |coauthors= |year=2013 |publisher=Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας |location=Θεσσαλονίκη |isbn= |pages=37 |url= http://ikee.lib.auth.gr/record/133958/files/GRI-2014-11988.pdf |accessdate= }}</ref> == Историја == Првите податоци за манастирот ги наоѓаме во житието на [[Теодора Солунска|Света Теодора Солунска]]. Кога во 837 г. Теодора пребегала овде за да се замонаши, манастирот бил посветен на [[Свети Стефан]]. Според житието, во манастирот имало [[параклис]] „Пресв. Богородица“ во кој подоцна е погребата светицата, има гробишта, трапезарија, кујна, конаци, мелница и кладенец. Веројатно бил сличен на црквата „[[Црква „Св. Софија“ - Солун|Св. Софија]]“, но со помали димензии.<ref name="Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης"/> По пренесувањето на моштите на Света Теодора на ова место во август 893 г., манастирот е преименуван во нејзина чест. Една од монахињите во него била сестрата на солунския архиепископ од XIV век митрополитот [[Нил Кавасила]] и мајка на познатиот познатиот митрополит и [[богослов]] [[Никола Кавасила]]. Со потпаѓањето на Солун под османлиска власт во 1430 г. моштите на светицата се осквернавени, но манастирот не е претворен во џамија, останувајќи еден од трите активни солунски манастири со своите 200 монахињи. На турски се нарекувал Кизлар-манастир (''Kizlar Manastir''), т.е. ''Женски манастир''. Од нејасни причини во XVIII век престанал да биде манастир и станал парохиска црква. Цркватата настрадала од пожарот во 1890 г. и уште еднаш во [[Солунски пожар (1917)|големиот пожар]] од 1917 година, кога е наполно разурната. Единствено преживеала [[камбанарија]]та, изградена на крајот од XIX век.<ref name="Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης"/> За чудо во пожарот преживеале и моштите на светицата, кои до неговата обнова биле префрлени во „[[Црква „Св. Софија“ - Солун|Св. Софија]]“.<ref name="Τερμεντζόγλου 38">{{наведена книга |title= Εγκαίνια νεότερων ναών της Θεσσαλονίκης (1912-2011) |last=Τερμεντζόγλου |first= Γεώργιος Κ |authorlink= |coauthors= |year=2013 |publisher=Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας |location=Θεσσαλονίκη |isbn= |pages=38 |url= http://ikee.lib.auth.gr/record/133958/files/GRI-2014-11988.pdf |accessdate= }}</ref> Новата црква почнала да се гради во 1935 г. во близина на старата. Отворена е на 9 мај 1954 г. од митрополитот Пантелејмон Солунски, а моштите на Света Теодора Солунска се пренесени во новиот храм.<ref name="Τερμεντζόγλου 38"/> Во 1957 г. митрополитот Пантелејмон го отворил западното крило на манастирот, во кое има духовно училиште. Од 1974 г. работи како машки манастир, а во 1989 г. во него е основан Центар за хагиографски истражувања на Солунската митрополија. Со сопствени средства манастирот го финансира училиштето-интернат „Свети Антониј“ и издава книги.<ref name="Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης"/> == Метоси == Ова се храмовите во владение на манастирот „Св. Теодора“ како негови [[метох|метоси]]:<ref name="Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης"/> {| class="wikitable sortable" width="auto" |+ ! Име !! Грчки |- || црква „[[Црква „Св. Антониј“ - Солун|Св. Антониј]]“ || Αγίου Αντωνίου |- || параклис „[[Црква „Св. Никола Транос“|Св. Никола Транос]]“ || Αγίου Νικολάου του Τρανού |- || црква „[[Црква Св. Пантелејмон - Солун|Св. Пантелејмон]]“ || Αγίου Παντελεήμονος |- || параклис „[[Црква „Пресвета Богородица Елеуса“ - Солун|Пресв. Богородица Елеуса]]“ || Παναγίας Ελεούσης |- || црква „[[Латомски манастир|Св. Давид Солунски]]“ || Οσίου Δαβίδ |- |} == Поврзано == * [[Солунска епархија]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр|Saint Theodora Monastery, Thassaloniki}} [[Категорија:Манастири во Солунската епархија|Теодора, Солун]] [[Категорија:Цркви во Солун|Теодора]] [[Категорија:Цркви во Солунската епархија|Теодора, Солун]] ltgj2cai71cd47gndmfn4028zicbjo7 5581841 5581766 2026-06-24T11:51:36Z SpectralWiz 106165 5581841 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Црква | icon = | icon_width = | icon_alt = | name = Света Теодора | fullname = | other name = | native_name = Αγίας Θεοδώρας | native_name_lang = el | image = Saint Theodora Monastery in Thassaloniki Church.jpg | image_size = | alt = | caption = Поглед на манастирската црква | pushpin map = | pushpin label position = | pushpin map alt = | pushpin mapsize = | relief = | map caption = | coordinates = {{coord|40|38|3|N|22|56|36|E|type:landmark_region:GR|display=inline,title}} | osgraw = <!-- TEXT --> | osgridref = <!-- {{gbmappingsmall| TEXT}} --> | location = [[Солун]] | country = [[Егејска Македонија]], [[Грција]] | denomination = [[Цариградска патријаршија]] | previous denomination = | tradition = | religious institute = <!-- Can be substituted with 'religious order'--> | churchmanship = | membership = | attendance = | website = | former name = | bull date = | founded date = <!-- {{start date|YYYY|MM|DD|df=y}} - but see note below --> | founder = | dedication = | dedicated date = | consecrated date = | cult = | relics = | events = | past bishop = | people = | status = | functional status = | heritage designation = | designated date = | architect = | architectural type = | style = | years built = | groundbreaking = | completed date = | construction cost = | closed date = | demolished date = | capacity = | length = <!-- {{convert| }} --> | width = <!-- {{convert| }} --> | width nave = <!-- {{convert| }} --> | height = <!-- {{convert| }} --> | diameter = <!-- {{convert| }} --> | other dimensions = | floor count = | floor area = <!-- {{convert| }} --> | dome quantity = | dome height outer = <!-- {{convert| }} --> | dome height inner = <!-- {{convert| }} --> | dome dia outer = <!-- {{convert| }} --> | dome dia inner = <!-- {{convert| }} --> | spire quantity = | spire height = <!-- {{convert| }} --> | materials = | bells = | bells hung = | bell weight = <!-- {{long ton|0| }} --> | parish = | benefice = | deanery = | archdeaconry = | episcopalarea = | archdiocese = | metropolis = | diocese = [[Солунска епархија|Солунска]] | province = | presbytery = | synod = | circuit = | district = | division = | subdivision = | archbishop = | bishop = | auxiliary bishop = | cardinal protector = | abbot = | prior = | subprior = | exarch = | provost-rector = | provost = | viceprovost = | rector = | vicar = | dean = | subdean = | archpriest = | precentor = | succentor = | chancellor = | canonchancellor = | canon = | canonpastor = | canonmissioner = | canontreasurer = | prebendary = | priestincharge = | priest = | asstpriest = | honpriest = | curate = | asstcurate = | nonstipendiaryminister = | minister = | assistant = | seniorpastor = | pastor = | chaplain = | archdeacon = | deacon = | deaconess = | reader = | student intern = | organistdom = | director = | organist = | organscholar = | chapterclerk = | laychapter = | warden = | verger = | businessmgr = | liturgycoord = | reledu = | rcia = | youthmin = | flowerguild = | musicgroup = | parishadmin = | serversguild = | sacristan = | logo = | logosize = | logolink = | logoalt = | embedded = }} [[Податотека:Saint Theodora Monastery in Thassaloniki Inscription 01.jpg|мини|десно|250п|Ктиторски натпис во манастирот со имињата на митрополитот Пантелејмон II и игуменот Јован]] '''Света Теодора''' ({{langx|el|Ιερά Μονή Αγίας Θεοδώρας}}) — машки [[манастир]] во градот [[Солун]], [[Егејска Македонија]]. Влегува во состав на [[Солунска епархија|Солунската епархија]] на [[Цариградска патријаршија|Цариградската патријаршија]]. Сместен е во самиот центар на градот, на улица „Ермис“ бр. 34.<ref name="Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης">{{нмс | url = http://www.imth.gr/default.aspx?lang=el-GR&loc=1&page=300 | title = Ιερά Μονή Αγίας Θεοδώρας - Ιστορικό | access-date = 17 октомври 2016 | publisher = Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης | archive-date = 2016-10-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20161018225734/http://www.imth.gr/default.aspx?lang=el-GR&loc=1&page=300 | url-status = dead }}</ref><ref name="Τερμεντζόγλου 37">{{наведена книга |title= Εγκαίνια νεότερων ναών της Θεσσαλονίκης (1912-2011) |last=Τερμεντζόγλου |first= Γεώργιος Κ |authorlink= |coauthors= |year=2013 |publisher=Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας |location=Θεσσαλονίκη |isbn= |pages=37 |url= http://ikee.lib.auth.gr/record/133958/files/GRI-2014-11988.pdf |accessdate= }}</ref> == Историја == Првите податоци за манастирот ги наоѓаме во житието на [[Теодора Солунска|Света Теодора Солунска]]. Кога во 837 г. Теодора пребегала овде за да се замонаши, манастирот бил посветен на [[Свети Стефан]]. Според житието, во манастирот имало [[параклис]] „Пресв. Богородица“ во кој подоцна е погребата светицата, има гробишта, трапезарија, кујна, конаци, мелница и кладенец. Веројатно бил сличен на црквата „[[Црква „Св. Софија“ - Солун|Св. Софија]]“, но со помали димензии.<ref name="Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης"/> По пренесувањето на моштите на Света Теодора на ова место во август 893 г., манастирот е преименуван во нејзина чест. Една од монахињите во него била сестрата на солунския архиепископ од XIV век митрополитот [[Нил Кавасила]] и мајка на познатиот познатиот митрополит и [[богослов]] [[Никола Кавасила]]. Со потпаѓањето на Солун под османлиска власт во 1430 г. моштите на светицата се осквернавени, но манастирот не е претворен во џамија, останувајќи еден од трите активни солунски манастири со своите 200 монахињи. На турски се нарекувал Кизлар-манастир (''Kizlar Manastir''), т.е. ''Женски манастир''. Од нејасни причини во XVIII век престанал да биде манастир и станал парохиска црква. Цркватата настрадала од пожарот во 1890 г. и уште еднаш во [[Солунски пожар (1917)|големиот пожар]] од 1917 година, кога е наполно разурната. Единствено преживеала [[камбанарија]]та, изградена на крајот од XIX век.<ref name="Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης"/> За чудо во пожарот преживеале и моштите на светицата, кои до неговата обнова биле префрлени во „[[Црква „Св. Софија“ - Солун|Св. Софија]]“.<ref name="Τερμεντζόγλου 38">{{наведена книга |title= Εγκαίνια νεότερων ναών της Θεσσαλονίκης (1912-2011) |last=Τερμεντζόγλου |first= Γεώργιος Κ |authorlink= |coauthors= |year=2013 |publisher=Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας |location=Θεσσαλονίκη |isbn= |pages=38 |url= http://ikee.lib.auth.gr/record/133958/files/GRI-2014-11988.pdf |accessdate= }}</ref> Новата црква почнала да се гради во 1935 г. во близина на старата. Отворена е на 9 мај 1954 г. од митрополитот Пантелејмон Солунски, а моштите на Света Теодора Солунска се пренесени во новиот храм.<ref name="Τερμεντζόγλου 38"/> Во 1957 г. митрополитот Пантелејмон го отворил западното крило на манастирот, во кое има духовно училиште. Од 1974 г. работи како машки манастир, а во 1989 г. во него е основан Центар за хагиографски истражувања на Солунската митрополија. Со сопствени средства манастирот го финансира училиштето-интернат „Свети Антониј“ и издава книги.<ref name="Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης"/> == Метоси == Ова се храмовите во владение на манастирот „Св. Теодора“ како негови [[метох|метоси]]:<ref name="Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης"/> {| class="wikitable sortable" width="auto" |+ ! Име !! Грчки |- || црква „[[Црква „Св. Антониј“ - Солун|Св. Антониј]]“ || Αγίου Αντωνίου |- || параклис „[[Црква „Св. Никола Транос“|Св. Никола Транос]]“ || Αγίου Νικολάου του Τρανού |- || црква „[[Црква „Св. Пантелејмон“ - Солун|Св. Пантелејмон]]“ || Αγίου Παντελεήμονος |- || параклис „[[Црква „Пресвета Богородица Елеуса“ - Солун|Пресв. Богородица Елеуса]]“ || Παναγίας Ελεούσης |- || црква „[[Латомски манастир|Св. Давид Солунски]]“ || Οσίου Δαβίδ |- |} == Поврзано == * [[Солунска епархија]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр|Saint Theodora Monastery, Thassaloniki}} [[Категорија:Манастири во Солунската епархија|Теодора, Солун]] [[Категорија:Цркви во Солун|Теодора]] [[Категорија:Цркви во Солунската епархија|Теодора, Солун]] 4crlvtyiwq46eh5ba0ievv7y6kzru8a 0 1305509 5581718 5537551 2026-06-24T04:59:33Z Bjankuloski06 332 Исправено име, replaced: Кавасилас → Кавасила (2) 5581718 wikitext text/x-wiki '''Нил Кавасила''' ({{langx|el|Νεῖλος Καβάσιλας}}, ''Нилос Кавасила'') ― [[Римска Империја|римски]] паламски теолог од 14 век<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=8I1JDAAAQBAJ|title=The Greek Church of Cyprus, the Morea and Constantinople during the Frankish Era (1196-1303): A New Perspective|last=Kaffa|first=Elena|date=26 јуни 2014|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-4438-6299-8|pages=78|language=en}}</ref>, кој го наследил Свети Григориј Палама како [[Солунска епархија|митрополит Солунски]] (1357–1363). Нил, кој бил наречен Никола како лаик, често бил мешан со неговиот внук, попознатиот Никола Кавасила, најпознат по неговиот ''Коментар на Божествената Литургија.'' Нил бил учител на познатиот преведувач на [[Тома Аквински]] на [[грчки јазик]], Димитар Кидон. Како теолог, неговите најважни дела се ''Теолошкото правило'' во одбрана на разликата суштина-енергии и низа дискурси против Филиокве (латинското учење за поворката на Светиот Дух). == Наводи == {{Наводи}} * Теофил Кислас (ур.), ''Nil Cabasilas, Sur le Saint-Esprit. Introduction, texte critique, traduction et notes''(Париз, 2001). * Manuel Candal, ''Nilus Cabasilas et theologia S. Thomae.'' ''De Processione Spiritus sancti'' (Рим, 1945). {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Византиски писатели]] [[Категорија:Византиски теолози]] [[Категорија:Починати во непозната година]] [[Категорија:Родени во 14 век]] [[Категорија:Православни теолози од 14 век]] [[Категорија:Кавасила]] [[Категорија:Римски солунски епископи]] [[Категорија:Римски солунски писатели]] [[Категорија:Религиозни писатели]] [[Категорија:Римски писатели од 14 век]] [[Категорија:Римски епископи од 14 век]] [[Категорија:Луѓе од Македонија (регион)]] 18gjqv4ry59i55u6bwwsfus4jlbv9we 5581719 5581718 2026-06-24T04:59:42Z Bjankuloski06 332 5581719 wikitext text/x-wiki '''Нил Кавасила''' ({{langx|el|Νεῖλος Καβάσιλας}}, ''Нилос Кавасилас'') ― [[Римска Империја|римски]] паламски теолог од 14 век<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=8I1JDAAAQBAJ|title=The Greek Church of Cyprus, the Morea and Constantinople during the Frankish Era (1196-1303): A New Perspective|last=Kaffa|first=Elena|date=26 јуни 2014|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-4438-6299-8|pages=78|language=en}}</ref>, кој го наследил Свети Григориј Палама како [[Солунска епархија|митрополит Солунски]] (1357–1363). Нил, кој бил наречен Никола како лаик, често бил мешан со неговиот внук, попознатиот Никола Кавасила, најпознат по неговиот ''Коментар на Божествената Литургија.'' Нил бил учител на познатиот преведувач на [[Тома Аквински]] на [[грчки јазик]], Димитар Кидон. Како теолог, неговите најважни дела се ''Теолошкото правило'' во одбрана на разликата суштина-енергии и низа дискурси против Филиокве (латинското учење за поворката на Светиот Дух). == Наводи == {{Наводи}} * Теофил Кислас (ур.), ''Nil Cabasilas, Sur le Saint-Esprit. Introduction, texte critique, traduction et notes''(Париз, 2001). * Manuel Candal, ''Nilus Cabasilas et theologia S. Thomae.'' ''De Processione Spiritus sancti'' (Рим, 1945). {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Византиски писатели]] [[Категорија:Византиски теолози]] [[Категорија:Починати во непозната година]] [[Категорија:Родени во 14 век]] [[Категорија:Православни теолози од 14 век]] [[Категорија:Кавасила]] [[Категорија:Римски солунски епископи]] [[Категорија:Римски солунски писатели]] [[Категорија:Религиозни писатели]] [[Категорија:Римски писатели од 14 век]] [[Категорија:Римски епископи од 14 век]] [[Категорија:Луѓе од Македонија (регион)]] pd6r20guh93sud4m998cooglcep209m 5581730 5581719 2026-06-24T05:14:52Z Bjankuloski06 332 отстранета [[Категорија:Римски солунски епископи]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5581730 wikitext text/x-wiki '''Нил Кавасила''' ({{langx|el|Νεῖλος Καβάσιλας}}, ''Нилос Кавасилас'') ― [[Римска Империја|римски]] паламски теолог од 14 век<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=8I1JDAAAQBAJ|title=The Greek Church of Cyprus, the Morea and Constantinople during the Frankish Era (1196-1303): A New Perspective|last=Kaffa|first=Elena|date=26 јуни 2014|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-4438-6299-8|pages=78|language=en}}</ref>, кој го наследил Свети Григориј Палама како [[Солунска епархија|митрополит Солунски]] (1357–1363). Нил, кој бил наречен Никола како лаик, често бил мешан со неговиот внук, попознатиот Никола Кавасила, најпознат по неговиот ''Коментар на Божествената Литургија.'' Нил бил учител на познатиот преведувач на [[Тома Аквински]] на [[грчки јазик]], Димитар Кидон. Како теолог, неговите најважни дела се ''Теолошкото правило'' во одбрана на разликата суштина-енергии и низа дискурси против Филиокве (латинското учење за поворката на Светиот Дух). == Наводи == {{Наводи}} * Теофил Кислас (ур.), ''Nil Cabasilas, Sur le Saint-Esprit. Introduction, texte critique, traduction et notes''(Париз, 2001). * Manuel Candal, ''Nilus Cabasilas et theologia S. Thomae.'' ''De Processione Spiritus sancti'' (Рим, 1945). {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Византиски писатели]] [[Категорија:Византиски теолози]] [[Категорија:Починати во непозната година]] [[Категорија:Родени во 14 век]] [[Категорија:Православни теолози од 14 век]] [[Категорија:Кавасила]] [[Категорија:Римски солунски писатели]] [[Категорија:Религиозни писатели]] [[Категорија:Римски писатели од 14 век]] [[Категорија:Римски епископи од 14 век]] [[Категорија:Луѓе од Македонија (регион)]] cdjorvpn7g8qcklh2ivf48wc3ag7ote 5581731 5581730 2026-06-24T05:14:56Z Bjankuloski06 332 отстранета [[Категорија:Религиозни писатели]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5581731 wikitext text/x-wiki '''Нил Кавасила''' ({{langx|el|Νεῖλος Καβάσιλας}}, ''Нилос Кавасилас'') ― [[Римска Империја|римски]] паламски теолог од 14 век<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=8I1JDAAAQBAJ|title=The Greek Church of Cyprus, the Morea and Constantinople during the Frankish Era (1196-1303): A New Perspective|last=Kaffa|first=Elena|date=26 јуни 2014|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-4438-6299-8|pages=78|language=en}}</ref>, кој го наследил Свети Григориј Палама како [[Солунска епархија|митрополит Солунски]] (1357–1363). Нил, кој бил наречен Никола како лаик, често бил мешан со неговиот внук, попознатиот Никола Кавасила, најпознат по неговиот ''Коментар на Божествената Литургија.'' Нил бил учител на познатиот преведувач на [[Тома Аквински]] на [[грчки јазик]], Димитар Кидон. Како теолог, неговите најважни дела се ''Теолошкото правило'' во одбрана на разликата суштина-енергии и низа дискурси против Филиокве (латинското учење за поворката на Светиот Дух). == Наводи == {{Наводи}} * Теофил Кислас (ур.), ''Nil Cabasilas, Sur le Saint-Esprit. Introduction, texte critique, traduction et notes''(Париз, 2001). * Manuel Candal, ''Nilus Cabasilas et theologia S. Thomae.'' ''De Processione Spiritus sancti'' (Рим, 1945). {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Византиски писатели]] [[Категорија:Византиски теолози]] [[Категорија:Починати во непозната година]] [[Категорија:Родени во 14 век]] [[Категорија:Православни теолози од 14 век]] [[Категорија:Кавасила]] [[Категорија:Римски солунски писатели]] [[Категорија:Римски писатели од 14 век]] [[Категорија:Римски епископи од 14 век]] [[Категорија:Луѓе од Македонија (регион)]] n8o65d3flke0p6l4h5az456oqcrjgv7 5581732 5581731 2026-06-24T05:15:12Z Bjankuloski06 332 5581732 wikitext text/x-wiki '''Нил Кавасила''' ({{langx|el|Νεῖλος Καβάσιλας}}, ''Нилос Кавасилас'') ― [[Римска Империја|римски]] паламски теолог од 14 век<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=8I1JDAAAQBAJ|title=The Greek Church of Cyprus, the Morea and Constantinople during the Frankish Era (1196-1303): A New Perspective|last=Kaffa|first=Elena|date=26 јуни 2014|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-4438-6299-8|pages=78|language=en}}</ref>, кој го наследил Свети Григориј Палама како [[Солунска епархија|митрополит Солунски]] (1357–1363). Нил, кој бил наречен Никола како лаик, често бил мешан со неговиот внук, попознатиот Никола Кавасила, најпознат по неговиот ''Коментар на Божествената Литургија.'' Нил бил учител на познатиот преведувач на [[Тома Аквински]] на [[грчки јазик]], Димитар Кидон. Како теолог, неговите најважни дела се ''Теолошкото правило'' во одбрана на разликата суштина-енергии и низа дискурси против Филиокве (латинското учење за поворката на Светиот Дух). == Наводи == {{Наводи}} * Теофил Кислас (ур.), ''Nil Cabasilas, Sur le Saint-Esprit. Introduction, texte critique, traduction et notes''(Париз, 2001). * Manuel Candal, ''Nilus Cabasilas et theologia S. Thomae.'' ''De Processione Spiritus sancti'' (Рим, 1945). {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Византиски писатели]] [[Категорија:Византиски теолози]] [[Категорија:Починати во непозната година]] [[Категорија:Родени во 14 век]] [[Категорија:Православни теолози од 14 век]] [[Категорија:Солунски митрополити]] [[Категорија:Кавасила]] muousg7j0zbh2fjq7qqvdzc7nfgv1pd 5581733 5581732 2026-06-24T05:15:34Z Bjankuloski06 332 отстранета [[Категорија:Православни теолози од 14 век]]; додадена [[Категорија:Теолози од 14 век]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5581733 wikitext text/x-wiki '''Нил Кавасила''' ({{langx|el|Νεῖλος Καβάσιλας}}, ''Нилос Кавасилас'') ― [[Римска Империја|римски]] паламски теолог од 14 век<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=8I1JDAAAQBAJ|title=The Greek Church of Cyprus, the Morea and Constantinople during the Frankish Era (1196-1303): A New Perspective|last=Kaffa|first=Elena|date=26 јуни 2014|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-4438-6299-8|pages=78|language=en}}</ref>, кој го наследил Свети Григориј Палама како [[Солунска епархија|митрополит Солунски]] (1357–1363). Нил, кој бил наречен Никола како лаик, често бил мешан со неговиот внук, попознатиот Никола Кавасила, најпознат по неговиот ''Коментар на Божествената Литургија.'' Нил бил учител на познатиот преведувач на [[Тома Аквински]] на [[грчки јазик]], Димитар Кидон. Како теолог, неговите најважни дела се ''Теолошкото правило'' во одбрана на разликата суштина-енергии и низа дискурси против Филиокве (латинското учење за поворката на Светиот Дух). == Наводи == {{Наводи}} * Теофил Кислас (ур.), ''Nil Cabasilas, Sur le Saint-Esprit. Introduction, texte critique, traduction et notes''(Париз, 2001). * Manuel Candal, ''Nilus Cabasilas et theologia S. Thomae.'' ''De Processione Spiritus sancti'' (Рим, 1945). {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Византиски писатели]] [[Категорија:Византиски теолози]] [[Категорија:Починати во непозната година]] [[Категорија:Родени во 14 век]] [[Категорија:Теолози од 14 век]] [[Категорија:Солунски митрополити]] [[Категорија:Кавасила]] 52kqooy51n4amg157g1l20p670g479s 5581763 5581733 2026-06-24T06:35:49Z Bjankuloski06 332 отстранета [[Категорија:Теолози од 14 век]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5581763 wikitext text/x-wiki '''Нил Кавасила''' ({{langx|el|Νεῖλος Καβάσιλας}}, ''Нилос Кавасилас'') ― [[Римска Империја|римски]] паламски теолог од 14 век<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=8I1JDAAAQBAJ|title=The Greek Church of Cyprus, the Morea and Constantinople during the Frankish Era (1196-1303): A New Perspective|last=Kaffa|first=Elena|date=26 јуни 2014|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-4438-6299-8|pages=78|language=en}}</ref>, кој го наследил Свети Григориј Палама како [[Солунска епархија|митрополит Солунски]] (1357–1363). Нил, кој бил наречен Никола како лаик, често бил мешан со неговиот внук, попознатиот Никола Кавасила, најпознат по неговиот ''Коментар на Божествената Литургија.'' Нил бил учител на познатиот преведувач на [[Тома Аквински]] на [[грчки јазик]], Димитар Кидон. Како теолог, неговите најважни дела се ''Теолошкото правило'' во одбрана на разликата суштина-енергии и низа дискурси против Филиокве (латинското учење за поворката на Светиот Дух). == Наводи == {{Наводи}} * Теофил Кислас (ур.), ''Nil Cabasilas, Sur le Saint-Esprit. Introduction, texte critique, traduction et notes''(Париз, 2001). * Manuel Candal, ''Nilus Cabasilas et theologia S. Thomae.'' ''De Processione Spiritus sancti'' (Рим, 1945). {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Византиски писатели]] [[Категорија:Византиски теолози]] [[Категорија:Починати во непозната година]] [[Категорија:Родени во 14 век]] [[Категорија:Солунски митрополити]] [[Категорија:Кавасила]] rwgu120t8zzdv8fl96h24jyc0pv60wj 5581771 5581763 2026-06-24T06:52:29Z Bjankuloski06 332 [[ВП:КМ|КМ]]: [[Категорија:Кавасила]] → [[Категорија:Кавасила (семејство)]] 5581771 wikitext text/x-wiki '''Нил Кавасила''' ({{langx|el|Νεῖλος Καβάσιλας}}, ''Нилос Кавасилас'') ― [[Римска Империја|римски]] паламски теолог од 14 век<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=8I1JDAAAQBAJ|title=The Greek Church of Cyprus, the Morea and Constantinople during the Frankish Era (1196-1303): A New Perspective|last=Kaffa|first=Elena|date=26 јуни 2014|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-4438-6299-8|pages=78|language=en}}</ref>, кој го наследил Свети Григориј Палама како [[Солунска епархија|митрополит Солунски]] (1357–1363). Нил, кој бил наречен Никола како лаик, често бил мешан со неговиот внук, попознатиот Никола Кавасила, најпознат по неговиот ''Коментар на Божествената Литургија.'' Нил бил учител на познатиот преведувач на [[Тома Аквински]] на [[грчки јазик]], Димитар Кидон. Како теолог, неговите најважни дела се ''Теолошкото правило'' во одбрана на разликата суштина-енергии и низа дискурси против Филиокве (латинското учење за поворката на Светиот Дух). == Наводи == {{Наводи}} * Теофил Кислас (ур.), ''Nil Cabasilas, Sur le Saint-Esprit. Introduction, texte critique, traduction et notes''(Париз, 2001). * Manuel Candal, ''Nilus Cabasilas et theologia S. Thomae.'' ''De Processione Spiritus sancti'' (Рим, 1945). {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Византиски писатели]] [[Категорија:Византиски теолози]] [[Категорија:Починати во непозната година]] [[Категорија:Родени во 14 век]] [[Категорија:Солунски митрополити]] [[Категорија:Кавасила (семејство)]] eu7ggkdhvgsljigws0klshfnvliuyjl 0 1305520 5581742 5426545 2026-06-24T06:27:54Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Додадена категорија 5581742 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | honorific_suffix = | image = Feofan Donskaja.jpg | image_size = | alt = | caption = Богородица и Исус (Донскаја) | native_name = Теофан Гркот | native_name_lang = | birth_name = <!-- only use if different than name --> | birth_date = 1340 | birth_place = [[Константинопол]]<br />(денешен [[Истанбул]], [[Турција]]) | death_date = 1410 | death_place = Русија | resting_place = | resting_place_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} --> | nationality = | education = | alma_mater = | known_for = | notable_works = | style = | movement = Византиска иконографија<br /> | spouse = | awards = <!-- {{awd|award|year|title|role|name}} (optional) --> | elected = | patrons = | memorials = | website = <!-- {{URL|Example.com}} --> | module = }} ''' Теофан Гркот ''' ( {{langx|ru|Феофан Грек}},; c. 1340 ; 1410) бил [[Грци|византиски]] уметник и еден од најголемите [[иконописци]] на [[Големото Војводство Московија]] [[Русија]], кој влијаел на стилот на сликање од 15 век на [[Новгородското училиште]] и последователното московско училиште.<ref>[https://www.culture.ru/persons/10572/feofan-grek/ Феофан Грек ]</ref> ==Животопис и творештво== Теофан бил од главниот град на [[Византиската империја]], [[Константинопол]]. Откако студирал уметност и филозофија на Универзитетот во Константинопол, тој се преселил во [[Новгород]] во 1370 година, а во 1395 година во[[Москва]]<ref>[http://www.hrono.ru/biograf/bio_g/grek_f.php/ Феофан Грек ]</ref>. Неговиот стил се смета за ненадминат во изразот постигнат со речиси еднобојно сликарство. Некои од неговите современици забележале дека тој изгледа како да „слика со метла“, во врска со смелата, широка изведба во некои од неговите најдобри [[фрески]] (види [[:Image:Spas na Ilyine - Свети Макариј Great.jpg|Свети Макариј Египетски]]), кои се единствени во поголемата [[византиска уметност|византиска традиција]]. Московјаните го опишувле Теофан како „учен во филозофија“, размислување за неговото широко образование и ерудиција. Навестување за ова може да се собере од неговата табла икона на [[Преображение на Исус]], каде што привлечната геометрија и сјајот на фигурата на [[Христос]] се избалансирани наспроти наредениот неред на земјата [[Апостоли во Новиот Завет|Апостоли]], расфрлани во [[Таворска светлина|несоздадена светлина]] на [[Градот Тавор]]. Рамнотежата на математичката хармонија во линијата и формата, поврзана со употребата на на земјени тонови и тиркиз, евоцира духовност која е неизмерно моќна и зборува за генијалноста на овој релативно непознат сликар. Според еден современ извор Теофан исто така бил познат како [[Осветлен ракопис|ракописен илуминатор]]. ==Галерија== ===Фрески=== <gallery mode=packed heights="160px"> File:Preobrazhenie.jpeg|thumb|[[Преображение на Исус]] 1408 година File:Spas na Ilyine - Christ Pantocrator 01.jpg|Христос Пантократор image:Spas na Ilyine - Trinity.jpg|[[Св.Троица]] Image:Spas na Ilyine - Patriarch Abel.jpg|[[Авел]] Image:Spas na Ilyine - Stylite Daniel.jpg|[[Даниел Столпник|Св. Даниел Столпник]] Image:Spas na Ilyine - Saint Macarius the Great.jpg|[[Св.Макариј Египетски]] </gallery> ===Икони=== <gallery mode=packed heights="160px"> image:Theofanus uspenie.jpg|[[Успение на Богородица]] Image:Deisusnaya_ikona_Bogoroditsy_Feofan.jpg|[[Богородица]], [[Благовештение]] во [[Московски Кремљ]] image:Feofan predtecha.jpg|[[Јован Крстител]] со Богородица </gallery> ==Забележителни дела== ===Фрески=== Теофан ги украсил ѕидовите и таваните на многу цркви, вклучувајќи: *[[Црквата Преображение на улица Илин]] во [[Новгород]] (1378) *црквата „Рождество на Марија“ (1395) на [[Московски Кремљ]] заедно со Семен Черниј) *„Архангелска црква“ на московскиот Кремљ (1399) *[[Катедрала на Благовештението, Москва|''' Благовештението''' на Московскиот Кремљ (1405)]] ===Икони=== *„Донската Богородица“ (1380?) *„Успение на Богородица“ (1392) *'''Богородица''' и ''Јован Крстител'' од [[иконостасот]] на [[Благовештение, Москва|Благовештение]] во [[Московски Кремљ]] (1405?) ''''Преображение'''' (1408) ==Надворешни врски== {{Commons category|Feofan Grek}} * [http://graal.org.ua/en/theodoro-principality/culture-and-art/28-shkola The school of Theophanos the Greek in medieval Crimea] ==Наводи== {{наводи}} [[Категорија:Руски сликари]] [[Категорија:Руски христијански сликари]] [[Категорија:Византиски сликари]] [[Категорија:Луѓе од средновековен Новгород]] [[Категорија:Луѓе од Цариград]] [[Категорија:Родени во 1340 година]] [[Категорија:Починати во 1410 година]] [[Категорија:Фрескосликари]] qr1pne2acb8hd7b8o1w2n2ybna6n1i7 0 1317343 5581641 5428344 2026-06-23T21:04:52Z Andrew012p 85224 5581641 wikitext text/x-wiki '''''Вресок 6''''' ({{langx|en|Scream VI}}) — американски филм на ужасите од 2023 година, шести во серијата „Вресок“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://collider.com/scream-6-release-date-cast-trailer/|title='Scream VI': Release Date, Returning and New Cast, Trailer, and Everything We Know so Far About the Slasher Sequel|last=Noraas|first=Dana|date=2022-12-16|work=Collider|language=en|accessdate=2023-03-13}}</ref>{{Инфокутија Филм|name=Вресок 6|image=Scream VI poster.jpg|caption=Плакатот на филмот|director={{Plainlist| * [[Мет Бетинели-Олпин]] * [[Тајлер Гилет]] }}|producer={{Plainlist| * Вилијам Шерак * Џејмс Вандербилт * Пол Најнштајн }}|writer={{Plainlist| * [[Џејмс Вандербилт]] * [[Гај Бусик]] }}|starring={{Plainlist| <!-- ORDER PER BILLING BLOCK --> * [[Мелиса Барера]] * [[Џазмин Савој Браун]] * [[Џек Чемпион]] * [[Хенри Черни]] * [[Мајсон Гудинг]] * [[Лијана Либерато]] * [[Дермот Малрони]] * [[Девин Некода]] * [[Џена Ортега]] * [[Тони Револори]] * [[Џош Сегара]] * [[Самара Вивинг]] * [[Хејден Панетиер]] * [[Кортни Кокс]] <!-- ORDER PER BILLING BLOCK --> }}|music={{Plainlist| * [[Брајан Тајлер]] * Свен Фолконер }}|cinematography=Брет Јуткевич|editing=Џеј Причидни|studio={{Plainlist| * [[Spyglass Media Group]] * Project X Entertainment * [[Radio Silence Productions]] }}|distributor=[[Paramount Pictures]]|released=[[6 март]] [[2023]]<nowiki> (AMC Lincoln Square Theater]]</nowiki><br>[[10 март]] [[2023]] (САД)|runtime=123 минути<ref>{{cite news |last1=Treese |first1=Tyler |title=Scream VI Runtime and 3D Release Revealed |url=https://www.comingsoon.net/movies/news/1265682-scream-vi-runtime |access-date=February 4, 2023 |work=[[ComingSoon.net]] |date=February 4, 2023 |archive-date=February 4, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230204190102/https://www.comingsoon.net/movies/news/1265682-scream-vi-runtime |url-status=live }}</ref>|country={{САД}}|language=[[англиски]]|budget=35 милиони долари|gross=}} == Наводи == {{наводи}} __ИНДЕКС__ [[Категорија:Филмови на Paramount Pictures]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Њујорк]] [[Категорија:Филмови од 2023 година]] [[Категорија:Американски 3D-филмови]] [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] tas4kmgyrca39lnrfreb3czys7vliyi 0 1317693 5581740 5499512 2026-06-24T06:27:50Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Додадена категорија 5581740 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Уметник|name=Доменико Гирландајо|image=Pala degli innocenti, ghirlandaio, autoritratto, dettaglio.jpg|caption=Се смета за [[автопортрет]]<br>од ''[[Поклонување на мудреците (Ospedale degli Innocenti)|Поклонување на мудреците]]'',1488|birth_name=Доминик од Томазо Куради од Дофо Бигорди|birth_date={{датум на раѓање|df=y|1448|6|2}}|birth_place=[[Фиренца]], [[Република Фиренца]]|death_date={{датум на смрт и возраст|df=y|1494|1|11|1448|2|6}}|death_place=Фиренца, Република Фиренца|resting_place=[[Базилика Санта Марија Новела]]|nationality=италијански|field=сликар|movement=[[Италијанска ренесанса]]|works=Сликите во: [[Црквата Огнисанти, Фиренца|Црквата Огнисанти]], [[Палацо Векио]], [[Санта Тринита]], [[Капелата Торнабуони]] во Фиренца и [[Систинската капела]], Рим}} '''Доменико ди Томазо Куради ди Дофо Бигорди''' (2 јуни 1448 година– 11 јануари 1494), професионално познат како '''Доменико Гирландајо''', запишан и како '''Гирландајо''', бил италијански ренесансен [[Список на италијански сликари|сликар]] роден во [[Фиренца]]. Гирландајо бил дел од таканаречената „трета генерација“ на ренесансата на Фиренца, заедно со Верокио, браќата Полајоло и [[Сандро Ботичели]]. Гирландајо водел голема и ефикасна работилница во која биле вклучени и неговите браќа Давиде Гирландаио и Бенедето Гирландајо, неговиот зет Бастиано Мајнарди од Сан Џимињано, а подоцна и неговиот син Ридолфо Гирландајо.<ref name="Vasari">{{Наведена книга|url=http://members.efn.org/~acd/vite/VasariGhirl.html|title=Lives of the Painters|last=Vasari|first=Giorgio|chapter=Domenico Ghirlandaio|author-link=Giorgio Vasari|access-date=11 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20150310211118/http://members.efn.org/~acd/vite/VasariGhirl.html|archive-date=10 March 2015}}</ref> Многу чираци поминале низ работилницата на Гирландајо, вклучувајќи го и познатиот [[Микеланџело Буонароти|Микеланџело]].<ref name="Vasari" /> Неговиот особен талент лежи во неговата способност да поставува прикази на современиот живот и портрети на современи луѓе во контекст на религиозните наративи, што му носи голема популарност и многу големи нарачки. == Живот и дела == === Раните години === Гирландајо е роден како Доменико ди Томазо ди Курадо ди Дофо Бигорди. Тој бил најстариот од шесте деца родени на Томазо Бигорди од неговата прва сопруга Антонија ди сер Паоло Паоли; од нив, само Доменико и неговите браќа и соработници Давиде и Бенедето Гирландајо го преживеале детството. Томазо имал уште две деца од неговата втора сопруга, исто така наречена Антонија, со која се оженил во 1464 година. Полусестрата на Доменико Алесандра (р.&nbsp;1475) се оженил со сликарот Бастиано Мајнарди во 1494 година <ref name="JKC">Cadogan, Jean K., ''Domenico Ghirlandaio: Artist and artisan'', Yale University Press, (2000), {{ISBN|9780300087208}}</ref> И таткото на Гирландајо и неговиот вујко, Антонио, биле ''setaiuolo a minuto'' (дилери на свила и сродни предмети во мали количини). [[Џорџо Вазари]] изјавил дека Доменико најпрво бил чирак кај неговиот татко, кој бил златар. Прекарот „Il Ghirlandaio“ (изработувач на венци) му дошол на Доменико од неговиот татко, кој бил познат по создавањето на метални шалови кои личат на венец што ги носат жените од Фиренца.<ref name="Vasari"/> Според Вазари, Доменико направил портрети на минувачите и посетителите на продавницата: „кога ги сликал жителите на село или секој што поминувал низ неговото студио, веднаш ја доловувал нивната сличност“.<ref name="Vasari" /> На крајот бил чирак кај Алесо Балдовини за да студира сликарство и [[мозаик]].{{Sfn|Rossetti|1911}} Според историчарот на уметност Гинтер Пасавент, тој бил чирак во Фиренца кај Андреа дел Верокио .<ref>Passavant, Gunter: ''Verrochio Sculptures Paintings & Drawings'' (Phaidon. London.1969) p.45</ref> Тој одржувал блиска врска со други сликари од Фиренца, вклучувајќи [[Сандро Ботичели|го Ботичели]] и со [[Умбрија|умбрискиот]] сликар Перуџино.<ref name="AR">Rosenauer, Artur, Review of ''Domenico Ghirlandaio: Artist and Artisan'' by Jean K. Cadogan, Mutual Art.com, (Sept 2003)</ref> === Првите работи во Фиренца, Рим и Тоскана === Гирландајо се истакнувал во сликарството на [[Фрескопис|фрески]] и најмногу е познат по неговите фрески циклуси. Во 1470-тите години му дошла рана наредба од Комуната Сан Џимињано за да ја украси капелата Санта Фина во колеџиската црква во тој град. Фреските, изведени од 1477 до 1478 година, прикажуваат два чудесни настани поврзани со смртта на Света Фина.<ref>Vantaggi, Rosella, ''San Gimignano, Town of Fine Towers'', Plurigraf (1979)</ref> [[Податотека:Announcement_of_Death_to_St_Fina.jpg|лево|мини| ''Папата Григориј ја објавува смртта на Санта Фина'', во колегиумската црква во Сан Џимињано (околу 1477 година)]] Во 1480 година, Гирландајо го насликал ''Свети Џером во неговата студија'' како придружно дело на ''Свети Августин'' на [[Сандро Ботичели|Ботичели]] во неговата студија во црквата Огнисанти, Фиренца. Во нејзината трпезарија насликал и ''Тајна вечера'' во природна големина. Од 1481 до 1485 година, тој бил вработен на фрески во Палацо Векио, сликајќи меѓу другите дела ''Апотеоза на свети Зенобиј'' (1482) во ''Сала дел Гиљо'', дело со преголеми димензии со елаборирана архитектонска рамка, фигури на римски херои и други секуларни детали, впечатливи по својата перспектива и композициска вештина. Во 1481 година, Гирландајо бил повикан во [[Рим]] од [[Папа Сикст IV|папата Сикст&nbsp;IV]] како еден од тимот на сликари од Фиренца и Умбрија кои ги нарачал да создадат серија фрески на кои се прикажани папи и сцени од Стариот и Новиот завет на ѕидовите на [[Систинска капела|Сикстинската капела]].<ref>Cadogan, Jean K., and Andrea Muzzi. 2003 "Ghirlandaio family." ''Grove Art Online''.</ref> Гирландајо го насликал ''Звикот на апостолите''.{{Sfn|Chastel|1983}} Тој го насликал и сега изгубеното ''Воскресение Христово''.{{Sfn|Chastel|1983}} ''Преминот на Црвеното Море'' исто така му се припишува, но е во согласност со стилот на Козимо Росели кој исто така бил дел од групата.{{Sfn|Chastel|1983}} Познато е дека Гирландајо создал други дела во Рим, кои сега изгубени.{{Sfn|Rossetti|1911}} Неговиот иден зет, Себастиано Мајнарди, му помагал со овие нарачки и во раните фрески во Сан Џимињано каде што сега се смета дека Мајнарди го насликал ''Благовештението'' кое понекогаш му се припишува на Гирландајо. Во 1484 година, агентот на [[Лудовико Сфорца|Лудовико ил Моро]] му напишал на својот господар, опишувајќи ги делата на поединечните уметници чии дела ги видел во Фиренца: „Доменико Гирландајо бил добар сликар на панелот и подобар во мурална фреска; неговиот стил е многу добро; тој е активен и многу креативен“.{{Sfn|Chastel|1983}} === Подоцна кога работи во Тоскана === [[Податотека:Cappella_Sassetti_Confirmation_of_the_Franciscan_Rule_2.jpg|лево|мини| ''Потврда на францисканското правило'' од капелата Сасети, со портрети на [[Лоренцо де Медичи]] и неговото семејство кои заземаат истакнати позиции како гледачи на настанот]] Помеѓу 1482 и 1485 година, Гирландајо насликал циклус на фрескоживопис во капелата Сасети во Санта Тринита за банкарот Франческо Сасети, моќниот директор на банката Медичи, чија римска филијала била предводена од Џовани Торнабуони, идниот патрон на Гирландајо. Циклусот се состои од шест сцени од животот на Свети [[Франциск Асишки]], вклучувајќи го ''и Свети Фрањо што го добил од [[Папа Хонориј III|папата Онориј]] одобрението за правилата на неговиот ред'', ''смртта и послушноста'' на светецот и ''реанимација'' на дете од семејството Спини, кое починало. како последица на пад од прозорец.<ref name="Vasari"/> Првата од овие слики содржи портрети на децата на [[Лоренцо де Медичи]], Сасети и Лоренцо со нивниот учител Ањоло Полицијано. ''Реанимацијата'' го покажува ликот на сликарот. Во 1483 година, во Фиренца пристигнало ремек-делото на фламанскиот сликар Хуго ван дер Гоес. Сега познат како ''олтар на Портинари'', тоа било ''Обожување на овчарите'', нарачано од Томазо Портинари, вработен во банката Медичи. Сликата била во маслена боја, а не температа која била употребена во Фиренца, и ја покажала флексибилноста на тој медиум во сликањето на текстурите и интензитетот на светлината и сенката. Аспектот на сликата што имал длабок ефект врз Гирландајо бил натурализмот со кој биле прикажани овчарите. [[Податотека:Cappella_Sassetti_Adoration_of_the_Shepherds.jpg|мини|''Обожавањето на овчарите'', капелата Сасети, која содржи портрет на Гирландајо како еден од овчарите]] Гирландајо го насликал жртвеникот на капелата Сасети, ''Обожување на овчарите'', во 1485 година. Токму во оваа слика тој особено ја покажува својата должност кон ''олтарниот дел од Портинари''. Овчарите, меѓу кои има и автопортрет на уметникот, се прикажани со реализам што било напредок во фирентинското сликарство во тоа време. Олтарното парче сè уште е на место во Санта Тринита, опкружено со шесте фрески кои го прикажуваат ''Животот на Свети Фрањо'', чиј центар станал. Од двете страни се портрети на клечените донатори, и иако фигурите се фрески на ѕидот, тие ја заземаат истата позиција и однос кон централната сцена на Поклонението како што прават донаторите на надворешните панели на ''триптихот Портинари.''<ref name="P&R">{{Наведена книга|title=Art in Renaissance Italy|last=Paoletti|first=John T.|last2=Radke|first2=Gary M.|publisher=Laurence King Publishing|year=2005|isbn=9781856694391|edition=3rd|pages=275–79}}</ref> Веднаш по комисијата за капелата Сасети, од Гирландајо било побарано да ги обнови фреските во хорот на Санта Марија Новела, кој ја формирал капелата на семејството Ричи. Семејствата Торнабуони и Торнакинци, кои биле многу поистакнати од Ричи, ги презеле трошоците за реставрација, со одредени договорни услови.{{Efn|Според Вазари, прашањето за зачувување на грбот на Ричи довело до судски спор.}} Фреските на капелата Торнабуони биле насликани во четири насоки околу трите ѕида помеѓу 1485 и 1490 година, а темите биле животите на [[Богородица|Дева Марија]] и [[Јован Крстител|Свети Јован Крстител]].<ref name="Vasari"/> [[Податотека:Angel_Appearing_to_Zacharias_(detail)_-_1486-90.JPG|мини|Детали од ''ангелот што му се појавува на Захарија'' и покажува портрети на филозофите Марсилио Фичино, Кристофоро Ландино, Анџело Полицијано и Деметриос Халкондил]] Во овој циклус, нема помалку од дваесет и еден портрети на семејствата Торнабуони и Торнаквинци. Во ''Ангелот што му се појавува на Захарија'', има портрети на членовите на Академијата Медичи: Ањоло Полицијано, Марсилио Фичино и други.<ref name="Vasari"/> Капелата Торнабуони била завршена во 1490 година со олтарното дело веројатно изведено со помош на браќата на Доменико, Давиде и Бенедето;<ref name="Vasari" /> и витраж на дизајнот на Гирландајо.  Доменико насликал жртвеник за Џовани Торнабуони за да ја одбележи неговата прва сопруга која починала при породување, како и мајката на Џовани. ''Богородица со двете Марии'' сега е во Лувр. Тоа е единствениот пат кога двете Марии се гледаат без Марија Магдалена. Тие обично се прикажани заедно како Три Марии. Меѓутоа, Марија Магдалена никогаш не била бремена  така што не била соодветна тема за овој жртвеник. [[Податотека:Domenico_ghirlandaio,_visitazione,_1491,_da_cappella_di_lorenzo_tornabuoni_in_s.m._maddalena_de'_pazzi_a_fi,_02.JPG|лево|мини| ''Посета'', околу 1491 година]] Иако главно познат по неговите циклуси на фрескоживопис, Гирландајо насликал голем број на олтари, вклучувајќи ''ја Богородица обожавана од светите Зенобиј, Јуст и други'', насликана за црквата Свети Јуст, сега во галеријата [[Уфици]] и ''Обожувањето на мудреците'' во сиропиталиштето во Фиренца, Болницата на невините, во кој вклучил автопортрет. Други слики на панели вклучуваат ''Христос во слава со Ромуалд и други светци'', во Бадија на Волтера и ''Посетата'' сега во [[Лувр]], која го носи последниот утврден датум (1491) од сите негови дела. Гирландајо насликал голем број панелни портрети на познати идентитети, како што е неговиот профил на портретот на Џована Торнабуони, нарачан во 1488 година<ref name="P&R"/> Можеби најпознат му е ''Портретот на старецот и неговиот внук'', извонреден и по нежноста на изразувањето и по реализмот со кој е прикажан изобличениот нос ( ринофима ) на старецот. Според Вазари, Гирландајо насликал и неколку сцени на класични теми со голи фигури, вклучително и ''Вулкан и неговите помошници кои коваат громови'', за Лоренцо II де Медичи, но кои повеќе не постојат. Тој, исто така, изработил дизајни за голем број мозаици, вклучувајќи го и ''Благовештението'', на порталот на [[Фирентинска катедрала|катедралата во Фиренца]].<ref name="Vasari"/> === Смрт === Гирландајо починал на 11 јануари 1494 година од „пестилна треска“ и бил погребан во Санта Марија Новела.<ref name="Vasari"/><ref>Treccani biographical dictionary: "Il B. morì di peste l'11 genn. 1494 a Firenze e fu sepolto in S. Maria Novella."</ref> Денот и месецот на неговото раѓање остануваат недокументирани, но е забележано дека починал на почетокот на јануари од неговата четириесет и петта година. Тој бил женет двапати и оставил шест деца. Еден од неговите три сина, Ридолфо Гирландајо, исто така станал сликар. Иако имал долга низа потомци, презимето изумрело во XVII век, кога неговите последни членови влегле во манастирите. == Критичка проценка и наследство == Гирландајо работел главно во фрескоживопис, при што голем број важни дела биле изведени во темпера. Вазари наведува дека Гирландајо бил првиот што ја напуштил, во голем дел, употребата на позлата во неговите слики, претставувајќи ги со сликање сите предмети направени од злато. Ова не е применливо за целиот негов опус, бидејќи деталите во некои слики, на пример, жртвеникот на ''Обожавањето на овчарите'' (сега во академијата во Фиренца ) биле изведени во златни листови.{{Sfn|Rossetti|1911}} [[Податотека:Birth_of_St_Mary_in_Santa_Maria_Novella_in_Firenze_by_Domenico_Ghirlandaio.jpg|лево|мини| ''Раѓањето на Марија'', капелата Торнабуони (1485–90), се чини дека претставува домашна сцена од животот на современото благородништво од Фиренца]] Според Вилијам Мајкл Росети, „шемата на композицијата на [Гирландајо] е голема и пристојна; неговото кјароскуро одлично, а особено неговите перспективи, кои тој би ги дизајнирал на многу разработен размер само со око; неговата боја е поотворена за критика, но оваа забелешка многу помалку се однесува на фреските отколку на температурните слики, кои понекогаш се премногу широки и грубо светли“. Според Вазари, неговото чувство за перспектива било толку акутно што направил цртежи на римски споменици како [[Колосеум]]от во кој работел целосно со око, кои подоцна се покажале дека имаат математички точна пропорција и линеарна перспектива кога се мери.<ref name="Vasari"/> Гирландајо е заслужен и како учител на [[Микеланџело Буонароти|Микеланџело]]. Франческо Граначи е уште еден од неговите ученици.<ref name="Vasari"/> Според Вазари, овие двајца ги испратил Гирландајо на Академијата Медичи, кога Лоренцо де Медичи ги побарал неговите двајца најдобри ученици. Иако Микеланџело се сметал себеси првенствено за скулптор, во шеснаесеттиот век требало да го следи својот господар како сликар на фрески, во Сикстинската капела.<ref>Goldscheider, Ludwig, ''Michelangelo'', Phaidon, (1953)</ref> Гирландајо бил многу пофален од Вазари: „[Гирландајо] кој, по својот талент и од големината и огромниот број на неговите дела, може да се нарече еден од најважните и најодлични мајстори на времето. Во деветнаесеттиот век Џејкоб Буркхард и другите го пофалиле за неговите композиции, за неговата техничка способност и за реалистичниот квалитет на неговите фигури, кои Арчибалд Џозеф Кроу и Џовани Батиста Кавалкасел ги гледале како иновативни како оние на Џото.<ref name="AR" /> До крајот на деветнаесеттиот век, вреднувањето на неговата работа ослабела и дури во 1994 година, на петстотината годишнина од смртта на уметникот, интересот за него повторно се разгорел.<ref name="AR" /> {{Efn|Забележете дека статијата на Розенауер погрешно ја наведува 1994 година како годишнина од раѓањето на уметникот, а не од смртта.}} Во тоа време се одржал симпозиум и потоа биле објавени длабински монографии за уметникот. Розенауер ја коментирал корисноста на сликите на Гирландајо како сликовити записи за историчарот.<ref name="AR"/> == Дела на Гирландајо == === Портрети === <gallery> Податотека:Ghirlandaio, Domenico - An Old Man and His Grandson - Louvre - Google Art Project.jpg|Портрет на старец со неговиот внук, (околу 1490) музеј Лувр Податотека:Ghirlandaio-Giovanna Tornabuoni.jpg|Портрет на Џована Торнабуони, (1488) Музеј Тисен-Борнемиса, Мадрид Податотека:Domenico ghirlandaio, ritratto di giovane donna, lisbona.jpg|Портрет на млада жена, музеј Калуст Гулбенкијан </gallery> === Олтарници === <gallery> Податотека:Domenico ghirlandaio, Madonna in Glory with Saints, munich.jpg|(околу 1490) Алте Пинакотек, Минхен Податотека:Domenico Ghirlandaio Madonna and Child enthroned with Saint c 1483.jpg|Мадона и детето обожувани од Свети Зенобиј и Свети Јуст, (околу 1483), Уфици, Фиренца </gallery> === Фрески === <gallery> Податотека:Domenico ghirlandaio, san girolamo 01.jpg|Свети Џером, (1480), Огнисанти, Фиренца]] Податотека:Ghirlandaio, Domenico - Calling of the Apostles - 1481.jpg|Повикот на апостолите, (1481), една од сериите во Животот на Христос нарачана за Сикстинската капела Податотека:Ghirlandaio, ultima cena di san marco.jpg|Тајната вечера, (1486) Сан Марко, Фиренца  </gallery> === Детали === <gallery> Податотека:Domenico ghirlandaio, san girolamo 02.jpgДетали за Свети Јероним во неговата студија, предмети од мртва природа вклучуваат капа на неговиот кардинал, очила, часовник и печат Податотека:Cappella sassetti, Stigmata of Saint Francis 02.jpg|Детали за пејзажот во Стигмата на Свети Фрањо Податотека:Ghirlandaio, ultima cena di san marco, dettaglio 02.jpg|Детали од „Тајната вечера“ во трпезаријата во Сан Марко што ја покажува вештината на Гирландајо за природно прикажување на фигури и сликање предмети како што се шишиња, цреши и сребрена солена визба </gallery> == Белешки == {{Белешки}} == Наводи == {{Наводи}} === Извори === * {{Наведена книга|title=Art of the Italian Renaissance|last=Chastel|first=André|publisher=Alpine Fine Arts Collection|year=1983|isbn=0-88168-139-3|location=UK}} == Надворешни врски == {{Ризница-вметнато}} * [[c:Paintings by Domenico Ghirlandaio|Слики од Доменико Гирландајо со детали за секоја од нив]] * [https://web.archive.org/web/20170913041757/http://ghirlandaio.it/ ghirlandaio.it], Музеи и изложби во Фиренца * [http://www.wga.hu/html/g/ghirland/domenico/index.html Веб галерија на уметност] * [https://web.archive.org/web/20070711044540/http://www.aiwaz.net/gallery/ghirlandaio-domenico/gc120 Ghirlandaio во виртуелната уметничка галерија Panopticon] * [https://web.archive.org/web/20071004074810/http://www.paradoxplace.com/Perspectives/Italian%20Images/Montages/Firenze/SS%20Trinita.htm Фреските на Капела Сасети на Гирландајо] * [https://maps.google.com/maps/ms?ie=UTF8&hl=en&msa=0&msid=116169465073997154563.00048bbe6e9d875861b56&z=16 Каде да ги најдете делата на Гирландајо во Фиренца] * [https://web.archive.org/web/20100714194727/http://www.museothyssen.org/thyssen/videoplayer/40 Изложба Ghirlandaio и ренесансна Фиренца] * [http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/ref/collection/p15324coll10/id/187505 ''Италијански слики: Фирентинско училиште''], каталог за збирки што содржи информации за уметникот и неговите дела (види страници: 128–137). * [https://www.nga.gov/collection/artist-info.1336.html Доменико Гирландајо во Националната галерија на уметност] * Карл Брендон Стрелке, „ [https://publications.philamuseum.org/entries/101837 ''Човекот на тагата (Христос крунисан со трње)'' од Доменико Гирландајо (кат. 1176а)]{{Мртва_врска|date=April 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} “ во ''[https://publications.philamuseum.org/jgj/vol1 Збирката Џон Г. Џонсон: Историја и избрани дела]{{Мртва_врска|date=April 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}  ,'' бесплатна дигитална публикација на Музејот на уметност во Филаделфија. {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Г}} [[Категорија:Римокатолички сликари]] [[Категорија:Починати во 1494 година]] [[Категорија:Родени во 1449 година]] [[Категорија:Италијански ренесансни сликари]] [[Категорија:Фрескосликари]] cagy2l94m00ylxqazeryqf9y7pumuo2 0 1319308 5581812 5428745 2026-06-24T09:03:22Z BosaFi 115936 5581812 wikitext text/x-wiki '''Венедигер''' ({{langx|de|Venedigergruppe}}) — [[планински венец]] на [[Централни Источни Алпи|Централноисточните Алпи]]. Заедно со групата Гранацпице, Групата Глокнер, Групата Голдберг и Групата Анкогел, го формира главниот гребен на [[Високи Таури]]. Највисокиот врв е Гросвенедигер со 3,657 м (АА), кој го дава своето име на целата таа група. Значителни делови од групата Венедигер припаѓаат на јадрото на националниот парк Хај Тауерн. == Географија == [[Податотека:Foto_Großvenediger.jpg|лево|мини|Врв Гросвенедигер (највисока точка, задна лева страна), поглед од колибата Јоханис во близина на Прагратен на југ]] Групацијата Венедигер се наоѓа во [[Австрија]] во сојузните покраини [[Салцбург (покраина)|Салцбург]] и [[Тирол (покраина)|Тирол]], а исто така и во [[Италија]] во автономната провинција [[Јужен Тирол]]. Поголемиот дел од опсегот се наоѓа во Источен Тирол.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.austrianmap.at:80/|title=http://www.austrianmap.at/|last=Gammer|first=Harald|work=www.austrianmap.at|accessdate=2026-06-24}}</ref> Групацијата Венедигер го вклучува западниот дел од главниот синџир на опсегот Хај Тауерн. Патот за премин Фелбер Тауерн минува низ алпскиот врв помеѓу Салцбург и Источен Тирол на источната страна на опсегот. Групата Венедигер е [[Ледник|најглацијалниот]] планински венец во Високиот Тауерн. Славата на главниот самит во групата, Гросвенедигер, прилично ги засенува другите региони и планини, иако групата има голем број на врвови, планински патеки и алпски колиби. Потеклото на неговото име е нејасно. Според една легенда, кога локалните овчари за прв пат ја виделе џиновската маса на ледникот Венедигер, мислеле дека гледаат во блескавата површина на морето со град („[[Венеција]]“). Сепак, името може да се врати на средновековните велшки (венецијански) трагачи кои барале руда од [[кобалт]] и [[манган]] во областа. == Соседни опсези == Групата Венедигер се граничи со следните други опсези на Алпите: * Кицбиел Алпите (на север) * Група Гранатшпице (на исток) * Планините Вилгратен (на југ) * Ризерфернер група (на југозапад) * Цилертал Алпи (на запад) == Граници == [[Податотека:Innergschloess.jpg|мини|Поглед од долината Гшлос во близина на Матреи, гледајќи кон запад]] На север, долината Оберпинцгау на реката [[Залцах]] ја формира границата од Кримл низводно до градот [[Митерсил]]. На исток границата тече од Митерсил кон југ нагоре по потокот Фелбербах, преку превојот Фелбер Тауерн и продолжува по Тауернбах до Матреи во Остирол. Оттаму продолжува кон југ по реката Изел до селото Хубен (дел од општината Матреј). На југ долината Дефереген ја оцртува границата од Хубен долж Шварзах, упатувајќи се нагоре до алпите Јагдхаус и превојот Кламлхох. Од Кламлхох се движи надолу по Кламлбах и низ долината на Јужниот Тирол Реин до Песок во Тауферс. На запад, нејзиниот периметар се протега по долината Тауферер Арнтал од Санд во Тауферс до преминот Бирнлуке и надолу од Кримлер Аче до Кримл во долината Салзах. Додека јасно дефинираните странични гребени редовно се разгрануваат на север од главниот синџир на групата Венедигер, кон југ планината има тенденција да се протега на поголема површина формирајќи свои подгрупи: Групата Дирек, [[Panargenkamm|Панаргенкам]] и Групата Ласерлинг. Сместена помеѓу силно глацираниот главен врв и групата Ласерлинг западно од Матреи, долината Вирген, единствената трајно населена долина во рамките на групата Венедигер. {{Панорама|VenedigerPanorama from S.jpg|1000px|Централната група Венедигер од [[Кројцшпице]] (3.164 м) на југ}} == Наводи == {{наводи}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Високи Таури]] [[Категорија:Планински венци на Алпите]] 0xp1v4s0faxk8p4n6p09qsoyt4ybiq1 0 1324293 5581746 5391694 2026-06-24T06:28:00Z Bjankuloski06 332 Додадена категорија 5581746 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Giovanni Alberti (page 65 crop).jpg|200px|мини|Џовани Алберти]] '''Џовани Алберти''' ([[Рим]], 1558–1601) — италијански сликар, познат по неговото перспективно сликарство (квадратура). Тој исто така бил поет и писател за уметнички критичар. == Биографија == [[Податотека:Trevi_-_s_Silvestro_al_Q_-_coro_3210018.JPG|мини|San Silvestro al Quirinale со фрески од Џовани Алберти и неговиот брат Херубино]] Брат на Алесандро и Херубино Алберти и трет син на Алберто, тој е роден во Борго.<ref name="bry">{{Harvnb|Bryan|1886}}</ref> Во 1586 година отишол во Сабионета (близу Мантуа) за да му помогне на својот брат Алесандро во Палацо Дукале и ги насликал фиктивните колонади на крајните ѕидови на галеријата. Ова патување му дало можност да ги проучува илузионистичките фрески на Андреа Мантења во Мантуа и на Кореџо во Парма. Заминал во Рим за време на папството на [[Папа Григориј XIII|Григориј XIII]], кој го вработил во папската палата на Монте Кавало и во [[Апостолски дворец]]. Тој се истакнувал во сликарството на пејзажи и перспектива, во кои фигурите обично ги сликал Херубино. Тој, исто така, бил вработен од [[Папа Климент VIII|Климент VIII]], да го наслика [[Базилика Свети Јован Латерански|свети Јован Латерански]], и, заедно со неговите браќа, да ја украси Сала Клементина во Ватикан. За ова дело, кое било започнато во 1595 година и завршено во 1598 година, двајцата сликари ( Алесандро починал за време на извршувањето) добиле 3050 скуди.<ref name="bry">{{Harvnb|Bryan|1886}}</ref> Во 1590-тите Џовани и Херубино насликале фрески во Капела Маџоре во Сан Силвестро ал Квиринале, каде сложените перспективни ефекти вклучуваат тромпе-л'ил окулус над олтарот.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=bhNUfHFP_28C|title=Sixteenth-Century Italian Drawings in New York Collections|last=Griswold, William|last2=Simon, Linda Wolk|publisher=Metropolitan Museum of Art|year=1994|isbn=9780870996887|location=New York|pages=98}}</ref> Алберти работел и во својот роден град, во [[Мантова]], [[Перуџа]], [[Фиренца]] и на други места. Починал во Рим во 1601 година. Неговиот портрет е поставен во академијата Свети Лука, а друг во [[Уфици]] во Фиренца.<ref name="bry">{{Harvnb|Bryan|1886}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Брајан (трето издание)|title=Alberti, Giovanni|volume=1}} * [https://www.wga.hu/frames-e.html?/bio/a/alberti1/giovanni/biograph.html Биографија] {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Алберти, Џовани}} [[Категорија:Италијански ренесансни сликари]] [[Категорија:Починати во 1601 година]] [[Категорија:Родени во 1558 година]] [[Категорија:Фрескосликари]] 2dhiww62e1vf2a5fudt5vkxnl2s726i 0 1324321 5581738 5429678 2026-06-24T06:27:46Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Додадена категорија 5581738 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Уметник|name=Мануил Панселин|image=Податотека:Majestas Domini of Protat.jpg|caption=Фреска на [[Исус]] во престол, од Панселин|birth_name=|birth_date=доцен 13 век|birth_place=[[Солун]]|death_date=ран 14 век|death_place=[[Солун]]|nationality=[[Римска Империја|Римјанин]]|known_for=[[Иконографија]] и [[хагиографија]]|training=|movement=[[Македонска уметност (Византија)|Македонска школа]]|notable_works=|patrons=|awards=|website=}} '''Мануил Панселин''' ({{langx|el|Μανουήλ Πανσέληνος}}) ― [[Римска империја|римски]] [[фрескописец]] и [[Икона|иконописец]] во доцната Римска Империја. Тој бил активен во [[Македонија (регион)|Македонија]] и е најистакнатата личност на палеолошката ренесанса и Македонската сликарска школа, со средиште во вториот град на империјата, [[Солун]].<ref>{{Наведена книга|title=Manuel Panselinos from the Holy Church of the Protaton|last=Tsigaridas|first=Euth. N.|publisher=Hagioritiki Estia|year=2003|location=[[Атина]]|pages=5}}</ref> == Историја == Мануил Панселин е роден кон крајот на 13 век во [[Солун]]. Негови главни дела биле иконографијата и [[фрески]]те. Неговите дела се наоѓаат во неколку манастири на [[Света Гора]]: Ватопеди, [[Велика Лавра]] и црквата Протатон во Кариес . Неговото најважно дело е муралното сликарство на црквата Протатон (Успение на Богородица). Негови современици биле Ѓорѓи Калиерг(ис), [[Михаил и Евтихиј|Михаил Астрапа и Евтихиј Астрапа]]. Некои историчари веруваат дека Калиерг бил еден од неговите ученици поради сличноста во стиловите на сликање.<ref>{{Наведено списание|last=Alin|first=Trifa Razvan|date=март 2011|title=MASTER MANUIL PANSELINOS AND THE MACEDONIAN SCHOOL OF PAINTING|url=http://www.ejst.tuiasi.ro/Files/26/13-23Trifa.pdf|journal=European Journal of Science and Theology|volume=7|issue=1|pages=13–23|via=European Journal of Science and Theology website}}</ref> Сепак, традицијата да му се припишуваат атонските слики на Панселин датира од 17 век, а дури во 18 век Дионисиј Фурнански тврди дека е роден во Солун и дека некои правила во својата работа ги извел од него.<ref name="ODB">{{Oxford Dictionary of Byzantium|title=Panselinos, Manuel|last=Cutler|first=Anthony|page=1572}}</ref> Панселин понекогаш е привремено поистоветуван со Михаил Астрапа или друг член на истото семејство, но без цврсти докази.<ref name="ODB" /> == Галерија == <gallery mode="packed-hover" heights="160"> Nedremannoe_Oko_freska.jpg|[[Исус]] како дете, манастир Протатон, Карија Paintings of John the Baptist of Protat.jpg|[[Јован Крстител]], манастир Протатон, Карија Photina of Protat.JPG|Исус и Самарјанка, манастир Протатон, Карија Presentation of Mary of Protat.jpg|[[Воведение на Пресвета Богородица во храм|Воведение на Богородица]], манастир Протатон, Карија Saint Demetrius of Protat.JPG|[[Свети Димитрија Солунски]], манастир Протатон, Карија Saint Eustace of Prorat.jpg|[[Свети Евстатиј Плакида|Свети Евстатиј]], манастир Протатон, Карија Saint Euthymius Chapel, Thessaloniki Fresco 1302-1303.jpg|[[Фреска]] од [[капела]]та „Св. Ефтимиј“, [[Солун]] Saint John the Evangelist on Patmos of Protat.jpg|Јован Евангелист, манастир Протатон, Карија Saint Mercurius and Artemius of Antioch.JPG|Свети Меркуриј и Артемиј Антиохиски, манастир Протатон, Карија Theodore Stratilat and Theodore Tyron of Protat.JPG|Свети [[Теодор Стратилат]] и [[Теодор Тирон]], манастир Протатон, Карија Μανουήλ Πανσέληνος,Πρωτατο Αγ.Ορους 13ος αιώνας 2.jpg|[[Исусово воскресение]], манастир Протатон, Карија Μανουήλ Πανσέληνος,Πρωτατο Αγ.Ορους 13ος αιώνας 3.gif|[[Христово распнување]], манастир Протатон, Карија Μανουήλ Πανσέληνος,Πρωτατο Αγ.Ορους 13ος αιώνας.jpg|Исус и крстот, манастир Протатон, Карија </gallery> == Поврзано == * [[Јован Пагомен]] * [[Теодор Апсевд]] == Наводи == {{Наводи}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Панселин, Мануил}} [[Категорија:Византијци од 14 век]] [[Категорија:Византијци од 13 век]] [[Категорија:Христијанството во средновековна Македонија]] [[Категорија:Починати во 14 век]] [[Категорија:Родени во 13 век]] [[Категорија:Родени во непозната година]] [[Категорија:Христијанска иконографија]] [[Категорија:Римски Солуњани]] [[Категорија:Римски сликари]] [[Категорија:Фрескосликари]] aa5bka3gjcxvilqqxhty5tbajexwhbd 0 1324327 5581747 5262815 2026-06-24T06:28:52Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Додадена категорија 5581747 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Noetsch_Saak_Friedhof_Monumentalwerk_Koligs_Michorgrab_20052007_41.jpg|мини| ''Богородица со дете'' (1927-1929), фреска, [[Корушка]]]] '''Антон Колиг''' (1 јули 1886 – 17 мај 1950) бил австриски [[Експресионизам|експресионистички]] сликар. == Биографија == Антон Колиг е роден во Нојтишајн како син на салонскиот уметник Фердинант Колиг. Студирал на Виенската школа за уметност и занаетчиство кај [[Оскар Кокошка]] во 1904–1907 година, а потоа од 1907 година ги продолжил студиите на Академијата за ликовни уметности во Виена под раководство на Хајнрих Лефлер и Алојз Делуг. Во 1911 година, делото претставено од него на изложбата го привлекло вниманието на специјалистите кои му доделија стипендија на Колиг и му организирале патување во Франција. По избувнувањето на војната, тој се вратил во Австрија. За време на Првата светска војна, почнувајќи од 1916 година, бил на воена служба, а работел како воен уметник во Виена. Колиг бил професор во Штутгарт од 1928 до 1943 година. Во 1944 година, тој бил сериозно повреден како резултат на бомбардирањето на сојузниците во Втората светска војна. Последните години од својот живот ги поминал во Ноч им Гаилтал, каде што починал на 17 мај 1950 година. Антон Колиг е претставен во австриската галерија Белведере, во Воено-историскиот музеј и во колекцијата Леополд, како и во колекцијата Есл и во Уметничката галерија на Корушка. == Поврзано == [[Податотека:Anton_Kolig_-_Portrait_of_the_Schaukal_Family.jpg|мини|''Портрет на семејството Шаукал'', 1911 година, масло на платно, 160 cm × 160 cm, Леополд колекција II, Виена]] * Соочување со модерното: Портретот во Виена 1900 година == Литература == * Edwin Lachnit. "[http://www.oxfordartonline.com/subscriber/article/grove/art/T047206 Kolig, Anton.]" In Grove Art Online. Oxford Art Online, (accessed January 9, 2012; subscription required).{{BBKL|k/kolig_a|band=23|spalten=837-841|autor=Wilhelm Baum}} <bdi><cite class="citation book cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true" id="CITEREFWilhelm_Baum2004">[[Специјални: Извори на книги/3-88309-155-3|3-88309-155-3]]</cite></bdi> == Надворешни врски == {{Ризница-ред}} * [http://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=Anton+Kolig&role=&nation=&prev_page=1&subjectid=500017377 Entry for Anton Kolig] on the Union List of Artist Names * {{DNB-портал|11856482X}} * https://www.antonkolig.at/ {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Колиг, Антон}} [[Категорија:Починати во 1950 година]] [[Категорија:Родени во 1886 година]] [[Категорија:Австриски сликари]] [[Категорија:Екпресионисти]] [[Категорија:Фрескосликари]] 44o4gh824xx4kf9x7pqe8ksxbt3dk37 0 1340962 5581711 5574002 2026-06-24T02:20:26Z Bjankuloski06 332 /* Араукански кокошки */ Печатна грешка, replaced: октри → откри 5581711 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Viking landing.jpg|мини|десно|300п|Историска реконструкција на [[Викинзи|викиншкото]] истоварување во [[Ланс о Медоуз]]]] '''Теории за претколумбовски прекуокеански контакт''' — шпекулативни теории што посочуваат на можни посети на [[Америка]] и/или можни контакти со [[Американски староседелци|американските староседелци]] што биле направени од луѓе од [[Африка]], [[Азија]], [[Европа]] и [[Океанија]] пред [[Колумбови патувања|првото патување]] на [[Кристофер Колумбо]] до [[Кариби]]те во 1492 година, т.е. за време на [[Претколумбовска Америка|претколумбовскиот период]].<ref name="RileyKelley2014">{{cite book |last1=Riley |first1=Carroll L. |url=https://books.google.com/books?id=lmvUBAAAQBAJ&pg=PT9 |title=Man Across the Sea: Problems of Pre-Columbian Contacts |last2=Kelley |first2=John Charles |last3=Pennington |first3=Campbell W. |last4=Rands |first4=Robert L. |publisher=University of Texas Press |year=2014 |isbn=9781477304778 |page=9 |doi=10.7560/701175 |jstor=10.7560/701175 |oclc=1301929527 }}</ref> Проучувањата помеѓу 2004 и 2009 година укажуваат на можноста дека најраните човечки [[Населување на Америка|преселби во Америка]] веројатно биле направени со брод од Берингија и продолжиле надолу долж брегот на [[Тихи Океан|Тихиот Океан]] за време на или пред копнените преселби преку беринговиот копнен мост,<ref name="science20170810">{{cite journal |author=Wade |first=Lizzie |date=August 10, 2017 |title=Most archaeologists think the first Americans arrived by boat. Now, they're beginning to prove it |url=https://www.science.org/content/article/most-archaeologists-think-first-americans-arrived-boat-now-they-re-beginning-prove-it |journal=Science}}</ref> којшто за време на леденото доба ги поврзувал подрачјата на денешен [[Сибир]] и [[Аљаска]]. Дали имало прекуокеански патувања низ историјата коишто довеле до претколумбовски контакт меѓу американските староседелци и патниците од други континенти е предмет на жестока дебата. Само неколку примери на претколумбовски контакт се општо прифатени од страна на водечките научници и истражувачи. [[Јупици]]те и [[Алеути]]те, коишто живеат од двете страни на Беринговиот Проток, имале чести меѓусебни контакти, а евроазиски трговски добра биле откриени во археолошките наоѓалишта во Аљаска.<ref>{{Cite journal |last1=Kunz |first1=Michael L. |last2=Mills |first2=Robin O. |date=April 2021 |title=A Precolumbian Presence of Venetian Glass Trade Beads in Arctic Alaska |url=https://www.cambridge.org/core/journals/american-antiquity/article/abs/precolumbian-presence-of-venetian-glass-trade-beads-in-arctic-alaska/3465746929B31ADBC6E1D1A23D09A2CD |journal=American Antiquity |language=en |volume=86 |issue=2 |pages=395–412 |doi=10.1017/aaq.2020.100 |issn=0002-7316 |oclc=9008993516 |s2cid=233337921}}</ref> Поморските истражувања на [[Викинзи|нордиските народи]] од [[Скандинавија]] во текот на 10. век довеле до [[Нордиско населување на Америка|нордиско населување]] на [[Гренланд]] и базниот камп [[Ланс о Медоуз]]<ref name="Kuitems,etal2022">{{cite journal |last1=Kuitems |first1=Margot |last2=Wallace |first2=Birgitta Linderoth |last3=Lindsay |first3=Charles |last4=Scifo |first4=Andrea |last5=Doeve |first5=Petra |last6=Jenkins |first6=Kevin |last7=Lindauer |first7=Susanne |last8=Erdil |first8=Pınar |last9=Ledger |first9=Paul M. |last10=Forbes |first10=Véronique |last11=Vermeeren |first11=Caroline |last12=Friedrich |first12=Ronny |last13=Dee |first13=Michael W. |date=January 2022 |title=Evidence for European presence in the Americas in ad 1021 |journal=Nature |language=en |volume=601 |issue=7893 |pages=388–391 |bibcode=2022Natur.601..388K |doi=10.1038/s41586-021-03972-8 |issn=0028-0836 |oclc=9389057830 |pmc=8770119 |pmid=34671168}}</ref> во [[Њуфаундленд]],<ref name="CordellLightfoot2008">{{cite book|author1=Linda S. Cordell|author2=Kent Lightfoot|author3=Francis McManamon|author4=George Milner|title=Archaeology in America: An Encyclopedia &#91;4 volumes&#93;: An Encyclopedia|url=https://books.google.com/books?id=arfWRW5OFVgC&pg=PA83|year=2008|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-0-313-02189-3|pages=82–83}}</ref> што му претходи на Колумбовото патување до Америка за околу 500 години. Скорешните генетски проучувања укажуваат дека некои источни [[Полинезијци|полинезиски народи]] имаат [[генетски примеси]] од крајбрежните народи во западните делови на [[Јужна Америка]] со проценет период на контакт околу 1200 година.<ref name=":0">{{Cite journal|last1=Ioannidis|first1=Alexander G.|last2=Blanco-Portillo|first2=Javier|last3=Sandoval|first3=Karla|last4=Hagelberg|first4=Erika|last5=Miquel-Poblete|first5=Juan Francisco|last6=Moreno-Mayar|first6=J. Víctor|last7=Rodríguez-Rodríguez|first7=Juan Esteban|last8=Quinto-Cortés|first8=Consuelo D.|last9=Auckland|first9=Kathryn|last10=Parks|first10=Tom|last11=Robson|first11=Kathryn|date=2020-07-08|title=Native American gene flow into Polynesia predating Easter Island settlement|journal=Nature|volume=583|issue=7817|pages=572–577|language=en|doi=10.1038/s41586-020-2487-2|pmid=32641827|pmc=8939867 |bibcode=2020Natur.583..572I|s2cid=220420232|issn=0028-0836}}</ref> Научните и истражувачките реакции на другите тврдења за попраисториски, претколумбовски прекуокеански контакт се различни. Некои од овие тврдења се разгледани во угледни научно-истражувачки извори. Многу други тврдења се засноваат само на случајно или двосмислено толкување на археолошки докази, откритие на наводни [[неумесен артефакт|неумесни артефакти]], површни културолошки споредби, коментари во историски документи или раскажувачки записи. Ваквите тврдења биле отфрлени како [[гранична наука]], [[псевдоархеологија]] или [[псевдоисторија]].<ref name="Fagan2006">{{cite book|editor1-last=Fagan|editor1-first=Garrett G. |last1=Fagan |first1=Garrett G. |title=Archaeological Fantasies: How Pseudoarchaeology Misrepresents the Past and Misleads the Public|chapter=Diagnosing pseudoarchaeology |chapter-url=https://books.google.com/books?id=sIYpx9mzd4gC&pg=PA40 |year=2006 |publisher=Psychology Press |isbn=978-0-415-30592-1 |page=405}}</ref> == Тврдења за австронезиски контакт == === Човечка генетика === Помеѓу 2007 и 2009 година, генетичарот [[Ерик Торсби]] со свои колеги објавил две студии во списанието „[[HLA (списание)|Tissue Antigens]]“ во коишто се наведува дека има докази за американски староседелски генетски придонес во населението на [[Веигденски Остров|Велигденскиот Остров]] и дека веројатно настанал пред откривањето на островот од страна на Европејците.<ref>{{cite journal | doi = 10.1111/j.1399-0039.2006.00717.x |title= Molecular genetic studies of natives on Easter Island: evidence of an early European and Amerindian contribution to the Polynesian gene pool | year = 2007 | last1 = Lie | first1 = B. A. | last2 = Dupuy | first2 = B. M. | last3 = Spurkland | first3 = A. | last4 = Fernández-Viña | first4 = M. A. | last5 = Hagelberg | first5 = E. | last6 = Thorsby | first6 = E. | journal = Tissue Antigens | volume = 69 |issue= 1 | pages = 10–18 | pmid=17212703}}</ref><ref>{{cite journal | doi = 10.1111/j.1399-0039.2009.01233.x | title= Further evidence of an Amerindian contribution to the Polynesian gene pool on Easter Island | year = 2009 | last1 = Thorsby | first1 = E. | last2 = Flåm | first2 = S. T. | last3 = Woldseth | first3 = B. | last4 = Dupuy | first4 = B. M. | last5 = Sanchez-Mazas | first5 = A. | last6 = Fernandez-Vina | first6 = M. A. | journal = Tissue Antigens | volume = 73 | issue = 6 | pages = 582–5 | pmid = 19493235 }}</ref> Во 2014 година, генетичарката Ана-Сапфо Маласпинас од Центарот за геогенетика на [[Копенхашки универзитет|Копенхашкиот универзитет]] објавила студија во списанието „[[Current Biology]]“ којашто открива човечки генетски докази за контакт меѓу населението на Велигденскиот Остров и [[Јужна Америка]] пред околу 600 години (1400 ± 100 години).<ref>{{cite web|last1=Westerholm|first1=Russell|title=Easter Island Was Not Populated Solely by the Polynesians, According to New Genetic Study|url=http://www.universityherald.com/articles/12415/20141024/easter-island-was-not-populated-solely-by-the-polynesians-according-to-new-genetic-study.htm|website=University Herald|access-date=December 24, 2014|date=October 24, 2014}}</ref> Во 2017 година, сеопфатна геномна студија открила дека нема американски староседелски примеси во лицата со коишто бил остварен контакт пред и по откривањето на островот од страна на Европејците.<ref name="Fehren-Schmitz Jarman Harkins Kayser 2017 pp. 3209–3215.e6">{{cite journal | last1=Fehren-Schmitz | first1=Lars | last2=Jarman | first2=Catrine L. | last3=Harkins | first3=Kelly M. | last4=Kayser | first4=Manfred | last5=Popp | first5=Brian N. | last6=Skoglund | first6=Pontus | title=Genetic Ancestry of Rapanui before and after European Contact | journal=Current Biology | publisher=Elsevier BV | volume=27 | issue=20 | year=2017 | issn=0960-9822 | doi=10.1016/j.cub.2017.09.029 | pages=3209–3215.e6| pmid=29033334 | s2cid=21693208 | doi-access=free }}</ref> Во истражување објавено во 2013 година, два остатока од народот „Ботокудо“, што е поим којшто се користи за означување на американските староседелци коишто живеат во внатрешноста на [[Бразил]] коишто говорат јазици од семејството [[Макроже]], било откриено дека се дел од [[Хаплогрупа на човечка митохондриска ДНК|хаплокрупата на мтДНК]] [[Хаплогрупа B|B4a1a1]], којашто обично се среќава меѓу [[Полинезијци]]те и другите подгрупи на [[Австронезијци]]. Овој наод е заснован врз анализа на четиринаесет черепи. Два од нив припаѓале на хаплогрупата B4a1a1, а останатите дванаесет припаѓале на поткладови на [[Хаплогрупа C1|хаплогрупата C1]] којашто е типична за американските староседелци. Истражувачкиот тим испитал различни сценарија, но ниедно од нив не можеле со сигурност да кажат дека е точно. Тие отфрлиле сценарио за директен праисториски контакт меѓу [[Полинезија]] и Бразил како „премногу неизгледно за да биде сериозно сфатено“. Иако B4a1a1 исто така се среќава меѓу [[Малагаши]]те на [[Мадагаскар]], каде што имало значителни австронезиски преселби во праисторијата, тврдењето дека присуството на B4a1a1 кај народот Ботокудо потекнува од трговија со африкански робови (вклучително и од Мадагаскар) авторите го опишале како „нереални“ предлози.<ref>{{cite journal|author1=Vanessa Faria Gonçalves |author2=Jesper Stenderup |author3=Cláudia Rodrigues-Carvalho |author4=Hilton P. Silva |author5=Higgor Gonçalves-Dornelas |author6=Andersen Líryo |author7=Toomas Kivisild |author8=Anna-Sapfo Malaspinas |author9=Paula F. Campos |author10=Morten Rasmussen |author11=Eske Willerslev |author12=Sergio Danilo J. Pena |title=Identification of Polynesian mtDNA haplogroups in remains of Botocudo Amerindians from Brazil|url=https://archive.org/details/sim_proceedings-of-the-national-academy-of-sciences-usa_2013-04-16_110_16/page/6465 |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|volume=110|issue=16|pages=6465–6469|doi=10.1073/pnas.1217905110|year=2013 |pmid=23576724 |pmc=3631640|bibcode=2013PNAS..110.6465G |doi-access=free }}</ref> Студија од 2020 година силно ја преиспитала претпоставката на трудот затоа што наводно се темели врз застарени расни поделби.<ref>{{Cite journal|last1=Santos|first1=Ricardo Ventura|last2=Douglas|first2=Bronwen|date=April 2020|title='Polynesians' in the Brazilian hinterland? Sociohistorical perspectives on skulls, genomics, identity, and nationhood|url=http://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0952695119891044|journal=History of the Human Sciences|language=en|volume=33|issue=2|pages=22–47|doi=10.1177/0952695119891044|s2cid=214400797 |issn=0952-6951}}</ref> Во 2020 година, студија во списанието „[[Nature]]“ открила дека населението на [[Мангарева]], [[Маркиски Острови|Маркиските Острови]], [[Пализерски Острови|Пализерските Острови]] и Велигденскиот Остров имале [[генетски примес]] од староседелското население во Јужна Америка, којшто бил најблизок до ДНК на денешните припадници на народот [[Сену]] од тихоокеанскиот брег на [[Колумбија]]. Авторите укажуваат дека генетските белези веројатно се последица на единечен древен контакт. Тие укажале дека настанало мешање меѓу домородните Јужноамериканци и Полинезијците од источна Полинезија помеѓу 1150 и 1230 година, како и подоцнежно мешање на Велигденскиот Остров околу 1300 година,<ref name=":0" /> но посочиле и други можни сценарија за контакт (на пример, полинезиски патувања до Јужна Америка проследени со враќање на Полинезијците во Полинезија со Јужноамериканци или пренос на јужноамерикански гени).<ref>{{cite journal|journal=Nature|last=Wallin|first=Paul|title=Native South Americans were early inhabitants of Polynesia|date=2020-07-08|volume=583|issue=7817|pages=524–525|doi=10.1038/d41586-020-01983-5|pmid=32641787|bibcode=2020Natur.583..524W|s2cid=220436442|doi-access=free}}</ref> Некои истражувачи коишто не биле вклучени во студијата укажале дека контактот е поверојатно дека настанал во Јужна Америка.<ref>{{Cite web|last=Gannon|first=Megan|date=2020-07-08|title=DNA reveals Native American presence in Polynesia centuries before Europeans arrived|url=https://www.nationalgeographic.com/history/2020/07/dna-pre-columbian-contact-polynesians-native-americans/|archive-url=https://web.archive.org/web/20200709021542/https://www.nationalgeographic.com/history/2020/07/dna-pre-columbian-contact-polynesians-native-americans/|url-status=dead|archive-date=July 9, 2020|access-date=2020-07-09|website=National Geographic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Wade|first=Lizzie|date=2020-07-08|title=Polynesians steering by the stars met Native Americans long before Europeans arrived|url=https://www.science.org/content/article/polynesians-steering-stars-met-native-americans-long-europeans-arrived|access-date=2020-07-09|website=Science {{!}} AAAS|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|last=Zimmer|first=Carl|date=2020-07-08|title=Some Polynesians Carry DNA of Ancient Native Americans, New Study Finds|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2020/07/08/science/polynesian-ancestry.html|access-date=2020-07-09|issn=0362-4331}}</ref> === Растителна генетика === Генетиката на неколку растителни видови исто така била искористена за поткрепа на претколумбовскиот контакт преку Тихиот Океан. На пример, на западниот брег на Јужна Америка има генетски различна потпопулација на кокоси. Ова се наведува како доказ за воведување од страна на австронезиски морепловци. <ref>{{Cite journal |last1=Baudouin |first1=Luc |last2=Lebrun |first2=Patricia |date=2009-03-01 |title=Coconut (Cocos nucifera L.) DNA studies support the hypothesis of an ancient Austronesian migration from Southeast Asia to America |url=https://doi.org/10.1007/s10722-008-9362-6 |journal=Genetic Resources and Crop Evolution |language=en |volume=56 |issue=2 |pages=257–262 |doi=10.1007/s10722-008-9362-6 |issn=1573-5109}}</ref> === Сладок компир === [[Податотека:Dispersion de la patate douce01.svg|мини|десно|200п|alt=Карта на светот којашто ја покажува распространетоста на слаткиот компир.|Распространетост на слаткиот компир. Црвените линии ја покажуваат веројатната распространетост благодарение на Полинезијците.]] Слаткиот компир како зеленчук којшто потекнува од Америка бил распространет во Полинезија пред европските истражувачи да стигнат до Тихиот Океан. Со помош на [[радиојаглеродно датирање]], присуството на [[сладок компир|слаткиот компир]] на [[Кукови Острови|Куковите Острови]] било проценето околу 1000 година. Современото сфаќање е дека бил однесен во средна Полинезија околу 700 година и распространет низ останатите делови од Полинезија оттаму.<ref>Van Tilburg, Jo Anne. 1994. Easter Island: Archaeology, Ecology and Culture. Washington D.C.: Smithsonian Institution Press</ref> Се наведува дека бил однесен од Полинезијци кои патувале преку Тихиот Океан до Јужна Америка и назад или дека Јужноамериканци го однеле во Полинезија.<ref>{{cite journal | last1 = Langdon | first1 = Robert | year = 2001 | title = The Bamboo Raft as a Key to the Introduction of the Sweet Potato in Prehistoric Polynesia | journal = The Journal of Pacific History | volume = 36 | issue = 1| pages = 51–76| doi=10.1080/00223340123312}}</ref> Исто така, можно е билката да пловела по океанот откако била исфрлена од товарен брод.<ref>{{cite journal|title=Modeling the prehistoric arrival of the sweet potato in Polynesia | doi=10.1016/j.jas.2007.04.004 | volume=35|issue=2 |journal=Journal of Archaeological Science|pages=355–367|year=2008 |last1=Montenegro |first1=Álvaro |last2=Avis |first2=Chris |last3=Weaver |first3=Andrew }}</ref> Според „тристраната хипотеза“, [[Филогенетика|филогенетската анализа]] укажува дека слаткиот компир од Јужна Америка бил воведен во Полинезија на најмалку два начина, од коишто едниот бил пред и другиот по контактот со Европејците.<ref>{{citation|author=Roullier, Caroline|title=Historical collections reveal patterns of diffusion of sweet potato in Oceania obscured by modern plant movements and recombination|work=PNAS|volume=110|issue=6|date=January 22, 2013|url=http://www.pnas.org/content/110/6/2205 |display-authors=etal|doi=10.1073/pnas.1211049110|pmid=23341603|pages=2205–2210|bibcode=2013PNAS..110.2205R|pmc=3568323|doi-access=free}}</ref> Сепак, други истражувачи тврдат дека слаткиот компир бил присутен во Полинезија пред околу 100.000 години, што е многу пред луѓето да го населат тој дел од светот.<ref name="Muñoz-Rodríguez Carruthers Wood Williams 2018 pp. 1246–1256.e12">{{cite journal | last1=Muñoz-Rodríguez | first1=Pablo | last2=Carruthers | first2=Tom | last3=Wood | first3=John R.I. | last4=Williams | first4=Bethany R.M. | last5=Weitemier | first5=Kevin | last6=Kronmiller | first6=Brent | last7=Ellis | first7=David | last8=Anglin | first8=Noelle L. | last9=Longway | first9=Lucas | last10=Harris | first10=Stephen A. | last11=Rausher | first11=Mark D. | last12=Kelly | first12=Steven | last13=Liston | first13=Aaron | last14=Scotland | first14=Robert W. | title=Reconciling Conflicting Phylogenies in the Origin of Sweet Potato and Dispersal to Polynesia | journal=Current Biology | publisher=Elsevier BV | volume=28 | issue=8 | year=2018 | issn=0960-9822 | doi=10.1016/j.cub.2018.03.020 | pages=1246–1256.e12| pmid=29657119 | s2cid=4885252 | doi-access=free }}</ref> [[Податотека:Thames Kumara n.jpg|мини|десно|200п|Слатки компири наменети за продажба во Темза, Нов Зеланд. Називот „кумара“ во [[Новозеландски англиски|новозеландскиот англиски]] навлегол од [[Маорски јазик|маорскиот]] и има широка употреба.]] Холандските јазичари и стручњаци за [[американски староседелски јазици]] [[Вилем Аделар]] и Питер Мускен укажале дека поимот е заеднички за полинезиските јазици и јазиците во Јужна Америка. Праполинезискиот збор *''кумала''<ref name=POLLEX-kumala>{{cite web|last1=Greenhill|first1=Simon J.|last2=Clark|first2=Ross|last3=Biggs|first3=Bruce|title=Entries for KUMALA.1 [LO] Sweet Potato (Ipomoea)|url=http://pollex.org.nz/entry/kumala1|work=POLLEX-Online: The Polynesian Lexicon Project Online|access-date=July 16, 2013|year=2010|url-status=dead|archive-date=8 February 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130208114223/http://pollex.org.nz/entry/kumala1/}}</ref> (за споредба, ''кумара'' на [[Рапанујски јазик|рапанујски]], ''’уала'' на [[Хавајски јазик|хавајски]], ''кумара'' на [[Маорски јазик|маорски]]; иако праобликот погоре е реконструиран, [[когнат]]ите надвор од [[Источнополинезиски јазици|источнополинезиското јазично семејство]] се или [[Заемка|заемки]] од источнополинезиските јазици или неправилни, што го доведува под знак прашалник праполинезиското потекло и периодот) можеби се поврзани со дијалектните [[Кечуански јазик|кечуански]] и [[Ајмарски јазик|ајмарски]] зборови ''кумар ~ кумара''; највеќе кечуански дијалекти всушност го корситат поимот ''апичу'', но ''комал'' бил сретнат во изумрениот [[кањарски јазик]] на брегот на денешен [[Еквадор]] во 1582 година. Аделар и Мускен тврдат дека сличностса во зборот за сладок компир скоро претставува доказ за случаен контакт меѓу мештани од подрачјето на Андите и јужниот Тихи Океан. Авторите наведуваат дека присуството на поимот за сладок компир посочува на редот контакт меѓу Полинезија и Јужна Америка, но не нужно на преселби.<ref name="Adelaar2004">{{cite book|author1=Willem F. H. Adelaar|author2=Pieter C. Muysekn|title=The Languages of the Andes|chapter-url=https://books.google.com/books?id=UiwaUY6KsY8C&pg=PA41|year= 2004|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-139-45112-3|page=41|chapter=Genetic relations of South American Indian languages}}</ref> === Пилешка трева === Пилешката трева (науч. ''Ageratum conyzoides'') потекнува од тропските предели на Америка и била пронајдена на Хаваите од страна на [[Вилијам Хилебранд]] во 1888 година, кој сметал дека растела таму уште пред посетата на [[Џејмс Кук]] во 1778 година. Како поткрепа на преткуковото поткрепа се наведуваат староседелскиот назив ''меје парари'' или ''меј роре'', воспоставената медицинска употреба на билката, како и употребата како мирис и во изработката на ѓерданот [[леи]].<ref>{{cite book |last1=Hillebrand |first1=William |title=Flora of the Hawaiian Islands |url=https://archive.org/details/mobot31753003034128 |date=1888 |publisher=Williams and Norgate |location=London}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Brown |first1=Forest B. H. |title=Flora of Southeastern Polynesia, III. Dicotyledons |journal=Bishop Museum Bulletin, Honolulu |date=1935 |volume=130}}</ref> === Куркума === Куркумата (науч. ''Curcuma longa'') потекнува од Азија, а постојат јазични и посредни докази за распространетоста и употребата на куркумата од страна на австронезиските народи во Океанија и на Мадагаскар. Гинтер Тесман во 1930 година (300 години по контактот со Европејците) објавил дека видот ''Curcuma'' бил одгледуван од племето [[Амахуака]] источно од горното течение на реката [[Укајали]] во Перу и дека се работело за обоена билка користена за бојадисување на телото, а соседниот народ [[Уитото]] го користел за бојадисување на лицето за свечени танци. <ref>{{cite book |last1=Tessman |first1=Günter |title=Die Indianer Nordost-Perus |date=1930 |publisher=Friederichsen, de Gruyter, & Co. |location=Hamburg |pages=161, 324}}</ref><ref>{{cite book |last1=Tessman |first1=Günter|title=Menschen ohne Gott : ein Besuch bei den Indianern des Ucayali |date=1928 |publisher=Strecker und Schroder |location=Stuttgart}}</ref> Во 1950 година, Дејвид Софер забележал дека доказите за предевропско, прекутихоокеанско воведување на билката од страна на луѓе изгледаат доста цврсти.<ref>{{cite book |last1=Sopher |first1=David E. |title=Turmeric in the Color Symbolism of Southern Asia and the Pacific Islands. |date=1950 |publisher=M.A. Thesis, University of California, Berkeley |location=Berkeley California |page=88}}</ref> === Физичка антропологија === [[Податотека:Isla Mocha 1.jpg|мини|десно|200п|Островот [[Моча (остров)|Моча]] покрај брегот на [[Араукански Полуостров)|Арауканскиот Полуостров]] во Чиле]] Во декември 2007 година, неколку човечки черепи биле пронајдени во музеј во [[Консепсион]]. Овие черепи потекнуваат од островот [[Моча (остров)|Моча]], којшто се наоѓа во непосредна близина на тихоокеанскиот брег на Чиле и во минатото бил населен од народот [[Мапуче]]. Според Лиза Матисо-Смит од [[Универзитет во Отаго|универзитетот во Отаго]] и Хозе Мигел Рамирез Алијага од [[Универзитет во Валпараисо|универзитетот во Валпараисо]], [[Краниометрија|краниометриската анализа]] на черепите укажува дека черепите има „полинезиски одлики“, како што се петоаголниот облик кога се гледаат одзади и заоблените вилици.<ref>{{cite journal | last1=Lawler |first1= Andrew |title=Beyond ''Kon-Tiki'': Did Polynesians Sail to South America?| url=https://archive.org/details/sim_science_2010-06-11_328_5984/page/1344 |journal=Science|date= June 11, 2010 |pages= 1344–1347 | pmid=20538927 | doi=10.1126/science.328.5984.1344 | volume=328 | issue=5984 |bibcode= 2010Sci...328.1344L }}</ref> Заоблени вилици исто така биле пронајдени при ископување предводено од Хозе Мигел Рамирез во крајбрежната месност [[Тункен]] во средишниот дел на Чиле.<ref name=playaanchatunq>{{Cite news |title=De la Polinesia a Tunquén: Evidencias de mestizaje con población local |url=http://www.upla.cl/noticias/2017/01/19/de-la-polinesia-a-tunquen-evidencias-de-mestizaje-con-poblacion-local/ |access-date=2022-05-02 |work=Playa Ancha Noticias |publisher=University of Playa Ancha |language=es|archive-date=November 1, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181101072100/http://www.upla.cl/noticias/2017/01/19/de-la-polinesia-a-tunquen-evidencias-de-mestizaje-con-poblacion-local/}}</ref> Местото на ископувањето соодветствува на подрачје со претшпански гробови и купови школки ({{langx|es|conchal}}).<ref name=playaanchatunq/> Глобален преглед на заоблените вилици меѓу различни популации покажува дека заоблените вилици, иако не се карактеристични единствено за Полинезијците, реткоста на заоблена вилица кај јужноамериканското староседелско население го поддржува гледиштето за полинезиски патници коишто отпатувале до западниот брег на Јужна Америка.<ref>{{Cite journal |title=Rocker jaw: global context for a Polynesian characteristic |journal=The Anatomical Record |last1=Scott |first1=Richard |volume=304 |pages=1776–1791 |last2=Stull |first2=Kyra E. |issue=8 |year=2021 |last3=Sbei |first3=Andrea N. |last4=McKinney |first4=Mason |last5=Scarlett R. |first5=Boling |last6=Irish |first6=Joal D.|doi=10.1002/ar.24566 |pmid=33159494 |s2cid=226276081 |url=https://researchonline.ljmu.ac.uk/id/eprint/14313/8/Rocker%20jaw%20global%20context%20for%20a%20Polynesian%20characteristic.pdf }}</ref> === Спорни докази === ==== Араукански кокошки ==== Во 2007 година, се појавиле докази коишто посочуваат на можноста за претколумбовски контакт помеѓу народот Мапуче (Арауканци) од јужно-средишните делови на Чиле и Полинезијци. Коските на [[Араукана|арауканските кокошки]] пронајдени во наоѓалиштето [[Ел Аренал]] на [[Араукански Полуостров|Арауканскиот Полуостров]], што е подрачје населено со Мапуче, поддржуваат претколумбовско воведување на видови приспособени на јужнотихоокеанските острови во Јужна Америка.<ref>{{Cite journal | last1 = Storey | first1 = A. A. | last2 = Ramirez | first2 = J. M. | last3 = Quiroz | first3 = D. | last4 = Burley | first4 = D. V. | last5 = Addison | first5 = D. J. | last6 = Walter | first6 = R. | last7 = Anderson | first7 = A. J. | last8 = Hunt | first8 = T. L. | last9 = Athens | first9 = J. S. | last10 = Huynen | doi = 10.1073/pnas.0703993104 | first10 = L. | last11 = Matisoo-Smith | first11 = E. A. | title = Radiocarbon and DNA evidence for a pre-Columbian introduction of Polynesian chickens to Chile | url = https://archive.org/details/sim_proceedings-of-the-national-academy-of-sciences-usa_2007-06-19_104_25/page/10335 | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences | volume = 104 | issue = 25 | pages = 10335–10339 | year = 2007 | pmid = 17556540 | pmc =1965514 | bibcode = 2007PNAS..10410335S | doi-access = free }}</ref> Со помош на радиојаглеродно датирање, коските пронајдени во Чиле било проценето дека потекнуваат помеѓу 1304 и 1424 година, што е пред патувањата на Шпанците. ДНК-низите на кокошките биле поврзани со оние на кокошки од [[Американска Самоа]] и [[Тонга]], и било утврдено дека се разликуваат во споредба со оние на европските кокошки.<ref>{{cite journal |url=http://www.livescience.com/history/070604_polynesian_chicken.html |title= Chicken Bones Suggest Polynesians Found Americas Before Columbus |journal=Live Science |date=June 4, 2007 |access-date=June 5, 2007 |last=Whipps |first=Heather }}</ref><ref>{{cite web|url=http://archive.archaeology.org/0801/topten/chicken.html|title=Top 10 Discoveries of 2007 – Polynesian Chickens in Chile – Archaeology Magazine Archive|work=archaeology.org}}</ref> Меѓутоа, овој наод бил оспорен во студија од 2008 година којашто под знак прашалник ја доведува методологијата и наведува дека неговите заклучоци се погрешни, иако теоријата којашто разработува можеби е вистинита.<ref>{{Cite journal | last1 = Gongora | first1 = J. | last2 = Rawlence | first2 = N. J. | last3 = Mobegi | first3 = V. A. | last4 = Jianlin | first4 = H. | last5 = Alcalde | first5 = J. A. | last6 = Matus | first6 = J. T. | last7 = Hanotte | first7 = O. | last8 = Moran | first8 = C. | last9 = Austin | first9 = J. J. | last10 = Ulm | first10 = S. | last11 = Anderson | first11 = A. J. | last12 = Larson | first12 = G. | last13 = Cooper | first13 = A. | doi = 10.1073/pnas.0801991105 | title = Indo-European and Asian origins for Chilean and Pacific chickens revealed by mtDNA | url = https://archive.org/details/sim_proceedings-of-the-national-academy-of-sciences-usa_2008-07-29_105_30/page/10308 | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences | volume = 105 | issue = 30 | pages = 10308–10313 | year = 2008 | pmid = 18663216 | pmc =2492461 | bibcode = 2008PNAS..10510308G | doi-access = free }}</ref> Отфрлањето на тврдењето било поткрепено со друга студија од 2014 година, којашто укажува дека клучната грешка е во првобитното истражување: анализата на древните и современите примероци открива единствен полинезиски генетски белег и дека претходно објавената врска меѓу предевропските јужноамерикански и полинезиски кокошки најверојатно потекнува од загадување со современа ДНК и дека овој проблем веројатно ги соборува старите студии на кокошкина ДНК со низи на хаплогрупата E.<ref>{{cite journal|last1=Thomson|first1=Vicki A|first2=Ophélie |last2=Lebrasseur |first3=Jeremy J. |last3=Austin |first4=Terry L. |last4=Hunt |first5=David A. |last5=Burney |first6=Tim |last6=Denham |first7=Nicolas J. |last7=Rawlence |first8=Jamie R. |last8=Wood |first9=Jaime |last9=Gongor |first10=Linus Girdland |last10=Flink |first11=Anna |last11=Linderholm |first12=Keith |last12=Dobney |first13=Greger |last13=Larson |first14=Alan |last14=Cooper |title=Using ancient DNA to study the origins and dispersal of ancestral Polynesian chickens across the Pacific |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|date=April 1, 2014 |volume=111 |issue=13 |pages=4826–4831 |doi=10.1073/pnas.1320412111 |pmid=24639505 |pmc=3977275 |bibcode=2014PNAS..111.4826T|doi-access=free}}</ref> Сепак, во студија од 2013 година, првобитните автори ги прошириле и образложиле своите наоди, заклучувајќи го следното:<ref>{{cite journal |title=Polynesian Chickens in the New World: a detailed application of a commensal approach|journal=Archaeology in Oceania |year=2013 |volume=48 |issue=2 |pages=101–119 |url=https://www.researchgate.net/publication/261656806 |doi=10.1002/arco.5007 |last1=Storey |first1=Alice A. |last2=Quiroz |first2=Daniel |last3=Beavan |first3=Nancy |last4=Matisoo-Smith |first4=Elizabeth }}</ref> {{cquote|Овој сеопфатен пристап покажува дека испитувањето на современите кокошкини ДНК-низи не придонесува кон нашето разбирање за потеклото на најраните кокошки во Чиле. Толкувањата засновани врз недоволно поткрепени и документирани современи популации на кокошки, одвоени од археолошките и историски докази, не одолеваат на проверка. Напротив, овој проширен извештај ќе го потврди претколумбовското потекло на остатоците од Ел Аренал и дава поддршка на нашата првобитна хипотеза дека нивната појава во Јужна Америка е најверојатно поради полинезиски контакт со Америка во праисторијата. }} Студија на јужноамериканските кокошки од 2019 година открила непозната генетска состојка којашто е главно присутна во популацијата од Велигденскиот Остров и исто така е присутна во месните популации на кокошки од јужноамериканскиот тихоокеански крај“<ref name=gallinas2019>{{Cite journal |title=The Local South American Chicken Populations Are a Melting-Pot of Genomic Diversity |journal=Frontiers in Genetics |last1=Luzuriaga-Neira |first1=Agusto |last2=Pérez-Pardal |first2=Lucía |doi=10.3389/fgene.2019.01172 |year=2019 |last3=O’Rourke |first3=Sean M. |last4=Villacís-Rivas |first4=Gustavo |last5=Cueva-Castillo |first5=Freddy |last6=Escudero-Sánchez |first6=Galo |last7=Aguirre-Pabón |first7=Juan Carlos |last8=Ulloa-Núñez |first8=Amarilis |last9=Rubilar-Quezada |first9=Makarena |last10=Vallinoto |first10=Marcelo |last11=Miller |first11=Michael R.|last12=Beja-Pereira |first12=Albano|volume=10 |page=1172 |pmid=31803242 |pmc=6877731 |doi-access=free }}</ref> Генетската блискост на кокошките од Велигденскиот Остров со јужноамериканската континентална живина може да се објасни со фактот што обете популации не биле сврстени со широкораспространети [[пасмина|пасмини]] и поради тоа останува поблиска до изворната популација од којашто потекнуваат.<ref name=gallinas2019/> Генетската блискост исто така може да посочува на заедничко потекло на овие две популации.<ref name=gallinas2019/> ==== Калифорниски кануа ==== [[Податотека:Chumash Tomol 'Elye'wun paddlers, CINMS.jpg|мини|десно|200п|''Ељевун'' — реконструирано чумашко кану]] Истражувачи, меѓу кои Катрин Клар и Тери Џонс, предложиле теорија за контакт помеѓу [[Хавајци]]те и [[Чумаши]]те од [[Јужна Калифорнија]] помеѓу 400 и 800 година. Кануата со прицврстени талпи изработени од Чумашите и соседните [[Тонгванци]] се единствени меѓу староседелските народи во Северна Америка, но имаат сличен изглед со поголемите кануа користени од страна на Полинезијците и Малезијците за долги поморски патувања. Чумашкиот збор за изработка на такви кануа ''томоло'' можеби потекнува од ''тумулау''/''кумулау'', што е хавајски поим за трупците од коишто бродоградителите ги сечеле талпите коишто требало да се прицврстат на кануата.<ref>{{cite web |url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=/c/a/2005/06/20/MNG9GDBBLG1.DTL |title=Did ancient Polynesians visit California? Maybe so. |publisher=San Francisco Chronicle |date=20 June 2005 |access-date=31 January 2022 |archive-date=2007-12-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071230013157/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=%2Fc%2Fa%2F2005%2F06%2F20%2FMNG9GDBBLG1.DTL |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite journal |doi=10.2307/40035309 |last=Jones |first=Terry L. |author2=Kathryn A. Klar |date=June 3, 2005 |title=Diffusionism Reconsidered: Linguistic and Archaeological Evidence for Prehistoric Polynesian Contact with Southern California |journal=American Antiquity |volume=70 |issue=3 |pages=457–484 |url=http://www.saa.org/publications/AmAntiq/70-3/Jones.html |access-date=March 6, 2008 |jstor=40035309 |s2cid=161301055 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060927085144/http://www.saa.org/Publications/AmAntiq/70-3/Jones.html |archive-date=September 27, 2006 }}</ref><ref>{{cite journal |last= Adams |first= James D. |author2= Cecilia Garcia |author3= Eric J. Lien |date= January 23, 2008 |title= A Comparison of Chinese and American Indian (Chumash) Medicine |journal= Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine |url= |doi= 10.1093/ecam/nem188 |pmc= 2862936 |pmid= 18955312 |volume= 7 |issue= 2 |pages= 219–25 |df= mdy-all }}</ref><ref>[http://cla.calpoly.edu/~tljones/ Terry Jones's homepage] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080511194439/http://cla.calpoly.edu/~tljones/ |date=May 11, 2008 }}, California Polytechnic State University.</ref> Сличниот тонгвански збор ''тијат'' не е сроден. Ако не се случел, овој контакт не би оставил генетски докази во Калифорнија или Хаваи. Оваа теорија привлекла ограничено медиумско влијание во Калифорнија, но најголемиот дел археолози од тонгванските и чумашките култури ја отфрлаат со образложение дека независната изработка на кануа со прицврстени талпи во период од неколку века се среќава често во материјалните докази.<ref>За аргументот против чумашко-полинезискиот контакт, повеќе во {{cite journal | last1 = Arnold | first1 = J.E. | year = 2007 | title = Credit Where Credit is Due: The History of the Chumash Oceangoing Plank Canoe | url = https://archive.org/details/sim_american-antiquity_2007-04_72_2/page/196 | journal = American Antiquity | volume = 72 | issue = 2| pages = 196–209 | doi=10.2307/40035811| jstor = 40035811 | s2cid = 145274737 }}</ref><ref>Arnold, Jeanne E. (ed.) 2001. ''The Origins of a Pacific Coast Chiefdom: The Chumash of the Channel Islands.'' Salt Lake City: University of Utah Press.</ref><ref>{{cite journal | last1 = Gamble | first1 = Lynn H. | year = 2002 | title = Archaeological Evidence for the Origin of the Plank Canoe in North America | url = https://archive.org/details/sim_american-antiquity_2002-04_67_2/page/301 | journal = American Antiquity | volume = 67 | issue = 2| pages = 301–315 | doi=10.2307/2694568| jstor = 2694568 | s2cid = 163616908 }}</ref> ==== Клавски палки и зборови за секири ==== Археолошките артефакти познати како „клавски палки“ (од шпански ''clava'' со значење палка) пронајдени во [[Арауканија]] и околните подрачја многу наликуваат на [[вахаика]] во [[Нов Зеланд]].<ref name=mostnyclava/> Клавските палки исто така се споменуваат и во шпански списи коишто потекнуваат од периодот на [[Освојување на Чиле|освојувањето на Чиле]].<ref name=mostnyclava/> Според [[Грет Мостни]], клавските палки изгледа пристигнале на западниот брег на Јужна Америка од Пацфикот.<ref name=mostnyclava>{{Cite book |title=Prehistoria de Chile |last=Mostny |first=Grete |publisher=Editorial Universitaria |year=1983 |edition=6th |location=Santiago de Chile |pages=146–148 |language=es |chapter=Período agroalfarero |orig-date=1981}}</ref> Полинезиските палки од [[Чатамски Острови|Чатамските Острови]] се смета дека се најслични на оние од Чиле.<ref name=Ramirez2010/> Клавската палка е еден од различните познати аракуански артефакти коишто наликуваат на полинезиски.<ref name=Ramirez2010>{{Cite journal |title=The Polynesian-Mapuche connection: Soft and Hard Evidence and New Ideas |journal=Rapa Nui Journal |last=Ramírez-Aliaga |first=José-Miguel |year=2010 |volume=24 |pages=29–33 |issue=1}}</ref> Можни јазични докази за австронезиско-американски контакт се пронајдени во зборовите за секири.<ref>{{Cite journal |last=Emory |first=Kenneth P. |date=1942 |title=OCEANIAN INFLUENCE ON AMERICAN INDIAN CULTURE. Nordenskiold's View |url=https://www.jstor.org/stable/20702896 |journal=The Journal of the Polynesian Society |volume=51 |issue=2 |pages=126–135 |jstor=20702896 |issn=0032-4000}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Neiburger |first=E. J. |date=2020 |title=Did Polynesians Visit the Prehistoric Americas? |url=https://web.s.ebscohost.com/abstract?direct=true&profile=ehost&scope=site&authtype=crawler&jrnl=00089559&AN=141360314&h=weBRg0%2bDkyfI2tGq8bH0tUku84ud4gLOCqJT9G%2bryqM1%2fqp%2br8%2byAaPJtYz2ae7%2fy1%2bBz1D%2bzRX15N%2fJgxhcXw%3d%3d&crl=c&resultNs=AdminWebAuth&resultLocal=ErrCrlNotAuth&crlhashurl=login.aspx%3fdirect%3dtrue%26profile%3dehost%26scope%3dsite%26authtype%3dcrawler%26jrnl%3d00089559%26AN%3d141360314 |journal=Central States Archaeological Journal |volume=67 |issue=1 |pages=36–43}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Jones |first1=Terry L. |url=https://books.google.com/books?id=ncWCVCaWMuAC&q=toki+adze+chief+colombia |title=Polynesians in America: Pre-Columbian Contacts with the New World |last2=Storey |first2=Alice A. |last3=Matisoo-Smith |first3=Elizabeth A. |last4=Ramírez-Aliaga |first4=José Miguel |date=2011-01-16 |publisher=Rowman Altamira |isbn=978-0-7591-2006-8 |pages=103–106 |language=en}}</ref> На Велигденскиот Остров, зборот којшто се користи за камена секира е ''токи''; а кај новозеландските Маори, зборот ''токи'' означува [[тесла]]. Слични зборови се среќаваат и во Америка: во [[Мапуче (јазик)|арауканскиот јазик]] во [[Чиле]] и [[Аргентина]], зборот којшто се користи за камена секира е ''токи''; а подаелку во [[Колумбија]], [[Јурумангиски јазик|јурумангискиот]] збор за секира е ''тотоки''.<ref name="Adelaar2004"/> Камените тесли често имале свечена вредност и биле носени од страна на маорските поглавари.<ref>{{Cite journal |last=Lillios |first=Katina T. |date=1999-09-01 |title=Objects of Memory: The Ethnography and Archaeology of Heirlooms |url=https://doi.org/10.1023/A:1021999319447 |journal=Journal of Archaeological Method and Theory |language=en |volume=6 |issue=3 |pages=235–262 |doi=10.1023/A:1021999319447 |issn=1573-7764}}</ref> Арауканскиот збор ''токи'' исто така може да означува "поглавар" и на тој начин да е поврзан со [[Куско-кечуански дијалект|кечуанскиот]] збор ''токе'' со значење „воен поглавар“ и со [[Ајмарски јазик|ајмарскиот]] збор ''токуени'' со значење „личност со одлично расудување“.<ref name="Moulianetal2015">{{cite journal |last1=Moulian |first1=Rodrígo |last2=Catrileo |first2=María |last3=Landeo |first3=Pablo |date=2015 |title=Afines quechua en el vocabulario mapuche de Luis de Valdivia |trans-title=Akins Quechua words in the Mapuche vocabulary of Luis de Valdivia |url=https://scielo.conicyt.cl/scielo.php?pid=S0718-48832015000200004&script=sci_arttext |journal=Revista de lingüística teórica y aplicada |volume=53 |issue=2 |pages=73–96 |doi=10.4067/S0718-48832015000200004 |access-date=January 13, 2019 |language=es |doi-access=free |archive-date=2019-12-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191210091503/https://scielo.conicyt.cl/scielo.php?pid=S0718-48832015000200004&script=sci_arttext |url-status=dead }}</ref> Според Родриго Мулијан, Марија Катрилео и Пабло Ландео, можните јужноамерикански врски ги усложнуваат работите во врска со значењето на зборот ''токи'' затоа што укажуваат на полинезиски контакт.<ref name="Moulianetal2015" /> == Тврдења за источноазиски контакт == === Тврдења за контакт со Еквадор === Генетска студија од 2013 година укажала на можноста за контакт меѓу [[Еквадор]] и [[Источна Азија]], којшто можеби се случил не порано од пред 6000 години (4000 години п.н.е.) по пат на прекуокеанска или подоцнежна крајбрежна преселба којашто не оставила генетски белези во [[Северна Америка]].<ref name=decoupling>{{Cite journal |doi = 10.1371/journal.pgen.1003460|pmid = 23593040|pmc = 3623769|title = Continent-Wide Decoupling of Y-Chromosomal Genetic Variation from Language and Geography in Native South Americans|journal = PLOS Genetics|volume = 9|issue = 4|pages = e1003460|year = 2013|last1 = Roewer|first1 = Lutz|last2 = Nothnagel|first2 = Michael|last3 = Gusmão|first3 = Leonor|last4 = Gomes|first4 = Veronica|last5 = González|first5 = Miguel|last6 = Corach|first6 = Daniel|last7 = Sala|first7 = Andrea|last8 = Alechine|first8 = Evguenia|last9 = Palha|first9 = Teresinha|last10 = Santos|first10 = Ney|last11 = Ribeiro-Dos-Santos|first11 = Andrea|last12 = Geppert|first12 = Maria|last13 = Willuweit|first13 = Sascha|last14 = Nagy|first14 = Marion|last15 = Zweynert|first15 = Sarah|last16 = Baeta|first16 = Miriam|last17 = Núñez|first17 = Carolina|last18 = Martínez-Jarreta|first18 = Begoña|last19 = González-Andrade|first19 = Fabricio|last20 = Fagundes De Carvalho|first20 = Elizeu|last21 = Da Silva|first21 = Dayse Aparecida|last22 = Builes|first22 = Juan José|last23 = Turbón|first23 = Daniel|last24 = Lopez Parra|first24 = Ana Maria|last25 = Arroyo-Pardo|first25 = Eduardo|last26 = Toscanini|first26 = Ulises|last27 = Borjas|first27 = Lisbeth|last28 = Barletta|first28 = Claudia|last29 = Ewart|first29 = Elizabeth|last30 = Santos|first30 = Sidney|display-authors = 29 | doi-access=free }}</ref> Понатамошното истражување не го поддржало ова тврдење, туку навело дека било случај на ретка почетна еволуциона линија којашто наоколу била изгубена како последица на поместување.<ref name="Kivisild">{{cite journal |last1=Kivisild |first1=Toomas |title=The study of human Y chromosome variation through ancient DNA |journal=Human Genetics |date=1 May 2017 |volume=136 |issue=5 |pages=529–546 |doi=10.1007/s00439-017-1773-z |pmid=28260210 |pmc=5418327 |language=en |issn=1432-1203}}</ref> === Тврдења за кинески контакт === [[Податотека:Olmec mask at Met.jpg|мини|десно|200п|Жадова [[Олмеци|олмечка]] маска од [[Средна Америка]]. Археологот и куратор во [[Американски природонаучен музеј|Американскиот природонаучен музеј]] Гордон Екхолм укажал дека олмечкиот уметнички стил можеби потекнува од Кина во [[Бронзено време|бронзеното време]].<ref>Pool, p. 92, who cites Gordon Ekholm (1964) "Transpacific Contacts" in ''Prehistoric Man in the New World'' JD Jennings and E. Norbeck, eds., Chicago: University of Chicago, pp. 489–510.</ref>]] Некои истражувачи истакнале дека [[Олмеци|олмечката]] цивилизација се појавила со помош на кинески бегалци, особено на крајот од владеењето на [[Шанг (династија)|династијата Шанг]].<ref>Оваа теорија е спомената во историската книга „[[Подемот на Западот: Историја на човечката заедница]]“ (1963) од [[Вилијам Харди Мекнил]].</ref> Во 1975 година, [[Бети Мегерс]] од [[Смитсоновски институт|Смитсоновскиот институт]] истакнал дека олмечката цивилизација потекнува од околу 1200 година п.н.е. поради влијанија од кинеската династија Шанг.<ref>Meggers.</ref> Во книга од 1996 година, Мајк Сју со помош на Чен Ханпинг тврдел дека [[Келт (археологија)|келтите]] од [[Ла Вента]] имаат кинески обележја.<ref>Xu, ''Origin of the Olmec civilization''.</ref><ref>[http://www.chinese.tcu.edu/www_chinese3_tcu_edu.htm Dr. Mike Xu's Transpacific website] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20010802024552/http://www.chinese.tcu.edu/www_chinese3_tcu_edu.htm |date=August 2, 2001 }}, comparing Olmec and Chinese Shang period artifacts.</ref> Овие тврдења не се поддржани од водечките мезоамерикански истражувачи.<ref>David C. Grove (1976) "Olmec origins and transpacific diffusion: reply to Meggers" [https://www.academia.edu/1553330/Olmec_origins_and_transpacific_diffusion_reply_to_Meggers]</ref> Изнесени биле и други тврдења за ран кинески контакт со Северна Америка. Во 1882 година, приближно 30 веројатно нанижени месингови монети биле наводно пронајдени во подрачјето на Касијарската Околија, во близина на Дисовиот Поток, каде што преовладувале кинески рудари на злато. Во современ запис го пишува следното:<ref>{{cite journal|last=Dean|first=James|journal=The American Naturalist|date=January 1884|pages=98–99|volume=18|issue=1|jstor=2450831|doi=10.1086/273578|title=Anthropology|url=https://archive.org/details/sim_american-naturalist_1884-01_18_1/page/98|doi-access=free}}</ref><blockquote>„Летото 1882 година, рудар на Дефовиот (Деорсовиот?) Поток, Касијарска Окололија, Британска Колумбија пронашол триесет кинески монети во златоносниот песок, дваесет и пет стапки под површината. Тие личеле дека се нанижени, но при подигањето рударот ги издвоил. Земјата над и околу нив била подеднакво густа како и наоколу. Една од монетите ја испитував во продавницата на Чу Чунг во Викторија. Ни во металот ни во ознаките, монетата не наликувала на современите, туку по знаците повеќе наликувала на ацтечки календар. Онолку колку што можам да заклучам од ознаките е дека се работи за кинески хронолошки круг од шеесет години, измислен од царот [[Жолтиот цар|Хуанг Ди]], 2637 година п.н.е., и бил во оптек во овој облик за неговите луѓе да можат да го запомнат кругот.“</blockquote> Кураторот по археологија при [[Кралски музеј на Британска Колумбија|Кралскиот музеј на Британска Колумбија]] Грант Кеди утврдил дека се работи за златни храмски жетони на среќа коишто биле исковани во 19. век. Тој верувал дека тврдењата дека монетите биле многу стари ги направиле познати и запишал:<ref name="Question">{{cite journal |last1=Keddie |first1=Grant |title=The Question of Asiatic Objects on the North Pacific Coast of North America: Historic or Prehistoric? |journal=Contributions to Human History |date=1990 |issue=3 |url=http://staff.royalbcmuseum.bc.ca/wp-content/uploads/2014/12/Asiatic-Objects.pdf |access-date=February 8, 2020 |publisher=Royal British Columbia Museum |issn=0832-8609 }}{{Мртва_врска|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <blockquote>„Храмските монети се појавиле пред многу луѓе и различни верзии на приказни во врска со нивното откритие и старост коишто се појавиле низ провинцијата биле отпечатени и често менувани од повеќе автори во последните 100 години.“</blockquote> Група кинески будистички мисионери преводени од [[Хуеј Шен]] пред 500 година тврделе дека посетиле месност наречена [[Фусанг]]. Иако кинеските картографи оваа територија ја сместуваат на азискиот брег, други укажале уште во 1800-тите години<ref>Anonymous (1892). "The Land of Fu-Sang,' ''Science'' 20:148; reprinted in William R. Corliss, ed. (1978) ''Ancient Man: A Handbook of Puzzling Artifacts'', Glen Arm, Maryland: Sourcebook Project, {{ISBN|0-915554-03-8}} p. 767</ref> дека Фусанг можеби се наоѓал во Северна Америка, што се должи на согледаните сличности помеѓу делови од калифорнискиот брег и Фусанг како што е опишан во азиските извори.<ref>{{cite book |last=Feder |first=Kenneth L. |title=Frauds, Myths and Mysteries |url=https://archive.org/details/fraudsmythsmyste0000fede |edition=Third |publisher=Mayfield |year=1999 |pages=[https://archive.org/details/fraudsmythsmyste0000fede/page/103 103]–104 |isbn=978-0-7674-0459-4 }}</ref> Во својата книга насловена „1421: Годината во којашто Кина го откри светот“, британскиот автор [[Гавин Мензис]] тврдел дека [[Патувања на Џенг Хе|патувањата]] на адмиралот [[Џенг Хе]] во време на династијата [[Минг (династија)|Минг]] завршиле во Америка во 1421 година.<ref name="GM">Menzies, Gavin. ''1421: The Year China Discovered the World'' (Transworld Publishers, 2003).</ref> Професионалните историчари наместо тоа тврдат дека Џенг Хе пристигнал на источниот брег на Африка и ја отфрлаат хипотезата на Мензис како целосно без доказ.<ref>{{cite web|url=http://1421exposed.com/|title=The 1421 myth exposed|archive-url=https://web.archive.org/web/20180318191709/http://1421exposed.com/|archive-date=March 18, 2018|url-status=dead|access-date=March 22, 2007}}</ref><ref>{{cite web |title=Zheng He in the Americas and Other Unlikely Tales of Exploration and Discovery |url=http://www.csicop.org/sb/2004-09/tales.html |access-date=March 22, 2007 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070317044419/http://www.csicop.org/sb/2004-09/tales.html |archive-date = March 17, 2007}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.asianreviewofbooks.com:80/arb/article.php?article=201|title=1421: The Year China Discovered the World by Gavin Menzies|archive-url=https://web.archive.org/web/20030705160338/http://www.asianreviewofbooks.com/arb/article.php?article=201|archive-date=July 5, 2003|url-status=dead|access-date=March 22, 2007}}</ref><ref name="finlay2004">{{cite journal |last=Finlay |first=Robert |url=http://www.michaelsheiser.com/PaleoBabble/1421.pdf |title=How Not to (Re)Write World History: Gavin Menzies and the Chinese Discovery of America |journal=Journal of World History |volume=15 |issue=2 |year=2004 |doi=10.1353/jwh.2004.0018 |pages=229–242 |s2cid=144478854 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131109021554/http://www.michaelsheiser.com/PaleoBabble/1421.pdf |archive-date=November 9, 2013 }}</ref> Во 1973 и 1075 година, камења во облик на крофна коишто потсеќаат на камени сидра користени од кинеските рибари биле откриени во близина на брегот на Калифорнија. Овие камења (понекогаш нарекувани „зелени камени стапчиња“) првично се сметало дека се стари до 1500 години и поради тоа се сметало дека се доказ за претколумбовски контакт на кинеските морепловци. Подоцнежните геолошки истражувања покажале дека камењата биле изработени од месна карпа којашто е позната како [[Монтерејска Образба]] и се верува дека биле користени од кинеските доселеници коишто ловеле риба покрај брегот за време на 19. век.<ref>Feder, Kenneth L. (2010). ''Encyclopedia of Dubious Archaeology: From Atlantis to the Walam Olum''. Westport, CN: Greenwood. p. 209. {{ISBN|978-0-313-37919-2}}</ref> === Тврдења за јапонски контакт === [[Податотека:Otokichi.jpg|мини|десно|200п|Јапонскиот бродоломец [[Отокичи]] во Америка во 1834 година, насликан во 1849 година.]] Археологот [[Емилио Естрада]] заедно со соработниците запишал дека грнињата коишто се поврзуваат со [[Валдивиска култура|валдивиската култура]] на еквадорското крајбрежје и биле датирани од 3000 до 1500 година п.н.е. содржат сличности со грнињата изработени за време на периодот [[Ѓомон (период)|Ѓомон]] во Јапонија, наведувајќи дека сличностите би можеле да се објаснат со контакт меѓу двете култури.<ref>{{cite journal | pmid = 17782632 | doi=10.1126/science.135.3501.371 | volume=135 | issue=3501 | title=Possible Transpacific Contact on the Coast of Ecuador | url = https://archive.org/details/sim_science_1962-02-02_135_3501/page/n40 | journal=Science | pages=371–2 | last1 = Estrada | first1 = E | last2 = Meggers | first2 = BJ | last3 = Evans | first3 = C| year=1962 | bibcode=1962Sci...135..371E | s2cid=33126483 }}</ref><ref>{{cite journal | title=A Transpacific Contact in 3000BC | url=https://archive.org/details/sim_scientific-american_1966-01_214_1/page/28 | author1=Evans, Clifford | author2= Meggers, Betty | journal=Scientific American |date=January 1966 | volume=214 | issue=1 | pages=28| doi=10.1038/scientificamerican0166-28 | bibcode=1966SciAm.214a..28M }}</ref> Хронолошките и другите проблеми довеле најголемиот број археолози да ја отфрлат оваа идеја како неуверлива.<ref>Valdivia, Jomon Fishermen, and the Nature of the North Pacific: Some Nautical Problems with Meggers, Evans, and Estrada's (1965) Transoceanic Contact Thesis Gordon F. McEwan, D. Bruce Dickson American Antiquity, Vol. 43, No. 3 (July 1978), pp. 362–371.</ref><ref>''Prehistory of the Americas'' By Stuart J. Fiedel pp 188–189.</ref> Било укажано дека сличностите, коишто не се целосни, се едноставно поради ограничениот број на можни дизајни при украсувањето на глината. Аљасканската антропологинка Ненси Јо Дејвис тврди дека народот [[Зуни (народ)|Зуни]] во [[Ново Мексико]] се одликува со јазични и културни сличности со Јапонците.<ref name="Zuni">Davis, Nancy Yaw (200). ''The Zuni Enigma''. W. W. Norton & Company. {{ISBN|978-0-393-32230-9}}</ref> Имено, [[Зуни (јазик)|зуни]] е [[изолиран јазик]] и Дејвис наведува дека културата се разликува од онаа на околните староседелски народи во поглед на крвната група, ендемските болести и религијата. Дејвис шпекулира дека [[Будизам|будистичките]] свештеници или неуморните овчари од Јапонија можеби го препловиле Тихиот Океан во 13. век, патувајќи до американскиот [[Југозапад (САД)|Југозапад]], и влијаеле врз заедницата на Зуните.<ref name="Zuni" /> Во 1890-тите години, правникот и политичар [[Џејмс Викершем]]<ref>Wickersham, James (1892). "Origin of the Indians--The Polynesian Route." ''American Antiquarian'', 16:323-335, partly reprinted in William R. Corliss, ed. (1978) ''Ancient Man: A Handbook of Puzzling Artifacts'', Glen Arm, Maryland: Sourcebook Project, {{ISBN|0-915554-03-8}} pp. 705–709</ref> тврдел дека претколумбовски контакт меѓу јапонски морнари и американски староседелци бил многу веројатен со оглед на тоа што од раниот 17. век до средината на 19. век неколку десетици јапонски бродови е познат дека биле однесени од Азија до Северна Америка со помош на моќната морска струја [[Курошио]]. Јапонските бродови се закотвиле на места меѓу [[Алеутски Острови|Алеутските Острови]] на север и Мексико на југ, превезувајќи вкупно 293 лица во 23 случаи во коишто биле наведени такви бројки во историските записи. Во најголемиот број случаи, јапонските морнари постепено се враќале дома на трговски бродови. Во 1834 година, обезјарболен јапонски брод без кормилар бил уништен во бродолом во близина на ‘ртот [[Флетери (‘рт)|Флетери]] во [[Тихоокеански северозапад|Тихоокеанскиот северозапад]]. Тројца бродоломци биле заробени од [[Макахи]]те пред да бидат ослободени од членови на претпријатието [[Хадсон Беј (претпријатие)|Хадсон Беј]].<ref>{{Cite web|url=http://www.historylink.org/File/9065|title=Japanese Castaways of 1834: The Three Kichis |website=www.historylink.org|access-date=January 30, 2018}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://kuow.org/post/japanese-retrace-path-history-making-castaways-180-years-later|title=Japanese Retrace Path Of History-Making Castaways, 180 Years Later|last=Banse|first=Tom|access-date=January 30, 2018|language=en}}</ref> Викершем пишува дека друг јапонски брод впловил околу 1850 година во близина на устието на реката [[Колумбија (река)|Колумбија]] и дека морнарите биле асимилирани во месното американско староседелско население. Иако признал дека нема конечен доказ за претколумбовски контакт меѓу Јапонците и американските староседелци, Викершем сметал дека е неуверливо гореспоменатите контакти да се случиле откако Европејците пристигнале во Северна Америка и започнале да ги документираат. == Тврдења за индиски контакт == [[Податотека:Sculptures at the Chennakesava Temple, Somanathapura, Mysuru, Karnataka, India (2002)0821.jpg|мини|десно|200п|[[Ченакешава (храм)|Соманатпхурските]] фигури од страните во рацете држат предмети во облик на пченка]] Во 1879 година, [[Александар Канингем]] ги опишал гравурите на [[ступа|ступите]] во [[Бхархут]] во средна Индија, коишто датираат од околу 200 година п.н.е. и меѓу коишто забележал приказ на [[шеќерно јаболко]] (науч. ''Annona squamosa'').<ref>{{cite book|title = The Stupa of Bharhut| author=Cunningham, Alexander| year=1879| publisher=W.H.Allen| place=London|url=https://archive.org/stream/stpabharhutabud00offigoog#page/n58/mode/2up/| page=47}}</ref> Канингем првично не бил запознаен дека ова растение, автохтоно за тропските подрачја во [[Нов Свет|Новиот Свет]], било воведено во Индија по откривањето на поморскиот пат од страна на [[Васко да Гама]] во 1498 година и овој проблем му бил предочен. Во студија од 2009 година било наведено дека се пронајдени јаглеродни остатоци коишто датираат 2000 години п.н.е. и се чини дека се семиња од шеќерни јаболка.<ref>{{cite journal| journal=Radiocarbon| volume=51| issue=3| year=2009| pages=923–930| title=Possible evidence of pre-Columbian transoceanic voyages based on conventional LSC and AMS 14C dating of associated charcoal and a carbonized seed of custard apple (''Annona squamosa'' L.)| author1=Pokharia, Anil Kumar | author2=Sekar, B. | author3= Pal, Jagannath| author4= Srivastava, Alka| doi=10.1017/S0033822200033993| doi-access=free}}</ref> [[Податотека:Smith Copan elephant.jpg|мини|лево|200п|Смит тврдел дека копанската скулптура B претставува слонови]] [[Графтон Елиот Смит]] тврдел дека некои мотиви прикажани на гравурите на мајанските скулптури во [[Копан]] претставувале [[азиски слон]] и во 1924 година на темата напишал книга со наслов „Слонови и етнолози“. Современите археолози укажале дека приказите скоро сигурно биле на автохтониот [[тапир]], така што Смитовите укажувања главно биле отфрлени од последователните истражувања.<ref>{{cite journal|title= Elephants and Maya Art|author=Yetts, W. Perceval| journal=The Burlington Magazine for Connoisseurs| volume= 45| issue= 261| year= 1924| pages=262–265, 268–269| jstor=862358 }}</ref> Некои предмети прикажани на гравури од [[Карнатака]], коишто датираат од 12 век и наликуваат на листови од пченкаobjects depicted in carvings from [[Karnataka]], dating from the 12th century, that resemble ears of maize — автохтоно растение во Новиот Свет — биле протолкувани од страна на Карл Јоханесен во 1989 година како доказ за претколумбовски контакт.<ref>{{cite journal|journal=Economic Botany| year= 1989| volume=43| issue=2| pages= 164–180| title= Maize ears sculptured in 12th and 13th century A.D. India as indicators of pre-columbian diffusion|url=https://archive.org/details/sim_economic-botany_april-june-1989_43_2/page/164| author1=Johannessen, Carl L. | author2=Parker, Anne Z.| doi=10.1007/bf02859857| s2cid= 27633077}}</ref> Овие укажувања биле отфрлени од повеќе индиски истражувачи врз основа на неколку докази. Некои тврделе дека предметот всушност претставува „муктапхала“ — замислено овошје украсено со бисери.<ref>{{cite journal| journal=Economic Botany| year=1993| volume=47| issue=2| pages=202–205 | title= Maize ears not sculpted in 13th century Somnathpur temple in India| url=https://archive.org/details/sim_economic-botany_april-june-1993_47_2/page/202| author1=Payak, M.M.| author2=Sachan, J.K.S| doi=10.1007/BF02862023| s2cid=21225997}}</ref><ref>{{cite journal| author1=Veena, T.| author2=Sigamani, N.| title=Do objects in friezes of Somnathpur temple (1286 AD) in South India represent maize ears?| pages=395–397| journal=Current Science| volume=61| issue=6| year=1991| url=http://www.currentscience.ac.in/Downloads/article_id_061_06_0395_0397_0.pdf}}{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Наводи == {{наводи|2}} == Литература == {{ризница|Pre-Columbian trans-oceanic contact hypotheses}} * Ashe, Geoffrey, ''The Quest for America'' (New York: Praeger Publishers, 1971); * {{cite book|editor-last=Evans|editor-first=Bethwyn|title=Festschrift for Malcolm Ross|last=Blench|first=Roger|contribution=Remapping the Austronesian expansion|pages=1–25|location=Canberra|publisher=Pacific Linguistics|url=http://www.rogerblench.info/Language/Austronesian/General/Blench%20Ross%20Festschrift%20paper%20revised.pdf|year=2010|access-date=August 5, 2013|archive-date=2020-04-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20200420195330/http://www.rogerblench.info/Language/Austronesian/General/Blench%20Ross%20Festschrift%20paper%20revised.pdf|url-status=dead}} * Fagan, Brian M. ''The Great Journey''. Thames and Hudson. (1987) * {{Cite book |last=Feder |first=Kenneth L. |url=https://archive.org/details/fraudsmythsmyste0000fede_n9k9 |title=Frauds, Myths, and Mysteries : Science and Pseudoscience in Archaeology |date=2017 |isbn=978-0-19-062965-6 |edition=Ninth |location=New York }} * Fell, Barry (1984) ''America B.C.: Ancient Settlers in the New World'' (New York: Simon & Schuster, 1984) * William J. Hamblim ''Archaeology and the Book of Mormon'' (Provo, Utah: Maxwell Institute, 1993), Volume 5, Issue 1, pp.&nbsp;250–272, [https://web.archive.org/web/20030702180516/http://farms.byu.edu/display.php?id=126&table=review Text] ; * Gerol, E. Harry ''Dioses, Templos y Ruinas''. * Guernsey, Julia (2006) ''Ritual and Power in Stone: The Performance of Rulership in Mesoamerican Izapan Style Art'', University of Texas Press, Austin, Texas, {{ISBN|978-0-292-71323-9}}. * {{cite journal | last1 = Hey | first1 = J. | year = 2005 | title = On the number of New World founders: A population genetic portrait of the peopling of the Americas | journal = PLOS Biology | volume = 3 | issue = 6| page = e193 | doi=10.1371/journal.pbio.0030193 | pmid=15898833 | pmc=1131883 | doi-access = free }} * Howgaard, William (1971) ''The Voyages of the Norsemen to America'' (New York: The American-Scandinavian Foundation, 1914, Kraus Reprint Co., 1971); * Hristov, Romeo H. and Santiago Genovés T. (2001) [https://web.archive.org/web/20041010002822/http://www.unm.edu/~rhristov/Romanhead.html "The Roman Head from Tecaxic-Calixtlahuaca, Mexico: A Review of the evidence"], Paper prepared for the 66th—Annual Meeting of the Society for American Archaeology, New Orleans (2001). * Huyghe, Patrick (1992) ''Columbus was Last: A Heretical History of who was First'' (New York: Hyperion, 1992; Anomalist Books, 2005) * Ingstad, Helge ''Westward to Vinland'' (New York: St. Martins, 1969); * Johnson, Adrian ''America Explored'' (New York: The Viking Press, 1974); * Jones, Gwyn ''A History of the Vikings'' (Oxford University Press, 1984); * Jones, Peter N. ''American Indian mtDNA, Y Chromosome Genetic Data, and the Peopling of North America''. Boulder: Bauu Press. 2004;* {{cite book |first= Stacy |last= Kowtko |title= Nature and the Environment in Pre-Columbian American Life |date= 2006 |publisher= Bloomsbury Academic |isbn= 978-0-313-33472-6 }} * {{cite book|author=Lawrence, Harold G.|year=1962|title=African Explorers of the New World|publisher=John Henry and Mary Louisa Dunn Bryant Foundation|asin=B0007HV7US}} * Arlington Mallery and Mary Roberts Harrison, ''The Rediscovery of Lost America'' (New York: E.P. Dutton, 1979); * Marcus, G. J., "The Conquest of the North Atlantic" (New York: Oxford University Press, 1980); * Mowat, Farley (1998) ''The Farfarers'' (Toronto, Key Porter Books, 1998) {{ISBN|1-55013-989-4}}; * Frederick J. Pohl, ''The Lost Discovery'' (New York: W.W. Norton & Co., 1952); * Frederick J. Pohl, ''The Viking Explorers'' (New York: Thomas Y. Crowell Co., 1966); * Gary A. Rendsburg, "'Someone Will Succeed in Deciphering Minoan': Minoan Linear A as a West Semitic Dialect," Biblical Archaeologist, 59:1 (1996), pp.&nbsp;36–43, esp. p.&nbsp;40. * Seaver, K.A. (1995) ''The Frozen Echo: Greenland and the Exploration of North America ca A.D. 1000–1500'' Stanford University Press {{ISBN|0-8047-3161-6}} * Smith, Michael E. "[http://www.public.asu.edu/~mesmith9/tval/RomanFigurine.html The 'Roman Figurine' Supposedly Excavated at Calixtlahuaca]", accessed December 2007. * Sorenson, John L. and Johannessen, Carl L. (2006) "Biological Evidence for Pre-Columbian Transoceanic Voyages." In: ''Contact and Exchange in the Ancient World''. Ed. Victor H. Mair. University of Hawai'i Press. Pp.&nbsp;238–297. {{ISBN|978-0-8248-2884-4}}; {{ISBN|0-8248-2884-4}} * Sorenson, John L.; Raish, Martin H. (1996) ''Pre-Columbian Contact with the Americas Across the Oceans: An Annotated Bibliography.'' 2v. 2d ed., rev., Provo, Utah: Research Press, {{ISBN|0-934893-21-7}}. * Sorenson, John L. and Johannessen, Carl L. (2009) ''World Trade and Biological Exchanges Before 1492,'' Bloomington, IN: iUniverse, {{ISBN|978-0-595-52441-9}}; * Stirling, Matthew (1967) "Early History of the Olmec Problem", in ''Dumbarton Oaks Conference on the Olmec'', E. Benson, ed., Dumbarton Oaks, Washington, D.C. * {{cite book|author=Von Wuthenau, Alexander|year=1975|title=Unexpected Faces in Ancient America: The Historical Testimony of Pre-Columbian Artists|publisher=Crown Publishers|isbn=978-0-517-51657-7|url=https://archive.org/details/unexpectedfacesi0000wuth}} * {{cite book |first= Erik |last= Wahlgren |title= The Vikings and America |url= https://archive.org/details/vikingsamerica0000wahl |orig-year= 1986 |date= 2000 |publisher= Thames & Hudson |isbn= 978-0-500-28199-4}} * {{Cite book |last=Wauchope |first=Robert|title=Lost Tribes & Sunken Continents : Myth and Method in the Study of American Indians |date=1962 |publisher=University of Chicago Press |isbn=0-226-87635-7 |location=Chicago |url=https://archive.org/details/losttribessunken0000wauc}} * {{Cite book |last=Williams |first=Stephen |title=Fantastic Archaeology : the wild side of North American prehistory |date=1991 |isbn=0-8122-8238-8 |location=Philadelphia |url=https://archive.org/details/fantasticarchaeo00will}} * {{Cite book |title=Man across the sea : problems of pre-Columbian contacts |date=1971 |publisher=University of Texas Press |others=Carroll L. Riley (ed.) |isbn=0-292-70117-9 |location=Austin |url=https://archive.org/details/manacrosssea00cong}} * Report of Severin's trip in the ''National Geographic Magazine'', Volume 152, Number 6 (December 1977). {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Претколумбовски прекуокеански контакти]] [[Категорија:Антропологија]] [[Категорија:Гранични науки]] [[Категорија:Псевдоисторија]] [[Категорија:Теории на историјата]] 9jhtyzelpm5ypow99mn3spdvky56u0c 0 1342357 5581714 5503958 2026-06-24T02:20:39Z Bjankuloski06 332 /* Мода */ Печатна грешка, replaced: октри → откри 5581714 wikitext text/x-wiki {{Short description|2022–24 concert tour by Jelena Rozga}} {{Infobox concert | concert_tour_name = Minut Srca Mog Tour | image = RozgaTourCover.jpeg | landscape = | alt = | image_size = 330px | caption = Промоционален постер за концертот во [[Загреб]] во [[Арена Загреб]], декември 2022 | artist = [[Јелена Розга]] | location = Европа | album = {{unbulleted list|''[[Moderna Žena]]''|''[[Minut Srca Mog]]''}} | start_date = {{start date|2022|12|17|df=yes}} | end_date = | number_of_legs = | number_of_shows = 13 | gross = | last_tour = [[Karlovačko live 2011.]]<br />(2011) | this_tour = '''Minut Srca Mog Tour'''<br />(2022–24) | next_tour = ... }} Турнејата '''„Minut Srca Mog“''' (претходно позната и како '''Турнејата Розга''') е третата [[концертна турнеја]] на хрватската [[поп музика|поп]] пејачка [[Јелена Розга]] во промоција на нејзиниот трет [[компилациски албум]] ''[[Minut Srca Mog]]'' ({{langx|mk|Минут Срца Мог}}) (2022). Турнејата била објавена на 20 мај 2022 со прв концерт во [[Загребачката Арена]] во [[Загреб]], [[Хрватска]] на 17 декември 2022. Турнејата била исто така објавена да ги посети останатите гоелми градови во други [[Балкан|балкански држави]], како [[Сплит, Хрватска|Сплит]], [[Белград]], [[Скопје]], [[Сараево]] и [[Љубљана]]. Подготовките за турнејата започнале во 2022 и Розга ја објавила како својот најголем продукциски проект во нејзината кариера. Жига Сотлар бил главниот кореограф на шоуто а модното дуо eNVy room служело како главен моден дизајнер за изгледот на пејачката. Тричасовните концерти кои исто така биле поделени на три концепциски дела и вклучувале три промени на костумите се состоеле од песни кои ја опфаќале соло кариерата на пејачката и песни кои ги снимила како главна пејачка на поп бендот [[Магазин]]. Почетните концерти исто така добиле ѕвездени рецензии од музичките критичари кои ја пофалиле вокалната енергија, продукцијата и кореографијата кои ги истакнале како нејзините најдобри во 27-годишната музичка кариера. Двата почетни концерти на турнејата биле распродадени кратко по нивното објавување. ==Заднина== {{Main|Minut Srca Mog}} [[Јелена Розга]] првпат ја објавила својата работа на акустичен албум за време на интервјуа во 2019 после успехот на акустичната [[мешавина (музика)|мешавина]] на три од нејзините песни „Oprosti mala“, „Opijum“ и „S druge strane mjeseca“ на [[Јутјуб]] каналот на [[народни радио]].<ref>{{cite web|url=https://www.tportal.hr/showtime/clanak/jelena-rozga-nedostaje-mi-ljubav-fali-mi-zagrljaj-fali-mi-topla-rijec-da-mi-netko-kaze-da-me-voli-da-mu-pripadam-foto-20191214|title=Jelena Rozga: 'Nedostaje mi ljubav, fali mi zagrljaj, fali mi topla riječ, da mi netko kaže da me voli, da mu pripadam'|trans-title=Јелена Розга: Ми недостасува љубов, прегратка, топол збор, некој кој ќе ми каже дека ме сака, некому кому можа да припаѓам|first=Данијела-Ана|last=Мориќ|language=hr|publisher=T-portal|date=14 декември 2019|accessdate=10 февруари 2024}}</ref> Во 2022, објавила дека албумот се ближел кон крајот и на 15 септември истата година, потврдила дека насловот на третиот [[компилациски албум]] и прв акустичен албум ќе биде ''[[Minut Srca Mog]]'' како референца на нејзиниот сингл со Магазин од 1996 „Minut srca tvog“ („Минута на твоето срце“). Првата акустична преработка на песната „[[Zar je ljubav spala na to]]“ со [[Матија Цвек]] и во продукција на Срѓан Секуловиќ - Сканси, била издадена истиот ден заедно со [[музичко видео]].<ref>{{cite web|url=https://www.jutarnji.hr/scena/domace-zvijezde/meni-je-ovo-ostvarenje-sna-pogledajte-kako-izgleda-i-zvuci-jelena-rozga-u-zagrljaju-matije-cveka-15248023|title='Meni je ovo ostvarenje sna': Pogledajte kako izgleda i zvuči Jelena Rozga u zagrljaju Matije Cveka|trans-title=‚Ова е остварување на мојот сон‘: Погледнете како изгледа и звучи Јелена Розга во Прегратката на Матија Цвек|work=Јутарњи|language=hr|date=15 септември 2022|accessdate=12 февруари 2024}}</ref> На 21 октомври 2022, „Grizem“, оригинално снимена за вториот студиски албум на Розга, насловен ''Bižuterija'' (2011), била издадена како втор сингнл од албумот заедно со визуелно видео режирано од Дарио Радусин.<ref>{{cite web|url=https://www.novilist.hr/scena/rozga-uoci-objavljivanja-singla-pokazala-vitku-liniju/|title=Rozga uoči objavljivanja singla pokazala vitku liniju|trans-title=Розга во очи на објавувањето на синглот ја покажала витката линија|first=Л.|last=С.|date=22 октомври 2022|language=hr|work=[[Нови лист]]|accessdate=12 февруари 2024}}</ref> На 14 ноември, ''Minut Srca Mog'' (''Минута на моето срце'') била издадена на Јутјуб и другите стриминг платформи; албумот содржи 19 песни снимени за време на ерата кога пејачката била главен вокалист на групата Магазин и нејзината соло кариера како и преработка на песната „Rano“ од хрватската пејачка Минеа од нејзиниот албум ''Mino zakona''. Сите песни, со исклучок на првиот сингл биле вклучени во оригинална форма, отсвирени и испеани во живо со додавање на инструменти како [[жичан инструмент|жици]], француски [[хармоника|хармоники]] и медитерански [[мандолина|мандолини]].<ref>{{cite video|url=https://www.youtube.com/watch?v=bsviod1Ltks&ab_channel=K1Televizija|title=Kec Na Jedanaest - Jelena Rozga - Novi album i veliki koncert u Beogradu|trans-title=Еден на единаесет - Јелена Розга - Нов Албум и Голем Концерт во Белград|publisher=[[К1 Телевизија]]|date=15 септември 2022|language=sr|accessdate=12 февруари 2024|via=Јутјуб}}</ref> Истиот ден, пејачката имала промотивен ден во Загрепскиот Хотел Еспланада, на којшто присуствувале нејзините блиски соработници, пријатели и роднини. Исто така, таа извела неколку од песните на албумот придружена од страна на 20 музичари на сцената. Изјавила дека перформансот бил само „загревање“ за отворачкото шоу на турнејата во Загреб.<ref>{{cite web|url=https://www.24sata.hr/show/jelena-rozga-predstavila-novi-album-minut-srca-mog-ovo-je-ostvarenje-mog-sna-hvala-vam-873434|title=Jelena Rozga predstavila novi album 'Minut srca mog': Ovo je ostvarenje mog sna, hvala vam!|trans-title=Јелена Розга го Претстави Новиот Албум 'Минута на моето срце': Ова е остварување на мојот сон, Ви благодарам!|first1=Морана|last1=Ќосиќ|first2=Николина|last2=Живковиќ|publisher=24sata|language=hr|date=14 ноември 2022|accessdate=12 февруари 2024}}</ref> ==Продукција== За време на концертите Розга била придружена на сцената од 12 танчари предводени од словенечкиот кореограф Жига Сотлар. Визуелниот дел од концертот бил поддржан од повеќе од 400. квадратни метри ЛЕД екрани, преку 300 светлосни тела и повеќе од 500 илјaди вати звук. Ласери, пиротехника и анимација исто така ги придружувале песните.<ref name="republika" /> ==Објавување и промоција== На 20 мај 2022, Јелена Розга се појавила на „Living Room acoustic“ емисијата на народни радио каде што извела мешавина од нејзините песни и дала кратко интервју во коешто ја објавила својата претстојна турнеја. Открила дека турнејата ќе започне со концерт во [[Загребачка Арена]] во [[Загреб]], [[Хрватска]] на 17 декември 2022.<ref name="narodni2022">{{cite video|url=https://www.youtube.com/watch?v=Fy3im3ilP38&ab_channel=narodni|title=Jelena Rozga - narodni Living room acoustic [cijela emisija]|trans-title=Јелена Розга - народни Ливинг Рум акустик [цела емисија]|publisher=народни|via=[[Јутјуб]]|language=hr|date=19 мај 2022|accessdate=13 февруари 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.24sata.hr/show/jelena-rozga-najavila-koncert-u-zagrebackoj-areni-za-sve-godine-ljubavi-jedva-cekam-836761|title=Jelena Rozga najavila koncert u zagrebačkoj Areni: 'Za sve godine ljubavi, jedva čekam!'|trans-title=Јелена Розга Најави Концерт во Загребачката Арена: „За сите години љубов, едвај чекам!“|publisher=[[24sata (Хрватска)|24sata]]|first=Изабела|last=Пепелко Фарски|language=hr|date=19 мај 2022|accessdate=13 февруари 2024}}</ref> Покрај тоа, исто така го споменала издавањето на нов сингл кратко после нејзиниот настап на Fusion World Music Festival на 19 јули 2022.<ref name="vecernji" /> За време на подоцнежно интервју, Розга открила дека вториот концерт на турнејата во Спаладиум Арената во нејзиниот домашен град Сплит, која се одржала дванаесет години по првиот распродаден концерт во истото место, ќе биде „спектакл“ со добро избран тим, светлечко шоу, звучен систем и прекрасна сцена со танчери и инструменталисти.<ref>{{cite web|url=https://www.index.hr/magazin/clanak/jelena-rozga-o-zdravlju-ne-krijem-da-imam-problema-neki-dan-mi-je-bilo-lose/2383492.aspx|title=Jelena Rozga o zdravlju: Ne krijem da imam problema, neki dan mi je bilo loše|trans-title=Јелена Розга за здравјето: Не кријам дека имам проблеми, пред некој ден ми беше лошо|work=Index Magazine|language=hr|date=28 јули 2022|accessdate=13 февруари 2024}}</ref> Концертот во [[Белград]], [[Србија]] бил објавен во септември и е закажан за 7 април 2023.<ref>{{cite web|url=https://www.republika.rs/zabava/estrada/383524/jelena-rozga-koncert-u-beogradu|title=Potvrđeno: Veliki koncert Jelene Rozge u Beogradu!|trans-title=Потврдено: Голем Концерт на Јелена Розга во Белград!|work=[[Република (српски магазин)|Република]]|date=13 септември 2022|language=sr|accessdate=13 февруари 2024}}</ref> За време на интервју на 3 ноември 2022, Розга открила дека концертот ќе биде „најголемото продукциско шоу“ во нејзината кариера. Исто така открила дека за кореографијата ќе се погрижи словенечкиот кореограф Жига Сотлар.<ref>{{cite news|url=https://www.dalmacijanews.hr/clanak/azq7-jelena-rozga-o-pripremama-za-show-karijere-suradujem-s-jednim-od-najboljih-koreografa-u-europi#/clanak/azq7-jelena-rozga-o-pripremama-za-show-karijere-suradujem-s-jednim-od-najboljih-koreografa-u-europi|title=Jelena Rozga priprema show karijere: "Nikad nisam radila nešto ovako produkcijski veliko"|trans-title=Јелена Розга го спрема шоуто на кариерата: „Никогаш немам работено на нешто олку продукциски големо“|first=Д.|last=Н.|work=Далмација Њус|language=hr|date=3 ноември 2022|accessdate=13 февруари 2024}}</ref> Покрај тоа, Розга искористила многу од нејзините балетски танчерски знаења кои ги научила за време на балетските часови од детството..<ref name="yu">{{cite video|url=https://www.youtube.com/watch?v=UsF4nZzP0oo&ab_channel=YUPlanet|title=Yu Showbizz - Jelena Rozga: "Beč mi je prekrasan, jer sam napravila dosta lijepih koncerata..."|trans-title=Ју Шоубиз - Јелена Розга: „Виена ми е прекрасна, Имав многу убави концерти...“|publisher=YU Planet|via=Јутјуб|lang=hr|date=17 јули 2023|access-date=13 февруари 2024}}</ref> Турнејата исто така имала предвидено посети на големи градови во [[Балкан]]ски земји, како [[Скопје]] во [[Северна Македонија]], [[Сараево]] во [[Босна и Херцеговина]] и [[Љубљана]] [[Словенија]].<ref name="vecernji">{{cite web|url=https://www.vecernji.hr/showbiz/jelena-rozga-progovorila-o-velikoj-promjeni-u-svom-zivotu-dvadeset-i-nesto-godina-mi-je-trebalo-za-to-1588051|title=Jelena Rozga progovorila o velikoj promjeni u svom životu: 'Dvadeset i nešto godina mi je trebalo za to'|trans-title=Jelena Rozga Speaks About a Major Change in Her Life: "I Needed Twenty Something Years to Do That"|work=[[Večernji list]]|language=hr|date=20 May 2022|accessdate=20 May 2022}}</ref> Првичниот наслов на турнејата била Турнеја Розга, но по издавањето на компилацискиот албум ''Minut Srca Mog'', турнејата била наречена Турнеја „Minut Srca Mog“. ==Мода== На првиот концерт на турнејата, којшто се случил за време на вториот ден од Fusion Music Festival, Розга се појавила облечена во вемп стил. Била облечена во црн топ којшто го откривал нејзиниот абдомен и широки црни пантолони.<ref name="fusion">{{cite web|url=https://story.hr/Fashion/a221241/Jelena-Rozga-u-grudnjaku-na-Fusion-festivalu.html|title=Nikad Atraktivnija Jelena Rozga u Crnom Izdanju: Pokorila Fusion festival golim trbuhom i dubokim dekolteom|trans-title=Никогаш Поатрактивната Јелена Розга во Црно Издание: Го Покори Фјужн фестивал со голиот стомак и длабокото деколте|publisher=Стори|language=hr|date=24 јули 2022|accessdate=13 февруари 2024}}</ref> Нејзиниот стил добил пофалби од печатот и модните критичари кои рекле дека промената во нејзината обична облека била видлива и дека успеала да ги искористи алиштата за да даде акцент на своето тело.<ref name="fusion" /><ref name="gloriafusion" /> За вториот настап на шоуто, пејачката ги сменила алиштата трипати и сите биле во склад со песните коишто ги пеела. Носела дизајни од модното дуо eNVy room; ова вклучило црвен комбинезон со кратко кожно здолниште, црн фустан и бел костим во светки.<ref name="glazba" /> Нејзините костими биле наречени „импресивни“ од новинар којшто пишувал за хрватскиот T-portal.<ref name="zagreb2" /> ==Синопсис== Концертите од турнејата биле поделени во три дела, а за секој од нив пејачката имала посебен аутфит. Сет листата на концертот се отворила со група од 20 танчери коишто марширале на сцената на почетните акорди на „Ne Tiče Me Se“, што проследило со Розга која се појавила на сцена како ја пее песната. Ова било проследено со настап на „Nirvana“ за којашто пејачката извела кореографија заедно со нејзините танчери.<ref name="glazba" /> По краток говор и пауза, пејачката ја пеела песната „[[Bižuterija (песна)|Bižuterija]]“, којашто претставувала пресвртна точка во нејзината музичка кариера. Во подоцнежниот дел од концертот, пејачката ги изведувала песните „'Ko Me Zove“, „Opijum“, „Suze Biserne“, „S Druge Strane Mjeseca“, „Ako Poludim“, „Jel' Zbog Nje“, „Kad Bi Bio Blizu“, „Dani Su Bez Broja“ и „ Ginem“, најголемиот дел од нив снимени за времето во групата Магазин. Друг сплет на песните од бендот ги вклучувал „Ti Si Želja Mog Života“ и „Ljube se Dobri, Loši, Zli“, двете песни снимени кога [[Љиљана Николовска]] била главна пејачка на бендот.<ref name="glazba" /> За време на вториот дел од концертот, таа извела некои од поскорешните песни во нејзината кариера, вклучувајќи ги „Dobitna Kombinacija“, „Okus Mentola“, „Daj Šta Daš“, „[[Moje Proljeće]]“, „Razmažena“, „[[Moderna Žena (песна)|Moderna Žena]]“, „Solo Igračica“, „Roba s Greškom“ и „Cirkus“.<ref name="glazba" /><ref name="zagreb2" /><ref name="set3" /> За време на последниот дел од концертот, таа била придружена на сцената од [[Матија Цвек]] за настапот на акустичната верзија на „[[Zar je ljubav spala na to]]“. Последниот дел од концертот ги вклучил „[[Samo se ljubit' isplati]]“, „Minut' Srca Mog“ и „Opijum“, којашто била изведена како последна, за време на завршниот дел од концертот.<ref name="glazba" /> ==Критички прием== Настапот на пејачката на Fusion Festival бил наречен „прекрасен“ од страна на Ана Самарџиќ од [[RTL (хрватски ТВ канал)|RTL]] и како „подигнувач на веќе високата енергија“ од Матеа Сушац за ''[[Gloria (магазин)|Gloria]]''.<ref name="gloriafusion" /><ref>{{cite web|url=https://www.rtl.hr/show/domace-zvijezde/kraljica-fusion-festivala-jelena-rozga-u-seksipilnom-izdanju-ukrala-je-svu-paznju-c79e2848-0b34-11ed-a9ca-8e19cfbaf23b|title=Kraljica Fusion festivala: Jelena Rozga u seksipilnom izdanju ukrala je svu pažnju|trans-title=Кралицата на Фјужн фестивал: Јелена Розга во сексапилно издание го украде цело внимание|publisher=[[RTL (хрватски ТВ канал)|RTL]]|first=Ана|last=Самарџиќ|language=hr|date=24 јули 2022|access-date=13 февруари 2024}}</ref> Настапот во Загребачката Арена добил ѕвездени рецензии; Ивала Лулиќ која пишувала за вебсајтот Glazba.hr го нарекла „шоу на скала на светски изведувачи“. Таа исто така го нарекла концертот „не само концерт, туку вистинско искуство“ и ја пофалила автентичноста на високо испланираниот тричасовен перформанс. Завршила со рецензијата со забелешката: „Јелена Розга имаше беспрекорно шоу, настап којшто не беше ништо пократок од спектакл преполн со вокална моќ и емоции... концертот беше дефинирачкиот момент којшто оддава почит на нејзината 27-годишна карира и иднина којашто никогаш не изгледала посветла“.<ref name="glazba">{{cite web|url=https://glazba.hr/citaj/izvjestaj/jelena-rozga-koncert-arena-zagreb-2022/|title=Jelena Rozga u Areni Zagreb: Show na razini izvođačica svjetskog kalibra|trans-title=Јелена Розга во Арената Загреб: Шоу на Рамниште на Изведувачи од Светски Калибар|publisher=Glazba.hr|first=Ивана|last=Лулиќ|language=hr|date=18 декември 2022|access-date=13 февруари 2024}}</ref> Друг новинар за T-portal којшто пишувал рецензија за истиот концерт, го нарекол „спектакуларенc и потврда дека „пејачката припаѓа на еден од најтестните кругови на најголемите ѕвезди во регионот. Новинарот исто така го пофалил Милош Шаровиќ за поставувањето на сцената.<ref name="zagreb2" /> Анѓела Пармаќ и Анте Перичиќ, коишто пишувале рецензија на концертот за ''Novi list'', забележале дека пејачката имала „безгрешен избор на песни, прекрасна сцена и неверојатна енергија“ којашто „целосно ја зачудила“ публиката.<ref>{{cite news|url=https://www.novilist.hr/scena/jelena-rozga-spektakularnim-koncertom-dokazala-da-su-ona-i-arena-dobitna-kombinacija/|title=Jelena Rozga spektakularnim koncertom dokazala da su ona i Arena dobitna kombinacija|trans-title=Јелена Розга со спектакуларен концерт докажа дека таа и Арената се добитна комбинација|first1=Анѓела|last1=Пармаќ|first2=Анте|last2=Перичиќ|date=19 декември 2022|work=[[Нови лист]]|language=hr|access-date=13 февруари 2024}}</ref> Бојана Кркељиќ од ''Нова'' ги пофалила сите аспекти на Белградското шоу на Розга, вклучувајќи ја „демонстрацијата на прекрасни вокални способности и енергија на којашто многу би ѝ позавиделе, перфектна кореографија, беспрекорна сценографија и најсовремени аудио-визуелни ефекти.“<ref>{{cite web|url=https://nova.rs/zabava/showbiz/jos-jedan-spektakl-u-najavi-jelena-rozga-zakazala-koncert-u-novom-sadu/|title=Još jedan spektakl u najavi: Jelena Rozga zakazala koncert u Novom Sadu|trans-title=Уште еден спектакл во најава: Јелена Розга Закажа Концерт во Нови Сад|work=Nova.rs|language=sr|first=Бојана|last=Кркелиќ|date=12 мај 2023|access-date=13 февруари 2024}}</ref> Концертот којшто пејачката го одржала на 10 февруари 2024 во Скопје бил „исполнување на една од нејзините најголеми животни желби“. Нејзиниот концерт добил критички пофалби од македонскиот печај, вклучувајќи и новинар од ''[[Република (новина)|Република]]'' којшто ги пофалил нејзинит вокални и танчерски способности и промената во аутфитите за време на концертот. Розга завршила со концертот, велејќи: „Љубовта и енергијата коишто ги добив вечер не можат да бидат опишани со зборови. Многу сум благодарна на сите затоа што имав можеби еден од најемоционалните концерти. Ти благодарам Скопје, си поминав прекрасно“.<ref name="republika">{{cite news|url=https://republika.mk/scena/rozga-se-rasplaka-na-kontsertot-vo-skopje-sonuvav-za-eden-vakov-kontsert/|title=Розга се расплака на концертот во Скопје: Сонував за еден ваков концерт|work=Република|date=11 февруари 2024|access-date=13 февруари 2024|archive-date=2024-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20240211122109/https://republika.mk/scena/rozga-se-rasplaka-na-kontsertot-vo-skopje-sonuvav-za-eden-vakov-kontsert/|url-status=dead}}</ref> Според новинар од македонскиот весник Црно и Бело, концертот на Розга бил „спектакуларен“, „по светски стандарди“, нејзините дванаесет танчари ја извеле кореографијата како едно.<ref>{{cite web|url=https://www.crnobelo.com/novosti/balkan/107088-jelena-rozga-spektakularna-vo-skopje-se-rasplaka-na-koncertot-pred-makedonskata-publika?start=2|title=Јелена Розга спектакуларна во Скопје, се расплака на концертот пред македонската публика|publisher=CrnoBelo.com|date=11 февруари 2024|accessdate=6 март 2024}}</ref><ref>Извадоци од концертот во Скопје *{{cite video|url=https://www.youtube.com/watch?v=FD_VK1Orzmw&ab_channel=crnobelo|title=Јелена Розга спектакуларна во Скопје, се расплака на концертот пред македонската публика 1|publisher=CrnoBelo.com via YouTube|date=11 февруари 2024|accessdate=6 март 2024}} *{{cite video|url=https://www.youtube.com/watch?v=o1483VZNn4g&ab_channel=crnobelo|title=Јелена Розга спектакуларна во Скопје, се расплака на концертот пред македонската публика 2|publisher=CrnoBelo.com via YouTube|date=11 февруари 2024|accessdate=6 март 2024}} *{{cite video|url=https://www.youtube.com/watch?v=VZaHLj9hsDU&ab_channel=crnobelo|title=Јелена Розга спектакуларна во Скопје, се расплака на концертот пред македонската публика 3|publisher=CrnoBelo.com via YouTube|date=11 февруари 2024|accessdate=6 март 2024}} *{{cite video|url=https://www.youtube.com/watch?v=KFehX0B5xPA&ab_channel=crnobelo|title=Јелена Розга спектакуларна во Скопје, се расплака на концертот пред македонската публика 4|publisher=CrnoBelo.com via YouTube|date=11 февруари 2024|accessdate=6 март 2024}} *{{cite video|url=https://www.youtube.com/watch?v=KFehX0B5xPA&ab_channel=crnobelo|title=Јелена Розга спектакуларна во Скопје, се расплака на концертот пред македонската публика 5|publisher=CrnoBelo.com via YouTube|date=11 февруари 2024|accessdate=6 март 2024}} </ref> Според новинарите, концертот бил многу добро прифатен од страна на фановите на пејачката, а атмосферата вклучувала „музичко цунами и хорско пеење, кренати раце и насмеани лица, но и фактот што по три часа никој не сакал да си замине дома“.<ref name="republika" /> Концертот во Скопје бил посетен од страна на претходниот премиер на државата [[Димитар Ковачевски]].<ref>{{cite news|url=https://4news.mk/eks-premierot-kovachevski-vecherva-na-kontsertot-na-jelena-rozga/|title=Екс премиерот Ковачевски вечерва на концертот на Јелена Розга|work=4news.mk|date=10 февруари 2024|access-date=13 февруари 2024}}</ref> ==Комерцијален успех== Во ноември 2022, било објавено дека првиот концерт на пејачката во [[Загребачка Арена|Загребачката Арена]] бил распродаден, речиси месец дена пред неговиот закажан датум и бил посетен од повеќе од 20,000 луѓе.<ref>{{cite news|url=https://www.jutarnji.hr/scena/domace-zvijezde/jelena-rozga-moze-zadovoljno-trljati-ruke-mjesec-dana-prije-zagrebackog-koncerta-prodana-i-posljednja-karta-15276729|title=Jelena Rozga može zadovoljno trljati ruke: Mjesec dana prije zagrebačkog koncerta prodana i posljednja karta!|trans-title=Јелена Розга Може Задоволно да ги Протрие Рацете: Месец дена пред Загребачкиот Концерт е Продадена и Последната Карта!|first=Л.|last=Г.|work=Јутарњи лист|language=hr|date=17 ноември 2022|accessdate=13 февруари 2024}}</ref><ref name="date"/> ==Концерт во Скопје== Промоцијата за концертот во Скопје на пејачката започнала во јануари 2024 година. Таа прво се појавила на дружба во скопскиот мол каде што поминала време во разговори со фановите, потпишување на автограми и со малечки деца. Потоа дала интервјуа за македонските телевизии [[Канал 5]], [[Ексклузив]] и Бекстејџ во коишто опишала дека таа ментално ја подготвувала турнејата речиси 10 години во нејзината глава и имала замисла за деталите на шоуто.<ref name="kanal5">{{cite video|url=https://www.youtube.com/watch?v=irXFPoTr1SM&ab_channel=%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB5%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D1%98%D0%B0|title=Здраво Македонијо - 18.01.2024 - Јелена Розга|publisher=[[Канал 5 Телевизија]]|date=18 јануари 2024|language=mk|via=[[Јутјуб]]|accessdate=12 февруари 2024}}</ref><ref>{{cite video|url=https://www.youtube.com/watch?v=Q7qV6R8UcEA|title=Јелена Розга - Ексклузив|publisher=Ексклузив|via=Јутјуб|date=21 јануари 2024|lang=mk|accessdate=12 февруари 2024}}</ref><ref>{{cite video|url=https://www.youtube.com/watch?v=dU-Rwa7Y700&ab_channel=BackstageMedia|title=Jelena Rozga: Jas Sum Primer Deka Covek Moze Da Bide Normalen|publisher=Бекстејџ Медиа|via=Јутјуб|lang=mk|date=17 јануари 2024|access-date=13 февруари 2024}}</ref> На 10 февуари 2024, Розга го одржала својот прв солистички концерт во Скопје во рамки на турнејата. За време на својот концерт таа се расплакала и изјавила дека ѝ била една од најголемите желби да има свој концерт во градот. Нејзиниот концерт добил пофалби од страна на новинар за списанието ''[[Република]]'' кој ги пофалил нејзините вокални и танчерски способности како и промените во облеката за време на концертот. На крајот од концертот Розга го изјавила следново: „Оваа љубов, оваа енергија што ги почувствував вечерва не можат да се опишат со зборови. Навистина им благодарам на сите затоа што го имав досега можеби еден од најемотивните концерти. Скопје благодарам, си поминав преубаво“.<ref name="republika" /> Според новинарот, концертот исто така бил многу добро прифатен од страна на фановите: „Дека публиката уживаше и имаше можност да ја види Јелена Розга во сосема поразлично издание доволно зборуваат и коментарите по концертот, но и атмосферата во салата. Од првиот до последниот такт вистинско ‚музичко цунами‘ и хорско пеење, кренати раце и насмеани лица, но и фактот дека и по речиси три часа ретко кој сакаше да си замине дома.“<ref name="republika" /> На концертот во Скопје присуствувал и поранешниот премиер на државата [[Димитар Ковачевски]].<ref>{{cite news|url=https://4news.mk/eks-premierot-kovachevski-vecherva-na-kontsertot-na-jelena-rozga/|title=Екс премиерот Ковачевски вечерва на концертот на Јелена Розга|work=4news.mk|date=10 февруари 2024|access-date=11 февруари 2024}}</ref> Во интервју веднаш после концертот, Розга изјавила дека навистина „се чувствувала како да лета“ за време на концертот. Една од најпрепознатливите песни на пејачката на концертот била „Dani su bez broja“.<ref>{{cite video|url=https://www.youtube.com/watch?v=xJ1a5PXluLI&ab_channel=BackstageMedia|title=Spektakularen Koncert na Jelena Rozga vo Skopje|lang=hr|date=13 февруари 2024|publisher=Backstage Media|via=YouTube|access-date=18 февруари 2024}}</ref> ==Сет листа== Речиси секоја нумера имала посебна кореографија. Следниот список песни е репрезентативен на концертот во Арената Загреб одржан на 17 декември 2022.<ref name="glazba" /><ref name="zagreb2">{{cite web|url=https://www.tportal.hr/showtime/clanak/jelena-rozga-napravila-je-spektakl-u-zagrebackoj-areni-moj-san-je-sinoc-postao-java-foto-20221218|title=Jelena Rozga napravila je spektakl u zagrebačkoj Areni: 'Moj san je sinoć postao java'|trans-title=Јелена Розга Направи Спектакл во Загребачката Арена: ‚Мојот сон стана јаве вчера‘|publisher=T-portal|first=М.|last=Д.|language=hr|date=18 декември 2022|access-date=12 февруари 2024}}</ref><ref name="set3">{{cite news|url=https://www.vecernji.hr/showbiz/jelena-rozga-odusevila-pred-prepunom-zagrebackom-arenom-a-dovela-je-i-posebnog-gosta-1642784|title=Jelena Rozga oduševila pred prepunom zagrebačkom Arenom, a dovela je i posebnog gosta|trans-title=Јелена Розга Воодушеви Пред Преполната Загребачка Арена, а го Доведе и Посебниот Гостин|work=Вечерњи лист|language=hr|date=18 декември 2022|access-date=12 февруари 2024}}</ref> {{Div col|colwidth=30em}} #„[[Ne tiče me se]]“ #„[[Nirvana (песна на Јелена Розга)|Nirvana]] “ #„[[Daj šta daš]]“ #„[[Ako poludim]]“ #„[[Бижутерија (песна)|Bižuterija]]“ #„[[Dobitna kombinacija]]“ #„[[Okus mentola]]“ #„Tsunami“ #„[[Oprosti mala]]“ #„[['Ko me zove]]“ #„[[Opijum]]“ #„[[S druge strane Mjeseca]]“ #„[[Prorok]]“ #„Ti si želja mog života“ #„[[Nebo boje moje ljubavi (песна)|Nebo boje moje ljubavi]] “ #„Ljube se dobri, loši, zli“ #„[[Suze biserne]]“ #„[[Jel' zbog nje]]“ #„[[Kad bi bio blizu]]“ #„[[Da li znaš da te ne volim]]“ #„[[Dani su bez broja]]“ #„[[Minus i plus (песна)|Minus i plus]]“ #„Kraljica“ #„[[Moderna žena (песна)|Moderna žena]]“ #„[[Solo igračica]]“ #„[[Roba s greškom]]“ #„[[Cirkus]]“ #„[[Moje proljeće]]“ #„[[Ne pijem, ne pušim]]“ #„[[Razmažena]]“ #„[[Ginem]]“ #„[[Zar je ljubav spala na to]]“ #„[[Samo se ljubit' isplati]]“ #„[[Minut' srca tvog]]“ #;Крај на шоуто #„Opijum“ {{div col end}} ==Концерти== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+ Список на концерти со прикажани датуми, градови, држави, места, број на билети и целосните приходи |- ! scope="col" style="width:12em;"| Датум ! scope="col" style="width:12em;"| Град ! scope="col" style="width:12em;"| Држава ! scope="col" style="width:16em;"| Место |- ! colspan="5" | Европа<ref name="date">{{cite news|url=https://glazba.hr/event/jelena-rozga-u-areni-zagreb/|title=Jelena Rozga u Areni Zagreb|trans-title=Јелена Розга во Арената Загреб|work=Glazba.hr|first=|last=|date=17 декември 2022|accessdate=13 февруари 2024}}</ref><ref name="stark">{{cite news|url=https://starkarena.co.rs/lat/jelena-rozga/|title=Jelena Rozga :: Štark Arena|trans-title=Јелена Розга :: Штарк Арена|work=Штарк Арена|first=|last=|date=8 април 2023|access-date=13 февруари 2024|archive-date=2023-10-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20231014084245/https://starkarena.co.rs/lat/jelena-rozga/|url-status=dead}}</ref><ref name="jutr">{{cite news|url=https://www.jutarnji.hr/scena/domace-zvijezde/jelena-rozga-zapalila-beograd-u-dupkom-punoj-stark-areni-iznenadila-plesnim-umijecem-orili-se-najveci-hitovi-15323901|title=Jelena Rozga 'zapalila' Beograd: U dupkom punoj Štark Areni iznenadila plesnim umijećem, orili se najveći hitovi|trans-title=Јелена Розга го ‚запали Белград‘: Во преполната Штарк Арена изненади со танчерската уметност, се вртеа најголемите хитови|work=Јутарњи.хр|first=Л.|last=Б.|date=8 април 2023|access-date=13 февруари 2024}}</ref><ref name="spen">{{cite news|url=https://24sedam.rs/showbiz/vesti/216436/jelena-rozga-zakazala-koncert-u-novom-sadu/vest|title=Još jedan spektakl u najavi: Jelena Rozga zakazala koncert u Novom Sadu!|trans-title=Уште еден спекакл во најава: Јелена Розга Закажа Концерт во Нови Сад!|work=24Sedam.rs|lang=sr|first=Даница|last=Божиновиќ|date=15 мај 2023|access-date=13 февруари 2024}}</ref><ref name="ggis">{{cite news|url=https://new.gigstix.com/event/jelena-rozga-budva-27-jul-2023/|title=Jelena Rozga - Gigs Tix Srbija|trans-title=Јелена Розга - Гигс Тикс Србија|publisher=Gigstix.com|date=15 мај 2023|access-date=13 февруари 2024}}</ref><ref name="soi">{{cite news|url=https://www.mojekarte.si/hr/veliki-koncert-jelene-rozge/ulaznice-1170237.html|title=Ulaznice za Veliki Koncert Jelene Rozge, 26.08.2023 u 20:00 (hr)|trans-title=Влезниците за големиот концерт на Јелена Розга, 26.08.2023 во 20:00|publisher=Моје Карте|date=15 август 2023|access-date=13 февруари 2024}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.slobodenpecat.mk/jelena-rozga-za-sloboden-pechat-edvaj-chekam-da-zastanam-pred-makedonskata-publika-i-da-go-ostavam-srceto-pred-nea/|title=Јелена Розга за „Слободен печат“: Едвај чекам да застанам пред македонската публика и да го „оставам“ срцето пред неа|work=[[Слободен печат]]|lang=mk|first=Ана|last=Јанева|date=јануари 2024|access-date=13 февруари 2024}}</ref> |- !scope="row" style="text-align:center;"| 23 јули 2022{{efn|Концертот на 23 јули, бил дек од Фјужн Мјузик Фестивал.<ref name="gloriafusion">{{cite news|url=https://www.gloria.hr/gl/stil/modni-trendovi/kraljica-fusiona-jelena-rozga-ukrala-svu-paznju-u-seksipilnom-izdanju-15226517|title=Kraljica Fusiona: Jelena Rozga ukrala svu pažnju u seksipilnom izdanju|trans-title=Кралица на Фјужн: Јелена Розга Го Украде Сето Внимание во Сексапилно Издание|work=Глорија|first=Матеа|last=Сушац|date=22 јули 2022|accessdate=13 февруари 2024}}</ref>}} | [[Сплит, Хрватска|Сплит]] | rowspan="2"|Хрватска | [[Стадион Парк Младежи]] |- !scope="row" style="text-align:center;"| 17 декември 2022 | [[Загреб]] | [[Арена Загреб]] |- !scope="row" style="text-align:center;"| 28 јануари 2023 | [[Ново Место]] | Словенија | Дворана Мароф |- !scope="row" style="text-align:center;"| 18 февруари 2023 | [[Франкфурт]] | Германија | Флинш Клуб |- !scope="row" style="text-align:center;"| 7 април 2023 | [[Белград]] | Србија | [[Штарк Арена]] |- !scope="row" style="text-align:center;"| 1 мај 2023 | [[Херцег Нови]] | Црна Гора | Портонови Плоштад Марина |- !scope="row" style="text-align:center;"| 5 мај 2023 | [[Виена]] | Австрија | Трестор Клуб |- !scope="row" style="text-align:center;"| 8 мај 2023 | rowspan="2" | [[Будва]] | rowspan="2" | Црна Гора | Клуб Каскада |- !scope="row" style="text-align:center;"| 27 јули 2023 |[[Топ Хил]] |- !scope="row" style="text-align:center;"| 26 август 2023 |[[Радомље]] |Словенија |Шпортни Парк Радомље |- !scope="row" style="text-align:center;"| 28 октомври 2023 | [[Нови Сад]] | Србија | [[СПЦ Војводина|Спенс]] |- !scope="row" style="text-align:center;"| 11 ноември 2023 | [[Гросварсдорф]] | Австрија | Куга Гросњарасдорф |- !scope="row" style="text-align:center;"| 10 февруари 2024 | [[Скопје]] | Северна Македонија | [[Арена Борис Трајковски]] |- !scope="row" style="text-align:center;"| 8 март 2024 | [[Задар]] | Хрватска | [[Хала Крешимир Ќосиќ|Вишњик]] |- !scope="row" style="text-align:center;"| 2 ноемвеи 2024 | [[Сараево]] | Босна и Херцеговина | [[Олимписка Сала Зетра, Сарајево|Сала зетра]] |- |} ===Податоци за приходи=== {| class="wikitable" style="text-align:center" !style="width:200;"|Место !style="width:175px;"|Град !style="width:200;"|Продадени билети |- | Стадион Парк Младежи | [[Сплит, Хрватска|Сплит]] | 15,000<ref>{{cite news|url=https://showbuzz.dnevnik.hr/inmagazin/druga-vecer-fusion-festivala-ispunila-sva-ocekivanja-tisuce-ljudi-pjevalo-u-glas-s-domacim-zvijezdama---734866.html|title=Tonči Huljić dao rijetku izjavu o sinu Ivanu te otvoreno dao do znanja što misli o svom nasljedniku|trans-title=Тончи Хуљиќ даде ретка изјава за синот Иван и отворено даде до знаење што мисли за својот наследник|work=Дневник|lang=hr|first=Хрвоје|last=Кроло|date=22 јули 2022|accessdate=13 февруари 2024}}</ref> |- |Арена Загреб |[[Загреб]] |20,000<ref name="date"/> |- |Дворана Мароф |[[Ново Место]] |1,200 |- |Топ Хил |[[Будва]] |5,500 |- |Шпортни Парк Радомље |[[Радомље]] |3,100 |- |} == Откажани концерти == {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+ Список на откажани концерти, со датум, град, држава, место и причина за откажувањето |- ! scope="col" style="width:11em;"| Датум ! scope="col" style="width:11em;"| Град ! scope="col" style="width:11em;"| Држава ! scope="col" style="width:14em;"| Место ! scope="col" style="width:30em;"| Причина |- !scope="row" style="text-align:center;"| 11 февруари 2023 | Сплит | rowspan="1"|Хрватска | [[Спаладиум Арена]] |rowspan="1"|Затворање на арената<ref>{{cite web|url=https://www.gloria.hr/gl/scena/celebrity/rozga-o-otkazanom-koncertu-u-spaladium-areni-dobili-smo-udarac-samar-tuzna-sam-15296386|title=Rozga o otkazanom koncertu u Spaladium Areni: 'Dobili smo udarac, šamar. Tužna sam'|trans-title=Розга за откажаниот концерт во Спаладиум Арената: ‚Добивме удар, шлаканица. Тажна сум‘|publisher=Gloria.hr|language=hr|date=17 јануарѕ 2023|access-date=13 февруари 2024}}</ref> |- |} ==Наводи== {{наводи|2}} ==Надворешни врски== * {{Официјален вебсајт|http://www.jelenarozga.com/}} {{Јелена Розга}} [[Категорија:Концертни турнеи од 2022]] [[Категорија:Концертни турнеи од 2023]] [[Категорија:Европски концертни турнеи]] 8nw87109xa7zwl1yfiuwntq2eh2xp9z 0 1345737 5581685 5433501 2026-06-24T02:16:42Z Bjankuloski06 332 /* Музичко видео */ Печатна грешка, replaced: октри → откри 5581685 wikitext text/x-wiki {{Infobox song |name=Ne pijem, ne pušim |cover= |type=single |artist=[[Јелена Розга]] |album=[[Moderna Žena]] |released={{Start date|2017|04|11|df=yes}} |recorded=2016 |genre={{hlist|[[Поп музика|Поп]]}} |length={{duration|m=3|s=37}} |label=[[Кроација Рекордс]] |writer={{hlist|[[Вјекослава Хуљиќ]]}} |producer={{hlist|[[Тончи Хуљиќ]]|[[Душан Васиќ]]}} |prev_title=Žileti |prev_year=2017 |next_title=Najbolji Dan |next_year=2018 |misc={{External music video|{{YouTube|Lxxv8TMV7s|„Ne pijem, ne pušim“}}}}}} „'''Ne pijem, ne pušim'''“ ({{langx|mk|Не пијам, не пушам}}) е песна од хрватската [[Поп-музика|поп]] пејачка [[Јелена Розга]] од нејзиниот трет студиски албум ''Moderna žena'' (2016). Напишана е од хрватската поетеса и текстописец Вјекослава Хуљиќ, а продуцирана од [[Тончи Хуљиќ]] и [[Душан Васиќ]] . Издадена е како четврти сингл од албумот преку Кроација Рекордс на 11 април 2017 година. Комерцијално, песната постигнува успех во [[Хрватска]], достигнувајќи го десеттото место на табелата за топ 40 синглови на Хрватска. Музички, „Ne pijem, ne pušim“ е песна со брз ритам, и радосна љубовна тематика која добива споредби со работата на Розга за време на нејзиното време во групата [[Магазин]] и со работата на Хуљиќ со бендот Мадре Бадеша. Во текстот на песната се пее дека протагонистката не пие, не пуши, ниту пцуе и дека единствениот порок ѝ е љубовта. [[Музичко видео|Спотот]] за песната го режира Дарио Радусин и е објавен на [[Фејсбук]] страницата на пејачлата истиот ден кога и самата песна. Оддавајќи почит на "Addicted to Love" („Зависник од љубов“) (1986) од Роберт Палмер, клипот е заснован на изведба и ја прикажува Розга како ги пее стиховите на песната придружувана од целосно женски бенд. Музичкото видео е гледано повеќе од 18,5 милиони пати од 2022 година. „Ne pijem, ne pušim“ е дополнително промовирана со неколку телевизиски изведби на пејачката, вклучувајќи ги и оние на народни радио и [[Златна бубамара на популарноста|Златната бубамара на популарноста]] за 2020 година. Покрај тоа, песната е дел од сет листата на концерти и свирки на Розга. == Позадина и композиција == „Ne pijem, ne pušim“ е напишана од хрватската поетеса и текстописец [[Вјекослава Хуљиќ]], а продуцирана од музичарот и аранжер [[Тончи Хуљиќ]] . На продукцијата соработува и [[Dušan Vasić|Душан Васиќ]] . Песната е вклучена на третиот студиски албум на [[Јелена Розга]] ''Модерна Жена'' (2016). Издадена е како четврти [[Сингл (музика)|сингл]] од албумот преку Кроација рекордс на 11 април 2017 година. За време на нејзиното објавување, Розга накратко зборува за песната, нарекувајќи ја „една од оние песни кои ја обојуваат сивата боја во најубавите бои, има заразна, позитивна мелодија и текст и сигурна сум дека ќе ја ставите на повторување како мене“.<ref name="vlist">{{Наведени вести|url=https://www.vecernji.hr/showbiz/jelena-rozga-ima-spot-za-pjesmu-ne-pijem-ne-pusim-a-spot-ima-i-posvetu-1162500|title=Jelena Rozga ima spot za pjesmu 'Ne pijem, ne pušim', a spot ima i posvetu...|date=11 април 2017|work=[[Вечерњи лист]]|access-date=12 април 2024|language=hr|trans-title=Јелена Розга има спот за песната ‚Ne pijem, ne pušim‘, а спотот има и посвета}}</ref> Розга открива дека кога првпат ја слушнала песната, се потсетила на „Opijum“ на [[Магазин]] и затоа нејзиниот работен наслов бил „Opijum 2“. Бидејќи песната не била готова пред објавувањето на албумот, Тончи Хуљиќ ѝ предложил на Розга да ја изостави од листата на песни. Сепак, на инсистирање на Розга, текстот за песната бил готов за два дена и ѝ бил испратен по е-пошта, по што таа веднаш отишла во студио и ја снимила за половина час.<ref name="kumanovo">{{Наведени вести|url=https://kumanovskimuabeti.mk/jelena-rozga-malkumina-veruvaa-deka-kje-uspeam-beshe-teshko-no-ne-potkleknav-galerija/|title=Јелена Розга: Малкумина веруваа дека ќе успеам, беше тешко, но не потклекнав (галерија)|date=12 август 2017|access-date=12 април 2024|publisher=Кумановски муабети|language=mk}}</ref> Музички „Ne pijem, ne pušim“ е споредена со делата на етно и фолк бендот на Хуљиќ, Мадре Бадеша.<ref>{{Наведени вести|url=https://story.hr/Celebrity/a95473/BRAVO-Jelena-Rozga-najtiraznija-glazbenica-godine.html|title=Bravo Jelena Rozga najtiražnija glazbenica godine|last=Г.|first=А.|date=24 ноември 2017|access-date=12 април 2024|publisher=Story.hr|language=hr|trans-title=Браво Јелена Розга најтиражна музичарка на годината}}</ref> Станува збор за радосна песна во брзо темпо која опишува дека и покрај тоа што протагонистката не пие, не пуши и не пцуе, таа сепак потпаѓа на една грешка, а тоа е љубовта.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.jutarnji.hr/naslovnica/jelena-rozga-ne-pijem-ne-pusim-6885360|title=Jelena Rozga – Ne pijem, ne pušim|trans-title=Јелена Розга – Ne pijem, ne puši|date=11 април 2017|work=[[Јутарњи лист]]|language=hr|access-date=12 април 2024}}</ref> По објавувањето, песната е споредувана и со работата на пејачката во времето кога таа е водечка пејачка на бендот Магазин.<ref name="kumanovo" /> Еден новинар на Хрватскиот музички канал смета дека „Ne pijem, ne pušim“ е „една од оние песни што со својата позитивна енергија и лесна мелодија многу брзо влегуваат во ушите на слушателите и стилски не се издвојуваат од другите песни што се наоѓаат на... 'Moderna žena'.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://cmc.com.hr/ne-pijem-ne-pusim-novi-singl-spot-jelene-rozge/|title='Ne pijem, ne pušim' – novi singl i spot Jelene Rozge!|date=2017|publisher=[[Croatian Music Channel]]|language=hr|trans-title='Ne pijem, ne pušim' – нов сингл и спот на Јелена Розга!|access-date=12 април 2024}}</ref> == Музичко видео == [[Музичко видео|Музичкото видео]] за песната е објавено истовремено со изданието на синглот на 11 април 2017 година. Режирано е од Дарио Радусин и е наменето како омаж на "Äddicted to Love" („Зависник од љубов“) (1986) на Роберт Палмер . „Музичкото видео е посветено на еден од моите најдраги клипови на Роберт Палмер, кој остави голем белег во моето детство. Има нешто магично, привлечно во тој спот и сакав да ја обединам емоцијата со позитивната енергија на песната“, рекла Розга за време на едно нејзино интервју.<ref name="vlist" /> Во него, се појавува Розга облечена во црни панталони и бела кошула како ја пее песната на сцената придружена од целосно женски бенд. Музичкото видео станува многу популарно и е гледано скоро 18 милиони пати од мај 2022 година.<ref>{{Наведено видео|url=https://www.youtube.com/watch?v=_Lxxv8TMV7s&ab_channel=JelenaRozga|title=JELENA ROZGA - NE PIJEM, NE PUSIM (OFFICIAL VIDEO 2017) HD|date=11 April 2017|access-date=12 април 2024}}</ref> Пишувајќи за српскиот ''Телеграф'', новинар опишува дека пејачката во него „зрачи со сексапил“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.telegraf.rs/jetset/2719856-ne-pijem-ne-pusim-ne-psujem-jelena-rozga-otkrila-svoj-jedini-porok-video|title=Ne pijem, ne pušim, ne psujem... Jelena Rozga otkrila svoj jedini porok! (video)|date=11 април 2017|work=[[Telegraf.rs]]|language=sr|trans-title=Не пијам, не пушам, не пцујам... Јелена Розга го откри својот единствен порок! (видео)|access-date=12 април 2024}}</ref> На крајот на 2017 година, спотот за песната е рангиран како седмо најгледано видео во годината во Хрватска.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.tportal.hr/tehno/clanak/youtube-objavio-najgledanije-spotove-pogledajte-sto-se-slusalo-u-hrvatskoj-foto-20171209/slika-0369f1fa40927183e5939a51b829fae6|title=YouTube objavio najgledanije spotove: Pogledajte što se slušalo u Hrvatskoj|date=9 декември 2017|publisher=T-portal|language=hr|trans-title=Јутјуб ги објави најгледаните спотови: Погледнете што се слушаше во Хрватска|access-date=12 април 2024}}</ref> == Настапи во живо == Розга првпат ја изведува песната во живо по нејзиното објавување за време на [[велигден]]скиот концерт во Ревелин во [[Дубровник]] на 16 април 2017 година <ref>{{Наведени вести|url=https://www.soundsetragusa.hr/clanak/sve-je-lijepo-i-ru%C5%BEi%C4%8Dasto-kad-%C4%8Dujem-ne-pijem-ne-pu%C5%A1im|title=Sve je lijepo i ružičasto kad čujem "Ne pijem, ne pušim"|date=14 април 2017|access-date=12 април 2024|publisher=Soundset Ragusa|language=hr|trans-title=Сè е убаво и розево кога ќе ја слушнам „Ne pijem, ne pušim“}}</ref> Како дел од промоцијата на песната, Розга ја изведува „Ne pijem, ne pušim“ за време на неколку телевизиски гостувања. На 10 август 2018 година, пејачката објавува видео фрагмент на Инстаграм каде ја пее песната заедно со [[Петар Грашо]] на пијано и во придружба на неколку пријатели.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://dnevnik.hr/showbuzz/celebrity/jelena-rozga-zapjevala-petru-grasi---526599.html|title=Odlično raspoložena Jelena Rozga zapjevala kolegi Petru Graši: ''Što me iz svog srca tjeraš van?''|date=10 August 2018|work=[[Дневник ХРТ|Дневник]]|language=hr|trans-title=Одлично расположената Јелена Розга му запеа на колегата Петар Грашо: ''Зошто ме бркаш надвор од твоето срце?''|access-date=12 април 2024}}</ref> На 31 јануари 2018 година, Розга се појавува на емисијата на народни радио насловена „Dan Najbolje Domaće Glazbe 2018“ („Ден на најдобрата домашна музија“) каде ја изведува песната.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.tportal.hr/showtime/clanak/graso-odnio-pobjedu-na-danu-najbolje-domace-glazbe-foto-20180131|title=Grašo odnio pobjedu na Danu najbolje domaće glazbe|last=Morić|first=Danijela-Ana|date=31 јануари 2018|access-date=12 април 2024|publisher=T-portal|language=hr|trans-title=Грашо однесе победа на денот на најдобрата домашна музика}}</ref> На 21 мај 2022 година, таа изведува акустична верзија на програмата на Народни „Living Room Acoustic“ („акустично во дневната соба“). Во февруари 2020 година, Розга се појавува на доделувањето на наградите [[Златна бубамара на популарноста|„Златна бубамара на популарноста“]] во Македонија, одржано во А1 Арената во [[Скопје]], каде што изведува микс кој се состои од нејзините песни "Cirkus" („Циркус“), "Ne pijem, ne pušim" и „Dani su bez broja“ („Деновите се безбројни“).<ref name="pechat">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.slobodenpecat.mk/zlatna-bubamara-2020-sashko-koczev-go-izbrisha-podot-so-reket-atidhe-zapea-pred-publikata-galerija/|title=Златна Бубамара 2020: Сашко Коцев го "избриша" подот со РЕКЕТ, Aтиџе запеа пред публиката! (Галерија)|last=Спасовски|first=Васко|date=28 февруари 2020|work=[[Слободен печат]]|language=mk|access-date=12 април 2024}}</ref> За настапот таа се појавува облечена во син фустан за кој добива пофалби од печатот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.femina.mk/%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8/%D1%88%D0%BE%D1%83-%D0%B1%D0%B8%D0%B7%D0%BD%D0%B8%D1%81/%D1%98%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B0-%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%B3%D0%B0-%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%86%D0%B0-%D0%B2%D0%BE-%D1%81%D0%B8%D0%BD%D0%B0-%D0%BA%D1%80%D0%B5%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0-%D0%B7%D0%B0-%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D1%82-%D0%BD%D0%B0-%D0%B7%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%BD%D0%B0-%D0%B1%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0-%D0%BD%D0%B0-%D0%BF%D0%BE%D0%BF%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0|title=Јелена Розга убавица во сина креација за настапот на Златна бубамара на популарноста|date=28 февруари 2020|work=Femina.mk|language=mk|access-date=12 април 2024}}</ref> Покрај телевизиските настапи, „Ne pijem, ne pušim“ е дел од сетот на пејачката за време на нејзините концерти во [[Хрватска]] и поширокиот пост-[[Југославија|југословенски]] регион. Дополнително, таа го изведува на 25 декември 2020 година, на [[Божиќ]], за време на онлајн концерт во живо на [[Инстаграм]] за време на [[Пандемија на КОВИД-19|пандемијата на КОВИД-19]] во придружба на Милан Терзе и Карло Дотур на гитара. [[Полка]] преработка на песната заедно со „Dani i godine“ („Денови и години“) на [[Нина Бадриќ]] и „Dalmatinac Sam“ („Далматинец сум“) на Младен Грдовиќ е изведена од словенечкото трио Полкахолики и објавена на Јутјуб на 10 декември 2019 година по што се стекнува со фокус од медиумите.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://joomboos.24sata.hr/prvi/polkaholiki-obradili-pjesmu-ako-te-pitaju-evo-kako-zvuci-14416|title=Polkaholiki obradili pjesmu 'Ako te pitaju': Evo kako zvuči|date=28 декември 2019|publisher=[[24sata (Хрватска)|24sata]]|language=hr|trans-title=Полкахолики ја обработија песната ‚Ako te pitaju‘: Еве како звучи|access-date=12 април 2024}}</ref> == Табели == „Ne pijem, ne pušim“ дебитира и се искачува на 10-то место на хрватската топ 40 листа на синглови на ХР за неделата што завршува на 17 април 2017 година.<ref name="peak">{{cite web|url=https://www.top-lista.hr/www/hrtop40-17-tjedan-2017-17-04-2017-23-04-2017/|title=HRtop40 17. tjedan 2017. (17.04.2017. – 23.04.2017.)|trans-title=HRtop40 недела 17-та 2017. (17.04.2017. – 23.04.2017.)|date=17 април 2017 |publisher=top-lista|language=hr|access-date=12 април 2024 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211220152456/http://www.top-lista.hr/www/hrtop40-08-tjedan-2019-11-02-2019-17-02-2019/|archive-date=20 декември 2021}}</ref> {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+Изведба на топ листи за „Ne pijem, ne pušim“ ! scope="col" | Табела (2017) ! scope="col" | Највисока позиција |- ! scope="row" | Хрватска ( HR Топ 40 ) <ref name="peak" /> | 10 |} == Наводи == {{Наводи|2}} == Надворешни врски == * {{Матична|http://www.jelenarozga.com/}} {{Јелена Розга}} [[Категорија:Хрватски песни]] h4gohlaokzjwdx24bimduew4dd5u0iv 0 1350755 5581576 5242746 2026-06-23T17:31:16Z Andrew012p 85224 5581576 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Измислен предмет | име = Екскалибур | слика = Arthur-Pyle Excalibur the Sword.JPG | опис = ''Екскалибур мечот'' од [[Хауард Пајл]] (1903) | извор = {{no italic|[[Материја за Британија]]}} | тип = [[Легендарен меч]] | сопственик = [[Крал Артур]], [[Мерлин]], [[Дамата од Езерото]], [[Моргана (легенда)|Моргана]], [[Бедивер]], [[Грифлет]], [[Гавејн]] | функција = Доказ за Артуровото [[Божествено право на кралевите|божествено право]], магично оружје, ритуален предмет | припадност = [[Авалон]] }} '''Екскалибур''' ({{Јаз|en|Excalibur}}){{Efn|Називот Екскалибур на [[велшки јазик|велшки]] е {{јаз|cy|Caledfwlch}}, на [[Корнски јaзик|корнски]] {{јаз|kw|Calesvol}}, на [[Бретонски јазик|бретонски]] {{јаз|br|Kaledvoulc'h}} и на [[латински јазик|латинском]] {{јаз|la|Caliburnus}}.}} — [[легенда]]рниот [[меч]] [[Крал Артур|на кралот Артур]], на кој понекогаш му се припишуваат [[Волшебен меч|волшебни својства]] или се поврзува со правниот [[суверенитет]] на Британија. Екскалибур и мечот во каменот (доказ за потеклото на Артур) понекогаш се сметаат за исто оружје, но во повеќето верзии тие се сметаат за посебни предмети. Екскалибур е поврзан со легендата на Артур многу рано. == Облици и етимологии == Називот Екскалибур потекнува од велшкиот збор {{Јаз|cy|Caledfwlch}} (и бретонскиот {{Јаз|br|Kaledvoulc'h}} и средновелшкиот {{Јаз|cnx|Calesvol}}), што е сложенка образувана од зборот {{Јаз|cy|caled}} „тежок“ и {{Јаз|cy|bwlch}} „повреда“. {{Јаз|cy|Caledfwlch}} се појавува во неколку рани велшки дела, вклучувајќи ја и прозаичната приказна [[Килух и Олвен]] ({{Јаз|cy|Culhwch ac Olwen}}). Името подоцна се користело во велшки адаптации на странски дела, како што се Хрониките ({{Јаз|cy|Bruts}}), засновани на [[Галфред Монмут|Галфред од Монмут]]. Често се смета дека е поврзано со фонетски сличниот [[каладболг]], меч што го носат неколку личности во [[Ирска митологија|ирската митологија]], иако Рејчел Бромвич и Даниел Сајмон Еванс тврдат дека тоа е преземање на велшкиот {{јаз|cy|Caledfwlch}} од ирскиот {{јаз|ga|Caladbolg}} малку веројатно. Наместо тоа, тие истакнуваат дека и двете имиња „може да се појават на сличен начин на многу рана возраст како општи имиња за меч“. Во британската традиција овој меч станал исклучива сопственост на Артур.{{Sfn|Bromwich|Simon Evans|1992}}{{Sfn|Green|2007}} Галфред од Монмут, во својата книга ''[[Историја на кралевите на Британија]]'' ({{јаз|la|Historia Regum Britanniae}}, околу 1136 година), го [[Латинизација на имиња|латинизирал]] мечот на Артур како {{јаз|la|Caliburnus}} (можно влијание на [[Средновековен латински јазик|средновековниот латински]] правопис на [[Класичен латински јазик|класичните латински]] {{јаз|la|chalybs}}, кој е изведен од [[Грчки јазик|грчкиот]] {{јаз|el|χάλυψ}} [chályps] „[[челик]]“). Повеќето келтисти сметаат дека {{јаз|la|Caliburnus}} на Галфред е произлезен од изгубен старовелшки спис во кое {{јаз|cy|bwlch}} (старовелшки {{јаз|cy|bulc[h]}} ) во кој сè уште не дошло до [[лениција]] во {{јаз|cy|fwlch}} (средновелшки {{јаз|cy|vwlch}} или {{јаз|cy|uwlch}}).{{Sfn|Ford|1983}} {{Sfn|MacKillop|1998}} {{Sfn|Bromwich|Simon Evans|1992}} Во среднокорнишката драма ''[[Животот на Свети Ке]]'' ({{јаз|kw|Beunans Ke}}) од крајот на XV век или почетокот на 16 век, мечот на Артур се нарекува {{јаз|kw|Calesvol}}, што етимолошки е среднокорнишки [[когнат]] на велшкиот {{јаз|cy|Caledfwlch}}. Не е јасно дали името е велшка [[заемка]] (ако е така, мора да била рана заемка, од фонолошки причини) или дали претставува рано, [[Бритонски јазици|панбритонско]] традиционално име за мечот на Артур.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.ba/books?id=vSIZAQAAIAAJ|title=Celtic Culture: A Historical Encyclopedia|last=Koch|first=John T.|date=2006|publisher=ABC-CLIO|isbn=9781851094400|page=329|language=en|access-date=18 октомври 2019}}</ref> Во старофранцуски извори името станува {{Јаз|fro|Escalibor}}, {{Јаз|fro|Excalibor}} и на крајот познатиот {{Јаз|fro|Excalibur}}. Џефри Гејмар, во неговата старофранцуска хроника „Англиска историја“ ({{Јаз|fro|Estoire des Engleis}}), ги спомнува Артур и неговиот меч: „овој Константин беше внук на Артур, кој имаше меч калибур“ ({{Јаз|fro|Cil Costentin, li niès Artur, Ki out l'espée Caliburc}}).<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.ba/books?id=lDs7AQAAMAAJ|title=Lestorie Des Engles Solum la Translacion Geffrei Gaimar|last=Gaimar|first=Geoffroy|date=1888|publisher=H.M. Stationery Office|editor-last=Hardy|editor-first=Thomas Duffus|location=London|page=2|language=en|access-date=18 октомври 2019|editor-last2=Martin|editor-first2=Charles Trice}}</ref><ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.ba/books?id=-iIsAAAAMAAJ|title=Gaimar, Havelok Et Herward: The Anglo-Norman Metrical Chronicle of Geoffrey Gaimar, Printed for the First Time in Entire from the Ms. in the British Museum|last=Gaimar|first=Geoffroy|date=1850|publisher=Caxton society|editor-last=Wright|editor-first=Thomas|location=London|page=2|language=en|access-date=18 октомври 2019}}</ref> Во ''[[Роман за Брут|Романот за Брут]]'' ({{Јаз|xno|Roman de Brut}}), старофранцускиот превод и версификација на ''Историјата'' на Џефри, мечот се нарекува {{Јаз|xno|Calabrum}}, {{Јаз|xno|Callibourc}}, {{Јаз|xno|Chalabrun}} и {{Јаз|xno|Calabrun}} (со алтернативни правописи, како што е {{Јаз|xno|Chalabrum}}, {{Јаз|xno|Calibore}}, {{Јаз|xno|Callibor}}, {{Јаз|xno|Caliborne}}, {{Јаз|xno|Calliborc}}и {{Јаз|xno|Escaliborc}}, што може да се најде во различни списи на ''Брут'').<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.ba/books?id=Wz46AAAAcAAJ|title=Le Roman de Brut|last=Wace|date=1838|publisher=Frère|editor-last=Antoine Jean Victor Le Roux de Lincy|edition=2|pages=51, 88, 213, 215|language=fr|access-date=18 октомври 2019}}</ref> Во старофранцускиот роман на [[Кретјен де Троа]] од 12 век. век ''[[Персевал, приказната за Гралот]]'' ({{Јаз|fro|Perceval ou le Conte du Graal}}), Артуровиот витез на [[Гавејн]] го носи мечот {{Јаз|fro|Escalibor}} и ова е наведено, „зашто на неговиот појас висеше Екскалибор, најдобриот меч што некогаш постоел, кој минуваше низ железо како низ дрво“<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.ba/books?id=nIA5AZIhEkQC|title=Perceval: The Story of the Grail|last=Troyes)|first=Chrétien de|date=2006|publisher=D.S. Brewer|isbn=9781843841029|page=69|language=en|access-date=18 октомври 2019}}</ref> ({{Јаз|fro|Qu'il avoit cainte Escalibor, la meillor espee qui fust, qu'ele trenche fer come fust}}<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.ba/books?id=85GzjNWNp9oC|title=Le Roman De Perceval Ou Le Conte Du Graal: Publie D'apres Le Ms. Fr. 12576 De La Bibliotheque Nationale|last=Troyes|first=Chrétien de|date=1959|publisher=Librairie Droz|isbn=9782600023931|editor-last=Roach|editor-first=William|page=173|language=fr|access-date=18 октомври 2019}}</ref>). Таа изјава веројатно ја презел авторот на ''Историјат ана Мерлин (''{{Јаз|fro|Estoire Merlin}}) или Vulgate Merlin, каде што авторот (кој сакал фантастични народни етимологии) тврди дека Екскалибор е „хебрејско име што на француски значи „сече железо, челик и дрво“<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.ba/books?id=tqQltgEACAAJ|title=Arthurian tradition & Chrétien de Troyes|last=Loomis|first=Roger Sherman|date=1949|publisher=Columbia Univ. Press|page=424|language=en|access-date=18 октомври 2019}}</ref> ({{Јаз|fro|c'est non Ebrieu qui dist en franchois trenche fer & achier et fust}}. Треба да се напомене дека зборот „челик“ тука, {{Јаз|fro|achier}} , истовремено значи „сечило“ или „меч“ и доаѓа од средновековниот латински {{Јаз|la|aciarium}}, деривати на {{Јаз|la|acies}} „остар“, па во оваа етимологија нема директна врска со латинскиот збор {{Јаз|la|chalybs}}). Од ова имагинативно етимолошко размислување, Томас Малори дошол до мислење дека Екскалибур значи „сече челик“.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.ba/books?id=8xruAAAAMAAJ|title=The works of Sir Thomas Malory|last=Malory|first=Sir Thomas|last2=Vinaver|first2=Eugène|last3=Field|first3=P. J. C.|date=1990|publisher=Clarendon Press|isbn=9780198123446|page=1301|language=en}}</ref> == Екскалибур и Мечот во камен == Во артурските романи се дадени бројни објаснувања за поседувањето на Екскалибур од страна на [[Крал Артур|Артур]]. Во песната ''[[Мерлин (песна)|Мерлин]]'' на [[Робер де Борон]], првата бајка во која се споменува мотивот „меч во камен“, Артур го стекнал своето право на британскиот трон со извлекување на мечот од наковалната на каменот што се појавил во дворот на црквата на Бадник.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.ba/books?id=-Mz3sEURhiQC|title=Merlin and the Grail: Joseph of Arimathea, Merlin, Perceval : the Trilogy of Prose Romances Attributed to Robert de Boron|last=Boron)|first=Robert (de|date=2001|publisher=DS Brewer|isbn=9780859917797|page=107ff|language=en|access-date=19 октомври 2019}}</ref> Врз основа на тоа, како што предвидел [[Мерлин]], делото не можело да го изврши никој освен „вистинскиот крал“, што значи божествено назначениот крал или вистинскиот наследник на [[Утер Пендрагон]]. Малори пишува: „{{Јаз|en|Whoso pulleth out this sword of this stone and anvil, is rightwise king born}}“).<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.ba/books?id=zjvgivHGq1YC|title=Morte D'Arthur: Sir Thomas Malory's Book of King Arthur & of His Noble Knights of the Round Table ...|last=Malory|first=Sir Thomas|date=1868|publisher=Macmillan & Company|page=28|language=en|access-date=19 октомври 2019}}</ref> Идентитетот на овој меч како Екскалибур подоцна бил откриен во поемата Мерлин, која е дел од [[Ланселот-Грал]]овиот циклус (Вулгата).<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.ba/books?id=lraMc63JKxwC|title=Merlin: roman du XIIIe siècle|last=Boron|first=Robert de|date=1979|publisher=Librairie Droz|isbn=9782600004282|editor-last=Micha|editor-first=Alexandre|language=fr|access-date=19 октомври 2019}}</ref> Меѓутоа, во најпопуларната англиска верзија на Артурската бајка, Малориевата ''Смртта на Артур'' ({{Јаз|enm|Le Morte d'Arthur}}) од 15 век, на почетокот на неговото владеење, Артур го скршил Камениот меч во борба со кралот [[Пелинор]], а [[Господарка на езерото|Господарката на езерото]] му дава Екскалибур во замена за подоцнежен благодет. Слично на тоа, во пост-Вулгата циклус, господарката на езерото му го дала Екскалибур на Артур малку подоцна во неговото владеење. Во вулгатата Смртта на Артур, Артур е на работ на смртта и му наредува на Грифлет да го фрли мечот во маѓепсаното езеро. По два неуспешни обиди (затоа што мислеше дека не треба да се фрли толку голем меч), Грифлет на крајот го исполнува барањето на ранетиот крал и рака излегува од езерото за да го фати. Оваа приказна станува поврзана со Бедивер, наместо со Грифлет, во Малориевата и англиската традиција.{{Sfn|Lacy|1996}} Малори ги запишува двете верзии на преданијата во неговата ''Смртта на Артур'', именувајќи ги двата меча како Екскалибур.{{sfn|Malory|1997|p=[http://quod.lib.umich.edu/c/cme/MaloryWks2/1:2?rgn=div1;view=fulltext 7]}}{{sfn|Malory|1997|p=[http://quod.lib.umich.edu/c/cme/MaloryWks2/1:3.7?rgn=div2;view=fulltext 46]}} == Белешки == <references group="б"/> == Наводи == {{Наводи}} == Литература == * {{наведена книга|last1=Bromwich|first1=R.|last2=Simon Evans|first2=D.|title=Culhwch and Olwen. An Edition and Study of the Oldest Arthurian Tale|url=https://archive.org/details/culhwcholwenedit00brom|location=Cardiff|publisher=University of Wales Press|year=1992|ref=harv}} * {{наведено списание|last=Ford|first=P.K.|title=On the Significance of some Arthurian Names in Welsh|journal=Bulletin of the Board of Celtic Studies|volume=30|year=1983|pages=268–73|ref=harv}} * {{наведена книга|last=Gantz|first=Jeffrey|title=The Mabinogion|year=1987|location=New York|publisher=Penguin|isbn=0-14-044322-3|ref=harv|url-access=registration|url=https://archive.org/details/mabinogion0000gant}} * {{наведена книга|last=Green|first=T.|title=Concepts of Arthur|url=http://www.arthuriana.co.uk/concepts|location=Stroud|publisher=Tempus|year=2007|ISBN=978-0-7524-4461-1|ref=harv}} * {{наведена книга|last1=Jones|first1=T.|last2=Jones|first2=G.|title=The Mabinogion|location=London|publisher=Dent|year=1949|ref=harv}} * {{наведена книга|last=Lacy|first=Norris J.|title=Lancelot-Grail: The Old French Arthurian Vulgate and Post-Vulgate in Translation|location=New York|publisher=Garland|year=1996|ref=harv}} * {{наведена книга|last=MacKillop|first=James|title=Dictionary of Celtic Mythology|url=https://archive.org/details/dictionaryofcelt0000mack|location=Oxford|publisher=Oxford University Press|year=1998|ref=harv}} * {{наведена книга|last=Malory|first=Thomas|authorlink=|title=Le Morte D'Arthur|publisher=University of Michigan Humanities Text Initiative|year=1997|ref=harv}} * {{наведена книга|last=Micha|first=Alexandre|title=Merlin: roman du XIIIe siècle|location=Geneva|publisher=Droz|year=1979|ref=harv}} == Надворешни врски == {{рвр|Excalibur}} * {{Наведена мрежна страница|url=http://www.lib.rochester.edu/camelot/swrdmenu.htm|title=Excalibur and the Sword in the Stone {{!}} Robbins Library Digital Projects|work=d.lib.rochester.edu|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20100429023040/http://www.lib.rochester.edu/Camelot/swrdmenu.htm|archive-date=29 април 2010|accessdate=18 октомври 2019}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Средновековни легенди]] mmbcn29acncooo89a07p6db2rpsvl92 5581579 5581576 2026-06-23T17:36:12Z Andrew012p 85224 5581579 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Измислен предмет | име = Екскалибур | слика = Arthur-Pyle Excalibur the Sword.JPG | опис = ''Мечот Екскалибур'' од [[Хауард Пајл]] (1903) | извор = {{no italic|[[Материја за Британија]]}} | тип = [[легендарен меч]] | сопственик = [[крал Артур]], [[Мерлин]], [[Дамата од Езерото]], [[Моргана (легенда)|Моргана]], [[Бедивер]], [[Грифлет]], [[Гавејн]] | функција = доказ за Артуровото [[Божествено право на кралевите|божествено право]], магично оружје, ритуален предмет | припадност = [[Авалон]] }} '''Екскалибур''' ({{Јаз|en|Excalibur}}){{Efn|Називот Екскалибур на [[велшки јазик|велшки]] е {{јаз|cy|Caledfwlch}}, на [[Корнски јaзик|корнски]] {{јаз|kw|Calesvol}}, на [[Бретонски јазик|бретонски]] {{јаз|br|Kaledvoulc'h}} и на [[латински јазик|латинском]] {{јаз|la|Caliburnus}}.}} — [[легенда]]рниот [[меч]] [[Крал Артур|на кралот Артур]], на кој понекогаш му се припишуваат [[Волшебен меч|волшебни својства]] или се поврзува со правниот [[суверенитет]] на Британија. Екскалибур и мечот во каменот (доказ за потеклото на Артур) понекогаш се сметаат за исто оружје, но во повеќето верзии тие се сметаат за посебни предмети. Екскалибур е поврзан со легендата на Артур многу рано. == Облици и етимологии == Називот Екскалибур потекнува од велшкиот збор {{Јаз|cy|Caledfwlch}} (и бретонскиот {{Јаз|br|Kaledvoulc'h}} и средновелшкиот {{Јаз|cnx|Calesvol}}), што е сложенка образувана од зборот {{Јаз|cy|caled}} „тежок“ и {{Јаз|cy|bwlch}} „повреда“. {{Јаз|cy|Caledfwlch}} се појавува во неколку рани велшки дела, вклучувајќи ја и прозаичната приказна [[Килух и Олвен]] ({{Јаз|cy|Culhwch ac Olwen}}). Името подоцна се користело во велшки адаптации на странски дела, како што се Хрониките ({{Јаз|cy|Bruts}}), засновани на [[Галфред Монмут|Галфред од Монмут]]. Често се смета дека е поврзано со фонетски сличниот [[каладболг]], меч што го носат неколку личности во [[Ирска митологија|ирската митологија]], иако Рејчел Бромвич и Даниел Сајмон Еванс тврдат дека тоа е преземање на велшкиот {{јаз|cy|Caledfwlch}} од ирскиот {{јаз|ga|Caladbolg}} малку веројатно. Наместо тоа, тие истакнуваат дека и двете имиња „може да се појават на сличен начин на многу рана возраст како општи имиња за меч“. Во британската традиција овој меч станал исклучива сопственост на Артур.{{Sfn|Bromwich|Simon Evans|1992}}{{Sfn|Green|2007}} Галфред од Монмут, во својата книга ''[[Историја на кралевите на Британија]]'' ({{јаз|la|Historia Regum Britanniae}}, околу 1136 година), го [[Латинизација на имиња|латинизирал]] мечот на Артур како {{јаз|la|Caliburnus}} (можно влијание на [[Средновековен латински јазик|средновековниот латински]] правопис на [[Класичен латински јазик|класичните латински]] {{јаз|la|chalybs}}, кој е изведен од [[Грчки јазик|грчкиот]] {{јаз|el|χάλυψ}} [chályps] „[[челик]]“). Повеќето келтисти сметаат дека {{јаз|la|Caliburnus}} на Галфред е произлезен од изгубен старовелшки спис во кое {{јаз|cy|bwlch}} (старовелшки {{јаз|cy|bulc[h]}} ) во кој сè уште не дошло до [[лениција]] во {{јаз|cy|fwlch}} (средновелшки {{јаз|cy|vwlch}} или {{јаз|cy|uwlch}}).{{Sfn|Ford|1983}} {{Sfn|MacKillop|1998}} {{Sfn|Bromwich|Simon Evans|1992}} Во среднокорнишката драма ''[[Животот на Свети Ке]]'' ({{јаз|kw|Beunans Ke}}) од крајот на XV век или почетокот на 16 век, мечот на Артур се нарекува {{јаз|kw|Calesvol}}, што етимолошки е среднокорнишки [[когнат]] на велшкиот {{јаз|cy|Caledfwlch}}. Не е јасно дали името е велшка [[заемка]] (ако е така, мора да била рана заемка, од фонолошки причини) или дали претставува рано, [[Бритонски јазици|панбритонско]] традиционално име за мечот на Артур.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.ba/books?id=vSIZAQAAIAAJ|title=Celtic Culture: A Historical Encyclopedia|last=Koch|first=John T.|date=2006|publisher=ABC-CLIO|isbn=9781851094400|page=329|language=en|access-date=18 октомври 2019}}</ref> Во старофранцуски извори името станува {{Јаз|fro|Escalibor}}, {{Јаз|fro|Excalibor}} и на крајот познатиот {{Јаз|fro|Excalibur}}. Џефри Гејмар, во неговата старофранцуска хроника „Англиска историја“ ({{Јаз|fro|Estoire des Engleis}}), ги спомнува Артур и неговиот меч: „овој Константин беше внук на Артур, кој имаше меч калибур“ ({{Јаз|fro|Cil Costentin, li niès Artur, Ki out l'espée Caliburc}}).<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.ba/books?id=lDs7AQAAMAAJ|title=Lestorie Des Engles Solum la Translacion Geffrei Gaimar|last=Gaimar|first=Geoffroy|date=1888|publisher=H.M. Stationery Office|editor-last=Hardy|editor-first=Thomas Duffus|location=London|page=2|language=en|access-date=18 октомври 2019|editor-last2=Martin|editor-first2=Charles Trice}}</ref><ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.ba/books?id=-iIsAAAAMAAJ|title=Gaimar, Havelok Et Herward: The Anglo-Norman Metrical Chronicle of Geoffrey Gaimar, Printed for the First Time in Entire from the Ms. in the British Museum|last=Gaimar|first=Geoffroy|date=1850|publisher=Caxton society|editor-last=Wright|editor-first=Thomas|location=London|page=2|language=en|access-date=18 октомври 2019}}</ref> Во ''[[Роман за Брут|Романот за Брут]]'' ({{Јаз|xno|Roman de Brut}}), старофранцускиот превод и версификација на ''Историјата'' на Џефри, мечот се нарекува {{Јаз|xno|Calabrum}}, {{Јаз|xno|Callibourc}}, {{Јаз|xno|Chalabrun}} и {{Јаз|xno|Calabrun}} (со алтернативни правописи, како што е {{Јаз|xno|Chalabrum}}, {{Јаз|xno|Calibore}}, {{Јаз|xno|Callibor}}, {{Јаз|xno|Caliborne}}, {{Јаз|xno|Calliborc}}и {{Јаз|xno|Escaliborc}}, што може да се најде во различни списи на ''Брут'').<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.ba/books?id=Wz46AAAAcAAJ|title=Le Roman de Brut|last=Wace|date=1838|publisher=Frère|editor-last=Antoine Jean Victor Le Roux de Lincy|edition=2|pages=51, 88, 213, 215|language=fr|access-date=18 октомври 2019}}</ref> Во старофранцускиот роман на [[Кретјен де Троа]] од 12 век. век ''[[Персевал, приказната за Гралот]]'' ({{Јаз|fro|Perceval ou le Conte du Graal}}), Артуровиот витез на [[Гавејн]] го носи мечот {{Јаз|fro|Escalibor}} и ова е наведено, „зашто на неговиот појас висеше Екскалибор, најдобриот меч што некогаш постоел, кој минуваше низ железо како низ дрво“<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.ba/books?id=nIA5AZIhEkQC|title=Perceval: The Story of the Grail|last=Troyes)|first=Chrétien de|date=2006|publisher=D.S. Brewer|isbn=9781843841029|page=69|language=en|access-date=18 октомври 2019}}</ref> ({{Јаз|fro|Qu'il avoit cainte Escalibor, la meillor espee qui fust, qu'ele trenche fer come fust}}<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.ba/books?id=85GzjNWNp9oC|title=Le Roman De Perceval Ou Le Conte Du Graal: Publie D'apres Le Ms. Fr. 12576 De La Bibliotheque Nationale|last=Troyes|first=Chrétien de|date=1959|publisher=Librairie Droz|isbn=9782600023931|editor-last=Roach|editor-first=William|page=173|language=fr|access-date=18 октомври 2019}}</ref>). Таа изјава веројатно ја презел авторот на ''Историјат ана Мерлин (''{{Јаз|fro|Estoire Merlin}}) или Vulgate Merlin, каде што авторот (кој сакал фантастични народни етимологии) тврди дека Екскалибор е „хебрејско име што на француски значи „сече железо, челик и дрво“<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.ba/books?id=tqQltgEACAAJ|title=Arthurian tradition & Chrétien de Troyes|last=Loomis|first=Roger Sherman|date=1949|publisher=Columbia Univ. Press|page=424|language=en|access-date=18 октомври 2019}}</ref> ({{Јаз|fro|c'est non Ebrieu qui dist en franchois trenche fer & achier et fust}}. Треба да се напомене дека зборот „челик“ тука, {{Јаз|fro|achier}} , истовремено значи „сечило“ или „меч“ и доаѓа од средновековниот латински {{Јаз|la|aciarium}}, деривати на {{Јаз|la|acies}} „остар“, па во оваа етимологија нема директна врска со латинскиот збор {{Јаз|la|chalybs}}). Од ова имагинативно етимолошко размислување, Томас Малори дошол до мислење дека Екскалибур значи „сече челик“.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.ba/books?id=8xruAAAAMAAJ|title=The works of Sir Thomas Malory|last=Malory|first=Sir Thomas|last2=Vinaver|first2=Eugène|last3=Field|first3=P. J. C.|date=1990|publisher=Clarendon Press|isbn=9780198123446|page=1301|language=en}}</ref> == Екскалибур и Мечот во камен == Во артурските романи се дадени бројни објаснувања за поседувањето на Екскалибур од страна на [[Крал Артур|Артур]]. Во песната ''[[Мерлин (песна)|Мерлин]]'' на [[Робер де Борон]], првата бајка во која се споменува мотивот „меч во камен“, Артур го стекнал своето право на британскиот трон со извлекување на мечот од наковалната на каменот што се појавил во дворот на црквата на Бадник.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.ba/books?id=-Mz3sEURhiQC|title=Merlin and the Grail: Joseph of Arimathea, Merlin, Perceval : the Trilogy of Prose Romances Attributed to Robert de Boron|last=Boron)|first=Robert (de|date=2001|publisher=DS Brewer|isbn=9780859917797|page=107ff|language=en|access-date=19 октомври 2019}}</ref> Врз основа на тоа, како што предвидел [[Мерлин]], делото не можело да го изврши никој освен „вистинскиот крал“, што значи божествено назначениот крал или вистинскиот наследник на [[Утер Пендрагон]]. Малори пишува: „{{Јаз|en|Whoso pulleth out this sword of this stone and anvil, is rightwise king born}}“).<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.ba/books?id=zjvgivHGq1YC|title=Morte D'Arthur: Sir Thomas Malory's Book of King Arthur & of His Noble Knights of the Round Table ...|last=Malory|first=Sir Thomas|date=1868|publisher=Macmillan & Company|page=28|language=en|access-date=19 октомври 2019}}</ref> Идентитетот на овој меч како Екскалибур подоцна бил откриен во поемата Мерлин, која е дел од [[Ланселот-Грал]]овиот циклус (Вулгата).<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.ba/books?id=lraMc63JKxwC|title=Merlin: roman du XIIIe siècle|last=Boron|first=Robert de|date=1979|publisher=Librairie Droz|isbn=9782600004282|editor-last=Micha|editor-first=Alexandre|language=fr|access-date=19 октомври 2019}}</ref> Меѓутоа, во најпопуларната англиска верзија на Артурската бајка, Малориевата ''Смртта на Артур'' ({{Јаз|enm|Le Morte d'Arthur}}) од 15 век, на почетокот на неговото владеење, Артур го скршил Камениот меч во борба со кралот [[Пелинор]], а [[Господарка на езерото|Господарката на езерото]] му дава Екскалибур во замена за подоцнежен благодет. Слично на тоа, во пост-Вулгата циклус, господарката на езерото му го дала Екскалибур на Артур малку подоцна во неговото владеење. Во вулгатата Смртта на Артур, Артур е на работ на смртта и му наредува на Грифлет да го фрли мечот во маѓепсаното езеро. По два неуспешни обиди (затоа што мислеше дека не треба да се фрли толку голем меч), Грифлет на крајот го исполнува барањето на ранетиот крал и рака излегува од езерото за да го фати. Оваа приказна станува поврзана со Бедивер, наместо со Грифлет, во Малориевата и англиската традиција.{{Sfn|Lacy|1996}} Малори ги запишува двете верзии на преданијата во неговата ''Смртта на Артур'', именувајќи ги двата меча како Екскалибур.{{sfn|Malory|1997|p=[http://quod.lib.umich.edu/c/cme/MaloryWks2/1:2?rgn=div1;view=fulltext 7]}}{{sfn|Malory|1997|p=[http://quod.lib.umich.edu/c/cme/MaloryWks2/1:3.7?rgn=div2;view=fulltext 46]}} == Белешки == <references group="б"/> == Наводи == {{Наводи}} == Литература == * {{наведена книга|last1=Bromwich|first1=R.|last2=Simon Evans|first2=D.|title=Culhwch and Olwen. An Edition and Study of the Oldest Arthurian Tale|url=https://archive.org/details/culhwcholwenedit00brom|location=Cardiff|publisher=University of Wales Press|year=1992|ref=harv}} * {{наведено списание|last=Ford|first=P.K.|title=On the Significance of some Arthurian Names in Welsh|journal=Bulletin of the Board of Celtic Studies|volume=30|year=1983|pages=268–73|ref=harv}} * {{наведена книга|last=Gantz|first=Jeffrey|title=The Mabinogion|year=1987|location=New York|publisher=Penguin|isbn=0-14-044322-3|ref=harv|url-access=registration|url=https://archive.org/details/mabinogion0000gant}} * {{наведена книга|last=Green|first=T.|title=Concepts of Arthur|url=http://www.arthuriana.co.uk/concepts|location=Stroud|publisher=Tempus|year=2007|ISBN=978-0-7524-4461-1|ref=harv}} * {{наведена книга|last1=Jones|first1=T.|last2=Jones|first2=G.|title=The Mabinogion|location=London|publisher=Dent|year=1949|ref=harv}} * {{наведена книга|last=Lacy|first=Norris J.|title=Lancelot-Grail: The Old French Arthurian Vulgate and Post-Vulgate in Translation|location=New York|publisher=Garland|year=1996|ref=harv}} * {{наведена книга|last=MacKillop|first=James|title=Dictionary of Celtic Mythology|url=https://archive.org/details/dictionaryofcelt0000mack|location=Oxford|publisher=Oxford University Press|year=1998|ref=harv}} * {{наведена книга|last=Malory|first=Thomas|authorlink=|title=Le Morte D'Arthur|publisher=University of Michigan Humanities Text Initiative|year=1997|ref=harv}} * {{наведена книга|last=Micha|first=Alexandre|title=Merlin: roman du XIIIe siècle|location=Geneva|publisher=Droz|year=1979|ref=harv}} == Надворешни врски == {{рвр|Excalibur}} * {{Наведена мрежна страница|url=http://www.lib.rochester.edu/camelot/swrdmenu.htm|title=Excalibur and the Sword in the Stone {{!}} Robbins Library Digital Projects|work=d.lib.rochester.edu|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20100429023040/http://www.lib.rochester.edu/Camelot/swrdmenu.htm|archive-date=29 април 2010|accessdate=18 октомври 2019}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Средновековни легенди]] ov5yuecmt79d99f2fdy1e5elk2ayu6s 5581585 5581579 2026-06-23T17:42:01Z Andrew012p 85224 5581585 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Измислен предмет | име = Екскалибур | слика = Arthur-Pyle Excalibur the Sword.JPG | опис = ''Мечот Екскалибур'' од [[Хауард Пајл]] (1903) | извор = {{no italic|[[Материја за Британија]]}} | вид = [[легендарен меч]] | сопственик = [[крал Артур]], [[Мерлин]], [[Дамата од Езерото]], [[Моргана (легенда)|Моргана]], [[Бедивер]], [[Грифлет]], [[Гавејн]] | функција = доказ за Артуровото [[Божествено право на кралевите|божествено право]], магично оружје, ритуален предмет | припадност = [[Авалон]] }} '''Екскалибур''' ({{Јаз|en|Excalibur}}){{Efn|Називот Екскалибур на [[велшки јазик|велшки]] е {{јаз|cy|Caledfwlch}}, на [[Корнски јaзик|корнски]] {{јаз|kw|Calesvol}}, на [[Бретонски јазик|бретонски]] {{јаз|br|Kaledvoulc'h}} и на [[латински јазик|латинском]] {{јаз|la|Caliburnus}}.}} — [[легенда]]рниот [[меч]] [[Крал Артур|на кралот Артур]], на кој понекогаш му се припишуваат [[Волшебен меч|волшебни својства]] или се поврзува со правниот [[суверенитет]] на Британија. Екскалибур и мечот во каменот (доказ за потеклото на Артур) понекогаш се сметаат за исто оружје, но во повеќето верзии тие се сметаат за посебни предмети. Екскалибур е поврзан со легендата на Артур многу рано. == Облици и етимологии == Називот Екскалибур потекнува од велшкиот збор {{Јаз|cy|Caledfwlch}} (и бретонскиот {{Јаз|br|Kaledvoulc'h}} и средновелшкиот {{Јаз|cnx|Calesvol}}), што е сложенка образувана од зборот {{Јаз|cy|caled}} „тежок“ и {{Јаз|cy|bwlch}} „повреда“. {{Јаз|cy|Caledfwlch}} се појавува во неколку рани велшки дела, вклучувајќи ја и прозаичната приказна [[Килух и Олвен]] ({{Јаз|cy|Culhwch ac Olwen}}). Името подоцна се користело во велшки адаптации на странски дела, како што се Хрониките ({{Јаз|cy|Bruts}}), засновани на [[Галфред Монмут|Галфред од Монмут]]. Често се смета дека е поврзано со фонетски сличниот [[каладболг]], меч што го носат неколку личности во [[Ирска митологија|ирската митологија]], иако Рејчел Бромвич и Даниел Сајмон Еванс тврдат дека тоа е преземање на велшкиот {{јаз|cy|Caledfwlch}} од ирскиот {{јаз|ga|Caladbolg}} малку веројатно. Наместо тоа, тие истакнуваат дека и двете имиња „може да се појават на сличен начин на многу рана возраст како општи имиња за меч“. Во британската традиција овој меч станал исклучива сопственост на Артур.{{Sfn|Bromwich|Simon Evans|1992}}{{Sfn|Green|2007}} Галфред од Монмут, во својата книга ''[[Историја на кралевите на Британија]]'' ({{јаз|la|Historia Regum Britanniae}}, околу 1136 година), го [[Латинизација на имиња|латинизирал]] мечот на Артур како {{јаз|la|Caliburnus}} (можно влијание на [[Средновековен латински јазик|средновековниот латински]] правопис на [[Класичен латински јазик|класичните латински]] {{јаз|la|chalybs}}, кој е изведен од [[Грчки јазик|грчкиот]] {{јаз|el|χάλυψ}} [chályps] „[[челик]]“). Повеќето келтисти сметаат дека {{јаз|la|Caliburnus}} на Галфред е произлезен од изгубен старовелшки спис во кое {{јаз|cy|bwlch}} (старовелшки {{јаз|cy|bulc[h]}} ) во кој сè уште не дошло до [[лениција]] во {{јаз|cy|fwlch}} (средновелшки {{јаз|cy|vwlch}} или {{јаз|cy|uwlch}}).{{Sfn|Ford|1983}} {{Sfn|MacKillop|1998}} {{Sfn|Bromwich|Simon Evans|1992}} Во среднокорнишката драма ''[[Животот на Свети Ке]]'' ({{јаз|kw|Beunans Ke}}) од крајот на XV век или почетокот на 16 век, мечот на Артур се нарекува {{јаз|kw|Calesvol}}, што етимолошки е среднокорнишки [[когнат]] на велшкиот {{јаз|cy|Caledfwlch}}. Не е јасно дали името е велшка [[заемка]] (ако е така, мора да била рана заемка, од фонолошки причини) или дали претставува рано, [[Бритонски јазици|панбритонско]] традиционално име за мечот на Артур.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.ba/books?id=vSIZAQAAIAAJ|title=Celtic Culture: A Historical Encyclopedia|last=Koch|first=John T.|date=2006|publisher=ABC-CLIO|isbn=9781851094400|page=329|language=en|access-date=18 октомври 2019}}</ref> Во старофранцуски извори името станува {{Јаз|fro|Escalibor}}, {{Јаз|fro|Excalibor}} и на крајот познатиот {{Јаз|fro|Excalibur}}. Џефри Гејмар, во неговата старофранцуска хроника „Англиска историја“ ({{Јаз|fro|Estoire des Engleis}}), ги спомнува Артур и неговиот меч: „овој Константин беше внук на Артур, кој имаше меч калибур“ ({{Јаз|fro|Cil Costentin, li niès Artur, Ki out l'espée Caliburc}}).<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.ba/books?id=lDs7AQAAMAAJ|title=Lestorie Des Engles Solum la Translacion Geffrei Gaimar|last=Gaimar|first=Geoffroy|date=1888|publisher=H.M. Stationery Office|editor-last=Hardy|editor-first=Thomas Duffus|location=London|page=2|language=en|access-date=18 октомври 2019|editor-last2=Martin|editor-first2=Charles Trice}}</ref><ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.ba/books?id=-iIsAAAAMAAJ|title=Gaimar, Havelok Et Herward: The Anglo-Norman Metrical Chronicle of Geoffrey Gaimar, Printed for the First Time in Entire from the Ms. in the British Museum|last=Gaimar|first=Geoffroy|date=1850|publisher=Caxton society|editor-last=Wright|editor-first=Thomas|location=London|page=2|language=en|access-date=18 октомври 2019}}</ref> Во ''[[Роман за Брут|Романот за Брут]]'' ({{Јаз|xno|Roman de Brut}}), старофранцускиот превод и версификација на ''Историјата'' на Џефри, мечот се нарекува {{Јаз|xno|Calabrum}}, {{Јаз|xno|Callibourc}}, {{Јаз|xno|Chalabrun}} и {{Јаз|xno|Calabrun}} (со алтернативни правописи, како што е {{Јаз|xno|Chalabrum}}, {{Јаз|xno|Calibore}}, {{Јаз|xno|Callibor}}, {{Јаз|xno|Caliborne}}, {{Јаз|xno|Calliborc}}и {{Јаз|xno|Escaliborc}}, што може да се најде во различни списи на ''Брут'').<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.ba/books?id=Wz46AAAAcAAJ|title=Le Roman de Brut|last=Wace|date=1838|publisher=Frère|editor-last=Antoine Jean Victor Le Roux de Lincy|edition=2|pages=51, 88, 213, 215|language=fr|access-date=18 октомври 2019}}</ref> Во старофранцускиот роман на [[Кретјен де Троа]] од 12 век. век ''[[Персевал, приказната за Гралот]]'' ({{Јаз|fro|Perceval ou le Conte du Graal}}), Артуровиот витез на [[Гавејн]] го носи мечот {{Јаз|fro|Escalibor}} и ова е наведено, „зашто на неговиот појас висеше Екскалибор, најдобриот меч што некогаш постоел, кој минуваше низ железо како низ дрво“<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.ba/books?id=nIA5AZIhEkQC|title=Perceval: The Story of the Grail|last=Troyes)|first=Chrétien de|date=2006|publisher=D.S. Brewer|isbn=9781843841029|page=69|language=en|access-date=18 октомври 2019}}</ref> ({{Јаз|fro|Qu'il avoit cainte Escalibor, la meillor espee qui fust, qu'ele trenche fer come fust}}<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.ba/books?id=85GzjNWNp9oC|title=Le Roman De Perceval Ou Le Conte Du Graal: Publie D'apres Le Ms. Fr. 12576 De La Bibliotheque Nationale|last=Troyes|first=Chrétien de|date=1959|publisher=Librairie Droz|isbn=9782600023931|editor-last=Roach|editor-first=William|page=173|language=fr|access-date=18 октомври 2019}}</ref>). Таа изјава веројатно ја презел авторот на ''Историјат ана Мерлин (''{{Јаз|fro|Estoire Merlin}}) или Vulgate Merlin, каде што авторот (кој сакал фантастични народни етимологии) тврди дека Екскалибор е „хебрејско име што на француски значи „сече железо, челик и дрво“<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.ba/books?id=tqQltgEACAAJ|title=Arthurian tradition & Chrétien de Troyes|last=Loomis|first=Roger Sherman|date=1949|publisher=Columbia Univ. Press|page=424|language=en|access-date=18 октомври 2019}}</ref> ({{Јаз|fro|c'est non Ebrieu qui dist en franchois trenche fer & achier et fust}}. Треба да се напомене дека зборот „челик“ тука, {{Јаз|fro|achier}} , истовремено значи „сечило“ или „меч“ и доаѓа од средновековниот латински {{Јаз|la|aciarium}}, деривати на {{Јаз|la|acies}} „остар“, па во оваа етимологија нема директна врска со латинскиот збор {{Јаз|la|chalybs}}). Од ова имагинативно етимолошко размислување, Томас Малори дошол до мислење дека Екскалибур значи „сече челик“.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.ba/books?id=8xruAAAAMAAJ|title=The works of Sir Thomas Malory|last=Malory|first=Sir Thomas|last2=Vinaver|first2=Eugène|last3=Field|first3=P. J. C.|date=1990|publisher=Clarendon Press|isbn=9780198123446|page=1301|language=en}}</ref> == Екскалибур и Мечот во камен == Во артурските романи се дадени бројни објаснувања за поседувањето на Екскалибур од страна на [[Крал Артур|Артур]]. Во песната ''[[Мерлин (песна)|Мерлин]]'' на [[Робер де Борон]], првата бајка во која се споменува мотивот „меч во камен“, Артур го стекнал своето право на британскиот трон со извлекување на мечот од наковалната на каменот што се појавил во дворот на црквата на Бадник.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.ba/books?id=-Mz3sEURhiQC|title=Merlin and the Grail: Joseph of Arimathea, Merlin, Perceval : the Trilogy of Prose Romances Attributed to Robert de Boron|last=Boron)|first=Robert (de|date=2001|publisher=DS Brewer|isbn=9780859917797|page=107ff|language=en|access-date=19 октомври 2019}}</ref> Врз основа на тоа, како што предвидел [[Мерлин]], делото не можело да го изврши никој освен „вистинскиот крал“, што значи божествено назначениот крал или вистинскиот наследник на [[Утер Пендрагон]]. Малори пишува: „{{Јаз|en|Whoso pulleth out this sword of this stone and anvil, is rightwise king born}}“).<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.ba/books?id=zjvgivHGq1YC|title=Morte D'Arthur: Sir Thomas Malory's Book of King Arthur & of His Noble Knights of the Round Table ...|last=Malory|first=Sir Thomas|date=1868|publisher=Macmillan & Company|page=28|language=en|access-date=19 октомври 2019}}</ref> Идентитетот на овој меч како Екскалибур подоцна бил откриен во поемата Мерлин, која е дел од [[Ланселот-Грал]]овиот циклус (Вулгата).<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.ba/books?id=lraMc63JKxwC|title=Merlin: roman du XIIIe siècle|last=Boron|first=Robert de|date=1979|publisher=Librairie Droz|isbn=9782600004282|editor-last=Micha|editor-first=Alexandre|language=fr|access-date=19 октомври 2019}}</ref> Меѓутоа, во најпопуларната англиска верзија на Артурската бајка, Малориевата ''Смртта на Артур'' ({{Јаз|enm|Le Morte d'Arthur}}) од 15 век, на почетокот на неговото владеење, Артур го скршил Камениот меч во борба со кралот [[Пелинор]], а [[Господарка на езерото|Господарката на езерото]] му дава Екскалибур во замена за подоцнежен благодет. Слично на тоа, во пост-Вулгата циклус, господарката на езерото му го дала Екскалибур на Артур малку подоцна во неговото владеење. Во вулгатата Смртта на Артур, Артур е на работ на смртта и му наредува на Грифлет да го фрли мечот во маѓепсаното езеро. По два неуспешни обиди (затоа што мислеше дека не треба да се фрли толку голем меч), Грифлет на крајот го исполнува барањето на ранетиот крал и рака излегува од езерото за да го фати. Оваа приказна станува поврзана со Бедивер, наместо со Грифлет, во Малориевата и англиската традиција.{{Sfn|Lacy|1996}} Малори ги запишува двете верзии на преданијата во неговата ''Смртта на Артур'', именувајќи ги двата меча како Екскалибур.{{sfn|Malory|1997|p=[http://quod.lib.umich.edu/c/cme/MaloryWks2/1:2?rgn=div1;view=fulltext 7]}}{{sfn|Malory|1997|p=[http://quod.lib.umich.edu/c/cme/MaloryWks2/1:3.7?rgn=div2;view=fulltext 46]}} == Белешки == <references group="б"/> == Наводи == {{Наводи}} == Литература == * {{наведена книга|last1=Bromwich|first1=R.|last2=Simon Evans|first2=D.|title=Culhwch and Olwen. An Edition and Study of the Oldest Arthurian Tale|url=https://archive.org/details/culhwcholwenedit00brom|location=Cardiff|publisher=University of Wales Press|year=1992|ref=harv}} * {{наведено списание|last=Ford|first=P.K.|title=On the Significance of some Arthurian Names in Welsh|journal=Bulletin of the Board of Celtic Studies|volume=30|year=1983|pages=268–73|ref=harv}} * {{наведена книга|last=Gantz|first=Jeffrey|title=The Mabinogion|year=1987|location=New York|publisher=Penguin|isbn=0-14-044322-3|ref=harv|url-access=registration|url=https://archive.org/details/mabinogion0000gant}} * {{наведена книга|last=Green|first=T.|title=Concepts of Arthur|url=http://www.arthuriana.co.uk/concepts|location=Stroud|publisher=Tempus|year=2007|ISBN=978-0-7524-4461-1|ref=harv}} * {{наведена книга|last1=Jones|first1=T.|last2=Jones|first2=G.|title=The Mabinogion|location=London|publisher=Dent|year=1949|ref=harv}} * {{наведена книга|last=Lacy|first=Norris J.|title=Lancelot-Grail: The Old French Arthurian Vulgate and Post-Vulgate in Translation|location=New York|publisher=Garland|year=1996|ref=harv}} * {{наведена книга|last=MacKillop|first=James|title=Dictionary of Celtic Mythology|url=https://archive.org/details/dictionaryofcelt0000mack|location=Oxford|publisher=Oxford University Press|year=1998|ref=harv}} * {{наведена книга|last=Malory|first=Thomas|authorlink=|title=Le Morte D'Arthur|publisher=University of Michigan Humanities Text Initiative|year=1997|ref=harv}} * {{наведена книга|last=Micha|first=Alexandre|title=Merlin: roman du XIIIe siècle|location=Geneva|publisher=Droz|year=1979|ref=harv}} == Надворешни врски == {{рвр|Excalibur}} * {{Наведена мрежна страница|url=http://www.lib.rochester.edu/camelot/swrdmenu.htm|title=Excalibur and the Sword in the Stone {{!}} Robbins Library Digital Projects|work=d.lib.rochester.edu|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20100429023040/http://www.lib.rochester.edu/Camelot/swrdmenu.htm|archive-date=29 април 2010|accessdate=18 октомври 2019}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Средновековни легенди]] rae9aczs294tma6z704gs1yqxjbr2ny 0 1351396 5581703 5223662 2026-06-24T02:19:46Z Bjankuloski06 332 Печатна грешка, replaced: октри → откри 5581703 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Ленг Оу|image=Leng_Ouch_in_2016_(cropped).jpg|birth_date=1975|birth_place=Такео, Камбоџа|occupation=Климатски активист|organization=Задачни сили за човекови права во Камбоџа|awards=Добител на Голдманова награда (2016)}} '''Ленг Оу''' е [[камбоџа]]нски климатски активист. Тој станал активист против илегалната сеча во шумите во Камбоџа<ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.goldmanprize.org/recipient/leng-ouch/|title=Leng Ouch|work=Goldman Environmental Foundation|language=en-US|accessdate=2021-04-20}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/2016/04/23/world/asia/cambodia-illegal-logging-ouch-leng.html|title=Fighting to Save Forests in Cambodia, an Activist Puts Himself at Risk|last=Ives|first=Mike|date=2016-04-22|work=The New York Times|access-date=2021-04-20|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> и е најпознат по тоа што тајно ги снимал активностите на нелегална сеча во Камбоџа.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://asiasociety.org/asia-game-changers/leng-ouch|title=Leng Ouch - 2017 Asia Game Changers|work=Asia Society|language=en|accessdate=2021-04-20}}</ref> == Ран живот == Ленг Оу е роден во провинцијата Такео во семејство на сиромашни земјоделци, а поголемиот дел од своето детство го поминал за време на режимот на [[Црвени Кмери|Црвените Кмери]] додека неговото семејство мигрирало меѓу шумите и преживеале скромно.<ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.goldmanprize.org/recipient/leng-ouch/|title=Leng Ouch|work=Goldman Environmental Foundation|language=en-US|accessdate=2021-04-20}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.goldmanprize.org/recipient/leng-ouch/ "Leng Ouch"]. ''Goldman Environmental Foundation''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2021-04-20</span></span>.</cite></ref> Раниот дел од својот живот го поминал криејќи се во џунглите на Камбоџа, само го започнал своето [[образование]] откако неговото семејство се преселило во [[Пном Пен]] во 1980 година.<ref name=":1" /> Работел за своето образование и заработил стипендија за [[правен факултет]]; со ова се приклучил на многу организации за човекови права и ја започнал својата кариера како активист.<ref name=":1" /> == Кариера == Ленг Оу ги основал Задачните сили за човекови права во Камбоџа, организација за борба против уништувањето на шумите во Камбоџа.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://pulitzercenter.org/people/leng-ouch|title=Leng Ouch|work=Pulitzer Center|language=en|accessdate=2021-04-20}}</ref> Во текот на 2000-те и 2010-те, Ленг бил прикриен во често опасни ситуации фотографирајќи и снимајќи докази за нелегална сеча,<ref name="theguardian.com">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.theguardian.com/environment/2016/apr/18/cambodia-environmental-activist-wins-goldman-prize-ouch-leng|title='Even though I know my life is at risk, I still try to save the forest'|date=2016-04-18|work=the Guardian|language=en|accessdate=2021-04-20}}</ref> што довело до една голема компанија за сеча на дрва да е откриена.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.oneearth.org/conservation-hero-leng-ouch/|title=Conservation Hero: Leng Ouch|work=One Earth|accessdate=2021-04-20}}</ref> Често користејќи маски во својата работа, Ленг помогнал да се откријат илјадници кримиланства и да се конфискува дрва и опрема за сеча.<ref name="theguardian.com" /> Ленг бил апсен неколку пати со други активисти во неговата работа.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://news.mongabay.com/2020/03/goldman-prize-winning-cambodian-activist-arrested-released-in-cambodia/|title=Goldman Prize-winning Cambodian activist arrested, released in Cambodia|date=2020-03-24|work=Mongabay Environmental News|language=en-US|accessdate=2021-04-20}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://news.mongabay.com/2021/02/cambodian-environmental-activists-reportedly-arrested/|title=Cambodian environmental activists reportedly arrested|date=2021-02-05|work=Mongabay Environmental News|language=en-US|accessdate=2021-04-20}}</ref> == Награди == Ленг бил награден со Голдманова еколошката награда во 2016 година за неговата улога во откривање на корупцијата и илегалната сеча во Камбоџа.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://geographical.co.uk/people/i-m-a-geographer/item/1795-leng-ouch-investigative-reporter-and-activist|title=Leng Ouch: investigative reporter and activist - Geographical Magazine|last=Cole|first=Laura|work=geographical.co.uk|language=en-gb|archive-url=https://web.archive.org/web/20201125055725/http://geographical.co.uk/people/i-m-a-geographer/item/1795-leng-ouch-investigative-reporter-and-activist|archive-date=2020-11-25|accessdate=2021-04-20}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} [[Категорија:Климатски дејци]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1975 година]] e2uwz7pr91mks8ncbfo8fy52rdebcyu 0 1356184 5581611 5277030 2026-06-23T19:15:18Z P.Nedelkovski 47736 поврзница 5581611 wikitext text/x-wiki '''Рало'''<ref>{{ДРМЈ|рало}}</ref><ref>{{ОДРМЈ|рало}}</ref> може да се однесува на: * [[Рало]] — [[Земјоделство|земјоделска]] направа за [[орање]] на почвата што ја влечат [[Животно|животни]]. * [[Рало (соѕвездие)]] — македонско народно име за [[соѕвездие]]то [[Орион (соѕвездие)|Орион]]. * Рало — мерка за земја — [[површина]] што може да се [[орање|изора]] за еден ден со еден [[Ѕевгар|ѕевгар]] [[вол]]ови. ==Наводи== {{наводи}} {{појаснување}} o8z3mo035sl0gzl7dspev8w3xn87kto 0 1360717 5581717 5360164 2026-06-24T02:21:36Z Bjankuloski06 332 Печатна грешка, replaced: Октри → Откри 5581717 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Stock_01.jpg|мини|Последната канцеларија на Шток во Трст, која била затворена во 2012 година]] [[Податотека:STOCK_84_Original.jpg|алт=|мини| Шток 84 - бренди]] '''Шток''' - [[италија]]нска компанија за производство на [[ликер]]и и алкохолни пијалаци, чие име доаѓа од нејзиниот основач, Лионело Шток, кој ја основал во [[Трст]] во 1884 година.<ref name="About">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.stock-spa.it/en/about/default.aspx|title=About Us|language=en|accessdate=2024-12-26|archive-date=2022-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20220320120534/https://www.stock-spa.it/en/about/default.aspx|url-status=dead}}</ref> По преземањето, прво од германска групација, а потоа од американскиот „Оуктри капитал менаџмент“, компанијата се споила во „Шток спиритс груп“, и во 2012 година сите италијански фабрики биле затворени.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ilpost.it/2012/04/12/la-stock-chiude-lo-stabilimento-di-trieste/|title=La Stock chiude lo stabilimento di Trieste|date=12 aprile 2012}}</ref> Групата потоа била преземена во 2021 година од британскиот приватен капитален фонд Си-Ви-Си Капитал Партнерс, и сега е со седиште во Полска. == Историја == Историјата на компанијата<ref name="About"/> започнува со целта на Лионело Сток да ги [[Дестилација|дестилира]] вината од блиските области, многу барани од Французите за производство на нивниот [[коњак]], кога болест ги уништила посевите во регионот [[Шаранта]]. Така се родил и пијалакот „Коњак Шток Медисинал“, кој со мали промени на етикетата во 1955 година станал ''бренди Шток 84'' („Brandy Stock 84“), ''водечки'' производ на компанијата. Шток започнал повторно лансирање на бренди, помеѓу педесеттите и шеесеттите години од минатиот век, компанијата станала меѓународна, чии производи биле дистрибуирани во 125 земји на сите континенти. Палетата на пазарот постепено се проширувала и вклучувала [[вотка]], [[виски]], [[грапа]], [[амаро]], [[Џин (пијалак)|џин]], [[Ликер|слатки ликери]], вклучително и [[лимончело]], лансирано во 1997 година под името ''Лимонче.'' Од 2012 година, производството било целосно преместено во [[Чешка]], со затворање на сите италијански фабрики и отпуштање на последните 28 работници и 2 менаџери. Во 2019 година компанијата била преземена од компанија специјализирана за производство на грапа. Во ноември 2021 година Шток Спиритс Груп била купена од Си-Ви-Си Капитал Партнерс, која ја повлекла од берзите во Лондон и Прага, и започнала голем развоен план со понатамошни аквизиции на производители на алкохолни пијалаци во Европа. Групацијата моментално има свое административно седиште во Варшава, Полска, филијали во седум европски земји (италијанската е во Милано) и осум производствени погони во Германија, Чешката<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ilfattoquotidiano.it/2012/04/11/stock-abbandona-litalia-brandy-limoncello-diventano-made-repubblica-ceca/203774/|title=La Stock abbandona l'Italia, brandy e limoncello diventano made in Repubblica ceca|date=11 aprile 2012}}</ref>, Полска, Италија (Франчекорта дестилерии) и Франција. == Производи == Компанијата имала широк асортиман на производи кои вклучувале: водка, ликери врз база на вотка, горчливи ликери, ракии, вина и сирупи, грапа, бренди и друго. Меѓу другите, најпознати биле: * Шток 84, вински дестилат одлежан во дабови буриња, бренди што било основен производ на компанијата, со содржина на алкохол од 38% вол. * Шток бел вермут, ликер со вкус добиен од бело вино. * Шток црвен вермут, ликер добиен од бело вино со вкус на карамела. Сите варијанти на вермут имаат содржина на алкохол од 16%. == Наводи == {{наводи}} {{Братскиврски}} == Надворешни врски == * ''[http://www.imprese.san.beniculturali.it/web/imprese/percorsi/scheda-mostre?p_p_id=56_INSTANCE_1LrE&articleId=35389&p_p_lifecycle=1&p_p_state=normal&groupId=18701&viewMode=normal Архива, 2009)]'' [[Категорија:Италијански компании]] [[Категорија:Алкохолни пијалаци]] [[Категорија:Производители на алкохолни пијалаци]] 7opvptf553p0syctj8xau020t0ie0qp 0 1363546 5581652 5492530 2026-06-23T22:11:00Z Carshalton 30527 5581652 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | name = Клаудио Ечевери | fullname = Клаудио Херемијас Ечевери<ref name=wf>{{WorldFootball.net|claudio-echeverri}}</ref> | image = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|2006|1|2}} | birth_place = [[Ресистенсија]], [[Аргентина]] | nationality = {{flagsport|ARG}} [[Аргентина]] | height = {{height|m=1,71}} | position = {{Football/MF}} | currentclub = {{Fb team Manchester City}} | clubnumber = 30 | youthyears1 = | youthclubs1 = Депортиво Лухан | youthyears2 = | youthclubs2 = {{Fb team River Plate}} | years1 = 2023–2024 | caps1 = 35 | goals1 = 8 | clubs1 = {{Fb team River Plate}} | years2 = 2025– | caps2 = 1 | goals2 = 0 | clubs2 = {{Fb team Manchester City}} | years3 = 2025-2026 | caps3 = 6 | goals3 = 0 | clubs3 = →{{Fb team Bayer Leverkusen}} | years4 = 2026 | caps4 = 17 | goals4 = 1 | clubs4 = →{{Fb team Girona}} | nationalyears1 = 2022-2023 | nationalcaps1 = 23 | nationalgoals1 = 12 | nationalteam1 = {{flagsport|ARG}} [[Фудбалска репрезентација на Аргентина под 17 години|Аргентина 17]] | nationalyears2 = 2024– | nationalcaps2 = 5 | nationalgoals2 = 3 | nationalteam2 = {{flagsport|ARG}} [[Фудбалска репрезентација на Аргентина под 20 години|Аргентина 20]] | nationalyears3 = 2024– | nationalcaps3 = 9 | nationalgoals3 = 1 | nationalteam3 = {{flagsport|ARG}} [[Олимписка фудбалска репрезентација на Аргентина|Аргентина (олимп.)]] }} '''Клаудио Херемијас Ечевери''' (роден на [[2 јануари]] [[2006]], во [[Ресистенсија]]) е [[Аргентина|аргентински]] [[фудбал]]ер, {{Football/MF/player}} на {{Fb team (N) Manchester City}}, и на [[Фудбалска репрезентација на Аргентина под 20 години|аргентинската репрезентација под 20 години]]. ==Клупска кариера== ===Ривер Плејт=== Роден во [[Ресистенсија]], во покраината [[Чако (провинција)|Чако]], Ечевери ја започнал својата фудбалска кариера во Депортиво Лухан, пред да дојде на проби во {{Fb team (N) River Plate}} и да потпише договор со нив во 2017 година.<ref name=tn>{{cite web |url=https://tn.com.ar/deportes/futbol/2022/12/29/river-blindo-a-su-joya-le-puso-una-clausula-de-25-millones-de-dolares-al-diablito-echeverri/ |title=River blindó a su joya: le puso una cláusula de 25 millones de dólares al Diablito Echeverri |trans-title=River shielded its jewel: it put a clause of 25 million dollars on Diablito Echeverri |date=29 December 2022 |accessdate=28 January 2023 |website=tn.com.ar |language=Spanish}}</ref> Тој најпрво го привлекол вниманието на меѓународниот фудбалски свет со неговите настапи на детскиот турнир во [[Венеција]], [[Италија]] каде настапил со Ривер. И покрај тоа што неговиот тим завршил на третото место на турнирот, тој постигнач девет гола во шест натпревари, изјавувајќи „вистината е дека не сме среќни [завршувајќи на третото место], сакавме да бидеме шампиони“.<ref>{{cite web |url=https://www.clarin.com/deportes/futbol/river-plate/diablito-echeverri-nueva-joya-river-chaqueno-11-anos_0_SJXsA2X8Z.html |title=El Diablito Echeverri: la nueva joya de River es un chaqueño de 11 años |trans-title=El Diablito Echeverri: River's new jewel is an 11-year-old from Chaco |date=24 July 2017 |accessdate=28 January 2023 |website=clarin.com |language=Spanish}}</ref> Во октомври 2022 година, тој постигна гол на своето деби за резервниот тим на Ривер против резервистите на [[Клуб Атлетико Патронато|Патронато]].<ref>{{Cite web |date=8 October 2022 |title=River venció a Patronato, por el Torneo de Reserva: resumen, goles y más |url=https://www.tycsports.com/river-plate/river-patronato-torneo-de-reserva-formaciones-hora-tv-id469729.html |access-date=5 April 2024 |website=TyC Sports |language=es}}</ref> Првиот професионален договор со Ривер го потпишал во декември истата година, со ослободителна клаузула од 25 милиони долари.<ref name=tn/><ref name=marca>{{cite web |url=https://ar.marca.com/claro/futbol/river-plate/2022/12/28/63ac6226e2704e42398b45a8.html |title=River blinda a su joya: Claudio Echeverri firma su primer contrato profesional |trans-title=River shields its jewel: Claudio Echeverri signs his first professional contract |first=Pascual |last=Ruiz |date=28 December 2022 |accessdate=28 January 2023 |website=ar.marca.com |language=Spanish |archive-date=28 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230128192943/https://ar.marca.com/claro/futbol/river-plate/2022/12/28/63ac6226e2704e42398b45a8.html |url-status=dead}}</ref> На 22 јуни 2023 година, на возраст од 17 години, 5 месеци и 20 дена, тој го направил своето деби како професионален фудбалер за време на првенствениот натпревар против [[ФК Институто|Институто]], влегувајќи како замена за [[Игнасио Фернандес (фудбалер)|Игнасио Фернандес]]. Тој забележал асистенција за време на натпреварот, помагајќи му на Ривер Плејт да победи со 3-1.<ref>{{Cite web |title=River Plate 3-1 Instituto (Córdoba) (22 Jun, 2023) Commentary - ESPN (UK) |url=https://www.espn.co.uk/football/commentary/_/gameId/656506 |access-date=5 April 2024 |website=ESPN |language=en}}</ref> На 22 декември 2023 година, за време на интервју по натпреварот, откако со Ривер Плејт го освоил [[Трофеј на шампионите (Аргентина)|Трофејот на шампионите]], неговата прва клупска титула во кариерата, Ечевери објавил дека нема да го продолжи договорот со клубот, кој истекува на 31 декември 2024 година.<ref>{{Cite news |last=Sanderson |first=Tom |date=23 December 2023 |title='New Messi' FC Barcelona Target Claudio Echeverri Confirms He Won't Renew River Plate Contract |work=[[Forbes]] |url=https://www.forbes.com/sites/tomsanderson/2023/12/23/new-messi-fc-barcelona-target-claudio-echeverri-confirms-he-wont-renew-river-plate-contract/?sh=2062c1f62786 |access-date=23 December 2023}}</ref> На 25 јануари 2024, Ечевери потпишал четири ипол годишен договор со англискиот клуб [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]], кој го оставил на позајмица во Ривер Плејт до јануари 2025.<ref>{{cite web |date=25 January 2024 |title=City sign Claudio Echeverri from River Plate |url=https://www.mancity.com/news/mens/claudio-echeverri-signs-63841773 |accessdate=25 January 2024 |website=[[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]]}}</ref> Во првата сезона како професионалец тој одиграл 5 натпревари за Ривер Плејт во [[Примера Дивисион (Аргентина)|Примера Дивисион]]. Следната сезона, тој одиграл 30 натпревари и постигнал три гола во првенството. Првиот гол во дресот на Ривер Плејт го постигнал на 17 март 2024, во победата со 3-1 над [[ФК Химансија Ла Плата|Химнасија Ла Плата]].<ref>{{Cite web |date=17 March 2024 |title=(VIDEO) La EMOCIÓN de ECHEVERRI por su PRIMER GOL en RIVER - TyC Sports |url=https://www.tycsports.com/river-plate/gambeta-golazo-y-llanto-de-emocion-echeverri-marco-su-primer-gol-en-river-id571500.html |access-date=6 April 2024 |website=www.tycsports.com |language=es}}</ref> На 3 април 2024, го направил своето деби во [[Копа Либертадорес]], влегувајќи како замена во победата со 2-0 на гостувањето кај [[Венецуела|венецуелската]] екипа [[ФК Депортиво Тачира|Депортиво Тачира]]. Веќе во вториот настап во ова натпреварување, тој го постигнал својот прв гол во победата со 2-0 на домашен терен над [[Насионал Монтевидео]]. ===Манчестер Сити=== Ечевери му се приклучил на Манчестер Сити во февруари 2025, по завршувањето на [[Јужноамериканско првенство во фудбал за играчи под 20 години 2025|Јужноамериканското првенство за играчи под 20 години 2025]]. Тој бил претставен во клубот на 27 февруари при што избрал да го носи дресот со број 30.<ref>{{cite web|url=https://ekipa.mk/ofitsijalno-echeveri-e-nov-fudbaler-na-manchester-siti/|title=ОФИЦИЈАЛНО: Ечевери е нов фудбалер на Манчестер сити|publisher=ekipa.mk|date=27 февруари 2025|access-date=28 февруари 2025}}</ref> Своето деби за Сити го имал на 17 мај 2025 година, во поразот со 1–0 од [[ФК Кристал Палас|Кристал Палас]] во [[Финале на ФА купот во 2025 година|финалето]] на [[ФА куп 2024-2025|ФА купот]], влегувајќи како замена за [[Омар Мармуш]] во 76-тата минута.<ref>{{cite news |last=McNulty |first=Phil |url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cm23zrkn7ryt |title=Crystal Palace 1–0 Manchester City |website=BBC Sport |date=17 May 2025 |access-date=21 May 2025}}</ref> На 25 мај, дебитирал во [[Премиер лига на Англија|Премиер лигата]] во победата со 2–0 над [[ФК Фулам|Фулам]] во последното коло од [[Премиер лига на Англија 2024-2025|сезоната 2024–2025]], кога влегол во игра како замена за [[Ерлинг Холанд]] во 85-тата минута.<ref>{{cite news |last=Hafez |first=Shamoon |url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cjdzzrkd9vgt |title=Fulham 0–2 Manchester City: Man City seal third place with victory at Fulham |website=BBC Sport |date=25 May 2025 |access-date=25 May 2025}}</ref> На 22 јуни, тој го постигнал својот прв гол во дресот на Манчестер Сити во победата од 6–0 над {{Fb team (N) Al Ain FC}} во групната фаза од [[Светско клупско првенство во фудбал 2025|Светско клупско првенство 2025]].<ref>{{cite web |url=https://www.mancity.com/news/fifa-club-world-cup/man-city-v-al-ain-fifa-club-world-cup-match-report-63886230 |title=City cruise into Club World Cup knockouts with Al Ain win |publisher=Manchester City F.C. |date=23 June 2025 |access-date=23 June 2025}}</ref> На 21 август 2025, Ечевери бил позајмен на германскиот клуб [[ФК Бајер Леверкузен|Бајер Леверкузен]].<ref>{{cite web |url=https://www.mancity.com/news/mens/claudio-echeverri-bayer-leverkusen-loan-63891377 |title=Echeverri joins Leverkusen on loan |publisher=Manchester City F.C. |date=21 August 2025 |access-date=21 August 2025}}</ref> Своето деби за ''„фармацевтите“'' го направил два дена подоцна, влегувајќи како замена во поразот со 1–2 на домашен терен од {{Fb team (N) Hoffenheim}} во [[Прва Бундеслига (фудбал)|Бундеслигата]].<ref>{{cite web |url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/bayer-leverkusen-hoffenheim-match-report-highlights-matchday-1-33644 |title=Hoffenheim spoil Erik ten Hag's Bundesliga debut with clinical away win at Bayer Leverkusen |publisher=Bundesliga |date=23 August 2025 |access-date=23 August 2025}}</ref> ==Репрезентативна кариера== Ечевери најпрво ја претставувал Аргентина со [[Фудбалска репрезентација на Аргентина под 17 години|репрезентацијата под 17 години]], со која настапил на [[Јужноамериканско првенство во фудбал за играчи под 17 години 2023|Јужноамериканското првенство 2023]], каде забележал 5 гола и три асистенции, помагајќи и на својата земја да го освои третото место и да се квалификува за [[Светско првенство во фудбал за играчи под 17 години 2023|Светското првенство за играчи под 17 години 2023]] во [[Индонезија]]. Таму во четвртфиналето на турнирот, тој постигнал [[хет-трик]] во победата со 3–0 над [[Фудбалска репрезентација на Бразил под 17 години|Бразил]].<ref>{{Cite web |date=24 November 2023 |title=Argentina venció 3–0 a Brasil y se metió en las semifinales del Mundial Sub 17 |trans-title=Argentina beat Brazil 3–0 and reach the semifinals of the Under 17 World Cup |url=https://www.afa.com.ar/es/posts/desde-las-9.00-argentina-enfrentara-a-brasil-por-los-cuartos-de-final-del-mundial-sub-17 |access-date=24 November 2023 |publisher=Argentine Football Association |language=es-AR}}</ref> Тој постигнал пет гола и ја освоил бронзената копачка додека Аргентина загубила од подоцнежниот шампион [[Фудбалска репрезентација на Германија под 17 години|Германија]] на пенали во полуфиналето, а потоа загубиле од [[Фудбалска репрезентација на Мали под 17 години|Мали]] во натпреварот за третото место.<ref>{{Cite web |title=Magnificent Mali clinch bronze |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/u17worldcup/indonesia-2023/articles/argentina-mali-match-review-highlights |access-date=24 July 2024 |date=1 December 2023 |publisher=FIFA}}</ref> Во 2024 година, тој ја претставувал [[Олимписка фудбалска репрезентација на Аргентина|Олимписката репрезентација на Аргентина]] на [[Фудбал на Летните олимписки игри 2024 (мажи)|Летните олимписки игри 2024]].<ref>{{Cite magazine |last=Summerscales |first=Robert |date=12 February 2024 |title=Argentina Qualify for 2024 Olympic Men's Soccer Tournament but Brazil Miss Out |url=https://www.si.com/fannation/soccer/futbol/news/argentina-beat-brazil-to-qualify-for-olympic-soccer-tournament |access-date=21 March 2024 |magazine=Sports Illustrated}}</ref> На почетокот на 2025 година, Ечевери бил во составот на [[Фудбалска репрезентација на Аргентина под 20 години|аргентинската репрезентација под 20 години]] за [[Јужноамериканско првенство во фудбал за играчи под 20 години 2025|Јужноамериканското првенство]] во споменатата возраст што се одржало во [[Венецуела]]. Тој постигнал 6 гола на првенството, на кое Аргентина завршила како втора зад [[Фудбалска репрезентација на Бразил под 20 години|Бразил]], завршувајќи како втор стрелец со два гола помалку од [[Нејсер Виљареал]] од [[Колумбија]]. ==Статистика== === Клупска статистика === ''Статистиката е ажурирана на 9 февруари 2025.'' {| class="wikitable" style="font-size:90%;width:99%;text-align:center;" |- ! rowspan="2" | Сезона ! rowspan="2" | Клуб ! colspan="3" | Првенство ! colspan="3" | Национален куп ! colspan="3" | Континентален куп ! colspan="3" | Останати купови ! colspan="2" | Вкупно |- ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Наст ! Гол |- | [[ФК Ривер Плејт сезона 2023|2023]] || rowspan=2|{{flagsport|ARG}} {{Fb team (N) River Plate}} || [[Примера Дивисион (Аргентина) 2023|ПД]] || 5 || 0 || [[Фудбалски куп на Аргентина 2023|КА]]+[[Лига куп на Аргентина 2023|ЛКА]] || 0+1 || 0 || [[Копа Либертадорес 2023|КЛ]] || 0 || 0 || [[Трофеј на шампионите (Аргентина) 2023|ТШ]] || 1 || 0 || 7 || 0 |- | [[ФК Ривер Плејт сезона 2024|2024]] || [[Примера Дивисион (Аргентина) 2024|ПД]] || 30 || 3 || [[Фудбалски куп на Аргентина 2024|КА]]+[[Лига куп на Аргентина 2024|ЛКА]] || 1+10 || 0+1 || [[Копа Либертадорес 2024|КЛ]] || 10 || 1 || [[Суперкуп на Аргентина 2023|СА]] || 1 || 0 || 52 || 5 |- !colspan="3"|Вкупно Ривер Плејт || 35 || 3 || || 12 || 1 || || 10 || 1 || || 2 || 0 || 59 || 5 |- | [[ФК Манчестер Сити сезона 2024-2025|јан.-јун. 2025]] || rowspan=1|{{flagsport|ENG}} {{Fb team (N) Manchester City}} || [[Премиер лига на Англија 2024-2025|ПЛ]] || 1 || 0 || [[ФА куп 2024-2025|ФАКуп]]+[[Лига куп на Англија 2024-2025|ЛК]] || 1+0 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2024-2025|ЛШ]] || 0 || 0 || [[ФА Комјунити Шилд 2024|КШ]]+[[Светско клупско првенство во фудбал 2025|Скп]] || 0+1 || 0+1 || 3 || 1 |- | [[ФК Бајер Леверкузен сезона 2025-2026|2025-јан. 2026]] || {{flagsport|GER}} {{Fb team (N) Bayer Leverkusen}} || [[Прва Бундеслига 2025-2026|БЛ]] || 6 || 0 || [[Фудбалски куп на Германија 2025-2026|КГ]] || 0 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2025-2026|ЛШ]] || 5 || 0 || - || - || - || 11 || 0 |- | [[ФК Жирона сезона 2025-2026|јан. - јун. 2026]] || {{flagsport|ESP}} [[ФК Жирона|Жирона]] || [[Примера Дивисион (Шпанија) 2025-2026|ПД]] || 17 || 1 || [[Фудбалски куп на Шпанија 2025-2026|КШ]] || 0 || 0 || - || - || - || - || - || - || 17 || 1 |- !colspan="3"|Вкупно во кариерата || 59 || 4 || || 13 || 1 || || 15 || 1 || || 3 || 1 || 90 || 7 |} ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Аргентина |image3= Flag of Argentina.svg }} * {{Soccerway|claudio-echeverri/827835}} * [https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/994536 Клаудио Ечевери на transfermarkt] * [https://www.espn.com/soccer/player/_/id/361355/claudio-echeverri Клаудио Ечевери на espn] * {{WorldFootball.net|claudio-echeverri}} {{Состав на Аргентина на ЈАП фудбал под 20 години 2025}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Ечевери, Клаудио}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Ривер Плејт]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Манчестер Сити]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Баер Леверкузен]] [[Категорија:Аргентински фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 2006 година]] 05mymcnaekrrntnnw6m2nabreb1z2hq 5581654 5581652 2026-06-23T22:11:51Z Carshalton 30527 додадена [[Категорија:Фудбалери на ФК Жирона]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5581654 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | name = Клаудио Ечевери | fullname = Клаудио Херемијас Ечевери<ref name=wf>{{WorldFootball.net|claudio-echeverri}}</ref> | image = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|2006|1|2}} | birth_place = [[Ресистенсија]], [[Аргентина]] | nationality = {{flagsport|ARG}} [[Аргентина]] | height = {{height|m=1,71}} | position = {{Football/MF}} | currentclub = {{Fb team Manchester City}} | clubnumber = 30 | youthyears1 = | youthclubs1 = Депортиво Лухан | youthyears2 = | youthclubs2 = {{Fb team River Plate}} | years1 = 2023–2024 | caps1 = 35 | goals1 = 8 | clubs1 = {{Fb team River Plate}} | years2 = 2025– | caps2 = 1 | goals2 = 0 | clubs2 = {{Fb team Manchester City}} | years3 = 2025-2026 | caps3 = 6 | goals3 = 0 | clubs3 = →{{Fb team Bayer Leverkusen}} | years4 = 2026 | caps4 = 17 | goals4 = 1 | clubs4 = →{{Fb team Girona}} | nationalyears1 = 2022-2023 | nationalcaps1 = 23 | nationalgoals1 = 12 | nationalteam1 = {{flagsport|ARG}} [[Фудбалска репрезентација на Аргентина под 17 години|Аргентина 17]] | nationalyears2 = 2024– | nationalcaps2 = 5 | nationalgoals2 = 3 | nationalteam2 = {{flagsport|ARG}} [[Фудбалска репрезентација на Аргентина под 20 години|Аргентина 20]] | nationalyears3 = 2024– | nationalcaps3 = 9 | nationalgoals3 = 1 | nationalteam3 = {{flagsport|ARG}} [[Олимписка фудбалска репрезентација на Аргентина|Аргентина (олимп.)]] }} '''Клаудио Херемијас Ечевери''' (роден на [[2 јануари]] [[2006]], во [[Ресистенсија]]) е [[Аргентина|аргентински]] [[фудбал]]ер, {{Football/MF/player}} на {{Fb team (N) Manchester City}}, и на [[Фудбалска репрезентација на Аргентина под 20 години|аргентинската репрезентација под 20 години]]. ==Клупска кариера== ===Ривер Плејт=== Роден во [[Ресистенсија]], во покраината [[Чако (провинција)|Чако]], Ечевери ја започнал својата фудбалска кариера во Депортиво Лухан, пред да дојде на проби во {{Fb team (N) River Plate}} и да потпише договор со нив во 2017 година.<ref name=tn>{{cite web |url=https://tn.com.ar/deportes/futbol/2022/12/29/river-blindo-a-su-joya-le-puso-una-clausula-de-25-millones-de-dolares-al-diablito-echeverri/ |title=River blindó a su joya: le puso una cláusula de 25 millones de dólares al Diablito Echeverri |trans-title=River shielded its jewel: it put a clause of 25 million dollars on Diablito Echeverri |date=29 December 2022 |accessdate=28 January 2023 |website=tn.com.ar |language=Spanish}}</ref> Тој најпрво го привлекол вниманието на меѓународниот фудбалски свет со неговите настапи на детскиот турнир во [[Венеција]], [[Италија]] каде настапил со Ривер. И покрај тоа што неговиот тим завршил на третото место на турнирот, тој постигнач девет гола во шест натпревари, изјавувајќи „вистината е дека не сме среќни [завршувајќи на третото место], сакавме да бидеме шампиони“.<ref>{{cite web |url=https://www.clarin.com/deportes/futbol/river-plate/diablito-echeverri-nueva-joya-river-chaqueno-11-anos_0_SJXsA2X8Z.html |title=El Diablito Echeverri: la nueva joya de River es un chaqueño de 11 años |trans-title=El Diablito Echeverri: River's new jewel is an 11-year-old from Chaco |date=24 July 2017 |accessdate=28 January 2023 |website=clarin.com |language=Spanish}}</ref> Во октомври 2022 година, тој постигна гол на своето деби за резервниот тим на Ривер против резервистите на [[Клуб Атлетико Патронато|Патронато]].<ref>{{Cite web |date=8 October 2022 |title=River venció a Patronato, por el Torneo de Reserva: resumen, goles y más |url=https://www.tycsports.com/river-plate/river-patronato-torneo-de-reserva-formaciones-hora-tv-id469729.html |access-date=5 April 2024 |website=TyC Sports |language=es}}</ref> Првиот професионален договор со Ривер го потпишал во декември истата година, со ослободителна клаузула од 25 милиони долари.<ref name=tn/><ref name=marca>{{cite web |url=https://ar.marca.com/claro/futbol/river-plate/2022/12/28/63ac6226e2704e42398b45a8.html |title=River blinda a su joya: Claudio Echeverri firma su primer contrato profesional |trans-title=River shields its jewel: Claudio Echeverri signs his first professional contract |first=Pascual |last=Ruiz |date=28 December 2022 |accessdate=28 January 2023 |website=ar.marca.com |language=Spanish |archive-date=28 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230128192943/https://ar.marca.com/claro/futbol/river-plate/2022/12/28/63ac6226e2704e42398b45a8.html |url-status=dead}}</ref> На 22 јуни 2023 година, на возраст од 17 години, 5 месеци и 20 дена, тој го направил своето деби како професионален фудбалер за време на првенствениот натпревар против [[ФК Институто|Институто]], влегувајќи како замена за [[Игнасио Фернандес (фудбалер)|Игнасио Фернандес]]. Тој забележал асистенција за време на натпреварот, помагајќи му на Ривер Плејт да победи со 3-1.<ref>{{Cite web |title=River Plate 3-1 Instituto (Córdoba) (22 Jun, 2023) Commentary - ESPN (UK) |url=https://www.espn.co.uk/football/commentary/_/gameId/656506 |access-date=5 April 2024 |website=ESPN |language=en}}</ref> На 22 декември 2023 година, за време на интервју по натпреварот, откако со Ривер Плејт го освоил [[Трофеј на шампионите (Аргентина)|Трофејот на шампионите]], неговата прва клупска титула во кариерата, Ечевери објавил дека нема да го продолжи договорот со клубот, кој истекува на 31 декември 2024 година.<ref>{{Cite news |last=Sanderson |first=Tom |date=23 December 2023 |title='New Messi' FC Barcelona Target Claudio Echeverri Confirms He Won't Renew River Plate Contract |work=[[Forbes]] |url=https://www.forbes.com/sites/tomsanderson/2023/12/23/new-messi-fc-barcelona-target-claudio-echeverri-confirms-he-wont-renew-river-plate-contract/?sh=2062c1f62786 |access-date=23 December 2023}}</ref> На 25 јануари 2024, Ечевери потпишал четири ипол годишен договор со англискиот клуб [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]], кој го оставил на позајмица во Ривер Плејт до јануари 2025.<ref>{{cite web |date=25 January 2024 |title=City sign Claudio Echeverri from River Plate |url=https://www.mancity.com/news/mens/claudio-echeverri-signs-63841773 |accessdate=25 January 2024 |website=[[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]]}}</ref> Во првата сезона како професионалец тој одиграл 5 натпревари за Ривер Плејт во [[Примера Дивисион (Аргентина)|Примера Дивисион]]. Следната сезона, тој одиграл 30 натпревари и постигнал три гола во првенството. Првиот гол во дресот на Ривер Плејт го постигнал на 17 март 2024, во победата со 3-1 над [[ФК Химансија Ла Плата|Химнасија Ла Плата]].<ref>{{Cite web |date=17 March 2024 |title=(VIDEO) La EMOCIÓN de ECHEVERRI por su PRIMER GOL en RIVER - TyC Sports |url=https://www.tycsports.com/river-plate/gambeta-golazo-y-llanto-de-emocion-echeverri-marco-su-primer-gol-en-river-id571500.html |access-date=6 April 2024 |website=www.tycsports.com |language=es}}</ref> На 3 април 2024, го направил своето деби во [[Копа Либертадорес]], влегувајќи како замена во победата со 2-0 на гостувањето кај [[Венецуела|венецуелската]] екипа [[ФК Депортиво Тачира|Депортиво Тачира]]. Веќе во вториот настап во ова натпреварување, тој го постигнал својот прв гол во победата со 2-0 на домашен терен над [[Насионал Монтевидео]]. ===Манчестер Сити=== Ечевери му се приклучил на Манчестер Сити во февруари 2025, по завршувањето на [[Јужноамериканско првенство во фудбал за играчи под 20 години 2025|Јужноамериканското првенство за играчи под 20 години 2025]]. Тој бил претставен во клубот на 27 февруари при што избрал да го носи дресот со број 30.<ref>{{cite web|url=https://ekipa.mk/ofitsijalno-echeveri-e-nov-fudbaler-na-manchester-siti/|title=ОФИЦИЈАЛНО: Ечевери е нов фудбалер на Манчестер сити|publisher=ekipa.mk|date=27 февруари 2025|access-date=28 февруари 2025}}</ref> Своето деби за Сити го имал на 17 мај 2025 година, во поразот со 1–0 од [[ФК Кристал Палас|Кристал Палас]] во [[Финале на ФА купот во 2025 година|финалето]] на [[ФА куп 2024-2025|ФА купот]], влегувајќи како замена за [[Омар Мармуш]] во 76-тата минута.<ref>{{cite news |last=McNulty |first=Phil |url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cm23zrkn7ryt |title=Crystal Palace 1–0 Manchester City |website=BBC Sport |date=17 May 2025 |access-date=21 May 2025}}</ref> На 25 мај, дебитирал во [[Премиер лига на Англија|Премиер лигата]] во победата со 2–0 над [[ФК Фулам|Фулам]] во последното коло од [[Премиер лига на Англија 2024-2025|сезоната 2024–2025]], кога влегол во игра како замена за [[Ерлинг Холанд]] во 85-тата минута.<ref>{{cite news |last=Hafez |first=Shamoon |url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cjdzzrkd9vgt |title=Fulham 0–2 Manchester City: Man City seal third place with victory at Fulham |website=BBC Sport |date=25 May 2025 |access-date=25 May 2025}}</ref> На 22 јуни, тој го постигнал својот прв гол во дресот на Манчестер Сити во победата од 6–0 над {{Fb team (N) Al Ain FC}} во групната фаза од [[Светско клупско првенство во фудбал 2025|Светско клупско првенство 2025]].<ref>{{cite web |url=https://www.mancity.com/news/fifa-club-world-cup/man-city-v-al-ain-fifa-club-world-cup-match-report-63886230 |title=City cruise into Club World Cup knockouts with Al Ain win |publisher=Manchester City F.C. |date=23 June 2025 |access-date=23 June 2025}}</ref> На 21 август 2025, Ечевери бил позајмен на германскиот клуб [[ФК Бајер Леверкузен|Бајер Леверкузен]].<ref>{{cite web |url=https://www.mancity.com/news/mens/claudio-echeverri-bayer-leverkusen-loan-63891377 |title=Echeverri joins Leverkusen on loan |publisher=Manchester City F.C. |date=21 August 2025 |access-date=21 August 2025}}</ref> Своето деби за ''„фармацевтите“'' го направил два дена подоцна, влегувајќи како замена во поразот со 1–2 на домашен терен од {{Fb team (N) Hoffenheim}} во [[Прва Бундеслига (фудбал)|Бундеслигата]].<ref>{{cite web |url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/bayer-leverkusen-hoffenheim-match-report-highlights-matchday-1-33644 |title=Hoffenheim spoil Erik ten Hag's Bundesliga debut with clinical away win at Bayer Leverkusen |publisher=Bundesliga |date=23 August 2025 |access-date=23 August 2025}}</ref> ==Репрезентативна кариера== Ечевери најпрво ја претставувал Аргентина со [[Фудбалска репрезентација на Аргентина под 17 години|репрезентацијата под 17 години]], со која настапил на [[Јужноамериканско првенство во фудбал за играчи под 17 години 2023|Јужноамериканското првенство 2023]], каде забележал 5 гола и три асистенции, помагајќи и на својата земја да го освои третото место и да се квалификува за [[Светско првенство во фудбал за играчи под 17 години 2023|Светското првенство за играчи под 17 години 2023]] во [[Индонезија]]. Таму во четвртфиналето на турнирот, тој постигнал [[хет-трик]] во победата со 3–0 над [[Фудбалска репрезентација на Бразил под 17 години|Бразил]].<ref>{{Cite web |date=24 November 2023 |title=Argentina venció 3–0 a Brasil y se metió en las semifinales del Mundial Sub 17 |trans-title=Argentina beat Brazil 3–0 and reach the semifinals of the Under 17 World Cup |url=https://www.afa.com.ar/es/posts/desde-las-9.00-argentina-enfrentara-a-brasil-por-los-cuartos-de-final-del-mundial-sub-17 |access-date=24 November 2023 |publisher=Argentine Football Association |language=es-AR}}</ref> Тој постигнал пет гола и ја освоил бронзената копачка додека Аргентина загубила од подоцнежниот шампион [[Фудбалска репрезентација на Германија под 17 години|Германија]] на пенали во полуфиналето, а потоа загубиле од [[Фудбалска репрезентација на Мали под 17 години|Мали]] во натпреварот за третото место.<ref>{{Cite web |title=Magnificent Mali clinch bronze |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/u17worldcup/indonesia-2023/articles/argentina-mali-match-review-highlights |access-date=24 July 2024 |date=1 December 2023 |publisher=FIFA}}</ref> Во 2024 година, тој ја претставувал [[Олимписка фудбалска репрезентација на Аргентина|Олимписката репрезентација на Аргентина]] на [[Фудбал на Летните олимписки игри 2024 (мажи)|Летните олимписки игри 2024]].<ref>{{Cite magazine |last=Summerscales |first=Robert |date=12 February 2024 |title=Argentina Qualify for 2024 Olympic Men's Soccer Tournament but Brazil Miss Out |url=https://www.si.com/fannation/soccer/futbol/news/argentina-beat-brazil-to-qualify-for-olympic-soccer-tournament |access-date=21 March 2024 |magazine=Sports Illustrated}}</ref> На почетокот на 2025 година, Ечевери бил во составот на [[Фудбалска репрезентација на Аргентина под 20 години|аргентинската репрезентација под 20 години]] за [[Јужноамериканско првенство во фудбал за играчи под 20 години 2025|Јужноамериканското првенство]] во споменатата возраст што се одржало во [[Венецуела]]. Тој постигнал 6 гола на првенството, на кое Аргентина завршила како втора зад [[Фудбалска репрезентација на Бразил под 20 години|Бразил]], завршувајќи како втор стрелец со два гола помалку од [[Нејсер Виљареал]] од [[Колумбија]]. ==Статистика== === Клупска статистика === ''Статистиката е ажурирана на 9 февруари 2025.'' {| class="wikitable" style="font-size:90%;width:99%;text-align:center;" |- ! rowspan="2" | Сезона ! rowspan="2" | Клуб ! colspan="3" | Првенство ! colspan="3" | Национален куп ! colspan="3" | Континентален куп ! colspan="3" | Останати купови ! colspan="2" | Вкупно |- ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Наст ! Гол |- | [[ФК Ривер Плејт сезона 2023|2023]] || rowspan=2|{{flagsport|ARG}} {{Fb team (N) River Plate}} || [[Примера Дивисион (Аргентина) 2023|ПД]] || 5 || 0 || [[Фудбалски куп на Аргентина 2023|КА]]+[[Лига куп на Аргентина 2023|ЛКА]] || 0+1 || 0 || [[Копа Либертадорес 2023|КЛ]] || 0 || 0 || [[Трофеј на шампионите (Аргентина) 2023|ТШ]] || 1 || 0 || 7 || 0 |- | [[ФК Ривер Плејт сезона 2024|2024]] || [[Примера Дивисион (Аргентина) 2024|ПД]] || 30 || 3 || [[Фудбалски куп на Аргентина 2024|КА]]+[[Лига куп на Аргентина 2024|ЛКА]] || 1+10 || 0+1 || [[Копа Либертадорес 2024|КЛ]] || 10 || 1 || [[Суперкуп на Аргентина 2023|СА]] || 1 || 0 || 52 || 5 |- !colspan="3"|Вкупно Ривер Плејт || 35 || 3 || || 12 || 1 || || 10 || 1 || || 2 || 0 || 59 || 5 |- | [[ФК Манчестер Сити сезона 2024-2025|јан.-јун. 2025]] || rowspan=1|{{flagsport|ENG}} {{Fb team (N) Manchester City}} || [[Премиер лига на Англија 2024-2025|ПЛ]] || 1 || 0 || [[ФА куп 2024-2025|ФАКуп]]+[[Лига куп на Англија 2024-2025|ЛК]] || 1+0 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2024-2025|ЛШ]] || 0 || 0 || [[ФА Комјунити Шилд 2024|КШ]]+[[Светско клупско првенство во фудбал 2025|Скп]] || 0+1 || 0+1 || 3 || 1 |- | [[ФК Бајер Леверкузен сезона 2025-2026|2025-јан. 2026]] || {{flagsport|GER}} {{Fb team (N) Bayer Leverkusen}} || [[Прва Бундеслига 2025-2026|БЛ]] || 6 || 0 || [[Фудбалски куп на Германија 2025-2026|КГ]] || 0 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2025-2026|ЛШ]] || 5 || 0 || - || - || - || 11 || 0 |- | [[ФК Жирона сезона 2025-2026|јан. - јун. 2026]] || {{flagsport|ESP}} [[ФК Жирона|Жирона]] || [[Примера Дивисион (Шпанија) 2025-2026|ПД]] || 17 || 1 || [[Фудбалски куп на Шпанија 2025-2026|КШ]] || 0 || 0 || - || - || - || - || - || - || 17 || 1 |- !colspan="3"|Вкупно во кариерата || 59 || 4 || || 13 || 1 || || 15 || 1 || || 3 || 1 || 90 || 7 |} ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Аргентина |image3= Flag of Argentina.svg }} * {{Soccerway|claudio-echeverri/827835}} * [https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/994536 Клаудио Ечевери на transfermarkt] * [https://www.espn.com/soccer/player/_/id/361355/claudio-echeverri Клаудио Ечевери на espn] * {{WorldFootball.net|claudio-echeverri}} {{Состав на Аргентина на ЈАП фудбал под 20 години 2025}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Ечевери, Клаудио}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Ривер Плејт]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Манчестер Сити]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Баер Леверкузен]] [[Категорија:Аргентински фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 2006 година]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Жирона]] ckfimnvyd7ssjp7xpzm1g4vsszlidk1 5581655 5581654 2026-06-23T22:12:17Z Carshalton 30527 /* Надворешни врски */ 5581655 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | name = Клаудио Ечевери | fullname = Клаудио Херемијас Ечевери<ref name=wf>{{WorldFootball.net|claudio-echeverri}}</ref> | image = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|2006|1|2}} | birth_place = [[Ресистенсија]], [[Аргентина]] | nationality = {{flagsport|ARG}} [[Аргентина]] | height = {{height|m=1,71}} | position = {{Football/MF}} | currentclub = {{Fb team Manchester City}} | clubnumber = 30 | youthyears1 = | youthclubs1 = Депортиво Лухан | youthyears2 = | youthclubs2 = {{Fb team River Plate}} | years1 = 2023–2024 | caps1 = 35 | goals1 = 8 | clubs1 = {{Fb team River Plate}} | years2 = 2025– | caps2 = 1 | goals2 = 0 | clubs2 = {{Fb team Manchester City}} | years3 = 2025-2026 | caps3 = 6 | goals3 = 0 | clubs3 = →{{Fb team Bayer Leverkusen}} | years4 = 2026 | caps4 = 17 | goals4 = 1 | clubs4 = →{{Fb team Girona}} | nationalyears1 = 2022-2023 | nationalcaps1 = 23 | nationalgoals1 = 12 | nationalteam1 = {{flagsport|ARG}} [[Фудбалска репрезентација на Аргентина под 17 години|Аргентина 17]] | nationalyears2 = 2024– | nationalcaps2 = 5 | nationalgoals2 = 3 | nationalteam2 = {{flagsport|ARG}} [[Фудбалска репрезентација на Аргентина под 20 години|Аргентина 20]] | nationalyears3 = 2024– | nationalcaps3 = 9 | nationalgoals3 = 1 | nationalteam3 = {{flagsport|ARG}} [[Олимписка фудбалска репрезентација на Аргентина|Аргентина (олимп.)]] }} '''Клаудио Херемијас Ечевери''' (роден на [[2 јануари]] [[2006]], во [[Ресистенсија]]) е [[Аргентина|аргентински]] [[фудбал]]ер, {{Football/MF/player}} на {{Fb team (N) Manchester City}}, и на [[Фудбалска репрезентација на Аргентина под 20 години|аргентинската репрезентација под 20 години]]. ==Клупска кариера== ===Ривер Плејт=== Роден во [[Ресистенсија]], во покраината [[Чако (провинција)|Чако]], Ечевери ја започнал својата фудбалска кариера во Депортиво Лухан, пред да дојде на проби во {{Fb team (N) River Plate}} и да потпише договор со нив во 2017 година.<ref name=tn>{{cite web |url=https://tn.com.ar/deportes/futbol/2022/12/29/river-blindo-a-su-joya-le-puso-una-clausula-de-25-millones-de-dolares-al-diablito-echeverri/ |title=River blindó a su joya: le puso una cláusula de 25 millones de dólares al Diablito Echeverri |trans-title=River shielded its jewel: it put a clause of 25 million dollars on Diablito Echeverri |date=29 December 2022 |accessdate=28 January 2023 |website=tn.com.ar |language=Spanish}}</ref> Тој најпрво го привлекол вниманието на меѓународниот фудбалски свет со неговите настапи на детскиот турнир во [[Венеција]], [[Италија]] каде настапил со Ривер. И покрај тоа што неговиот тим завршил на третото место на турнирот, тој постигнач девет гола во шест натпревари, изјавувајќи „вистината е дека не сме среќни [завршувајќи на третото место], сакавме да бидеме шампиони“.<ref>{{cite web |url=https://www.clarin.com/deportes/futbol/river-plate/diablito-echeverri-nueva-joya-river-chaqueno-11-anos_0_SJXsA2X8Z.html |title=El Diablito Echeverri: la nueva joya de River es un chaqueño de 11 años |trans-title=El Diablito Echeverri: River's new jewel is an 11-year-old from Chaco |date=24 July 2017 |accessdate=28 January 2023 |website=clarin.com |language=Spanish}}</ref> Во октомври 2022 година, тој постигна гол на своето деби за резервниот тим на Ривер против резервистите на [[Клуб Атлетико Патронато|Патронато]].<ref>{{Cite web |date=8 October 2022 |title=River venció a Patronato, por el Torneo de Reserva: resumen, goles y más |url=https://www.tycsports.com/river-plate/river-patronato-torneo-de-reserva-formaciones-hora-tv-id469729.html |access-date=5 April 2024 |website=TyC Sports |language=es}}</ref> Првиот професионален договор со Ривер го потпишал во декември истата година, со ослободителна клаузула од 25 милиони долари.<ref name=tn/><ref name=marca>{{cite web |url=https://ar.marca.com/claro/futbol/river-plate/2022/12/28/63ac6226e2704e42398b45a8.html |title=River blinda a su joya: Claudio Echeverri firma su primer contrato profesional |trans-title=River shields its jewel: Claudio Echeverri signs his first professional contract |first=Pascual |last=Ruiz |date=28 December 2022 |accessdate=28 January 2023 |website=ar.marca.com |language=Spanish |archive-date=28 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230128192943/https://ar.marca.com/claro/futbol/river-plate/2022/12/28/63ac6226e2704e42398b45a8.html |url-status=dead}}</ref> На 22 јуни 2023 година, на возраст од 17 години, 5 месеци и 20 дена, тој го направил своето деби како професионален фудбалер за време на првенствениот натпревар против [[ФК Институто|Институто]], влегувајќи како замена за [[Игнасио Фернандес (фудбалер)|Игнасио Фернандес]]. Тој забележал асистенција за време на натпреварот, помагајќи му на Ривер Плејт да победи со 3-1.<ref>{{Cite web |title=River Plate 3-1 Instituto (Córdoba) (22 Jun, 2023) Commentary - ESPN (UK) |url=https://www.espn.co.uk/football/commentary/_/gameId/656506 |access-date=5 April 2024 |website=ESPN |language=en}}</ref> На 22 декември 2023 година, за време на интервју по натпреварот, откако со Ривер Плејт го освоил [[Трофеј на шампионите (Аргентина)|Трофејот на шампионите]], неговата прва клупска титула во кариерата, Ечевери објавил дека нема да го продолжи договорот со клубот, кој истекува на 31 декември 2024 година.<ref>{{Cite news |last=Sanderson |first=Tom |date=23 December 2023 |title='New Messi' FC Barcelona Target Claudio Echeverri Confirms He Won't Renew River Plate Contract |work=[[Forbes]] |url=https://www.forbes.com/sites/tomsanderson/2023/12/23/new-messi-fc-barcelona-target-claudio-echeverri-confirms-he-wont-renew-river-plate-contract/?sh=2062c1f62786 |access-date=23 December 2023}}</ref> На 25 јануари 2024, Ечевери потпишал четири ипол годишен договор со англискиот клуб [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]], кој го оставил на позајмица во Ривер Плејт до јануари 2025.<ref>{{cite web |date=25 January 2024 |title=City sign Claudio Echeverri from River Plate |url=https://www.mancity.com/news/mens/claudio-echeverri-signs-63841773 |accessdate=25 January 2024 |website=[[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]]}}</ref> Во првата сезона како професионалец тој одиграл 5 натпревари за Ривер Плејт во [[Примера Дивисион (Аргентина)|Примера Дивисион]]. Следната сезона, тој одиграл 30 натпревари и постигнал три гола во првенството. Првиот гол во дресот на Ривер Плејт го постигнал на 17 март 2024, во победата со 3-1 над [[ФК Химансија Ла Плата|Химнасија Ла Плата]].<ref>{{Cite web |date=17 March 2024 |title=(VIDEO) La EMOCIÓN de ECHEVERRI por su PRIMER GOL en RIVER - TyC Sports |url=https://www.tycsports.com/river-plate/gambeta-golazo-y-llanto-de-emocion-echeverri-marco-su-primer-gol-en-river-id571500.html |access-date=6 April 2024 |website=www.tycsports.com |language=es}}</ref> На 3 април 2024, го направил своето деби во [[Копа Либертадорес]], влегувајќи како замена во победата со 2-0 на гостувањето кај [[Венецуела|венецуелската]] екипа [[ФК Депортиво Тачира|Депортиво Тачира]]. Веќе во вториот настап во ова натпреварување, тој го постигнал својот прв гол во победата со 2-0 на домашен терен над [[Насионал Монтевидео]]. ===Манчестер Сити=== Ечевери му се приклучил на Манчестер Сити во февруари 2025, по завршувањето на [[Јужноамериканско првенство во фудбал за играчи под 20 години 2025|Јужноамериканското првенство за играчи под 20 години 2025]]. Тој бил претставен во клубот на 27 февруари при што избрал да го носи дресот со број 30.<ref>{{cite web|url=https://ekipa.mk/ofitsijalno-echeveri-e-nov-fudbaler-na-manchester-siti/|title=ОФИЦИЈАЛНО: Ечевери е нов фудбалер на Манчестер сити|publisher=ekipa.mk|date=27 февруари 2025|access-date=28 февруари 2025}}</ref> Своето деби за Сити го имал на 17 мај 2025 година, во поразот со 1–0 од [[ФК Кристал Палас|Кристал Палас]] во [[Финале на ФА купот во 2025 година|финалето]] на [[ФА куп 2024-2025|ФА купот]], влегувајќи како замена за [[Омар Мармуш]] во 76-тата минута.<ref>{{cite news |last=McNulty |first=Phil |url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cm23zrkn7ryt |title=Crystal Palace 1–0 Manchester City |website=BBC Sport |date=17 May 2025 |access-date=21 May 2025}}</ref> На 25 мај, дебитирал во [[Премиер лига на Англија|Премиер лигата]] во победата со 2–0 над [[ФК Фулам|Фулам]] во последното коло од [[Премиер лига на Англија 2024-2025|сезоната 2024–2025]], кога влегол во игра како замена за [[Ерлинг Холанд]] во 85-тата минута.<ref>{{cite news |last=Hafez |first=Shamoon |url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cjdzzrkd9vgt |title=Fulham 0–2 Manchester City: Man City seal third place with victory at Fulham |website=BBC Sport |date=25 May 2025 |access-date=25 May 2025}}</ref> На 22 јуни, тој го постигнал својот прв гол во дресот на Манчестер Сити во победата од 6–0 над {{Fb team (N) Al Ain FC}} во групната фаза од [[Светско клупско првенство во фудбал 2025|Светско клупско првенство 2025]].<ref>{{cite web |url=https://www.mancity.com/news/fifa-club-world-cup/man-city-v-al-ain-fifa-club-world-cup-match-report-63886230 |title=City cruise into Club World Cup knockouts with Al Ain win |publisher=Manchester City F.C. |date=23 June 2025 |access-date=23 June 2025}}</ref> На 21 август 2025, Ечевери бил позајмен на германскиот клуб [[ФК Бајер Леверкузен|Бајер Леверкузен]].<ref>{{cite web |url=https://www.mancity.com/news/mens/claudio-echeverri-bayer-leverkusen-loan-63891377 |title=Echeverri joins Leverkusen on loan |publisher=Manchester City F.C. |date=21 August 2025 |access-date=21 August 2025}}</ref> Своето деби за ''„фармацевтите“'' го направил два дена подоцна, влегувајќи како замена во поразот со 1–2 на домашен терен од {{Fb team (N) Hoffenheim}} во [[Прва Бундеслига (фудбал)|Бундеслигата]].<ref>{{cite web |url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/bayer-leverkusen-hoffenheim-match-report-highlights-matchday-1-33644 |title=Hoffenheim spoil Erik ten Hag's Bundesliga debut with clinical away win at Bayer Leverkusen |publisher=Bundesliga |date=23 August 2025 |access-date=23 August 2025}}</ref> ==Репрезентативна кариера== Ечевери најпрво ја претставувал Аргентина со [[Фудбалска репрезентација на Аргентина под 17 години|репрезентацијата под 17 години]], со која настапил на [[Јужноамериканско првенство во фудбал за играчи под 17 години 2023|Јужноамериканското првенство 2023]], каде забележал 5 гола и три асистенции, помагајќи и на својата земја да го освои третото место и да се квалификува за [[Светско првенство во фудбал за играчи под 17 години 2023|Светското првенство за играчи под 17 години 2023]] во [[Индонезија]]. Таму во четвртфиналето на турнирот, тој постигнал [[хет-трик]] во победата со 3–0 над [[Фудбалска репрезентација на Бразил под 17 години|Бразил]].<ref>{{Cite web |date=24 November 2023 |title=Argentina venció 3–0 a Brasil y se metió en las semifinales del Mundial Sub 17 |trans-title=Argentina beat Brazil 3–0 and reach the semifinals of the Under 17 World Cup |url=https://www.afa.com.ar/es/posts/desde-las-9.00-argentina-enfrentara-a-brasil-por-los-cuartos-de-final-del-mundial-sub-17 |access-date=24 November 2023 |publisher=Argentine Football Association |language=es-AR}}</ref> Тој постигнал пет гола и ја освоил бронзената копачка додека Аргентина загубила од подоцнежниот шампион [[Фудбалска репрезентација на Германија под 17 години|Германија]] на пенали во полуфиналето, а потоа загубиле од [[Фудбалска репрезентација на Мали под 17 години|Мали]] во натпреварот за третото место.<ref>{{Cite web |title=Magnificent Mali clinch bronze |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/u17worldcup/indonesia-2023/articles/argentina-mali-match-review-highlights |access-date=24 July 2024 |date=1 December 2023 |publisher=FIFA}}</ref> Во 2024 година, тој ја претставувал [[Олимписка фудбалска репрезентација на Аргентина|Олимписката репрезентација на Аргентина]] на [[Фудбал на Летните олимписки игри 2024 (мажи)|Летните олимписки игри 2024]].<ref>{{Cite magazine |last=Summerscales |first=Robert |date=12 February 2024 |title=Argentina Qualify for 2024 Olympic Men's Soccer Tournament but Brazil Miss Out |url=https://www.si.com/fannation/soccer/futbol/news/argentina-beat-brazil-to-qualify-for-olympic-soccer-tournament |access-date=21 March 2024 |magazine=Sports Illustrated}}</ref> На почетокот на 2025 година, Ечевери бил во составот на [[Фудбалска репрезентација на Аргентина под 20 години|аргентинската репрезентација под 20 години]] за [[Јужноамериканско првенство во фудбал за играчи под 20 години 2025|Јужноамериканското првенство]] во споменатата возраст што се одржало во [[Венецуела]]. Тој постигнал 6 гола на првенството, на кое Аргентина завршила како втора зад [[Фудбалска репрезентација на Бразил под 20 години|Бразил]], завршувајќи како втор стрелец со два гола помалку од [[Нејсер Виљареал]] од [[Колумбија]]. ==Статистика== === Клупска статистика === ''Статистиката е ажурирана на 9 февруари 2025.'' {| class="wikitable" style="font-size:90%;width:99%;text-align:center;" |- ! rowspan="2" | Сезона ! rowspan="2" | Клуб ! colspan="3" | Првенство ! colspan="3" | Национален куп ! colspan="3" | Континентален куп ! colspan="3" | Останати купови ! colspan="2" | Вкупно |- ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Наст ! Гол |- | [[ФК Ривер Плејт сезона 2023|2023]] || rowspan=2|{{flagsport|ARG}} {{Fb team (N) River Plate}} || [[Примера Дивисион (Аргентина) 2023|ПД]] || 5 || 0 || [[Фудбалски куп на Аргентина 2023|КА]]+[[Лига куп на Аргентина 2023|ЛКА]] || 0+1 || 0 || [[Копа Либертадорес 2023|КЛ]] || 0 || 0 || [[Трофеј на шампионите (Аргентина) 2023|ТШ]] || 1 || 0 || 7 || 0 |- | [[ФК Ривер Плејт сезона 2024|2024]] || [[Примера Дивисион (Аргентина) 2024|ПД]] || 30 || 3 || [[Фудбалски куп на Аргентина 2024|КА]]+[[Лига куп на Аргентина 2024|ЛКА]] || 1+10 || 0+1 || [[Копа Либертадорес 2024|КЛ]] || 10 || 1 || [[Суперкуп на Аргентина 2023|СА]] || 1 || 0 || 52 || 5 |- !colspan="3"|Вкупно Ривер Плејт || 35 || 3 || || 12 || 1 || || 10 || 1 || || 2 || 0 || 59 || 5 |- | [[ФК Манчестер Сити сезона 2024-2025|јан.-јун. 2025]] || rowspan=1|{{flagsport|ENG}} {{Fb team (N) Manchester City}} || [[Премиер лига на Англија 2024-2025|ПЛ]] || 1 || 0 || [[ФА куп 2024-2025|ФАКуп]]+[[Лига куп на Англија 2024-2025|ЛК]] || 1+0 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2024-2025|ЛШ]] || 0 || 0 || [[ФА Комјунити Шилд 2024|КШ]]+[[Светско клупско првенство во фудбал 2025|Скп]] || 0+1 || 0+1 || 3 || 1 |- | [[ФК Бајер Леверкузен сезона 2025-2026|2025-јан. 2026]] || {{flagsport|GER}} {{Fb team (N) Bayer Leverkusen}} || [[Прва Бундеслига 2025-2026|БЛ]] || 6 || 0 || [[Фудбалски куп на Германија 2025-2026|КГ]] || 0 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2025-2026|ЛШ]] || 5 || 0 || - || - || - || 11 || 0 |- | [[ФК Жирона сезона 2025-2026|јан. - јун. 2026]] || {{flagsport|ESP}} [[ФК Жирона|Жирона]] || [[Примера Дивисион (Шпанија) 2025-2026|ПД]] || 17 || 1 || [[Фудбалски куп на Шпанија 2025-2026|КШ]] || 0 || 0 || - || - || - || - || - || - || 17 || 1 |- !colspan="3"|Вкупно во кариерата || 59 || 4 || || 13 || 1 || || 15 || 1 || || 3 || 1 || 90 || 7 |} ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Аргентина |image3= Flag of Argentina.svg }} * {{Soccerway|claudio-echeverri/827835}} * [https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/994536 Клаудио Ечевери на transfermarkt] * [https://www.espn.com/soccer/player/_/id/361355/claudio-echeverri Клаудио Ечевери на espn] * {{WorldFootball.net|claudio-echeverri}} {{Состав на Аргентина на ЈАП фудбал под 20 години 2025}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Ечевери, Клаудио}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Ривер Плејт]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Манчестер Сити]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Баер Леверкузен]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Жирона]] [[Категорија:Аргентински фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 2006 година]] 45j9xasj8b7fwb8w3wqsgol0pqii8jj 5581656 5581655 2026-06-23T22:16:16Z Carshalton 30527 5581656 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | name = Клаудио Ечевери | fullname = Клаудио Херемијас Ечевери<ref name=wf>{{WorldFootball.net|claudio-echeverri}}</ref> | image = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|2006|1|2}} | birth_place = [[Ресистенсија]], [[Аргентина]] | nationality = {{flagsport|ARG}} [[Аргентина]] | height = {{height|m=1,71}} | position = {{Football/MF}} | currentclub = {{Fb team Manchester City}} | clubnumber = 30 | youthyears1 = | youthclubs1 = Депортиво Лухан | youthyears2 = | youthclubs2 = {{Fb team River Plate}} | years1 = 2023–2024 | caps1 = 35 | goals1 = 8 | clubs1 = {{Fb team River Plate}} | years2 = 2025– | caps2 = 1 | goals2 = 0 | clubs2 = {{Fb team Manchester City}} | years3 = 2025-2026 | caps3 = 6 | goals3 = 0 | clubs3 = →{{Fb team Bayer Leverkusen}} | years4 = 2026 | caps4 = 17 | goals4 = 1 | clubs4 = →{{Fb team Girona}} | nationalyears1 = 2022-2023 | nationalcaps1 = 23 | nationalgoals1 = 12 | nationalteam1 = {{flagsport|ARG}} [[Фудбалска репрезентација на Аргентина под 17 години|Аргентина 17]] | nationalyears2 = 2024– | nationalcaps2 = 5 | nationalgoals2 = 3 | nationalteam2 = {{flagsport|ARG}} [[Фудбалска репрезентација на Аргентина под 20 години|Аргентина 20]] | nationalyears3 = 2024– | nationalcaps3 = 9 | nationalgoals3 = 1 | nationalteam3 = {{flagsport|ARG}} [[Олимписка фудбалска репрезентација на Аргентина|Аргентина (олимп.)]] }} '''Клаудио Херемијас Ечевери''' (роден на [[2 јануари]] [[2006]], во [[Ресистенсија]]) е [[Аргентина|аргентински]] [[фудбал]]ер, {{Football/MF/player}} на {{Fb team (N) Manchester City}}, и на [[Фудбалска репрезентација на Аргентина под 20 години|аргентинската репрезентација под 20 години]]. ==Клупска кариера== ===Ривер Плејт=== Роден во [[Ресистенсија]], во покраината [[Чако (провинција)|Чако]], Ечевери ја започнал својата фудбалска кариера во Депортиво Лухан, пред да дојде на проби во {{Fb team (N) River Plate}} и да потпише договор со нив во 2017 година.<ref name=tn>{{cite web |url=https://tn.com.ar/deportes/futbol/2022/12/29/river-blindo-a-su-joya-le-puso-una-clausula-de-25-millones-de-dolares-al-diablito-echeverri/ |title=River blindó a su joya: le puso una cláusula de 25 millones de dólares al Diablito Echeverri |trans-title=River shielded its jewel: it put a clause of 25 million dollars on Diablito Echeverri |date=29 December 2022 |accessdate=28 January 2023 |website=tn.com.ar |language=Spanish}}</ref> Тој најпрво го привлекол вниманието на меѓународниот фудбалски свет со неговите настапи на детскиот турнир во [[Венеција]], [[Италија]] каде настапил со Ривер. И покрај тоа што неговиот тим завршил на третото место на турнирот, тој постигнач девет гола во шест натпревари, изјавувајќи „вистината е дека не сме среќни [завршувајќи на третото место], сакавме да бидеме шампиони“.<ref>{{cite web |url=https://www.clarin.com/deportes/futbol/river-plate/diablito-echeverri-nueva-joya-river-chaqueno-11-anos_0_SJXsA2X8Z.html |title=El Diablito Echeverri: la nueva joya de River es un chaqueño de 11 años |trans-title=El Diablito Echeverri: River's new jewel is an 11-year-old from Chaco |date=24 July 2017 |accessdate=28 January 2023 |website=clarin.com |language=Spanish}}</ref> Во октомври 2022 година, тој постигна гол на своето деби за резервниот тим на Ривер против резервистите на [[Клуб Атлетико Патронато|Патронато]].<ref>{{Cite web |date=8 October 2022 |title=River venció a Patronato, por el Torneo de Reserva: resumen, goles y más |url=https://www.tycsports.com/river-plate/river-patronato-torneo-de-reserva-formaciones-hora-tv-id469729.html |access-date=5 April 2024 |website=TyC Sports |language=es}}</ref> Првиот професионален договор со Ривер го потпишал во декември истата година, со ослободителна клаузула од 25 милиони долари.<ref name=tn/><ref name=marca>{{cite web |url=https://ar.marca.com/claro/futbol/river-plate/2022/12/28/63ac6226e2704e42398b45a8.html |title=River blinda a su joya: Claudio Echeverri firma su primer contrato profesional |trans-title=River shields its jewel: Claudio Echeverri signs his first professional contract |first=Pascual |last=Ruiz |date=28 December 2022 |accessdate=28 January 2023 |website=ar.marca.com |language=Spanish |archive-date=28 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230128192943/https://ar.marca.com/claro/futbol/river-plate/2022/12/28/63ac6226e2704e42398b45a8.html |url-status=dead}}</ref> На 22 јуни 2023 година, на возраст од 17 години, 5 месеци и 20 дена, тој го направил своето деби како професионален фудбалер за време на првенствениот натпревар против [[ФК Институто|Институто]], влегувајќи како замена за [[Игнасио Фернандес (фудбалер)|Игнасио Фернандес]]. Тој забележал асистенција за време на натпреварот, помагајќи му на Ривер Плејт да победи со 3-1.<ref>{{Cite web |title=River Plate 3-1 Instituto (Córdoba) (22 Jun, 2023) Commentary - ESPN (UK) |url=https://www.espn.co.uk/football/commentary/_/gameId/656506 |access-date=5 April 2024 |website=ESPN |language=en}}</ref> На 22 декември 2023 година, за време на интервју по натпреварот, откако со Ривер Плејт го освоил [[Трофеј на шампионите (Аргентина)|Трофејот на шампионите]], неговата прва клупска титула во кариерата, Ечевери објавил дека нема да го продолжи договорот со клубот, кој истекува на 31 декември 2024 година.<ref>{{Cite news |last=Sanderson |first=Tom |date=23 December 2023 |title='New Messi' FC Barcelona Target Claudio Echeverri Confirms He Won't Renew River Plate Contract |work=[[Forbes]] |url=https://www.forbes.com/sites/tomsanderson/2023/12/23/new-messi-fc-barcelona-target-claudio-echeverri-confirms-he-wont-renew-river-plate-contract/?sh=2062c1f62786 |access-date=23 December 2023}}</ref> На 25 јануари 2024, Ечевери потпишал четири ипол годишен договор со англискиот клуб [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]], кој го оставил на позајмица во Ривер Плејт до јануари 2025.<ref>{{cite web |date=25 January 2024 |title=City sign Claudio Echeverri from River Plate |url=https://www.mancity.com/news/mens/claudio-echeverri-signs-63841773 |accessdate=25 January 2024 |website=[[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]]}}</ref> Во првата сезона како професионалец тој одиграл 5 натпревари за Ривер Плејт во [[Примера Дивисион (Аргентина)|Примера Дивисион]]. Следната сезона, тој одиграл 30 натпревари и постигнал три гола во првенството. Првиот гол во дресот на Ривер Плејт го постигнал на 17 март 2024, во победата со 3-1 над [[ФК Химансија Ла Плата|Химнасија Ла Плата]].<ref>{{Cite web |date=17 March 2024 |title=(VIDEO) La EMOCIÓN de ECHEVERRI por su PRIMER GOL en RIVER - TyC Sports |url=https://www.tycsports.com/river-plate/gambeta-golazo-y-llanto-de-emocion-echeverri-marco-su-primer-gol-en-river-id571500.html |access-date=6 April 2024 |website=www.tycsports.com |language=es}}</ref> На 3 април 2024, го направил своето деби во [[Копа Либертадорес]], влегувајќи како замена во победата со 2-0 на гостувањето кај [[Венецуела|венецуелската]] екипа [[ФК Депортиво Тачира|Депортиво Тачира]]. Веќе во вториот настап во ова натпреварување, тој го постигнал својот прв гол во победата со 2-0 на домашен терен над [[Насионал Монтевидео]]. ===Манчестер Сити=== Ечевери му се приклучил на Манчестер Сити во февруари 2025, по завршувањето на [[Јужноамериканско првенство во фудбал за играчи под 20 години 2025|Јужноамериканското првенство за играчи под 20 години 2025]]. Тој бил претставен во клубот на 27 февруари при што избрал да го носи дресот со број 30.<ref>{{cite web|url=https://ekipa.mk/ofitsijalno-echeveri-e-nov-fudbaler-na-manchester-siti/|title=ОФИЦИЈАЛНО: Ечевери е нов фудбалер на Манчестер сити|publisher=ekipa.mk|date=27 февруари 2025|access-date=28 февруари 2025}}</ref> Своето деби за Сити го имал на 17 мај 2025 година, во поразот со 1–0 од [[ФК Кристал Палас|Кристал Палас]] во [[Финале на ФА купот во 2025 година|финалето]] на [[ФА куп 2024-2025|ФА купот]], влегувајќи како замена за [[Омар Мармуш]] во 76-тата минута.<ref>{{cite news |last=McNulty |first=Phil |url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cm23zrkn7ryt |title=Crystal Palace 1–0 Manchester City |website=BBC Sport |date=17 May 2025 |access-date=21 May 2025}}</ref> На 25 мај, дебитирал во [[Премиер лига на Англија|Премиер лигата]] во победата со 2–0 над [[ФК Фулам|Фулам]] во последното коло од [[Премиер лига на Англија 2024-2025|сезоната 2024–2025]], кога влегол во игра како замена за [[Ерлинг Холанд]] во 85-тата минута.<ref>{{cite news |last=Hafez |first=Shamoon |url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cjdzzrkd9vgt |title=Fulham 0–2 Manchester City: Man City seal third place with victory at Fulham |website=BBC Sport |date=25 May 2025 |access-date=25 May 2025}}</ref> На 22 јуни, тој го постигнал својот прв гол во дресот на Манчестер Сити во победата од 6–0 над {{Fb team (N) Al Ain FC}} во групната фаза од [[Светско клупско првенство во фудбал 2025|Светско клупско првенство 2025]].<ref>{{cite web |url=https://www.mancity.com/news/fifa-club-world-cup/man-city-v-al-ain-fifa-club-world-cup-match-report-63886230 |title=City cruise into Club World Cup knockouts with Al Ain win |publisher=Manchester City F.C. |date=23 June 2025 |access-date=23 June 2025}}</ref> На 21 август 2025, Ечевери бил позајмен на германскиот клуб [[ФК Бајер Леверкузен|Бајер Леверкузен]].<ref>{{cite web |url=https://www.mancity.com/news/mens/claudio-echeverri-bayer-leverkusen-loan-63891377 |title=Echeverri joins Leverkusen on loan |publisher=Manchester City F.C. |date=21 August 2025 |access-date=21 August 2025}}</ref> Своето деби за ''„фармацевтите“'' го направил два дена подоцна, влегувајќи како замена во поразот со 1–2 на домашен терен од {{Fb team (N) Hoffenheim}} во [[Прва Бундеслига (фудбал)|Бундеслигата]].<ref>{{cite web |url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/bayer-leverkusen-hoffenheim-match-report-highlights-matchday-1-33644 |title=Hoffenheim spoil Erik ten Hag's Bundesliga debut with clinical away win at Bayer Leverkusen |publisher=Bundesliga |date=23 August 2025 |access-date=23 August 2025}}</ref> ==Репрезентативна кариера== Ечевери најпрво ја претставувал Аргентина со [[Фудбалска репрезентација на Аргентина под 17 години|репрезентацијата под 17 години]], со која настапил на [[Јужноамериканско првенство во фудбал за играчи под 17 години 2023|Јужноамериканското првенство 2023]], каде забележал 5 гола и три асистенции, помагајќи и на својата земја да го освои третото место и да се квалификува за [[Светско првенство во фудбал за играчи под 17 години 2023|Светското првенство за играчи под 17 години 2023]] во [[Индонезија]]. Таму во четвртфиналето на турнирот, тој постигнал [[хет-трик]] во победата со 3–0 над [[Фудбалска репрезентација на Бразил под 17 години|Бразил]].<ref>{{Cite web |date=24 November 2023 |title=Argentina venció 3–0 a Brasil y se metió en las semifinales del Mundial Sub 17 |trans-title=Argentina beat Brazil 3–0 and reach the semifinals of the Under 17 World Cup |url=https://www.afa.com.ar/es/posts/desde-las-9.00-argentina-enfrentara-a-brasil-por-los-cuartos-de-final-del-mundial-sub-17 |access-date=24 November 2023 |publisher=Argentine Football Association |language=es-AR}}</ref> Тој постигнал пет гола и ја освоил бронзената копачка додека Аргентина загубила од подоцнежниот шампион [[Фудбалска репрезентација на Германија под 17 години|Германија]] на пенали во полуфиналето, а потоа загубиле од [[Фудбалска репрезентација на Мали под 17 години|Мали]] во натпреварот за третото место.<ref>{{Cite web |title=Magnificent Mali clinch bronze |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/u17worldcup/indonesia-2023/articles/argentina-mali-match-review-highlights |access-date=24 July 2024 |date=1 December 2023 |publisher=FIFA}}</ref> Во 2024 година, тој ја претставувал [[Олимписка фудбалска репрезентација на Аргентина|Олимписката репрезентација на Аргентина]] на [[Фудбал на Летните олимписки игри 2024 (мажи)|Летните олимписки игри 2024]].<ref>{{Cite magazine |last=Summerscales |first=Robert |date=12 February 2024 |title=Argentina Qualify for 2024 Olympic Men's Soccer Tournament but Brazil Miss Out |url=https://www.si.com/fannation/soccer/futbol/news/argentina-beat-brazil-to-qualify-for-olympic-soccer-tournament |access-date=21 March 2024 |magazine=Sports Illustrated}}</ref> На почетокот на 2025 година, Ечевери бил во составот на [[Фудбалска репрезентација на Аргентина под 20 години|аргентинската репрезентација под 20 години]] за [[Јужноамериканско првенство во фудбал за играчи под 20 години 2025|Јужноамериканското првенство]] во споменатата возраст што се одржало во [[Венецуела]]. Тој постигнал 6 гола на првенството, на кое Аргентина завршила како втора зад [[Фудбалска репрезентација на Бразил под 20 години|Бразил]], завршувајќи како втор стрелец со два гола помалку од [[Нејсер Виљареал]] од [[Колумбија]]. ==Статистика== === Клупска статистика === ''Статистиката е ажурирана на 9 февруари 2025.'' {| class="wikitable" style="font-size:90%;width:99%;text-align:center;" |- ! rowspan="2" | Сезона ! rowspan="2" | Клуб ! colspan="3" | Првенство ! colspan="3" | Национален куп ! colspan="3" | Континентален куп ! colspan="3" | Останати купови ! colspan="2" | Вкупно |- ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Наст ! Гол |- | [[ФК Ривер Плејт сезона 2023|2023]] || rowspan=2|{{flagsport|ARG}} {{Fb team (N) River Plate}} || [[Примера Дивисион (Аргентина) 2023|ПД]] || 5 || 0 || [[Фудбалски куп на Аргентина 2023|КА]]+[[Лига куп на Аргентина 2023|ЛКА]] || 0+1 || 0 || [[Копа Либертадорес 2023|КЛ]] || 0 || 0 || [[Трофеј на шампионите (Аргентина) 2023|ТШ]] || 1 || 0 || 7 || 0 |- | [[ФК Ривер Плејт сезона 2024|2024]] || [[Примера Дивисион (Аргентина) 2024|ПД]] || 30 || 3 || [[Фудбалски куп на Аргентина 2024|КА]]+[[Лига куп на Аргентина 2024|ЛКА]] || 1+10 || 0+1 || [[Копа Либертадорес 2024|КЛ]] || 10 || 1 || [[Суперкуп на Аргентина 2023|СА]] || 1 || 0 || 52 || 5 |- !colspan="3"|Вкупно Ривер Плејт || 35 || 3 || || 12 || 1 || || 10 || 1 || || 2 || 0 || 59 || 5 |- | [[ФК Манчестер Сити сезона 2024-2025|јан.-јун. 2025]] || rowspan=1|{{flagsport|ENG}} {{Fb team (N) Manchester City}} || [[Премиер лига на Англија 2024-2025|ПЛ]] || 1 || 0 || [[ФА куп 2024-2025|ФАКуп]]+[[Лига куп на Англија 2024-2025|ЛК]] || 1+0 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2024-2025|ЛШ]] || 0 || 0 || [[ФА Комјунити Шилд 2024|КШ]]+[[Светско клупско првенство во фудбал 2025|Скп]] || 0+1 || 0+1 || 3 || 1 |- | [[ФК Бајер Леверкузен сезона 2025-2026|2025-јан. 2026]] || {{flagsport|GER}} {{Fb team (N) Bayer Leverkusen}} || [[Прва Бундеслига 2025-2026|БЛ]] || 6 || 0 || [[Фудбалски куп на Германија 2025-2026|КГ]] || 0 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2025-2026|ЛШ]] || 5 || 0 || - || - || - || 11 || 0 |- | [[ФК Жирона сезона 2025-2026|јан. - јун. 2026]] || {{flagsport|ESP}} [[ФК Жирона|Жирона]] || [[Примера Дивисион (Шпанија) 2025-2026|ПД]] || 17 || 1 || [[Фудбалски куп на Шпанија 2025-2026|КШ]] || 0 || 0 || - || - || - || - || - || - || 17 || 1 |- !colspan="3"|Вкупно во кариерата || 59 || 4 || || 13 || 1 || || 15 || 1 || || 3 || 1 || 90 || 7 |} ==Титули== ; Ривер Плејт *'''[[Суперкуп на Аргентина]]''' : 1 : 2023 ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Аргентина |image3= Flag of Argentina.svg }} * {{Soccerway|claudio-echeverri/827835}} * [https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/994536 Клаудио Ечевери на transfermarkt] * [https://www.espn.com/soccer/player/_/id/361355/claudio-echeverri Клаудио Ечевери на espn] * {{WorldFootball.net|claudio-echeverri}} {{Состав на Аргентина на ЈАП фудбал под 20 години 2025}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Ечевери, Клаудио}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Ривер Плејт]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Манчестер Сити]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Баер Леверкузен]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Жирона]] [[Категорија:Аргентински фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 2006 година]] 5xh5pjcko9v2zsj45cecqzreh7ivpz2 0 1364631 5581745 5499506 2026-06-24T06:27:58Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Додадена категорија 5581745 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Jernej_iz_Loke_-_Svetnik_na_okenskih_špaletah_na_JV_steni_prezbiterija_I.jpg|мини|Фреска во црквата Свети Никола, Годешиќ]] '''Јернеј од Лока''' (Вартоломеј) бил сликар од 16-тиот век кој работел во областа на Шкофја Лока, од каде што потекнува и неговиот епитет. Познат е по тоа што ги сликал фреските во неколку други цркви низ регионот Горна Крањска, како и во некои цркви во подрачјето на Толмин (Словенија) и во Натизонската долина (Италија). Црквите каде што се сочувани фреските за кои се верува дека ги насликал Јернеј од Лока вклучуваат: * Марко црква, [[Врба (Жировница)|Врба]], помеѓу 1525 и 1530 година<ref>{{Cite web |url=http://www.zirovnica.si/podrocje.aspx?id=249 |title=Žirovnica municipal site |access-date=2008-04-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071029031459/http://www.zirovnica.si/podrocje.aspx?id=249 |archive-date=2007-10-29 |url-status=dead }}</ref> * Црквата Свети Јован, Суха<ref>[http://apl.e-soft.si/doc/5808/OS%20gradivo-18cerkva.pdf all churches on this list from the Škofja Loka area are from the Škofja Loka municipal protected churches list 2007] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110811144546/http://apl.e-soft.si/doc/5808/OS%20gradivo-18cerkva.pdf |date=2011-08-11 }}</ref> * Црквата Свети Петар, над Бегуње, помеѓу 1530 и 1540 година<ref>[http://www.kam.si/romarske_cerkve/sv_peter_nad_begunjami.html www.kam.si - a guide to trips in Slovenia] {{in lang|sl}}</ref> * Црквата Свети Јован Крстител, [[Бохињско Езеро|езерото Бохињ]] * Црквата Свети Петар, Бодовље, помеѓу 1525 и 1540 година * Црквата Свети Тома, Брод во близина на [[Шкофја Лока]] помеѓу 1530 и 1540 година * Црквата Свети Никола, во Годешиќ, околу 1530 година * Црквата Свети Лоренс, над Зминец * Црквата Свети Андреј, кај Свети Андреј над Зминц, помеѓу 1520 и 1530 г. * Црквата Свети Освалд, над Свети Ожболт, 1534 година * Св. Филип и Џејмс црква , во Валтерски Врх, набргу по 1534 г * Црквата Свети Крст во Крижна Гора * Црквата Свети Брикиј во Четена Раван<ref>[http://www.obcina-gvp.si/?page=kattext&cat=kulturna_dediscina&id=147&lang=sl Cultural Heritage in the Municipality of Gorenja Vas–Poljane {{in lang|sl}}]</ref> * Црквата Св. Јодок над [[Крањ]], околу 1530 г * Климентова црква, во Буковшчица<ref>{{Cite web |url=http://www.zelezniki.si/html/turisticno%20drustvo_Selca.htm |title=Municipality of Železniki, Selca Tourist Association site |access-date=2008-12-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090209011641/http://www.zelezniki.si/html/turisticno%20drustvo_Selca.htm |archive-date=2009-02-09 |url-status=dead }}</ref> * Црквата Раѓање на Богородица во [[Полице (Церкно)|полиција]] кај [[Церкно]], 1536 година <ref>[http://www.slovenia.info/si/cerkev/Cerkev-b-v-Marije-v-Policah.htm?cerkev=3841&lng=1 Church in Police at the Slovene Tourist Association site]</ref> * Црквата Богородица во Поље кај [[Бовец]], 1520–1540 година <ref>[http://www.slovenia.info/si/sakralne-znamenitosti/Cerkev-Device-Marije-v-Polju.htm?sakralne_znamenitosti=5040&lng=1 Church in Polje at the Slovene Tourist Association site]</ref> * Црквата Пресвета Богородица над [[Авче]] кај [[Канал на Соча|Канал]], околу 1530 година <ref>[http://www.tic-kanal.si/kanal_in_okolica/avce/ Kanal Tourist Information Centre site] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080418100008/http://www.tic-kanal.si/kanal_in_okolica/avce/ |date=2008-04-18 }}</ref> * Црквата Свети Јован Крстител во Сподњи Оток од Мошње * Црквата Света Марија Магдалена, во [[Брод (Бохињ)|Брод]] кај [[Бохињска Бистрица]], околу 1534 година <ref>[http://www.slovenia.info/en/Church/St-Magdalena%60s-Church-in-Brod.htm?cerkev=1606&lng=2 St. Mary Magdalene Church on the Slovene Tourist Association site] {{in lang|en}}</ref> * Црквата Свети Вартоломеј во Сан Пјетро во Натисон<ref>[http://www.cm-torrenatisonecollio.it/index.php?id=930 Churches in the Natisone valley]{{Мртва_врска|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{in lang|it}}</ref> * Црквата Света Луси, Богородица и маченичка во Сан Леонардо во Натизоне == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Сликари од 16 век]] [[Категорија:Починати во 16 век]] [[Категорија:Родени во 15 век]] [[Категорија:Фрескосликари]] 4yr4lvy4qoom306g0lsziym8gf619q8 0 1366049 5581507 5581457 2026-06-23T13:00:03Z Jtasevski123 69538 5581507 wikitext text/x-wiki '''Универзитетски клинички центар Марибор''' ([[Словенечки јазик|словенечки]]: Univerzitetni klinični center Maribor) — една од најголемите медицински установи во Словенија. Се наоѓа во [[Марибор]], во областа Магдалена, на десниот брег на реката [[Драва]]. == Организација == Вработува повеќе од 2.800 луѓе, што ја прави најголем работодавач во Марибор.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rtvslo.si/zdravje/resevalni-helikopter-koncno-priletel-tudi-do-maribora/403213|title=Reševalni helikopter končno priletel tudi do Maribora|last=Brankovič|first=Jure|work=rtvslo.si|language=sl|accessdate=2026-06-23}}</ref> Болницата има капацитет од 1.266 кревети во повеќе одделенија, во кои годишно се сместени повеќе од 60.000 луѓе. Дополнителни 390.000 луѓе се лекуваат во нејзините клиники секоја година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukc-mb.si/en/|title=Home - UKC Maribor|work=www.ukc-mb.si|accessdate=2026-06-23}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://www.ukc-mb.si/en/ Официјална мрежна страница] {{никулец}} [[Категорија:Здравство во Словенија]] p54sk1us2evwc6xpslxfck2op5lxzme 0 1369151 5581612 5550542 2026-06-23T19:15:52Z P.Nedelkovski 47736 поврзница 5581612 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Bullock team.jpg|мини|250п|Впрегнати волови за превоз на волна.]] '''Кираџиски занает''' — традиционална дејност за [[превоз]] на стока и луѓе со помош на животни или возила, која во минатото била еден вид [[трговија]] и суштински дел од економскиот живот.<ref>д-р Киро Дојчиноски, Занаетите и еснафите во Скопје, Матица Македонска, 1996 Скопје, стр.83/84</ref> ==Историја на занаетот== Првите човечки начини на транспорт биле пешачењето и пливањето. Припитомувањето на животните вовело нов начин на ставање на товарот за транспорт на помоќните суштества – животните, овозможувајќи влечење на потешки товари. Пронајдоците, како што се тркалото и санките, помогнале да се направи транспортот со помош на животните поефикасен преку воведувањето на возилата. Исто така, транспортот на вода, вклучувајќи веслачки и едрени бродови, се користел од памтивек и бил единствениот ефикасен начин за транспорт на големи количини на стока на долги растојанија пред [[Индустриска револуција|Индустриската револуција]]. Првите облици на патен транспорт биле коњите (припитомени во 4-ти или 3-ти милениум п.н.е.), воловите (околу 8000 г. п.н.е.) или луѓето кои носеле стока преку земјени патеки кои често ги следеле патеките на дивечот. Поплочените патишта биле изградени од многу рани цивилизации, вклучувајќи ги [[Месопотамија]] и цивилизацијата на долината на реката [[Инд]]. Персиската и Римската империја изградиле патишта од камени плочи за да им овозможат на војските да патуваат многу брзо. Средновековниот калифат подоцна изградил патишта обложени со [[катран]]. Првите водни транспортери биле кануа направени од трупци. Раниот транспорт на вода бил постигнат со помош на бродови кои биле или придвижувани со весла или користеле ветер за погон, или комбинација од двата пристапи. Важноста на водата значела дека повеќето градови кои пораснале како трговски центри биле лоцирани на реки или во близина на море, често на раскрсниците на водните патишта. До Индустриската револуција, транспортот останал бавен и скап, па производството и потрошувачката биле лоцирани што е можно поблиску едно до друго. Индустриската револуција во XIX век произвела голем број на пронајдоци кои суштински го промениле транспортот. Со појавата на [[Телеграф|телеграфијата]], комуникацијата станала независна од транспортот. Пронајдокот на парната машина, проследен со неговата примена во железничкиот транспорт, го направил транспортот независен од човечката или животинската моќ. И брзината и капацитетот нагло се зголемиле. Со развојот на моторот со внатрешно согорување и автомобилот на крајот на XIX век, патниот транспорт станал значително поодржлив. Првите автопати биле изградени во текот на XIX век со [[макадам]]. Подоцна, [[Асфалт|асфалтот]] и [[Бетон|бетонот]] станале доминантни материјали за поплочување на патиштата. Во 1903 година бил претставен првиот авион со екипаж, а по [[Прва светска војна|Првата светска војна]], тој станал брз начин за превоз на луѓе и стоки на долги растојанија. По [[Втора светска војна|Втората светска војна]], автомобилите и авионскиот транспорт зазеле поголем удел во транспортот, намалувајќи го товарниот железнички и воден транспорт.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D0%B7/ |title=Превоз, Историја |accessdate=2025-04-09 |archive-date=2025-04-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250410021001/https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D0%B7 |url-status=dead }}</ref> [[Податотека:Sherpa carrying woods.JPG|мини|алт=Превоз на стока со човечка сила (снага)|Превоз на стока со човечка сила (снага)]] ==Историја на занаетот во Македонија== Кираџиството во Македонија се среќавало уште од многу одамна, така што во пописниот дефтер на [[Скопје]] од 1568/1569 година стојат имиња и презимиња на тогашните кираџии. Во текот на XIX век, транспортот на стоки од едно до друго место бил вршен исклучиво од кираџиите и [[Абаџиски занает|абаџиите]]. Во почетокот на XIX век, занаетчиството се развивало брзо и за одделни производи локалните пазари станале тесни, па почнале занаетчиските производи да се извезуваат забрзано. Појавата на кираџиите и абаџиите не е поврзана само со извозот, туку и со увозот на стока. Тие се задолжувале за одредена надница да ја пренесат стоката од едно до друго место. Висината на киријата зависела од количината, далечината и годишното време. Цената на транспортот обично била највисока за време на одржување на панаѓурите.<ref>д-р Киро Дојчиноски, Занаетите и еснафите во Скопје, Матица Македонска, 1996 Скопје, стр.83</ref> Транспортот на намирници ([[жито]], [[пченка]], [[бостан]], [[дрва]], [[сено]], [[слама]], [[риби]] и друга стока) претставувало значаен сегмент од стопанската активност на луѓето. Во Македонија во XIX и првата половина на XX век преносот на намирници и друга стока се извршувал со традиционални транспортни средства кои се користеле во копнениот и водниот сообраќај. Во копнениот сообраќај, преносот на стока се обавувал со човечка сила, со домашни животни и со запрежни возила. ===Организација на кираџиите=== На подалечните растојанија стоката најмногу се пренесувала со коњи, кои биле најбрзото сувоземно транспортно средство во XIX век. Сите кираџии обично биле вооружени, а со караванот секогаш одела придружба од 20 до 80 луѓе. Пред караванот секогаш одел старешина капеџи-баша или бајрактар.<ref>д-р Киро Дојчиноски, Занаетите и еснафите во Скопје, Матица Македонска, 1996 Скопје, стр.84</ref> Кираџиите биле организирани во каравани кои обично имале до 30 товарни коњи. Секој караван имал старешина – крамар, кој ја примал и ја предавал стоката. ===Пренос на стока со човечка сила=== Ова е најстариот, наједноставниот и воедно најбавниот пренос на стока. Човекот пренесувал стока со раце, на рамо, преку појас, на грб и на глава. Средствата и приборот за ваквиот пренос биле разновидни по форма и материјал: торба – магрџик (направена од јагнешка или јарешка кожа), торба јанџик (направена од овча кожа), торба – бисаѓи (волнена торба), за пренос на течности – бардаци (направени од глина), чутури (направени од дрво, метал или тиква). ===Пренос на стока со домашни животни=== За товарниот сообраќај и за јавање најмногу се користела силата на коњот, а помалку во запрежниот сообраќај. Маската и магарето се користеле во товарниот сообраќај, а биволите во запрежниот сообраќај. Во XIX век, кираџиите од [[Малешевска Котлина|Малешево]] до Солун, со коњи пренесувале [[катран]], [[штици]] и граѓа, [[лој]], [[восок]] и [[волна]], а од [[Солун]] донесувале намирници потребни за населението.<ref>Боре Неделковски, Зборник, Етнологија 4, Музеј на Македонија, Скопје,2011 год., стр.107 </ref> [[Податотека:Yoke - Macedonian traditional agriculture 05.jpg|мини|341x341пкс|Јарем за впрегнување [[Ѕевгар|ѕевгар]] волови од с. [[Иванковци]] во [[Гроот]], Велешко.]] ===Пренос на стока со запрежни средства=== Во минатото во Македонија, транспортот се одвивал со традиционални транспортни средства – запрежни дрвени коли кои ги влечеле товарни коњи, маски и магариња. Истовремено постоеле и дрвени коли со воловска, биволска и коњска запрега. Во планинските предели, стоката се пренесувала главно со запрежни дрвени коли, со една осовина и две тркала – двоколки. Во рамничарските и низинските предели, стоката се пренесувала со запрежни дрвени коли со две осовини и четири тркала – четириколки. Колите најчесто ги влечеле ѕевгар волови, впрегнати во дрвен [[јарем]].<ref>Боре Неделковски, Зборник, Етнологија 4, Музеј на Македонија, Скопје,2011 год., стр.108 </ref> == Поврзано == * [[Превоз]] == Наводи == {{наводи}} {{Занаети}} [[Категорија:Занаети]] [[Категорија:Сообраќај]] cuelim4pjei2rgqnr6mru6oo1mofrd9 0 1369670 5581729 5389376 2026-06-24T05:14:01Z Bjankuloski06 332 5581729 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Alan Greenspan color photo portrait.jpg|200px|мини|Портрет на Алан Гринспен]] '''Алан Гринспен''' ({{langx|en|Alan Greenspan}}; {{рн|6|март|1926}} – {{пн|22|јуни|2026}}) — американски економист и стопанственик, поранешен претседател на [[Федерални резерви на САД|Системот на федералните резерви]]. ==Животопис== Роден во местото Вашингтон Хајтс во близината на [[Њујорк (град)|Њујорк]]. Најпрвин учел во музичко училиште по што работел како професионален музичар (свирел на [[Кларинет|кларинет]]), но потоа дипломирал, магистрирал и докторирал на Њујоршкиот универзитет (New York University). Во 1954 година, тој бил еден од основачите на фирмата за економско советување, „Таунсенд-Гринспен“ (Townsend-Greenspan & Company). Од 1974 до 1977 година бил член на Советот на економските советници за време на мандатот на претседателот [[Џералд Форд]]. Во 1987 година, претседателот [[Роналд Реган]] го назначил за претседател на Одборот на федералните резерви (Federal Reserve Board), а на таа функција останал до 2006 година. Тој е автор на книгата „Времето на турбуленција“ (The Age of Turbulence), а заедно со Адриен Вулдриџ ја напишал книгата „[[Капитализмот во Америка|Капитализмот во Америка: Историја]]“ (Capitalism in America: A History).<ref>Alan Greenspan and Adrian Wooldridge, ''Capitalism in America: A History''. New York: Penguin Press, 2018.</ref> == Наводи == {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Гринспен, Алан}} [[Категорија:Американски економисти]] nv30joi96zj49c78txcfyh70ba98vf5 0 1374149 5581760 5443459 2026-06-24T06:35:01Z Bjankuloski06 332 [[ВП:КМ|КМ]]: [[Категорија:Митрополити на Вселенската патријаршија]] → [[Категорија:Митрополити на Цариградската патријаршија]] 5581760 wikitext text/x-wiki {{Infobox Christian leader | type = | name = Иларион | image = Hilarion of Makariopolis by Toma Hitrov (cropped).jpg | image_size = 215px | caption = | church = [[Цариградска патријаршија]]<br>[[Бугарска егзархија]] | province = | diocese = | enthroned = | retired = | predecessor = | successor = | previous_post = <!---------- Orders ----------> | ordination = | consecration = <!---------- Personal details ----------> | birth_name = | birth_date = 1812 | birth_place = [[Елена (град)|Елена]], [[Османлиско Царство]] | death_date = 1875 | death_place = [[Цариград]], [[Османлиско Царство]] | nationality = | religion = | education = | alma_mater = | coat_of_arms = }} '''Иларион Макариополски''', роден како '''Стојан Стојанов Михајловски''', е една од најзначајните фигури во бугарското преродбеничко движење, познат како духовен водач и борец за црковна и национална независност. Роден е во септември 1812 година во градот [[Елена (град)|Елена]], во семејство со грузиски корени, што одиграло важна улога во неговото формирање како личност. Неговиот живот е исполнет со многу пресвртни моменти, кои го направиле симбол на борбата за бугарска духовна и национална еманципација. == Ран живот и образование == Иларион Макариополски е роден во [[Елена (град)|Елена]], тогаш дел од [[Османлиско Царство|Османлиското Царство]]. Неговото семејство било релативно заможна, а неговите родители го воспитувале во духот на христијанските вредности и бугарската национална свест. Уште од мали нозе, Стојан покажувал голем интерес кон учењето и религијата. На 12-годишна возраст бил испратен во манастирот во близина на Елена, каде започнал да се образува во црковните науки. Подоцна, продолжил со своето образование во грчкото училиште во [[Куручешме]], Константинопол (денешен Истанбул), каде што се запознал со грчката култура и јазик, но и со предизвиците на хеленизацијата на бугарското население. == Монашки пат и црковна кариера == Во 1832 година, на возраст од 20 години, Стојан се замонашил под името Иларион во манастирот „Свети Спас“ во Макариопол (денешен град [[Трговиште (Бугарија)|Трговиште]]). Овој момент го означил почетокот на неговата црковна кариера. Брзо напредувал во црковната хиерархија поради својата интелигенција, посветеност и ораторски способности. Во 1844 година бил назначен за архимандрит, а подоцна бил испратен во Константинопол, каде што станал активен учесник во борбата за независност на Бугарската црква од Цариградската патријаршија. == Борба за црковна независност == Иларион Макариополски е најпознат по својата улога во борбата за создавање на независна Бугарска православна црква. Во тоа време, бугарското население било под духовна власт на Цариградската патријаршија, која била доминирана од грчкото свештенство. Оваа состојба водела до асимилација на бугарското население, бидејќи богослужбите и образованието биле на грчки јазик. Иларион, заедно со други преродбеници како [[Неофит Бозвели]], бил меѓу првите што гласно се залагале за правото на Бугарите да имаат сопствена црква со богослужби на бугарски јазик. [[Податотека:C_IV_118.jpg|лево|мини|Тројцата прогонети митрополити од Цариград и најголеми поборници за создавање на Бугарската егзархија: Иларион Макариополски, [[Авксентиј Велешки]] и [[Пајсиј Пловдивски]]]] Во 1840-тите и 1850-тите години, Иларион активно работел во Константинопол, каде што се вклучил во преговори со османлиските власти и Цариградската патријаршија. Неговите напори кулминирале во 1860 година, кога за време на Велигденската служба во [[Црква „Свети Стефан“ - Истанбул|бугарската црква „Свети Стефан“]] во Константинопол, тој отворено го отфрлил споменувањето на името на цариградскиот патријарх и прогласил духовна независност. Овој чин, познат како „Велигденската акција“, бил клучен момент во борбата за бугарската црковна независност и го инспирирал бугарското население да продолжи со борбата. == Основање на Бугарската егзархија == [[Податотека:BulgarianReligiousAssembly1872.jpg|мини|десно|Учесници во Бугарскиот црковно-народен собор во Цариград во 1871 година, меѓу кои се наоѓа и Иларион Макариополски]] Како резултат на долгогодишните напори на Иларион и другите бугарски дејци, во 1870 година бил издаден султански ферман, со кој била основана [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]]. Иларион бил назначен за епископ на Макариопол и станал еден од клучните лидери во новоформираната црква. Ова било огромен успех за бугарското национално движење, бидејќи егзархијата не само што обезбедила црковна независност, туку и го зајакнала чувството за национален идентитет меѓу Бугарите. == Подоцнежен живот и наследство == Иларион Макариополски продолжил да работи за зајакнување на позициите на Бугарската егзархија до крајот на својот живот. Тој бил познат по својата скромност, посветеност и длабока вера. Починал на 4 јуни 1875 година во Константинопол, оставајќи зад себе богато наследство како еден од столбовите на Бугарското преродбеничко движење. Неговите придонеси не се ограничуваат само на црковната борба. Иларион бил и поборник за просвета, поддржувајќи отворањето на бугарски училишта и ширењето на образованието на бугарски јазик. Неговата работа помогнала да се постават темелите за подоцнежното ослободување на Бугарија од османлиското владеење во 1878 година. {{S-start}} {{S-rel|eo}} {{s-bef|before=Григориј}} {{s-ttl|title=Макариополски митрополит|years=1858–1861}} {{s-aft|after=Григориј}} {{S-end}} [[Категорија:Родени во 1812 година]] [[Категорија:Починати во 1875 година]] [[Категорија:Митрополити на Цариградската патријаршија]] a1gxx9iz232ar2wp837d9jjfvpe7xfr 0 1374900 5581759 5443175 2026-06-24T06:34:57Z Bjankuloski06 332 [[ВП:КМ|КМ]]: [[Категорија:Митрополити на Вселенската патријаршија]] → [[Категорија:Митрополити на Цариградската патријаршија]] 5581759 wikitext text/x-wiki {{Infobox Christian leader | type = | name = Авксентиј | image = Avksentiy Veleshki.jpg | image_size = 215px | caption = | church = [[Цариградска патријаршија]] | province = | diocese = | enthroned = | retired = | predecessor = | successor = | previous_post = <!---------- Orders ----------> | ordination = | consecration = <!---------- Personal details ----------> | birth_name = | birth_date = 1798 | birth_place = [[Самоков (Бугарија)|Самоков]], [[Османлиско Царство]] | death_date = 1 февруари 1865 | death_place = [[Цариград]], [[Османлиско Царство]] | nationality = | religion = | education = | alma_mater = | coat_of_arms = }} '''Авксентиј Чешмеџиев''', познат и како '''Авксентиј Велешки''', бил истакнат бугарски духовник и деец на националното движење за црковна независимост во XIX век. Роден е во 1798 година во Самоков, во познатиот род Чешмеџиеви. Неговиот живот и дејност се тесно поврзани со борбата за зачувување на бугарскиот идентитет и ослободување од грчкото црковно влијание во рамките на Османлиското Царство. == Ран живот и образование == Авксентиј Чешмеџиев, роден во 1798 година во [[Самоков (Бугарија)|Самоков]], бил истакнат бугарски духовник и деец на националното движење за црковна независност. Потекнувал од познатиот самоковски род Чешмеџиеви. Своето образование го започнал во [[Рилски манастир|Рилскиот манастир]], каде што се замонашил и учел заедно со [[Неофит Рилски]], една од клучните фигури во бугарското просветно движење. == Црковна кариера == === Ран период и улога во Ќустендил === Во 1831 година, Авксентиј бил ракоположен за титуларен диополски епископ и назначен за митрополитски намесник во Ќустендил (1831–1837). За време на неговиот престој во Ќустендил, тој значително придонел за развојот на бугарското образование, поддржувајќи го локалното училиште при црквата „Успение Богородично“. Под негово водство биле изградени неколку цркви, вклучувајќи ги „Света Троица“ во Извор, Босилеградско (1833), „Успение Богородично“ во Ќустендил (1833) и „Свети Теодор Тирон“ во Совољано (1834). Тој исто така го назначил Аверкиј Попстојанов, бугарски духовник и учител, за негов секретар и заменик во митрополијата. Аверкиј подоцна му посветил книга, „''Житие Светаго Григория''“ (1852). === Херцеговински митрополит === На 16 ноември 1838 година, Авксентиј станал херцеговински митрополит во [[Мостар]], заменувајќи го митрополит Прокопиј. Меѓутоа, неговото управување во Мостар било контроверзно. Тој вовел високи такси за свештенички услуги, често менувал свештеници и ги прекршувал традиционалните обичаи, што довело до негова непопуларност. Бил под влијание на грчкиот клир, а неговите постапки предизвикале незадоволство кај локалното население. === Велешки митрополит === Во 1848 година, Авксентиј бил назначен за велешки митрополит, позиција што ја извршувал до 1861 година. Во Велес, тој продолжил со своите напори за унапредување на бугарското образование и црковна независност. Поддржувал изградба на училишта и се залагал за употреба на бугарскиот јазик во богослужбите, што било дел од поширокото движење за ослободување од грчкото црковно влијание. Меѓутоа, настаните за време и по [[Кримска војна|Кримската војна]] (1853–1856), во која победила антируската коалиција на Отоманската Империја и западните сили (Велика Британија, Франција, Пиемонт), условија активностите на словенските архиереи да бидат гледани со сомнеж, словенскиот јазик кратко да биде исфрлен од програмата на академијата на Халки, а самиот митрополит Авксентиј, за чии постапки во Херцеговина тогаш веројатно многумина во Цариград се присетиле, во 1855 година да биде ослободен од должноста велешки архиереј и да остане само епископ-намесник во Ќустендил. По смртта на неговиот заштитник, митрополитот Артемиј во 1858 година, за ќустендилски митрополит повторно бил поставен поранешниот викарен епископ Дионисиј, а митрополитот Авксентиј бил преместен во Драчката митрополија. Тоа, веројатно, бил клучниот момент кога кај него созреала идејата да ја откаже послушноста кон Патријаршијата. Одбивајќи да оди во [[Драч]], град во кој немало Бугари, оддалечен од неговиот роден крај, тој се повлекол во Рилскиот манастир, земајќи со себе својот подвижен имот и заштеда. Таму останал до крајот на ноември 1859 година, кога заминал за Цариград. === Борба за црковна независност и прогонство === При Бугарската црковна општина во Цариград, основана во 1848 година, а официјално призната во 1849 година, веќе започнало собирањето на Бугари кои работеле на добивање црковна автономија. Црковно-народната акција на Бугарите, заснована на жалби против постоечките архиереи и барања за поставување митрополити Бугари на чело на бугарските епархии, токму во тоа време се засилувала. Дека митрополитот Авксентиј навреме се подготвил за таа активност, укажува и фактот дека до Портата стигнала петиција од најугледните граѓани на Самоков (157 од нив) со која се барало тој, како искусен архиереј, да биде поставен на чело на Самоковската митрополија. Патријаршијата не излегла во пресрет на ова барање. По пристигнувањето во Цариград, митрополитот Авксентиј затекнал уште двајца архиереи кои барале решение за бугарското црковно прашање: [[Иларион Макариополски]] и [[Пајсиј Пловдивски]]. Наскоро следел акт кој имал далекосежни последици за структурата на Православната црква на Балканскиот Полуостров. Станува збор за Велигденската акција, кога на Велигден, 3 април 1860 година, за време на службата во бугарската црква во Цариград, митрополитот Иларион Макариополски одбил да го спомне името на вселенскиот патријарх, во што го поддржале и митрополитите Авксентиј и Пајсиј Пловдивски. Тој настан довел до тоа бугарското црковно прашање да стане предмет на интерес и дипломатија на големите сили, пред сè Русија и Велика Британија. Покрај тоа, одговорот на Вселенската патријаршија бил многу остар: на патријаршискиот собор одржан во февруари 1861 година, сите тројца митрополити биле лишени од архиерејскиот чин и било наредено нивно заточение, што предизвикало нови протести и од цариградските и од другите Бугари. Акцијата што ја започнале тројцата митрополити со радикален прекин со Патријаршијата ја продолжиле група учени Бугари, а од внатрешноста пристигнувале барања за смена на митрополитите и именување на архиереи Бугари на нивно место. [[Податотека:C IV 118.jpg|мини|Тројцата прогонети митрополити од Цариград: [[Иларион Макариополски]], Авксентиј и [[Пајсиј Пловдивски]]]] Митрополитот Авксентиј веќе не можел лесно да се врати назад, како ни другите двајца архиереи, но и Вселенската патријаршија била принудена сериозно да се занимава со бугарското прашање, изнесувајќи предлози за негово решавање. Понатамошната судбина на митрополитот Авксентиј била тешка. По наредба на Портата, тој, заедно со другите двајца архиереи лишени од чин, во април 1861 година бил испратен во интернација, прво во градот [[Болу]], а потоа во [[Измит]] (Никомедија). Во град уништен од земјотрес, во една полуурната куќа во ерменската населба, Авксентиј поминал околу три години. Од своите ставови за бугарската црковна самостојност, кои ги прифатил, не отстапил. Кога тргнал во интернација, изјавил дека тоа го прави со радост, бидејќи неговите цели се исправни, а тој самиот е оружје на народот. Интересно е како митрополитот Авксентиј успеал да опстане во такви околности. Во градот наишол на разбирање и материјална поддршка од тогашниот никомедијски митрополит, што е особено интересно ако се има предвид дека и тој го потпишал документот со кој тројцата бугарски митрополити биле лишени од архиерејскиот чин. Покрај тоа, околу Божиќ (25 декември 1861 / 6 јануари 1862), со согласност на Портата, една бугарска делегација ги посетила за да им го честита празникот, веројатно и да им помогне материјално во изгнанството. Митрополитот Авксентиј во изгнанство не бил лишен од поддршката на Рилскиот манастир, ниту од епархиотите од Велешката и Ќустендилската митрополија. Тие му помогнале да ја доведе полууништената куќа во која престојувал во колку-толку нормална состојба. Неговиот имот, пред сè парите, останале во Рилскиот манастир. За време на изгнанството, митрополитот Авксентиј не ги потрошил во целост, туку значителна сума по неговата смрт останала како посебен фонд што го носел неговото име. Дека е така, потврдува и фактот дека Бугарската егзархија, како уредена институција, во два наврати, поради недостиг на пари за тековни потреби, земала заеми од ''Авксентиевиот фонд''. Бугарската општина во Цариград, економски моќна, како и другите негови сонародници активно вклучени во акцијата за создавање автономна црква, го следеле неговото положение во интернацијата, а за тоа ги известувал и самиот тој преку писма. Во случајот со митрополитот Авксентиј, како и со другите бугарски владици, борбата за автономна црква не значела никакво отстапување од одбраната на православието. Кога унијатската дејност меѓу дел од Бугарите била засилена, а Портата ги прогласила бугарските унијати за посебен милет и одобрила нивна врска со Рим, и тоа во време на Велигденската акција, Иларион Макариополски, заедно со митрополитот Авксентиј, ги повикал сонародниците да останат верни на православието, но и упорни на патот кон својата цел: автономна црква на бугарскиот народ. Тој повик го упатиле непосредно пред заминувањето во интернација. Во времето додека трите бугарски митрополити престојувале во изгнанство, црковното прашање продолжило да се заострува, а недоразбирањата меѓу двата православни народа, Грците и Бугарите, станувале сè поголеми. Тоа довело и до поголемо внимание од страна на дипломатските претставници на големите сили. Русија била особено заинтересирана да престане црковниот конфликт меѓу православното население во Отоманската Империја и во таа насока дејствувала. Со царското ираде (заповед) од 25 септември 1864 година се наложило митрополитите да бидат ослободени од интернација и да им се дозволи населување во Цариград, со што бил отворен патот кон преговори за создавање на Бугарската егзархија. Патријаршијата не била согласна тие да се населат во [[Фанар]], во близина на бугарската црква, туку во предградието [[Ортаќој]], но им било дозволено да ја посетуваат црквата. Заслугите за тоа што останале во Цариград му припаѓаат на рускиот посланик, грофот [[Николај Игнатјев|Игнатјев]]. По веста дека пристигнал во Цариград, верниците од Велешката митрополија барале тој да се врати таму, но не како патријаршиски, туку како бугарски владика, што сè уште не било возможно, бидејќи не бил постигнат никаков договор за црковното уредување во бугарските земји. == Подоцнежен живот и смрт == Митрополитот Авксентиј се вратил од прогонство во својата 66-та или 67-ма година од животот, но со нарушено здравје. И покрај тоа, тој продолжил да работи на создавањето на бугарската национална црква, иако сè уште немало договор со Вселенската патријаршија. Согледувајќи ја својата здравствена состојба, на {{Стар стил во нов стил|7 јануари|1865|19 јануари}} година, тој упатил писмо до своите сонародници, чија форма била најблиска до архиерејско послание или завештание. Во него навел дека издржал неправеден прогон заради народната цел, дека ѝ останал верен, но дека во интернацијата се разболел. Гледајќи колку бавно се решава бугарското црковно прашање, истакнал дека е свесен оти неговото дело и делото на другите Бугари веројатно ќе останат недовршени за време на неговиот живот, и ги повикал сите Бугари на слога и понатамошна работа, особено нагласувајќи го значењето на големата бугарска колонија во Цариград, за која навел дека без неа ниедна национална идеја не може да се оствари. Писмото го потпишал како ''прежде бившиј велескиј Авксенти''. Митрополитот Авксентиј починал на {{Стар стил во нов стил|2 февруари|1865|14 февруари}} година од тифусна треска, но и пред да ја добие веќе бил болен и прикован за постела. По веста за неговата смрт, цариградските Бугари ги затвориле своите дуќани и во голем број дошле пред неговата куќа во Ортаќој. Ковчегот бил носен до бугарската црква во Фанар, каде беседа одржал митрополитот Иларион Макариополски. == Надворешни врски == {{S-start}} {{S-rel|eo}} {{s-bef|before=Прокопиј}} {{s-ttl|title=Херцеговински митрополит|years=1837–1848}} {{s-aft|after=Јосиф}} {{s-bef|before=Теоклит}} {{s-ttl|title=Велешки митрополит|years=1848–1855}} {{s-aft|after=Антим}} {{S-end}} [[Категорија:Митрополити на Цариградската патријаршија]] 56404i8j011pldv8llg0q778m5s5p9b 14 1374919 5581758 5394696 2026-06-24T06:34:55Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Категорија:Митрополити на Вселенската патријаршија]] на [[Категорија:Митрополити на Цариградската патријаршија]] без да остави пренасочување: (преку [[ВП:КМ|КМ]]) 5394696 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Цариградска патријаршија]] 3090a1ff8eherlcw7vffjg56ejecohp 0 1375015 5581692 5503765 2026-06-24T02:18:30Z Bjankuloski06 332 /* Современи откритија */ Печатна грешка, replaced: октри → откри 5581692 wikitext text/x-wiki '''Откривањето на [[Хемиски елемент|хемиските елементи]]''', сите 118 познати до денес, се претставени ''по времеслед''. == Графички времеслед == <timeline> ImageSize = width:1600 height:120 # barincrement:0 PlotArea = top:70 bottom:30 right:10 left:10 AlignBars = justify Colors = id:gray1 value:gray(0.85) legend:Independent id:gray2 value:gray(0.95) DateFormat = yyyy Period = from:1665 till:2025 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1670 ScaleMinor = unit:year increment:1 start:1665 TextData = textcolor:black fontsize:s pos:(10,110) text:"[[Злато|Au]]: 40000 BC" pos:(10,100) text:"[[Јаглерод|C]]: 26000 BC" pos:(10,90) text:"[[Бакар|Cu]]: 9000 BC" pos:(10,80) text:"[[Олово|Pb]]: 7000 BC" pos:(10,70) text:"[[Сребро|Ag]]," pos:(28,70) text:"[[Железо|Fe]]: by 5000 BC" pos:(110,110) text:"[[Калај|Sn]]: 3500 BC" pos:(110,100) text:"[[Антимон|Sb]]: 3000 BC" pos:(110,90) text:"[[Сулфур|S]]: by 2000 BC" pos:(110,80) text:"[[Жива|Hg]]: 1500 BC" pos:(110,70) text:"[[Цинк|Zn]]: by 1000 BC" pos:(200,110) text:"[[Платина|Pt]]: c. 600 BC–AD 200" # pos:(200,110) text:"[[Злато|Au]]: 6000 BC" pos:(200,100) text:"[[Арсен|As]]: c. AD 300" pos:(200,90) text:"[[Бизмут|Bi]]: c. 1500" PlotData = # bar:elements width:20 from:1660 till:2020 align:center fontsize:S width:15 shift:(0,10) at:1671 mark:(line,black) text:"[[Водород|H]]" shift:(0,10) at:1868 mark:(line,black) text:"[[Хелиум|He]]" shift:(0,10) at:1817 mark:(line,black) text:"[[Литиум|Li]]" shift:(0,20) at:1798 mark:(line,black) text:"[[Берилиум|Be]]" shift:(-2,10) at:1787 mark:(line,black) text:"[[Бор|B]]" shift:(0,40) at:1772 mark:(line,black) text:"[[Азот|N]]" shift:(0,20) at:1771 mark:(line,black) text:"[[Кислород|O]]" shift:(0,30) at:1771 mark:(line,black) text:"[[Флуор|F]]" shift:(0,30) at:1898 mark:(line,black) text:"[[Неон|Ne]]" shift:(0,10) at:1702 mark:(line,black) text:"[[Натриум|Na]]" at:1755 mark:(line,black) text:"[[Магнезиум|Mg]]" at:1746 mark:(line,black) text:"[[Алуминиум|Al]]" shift:(0,10) at:1739 mark:(line,black) text:"[[Силициум|Si]]" at:1669 mark:(line,black) text:"[[Фосфор|P]]" shift:(0,10) at:1774 mark:(line,black) text:"[[Хлор|Cl]]" shift:(0,10) at:1894 mark:(line,black) text:"[[Аргон|Ar]]" shift:(0,20) at:1702 mark:(line,black) text:"[[Калиум|K]]" shift:(0,20) at:1739 mark:(line,black) text:"[[Калциум|Ca]]" shift:(0,30) at:1879 mark:(line,black) text:"[[Сканиум|Sc]]" shift:(0,10) at:1791 mark:(line,black) text:"[[Титан|Ti]]" shift:(0,10) at:1801 mark:(line,black) text:"[[Ванадиум|V]]" shift:(0,10) at:1797 mark:(line,black) text:"[[Хром|Cr]]" shift:(0,10) at:1770 mark:(line,black) text:"[[Манган|Mn]]" shift:(0,10) at:1735 mark:(line,black) text:"[[Кобалн|Co]]" at:1751 mark:(line,black) text:"[[Никел|Ni]]" shift:(0,10) at:1875 mark:(line,black) text:"[[Галиум|Ga]]" shift:(0,20) at:1886 mark:(line,black) text:"[[Германиум|Ge]]" shift:(0,20) at:1817 mark:(line,black) text:"[[Селен|Se]]" shift:(0,10) at:1825 mark:(line,black) text:"[[Бром|Br]]" shift:(0,40) at:1898 mark:(line,black) text:"[[Криптон|Kr]]" shift:(0,20) at:1861 mark:(line,black) text:"[[Рубидиум|Rb]]" shift:(-2,30) at:1790 mark:(line,black) text:"[[Стронциум|Sr]]" shift:(0,10) at:1794 mark:(line,black) text:"[[Итриум|Y]]" shift:(0,10) at:1789 mark:(line,black) text:"[[Циркониум|Zr]]" shift:(0,20) at:1801 mark:(line,black) text:"[[Ниобиум|Nb]]" shift:(0,10) at:1778 mark:(line,black) text:"[[Молибден|Mo]]" shift:(0,10) at:1937 mark:(line,black) text:"[[Технециум|Tc]]" shift:(0,10) at:1844 mark:(line,black) text:"[[Рутениум|Ru]]" at:1804 mark:(line,black) text:"[[Родиум|Rh]]" shift:(0,30) at:1802 mark:(line,black) text:"[[Паладиум|Pd]]" shift:(0,30) at:1817 mark:(line,black) text:"[[Кадмиум|Cd]]" shift:(0,10) at:1863 mark:(line,black) text:"[[Индиум|In]]" shift:(0,20) at:1782 mark:(line,black) text:"[[Телур|Te]]" shift:(0,10) at:1811 mark:(line,black) text:"[[Јод|I]]" shift:(0,50) at:1898 mark:(line,black) text:"[[Ксенон|Xe]]" shift:(0,10) at:1860 mark:(line,black) text:"[[Цезиум|Cs]]" shift:(0,50) at:1772 mark:(line,black) text:"[[Бариум|Ba]]" shift:(0,10) at:1838 mark:(line,black) text:"[[Лантан|La]]" shift:(0,50) at:1803 mark:(line,black) text:"[[Цериум|Ce]]" shift:(0,10) at:1885 mark:(line,black) text:"[[Празеодиум|Pr]]" shift:(0,20) at:1841 mark:(line,black) text:"[[Неодиум|Nd]]" shift:(0,10) at:1945 mark:(line,black) text:"[[Прометиум|Pm]]" shift:(0,40) at:1879 mark:(line,black) text:"[[Самариум|Sm]]" shift:(0,20) at:1896 mark:(line,black) text:"[[Европиум|Eu]]" shift:(0,60) at:1880 mark:(line,black) text:"[[Гадолиниум|Gd]]" shift:(0,30) at:1843 mark:(line,black) text:"[[Тербиум|Tb]]" shift:(0,30) at:1886 mark:(line,black) text:"[[Диспрозиум|Dy]]" shift:(0,10) at:1878 mark:(line,black) text:"[[Холмиум|Ho]]" shift:(0,40) at:1843 mark:(line,black) text:"[[Ербиум|Er]]" shift:(0,50) at:1879 mark:(line,black) text:"[[Тулиум|Tm]]" shift:(0,20) at:1878 mark:(line,black) text:"[[Итербиум|Yb]]" shift:(0,10) at:1906 mark:(line,black) text:"[[Лутециум|Lu]]" shift:(0,10) at:1922 mark:(line,black) text:"[[Хафниум|Hf]]" shift:(0,40) at:1802 mark:(line,black) text:"[[Тантал|Ta]]" shift:(0,10) at:1781 mark:(line,black) text:"[[Волфрам|W]]" shift:(0,20) at:1908 mark:(line,black) text:"[[Рениум|Re]]" shift:(0,60) at:1803 mark:(line,black) text:"[[Осмиум|Os]]" shift:(0,70) at:1803 mark:(line,black) text:"[[Иридиум|Ir]]" shift:(0,30) at:1861 mark:(line,black) text:"[[Талиум|Tl]]" shift:(0,60) at:1898 mark:(line,black) text:"[[Polonium|Po]]" shift:(0,30) at:1940 mark:(line,black) text:"[[Астат|At]]" shift:(0,10) at:1899 mark:(line,black) text:"[[Радон|Rn]]" shift:(0,20) at:1939 mark:(line,black) text:"[[Франциум|Fr]]" shift:(0,70) at:1898 mark:(line,black) text:"[[Радиум|Ra]]" shift:(0,10) at:1902 mark:(line,black) text:"[[Актиниум|Ac]]" shift:(0,10) at:1829 mark:(line,black) text:"[[Ториум|Th]]" shift:(0,10) at:1913 mark:(line,black) text:"[[Протактиниум|Pa]]" shift:(0,20) at:1789 mark:(line,black) text:"[[Ураниум|U]]" shift:(0,40) at:1940 mark:(line,black) text:"[[Нептнуниум|Np]]" shift:(0,10) at:1941 mark:(line,black) text:"[[Плутониум|Pu]]" shift:(0,30) at:1944 mark:(line,black) text:"[[Америциум|Am]]" shift:(0,20) at:1944 mark:(line,black) text:"[[Кириум|Cm]]" shift:(0,10) at:1949 mark:(line,black) text:"[[Беркелиум|Bk]]" shift:(0,20) at:1950 mark:(line,black) text:"[[Калифорниум|Cf]]" shift:(0,10) at:1952 mark:(line,black) text:"[[Ајнштајниум|Es]]" shift:(0,20) at:1953 mark:(line,black) text:"[[Фермиум|Fm]]" shift:(0,10) at:1955 mark:(line,black) text:"[[Менделевиум|Md]]" shift:(0,10) at:1965 mark:(line,black) text:"[[Нобелиум|No]]" shift:(0,10) at:1961 mark:(line,black) text:"[[Лоренциум|Lr]]" shift:(0,10) at:1969 mark:(line,black) text:"[[Радефордиум|Rf]]" shift:(0,20) at:1970 mark:(line,black) text:"[[Дубниум|Db]]" shift:(0,10) at:1974 mark:(line,black) text:"[[Сиборгиум|Sg]]" shift:(0,10) at:1981 mark:(line,black) text:"[[Бориум|Bh]]" shift:(0,10) at:1984 mark:(line,black) text:"[[Хасиум|Hs]]" shift:(0,20) at:1982 mark:(line,black) text:"[[Мајтнериум|Mt]]" shift:(0,10) at:1994 mark:(line,black) text:"[[Дармштатиум|Ds]]" shift:(0,20) at:1994 mark:(line,black) text:"[[Рендгениум|Rg]]" shift:(0,30) at:1996 mark:(line,black) text:"[[Копернициум|Cn]]" shift:(0,20) at:2003 mark:(line,black) text:"[[Нихониум|Nh]]" shift:(0,10) at:1999 mark:(line,black) text:"[[Флеровиум|Fl]]" shift:(0,30) at:2003 mark:(line,black) text:"[[Московиум|Mc]]" shift:(0,20) at:2000 mark:(line,black) text:"[[Ливермориум|Lv]]" shift:(0,10) at:2009 mark:(line,black) text:"[[Тенесин|Ts]]" shift:(0,10) at:2002 mark:(line,black) text:"[[Оганесон|Og]]" </timeline> == Неевидентирани откритија == {| class="wikitable sortable" style="width:99%" |- ! style="width:2.25%" | [[Атомски број|Z]] ! style="width:8%" | Име <br />на елементот ! style="width:7.75%" data-sort-type="number"|Најрани употреба ! style="width:7.75%" data-sort-type="number"|Најстар<!-- <br />постоечки--> <br />примерок ! style="width:7.75%" | Место<br />на најстариот<br />примерок ! style="width:7.75%" | Пронаоѓач(и) ! class="unsortable" style="width:57.75%" | Забелешки |- | 29 | [[Бакар]] | data-sort-value=-9888|9000{{nbsp}}пр. н. е. | data-sort-value=-6000|6000{{nbsp}}пр. н. е. | [[Анадолија]] | [[Бакар#Историја|Азијати од Средниот{{nbsp}}Исток]] | Бакарот веројатно бил првиот метал кован, изработуван и користен од луѓето..<ref>{{cite web|url=http://www.rameria.com/inglese/history.html |title=Copper History |publisher=Rameria.com |accessdate=12. 9. 2008 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080917214726/http://www.rameria.com/inglese/history.html |archivedate = 17. 9. 2008}}</ref> Првично бил добиван како изворен метал, а подоцна со [[топење на метална руда|топење на руда]]. Најраните проценки за откритија на бакар датираат од {{c.|9000{{nbsp}}пр. н. е.}} на Блискиот Исток. Тој бил еден од најважните материјали за луѓето во текот на [[халколитот|енеолит]] (бакарно време) и {{nbsp}}[[бронзено време|бронзеното време]]. Бакарни мониста кои датираат од 6000{{nbsp}}пр .н. е. се пронајдени во [[Чатал Хојук]] ([[Анадолија]]),<ref>{{Cite web |url=http://www.csa.com/discoveryguides/copper/overview.php |title=CSA – Discovery Guides, A Brief History of Copper |access-date=11. 08. 2017 |archive-date=03. 02. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150203154021/http://www.csa.com/discoveryguides/copper/overview.php |url-status=dead }}</ref> a [[археолошкото|археолошко]] наоѓалиште [[Беловоде]] на планината [[Рудник (планина)|Рудник]] во [[Србија]] го има најстариот сигурно датиран доказ во светот за топење бакар — од 5000 г. пр. н. е.<ref>{{cite web|url=http://www.ucl.ac.uk/archaeology/calendar/articles/20100924|title=Serbian site may have hosted first copper makers|publisher=UCL Institute of Archaeology|date=23. 9. 2010|website=UCL.ac.uk|access-date=22. 4. 2017|archive-date=28. 03. 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170328065919/http://www.ucl.ac.uk/archaeology/calendar/articles/20100924|url-status=}}</ref><ref name="archaeology.ws">{{cite web|title=Serbian site may have hosted first copper makers|last=Bower|first=Bruce|date=17. 7. 2010|work=ScienceNews|url=http://www.sciencenews.org/view/generic/id/60563/description/Serbian_site_may_have_hosted_first_copper_makers|access-date=22. 4. 2017|archive-date=08. 05. 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130508005006/http://www.sciencenews.org/view/generic/id/60563/description/Serbian_site_may_have_hosted_first_copper_makers|url-status=}}</ref> |- | 82 | [[Олово]] | data-sort-value=-7000|7000{{nbsp}}пр. н. е. | data-sort-value=-3800|3800{{nbsp}}пр. н. е. | [[Абидос (Египет)]] | [[Олово#Историја|Африканци]] | Се верува дека топењето на олово започнало пред најмалку 9.000 години, а најстариот оловен [[артефакт]] е статуетка пронајдена во храмот [[Озирис]] во Абидос — датира од {{c.|3800{{nbsp}}пр. н. е.}}<ref>{{cite web |url=http://www.lead.org.au/lanv2n3/lanv2n3-22.html |title=The History of Lead – Part 3 |publisher=Lead.org.au |accessdate=12. 9. 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20041018173952/http://www.lead.org.au/lanv2n3/lanv2n3-22.html |archive-date=18. 10. 2004 |url-status=dead }}</ref> |- | 79 | [[Злато]] | data-sort-value=-6001|{{nowrap|пред 6000{{nbsp}}пр. н. е.}} | data-sort-value=-4400|{{nowrap|{{c.|4400{{nbsp}}пр. н. е.}}}} | [[Варнанска некропола]] | [[Злато#Историја|Бугари]] | Најстарото златно богатство на светот, кое датира од 4600—4200{{nbsp}}пр. н. е., било откриено во археолошкото наоѓалиште [[Варнанска некропола]]. |- | 47 | [[Сребро]] | data-sort-value=-5001|пред 5000{{nbsp}}пр. н. е. | data-sort-value=-4000|{{c.|4000{{nbsp}}пр. н. е.}} | [[Сребро#Историја|Мала Азија]] | | Се проценува дека било откриено недолго по откритијата на бакарот иа златото.<ref>[http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=ag 47 Silver]</ref> |- | 26 | [[Железо]] | data-sort-value=-5001|пред 5000{{nbsp}}пр. н. е. | data-sort-value=-4000|4000{{nbsp}}пр. н. е. | [[Египет]] | непознато; ''в. [[црна металургија|железна металургија]]'' | Постои доказ дека железото било познато пред 5000{{nbsp}}пр. н. е.<ref>{{cite web|url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=fe |title=26 Iron |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008}}</ref> Најстарите познати железни предмети што ги користеле луѓето се некои мониста од [[метеорско железо]], кое потекнува од Египет — од {{c.|4000{{nbsp}}пр. н. е.}} Откривањето на топењето околу 3000{{nbsp}}пр. н. е. довело до почеток на [[железно време|железното време]] — околу 1200{{nbsp}}пр. н. е.;<ref>{{Cite book|last1=Weeks|first1 = Mary Elvira|last2=Leichester|first2=Henry M. |year=1968|title = Discovery of the Elements|url=https://archive.org/details/discoveryofeleme07edunse|publisher = Journal of Chemical Education|location = Easton, PA|chapter = Elements Known to the Ancients|pages = [https://archive.org/details/discoveryofeleme07edunse/page/29 29]—40|lccn = 68-15217|isbn=0-7661-3872-0}}</ref> истиче се употреба гвожђа за алате/оруђа и оружја.<ref>{{cite web |url=http://courses.wcupa.edu/jones/his101%5Cmisc%5Cpersia.htm |title=Notes on the Significance of the First Persian Empire in World History |publisher=Courses.wcupa.edu |accessdate=12. 9. 2008 |archive-date=20. 07. 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100720195750/http://courses.wcupa.edu/jones/his101/misc/persia.htm |url-status=dead }}</ref> |- | 6 | [[Јаглерод]] | data-sort-value=-3750|3750{{nbsp}}пр. н. е. | | | [[Јаглерод#Историја и етимологија|Египќани и Сумерци]] | Најраната позната употреба на јаглен за редукција на бакарна, цинкова и оловна руда при производство на бронза е забележена кај [[Стар Египет|старите Египќани]] и [[Сумер]]ци.<ref>{{cite web |url=http://www.caer.uky.edu/carbon/history/carbonhistory.shtml |title=History of Carbon and Carbon Materials – Center for Applied Energy Research – University of Kentucky |publisher=Caer.uky.edu |accessdate=12. 9. 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121101085829/http://www.caer.uky.edu/carbon/history/carbonhistory.shtml |archive-date=01. 11. 2012 |url-status=dead }}</ref> [[Дијамант]]ите веројатно веќе биле познати отприлика 2500{{nbsp}}пр. н. е.<ref>{{cite news | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/4555235.stm | title = Chinese made first use of diamond | publisher = BBC News | date= 17. 5. 2005 | accessdate = 21. 3. 2007}}</ref> Првите прави хемиски анализи биле направи во [[18 век]],<ref>{{Cite book|last=Ferchault de Réaumur |first1=R-A |year=1722 |title=L'art de convertir le fer forgé en acier, et l'art d'adoucir le fer fondu, ou de faire des ouvrages de fer fondu aussi finis que le fer forgé &#91;English translation from 1956&#93; |location=Paris, Chicago}}</ref> а [[1789]]{{nbsp}}јаглеродот од страна на [[Антоан Лавоазје]] бил квалификуван како елемент.<ref>{{cite web|last=|first=|date=|url=http://science.marshall.edu/castella/chm448/elements2.pdf|title=Who discovered carbon?|website=science.marshall.edu|accessdate=11. 8. 2017|archive-date=18. 09. 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170918063441/http://science.marshall.edu/castella/chm448/elements2.pdf|url-status=}}</ref> |- | 50 | [[Калај]] | data-sort-value=-3500|3500{{nbsp}}пр. н. е. | data-sort-value=-2000|2000{{nbsp}}пр. н. е. | | непознато; ''в. [[Калај#Историја]]'' | Прво бил топен во комбинација со бакар — околу 3500{{nbsp}}пр. н. е., за да се добие [[бронза]] (и така отпочнало [[бронзено време|бронзеното време]] таму каде [[железно време|железното време]] не му се наметнувало непосредно на [[неолит]]от).<ref>{{cite web|url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=sn |title=50 Tin |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008}}</ref> Најстарите артефакти датираат од {{c.|2000{{nbsp}}пр. н. е.}}<ref>{{cite web |url=http://neon.mems.cmu.edu/cramb/Processing/history.html |title=History of Metals |publisher=Neon.mems.cmu.edu |accessdate=12. 9. 2008 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070108015008/http://neon.mems.cmu.edu/cramb/Processing/history.html |archivedate=8. 1. 2007}}</ref> |- | 16 | [[Сулфур]] | data-sort-value=-2001|пред 2000{{nbsp}}пр. н. е. | | | [[Сулфур#Историја|Кинези/Индијци]] | Првпат бил користен најмалку пред 4.000 година.<ref>{{cite web|url=http://www.georgiagulfsulfur.com/history.htm |title=Sulfur History |publisher=Georgiagulfsulfur.com |accessdate=12. 9. 2008 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080916201636/http://georgiagulfsulfur.com/history.htm |archivedate=16. 9. 2008}}</ref> Како елемент во [[1777]] го препознал Антоан Лавоазје. |- | 80 | [[Жива]] | data-sort-value=-2001|пред 2000{{nbsp}}пр. н. е. | data-sort-value=-1500|1500{{nbsp}}пр. н. е. | Египет | [[Жива#Историја|Кинези/Индијци]] | Веќе им била позната на древните Кинези и Индијци во 2000{{nbsp}}пр. н. е., а била пронајдена во египетски гробници кои датираат од 1500{{nbsp}}пр. н. е.<ref>{{cite web | title=Mercury and the environment — Basic facts | publisher=Environment Canada, Federal Government of Canada | year=2004 | url=http://www.ec.gc.ca/MERCURY/EN/bf.cfm | accessdate=27. 3. 2008 |url-status=dead | archiveurl=https://web.archive.org/web/20070115042236/http://www.ec.gc.ca/MERCURY/EN/bf.cfm | archivedate=15. 1. 2007}}</ref> |- | 30 | [[Цинк]] | data-sort-value=-1001|пред 1000{{nbsp}}пр. н. е. | data-sort-value=-1000|1000{{nbsp}}пр. н. е. | [[Индиски Потконтинент]] | [[Историја на металургијата|индиски металурзи]] | Како метал бил добиен уште во антиката (прее 1000{{nbsp}}пр. н. е.), а го пронашле индиски металурзи со тоа што правата природа на овој метал не била позната во древните времиња. Го идентификуваат како засебен метал средновековно индиско алхемиско дело односно ''металургот'' [[Расаратна Самучаја]] — во [[800]] година,<ref name="Craddock">Craddock, P. T.; et al. (1983). „Zinc production in medieval India”. {{cite journal|author= |title= World Archaeology|journal= Industrial Archaeology.|date= |volume=15|issue=2|pages=13}}. .</ref> како и алхемичарот [[Парацелзус]] — во [[1526]] година.<ref>{{cite web |url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=zn |title=30 Zinc |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008 |archive-date=2010-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100123003226/http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=Zn |url-status=dead }}</ref> Го изолирал [[Андреас Зигизмунд Марграф]] — во [[1746]] година.<ref>{{cite book|last=Weeks|first1=Mary Elvira |year=1933|title=The Discovery of the Elements|publisher=Journal of Chemical Education|location=Easton, PA|chapter=III. Some Eighteenth-Century Metals|id=|isbn=0-7661-3872-0|pages=21}}</ref> |- | 33 | [[Арсен]] | data-sort-value=800|{{c.|800.}} | | | | Прв го изолирал [[Џабир ибн Хајан]], [[Алхемија и хемија во средновековниот ислам|арапски алхемичар]].<ref name="Sarton">Sarton, George. ''Introduction to the History of Science''.</ref> [[Алберт Велики]] бил првиот Европеец кој го изолирал елементот.<ref name="D1">{{cite web |url=http://www.chemicalelements.com/show/dateofdiscovery.html |title=Periodic Table: Date of Discovery|accessdate=13. 3. 2007}}</ref> |- | 51 | [[Антимон]] | data-sort-value=800|{{c.|800.}} | | | | Прв го изолирал Џабир ибн Хајан, арапски алхемичар.<ref name="Sarton"/> [[Василиј Валентин]] бил првиот Европеец кој го изолирал елементот.<ref name="D1"/> |} ==Современи откритија== За откритијата од 18 век, околу времето кога [[Антоан Лавоазје]] прв ја довел во прашање [[флогистон]]ската теорија, препознавањето на нова „земја“ се сметало како еквивалентно на откривање на нов елемент (како што била општата практика тогаш). За некои елементи (на пр. Be, B, Na, Mg, Al, Si, K, Ca, Mn, Co, Ni, Zr, Mo),<ref>{{cite book |last=Marshall |first=James L. |author-link= |date=2002 |edition=2nd |title=Discovery of the Elements |url=https://www.chem.unt.edu/~jimm/REDISCOVERY%206-10-2021/Tables%20and%20Text%20Files/HISTORICAL%20SKETCH%20OF%20DISCOVERIES%20version%2013.pdf |location= |publisher=Pearson Custom Publishing |page= |isbn=0-536-67797-2}}</ref> ова претставувало дополнителни тешкотии бидејќи нивните соединенија биле нашироко познати уште од средновековните или дури и древните времиња, иако самите елементи не биле. Бидејќи вистинската природа на тие соединенија понекогаш била само постепено откриена, понекогаш е многу тешко да се именува еден конкретен откривач.<ref name=Miskowiec/><ref name=Miskowiec2/> Во такви случаи се забележува првата публикација за нивната хемија, а во белешките е дадено подолго објаснување.<ref name=Miskowiec>{{cite journal |last1=Miśkowiec |first1=Paweł |date=2022 |title=Name game: the naming history of the chemical elements—part 1—from antiquity till the end of 18th century |journal=Foundations of Chemistry |volume= 25|issue= |pages= 29–51|doi=10.1007/s10698-022-09448-5 |doi-access=free }}</ref><ref name=Miskowiec2/> {| class="sortable wikitable" style="width:99%" |- ! rowspan=2 style="width:2.25%" | [[Атомски број|Z]] ! rowspan=2 style="width:8%" | Име <br />на елементот ! colspan=2 | Посматрање или предвидување ! colspan=2 | Изолирање {{small|(широко{{nbsp}}познат[о])}} ! rowspan=2 class="unsortable" style="width:57.75%" | Забелешки |- ! style="width:3%" | {{abbr|Г|Година}} !! style="width:12.5%" | Пронаоѓач(и) !! style="width:3%" | {{abbr|Г|Година}} !! style="width:12.5%" | Пронаоѓач(и) |- | 15 | [[Фосфор]] | 1669 | [[Хениг Бранд|Х.{{nbsp}}Бранд]] | ''1669'' | ''Х.{{nbsp}}Бранд'' | Подготвен од [[урина]], првиот елемент што е хемиски откриен.<ref>{{нмс|url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=p |title=15 Phosphorus |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008}}</ref> |- | 27 | [[Кобалт]] | 1735 | [[Јеорг Брант|Ј.{{nbsp}}Брант]] | ''1735'' | ''Ј.{{nbsp}}Брант'' | Докажано е дека синкавата боја на [[стакло]]то се должи на нов вид метал, а не на бизмутот како што претходно се сметало.<ref>{{нмс|url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=co |title=27 Cobalt |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008}}</ref> |- | 78 | [[Платина]] | 1748 | [[Антонио де Улоа|А.{{nbsp}}де{{nbsp}}Улоа]] | | | Првиот опис на металот пронајден во [[Јужна Америка|јужноамериканско]] злато е даден во [[1557]] година од [[Јулиј Цезар Скалигер]]. Улоа ги објавил своите наоди во [[1748]], но сер [[Чарлс Вуд (научник)|Чарлс Вуд]] исто така го истражувал металот во [[1741]] година. Првото негово споменување како нов метал било од [[Вилијам Браунриг]] во [[1750]] година.<ref>{{нмс |url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=pt |title=78 Platinum |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008 |archive-date=2010-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100123002818/http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=Pt |url-status=dead }}</ref> |- | 28 | [[Никел]] | 1751 | [[Аксел Фредрик Кронстет|Ф.{{nbsp}}Кронстет]] | ''1751'' | ''Ф.{{nbsp}}Кронстет'' | Бил откриен за време на обидите за издвојување бакар од минерал познат како „лажен бакар“ (сега познат како [[николит]]).<ref name="autogenerated4">{{нмс|url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=ni |title=28 Nickel |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008}}</ref> |- | 83 | [[Бизмут]] | 1753 | [[Клод Франсоа Жофроа|К.{{nbsp}}Жофроа]] | | | Дефинитивно го идентификувал Клод Франсоа Жефроа во [[1753]] година.<ref name="lanl-bi">{{нмс |url=http://periodic.lanl.gov/83.shtml |title=Bismuth |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |publisher=Los Alamos National Laboratory |accessdate=3. 3. 2013}}</ref> |- | 12 | [[Магнезиум]] | 1755 | [[Џозеф Блек|Џ.{{nbsp}}Блек]] | 1808 | [[Хамфри Дејви|Х.{{nbsp}}Дејви]] | Блек забележал дека „магнезиум алба“ (MgO) не е [[калциум оксид|негасена вар]] (CaO). Дејви го изолирал металот електрохемиски од [[магнезија (минерал)|магнезијата]].<ref>{{нмс|url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=mg |title=12 Magnesium |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008}}</ref> |- | 1 | [[Водород]] | 1766 | [[Хенри Кевендиш|Х.{{nbsp}}Кевендиш]] | 1500 | [[Парацелзус]] | Кевендиш бил првиот што го разликувал {{хем|H|2}} од другите гасови, но Парацелзус околу 1500 година — како и [[Роберт Бојл]] и [[Џозеф Пристли]] — го посматрале неговото производство преку реакција на силни киселини со метали. Името му го дал Лавоазје во [[1793]] година.<ref>{{нмс |url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=h |title=01 Hydrogen |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008 |archive-date=2010-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100123001440/http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=H |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite book|last1=Andrews|first1=A. C.|title=The Encyclopedia of the Chemical Elements|url=https://archive.org/details/encyclopediaofch00hamp|publisher=Reinhold Book Corporation|location=New York|year=1968|pages=[https://archive.org/details/encyclopediaofch00hamp/page/272 272]|editor=Clifford A. Hampel|chapter=Hydrogen|lccn=68-29938}}</ref> |- | 8 | [[Кислород]] | 1771 | [[Карл Вилхелм Шеле|В.{{nbsp}}Шеле]] | ''1771'' | ''В.{{nbsp}}Шеле'' | Бил добиен со загревање на [[жива(II) оксид]] и [[нитрат]] во [[1771]], но наодите не биле објавени сè до [[1777]] година. Џозеф Пристли, исто така, го подготвил овој нов „воздух“ до [[1774]], но само Лавоазје го препознал како прав елемент и му го дал името во 1777 година.<ref>{{нмс|url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=o |title=08 Oxygen |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008}}</ref><ref>{{cite book|last1=Cook|first1=Gerhard A.|title=The Encyclopedia of the Chemical Elements|url=https://archive.org/details/encyclopediaofch00hamp|author2=Lauer, Carol M. |publisher=Reinhold Book Corporation|location=New York|year=1968|pages=[https://archive.org/details/encyclopediaofch00hamp/page/499 499]—500|editor=Clifford A. Hampel|chapter=Oxygen|lccn=68-29938}}</ref> |- | 7 | [[Азот]] | 1772 | [[Данијел Радерфорд|Д.{{nbsp}}Радерфорд]] | ''1772'' | ''Д.{{nbsp}}Радерфорд'' | Елементот бил откриен за време на студиите на Даниел Радерфорд на [[Единбуршки универзитет|Единбуршкиот универзитет]].<ref>{{cite book|last1=Roza|first1=Greg|title=The Nitrogen Elements: Nitrogen, Phosphorus, Arsenic, Antimony, Bismuth|url=https://archive.org/details/nitrogenelements0000roza|year=2010|isbn=9781435853355|pages=[https://archive.org/details/nitrogenelements0000roza/page/7 7]}}</ref> Тој покажал дека воздухот што го дишеле животните, дури и откако ќе се отстрани издишаниот јаглерод диоксид, повеќе не може да одржува [[свеќа|свеќи]] да горат. Карл Вилхелм Шеле, Хенри Кевендиш и Џозеф Пристли исто така го проучувале елементот приближно во исто време, а Лавоазје му го дал името во [[1775]]/[[1776|76]] година.<ref>{{нмс|url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=n |title=07 Nitrogen |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008}}</ref> |- | 56 | [[Бариум]] | 1772 | [[Карл Вилхелм Шеле|В.{{nbsp}}Шеле]] | 1808 | [[Хамфри Дејви|Х.{{nbsp}}Дејви]] | Шеле издвоил ’нова земја’ ([[BaO]]) во [[пиролусит]], а Дејви металот го изолирал со [[електролиза]].<ref>{{нмс |url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=ba |title=56 Barium |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008 |archive-date=2010-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100123003003/http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=Ba |url-status=dead }}</ref> |- | 17 | [[Хлор]] | 1774 | [[Карл Вилхелм Шеле|В.{{nbsp}}Шеле]] | ''1774'' | ''В.{{nbsp}}Шеле'' | Бил добиен од [[хлороводородна киселина]], но се сметало дека е оксид. Дури во [[1808]] година Хамфри Дејви го препознал како елемент.<ref>{{нмс |url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=cl |title=17 Chlorine |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008 |archive-date=2010-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100123003013/http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=Cl |url-status=dead }}</ref> |- | 25 | [[Манган]] | 1774 | [[Карл Вилхелм Шеле|В.{{nbsp}}Шеле]] | 1774 | [[Јохан Готлиб Ган|Г.{{nbsp}}Ган]] | Пиролуситот бил изолиран како калцит на новиот метал. [[Игнатиј Готфрид Кајм]] исто така го открил новиот метал во [[1770]], а Шеле во [[1774]] година. Бил изолиран со редуцирање на [[манган диоксид]] со јаглерод.<ref>{{нмс|url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=mn |title=25 Manganese |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008}}</ref> |- | 42 | [[Молибден]] | 1778 | [[Карл Вилхелм Шеле|В.{{nbsp}}Шеле]] | 1781 | [[Петер Јакоб Јелм|Ј.{{nbsp}}Јелм]] | Шеле го препознал металот како конституент на [[молибденит]]от.<ref>{{нмс|url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=mo |title=42 Molybdenum |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008}}</ref> |- | 74 | [[Волфрам]] | 1781 | [[Карл Вилхелм Шеле|В.{{nbsp}}Шеле]] | 1783 | [[Хуан Хосе Елујар|Х.]]{{nbsp}}и{{nbsp}}[[Фаусто Елујар|Ф.{{nbsp}}Елујар]] | Шеле од од [[шелит]]от го добил оксидот на новиот елемент. Елујар добил [[волфрамова киселина]] од [[волфрамит]] и го редуцирал со јаглерод.<ref>{{нмс|url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=w |title=74 Tungsten |publisher=Elements.vanderkrogt.net |author=IUPAC |accessdate=12. 9. 2008}}</ref> |- | 52 | [[Телур]] | 1782 | [[Франц-Јозеф Милер фон Рајхенштајн|Ф.-Ј.{{nbsp}}М.{{nbsp}}фон{{nbsp}}Рајхенштајн]] | 1795 | [[Мартин Хајнрих Клапрот|Х.{{nbsp}}Клапрот]] | Милер го сметал за нечистотија во златната руда од [[Трансилванија]].<ref>{{нмс|url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=te |title=52 Tellurium |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008}}</ref> |- | 38 | [[Стронциум]] | 1787 | [[Вилијам Крукшанк (хемичар)|В.{{nbsp}}Крукшанк]] | 1808 | [[Хамфри Дејви|Х.{{nbsp}}Дејви]] | Крукшанк и [[Адер Крофорд]] во [[1790]] година заклучиле дека [[стронцијанит]]от содржи нов [[земноалкален метал|земен метал]]. На крајот бил електрохемиски изолиран од Хамфри Дејви во [[1808]] годинеа<ref>{{нмс|url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=sr |title=38 Strontium |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008}}</ref> |- ! ! ! 1789 ! [[Антоан Лавоазје|А.{{nbsp}}Лавоазје]] ! ! ! Лавоазје го направил првиот современ список на елементи — 33 од нив, вклучувајќи лесни, топли, неекстрактирани „[[радикал (хемија)|радикали]]“ и некои [[оксиди]].<ref name="33elements">{{нмс|url=http://elements.vanderkrogt.net/chemical_symbols.php|title=Lavoisier 1789 – 33 elements|publisher=Elementymology & Elements Multidict|accessdate=24. 1. 2015}}</ref> Тој, исто така, го редефинирал поимот „[[хемиски елемент]]“; сè дотогаш, ниеден [[метал]] освен живата не се сметал за елемент. |- | 40 | [[Циркониум]] | 1789 | [[Мартин Хајнрих Клапрот|Х.{{nbsp}}Клапрот]] | 1824 | [[Јенс Јакоб Берцелиус|Ј.{{nbsp}}Берцелиус]] | Клапрот го идентификувал новиот елемент во [[цирконија]].<ref>{{нмс|url=http://elements.vanderkrogt.net/chronology_list.php |title=Chronology – Elementymology |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008}}</ref><ref>{{cite book|title = CRC Handbook of Chemistry and Physics| chapter = Zirconium| year=2007–2008| editor-last = Lide| editor-first = David R.| volume = 4|pages=42| location = New York| publisher = CRC Press| isbn=978-0-8493-0488-0}}</ref> |- | 92 | [[Ураниум]] | 1789 | [[Мартин Хајнрих Клапрот|Х.{{nbsp}}Клапрот]] | 1841 | [[Ежен-Мелкиор Пелиго|Е.-М.{{nbsp}}Пелиго]] | Клапрот погрешно го идентификувал [[ураниум оксид]]от добиен од [[уранинит]] како самиот елемент и го именувал по неодамна откриената планета [[Уран]].<ref>{{cite journal| title = Chemische Untersuchung des Uranits, einer neuentdeckten metallischen Substanz|last1=Klaproth|first1= M. H. | journal = Chemische Annalen| volume = 2| issue =| year=1789|pages=387–403}}</ref><ref>{{cite journal| title = Recherches Sur L'Uranium|last1=Péligot|first1= E.-M. | journal = [[Annales de chimie et de physique]] | volume = 5| issue = 5| year=1842|pages=5–47| url =http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k34746s/f4.table}}</ref> |- | 22 | [[Титан]] | 1791 | [[Вилијам Грегор|В.{{nbsp}}Грегор]] | 1825 | [[Јенс Јакоб Берцелиус|Ј.{{nbsp}}Берцелиус]] | Грегор го пронашол оксидот на новиот метал во [[илменит]]. Мартин Хајнрих Клапрот независно го открил елементот во [[рутил]] и му го дал името. Чист метален облик бил добиен дури во [[1910]] година од [[Метју А. Хантер]].<ref>{{нмс|title=Titanium |url=http://periodic.lanl.gov/elements/22.html |year=2004 |accessdate=29. 12. 2006 |publisher=Los Alamos National Laboratory |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20061230040713/http://periodic.lanl.gov/elements/22.html |archivedate=30. 12. 2006}}</ref><ref>{{cite encyclopedia |encyclopedia=The Encyclopedia of the Chemical Elements |year=1968 |last=Barksdale|first=Jelks|publisher=[[Reinhold Book Corporation]] |location=Skokie, Illinois |pages=732—38 <small>[Titanium]</small>|lccn=68-29938}}</ref> |- | 39 | [[Итриум]] | 1794 | [[Јохан Гадолин|Ј.{{nbsp}}Гадолин]] | 1842 | [[Карл Густав Мосандер|Г.{{nbsp}}Мосандер]] | Бил откриен во [[гадолинит]], а Мосандер подоцна покажал дека неговата руда [[итриј]] содржи повеќе елементи..<ref>{{cite journal|title = Introduction to the Rarer Elements|url=https://books.google.com/books?id=VV5KAAAAMAAJ&dq=Yttrium+discovery&pg=PA46|journal=Kongl. Vet. Acad. Handl.|volume=XV|pages=137|last1=Browning|first1=Philip Embury|year=1917}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Gadolin|first1=Johan|year=1796|journal=[[Crell's Annalen]]|volume=I|pages=313–329|title=Von einer schwarzen, schweren Steinart aus Ytterby Steinbruch in Roslagen in Schweden}}</ref> |- | 24 | [[Хром]] | 1797 | [[Луј Никола Воклен|Н.{{nbsp}}Воклен]] | 1798 | ''Н.{{nbsp}}Воклен'' | Луј Никола Воклен го открил триоксидот во рудата [[крокоит]], а подоцна го изолирал металот со загревање на оксидот во печка на јаглен.<ref>{{cite journal|title = Memoir on a New Metallic Acid which exists in the Red Lead of Sibiria|url = https://books.google.com/books?id=6dgPAAAAQAAJ|journal =Journal of Natural Philosophy, Chemistry, and the Art|year=1798|pages=146|volume =3|last1=Vauquelin|first1= Louis Nicolas}}</ref> |- | 4 | [[Берилиум]] | 1798 | [[Луј Никола Воклен|Н.{{nbsp}}Воклен]] | 1828 | [[Фридрих Велер|Ф.{{nbsp}}Велер]]{{nbsp}}и [[Антоан Биси|А.{{nbsp}}Биси]] | Воклен го открил оксидот во [[берил]]от и емералдот, а Клапрот го предложил сегашното име околу [[1808]] година.<ref>{{нмс|url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=be |title=04 Beryllium |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008}}</ref> |- | 23 | [[Ванадиум]] | 1801 | [[Андрес Мануел дел Рио|М.{{nbsp}}дел{{nbsp}}Рио]] | 1830 | [[Нилс Габријел Сефстрем|Н.{{nbsp}}Г.{{nbsp}}Сефстрем]] | Рио го открил металот во [[ванадинит]], но го повлекол своето тврдење откако бил оспорен од [[Иполит-Виктор Коле-Декотил]]. Сефстром го изолирал и го именувал, а подоцна се докажало дека Рио бил во право.<ref>{{нмс|url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=v |title=23 Vanadium |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008}}</ref> |- | 41 | [[Ниобиум]] | 1801 | [[Чарлс Хечет|Ч.{{nbsp}}Хечет]] | 1864 | [[Кристијан Вилхелм Бломстранд|В.{{nbsp}}Бломстранд]] | Хечет го открил елементот во рудата [[колумбит]] и го нарекол „колумбиум“. [[Хајнрих Розе]] во [[1844]] докажал дека елементот е различен од танталот и го преименувал во „ниобиум“, што било официјално прифатено во [[1949]] година.<ref>{{нмс|url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=nb |title=41 Niobium |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008}}</ref> |- | 73 | [[Тантал]] | 1802 | [[Андерс Густав Екеберг|Г.{{nbsp}}Екеберг]] | | | Андерс Густав Екеберг открил друг елемент во минерал сличен на колумбитот, а во [[1844]] година Розе докажал дека е различен од ниобиумот.<ref>{{нмс|url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=ta |title=73 Tantalum |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008}}</ref> |- | 46 | [[Паладиум]] | 1803 | [[Вилијам Хајд Воластон|Х.{{nbsp}}Воластон]] | ''1803'' | ''Х.{{nbsp}}Воластон'' | Вилијам Хајд Воластон го открил во платински примероци од Јужна Америка, но не сакал веднаш да ги објави своите резултати. Тој имал намера да го именува по новооткриениот [[астероид]] [[Церера (џуџеста планета)|Церера]], но до моментот кога ги објавил своите резултати во [[1804]] година, цериумот веќе го имал добиено своето име. Воластон го именувал по неодамна откриениот астероид [[2 Палас|Палас]].<ref>{{нмс|url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=pd |title=46 Palladium |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008}}</ref> |- | 58 | [[Цериум]] | 1803 | [[Мартин Хајнрих Клапрот|Х.{{nbsp}}Клапрот]], Ј.{{nbsp}}Берцелиус{{nbsp}}и [[Вилхелм Хизингер|В.{{nbsp}}Хизингер]] | 1838 | [[Карл Густав Мосандер|Г.{{nbsp}}Мосандер]] | Берcелиус и Хизингер го откриле елементот во [[церија]] и го именувале по новооткриениот астероид Церера (тогаш сметан за планета). Клапрот го открил истовремено и независно во некои примероци од тантал. Мосандер подоцна докажал дека примероците на сите тројца истражувачи содржеле барем уште еден елемент, [[лантан]].<ref>{{нмс|url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=ce |title=58 Cerium |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008}}</ref> |- | 76 | [[Осмиум]] | 1803 | [[Смитсон Тенант|С.{{nbsp}}Тенант]] | ''1803'' | ''С.{{nbsp}}Тенант'' | Тенант работел на примероци од јужноамериканска платина, паралелно со Воластон. Открил два нови елементи, кои ги нарекол осмиум и иридиум.<ref>{{нмс|url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=os |title=76 Osmium |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008}}</ref> |- | 77 | [[Иридиум]] | 1803 | [[Смитсон Тенант|С.{{nbsp}}Тенант]] | ''1803'' | ''С.{{nbsp}}Тенант'' | Тенант работел на примероци од јужноамериканска платина, паралелно со Воластон. Открил два нови елементи, кои ги нарекол осмиум и иридиум. Резултатите за иридиумот ги објавил во [[1804]] година.<ref>{{нмс|url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=ir |title=77 Iridium |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008}}</ref> |- | 45 | [[Родиум]] | 1804 | [[Вилијам Хајд Воластон|Х.{{nbsp}}Воластон]] | ''1804'' | ''Х.{{nbsp}}Воластон'' | Воластон го открил и изолирал до примероци сирова платине од Јужна Америка.<ref name="autogenerated2">{{нмс|url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=rh |title=45 Rhodium |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008}}</ref> |- | 19 | [[Калиум]] | 1807 | [[Хамфри Дејви|Х.{{nbsp}}Дејви]] | ''1807'' | ''Х.{{nbsp}}Дејви'' | Дејви го открил користејќи електролиза на [[калиумско ѓубриво]].<ref>{{нмс|url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=k |title=19 Potassium |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008}}</ref> |- | 11 | [[Натриум]] | 1807 | [[Хамфри Дејви|Х.{{nbsp}}Дејви]] | ''1807'' | ''Х.{{nbsp}}Дејви'' | [[Андреас Зигисмунд Марграф]] ја препознал разликата помеѓу [[натриум карбонат|содата]] и [[калиумово ѓубриво|калиумовото ѓубриво]] во [[1758]] година. Дејви го открил натриумот неколку дена по калиумот, користејќи електролиза на [[натриум хидроксид]].<ref name="autogenerated1">{{нмс|url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=na |title=11 Sodium |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008}}</ref> |- | 20 | [[Калциум]] | 1808 | [[Хамфри Дејви|Х.{{nbsp}}Дејви]] | ''1808'' | ''Х.{{nbsp}}Дејви'' | Дејви го открил металот со електролиза на [[калциум оксид|жива вар]].<ref name="autogenerated1"/> |- | 5 | [[Бор (елемент)|Бор]] | 1808 | [[Жозеф Геј-Лисак|Ж.{{nbsp}}Геј-Лисак]]{{nbsp}}и [[Луј Жак Тенар|Л.{{nbsp}}Ж.{{nbsp}}Тенар]] | 1808 | [[Хамфри Дејви|Х.{{nbsp}}Дејви]] | ''Радикалниот борасик'' се наоѓа на списокот елементи во Лавоазјеовиот ''Елементарна спогодба за хемијата'' од [[1789]] година.<ref name="33elements"/> На [[21 јуни]] [[1808]] година, Лисак и Тенар објавиле нов елемент во [[борна киселина|седативната сол]]. На [[30 јуни]], Дејви објавил изолирање на нова супстанца од борната киселина.<ref>{{нмс|url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=b |title=05 Boron |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008}}</ref> |- | 9 | [[Флуор]] | 1810 | [[Андре-Мари Ампер|А.-М.{{nbsp}}Ампер]] | ''1886'' | [[Анри Моасан|А.{{nbsp}}Моасан]] | ''Радикалниот флуорик'' се наоѓа на списокот елементи во Лавоазјеовата ''Елементарна спогодба за хемија'' од 1789 година, со тоа што исто така ''радикалниот муријатик'' се јавува наместо хлорот.<ref name="33elements"/> Андре-Мари Ампер предвидел елемент аналоген на хлорот што може да се добие од [[флуороводородна киселина|флуороводородната киселина]], и помеѓу [[1812]] и [[1886]] година, многу истражувачи се обиделе да го добијат овој елемент. На крајот го изолирал Моасан.<ref>{{нмс|url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=f |title=09 Fluorine |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008}}</ref> |- | 53 | [[Јод]] | 1811. | [[Бернар Куртоа|Б.{{nbsp}}Куртоа]] | ''1811'' | ''Б.{{nbsp}}Куртоа'' | Бернар Куртоа го открил во прашина од [[морска трева]].<ref>{{нмс|url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=i |title=53 Iodine |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008}}</ref> |- | 3 | [[Литиум]] | 1817 | [[Јохан Аугуст Арфведсон|А.{{nbsp}}Арфведсон]] | 1821 | [[Вилијам Томас Бранд|В.{{nbsp}}Т.{{nbsp}}Бранд]] | Овој алкален метал Арфведсон го открил во [[петалит]].<ref>{{нмс |url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=li |title=03 Lithium |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008 |archive-date=2011-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110616005621/http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=li |url-status=dead }}</ref> |- | 48 | [[Кадмиум]] | 1817 | [[Карл Замуел Леберехт Херман|З.{{nbsp}}Л.{{nbsp}}Херман]], [[Фридрих Штромејер|Ф.{{nbsp}}Штромејер]]{{nbsp}}и Ј.{{nbsp}}К.{{nbsp}}Х.{{nbsp}}Ролоф | ''1817'' | ''З.{{nbsp}}Л.{{nbsp}}Херман, Ф.{{nbsp}}Штромејер{{nbsp}}и Ј.{{nbsp}}К.{{nbsp}}Х.{{nbsp}}Ролоф'' | Сите тројца го откриле непознатиот метал во примерок од [[цинк оксид]] од [[Шлезија]], но било прифатено името што му го дал Штромејер.<ref>{{нмс|url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=cd |title=48 Cadmium |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008}}</ref> |- | 34 | [[Селен]] | 1817 | [[Јенс Јакоб Берцелиус|Ј.{{nbsp}}Берцелиус]]{{nbsp}}и [[Јохан Готлиб Ган|Г.{{nbsp}}Ган]] | ''1817'' | ''Ј.{{nbsp}}Берцелиус{{nbsp}}и Г.{{nbsp}}Ган'' | Додека работеле со олово, пронашле супстанца за која мислеле дека е телур, но по понатамошно истражување се покажало дека станува збор за друга супстанца.<ref>{{нмс |url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=se |title=34 Selenium |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008 |archive-date=2010-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100123003434/http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=Se |url-status=dead }}</ref> |- | 14 | [[Силициум]] | 1823 | [[Јенс Јакоб Берцелиус|Ј.{{nbsp}}Берцелиус]] | ''1823'' | ''Ј.{{nbsp}}Берцелиус'' | Во 1800 година Хамфри Дејви сметал дека [[силициумот]] е соединение, а не елемент, и во [[1808]] година го предложил сегашното име. Во [[1811]] година, Луј-Жозеф Тенар веројатно подготвил нечист силициум,<ref>{{нмс|url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=si |title=14 Silicon |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008}}</ref> но на Берцелиус му се припишува откривањето на чистиот елемен во [[1823]] година.<ref>{{нмс |url=https://enviroliteracy.org/special-features/its-element-ary/silicon/ |title=Silicon |publisher=The Environmental Literacy Council |accessdate=2. 12. 2016 |archive-date=08. 09. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908135234/https://enviroliteracy.org/special-features/its-element-ary/silicon/ |url-status=dead }}</ref> |- | 13 | [[Алуминиум]] | 1825 | [[Ханс Кристијан Ерстед|Х.{{nbsp}}К.{{nbsp}}Ерстед]] | ''1825'' | ''Х.{{nbsp}}К.{{nbsp}}Ерстед'' | Во [[1787]] година Антоан Лавоазје предвидел дека [[алуминиумот]]a е оксид на неоткриен елемент, а во [[1808]] година Хамфри Дејви се обидел да го изолира. Иако не успеал, тој го предложил сегашното име. Ханс Кристијан Ерстед бил првиот што го изолирал металниот алуминиум во [[1825]] година.<ref>{{нмс |url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=al |title=13 Aluminium |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008 |archive-date=2010-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100123002950/http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=Al |url-status=dead }}</ref> |- | 35 | [[Бром]] | 1825 | [[Антоан Жером Балар|Ж.{{nbsp}}Балар]]{{nbsp}}и [[Карл Јакоб Левиг|К.{{nbsp}}Левиг]] | ''1825'' | ''Ж.{{nbsp}}Балар и К.{{nbsp}}Левиг'' | И двајцата го откриле елементот есента [[1825]] година. Балар ги објавил своите резултати следната година,<ref>{{нмс|url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=br |title=35 Bromine |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008}}</ref> а Левиг не ги објавил сè до [[1827]] године.<ref>Löwig, Carl (1827). [https://books.google.com/books?id=bO43AAAAMAAJ&pg=PA31#v=onepage&q&f=false „Über Brombereitung und eine auffallende Zersetzung des Aethers durch Chlor”] <small>[За подготовката на број во впечатлива декомпозиција на етер преку хлор]</small>. ''Magazine für Pharmacie''. '''21''': 31—36.</ref> |- | 90 | [[Ториум]] | 1829 | [[Јенс Јакоб Берцелиус|Ј.{{nbsp}}Берцелиус]] | 1914 | Д.{{nbsp}}Лели{{nbsp}}мл.{{nbsp}}и Л.{{nbsp}}Хамбургер | Берцелиус добил оксид на новиот земен метал од [[торит]].<ref>{{нмс|url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=th |title=90 Thorium |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008}}</ref> |- | 57 | [[Лантан]] | 1838 | [[Карл Густав Мосандер|Г.{{nbsp}}Мосандер]] | 1841 | ''Г.{{nbsp}}Мосандер'' | Мосандер открил нов елемент во примероци од церија и ги објавил резултатите во [[1842]] година, но подоцна покажал дека овој [[лантан оксид|лантан]] содржел уште четири други елементи.<ref>{{нмс|url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=la |title=57 Lanthanum |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008}}</ref> |- | 68 | [[Ербиум]] | 1842 | [[Карл Густав Мосандер|Г.{{nbsp}}Мосандер]] | 1879 | [[Пер Теодор Клеве|Т.{{nbsp}}Клеве]] | Мосандер успеал да го разложи стариот итриј на прав итриј и [[ербиј]], а подоцна и [[тербиј]].<ref>{{нмс|url=http://www.vanderkrogt.net/elements/element.php?sym=Er |title=68 Erbium |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008}}</ref> |- | 65 | [[Тербиум]] | 1842 | [[Карл Густав Мосандер|Г.{{nbsp}}Мосандер]] | 1886 | [[Жан Шарл Галисар де Марињак|Ж.{{nbsp}}Ш.{{nbsp}}Г.{{nbsp}}де{{nbsp}}Марињак]] | Во [[1842]] година, Мосандер го одвоил итријот на два други земни метали, ербиј и тербиј.<ref>{{нмс|url=http://www.vanderkrogt.net/elements/element.php?sym=Tb |title=65 Terbium |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008}}</ref> |- | 44 | [[Рутениум]] | 1844 | [[Карл Ернст Клаус|К.{{nbsp}}Клаус]] | 1844 | ''К.{{nbsp}}Клаус'' | [[Готфрид Озан|Готфрид Вилхелм Озан]] мислел дека пронашол три нови метали во примероци од руска платина, а во [[1844]] година [[Карл Ернст Клаус|Карл Карлович Клаус]] го потврдил постоењето на нов елемент.<ref>{{нмс|url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=ru |title=44 Ruthenium |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008}}</ref> |- | 55 | [[Цезиум]] | 1860 | [[Роберт Бунзен|Р.{{nbsp}}Бунзен]]{{nbsp}}и [[Густаф Кирхоф|Г.{{nbsp}}Р.{{nbsp}}Кирхоф]] | 1882 | [[Карл Зетерберг|К.{{nbsp}}Зетерберг]] | Бунзен и Кирхоф биле првите што предложиле откривање на нови елементи преку [[спектроскопија|спектрална анализа]]. Тие го откриле цезиумот преку неговите две [[емисиони линии]] во примерок од [[диркхај]]ска [[минерална вода]].<ref>{{нмс|url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=cs |title=55 Caesium |publisher=Elements.vanderkrogt.net |accessdate=12. 9. 2008}}</ref> Чистиот метал на крајот го изолирал Зетерберг во [[1882]] година. године.<ref>[https://web.archive.org/web/20120309030116/http://www.chem.shef.ac.uk/chm131-2001/chb01jms/caesium.html Caesium]</ref> |} == Графика == [[Податотека:Known-elements-1700-2000.png|мини|лево|upright=1.8|Развој на откритијата (1700—2000)]] {{Clear}} == Поврзано == * [[Историја на периодниот систем]] * [[Периоден систем на елементите|Периоден систем]] * [[Трансфермиумски ратови|Трансфермиумски војни]] == Наводи == {{наводи}} == Литература == * {{Cite book|last=Ferchault de Réaumur |first1=R-A |year=1722 |title=L'art de convertir le fer forgé en acier, et l'art d'adoucir le fer fondu, ou de faire des ouvrages de fer fondu aussi finis que le fer forgé &#91;English translation from 1956&#93; |location=Paris, Chicago}} * {{Cite book|last=Weeks|first1= Mary Elvira|last2=Leichester|first2=Henry M. |year=1968|title = Discovery of the Elements|url=https://archive.org/details/discoveryofeleme07edunse|publisher = Journal of Chemical Education|location = Easton, PA|chapter = Elements Known to the Ancients|pages = [https://archive.org/details/discoveryofeleme07edunse/page/29 29]—40|lccn = 68-15217|isbn=0-7661-3872-0}} * {{Cite book |ref= harv|last1=Scerri|first1=Eric |year=2007 |title=The periodic table: Its story and its significance |url= https://archive.org/details/periodictableits0000scer|location=New York |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-530573-9}} == Надворешни врски == *[http://www.nndc.bnl.gov/content/elements.html History of the Origin of the Chemical Elements and Their Discoverers] Last updated by Boris Pritychenko on 30 March 2004 *[http://www.ausetute.com.au/elemhist.html History of Elements of the Periodic Table] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100918010009/http://www.ausetute.com.au/elemhist.html |date=18 September 2010 }} *—Eric Scerri, 2007, ''The periodic table: Its story and its significance,'' Oxford University Press, New York, {{ISBN|9780195305739}} [[Категорија:Историја на хемијата]] [[Категорија:Периоден систем]] [[Категорија:Историја на физиката]] [[Категорија:Природни материјали]] [[Категорија:Хемиски елементи]] [[Категорија:Хронологија]] 1gk6dr6jbloeqxhdt44pm7rz41415tg 0 1377280 5581773 5567504 2026-06-24T06:54:15Z Bjankuloski06 332 5581773 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Anna_comnena,_alexiade,_forse_da_costantinopoli,_XII_secolo_(pluteo_70.2).jpg|мини|''[[Алексијада]]'', историја на [[Ана Комнина]], во ракопис од 12 век. Се чува во [[Библиотека Медичи Лауренцијана]], [[Фиренца]]]] '''Византиската книжевност''' — [[Грчка книжевност|грчката книжевност]] од [[Среден век|средниот век]], без разлика дали е напишана во времето на [[Византија|Византиското Царство]] или надвор од неговите граници. {{Sfn|Browning|2022}} Таа била обележана со лингвистичка [[диглосија]]; се употребувале две различни форми на средновековен грчки јазик, научен дијалект базиран на атичкиот грчки и народен јазик базиран на [[коине]]. {{Sfn|Kazhdan|1991}} {{Sfn|Browning|1991}} Поголемиот број на научници сметаат дека „литературата“ ги вклучува сите средновековни грчки текстови, {{Sfn|Kazhdan|1991}} {{Sfn|Papaioannou|2021a}} но некои ја дефинираат со специфични ограничувања. {{Sfn|Kazhdan|1999}} {{Sfn|van Dieten|1980}} Византиската книжевност е наследник на [[Старогрчка книжевност|старогрчката книжевност]] и ја формира основата на современата [[грчка книжевност]], иако се преклопува со двата периода. {{Sfn|Browning|2022}} Традицијата доживеала конкурентски влијанија од [[Хеленистички период|хеленизмот]], [[Христијанството во средниот век|христијанството]] и порано во историјата на царството, [[паганство]]то. {{Sfn|Kazhdan|1991}} {{Sfn|Browning|2022}} Имало општ процут на гномска поезијаи, [[хагиографија]], проповеди и особено историографија, која станала помалку [[Автобиографија|фокусирана на поединци]]. {{Sfn|Kazhdan|1991}} Поезијата честопати била ограничена на музички форми на химни или на [[епиграм]]ска традиција, додека античките [[Старогрчки театар|драми]] и епови станале застарени. {{Sfn|Kazhdan|1991}} Влијателниот романтичен еп ''Дигенес Акритас'' е голем исклучок. До неодамнешните истражувања од Александар Каждан, Сајмон Франклин и други, византиската книжевност не била почитувана од академијата. {{Sfn|Mullett|1992}} {{Sfn|Kazhdan|Franklin|1984}} Претходно се сметала или за инфериорна варијанта на старогрчката или библиската книжевност, или била важна единствено поради нејзиниот придонес кон современата грчка книжевност. {{Sfn|Kazhdan|1991}} == Жанрови == Следниот извештај ја класифицира византиската книжевност во пет групи. Првите три вклучуваат претставници на оние видови книжевност кои ги продолжиле старите традиции: историчари и хроничари, енциклопедисти и есеисти и писатели на светската поезија. Другите две вклучуваат нови книжевни жанрови, црковна и теолошка книжевност и популарна поезија. === Историчари и аналисти === Двете групи на секуларна прозна книжевност јасно го покажуваат двојниот карактер на византискиот интелектуален живот во неговите социјални, религиозни и јазични аспекти. Од оваа гледна точка, историската и аналистичката книжевност се надополнуваат една со друга; првата е аристократска и световна, втората црковна и манастирска; првата е класична, а втората популарна. Делата на историчарите припаѓаат на научната книжевност, оние на аналистите (или хроничарите) на народната литература. Првите се внимателно разработени, вторите даваат само суров материјал, првите се ограничуваат на описот на сегашноста и најновото минато и затоа имаат карактер на современи записи; вторите ја опфаќаат целата историја на светот познат од средниот век. Првите затоа се повредни за политичката историја; вторите за историјата на цивилизацијата. ==== Историчари ==== [[Податотека:A_Thracesian_woman_kills_a_Varangian.jpg|десно|мини|250x250пкс|Илустрација на сцена од ''Хрониката на Скилица'', на која е прикажана Тракијка како убива Варјаг кој се обидел да ја силува, по што неговите другари ја пофалиле и ѝ ги дале своите поседи.<ref>{{Наведување|editor-last=Wortley|editor-first=John|title=John Skylitzes: A Synopsis of Byzantine History, 811-1057|place=Cambridge, United Kingdom|publisher=Cambridge University Press|year=2010|isbn=978-0-521-76705-7|url=https://books.google.com/books?id=vGE8Xq832A0C|page=372}}</ref>]] Класичната книжевна традиција поставила стандард за византиските историчари во нивното разбирање на целите на историјата, начинот на справување со нивните теми и во стилот на композицијата. Нивните дела се целосно конкретни и објективни по карактер, без страст, па дури и без ентузијазам. Ретко се забележуваат пламен патриотизам и лични убедувања. Тие се дипломатски историчари, експерти во употребата на историски извори и во дотераниот такт што го бара нивната општествена положба; тие не се циосети научници, незнаечки за светот, туку луѓе кои се истакнувале во јавниот живот: правници како [[Прокопиј Кесариски|Прокопиј]], Агатија, Евагриј, [[Михаил Аталијат]], државници како Јован Кинам, [[Никита Хонијат]], [[Георги Пахимер]], Лаоник Халкондил; генерали и дипломати како Никифор Вриениј Помладиот, [[Георги Акрополит]], Георгиј Франтез; па дури и крунисани владетели, како [[Константин Порфирогенит]], [[Ана Комнина]], [[Јован VI Кантакузин|Јован VI Кантакузен]] и други. Византиските историчари, според тоа, го претставуваат не само општествениот, туку и интелектуалниот цвет на своето време, потсетувајќи во ова на нивните грчки претходници, [[Херодот]], [[Тукидид]], [[Ксенофонт]] и Полибиј, кои станале нивни лидери и модели. Понекогаш Византиецот избира класичен писател со цел да го имитира во методот и стилот. Сепак, мнозинството земале како модели неколку автори, обичај што довел до посебен мозаичен стил, доста карактеристичен за Византијците. Иако честопати претставувал резултат на вистинска заедница на чувства, тој ефикасно го спречувал развојот на индивидуален стил. Атистичкото влијание врз византиската книжевност продолжило и во подоцнежните векови. Никифор Вриениј Помладиот и Јован Кинам, во 11 и 12 век, го покажале влијанието на Ксенофонт во нивното пишување; [[Никифор Григора]] од 13 век го зел [[Платон]] како свој модел; а [[Лав Ѓакон]] и [[Георги Пахимер]] го имитирале [[Хомер]]. Иако византиските историчари најчесто зависеле од странски модели и се смета дека формираат продолжена серија во која секој го наследува последниот, тие не се спојуваат во униформна целина. Поголемиот број од историчарите доаѓаат или од периодот што ги опфаќа 6 и 7 век за време на владеењето на источноримските цареви, или од периодот што се протега од 11 до 15 век под [[Комнини]]те и [[Палеолози]]те. На својот зенит под [[Македонска династија|Македонската династија]] (9 и 10 век), византискиот свет создал големи херои, но не и големи историчари, освен единствената фигура на царот [[Константин Порфирогенит|Константин VII Порфирогенит]]. Во првиот период доминира Прокопиј поради неговата тематика и неговото книжевно значење. Типично византиски, неговите дела ''[[Прокопиј Кесариски|„Анекдота“]]'' го потценуваат царот [[Јустинијан I]] исто толку нагласено колку што го апотеизираат неговото дело ''[[Прокопиј Кесариски|„Пери Ктисматон“]]''. Сепак, во книжевноста и историјата, тој ги следи класичните модели, што е очигледно во прецизноста и јасноста на неговата нарација стекната од Тукидид и во веродостојноста на неговите информации, квалитети од посебна вредност кај историчарот. Прокопиј и во голема мера неговиот наследник Агатија останале модели на описен стил дури до 11 век. Прокопиј е првиот претставник на украсен византиски стил во книжевноста и во ова е надминат единствено од Теофилакт Симокат во 7 век. И покрај нивната некласична форма, сепак, тие се приближуваат кон античките во нивната слобода од црковните и догматските тенденции. Помеѓу историските списи од првиот период и оние од вториот, постои изолирана серија на дела кои по содржина и форма кои нудат силен контраст на двете гореспоменати групи. Ова се делата под името на царот [[Константин Порфирогенит|Константин VII Порфирогенит]] (10 век), кои се занимаваат соодветно со администрацијата на царството, неговата политичка поделба и церемониите на византискиот двор. Тие се занимаваат со внатрешните услови на царството, а првиот и третиот се одликуваат со употреба на народен јазик. Првиот е важен извор на етнолошки информации, додека последниот е интересен придонес во историјата на цивилизацијата. Втората група историчари претставуваат класичен еклектицизам кој прикрива некласична пристрасност и теолошки фанатизам. Уживајќи во класични форми, историчарите од периодот на династијата на Комнините и Палеолозите биле лишени од класичниот дух. Иако многумина имале посилни, посимпатични личности од школата на Прокопиј, самата енергија на овие поединци и нивните блиски врски со царската влада служеле да ја попречат нивната објективност, создавајќи субјективни, пристрасни дела. Така, „''[[Алексијада]]''“, педантното дело на принцезата [[Ана Комнина]], го слави нејзиниот татко [[Алексиј I Комнин|Алексиј]] и царската реорганизација што тој ја започнал; историското дело на нејзиниот сопруг, Никифор Вриениј, ги опишува внатрешните судири што го придружувале подемот на Комнините во форма на семејна хроника (крајот на 11 век); Јован VI Кантакузин самозадоволно ги раскажува своите достигнувања (14 век). Оваа група покажува впечатливи спротивности, и лични и објективни. Покрај Кинам, кој искрено мразел сè што е западно, стојат широкомислениот [[Никита Хонијат]] (12 век) и помирливиот, но достоинствен [[Георги Акрополит]] (13 век); покрај теолошкиот полемичар Пахимер (13 век), стои Никифор Григор (14 век), добро упатен во филозофијата и класиците. Иако субјективни во прашањата за внатрешната византиска историја, овие и други од овој период се доверливи во нивните извештаи за надворешни настани, а особено вредни како извори за првото појавување на Словените и Турците. ==== Хроничари ==== [[Податотека:Musee_du_Moyen_Age_A09.JPG|десно|мини|Византиско [[евангелие]] од 13 век, кое го покажува зголемениот тренд кон употребата на [[слонова коска]] како уметничка алатка.]] За разлика од историските дела, византиските хроники биле наменети за пошироката јавност. Овде се гледа и разликата во нивното потекло, развој и ширење, како и во нивниот карактер, метод и стил. Иако корените на хрониките сè уште не се задоволително проследени, нивното релативно доцно појавување (во текот на 6 век) и целосното отстранување од хеленистичката традиција го ставаат нивното потекло како прилично неодамнешно. Хроничната книжевност првично била туѓа на грчката цивилизација, од која првата е составена од необразовани Сиријци. Нејзиниот претпоставен прототип, „Хронографијата“ на Секст Јулиј Африканецот, укажува на ориентален христијански извор. Неповрзана со истакнати личности и без допир со големиот свет, таа ги следи моделите поврзани во својата тесна сфера. 9 век го доживеал зенитот на византиската хроника, за време на најниската точка на историската книжевност. Потоа таа нагло опаднала; помалите хроничари, кои се гледаат дури до 12 век, делумно црпат информации од современи, а делумно, иако ретко, од претходни историчари. Во периодот на Палеолозите не се појавуваат значајни хроничари. Не само важни извори за историјата на византиската цивилизација, туку и самите хроники придонеле за ширењето на цивилизацијата, пренесувајќи ја византиската култура на пристигнатите словенски, [[Унгарци|унгарски]] и [[Туркиски народи|турски народи]]. Прикажувајќи го она што лежи во народната свест - настани прекрасни и страшни, обоени во блескави бои и интерпретирани во христијанска смисла - нивното влијание било значително. Методот на ракување со материјалите е примитивен - под секој дел лежи некој постар извор кој бил во мала мера изменет, така што целта наликува на крпеница од материјали, а не на генијалниот мозаик на историчарите. Тие претставуваат богато богатство за компаративна лингвистика, бидејќи нивниот дикција е чисто народен јазик, зборувајќи за слабото образование на авторот и публиката. Репрезентативни византиски хроники се трите на [[Јован Малала]], [[Теофан Исповедник]] и [[Јован Зонара]], соодветно. Првата е најраната христијанска византиска монашка хроника, составена во Антиохија во 6 век од хеленизиран сириски и [[Монофизитство|монофизитски]] теолог. Првично како градска хроника, таа била проширена во светска хроника. Таа претставува популарно историско дело, полно со историски и хронолошки грешки и прв споменик на чисто популарна хеленистичка цивилизација. Главен извор за поголемиот број на подоцнежни хроничари, како и за неколку црковни историчари, таа е исто така најраната популарна историја преведена на [[Старословенски јазик|староцрковнословенски јазик]] (околу почетокот на 10 век). Супериорна по содржина и форма, и поточно историска, е ''Хрониката'' на Теофан, монах од 9 век од Мала Азија, и пак модел за подоцнежните хроники. Таа содржи голме број на вредни информации од изгубени извори, а нејзината важност за западниот свет се должи на фактот што до крајот на 9 век морала да се преведе на латински. Трет патоказ во историјата на византиските хроники е ''Универзална хроника'' на [[Јован Зонара|Зонара]] од 12 век. Таа донекаде ја одразува атмосферата на ренесансата на династијата на Комнините; не само што наративот е подобар од оној на Теофан, туку во текстот се вметнати и многу пасуси од антички писатели. Преведена е не само на словенски и латински, туку и на [[Италијански јазик|италијански]] и [[француски јазик]] (16 век). === Енциклопедисти и есеисти === [[Податотека:Suda.jpg|десно|мини|Страница од изданието на огромната византиска [[енциклопедија]], ''Суда'', од 16 век.]] Духот на антикварната наука се разбудил во Византија порано отколку на Запад, но започнал од аматерски теолози. Поради оваа причина, тој отсекогаш имал схоластички призвук; византискиот [[Хуманизам|хуманистички]] дух кој во еднаков сооднос ги искусил антиката и средниот век. Првенствено насочен кон систематско собирање и пребарување на [[ракопис]]и, изразен интерес за книжевноста на грчката антика првпат се манифестирал во Цариград кон крајот на 9 век. Со 12 век започнува периодот на оригинални дела што имитираат антички модели, оживување на [[Alexandrian essay|александриската есеистичка]] и [[Реторика|реторичка]] книжевноста, голем број писатели покажуваат енергична оригиналност. Сосем изолиран помеѓу двата периода стои Михаил Псел (11 век), универзален гениј кој ги премостува периодите. Додека хуманизмот од 9 и 10 век задржал теолошка боја и непријателски став кон Западот, од 12 до 14 век се сретнале неколку писатели кои се обидувале да се оттргнат од ортодоксниот класицизам за да постигнат вистински хуманизам, станувајќи претходници на италијанската ренесанса. Новиот дух првпат нашол израз во академија основана за класични изучувања во Цариград во 863 година. Отприлика во исто време, широко обучениот и енергичен [[Фотиј I Цариградски|Фотиј I]], патријарх на градот и најголемиот државник на грчката црква (820–897), ентузијастички собирал заборавени ракописи, ги оживувал заборавените дела од антиката и ги откривал изгубените дела; неговото внимание било главно насочено кон прозни дела, што укажува на неговиот прагматизам. Цариградскиот патријарх направил избори или извадоци од сите дела што ги открил, формирајќи го почетокот на неговата позната ''Библиотека'' („''Bibliotheca''“), која, иако сува и моделирана, останува највредниот литературен компендиум од средниот век, кој содржи доверливи резимеа на многу антички дела кои денес се изгубени, заедно со добри карактеризации и анализи како оние на [[Лукијан]] и Хелиодор. Оваа енциклопедиска активност била поупорно водена во 10 век, особено во систематското собирање материјали поврзани со царот [[Константин Порфирогенит|Константин VII Порфирогенит]]. Научниците, исто така, формирале големи компилации, подредени по тема, врз основа на постари извори. Меѓу нив била и денес фрагментарната енциклопедија на политички науки што содржела извадоци од класичниот, александрискиот и римскиот византиски период. Овие, со збирката антички епиграми познати како ''Антологија Палатина'' и научниот речник познат како ''Суда'', го прават 10 век, век на енциклопедиите. Типичен претставник на периодот се појавува во следниот век во ликот на најголемиот енциклопедист на византиската книжевност, Михаил Псел. Наоѓајќи се помеѓу средниот век и современото време, тој е правник со рецептивно и продуктивно признание. За разлика од Фотиј, кој повеќе се занимавал со индивидуални филозофски аргументи, Псел не ги потценува старите филозофи, туку самиот има филозофски темперамент. Тој станал првиот од неговиот интелектуален круг кој ја издигнал филозофијата на Платон над онаа на Аристотел и предавал филозофија како професор. Надминувајќи го Фотиј по интелект и духовитост, тој нема достоинство и цврстина на карактерот на тој научник. Неговиот живот го карактеризира книжевната брилијантна дејност. Прво адвокат, потоа професор и монах и дворски службеник, тој ја завршил својата кариера како премиер. Тој бил подеднакво вешт и разновиден во своето книжевно дело; во хармонија со дотеруваната, еластична природа на дворјанин е неговиот елегантен [[Платонизам|платонски]] стил на неговите писма и говори. Неговата обемна преписка обезбедува бескраен материјал што го прикажува неговиот личен и литературен карактер. Облагородувачкото влијание на неговите атички модели ги обележува неговите говори, а особено неговите погребни беседи; онаа што ја одржал по смртта на неговата мајка покажува длабока сензибилност. Псел имал повеќе поетски темперамент од Фотиј, како што покажуваат неколку негови песни, иако тие повеќе се должат на сатирична фантазија и повод отколку на длабоко поетско чувство. Иако Псел покажува повеќе формална вештина отколку креативност, неговите дарови блеснале во време особено назадно во естетската култура. Интелектуалната слобода на големите научници (''полихистори''), и црковни и световни, од следните векови би била незамислива без триумфот на Псел над византиската [[схоластика]]. [[Податотека:Horologe1.jpg|лево|мини|Современа копија на византиски Часослов, што го прикажува дневниот циклус на [[Православна црква|Источната православна црква]].]] Додека помеѓу неговите наследници - како што се Никифор Влемид и Хиртакен - постои природи исто толку расипани како и пселовиот, мнозинството се одликуваат со нивната чесност во намерата, искреност во чувствата и нивната благотворно широка култура. Меѓу овие големи интелекти и силни карактери од 12 век, неколку теолози се особено впечатливи, на пример Евстатиј Солунски, Михаил Италик и [[Михаил Хонијат]]; во 13 и 14 век неколку световни научници, како што се Максим Плануд, Теодор Метохит и, пред сè, [[Никифор Григора]]. Тројцата теолози најдобро може да се проценат според нивните писма и помали повремени списи. Евстатиј се смета дека е најважниот, пишувајќи научни коментари за Хомер и [[Пиндар]], заедно со оригинални дела кои сами по себе се искрени, храбри и контроверзни и вклучуваат намера да се исправи секое зло. Во едно од своите дела тој ја напаѓа корупцијата и интелектуалната стагнација на монашкиот живот од тоа време; во друга полемика, тој го напаѓа лицемерието и лажната светост на неговото време; во трето ја осудува суетата и ароганцијата на византиските свештеници. Реторичарот Михаил Италик, кој подоцна станал и епископ, ја нападнал главната слабост на византиската книжевност, надворешната имитација; ова го сторил откако добил дело од еден патријарх, кое се состоело од едноставно неуредни збирки од фрагменти од други писатели, толку лошо составени што изворите биле веднаш препознатливи. Ученик и пријател на Евстатиј бил Михаил Хонијат (12 и 13 век), архиепископ на Атина и брат на историчарот [[Никита Хонијат]]. Неговиот инаугуративен говор, одржан на Акропол, покажува длабока класична наука и висок ентузијазам и покрај материјалното и духовното распаѓање на неговото време. Овие жални услови го поттикнале да состави елегија, позната затоа што е единствена во која се опишува падот на Атина, еден вид поетски и антички апостроф на паднатата величина. Грегоровиј го споредил инаугуративниот говор со говорот на [[Папа Григориј I|Григориј Велики]] до Римјаните, а ова со оплакувањето на епископот Хилдеберт од Тур за рушењето на Рим од страна на [[Нормани]]те (1106). Неговите погребни беседи за Евстатиј (1195) и неговиот брат Никита, иако посложни и реторички, сепак покажувале благородна диспозиција и длабоки чувства. Михаил, како и неговиот брат, останал фанатичен противник на Латините. Тие го протерале во егзил во [[Кеја (остров)|Кеја]], од каде што им испратил многу писма на своите пријатели во кои го прикажал неговиот карактер. Стилски под влијание на Евстатиј, неговиот инаку класичен изговор звучел како црковна нота. Со Теодор Метохит и Максим Плануд се доаѓа до универзалните научници (полиистори) од времето на династијата на Палеолозите. Метохит го покажува својот хуманизам во употребата на хексаметар, а Плануд во познавањето на латинскиот јазик; и двата се инаку непознати во Византија и наговестуваат пошироко разбирање на антиката. И двајцата покажуваат извонредно чувство за поезија, особено за поезијата на природата. Метохит составувал медитации за убавината на морето; Плануд бил автор на долга поетска идила, жанр некултивиран од византиските научници. Додека Метохит бил мислител и поет, Плануд бил главно имитатор и составувач. Метохит бил поспекулативен, како што покажал неговата збирка филозофски и историски зборници; Плануд бил попрецизен, како што докажува неговата склоност кон математиката. Современиот напредок во филозофијата бил во точка каде што Метохит можел отворено да го нападне Аристотел. Тој поотворено се занимава со политички прашања, како што е неговата споредба на демократијата, аристократијата и монархијата. Иако неговиот опсег на интерес бил голем, културата на Метохит целосно се потпира на грчка основа, иако Плануд, со своите преводи од латински ([[Катон Постариот|Катон]], [[Овидиј]], [[Цицерон]], [[Гај Јулиј Цезар|Цезар]] и [[Боетиј]]), значително го проширил источниот интелектуален хоризонт. Оваа склоност кон западот била најзабележителна кај Никифор Григор, големиот ученик на Метохит. Неговиот проект за промена на календарот го рангира помеѓу современите интелектуалци на неговото време, како што би се докажало доколку некогаш се откријат неговите бројни дела во секоја област на интелектуалната активност. Неговите писма, особено, ветуваат богата жетва. Неговиот метод на изложување се основа на оној на Платон, кого го имитирал и во своите црковно-политички расправии, на пр. во неговиот дијалог „''Флоренциј, или за мудроста''“. Овие расправии со Варлам се занимавале со прашањето за црковната унија, во која Григор зазел сојузничкаулога. Ова му донело горчливо непријателство и губење на неговиот учителски живот; тој бил зафатен главно со точните науки, со што веќе ја заработил омразата на православните Византијци. Иако византиските есеисти и енциклопедисти останале целосно под влијание на античката реторика, тие сепак во традиционалните форми го отелотворувале своето карактеристично знаење и со тоа ѝ додавале нов шарм. === Секуларна поезија === Поезијата исто така имала свои прототипови, при што секој жанр го влече своето потекло до антички предок. За разлика од прозата, овие нови жанрови не произлегле од класичниот атички период, бидејќи Византијците не пишувал ниту драми, имитирајќи ги ниту Пиндар ниту Софокле. Имитирајќи ја книжевноста од александрискиот период, тие пишувале романси, [[панегирик]]и, [[епиграм]]и, [[Сатира|сатири]] и дидактичка и олтаристичка поезија, следејќи ги моделите на Хелиодор и Ахил Татиј, Асклепијад и Посидип, Луцијан и Лонг. Дидактичката поезија се потпира на претходен прототип од „ ''Ad Demonicum“'' од [[Исократ]]. Поради тоа, поетскиот темперамент на Византијците е сличен на оној на александриските писатели. Единствено еден нов вид независно еволуирал од Византијците - поемата. Шесте жанрови не се истовремени: најпрвин се развиле епиграмот и панегирикот (6 и 7 век), потоа, во долги интервали, сатирата, потоа дидактичка и молатска поезија, и накрај романсата. Дури по 12 век, периодот на распаѓање на царството, тие се појавувиле еден до друг. Епиграмот бил единствената форма на светска поезија што доживеала независно оживување во византиската книжевност, и тоа токму во времето кога и црковната поезија го достигнала својот највисок совршенство, во 6 и 7 век. Затоа, ова доба е најпроцутениот период на византиската научна поезија; нејзиниот пад во 12 век е современ со подемот на популарната поезија. Главните видови поезија во периодот на опаѓање (11 до 13 век) биле сатирата и пародијата, дидактичката и охрабарската поезија и еротската романса. По форма, оваа литература се карактеризира со широка употреба на популарните форми на говор и стих, од кои вториот е „политичкиот“ стих (грчки ἡμαξευμένοι στίχοι, наречен „таа гнасна измислица од еден метар“ од [[Charles Peter Mason|Чарлс Питер Мејсон]] во ''Речникот'' на Вилијам Смит), стих од петнаесет слога, сè уште стандарден стих на современата грчка популарна поезија. Сепак, по содржина, целата оваа литература продолжува да го носи отпечатокот на византиската ерудиција. ==== Епиграм ==== Епиграмот одговарал на византискиот вкус за додавање на поетски украси и за интелектуална генијалност. Тој точно одговарал на концептот на малите уметности кои достигнале висок развој во византискиот период. Не поставувајќи високи барања за имагинацијата на авторот, неговата главна тешкотија лежела во техниката и постигнувањето на најголема можна зрелост на фразата. Византиските епиграматичари може да се разделат во две групи: едната паганска и хуманистичка, другата христијанска. Првата е претставена главно од Агатија (6 век) и Христофор Митиленски (11 век), втората од свештениците Георгиј Писид (7 век) и Теодор Студит (9 век). Помеѓу двете групи, по временска, како и по карактерна гледна точка, стои [[Јован Геометар]] (10 век). Главните фази во развојот на византискиот епиграм се најочигледни во делата на овие тројца автори. Агатија, кој веќе бил споменат помеѓу историчарите, како епиграматист, ги поседува особеностите на школата на полувизантискиот египетски Нон (околу 400 година од н.е.). Тој пишувал во афектиран и надуен стил, во класичната форма на хексаметарот; сепак, тој изобилува со брилијантни идеи, а во својата вешта имитација на античките, особено во неговите еротски дела, ги надминува повеќето епиграматисти од царскиот период. Агатија, исто така, подготвил збирка епиграми, делумно свои, а делумно од други писатели, од кои некои подоцна влегле во ''Антологија Палатина'' поради која се зачувани. Игуменот Теодор Студит е во секој поглед спротивност на Агатија, побожен човек со длабока искреност, со извонредна моќ на набљудување во природата и животот, полн со сентименталност, топлина и едноставност на изразувањето, ослободен од ропска имитација на античките, иако под влијание на Нон. Иако допираат до најразлични работи и ситуации, неговите епиграми за животот и персоналот на неговиот манастир нудат посебен интерес за историјата на цивилизацијата. [[Јован Геометар]] ги комбинира аспектите од претходните два. Во текот на својот живот извршувал и световни и црковни функции, а неговата поезија имала универзален карактер; со длабоко религиозен темперамент, сепак ја ценел величината на античките Грци. Заедно со епиграмите за античките поети, филозофи, реторичари и историчари, стојат и други за познати црковни отци, поети и светци. Поетски, епиграмите за современи и световни теми се супериорни во однос на оние за религиозни и класични теми. Неговите најдобри дела прикажуваат историски настани и ситуации што самиот ги доживеал и ги покажуваат неговите сопствени духовни расположенија (Крумбахер). [[Податотека:Porphyrogenetus.jpg|десно|мини|Учениот цар [[Константин Порфирогенит|Константин VII]], крунисан од Христос.]] ==== Панегирики ==== Дури и најдобрите византиски литературни дејци честопати не можеле да избегнат да ги напишат официјалните панегирики за царевите и нивните достигнувања. Типични за овој вид книжевност се комеморативната поема на Павле Силентијариски за посветувањето на [[Црква Света Софија (Истанбул)|црквата Света Софија]] и онаа на Георгиј Писид за славата на принцот. Не смеат да се извлечат неповолни заклучоци за карактерот на овие поети, бидејќи вакви пофалби биле составени не само од дворјани како Псел и Мануел Холобол (13 век), туку и од независни ликови како Евстатиј и Михаил Хонијат. Станала традиционална и затоа се пренесувала од царскиот Рим во Византија како дел од античката реторика со целата екстраваганција на една целосно декадентна книжевност (Ф. Грегоровиј). Тоа била еден вид неопходна отстапка кон деспотизмот; народниот вкус генерално не бил навреден од тоа. ==== Сатири ==== Татко на византиската сатира се смета дека е [[Лукијан]]. Неговите прославени „Дијалози на мртвите“ послужиле како модел за две дела, од кои првото, „Тимарион“ (12 век) е обележано со погруб хумор, а другото, „ Мазарис“ (15 век), со остра сатира. Секое од нив опишува патување во подземјето и разговори со мртви современици; во првото нивните недостатоци се напаѓани со добродушна потсмевка; во второто, под маските на мртвите луѓе, живите лица и современите услови, особено на византискиот двор, се остро стигматизирани. Тимарион е повеќе книжевна сатира а Мазарис политички памфлет, со остри лични нагони и без книжевна вредност, но со уште поголем интерес за историјата на цивилизацијата; Тимарион е во вистински популарен тон, Мазарис во вулгарен и груб. Две популарни гранки на „Тимарион“, „Апокопос“ и „Пикаторос“, се дискутирани подолу. Друга група сатири е во форма на дијалози помеѓу животни, очигледно развој од христијанската популарна книга позната како ''Физиолог''. Ваквите сатири опишуваат збирови на четвороножици, птици и риби, и ги рецитираат нивните исмејувачки забелешки за свештенството, бирократијата, странските нации во Византиското Царство итн. Тука спаѓаат и пародиите во форма на црковни песни, а во кои учествувало и самото свештенство, на пример епископот Никита од Сера (11 век). Еден пример за оваа светогрдна книжевност, иако не е целосно разбрана, е „''Потсмев на човекот без брада''“, во форма на непристојна литургија (14 век). ==== Дидактика ==== Дидактичката поезија го пронашла својот модел во „''To Demonikos''“ што му се припишува на Исократ. Најголем пример за овој вид книжевност во Византија е „Спанеј“ (12 век), посланичка песна упатена од царот до својот внук, еден вид „Огледало за принцовите“. Неколку изданоци од ова се наоѓаат во популарната литература на Крит во 15 и 16 век, предадена под имињата на Стефанос Сахликис и Дефаран. Тука спаѓаат и тирадните теолошки поуки слични на оние на капучинот во [[Фридрих Шилер|шилеровиот]] „Валенштајн“. Такви се, на пример, оној на Геогила по големата чума на Родос (1498) и пророчките пророштва за крајот на Византија под името на [[Лав VI Мудриот|царот Лав]] (886–911). (Крумбахер, 332, 336, 343, 352, 366.) ==== Поема за молење ==== Доцновизантиска варијанта на пофалната поема е поемата за молење, поетско оплакување на гладни автори на дворот. Нејзини главни претставници се Теодор Продром и грубо ласкавиот Мануел Филес, од кои првиот живеел под Комнините (12 век), вториот под Палеолозите (13 век). За историчарите, ваквите поетски изрази на тага како оние што Продром ги упатил до царот се вредни бидејќи даваат интересни слики од уличниот и деловниот живот во главниот град. (Крумбахер, 324, 333.) ==== Романтичен роман ==== Старогрчкиот роман го имитирале четири писатели од 12 век: Евстатиј Макремболити, Теодор Продром, Никита Евгенијан и [[Константин Манасиј]]. === Црковна и теолошка литература === Првиот развој на црковната литература на Византија е хеленистички по форма и ориентален по дух. Овој период започнал во 4 век и е тесно поврзан со имињата на грчките отци од Александрија, Палестина, Ерусалим, Кирена и [[Кападокија]]. Нивните дела, кои го опфаќаат целото поле на црковната прозна литература - догма, егзегеза и хомилетика - станале канонски за целиот византиски период; последното важно дело е црковната историја на Евагриј. Освен контроверзните дела против секташите и [[Иконоборство|иконоборците]], подоцнежните дела се состојат само од компилации и коментари, во форма на таканаречените ''Катени''; дури и ''Изворот на знаењето'' на [[Јован Дамаскин]] (8 век), основниот прирачник на грчката теологија, иако систематски разработен од учен и остар интелект, претставува единствено голема збирка материјали. Дури и проповедта се држи до псевдокласична, реторичка основа и повеќе се стреми кон надворешна ширина, а не кон внатрешност и длабочина. Единствено три вида црковна книжевност, кои сè уште не биле развиени во 4 век, подоцна покажуваат независен раст. Тоа биле црковната поезија од 6 век, популарните животи на светците од 7 век и мистичните списи од 11 и 12 век. ''Католичка енциклопедија'' пишува дека класичните форми биле недоволни пволни за најдобро да ја изразат христијанската мисла: во неколку збирки ранохристијанска преписка не се ритмичките закони на грчкиот реторички стил кои го регулираат составот, туку оние на семитската и сириската проза. Кардиналот Питра претпоставува дека ритмичката поезија на Византијците потекнува од еврејските Псалми од Септуагинта. Овој ритмички принцип е во согласност со лингвистичкиот карактер на подоцнежниот грчки, кој користел акцент на нагласок како што веќе бил развиен во сириската поезија, наместо класичниот тонален акцент. [[Роман Слаткопевец]]от бил првиот голем црковен поет на Грците кој целосно го прифатил акцентот како ритмички принцип. Како современик и сонародник на хроничарот Малалас, а воедно и реформатор на грчкиот литературен јазик, Роман бил Сириец од еврејско потекло, христијанизиран уште во својата рана возраст. Она што Малалас претставува за прозата, Роман е за христијанската поезија од грчкиот среден век. Иако не отишол толку далеку како Малалас, тој ја создал поезијата од метри засновани на квантитативна и тонална скенирање; ја довел во хармонија со најновите поетики што преовладувале во Сирија, како и со развојниот карактер на грчкиот јазик. Роман наскоро заминал во Цариград, каде што станал ѓакон на [[Црква Света Софија (Истанбул)|Света Софија]] и каде се вели дека првпат го развил својот дар за пишување химни. [[Податотека:RossanoGospelsFolio007vGoodSamaritan.jpg|лево|мини|Приказ на [[Парабола за милостивиот Самарјанин|Парабола за добриот Самарјанин]], за која се верува дека е најстариот зачуван илустриран Нов завет.]] Роман ја позајмил формата на своите песни, материјалот и многу од нивните теми делумно од Библијата, а делумно од (метричките) проповеди на сирискиот отец [[Ефрем Сирин]] (4 век). Тој пишувал химни за Страста Господова, за предавството на Јуда, за одрекувањето на Петар, за Марија пред крстот, за Вознесението, за Десетте девици и за Страшниот суд, додека неговите старозаветни теми ја споменуваат историјата на Јосиф и тројцата млади мажи во огнената печка. Се вели дека создал околу илјада химни, од кои само осумдесет се зачувани, очигледно затоа што во 9 век таканаречените ''канони'', лингвистички и метрички поуметнички по форма, го замениле голем дел од неговото дело во грчката книжевност. Оттогаш неговите химни се одржале единствено во неколку од подалечните манастири. Карактеристично за неговата техника е големата должина на неговите химни, кои редовно биле составени од дваесет до триесет строфи (τροπάρια) од дванаесет до дваесет и еден стих секоја, многу фино изработени и разновидни по метричка структура, а по конструкција транспарентни и разновидни. Тие не личат толку на современите латински химни колку на ораториумите од почетокот на 20 век, кои исто така употребуваат антифонско изведување од алтернативни хорови. Ова исто така го објаснува драматичниот карактер на многу химни, со нивните вметнати дијалози и хорски песни, како во „''Петровото одрекување''“, мала драма за човечката слабост, и последниот дел од „''Историјата на Јосиф''“, „''Псалмот на апостолите''“ и „''Раѓањето на Исус''“. Други дела, како химната за [[Страшниот суд]], се чисто описни по карактер, иако дури и во нив реторичките и догматските елементи сериозно го нарушуваат уметничкиот ефект. Некои, како Буви и Крумбахер, го сместуваат помеѓу најголемите химничари на сите времиња; други, како кардиналот Питра, се поконзервативни. За конечна пресуда е потребно целосно издание на химните. Во споредба со латинските црковни поети како што се Амброзиј и Пруденциј, неговите преживеани дела се стремат кон пореторички цветни, дигресивни и догматски стихови. Тој е љубител на симболични слики и фигури на говорот, антитези, асонанси, особено духовити ''игри'', кои се во спротивност со неговата карактеристична едноставност на дикција и конструкција. Овие украси го прекинуваат непречениот тек на неговите стихови, а честопати низата на мисли во неговите химни е замаглена од влечењето догматски прашања - во прославената божиќна химна прашањето за чудесното раѓање на Исус се расправа четири пати, со удобен замав што го издава теологот туркајќи го поетот настрана. Теологот е исто така премногу очигледен во своите алузии на Стариот завет кога се занимава со инциденти од Новиот завет; Марија при раѓањето на Исус ја споредува својата судбина со онаа на Сара, мудреците ја споредуваат ѕвездата што одела пред Израелците во пустината и и.т.н.. Честото цитирање на делови од пророците повеќе личи на нестрасни парафрази отколку на инспирирана поезија. Всушност, Роман не поседува изобилство и многу обоени слики како најраните грчки црковни поети, ниту нивното разбирање на природата. Читателот, исто така, стекнува впечаток дека висината на имагинацијата на поетот не е пропорционална со длабочината на неговата побожност - во него често се појавува нешто наивно, речиси домашно, како кога Марија го изразува своето задоволство од мудреците и го привлекува вниманието на нивната корисност за претстојното бегство во Египет. Сепак, постојат делови во кои побожниот жар ја носи имагинацијата заедно со себе и го воздигнува поетскиот тон, како во радосната покана за танцот (во велигденската песна), во кои мислите за Воскресението се хармонично измешани: : Зошто толку малодушност? : Зошто ги покривате лицата? : Подигнете ги вашите срца! : Христос воскресна! : Придружи се на танците, : И со нас прогласи: : Господ е вознесен, : Блескав и славен, : Тој што се роди : На дарителот на светлината. : Престани тогаш со твојата тага, : Радувај се во блаженството: : Пролетта дојде. : Затоа цветајте сега, лилијани, : Цветајте и бидете плодни! : Ништо не носи уништување. : Плескајте со рацете : И извикајте: Воскресна! : Кој им помага на паднатите : Да се кренат повторно. Црковната поезија не останала долго на високото ниво на кое ја подигнал Роман. „Химната Акатист“ (со непознат автор) од 7 век, еден вид Te Deum во слава на Богородица, е последниот голем споменик на грчката црковна поезија, споредлив со химните на Роман, кои дури и ги надживеле во слава. Постоеле бројни имитатори и дури во 17 век била преведена на латински. Брзиот пад на грчката химнологија започнува уште во 7 век во периодот на Андреј Критски. Религиозните чувства во химните биле задушени од класичен формализам кој ја задушувал сета виталност. Преценувањето на техниката во деталите го уништило чувството за пропорција во целина. Ова се смета дека е единственото објаснување за таканаречените канони првпат пронајдени во збирката на Андреј Критски. Додека канонот епретставува комбинација од голем број химни или песнопенија (обично девет) од по три или четири строфи, „Големиот канон“ на Андреј всушност брои 250 строфи каде, „''една идеја е испреплетена во змиски арабески''“. Псевдокласичната вештачка природа пронашла уште понапреден претставник преку [[Јован Дамаскин]], според мислењето на Византијците, најистакнатиот писател на канони, кој го зел како модел [[Григориј Богослов]], дури и повторно го вовел принципот на квантитет во црковната поезија. Религиозната поезија на овој начин била сведена на обична безначајност, бидејќи во 11 век, кога се случил падот на грчката химнологија и оживувањето на паганскиот хуманизам, Михаил Псел започнал да изведува црковни химни, практика која се вкоренила во популарната култура. Дидактичките песни ја добиле оваа форма без да се сметаат за богохулни. Религиозната драма не напредувала во византискиот период. Единствен пример е ''Христовото Страдање'' (''Christus Patiens'', ''Χριστὸς πάσχων'' ), напишано во 11 или 12 век; од неговите 2.640 стихови, околу една третина биле позајмени од антички драми, главно од оние на [[Еврипид]], а Марија, главниот лик, понекогаш рецитира стихови од „Медеја“ на Еврипид, повторно од „Електра“ на [[Софокле]] или „Прометеј“ на [[Есхил]]. Композицијата е очигледно дело на теолог обучен во класиците, но без ни најмала идеја за драмска уметност. Таа е составена главно од оплакувања и извештаи за гласници. Дури и најефективните сцени, оние што му претходат на Распнувањето Христово, се опишани од гласници; речиси две третини од текстот се посветени на слегувањето од крстот, оплакувањето на Марија и јавувањето на Христос. (Ван Клиф, „Псевдогрегоријанската драма ''Христос пашон'' во нејзината релација со текстот на Еврипид“ во ''Transactions of the Wisconsin Academy of Sciences'', VIII, 363–378; Krumbacher, 312.) Помеѓу црковната поезија и црковната проза се наоѓа теолошко-дидактичката поема, омилен вид на античката христијанска литература. Еден од нејзините најдобри примери е „''Хексаемерон''“ од Георгиј Писид, продуховена химна за вселената и неговите чуда, односно сите живи суштества. Земена како целина, таа е донекаде се смета дека е конвенционална; единствено описот на помалите форми на живот, особено на животните, ја открива вештината на епиграматикот и љубителот на природата, дар за нежно набљудување. Освен сакралната поезија, [[хагиографија]]та била развиена во периодот од 6 до 11 век. Овој вид литература се развил од старите маченичарства и станал омилена форма на популарна литература. Таа цветала од 8 до 11 век и се занимавала главно со манастирскиот живот. За жал, реторичкиот јазик бил во силен контраст со едноставната природа на содржината, така што главната вредност на оваа литература е историска. Попопуларни по стил се биографите на светците во периодот од 6 и 7 век. Најстариот и најважен од нив е Кирил Скитополски (во Палестина), чии биографии на светци и монаси се одликуваат со веродостојноста на нивните факти и датуми. Од голем интерес претставуваат и за нивниот придонес во историјата на културата и етиката и за нивниот вистински популарен јазик списите на Леонтиј, архиепископ Кипарски (7 век), особено неговото житие на патријархот Јован Милостив, Елемосинариј Александриски. (Спореди Хајнрих Гелцер, ''Kleine Schriften'', Лајпциг, 1907.) Овој живот ни опишува човек кој и покрај своите особености искрено се обидел „да оствари чисто библиско христијанство на саможртвена љубов“, и чиј живот ни ги носи пред себе обичаите и идеите на пониските класи на луѓето од Александрија. Романсата за Валам и Јоасаф (исто така и за Варлам и Јосафат ) претставува уште едно популарно дело од византиско потекло, денес воздигнато до универзална литература. Тоа е „''Песна над песните''“ на христијанскиот аскетизам, прикажана со искуството на индискиот принц Јоасаф, кој е наведен од пустиникот Варлам да ги напуштил радостите на животот и, како вистински христијанин, да се откаже од светот. Материјалот на приказната е првично индиски, всушност [[Будизам|будистички]], бидејќи потеклото на Јоасаф бил [[Гаутама Буда|Буда]]. Грчката верзија потекнува од манастирот Сава во Палестина околу средината на 7 век. Не циркулирала широко сè до 11 век, кога станала позната во цела Западна Европа преку латински превод [види Ф.К. Конибер, „Легендата за Варлаам и Јосафат“, во ''Фолк-лор'' (1896), VII, 101 sq.] Аскетската концепција за животот била вградена во византискиот карактер и била зацврстена со високиот развој на манастирските институции. Вторите, пак, донеле широка аскетска литература, иако не го продлабочуваат дополнително аскетизмот на својот голем претставник, Свети Василиј Кесариски. Помалку обработувани, но со висок квалитет, се византиските мистични списи. Вистинскиот основач на еден препознатлив ''византиски'' [[мистицизам]] бил [[Максим Исповедник]] (7 век), кој ја продлабочил традицијата на христијанскиот неоплатонизам, како што се наоѓа во Псевдо-Дионисиј, со ресурсите на православната христологија. Ниеден друг писател во источнохристијанската традиција не го надминува Максим во спекулативниот опсег и оригиналност. Подоцнежните претставници на оваа мистична традиција биле [[Симеон Нов Богослов]] и Никита Стетат во 11 век, и [[Никола Кавасила]] во 14 век. Византиските мистични писатели се разликуваат од оние од Западна Европа главно во нивниот став кон црковните обреди, на кои имплицитно се придржувале, гледајќи во нив длабок симбол на духовниот живот на црквата, каде што запдните свештеници гледаат обид да се замени внатрешниот живот со надворешна помпа. Според тоа, Симеон строго ги почитувал церемонијалните правила на црквата, сметајќи ги само како средство за постигнување на етичко совршенство. Неговото главно дело (објавено единствено на латински) претставува збирка прозни дела и химни за заедништвото со Бога. Тој е сличен на главните германски мистици во својата склонетост кон пантеизмот. За подеднакво истакнатиот ученик на Симеон, Никита Стетат, се споменува дека тој ги отфрлил [[Пантеизам|пантеистичките]] тенденции на својот учител. Последниот голем мистик Кавасила, архиепископ Солунски, го оживеал учењето на Дионисиј Псевдоареопагит, но во планот на неговото главно дело, „''Животот во Христа''“, покажува целосна независност од сите други светови и е без паралела во византискиот аскетизам. === Популарна поезија === Освојувањето на Цариград и воспоставувањето на латинските кралства во 1204 година ги променило или заменило аристократските и црковните надзори врз литературниот вкус и стил. Како одговор на новите влијанија од латинскиот Запад, византиската популарна книжевност се движела во различни насоки. Додека литературната поезија извира од рационалистичката, класична атмосфера на хеленистичкиот период, популарната поезија, или народната песна, е резултат на идиличната, романтична книжевност од истиот период. Бидејќи литературните дела имале свои прототипови кај Лукијан, Хелиодор, Ахил Татиј и Нон, популарните дела ги имитирале Аполониј од Родос, Калимах, Теокрит и Музај. Главната карактеристика на народната песна низ целиот грчки среден век претставува нејзината лирска нота, која постојано наоѓа израз во емоционални пресврти. Во византиската книжевност, од друга страна, префинетоста на еротската поезија се должела на влијанието на љубовната поезија на [[витештво]]то воведена од франкските витези започнувајќи од 13 век и подоцна. Византијците ги имитирале и адаптирале романтичните и легендарните материјали што ги донеле овие западњаци. Италијанските влијанија довеле до оживување на драмата. Таа прослава на достигнувањата на грчките херои во популарната литература била резултат на судирите кои Грците ги претрпеле во текот на средниот век со граничните народи источно од царството. Популарните книги што ги раскажуваат делата на античките херои имале долгогодишна и широко распространета употреба низ целиот Исток; и тие ја оживеале херојската поезија, иако им била дадена длабока романтична нијанса. Резултатот бил целосен пресврт на популарните идеали и проширување на популарниот хоризонт, бидејќи атистичките тенденции постепено биле еродирани. Следствено, се случила целосна реконструкција на литературните видови на Византија. Од сите видови уметничка поезија преживела единствено романсата, иако таа станала посериозна во своите цели, а нејзината област се проширила. Од метричките форми останал само политичкиот (петнаесетсложен) стих. Од овие едноставни материјали се појавило изобилство од нови поетски видови. Заедно со наративната романса за хероизам и љубов, се појавиле и популарните љубовни лирики, па дури и почетоците на современата драма. [[Податотека:Troodos_mountains.jpg|десно|мини|Планинскиот масив Тродос, од кои Дигенис Акрит скокал во [[Мала Азија]] во епската поема]] Единствениот вистински херојски еп на Византијците е ''Дигенис Акрит'', популарна поетска кристализација на судирите од 10 и 11 век помеѓу византиските чувари на маршевите (ακρίτης, акрити) и Сарацените во источниот дел на Мала Азија. Јадрото на овој еп датира од 12 или 13 век, а неговата последна литературна форма до 15 век. Иако [[Схоластика|учените]] ги уредувале оригиналните песни до непрепознатливост, приближна претстава за оригиналната песна може да се добие од бројните нејзини одгласи што постојат во популарната поезија. Постоечките верзии покажуваат мешавина од неколку циклуси, моделирани според хомеровите песни. Нејзините главни теми се љубовта, авантурите, битките и патријархалното, идилично уживање во животот; тоа е мешавина од ''[[Илијада]]'' и ''[[Одисеја]]'', при што поголемиот дел од материјалот е извлечен од втората, исполнет со христијанска атмосфера. Вистинската побожност и силното семејно чувство се комбинирани со интимна симпатија кон природата. Уметнички, на делото му недостасуваат драматичниот квалитет и разновидните ликови на германските и класичните грчки епови; мора да се спореди со словенските и ориенталните херојски песни, меѓу кои и со право припаѓа. Љубовната романса од грчкиот среден век е резултат на спојувањето на софистицираната александро-византиска романса и средновековната француска популарна романса, врз основа на хеленистички поглед на животот и природата. Ова го докажуваат нејзините три главни дела, составени во 13 и 14 век. ''Калимах и Хрисороја'', ''Белтандрос и Хрисанца'', ''Либистрос и Родамна''. Додека првата и последната од нив се значително под влијание на византиската романса во однос на мислата и начинот на обработка, втората почнува да го покажува естетското и етичкото влијание на старофранцуската романса; всушност, нејзината приказна често потсетува на легендата за Тристан. Стилот е појасен, дејството подраматично, отколку во постојните верзии на легендата за Дигенис. Етичката идеја е романтичната идеја за витештво - освојување на саканата личност со храброст и смелост, а не со слепа случајност како во византиските книжевни романси. Заедно со овие независни адаптации на француски материјал, постојат и директни преводи од „''Флор и Бланшфлер''“, „''Пјер и Магелон''“ и други, кои преминале во доменот на универзалната литература. На периодот на [[Франкократија|франкското освојување]] припаѓа и метричката ''Хроника на Мореја'' (14 век). Таа била создадена од страна на некој Франк кој бил воспитан во Грција, иако непријател на Грците. Нејзината цел била, среде постојаното напредување на хеленизацијата на западните освојувачи, да ги потсети на духот на нивните предци. Затоа, таа е само грчка по јазик; по литературна форма и дух е целосно франкска. Авторот „детално ги опишува феудалните обичаи што биле пресадени на почвата на Грција, и ова можеби е неговата главна заслуга; размислувањата на Високиот суд се дадени со најголема точност, а тој е доста запознаен со практиката на феудалното право“ (Ј. Шмит). Уште во 14 век ''Хроника на Мореја'' била преведена на шпански, а во 15 век на француски и италијански јазик. Приближно во исто време и на иста местоположба, на малите острови покрај брегот на Мала Азија, се појавила најраната збирка неогрчки љубовни песни, позната како „ ''Родски љубовни песни''“. Освен песни од различни видови и потекло, тие содржат и комплетна романса, раскажана во форма на игра на броеви, при што еден млад човек е должен да состави сто стихови во чест на девојката на која ѝ се поклонува пред таа да му ја возврати љубовта, при што секој стих одговара на броевите од еден до сто. == Наводи == {{наводи}} == Извори == * {{cite encyclopedia |last=Browning |first=Robert |author-link=Robert Browning (Byzantinist) |editor-last=Kazhdan |editor-first=Alexander |year=1991 |encyclopedia=[[Oxford Dictionary of Byzantium]] |title=Language |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |isbn=978-0-19-504652-6 |url-access=subscription |url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780195046526.001.0001/acref-9780195046526-e-3001 }} {{subscription required}} * {{cite encyclopedia |last=Browning |first=Robert |author-link=Robert Browning (Byzantinist) |editor-last1=Lucas |editor-first1=Donald William |editor-link1=D. W. Lucas |editor-last2=Mackridge |editor-first2=Peter A. |editor-link2=Peter Mackridge |year=2022 |title=Greek literature: Byzantine literature |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |publisher=[[Encyclopædia Britannica, Inc.]] |location=Chicago |url=https://www.britannica.com/art/Greek-literature/Byzantine-literature#ref299806 }} *{{Cite journal |last=Chatterjee |first=Paroma |date=2024-12-01 |title=The erotic kiss in ancient and Byzantine novels |url=https://doi.org/10.1057/s41280-024-00343-0 |journal=postmedieval |language=en |volume=15 |issue=4 |pages=991–1014 |doi=10.1057/s41280-024-00343-0 |issn=2040-5979|url-access=subscription }} * {{cite journal |last=van Dieten |first=Jan Louis |year=1980 |title=Die Byzantinische Literatur - Eine Literatur Ohne Geschichte? |journal=[[Historische Zeitschrift]] |volume=231 |issue=H 1 |pages=101–109 |doi=10.1524/hzhz.1980.231.jg.101 |jstor=27621785 }} * {{cite book |last1=Kazhdan |first1=Alexander |author-link1=Alexander Kazhdan |last2=Franklin |first2=Simon |author-link2=Simon Franklin |year=1984 |title=Studies on Byzantine Literature of the Eleventh and Twelfth Centuries |series=Past and Present Publications |publisher=Cambridge University Press |location=Cambridge |isbn=978-0-511-73542-4 |doi=10.1017/CBO9780511735424 }} * {{cite encyclopedia |last=Kazhdan |first=Alexander |author-link=Alexander Kazhdan |editor-last=Kazhdan |editor-first=Alexander |year=1991 |encyclopedia=[[Oxford Dictionary of Byzantium]] |title=Literature |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |isbn=978-0-19-504652-6 |url-access=subscription |url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780195046526.001.0001/acref-9780195046526-e-3156 }} {{subscription required}} * {{cite book |last=Kazhdan |first=Alexander |year=1999 |title=A History of Byzantine Literature (650–850) |publisher=Institute for Byzantine Research |location=Athens |url=https://archive.org/details/Kazhdan1999ByzLit01/mode/2up |url-access=registration |isbn=960-371-010-5 }} * {{cite journal |last=Mullett |first=Margaret |year=1992 |title=The Madness of Genre |journal=[[Dumbarton Oaks Papers]] |volume=46 |issue=Homo Byzantinus: Papers in Honor of Alexander Kazhdan |pages=233–243 |url=https://archive.org/details/DOP46_23_Mullett/mode/2up |jstor=1291656 |doi=10.2307/1291656 |doi-access=free }} * {{cite book |editor-last=Papaioannou |editor-first=Stratis |year=2021 |title=The Oxford Handbook of Byzantine Literature |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |isbn=978-0-19-935176-3 |doi=10.1093/oxfordhb/9780199351763.001.0001 }} {{subscription required}} ** {{harvc |last=Papaioannou |first=Stratis |year=2021 |anchor-year=2021a |chapter=What Is Byzantine Literature? An Introduction |in=Papaioannou }} ==Понатамошно читање== *R. Beaton, ''The medieval Greek romance'' (Cambridge, 1989). {{ISBN|0-521-33335-0}}. *H.-G. Beck, ''Kirche und theologische Literatur im byzantinischen Reich'' (=''Handbuch der klassischen Altertumswissenschaft'' 12,2,1) (Munich, 1977). {{ISBN|3-406-01416-X}}. *G. Horrocks, ''Greek: a history of the language and its speakers'' (London, 1997). {{ISBN|0-582-30709-0}}. *[[Herbert Hunger|H. Hunger]], ''Die hochsprachliche profane Literatur der Byzantiner'' (=''Handbuch der klassischen Altertumswissenschaft'' 12,5) (Munich, 1978) [two volumes]. {{ISBN|3-406-01427-5}}; {{ISBN|3-406-01428-3}}. *[[Karl Krumbacher|K. Krumbacher]], ''Geschichte der byzantinischen Litteratur'' (Munich, 1897). *M.D. Lauxtermann, ''Byzantine poetry from Psides to Geometres'' (Vienna, 2003). {{ISBN|3-7001-3150-X}}. *G. Moravcsik, ''Byzantinoturcica'' (Berlin, 1958) [two volumes] (A deceptive title: in fact the most important history of Byzantine secular literature before Hunger). *[[Panagiotis Roilos]], '''Amphoteroglossia': A Poetics of the Twelfth-Century Medieval Greek Novel'' (Cambridge, Mass., 2005). *J. Rosenqvist, ''Die byzantinische Literatur: vom 6. Jahrhundert bis zum Fall Konstantinopels 1453'' (Berlin, 2007). {{ISBN|978-3-11-018878-3}}. == Надворешни врски == {{Library resources box |about=yes |by=no }} {{Византиско Царство}} [[Категорија:Книжевноста по јазик]] [[Категорија:Грчки јазик]] [[Категорија:Историја на книжевноста]] [[Категорија:Грчка книжевност]] [[Категорија:Византиска култура]] [[Категорија:Средновековна книжевност]] [[Категорија:Византиска книжевност| ]] [[Категорија:Статии со текст од Католичката енциклопедија 1913 со навод за Викиизвор]] 6d31tag28u8elyly65r8jlylzk0nqmi 2 1381335 5581615 5579420 2026-06-23T19:21:38Z Gurther 105215 5581615 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Naredba za ubistvo na Karpos.jpg|мини|336x336пкс|Наредба за убиството на [[Петар Карпош]] — најпознатиот македонски ајдут.]] '''Ајдутското движење во Македонија''' — најдолготрајната вооружена борба од [[македонскиот народ]] против [[Отоманското Царство]]. Траело од [[XV век]] до [[XIX век]] за време на [[Македонската преродба]]. Се појавило како отпор на [[Тимар|тимарскиот систем]] и подоцна [[Чифлиг|чифлигарскиот систем]]. На [[19 јануари]] [[1392|1392 година]] [[Скопје|градот Скопје]] паднал под [[Отоманско Царство|Отоманска окупација]], почнувајќи го [[Турско ропство|петвековното турско ропство]]. Дискриминација спрема [[Христијани|христијанското население]] и даноци за плаќање биле неповолни за [[македонскиот народ]]. Околу крајот на XV век или почеток на [[XVI век]] почнало ајдутското движење. Најстариот изворен податок за ајдутството потекнува од [[1502|1502 година]], каде истакнале дека 6 ајдути биле обесени во [[Скопската каза|Скопската Каза]]. Според Благоја Марковски, пред тоа имало ајдутски активности во [[Дебарско|Дебарскиот регион]] околу [[1478|1478 година]]. == Вовед == [[Отоманската војска]] за прв пат влегла во [[Европа]], поточно [[Балканскиот Полуостров]] кога ја окупирале [[Галиполе]]. Постепено се проширила војската во [[Тракија]] и [[Пловдив]] околу [[1369|1369 година]]. Под водство на Шахин-паша, [[1370|следната година]] ја окупирале [[Стара Планина]] и се запознале со [[Српско Царство|Српското Царство]], тогаш под делокруг на [[Стефан Урош V]]. Со [[Битка кај Марица|Битката кај Марица]] во [[1371|1371 година]], [[Волкашин|Крал Волкашин]] со неговата војска загинале. По борбата било основано [[Прилепско Кралство|Прилепското Кралство]], предводено од [[Крал Марко]]. Во текот на [[1380-ти|1380-тите]] кралството постепено станало [[вазал]] на Отоманската држава. По [[Битката на Косово|Битката кај Косово]], [[Лазар Хребељановиќ]] бил убиен и голем дел од Македонија паднала под турска окупација. На [[19 јануари]] [[1392|1392 година]] [[градот Скопје]] бил освоен, почнувајќи го [[Турско ропство|петвековното турско ропство]]. Околу [[XV век]] Македонија била приклучена во [[Румелиски Пашалак|Румелискиот Пашалак]]. Почнало процесот на [[Исламизацијата во Македонија|исламизација, особено во Западна Македонија]]. [[Битола|Градот Битола]], тогаш познат како ''Монастир'', станало административно седиште на [[Европска Турција|Европскиот дел на Турција]]. Македонскиот народ страдал поради дискриминацијата спрема [[Христијаните]] и данокот за плаќање. Постепено повеќе Македонци, незадоволни со турското ропство, почнале да се вооружуваат. Како резултат на тоа, околу крајот на XV век или почеток на [[XVI век]] почнало ајдутското движење. Самиот поим ајдут произлегува од [[Унгарски|унгарскиот збор]] ''hajduk''. Околу [[XVI век]], [[Кралството Унгарија (1526–1867)|Кралството Унгарија]] го употребиле поимот за да обележат нередовна пешадиска дивизија во нивната војска. Најверојатно за време на Турско-унгарската војна меѓу [[1521]]-[[1526|1526 година]], [[Отоманско Царство|Отоманската администрација]] почнале да го употребуваат зборот. Во турски документи тие биле познати како ''hajdut'' ({{Јаз|2=حیدود}}). Додека [[Словенски народи|словенскиот народ]] во [[Балканот]] ги употребиле зборовите ''ајдут/хайдут/хајдук.'' == Почеток и развој == {{multiple image|width=250|image2=Документ 1 - Мариовска Буна (1688-89)0001.tif||image3=Документ 2 - Мариовска Буна (1688-89)0001.tif||direction=vertical|caption4=Турски [[Ферман|фермани]] за втората Мариовска буна околу [[1688]]-[[1689|1689 година]].|image4=Документ 3 - Мариовска Буна (1688-89)0001.tif}} Најстариот изворен турски документ за ајдутите е извештај од [[Скопската каза|Скопската Каза]] во [[1502|1502 година]].<ref name=":1">{{Наведена книга|title=Историја на македонскиот народ|last=Чепреганов|first=Тодор|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=2008|location=[[Скопје]]|pages=153-154|author-link=Тодор Чепреганов}}</ref> Според извештајот, 6 ајдути биле фатени и обесени. Според Благоја Марковски, пред тоа имало ајдутски активности кај [[Дебарско|Дебарскиот регион]] околу [[1478|1478 година]].<ref name=":2">{{Наведена книга|url=https://www-ceeol-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/search/viewpdf?id=178364|title=Македонија, нејзината војска низ векови и учество на жената во одбранбеното организирање|last=Марковски|first=Благоја|publisher=Списание за општествена теорија и критика „Дијалог“|year=1997|location=[[Скопје]]|pages=89}}</ref> Додека според [[Тодор Чепреганов]], ајдутското движење почнало за време на [[Востание на Скендербег|востанието на Скендеберг]] во [[1443|1443 година]] кај [[Коџаџик]].<ref name=":1" /> Ајдутите биле организирани во дружини, составени најчесто од 20-30 борци, но понекогаш биле до 300 вооружени лица.{{Sfn|ПА I|2009|p=26}} На чело на ајдучката дружина стоел [[војвода]] или ''арамбаша''.{{Sfn|Апостолов|1972|p=127}} Претежно биле [[мажи]] но понекогаш имало и дружини предводени од [[жени]].<ref name=":2" /> Секој арамбаша имал помошник или „десна рака“ — ''бајрактар''. Се собирале на [[Ѓурѓовден]], односно околу [[пролетта]], а се растурале на [[Митровден]], т.е. [[ноември]].{{Sfn|ПА I|2009|p=26}} Во XVI век биле регистрирани првите напади од ајдучките дружини, претежно околу [[Осоговските Планини]] и [[Петрич]].<ref name=":1" /> Меѓу [[1564]]-[[1565|1565 година]] била организирана [[Мариовско-прилепска буна (1564-1565)|Мариовско-прилепската буна]] во [[Западна Македонија]].{{Sfn|ПА II|2009|p=825}} Најпознатиот македонски ајдут од XVI век е [[Доброта војвода|Доброта]] од [[Железница (Пиринско)|село Железница]], [[Пиринска Македонија]]. За време на [[Велигден]] Доброта ги нападнал [[Бег|турските бегови]] во околијата и им ги изгорел куќите. Освен Доброта, [[Чавдар Војвода]] од [[Лакавица (Штипско)|Лакавица]], [[Вардарска Македонија]] дејствувал во [[Штипско|Штипската околија]]. Чавдар е спомнат во песните на [[Русофилија|русофилот]] [[Христо Ботев]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Електронно издание "История на България"|last=Бакалов|first=Георги|last2=Милен Куманов|publisher=Труд, Сирма|year=2003|isbn=954528613X|location=София|language=bg|chapter=Чавдар Войвода (II половина на XVI в.)}}</ref> Истовремено бил активен и Лалуш. Најверојатно роден во штипско село по долината на [[Крива Лакавица|реката Крива Лакавица]]. Пред да формирал дружина, Лалуш дејствувал како бајрактар на Чавдар. Во XVI век, кај [[Прилепско]] и [[Битолско]] бил активен Толе војвода. Основал дружина со 20-30 доброволци од селата [[Пуста Река]], [[Арилево]] и [[Белушино]]. На [[3 ноември]] [[1573|1573 година]] го нападнале [[спахија]] Мехмед.<ref name=":3">{{Наведена книга|url=http://promacedonia.org/eg_sa/eg_sa_c.html|title=Българите през XVI век. По документи от наши и чужди архиви|last=Андреев|first=Стефан|publisher=Издателство на Отечествения фронт|year=1986|location=[[Софија]]|pages=219}}</ref> Ајдутското движење масовно се развило за време на [[XVII век]]. Во [[1618|1618 година]], Отоманската власт открила дека дел од [[Калуѓерка|калуѓерките]] во [[Лесновскиот манастир]] им помогнале на околиските ајдути.{{Sfn|Матковски|1972|p=128-129}} На [[29 мај]] [[1627|1627 година]], ајдутот Нико од [[Ново Село (Негушко)|Ново Село, Берско]] бил поразен од околиските [[Аскерот|аскери]] и убиен.{{Sfn|Апостолски|1969|p=271}} Во [[1634|1634 година]], ајдутска дружина го убиле Јован од [[Могила]].<ref name=":4">{{Наведена книга|title=Диетот - крвнината во Македонија и на Балканскиот Полуостров за време на турското владеење|last=Матковски|first=Александар|publisher=[[МАНУ]]|year=1973|location=[[Скопје]]|pages=108|author-link=Александар Матковски}}</ref> Најпознатите ајдути од првата половина на XVII век биле Петре Дундар од [[Беранци]], Белче од [[Ѓавато (Битолско)|Ѓавато]] и Лошан, [[Влав]] од [[Магарево]]. Дундар дејствувал во [[Леринско]] со чета од 44 доброволци. Околу [[1633|1633 година]], во [[Летница (Косово)|село Летница]], Дундар нападнал турски трговец и лихвар. Поради тоа бил уапсан во [[јануари]] [[1634|1634 година]] и обесен [[1635|следната година]] во [[Битола]].{{Sfn|Апостолски|1969|p=271}} Белче Ѓаватски е познат по организирање на Ѓаватската Буна во [[1639|1639 година]]. Заедно со Митре, Никола, Илија и Голе го ослободиле селото.{{Sfn|ПА I|2009|p=228}} Буната траела меѓу [[1 јули|1]]-[[11 јули]] и завршила со смртта на Белчe.<ref name=":5">{{cite book|url=|title=Отпорот во Македонија во времето на турското владеење|last=Матковски|first=Александар|publisher=[[Мисла (Издавачка куќа)|Мисла]]|year=1983|isbn=|editor=|editor-link=|volume=3|location=[[Скопје]]|pages=76|doi=|quote=|authorlink=Александар Матковски|accessdate=|lang-hide=|lang=}}</ref> Освен [[Македонци|Македонците]] и [[Македонски Власи|Власите]] учествувале во ајдутското движење. Меѓу нив најпознат е Лошан од [[Магарево]]. Претходно бил дел од дружината на Дундар но во [[1640|1640 година]] основал своја дружина од 44 борци. Дејствувал кај битолскиот крај каде ограбувал [[муслимани]] и [[џамии]]. Во [[Леринско]] бил фатен и интерниран во [[Солун]], каде починал во [[1644|1644 година]]. Според [[Патопис|патописецот]] [[Евлија Челебија]], во [[1661|1661 година]] ајдутот Бабу Арамбаша со чета од 500 борци го нападнале [[Безистен (Битола)|Битолскиот безистен]] каде ограбил разна стока со вредност околу 70.000 [[Грош|гроша]].{{Sfn|Матковски|1972|p=139}} Најстарата документирана чета е на Никле Скоклев од [[Буково]]. Основана во [[1650-тите]], нејзиниот состав бил: {| class="wikitable" |+Состав на четата на Никле Скоклев{{Sfn|Матковски|1972|p=140-141}} !Број !Име !Функција !Место на раѓање !Околија !Забелешка |- |1 |Никле Скоклев |Арамбаша |[[Буково]] |[[Битолско]] |Обесен |- |2 |Јован Пејов |Бајрактар |[[Сопотница]] |[[Железник]] |Обесен |- |3 |Нестор |Ајдутин |[[Дихово]] |[[Битолско]] |Обесен |- |4 |Стојо |Ајдутин |[[Секирани]] |[[Битолско]] |Обесен |- |5 |Велче Божанов |Ајдутин |[[Герман (Леринско)|Герман]] |[[Леринско]] |Обесен |- |6 |Петко Стојанов |Ајдутин |[[Герман (Леринско)|Герман]] |[[Леринско]] |Обесен |- |7 |Божан |Ајдутин |[[Раково]] |[[Леринско]] |Непозната судбина |} == Активности во XVIII и XIX век == <ref>[https://www-ceeol-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/search/viewpdf?id=175047 <nowiki>[1]</nowiki>]</ref> [<nowiki/>[[Кузман Капидан (лик)|Кузман Капидан]]] [<nowiki/>[[Сирма Војвода]]] [<nowiki/>[[Корчо-војвода|Корчо Војвода]]] [<nowiki/>[[:bg:Герман_войвода|Герман Војвода]]] [<nowiki/>[[:bg:Сотир_Дамянович|Сотир Дамјановиќ]]] [<nowiki/>[[:bg:Ангел_Гацо|Ангел Гацо]]] [<nowiki/>[[:bg:Кръстьо_Бочар|Крсто Бочар]]] - [<nowiki/>[[:bg:Георги_Боковала|Георги Боковала]]] [<nowiki/>[[Иван Апостолов]]] [<nowiki/>[[:bg:Тодор_Банчев|Тодор Банчев]]] [<nowiki/>[[:bg:Трайчо_Барбаревски|Трајчо Барбервски]]] [<nowiki/>[[:bg:Иван_Богатинов_(Лъки)|Иван Богатинов]]] == Крај на ајдутското движење == == Ајдутски народни песни == == Личности == == Хронологија == {| class="wikitable" |+Хронолошки настани во ајдутското движење на Македонија !Датум !Настан !Навод |- |[[1443|1443 година]] |[[Ајдуци]] од [[Коџаџик]] му помогнале на [[Скендербег]] при [[Востание на Скендербег|неговото востание]]. |<ref name=":1" /> |- |[[1478|1478 година]] |Во [[Дебарско|Дебарскиот регион]] дејствувала ајдутска дружина. |<ref name=":2" /> |- |[[1502|1502 година]] |Шест ајдуци се уапсани и обесени во [[Скопската каза|Скопската Каза]] поради нивните дејности во [[Штипско]]. |{{Sfn|Апостолски|1969|p=270}} |- |[[1564|1564 година]] |Почеток на [[Мариовско-прилепска буна (1564-1565)|Мариовско-прилепска буна]]. |{{Sfn|Матковски|1970|p=87}} |- |[[1565|1565 година]] |Крај на буната. |{{Sfn|Матковски|1970|p=87}} |- |[[3 ноември]] [[1573|1573 година]] |Ајдутската дружина на Толе ја нападнале [[Спахија|спахијата]] Мехмед. |<ref name=":3" /> |- |[[12 ноември]] [[1575|1575 година]] |[[Отоманци|Отоманската власт]] објавиле [[ферман]] против ајдуците. |<ref name=":3" /> |- |[[1579|1579 година]] |Убиен е спахијата Меми од [[Битола]]. |<ref name=":3" /> |- |[[1591|1591 година]] |Сулејман бег во [[Црнобуки|село Црнобуки]] е убиен. |<ref name=":3" /> |- |[[1618|1618 година]] |[[Отоманци|Отоманската власт]] откриле ајдутски активности во [[Лесновскиот манастир]]. |{{Sfn|Матковски|1972|p=128-129}} |- |[[1622|1622 година]] |Ајдути од [[Могила]] го убиле [[Чифлиг|чифлигот]] на [[кадија]] Мехмеди. |{{Sfn|Апостолски|1969|p=273}} |- |[[29 мај]] [[1627|1627 година]] |Убиен е ајдутот Нико од [[Ново Село (Негушко)|Ново Село, Берско]] од [[Османлиска војска|околиските аскери]]. |{{Sfn|Апостолски|1969|p=271}} |- |[[1633|1633 година]] |Петре Дундар од [[Беранци]] со чета од 44 души го убиле трговецот Хаџи Хасан во [[Летница (Косово)|Летница]]. |{{Sfn|Апостолски|1969|p=271}} |- |[[јануари]] [[1634|1634 година]] |Осуден е Петре Дундар од Битолскиот [[Шеријат|шеријатски суд]]. |{{Sfn|Апостолски|1969|p=271}} |- |[[1634|1634 година]] |Ајдутска дружина го убиле Јован од [[Могила]]. |<ref name=":4" /> |- |[[1635|1635 година]] |Под наредба од властта, Дундар е обесен. |{{Sfn|Апостолски|1969|p=271}} |- |[[1636|1636 година]] |Најстариот податок за жена-ајдутин: Кира од [[Цапари|село Цапари]], [[Битолско]]. |{{Sfn|Апостолски|1969|p=272}} |- |[[јуни]] [[1638|1638 година]] |[[Отоманци|Отоманската власт]] откриле ајдутска дружина со 200 борци во [[Битолско]]. |{{Sfn|Апостолски|1969|p=272}} |- |[[1 јули]] [[1639|1639 година]] |Ајдутот Белче Ѓаватски организирал буна во [[Ѓавато (Битолско)|неговото родно село]]. |{{Sfn|ПА I|2009|p=228}} |- |[[11 јули]] [[1639|1639 година]] |Крај на буната со убиството на Белче. |<ref name=":5" /> |- |[[1640|1640 година]] |Лошан од [[Магарево]] основал чета со 44 борци и дејствувал во [[Леринско]]. |{{Sfn|Матковски|1972|p=138}} |- |[[1661|1661 година]] |Бабу војвода со чета од 500 борци ограбил 70.000 [[Грош|гроша]] од [[Безистен (Битола)|Битолскиот базистен]]. |{{Sfn|Матковски|1972|p=139}} |} == Наводи == {{Наводи|3}} == Библиографија == * {{Наведена книга|url=https://rastko.rs/files/books/4c2946e5bc923.pdf|title=Струмица и Струмичко низ историјата|last=Пандевски|first=Манол|publisher=Општински одбор на сојузот на здружението на борците од НОВ|year=1969|location=[[Струмица]]|ref=|author-link=Манол Пандевски}} * {{Наведена книга|url=http://www.promacedonia.org/mak_enc/encyclopaedia_macedonica_1.pdf|title=Македонска енциклопедија, том I|last=[[Македонска енциклопедија#Уредници на тематските области|Повеќе автори]]|publisher=[[МАНУ]]|year=2009|location=[[Скопје]]|ref={{harvid|ПА I|2009}}}} * {{Наведена книга|url=http://www.promacedonia.org/mak_enc/encyclopaedia_macedonica_2.pdf|title=Македонска енциклопедија, том II|last=[[Македонска енциклопедија#Уредници на тематските области|Повеќе автори]]|publisher=[[МАНУ]]|year=2009|location=[[Скопје]]|ref={{harvid|ПА II|2009}}}} * {{Наведена книга|url=https://www.zirm.mk/wp-content/uploads/2022/01/IST-1972.2.09-Matkovski-A.-Podatoci-za-nekoi-ajduti-vo-Makedonija-od-vtorata-polovina-na-XVll-vek.pdf|title=Податоци за некои ајдути од втората половина на XVII век во Македонија|last=Матковски|first=Александар|publisher=Здружение на историчари на Република Македонија|year=1972|location=[[Скопје]]|ref=|author-link=Александар Матковски}} * {{Наведена книга|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ24-25(1972-3)/GZ24-25.11.%20%D0%90%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2,%20%D0%90.%20-%20%D0%9E%D1%81%D0%B2%D1%80%D1%82%20%D0%B2%D1%80%D0%B7%20%D0%B0%D1%98%D0%B4%D1%83%D1%82%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B8%20%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%97%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%BE.pdf|title=Осврт врз ајдутството и арамиството во Злетовско|last=Апостолов|first=Александар|publisher=[[УКИМ]]|year=1972|location=[[Скопје]]|ref=|author-link=}} * {{Наведена книга|url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/54/%D0%A3%D1%88%D1%82%D0%B5_%D0%B5%D0%B4%D0%BD%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D0%91%D1%83%D0%BD%D0%B0_-_%D0%90.%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B80001.pdf|title=Уште една Мариовска Буна (1688/89 година)|last=Матковски|first=Александар|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1970|location=[[Скопје]]|ref=|author-link=Александар Матковски}} * {{Наведена книга|url=http://www.promacedonia.org/imnm1/imnm1_4.htm#3_3|title=Историја на македонскиот народ. Книга прва Од предисториското време до крајот на XVIII век|last=Апостолски|first=Михајло|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1969|location=[[Скопје]]|ref=|author-link=Михајло Апостолски}} * {{Наведена книга|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/016e67bc-7e07-42dc-bf61-1d2b3cf37070/content|title=Карпошевото востание: краток осврт на настаните сврзани за ова востание|last=Томоски|first=Томо|publisher=[[УКИМ]]|year=1965|location=[[Скопје]]|ref=|author-link=Томо Томоски (историчар)}} p6xw8fkcc0luiib5sbncbmqbq9c17kf 5581616 5581615 2026-06-23T19:22:44Z Gurther 105215 /* Почеток и развој */ 5581616 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Naredba za ubistvo na Karpos.jpg|мини|336x336пкс|Наредба за убиството на [[Петар Карпош]] — најпознатиот македонски ајдут.]] '''Ајдутското движење во Македонија''' — најдолготрајната вооружена борба од [[македонскиот народ]] против [[Отоманското Царство]]. Траело од [[XV век]] до [[XIX век]] за време на [[Македонската преродба]]. Се појавило како отпор на [[Тимар|тимарскиот систем]] и подоцна [[Чифлиг|чифлигарскиот систем]]. На [[19 јануари]] [[1392|1392 година]] [[Скопје|градот Скопје]] паднал под [[Отоманско Царство|Отоманска окупација]], почнувајќи го [[Турско ропство|петвековното турско ропство]]. Дискриминација спрема [[Христијани|христијанското население]] и даноци за плаќање биле неповолни за [[македонскиот народ]]. Околу крајот на XV век или почеток на [[XVI век]] почнало ајдутското движење. Најстариот изворен податок за ајдутството потекнува од [[1502|1502 година]], каде истакнале дека 6 ајдути биле обесени во [[Скопската каза|Скопската Каза]]. Според Благоја Марковски, пред тоа имало ајдутски активности во [[Дебарско|Дебарскиот регион]] околу [[1478|1478 година]]. == Вовед == [[Отоманската војска]] за прв пат влегла во [[Европа]], поточно [[Балканскиот Полуостров]] кога ја окупирале [[Галиполе]]. Постепено се проширила војската во [[Тракија]] и [[Пловдив]] околу [[1369|1369 година]]. Под водство на Шахин-паша, [[1370|следната година]] ја окупирале [[Стара Планина]] и се запознале со [[Српско Царство|Српското Царство]], тогаш под делокруг на [[Стефан Урош V]]. Со [[Битка кај Марица|Битката кај Марица]] во [[1371|1371 година]], [[Волкашин|Крал Волкашин]] со неговата војска загинале. По борбата било основано [[Прилепско Кралство|Прилепското Кралство]], предводено од [[Крал Марко]]. Во текот на [[1380-ти|1380-тите]] кралството постепено станало [[вазал]] на Отоманската држава. По [[Битката на Косово|Битката кај Косово]], [[Лазар Хребељановиќ]] бил убиен и голем дел од Македонија паднала под турска окупација. На [[19 јануари]] [[1392|1392 година]] [[градот Скопје]] бил освоен, почнувајќи го [[Турско ропство|петвековното турско ропство]]. Околу [[XV век]] Македонија била приклучена во [[Румелиски Пашалак|Румелискиот Пашалак]]. Почнало процесот на [[Исламизацијата во Македонија|исламизација, особено во Западна Македонија]]. [[Битола|Градот Битола]], тогаш познат како ''Монастир'', станало административно седиште на [[Европска Турција|Европскиот дел на Турција]]. Македонскиот народ страдал поради дискриминацијата спрема [[Христијаните]] и данокот за плаќање. Постепено повеќе Македонци, незадоволни со турското ропство, почнале да се вооружуваат. Како резултат на тоа, околу крајот на XV век или почеток на [[XVI век]] почнало ајдутското движење. Самиот поим ајдут произлегува од [[Унгарски|унгарскиот збор]] ''hajduk''. Околу [[XVI век]], [[Кралството Унгарија (1526–1867)|Кралството Унгарија]] го употребиле поимот за да обележат нередовна пешадиска дивизија во нивната војска. Најверојатно за време на Турско-унгарската војна меѓу [[1521]]-[[1526|1526 година]], [[Отоманско Царство|Отоманската администрација]] почнале да го употребуваат зборот. Во турски документи тие биле познати како ''hajdut'' ({{Јаз|2=حیدود}}). Додека [[Словенски народи|словенскиот народ]] во [[Балканот]] ги употребиле зборовите ''ајдут/хайдут/хајдук.'' == Почеток и развој == {{multiple image|width=250|image2=Документ 1 - Мариовска Буна (1688-89)0001.tif||image3=Документ 2 - Мариовска Буна (1688-89)0001.tif||direction=vertical|caption4=Турски [[Ферман|фермани]] за втората Мариовска буна околу [[1688]]-[[1689|1689 година]].|image4=Документ 3 - Мариовска Буна (1688-89)0001.tif}} Најстариот изворен турски документ за ајдутите е извештај од [[Скопската каза|Скопската Каза]] во [[1502|1502 година]].<ref name=":1">{{Наведена книга|title=Историја на македонскиот народ|last=Чепреганов|first=Тодор|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=2008|location=[[Скопје]]|pages=153-154|author-link=Тодор Чепреганов}}</ref> Според извештајот, 6 ајдути биле фатени и обесени. Според Благоја Марковски, пред тоа имало ајдутски активности кај [[Дебарско|Дебарскиот регион]] околу [[1478|1478 година]].<ref name=":2">{{Наведена книга|url=https://www-ceeol-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/search/viewpdf?id=178364|title=Македонија, нејзината војска низ векови и учество на жената во одбранбеното организирање|last=Марковски|first=Благоја|publisher=Списание за општествена теорија и критика „Дијалог“|year=1997|location=[[Скопје]]|pages=89}}</ref> Додека според [[Тодор Чепреганов]], ајдутското движење почнало за време на [[Востание на Скендербег|востанието на Скендеберг]] во [[1443|1443 година]] кај [[Коџаџик]].<ref name=":1" /> Ајдутите биле организирани во дружини, составени најчесто од 20-30 борци, но понекогаш биле до 300 вооружени лица.{{Sfn|ПА I|2009|p=26}} На чело на ајдучката дружина стоел [[војвода]] или ''арамбаша''.{{Sfn|Апостолов|1972|p=127}} Претежно биле [[мажи]] но понекогаш имало и дружини предводени од [[жени]].<ref name=":2" /> Секој арамбаша имал помошник или „десна рака“ — ''бајрактар''. Се собирале на [[Ѓурѓовден]], односно околу [[пролетта]], а се растурале на [[Митровден]], т.е. [[ноември]].{{Sfn|ПА I|2009|p=26}} Во XVI век биле регистрирани првите напади од ајдучките дружини, претежно околу [[Осоговските Планини]] и [[Петрич]].<ref name=":1" /> Меѓу [[1564]]-[[1565|1565 година]] била организирана [[Мариовско-прилепска буна (1564-1565)|Мариовско-прилепската буна]] во [[Западна Македонија]].{{Sfn|ПА II|2009|p=825}} Најпознатиот македонски ајдут од XVI век е [[Доброта војвода|Доброта]] од [[Железница (Пиринско)|село Железница]], [[Пиринска Македонија]]. За време на [[Велигден]] Доброта ги нападнал [[Бег|турските бегови]] во околијата и им ги изгорел куќите. Освен Доброта, [[Чавдар Војвода]] од [[Лакавица (Штипско)|Лакавица]], [[Вардарска Македонија]] дејствувал во [[Штипско|Штипската околија]]. Чавдар е спомнат во песните на [[Русофилија|русофилот]] [[Христо Ботев]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Електронно издание "История на България"|last=Бакалов|first=Георги|last2=Милен Куманов|publisher=Труд, Сирма|year=2003|isbn=954528613X|location=София|language=bg|chapter=Чавдар Войвода (II половина на XVI в.)}}</ref> Истовремено бил активен и Лалуш. Најверојатно роден во штипско село по долината на [[Крива Лакавица|реката Крива Лакавица]]. Пред да формирал дружина, Лалуш дејствувал како бајрактар на Чавдар. Во XVI век, кај [[Прилепско]] и [[Битолско]] бил активен Толе војвода. Основал дружина со 20-30 доброволци од селата [[Пуста Река]], [[Арилево]] и [[Белушино]]. На [[3 ноември]] [[1573|1573 година]] го нападнале [[спахија]] Мехмед.<ref name=":3">{{Наведена книга|url=http://promacedonia.org/eg_sa/eg_sa_c.html|title=Българите през XVI век. По документи от наши и чужди архиви|last=Андреев|first=Стефан|publisher=Издателство на Отечествения фронт|year=1986|location=[[Софија]]|pages=219}}</ref> Ајдутското движење масовно се развило за време на [[XVII век]]. Во [[1618|1618 година]], Отоманската власт открила дека дел од [[Калуѓерка|калуѓерките]] во [[Лесновскиот манастир]] им помогнале на околиските ајдути.{{Sfn|Апостолов|1972|p=128-129}} На [[29 мај]] [[1627|1627 година]], ајдутот Нико од [[Ново Село (Негушко)|Ново Село, Берско]] бил поразен од околиските [[Аскерот|аскери]] и убиен.{{Sfn|Апостолски|1969|p=271}} Во [[1634|1634 година]], ајдутска дружина го убиле Јован од [[Могила]].<ref name=":4">{{Наведена книга|title=Диетот - крвнината во Македонија и на Балканскиот Полуостров за време на турското владеење|last=Матковски|first=Александар|publisher=[[МАНУ]]|year=1973|location=[[Скопје]]|pages=108|author-link=Александар Матковски}}</ref> Најпознатите ајдути од првата половина на XVII век биле Петре Дундар од [[Беранци]], Белче од [[Ѓавато (Битолско)|Ѓавато]] и Лошан, [[Влав]] од [[Магарево]]. Дундар дејствувал во [[Леринско]] со чета од 44 доброволци. Околу [[1633|1633 година]], во [[Летница (Косово)|село Летница]], Дундар нападнал турски трговец и лихвар. Поради тоа бил уапсан во [[јануари]] [[1634|1634 година]] и обесен [[1635|следната година]] во [[Битола]].{{Sfn|Апостолски|1969|p=271}} Белче Ѓаватски е познат по организирање на Ѓаватската Буна во [[1639|1639 година]]. Заедно со Митре, Никола, Илија и Голе го ослободиле селото.{{Sfn|ПА I|2009|p=228}} Буната траела меѓу [[1 јули|1]]-[[11 јули]] и завршила со смртта на Белчe.<ref name=":5">{{cite book|url=|title=Отпорот во Македонија во времето на турското владеење|last=Матковски|first=Александар|publisher=[[Мисла (Издавачка куќа)|Мисла]]|year=1983|isbn=|editor=|editor-link=|volume=3|location=[[Скопје]]|pages=76|doi=|quote=|authorlink=Александар Матковски|accessdate=|lang-hide=|lang=}}</ref> Освен [[Македонци|Македонците]] и [[Македонски Власи|Власите]] учествувале во ајдутското движење. Меѓу нив најпознат е Лошан од [[Магарево]]. Претходно бил дел од дружината на Дундар но во [[1640|1640 година]] основал своја дружина од 44 борци. Дејствувал кај битолскиот крај каде ограбувал [[муслимани]] и [[џамии]]. Во [[Леринско]] бил фатен и интерниран во [[Солун]], каде починал во [[1644|1644 година]]. Според [[Патопис|патописецот]] [[Евлија Челебија]], во [[1661|1661 година]] ајдутот Бабу Арамбаша со чета од 500 борци го нападнале [[Безистен (Битола)|Битолскиот безистен]] каде ограбил разна стока со вредност околу 70.000 [[Грош|гроша]].{{Sfn|Матковски|1972|p=139}} Најстарата документирана чета е на Никле Скоклев од [[Буково]]. Основана во [[1650-тите]], нејзиниот состав бил: {| class="wikitable" |+Состав на четата на Никле Скоклев{{Sfn|Матковски|1972|p=140-141}} !Број !Име !Функција !Место на раѓање !Околија !Забелешка |- |1 |Никле Скоклев |Арамбаша |[[Буково]] |[[Битолско]] |Обесен |- |2 |Јован Пејов |Бајрактар |[[Сопотница]] |[[Железник]] |Обесен |- |3 |Нестор |Ајдутин |[[Дихово]] |[[Битолско]] |Обесен |- |4 |Стојо |Ајдутин |[[Секирани]] |[[Битолско]] |Обесен |- |5 |Велче Божанов |Ајдутин |[[Герман (Леринско)|Герман]] |[[Леринско]] |Обесен |- |6 |Петко Стојанов |Ајдутин |[[Герман (Леринско)|Герман]] |[[Леринско]] |Обесен |- |7 |Божан |Ајдутин |[[Раково]] |[[Леринско]] |Непозната судбина |} == Активности во XVIII и XIX век == <ref>[https://www-ceeol-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/search/viewpdf?id=175047 <nowiki>[1]</nowiki>]</ref> [<nowiki/>[[Кузман Капидан (лик)|Кузман Капидан]]] [<nowiki/>[[Сирма Војвода]]] [<nowiki/>[[Корчо-војвода|Корчо Војвода]]] [<nowiki/>[[:bg:Герман_войвода|Герман Војвода]]] [<nowiki/>[[:bg:Сотир_Дамянович|Сотир Дамјановиќ]]] [<nowiki/>[[:bg:Ангел_Гацо|Ангел Гацо]]] [<nowiki/>[[:bg:Кръстьо_Бочар|Крсто Бочар]]] - [<nowiki/>[[:bg:Георги_Боковала|Георги Боковала]]] [<nowiki/>[[Иван Апостолов]]] [<nowiki/>[[:bg:Тодор_Банчев|Тодор Банчев]]] [<nowiki/>[[:bg:Трайчо_Барбаревски|Трајчо Барбервски]]] [<nowiki/>[[:bg:Иван_Богатинов_(Лъки)|Иван Богатинов]]] == Крај на ајдутското движење == == Ајдутски народни песни == == Личности == == Хронологија == {| class="wikitable" |+Хронолошки настани во ајдутското движење на Македонија !Датум !Настан !Навод |- |[[1443|1443 година]] |[[Ајдуци]] од [[Коџаџик]] му помогнале на [[Скендербег]] при [[Востание на Скендербег|неговото востание]]. |<ref name=":1" /> |- |[[1478|1478 година]] |Во [[Дебарско|Дебарскиот регион]] дејствувала ајдутска дружина. |<ref name=":2" /> |- |[[1502|1502 година]] |Шест ајдуци се уапсани и обесени во [[Скопската каза|Скопската Каза]] поради нивните дејности во [[Штипско]]. |{{Sfn|Апостолски|1969|p=270}} |- |[[1564|1564 година]] |Почеток на [[Мариовско-прилепска буна (1564-1565)|Мариовско-прилепска буна]]. |{{Sfn|Матковски|1970|p=87}} |- |[[1565|1565 година]] |Крај на буната. |{{Sfn|Матковски|1970|p=87}} |- |[[3 ноември]] [[1573|1573 година]] |Ајдутската дружина на Толе ја нападнале [[Спахија|спахијата]] Мехмед. |<ref name=":3" /> |- |[[12 ноември]] [[1575|1575 година]] |[[Отоманци|Отоманската власт]] објавиле [[ферман]] против ајдуците. |<ref name=":3" /> |- |[[1579|1579 година]] |Убиен е спахијата Меми од [[Битола]]. |<ref name=":3" /> |- |[[1591|1591 година]] |Сулејман бег во [[Црнобуки|село Црнобуки]] е убиен. |<ref name=":3" /> |- |[[1618|1618 година]] |[[Отоманци|Отоманската власт]] откриле ајдутски активности во [[Лесновскиот манастир]]. |{{Sfn|Матковски|1972|p=128-129}} |- |[[1622|1622 година]] |Ајдути од [[Могила]] го убиле [[Чифлиг|чифлигот]] на [[кадија]] Мехмеди. |{{Sfn|Апостолски|1969|p=273}} |- |[[29 мај]] [[1627|1627 година]] |Убиен е ајдутот Нико од [[Ново Село (Негушко)|Ново Село, Берско]] од [[Османлиска војска|околиските аскери]]. |{{Sfn|Апостолски|1969|p=271}} |- |[[1633|1633 година]] |Петре Дундар од [[Беранци]] со чета од 44 души го убиле трговецот Хаџи Хасан во [[Летница (Косово)|Летница]]. |{{Sfn|Апостолски|1969|p=271}} |- |[[јануари]] [[1634|1634 година]] |Осуден е Петре Дундар од Битолскиот [[Шеријат|шеријатски суд]]. |{{Sfn|Апостолски|1969|p=271}} |- |[[1634|1634 година]] |Ајдутска дружина го убиле Јован од [[Могила]]. |<ref name=":4" /> |- |[[1635|1635 година]] |Под наредба од властта, Дундар е обесен. |{{Sfn|Апостолски|1969|p=271}} |- |[[1636|1636 година]] |Најстариот податок за жена-ајдутин: Кира од [[Цапари|село Цапари]], [[Битолско]]. |{{Sfn|Апостолски|1969|p=272}} |- |[[јуни]] [[1638|1638 година]] |[[Отоманци|Отоманската власт]] откриле ајдутска дружина со 200 борци во [[Битолско]]. |{{Sfn|Апостолски|1969|p=272}} |- |[[1 јули]] [[1639|1639 година]] |Ајдутот Белче Ѓаватски организирал буна во [[Ѓавато (Битолско)|неговото родно село]]. |{{Sfn|ПА I|2009|p=228}} |- |[[11 јули]] [[1639|1639 година]] |Крај на буната со убиството на Белче. |<ref name=":5" /> |- |[[1640|1640 година]] |Лошан од [[Магарево]] основал чета со 44 борци и дејствувал во [[Леринско]]. |{{Sfn|Матковски|1972|p=138}} |- |[[1661|1661 година]] |Бабу војвода со чета од 500 борци ограбил 70.000 [[Грош|гроша]] од [[Безистен (Битола)|Битолскиот базистен]]. |{{Sfn|Матковски|1972|p=139}} |} == Наводи == {{Наводи|3}} == Библиографија == * {{Наведена книга|url=https://rastko.rs/files/books/4c2946e5bc923.pdf|title=Струмица и Струмичко низ историјата|last=Пандевски|first=Манол|publisher=Општински одбор на сојузот на здружението на борците од НОВ|year=1969|location=[[Струмица]]|ref=|author-link=Манол Пандевски}} * {{Наведена книга|url=http://www.promacedonia.org/mak_enc/encyclopaedia_macedonica_1.pdf|title=Македонска енциклопедија, том I|last=[[Македонска енциклопедија#Уредници на тематските области|Повеќе автори]]|publisher=[[МАНУ]]|year=2009|location=[[Скопје]]|ref={{harvid|ПА I|2009}}}} * {{Наведена книга|url=http://www.promacedonia.org/mak_enc/encyclopaedia_macedonica_2.pdf|title=Македонска енциклопедија, том II|last=[[Македонска енциклопедија#Уредници на тематските области|Повеќе автори]]|publisher=[[МАНУ]]|year=2009|location=[[Скопје]]|ref={{harvid|ПА II|2009}}}} * {{Наведена книга|url=https://www.zirm.mk/wp-content/uploads/2022/01/IST-1972.2.09-Matkovski-A.-Podatoci-za-nekoi-ajduti-vo-Makedonija-od-vtorata-polovina-na-XVll-vek.pdf|title=Податоци за некои ајдути од втората половина на XVII век во Македонија|last=Матковски|first=Александар|publisher=Здружение на историчари на Република Македонија|year=1972|location=[[Скопје]]|ref=|author-link=Александар Матковски}} * {{Наведена книга|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ24-25(1972-3)/GZ24-25.11.%20%D0%90%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2,%20%D0%90.%20-%20%D0%9E%D1%81%D0%B2%D1%80%D1%82%20%D0%B2%D1%80%D0%B7%20%D0%B0%D1%98%D0%B4%D1%83%D1%82%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B8%20%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%97%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%BE.pdf|title=Осврт врз ајдутството и арамиството во Злетовско|last=Апостолов|first=Александар|publisher=[[УКИМ]]|year=1972|location=[[Скопје]]|ref=|author-link=}} * {{Наведена книга|url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/54/%D0%A3%D1%88%D1%82%D0%B5_%D0%B5%D0%B4%D0%BD%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D0%91%D1%83%D0%BD%D0%B0_-_%D0%90.%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B80001.pdf|title=Уште една Мариовска Буна (1688/89 година)|last=Матковски|first=Александар|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1970|location=[[Скопје]]|ref=|author-link=Александар Матковски}} * {{Наведена книга|url=http://www.promacedonia.org/imnm1/imnm1_4.htm#3_3|title=Историја на македонскиот народ. Книга прва Од предисториското време до крајот на XVIII век|last=Апостолски|first=Михајло|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1969|location=[[Скопје]]|ref=|author-link=Михајло Апостолски}} * {{Наведена книга|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/016e67bc-7e07-42dc-bf61-1d2b3cf37070/content|title=Карпошевото востание: краток осврт на настаните сврзани за ова востание|last=Томоски|first=Томо|publisher=[[УКИМ]]|year=1965|location=[[Скопје]]|ref=|author-link=Томо Томоски (историчар)}} 9fiixo1lsx0vqfzipdibf86h0hl8tcs 5581620 5581616 2026-06-23T20:03:16Z Gurther 105215 5581620 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Naredba za ubistvo na Karpos.jpg|мини|336x336пкс|Наредба за убиството на [[Петар Карпош]] — најпознатиот македонски ајдут.]] '''Ајдутското движење во Македонија''' — најдолготрајната вооружена борба од [[македонскиот народ]] против [[Отоманското Царство]]. Траело од [[XV век]] до [[XIX век]] за време на [[Македонската преродба]]. Се појавило како отпор на [[Тимар|тимарскиот систем]] и подоцна [[Чифлиг|чифлигарскиот систем]]. На [[19 јануари]] [[1392|1392 година]] [[Скопје|градот Скопје]] паднал под [[Отоманско Царство|Отоманска окупација]], почнувајќи го [[Турско ропство|петвековното турско ропство]]. Дискриминација спрема [[Христијани|христијанското население]] и даноци за плаќање биле неповолни за [[македонскиот народ]]. Околу крајот на XV век или почеток на [[XVI век]] почнало ајдутското движење. Најстариот изворен податок за ајдутството потекнува од [[1502|1502 година]], каде истакнале дека 6 ајдути биле обесени во [[Скопската каза|Скопската Каза]]. Според Благоја Марковски, пред тоа имало ајдутски активности во [[Дебарско|Дебарскиот регион]] околу [[1478|1478 година]]. == Вовед == [[Отоманската војска]] за прв пат влегла во [[Европа]], поточно [[Балканскиот Полуостров]] кога ја окупирале [[Галиполе]]. Постепено се проширила војската во [[Тракија]] и [[Пловдив]] околу [[1369|1369 година]]. Под водство на Шахин-паша, [[1370|следната година]] ја окупирале [[Стара Планина]] и се запознале со [[Српско Царство|Српското Царство]], тогаш под делокруг на [[Стефан Урош V]]. Со [[Битка кај Марица|Битката кај Марица]] во [[1371|1371 година]], [[Волкашин|Крал Волкашин]] со неговата војска загинале. По борбата било основано [[Прилепско Кралство|Прилепското Кралство]], предводено од [[Крал Марко]]. Во текот на [[1380-ти|1380-тите]] кралството постепено станало [[вазал]] на Отоманската држава. По [[Битката на Косово|Битката кај Косово]], [[Лазар Хребељановиќ]] бил убиен и голем дел од Македонија паднала под турска окупација. На [[19 јануари]] [[1392|1392 година]] [[градот Скопје]] бил освоен, почнувајќи го [[Турско ропство|петвековното турско ропство]]. Околу [[XV век]] Македонија била приклучена во [[Румелиски Пашалак|Румелискиот Пашалак]]. Почнало процесот на [[Исламизацијата во Македонија|исламизација, особено во Западна Македонија]]. [[Битола|Градот Битола]], тогаш познат како ''Монастир'', станало административно седиште на [[Европска Турција|Европскиот дел на Турција]]. Македонскиот народ страдал поради дискриминацијата спрема [[Христијаните]] и данокот за плаќање. Постепено повеќе Македонци, незадоволни со турското ропство, почнале да се вооружуваат. Како резултат на тоа, околу крајот на XV век или почеток на [[XVI век]] почнало ајдутското движење. Самиот поим ајдут произлегува од [[Унгарски|унгарскиот збор]] ''hajduk''. Околу [[XVI век]], [[Кралството Унгарија (1526–1867)|Кралството Унгарија]] го употребиле поимот за да обележат нередовна пешадиска дивизија во нивната војска. Најверојатно за време на Турско-унгарската војна меѓу [[1521]]-[[1526|1526 година]], [[Отоманско Царство|Отоманската администрација]] почнале да го употребуваат зборот. Во турски документи тие биле познати како ''hajdut'' ({{Јаз|2=حیدود}}). Додека [[Словенски народи|словенскиот народ]] во [[Балканот]] ги употребиле зборовите ''ајдут/хайдут/хајдук.'' == Почеток и развој == {{multiple image|width=250|image2=Документ 1 - Мариовска Буна (1688-89)0001.tif||image3=Документ 2 - Мариовска Буна (1688-89)0001.tif||direction=vertical|caption4=Турски [[Ферман|фермани]] за втората Мариовска буна околу [[1688]]-[[1689|1689 година]].|image4=Документ 3 - Мариовска Буна (1688-89)0001.tif}} Најстариот изворен турски документ за ајдутите е извештај од [[Скопската каза|Скопската Каза]] во [[1502|1502 година]].<ref name=":1">{{Наведена книга|title=Историја на македонскиот народ|last=Чепреганов|first=Тодор|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=2008|location=[[Скопје]]|pages=153-154|author-link=Тодор Чепреганов}}</ref> Според извештајот, 6 ајдути биле фатени и обесени. Според Благоја Марковски, пред тоа имало ајдутски активности кај [[Дебарско|Дебарскиот регион]] околу [[1478|1478 година]].<ref name=":2">{{Наведена книга|url=https://www-ceeol-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/search/viewpdf?id=178364|title=Македонија, нејзината војска низ векови и учество на жената во одбранбеното организирање|last=Марковски|first=Благоја|publisher=Списание за општествена теорија и критика „Дијалог“|year=1997|location=[[Скопје]]|pages=89}}</ref> Додека според [[Тодор Чепреганов]], ајдутското движење почнало за време на [[Востание на Скендербег|востанието на Скендеберг]] во [[1443|1443 година]] кај [[Коџаџик]].<ref name=":1" /> Ајдутите биле организирани во дружини, составени најчесто од 20-30 борци, но понекогаш биле до 300 вооружени лица.{{Sfn|ПА I|2009|p=26}} На чело на ајдучката дружина стоел [[војвода]] или ''арамбаша''.{{Sfn|Апостолов|1972|p=127}} Претежно биле [[мажи]] но понекогаш имало и дружини предводени од [[жени]].<ref name=":2" /> Секој арамбаша имал помошник или „десна рака“ — ''бајрактар''. Се собирале на [[Ѓурѓовден]], односно околу [[пролетта]], а се растурале на [[Митровден]], т.е. [[ноември]].{{Sfn|ПА I|2009|p=26}} Во XVI век биле регистрирани првите напади од ајдучките дружини, претежно околу [[Осоговските Планини]] и [[Петрич]].<ref name=":1" /> Меѓу [[1564]]-[[1565|1565 година]] била организирана [[Мариовско-прилепска буна (1564-1565)|Мариовско-прилепската буна]] во [[Западна Македонија]].{{Sfn|ПА II|2009|p=825}} Најпознатиот македонски ајдут од XVI век е [[Доброта војвода|Доброта]] од [[Железница (Пиринско)|село Железница]], [[Пиринска Македонија]]. За време на [[Велигден]] Доброта ги нападнал [[Бег|турските бегови]] во околијата и им ги изгорел куќите. Освен Доброта, [[Чавдар Војвода]] од [[Лакавица (Штипско)|Лакавица]], [[Вардарска Македонија]] дејствувал во [[Штипско|Штипската околија]]. Чавдар е спомнат во песните на [[Русофилија|русофилот]] [[Христо Ботев]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Електронно издание "История на България"|last=Бакалов|first=Георги|last2=Милен Куманов|publisher=Труд, Сирма|year=2003|isbn=954528613X|location=София|language=bg|chapter=Чавдар Войвода (II половина на XVI в.)}}</ref> Истовремено бил активен и Лалуш. Најверојатно роден во штипско село по долината на [[Крива Лакавица|реката Крива Лакавица]]. Пред да формирал дружина, Лалуш дејствувал како бајрактар на Чавдар. Во XVI век, кај [[Прилепско]] и [[Битолско]] бил активен Толе војвода. Основал дружина со 20-30 доброволци од селата [[Пуста Река]], [[Арилево]] и [[Белушино]]. На [[3 ноември]] [[1573|1573 година]] го нападнале [[спахија]] Мехмед.<ref name=":3">{{Наведена книга|url=http://promacedonia.org/eg_sa/eg_sa_c.html|title=Българите през XVI век. По документи от наши и чужди архиви|last=Андреев|first=Стефан|publisher=Издателство на Отечествения фронт|year=1986|location=[[Софија]]|pages=219}}</ref> Ајдутското движење масовно се развило за време на [[XVII век]]. Во [[1618|1618 година]], Отоманската власт открила дека дел од [[Калуѓерка|калуѓерките]] во [[Лесновскиот манастир]] им помогнале на околиските ајдути.{{Sfn|Апостолов|1972|p=128-129}} На [[29 мај]] [[1627|1627 година]], ајдутот Нико од [[Ново Село (Негушко)|Ново Село, Берско]] бил поразен од околиските [[Аскерот|аскери]] и убиен.{{Sfn|Апостолски|1969|p=271}} Во [[1634|1634 година]], ајдутска дружина го убиле Јован од [[Могила]].<ref name=":4">{{Наведена книга|title=Диетот - крвнината во Македонија и на Балканскиот Полуостров за време на турското владеење|last=Матковски|first=Александар|publisher=[[МАНУ]]|year=1973|location=[[Скопје]]|pages=108|author-link=Александар Матковски}}</ref> Најпознатите ајдути од првата половина на XVII век биле Петре Дундар од [[Беранци]], Белче од [[Ѓавато (Битолско)|Ѓавато]] и Лошан, [[Влав]] од [[Магарево]]. Дундар дејствувал во [[Леринско]] со чета од 44 доброволци. Околу [[1633|1633 година]], во [[Летница (Косово)|село Летница]], Дундар нападнал турски трговец и лихвар. Поради тоа бил уапсан во [[јануари]] [[1634|1634 година]] и обесен [[1635|следната година]] во [[Битола]].{{Sfn|Апостолски|1969|p=271}} Белче Ѓаватски е познат по организирање на Ѓаватската Буна во [[1639|1639 година]]. Заедно со Митре, Никола, Илија и Голе го ослободиле селото.{{Sfn|ПА I|2009|p=228}} Буната траела меѓу [[1 јули|1]]-[[11 јули]] и завршила со смртта на Белчe.<ref name=":5">{{cite book|url=|title=Отпорот во Македонија во времето на турското владеење|last=Матковски|first=Александар|publisher=[[Мисла (Издавачка куќа)|Мисла]]|year=1983|isbn=|editor=|editor-link=|volume=3|location=[[Скопје]]|pages=76|doi=|quote=|authorlink=Александар Матковски|accessdate=|lang-hide=|lang=}}</ref> Освен [[Македонци|Македонците]] и [[Македонски Власи|Власите]] учествувале во ајдутското движење. Меѓу нив најпознат е Лошан од [[Магарево]]. Претходно бил дел од дружината на Дундар но во [[1640|1640 година]] основал своја дружина од 44 борци. Дејствувал кај битолскиот крај каде ограбувал [[муслимани]] и [[џамии]]. Во [[Леринско]] бил фатен и интерниран во [[Солун]], каде починал во [[1644|1644 година]]. Според [[Патопис|патописецот]] [[Евлија Челебија]], во [[1661|1661 година]] ајдутот Бабу Арамбаша со чета од 500 борци го нападнале [[Безистен (Битола)|Битолскиот безистен]] каде ограбил разна стока со вредност околу 70.000 [[Грош|гроша]].{{Sfn|Матковски|1972|p=139}} Најстарата документирана чета е на Никле Скоклев од [[Буково]]. Основана во [[1650-тите]], нејзиниот состав бил: {| class="wikitable" |+Состав на четата на Никле Скоклев{{Sfn|Матковски|1972|p=140-141}} !Број !Име !Функција !Место на раѓање !Околија !Забелешка |- |1 |Никле Скоклев |Арамбаша |[[Буково]] |[[Битолско]] |Обесен |- |2 |Јован Пејов |Бајрактар |[[Сопотница]] |[[Железник]] |Обесен |- |3 |Нестор |Ајдутин |[[Дихово]] |[[Битолско]] |Обесен |- |4 |Стојо |Ајдутин |[[Секирани]] |[[Битолско]] |Обесен |- |5 |Велче Божанов |Ајдутин |[[Герман (Леринско)|Герман]] |[[Леринско]] |Обесен |- |6 |Петко Стојанов |Ајдутин |[[Герман (Леринско)|Герман]] |[[Леринско]] |Обесен |- |7 |Божан |Ајдутин |[[Раково]] |[[Леринско]] |Непозната судбина |} == Активности во XVIII и XIX век == <ref>[https://www-ceeol-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/search/viewpdf?id=175047 <nowiki>[1]</nowiki>]</ref> [<nowiki/>[[Кузман Капидан (лик)|Кузман Капидан]]] [<nowiki/>[[Сирма Војвода]]] [<nowiki/>[[Корчо-војвода|Корчо Војвода]]] [<nowiki/>[[:bg:Герман_войвода|Герман Војвода]]] [<nowiki/>[[:bg:Сотир_Дамянович|Сотир Дамјановиќ]]] [<nowiki/>[[:bg:Ангел_Гацо|Ангел Гацо]]] [<nowiki/>[[:bg:Кръстьо_Бочар|Крсто Бочар]]] - [<nowiki/>[[:bg:Георги_Боковала|Георги Боковала]]] [<nowiki/>[[Иван Апостолов]]] [<nowiki/>[[:bg:Тодор_Банчев|Тодор Банчев]]] [<nowiki/>[[:bg:Трайчо_Барбаревски|Трајчо Барбервски]]] [<nowiki/>[[:bg:Иван_Богатинов_(Лъки)|Иван Богатинов]]] == Крај на ајдутското движење == == Ајдутски народни песни == == Личности == == Хронологија == {| class="wikitable" |+Хронолошки настани во ајдутското движење на Македонија !Датум !Настан !Навод |- |[[1443|1443 година]] |[[Ајдуци]] од [[Коџаџик]] му помогнале на [[Скендербег]] при [[Востание на Скендербег|неговото востание]]. |<ref name=":1" /> |- |[[1478|1478 година]] |Во [[Дебарско|Дебарскиот регион]] дејствувала ајдутска дружина. |<ref name=":2" /> |- |[[1502|1502 година]] |Шест ајдуци се уапсани и обесени во [[Скопската каза|Скопската Каза]] поради нивните дејности во [[Штипско]]. |{{Sfn|Апостолски|1969|p=270}} |- |[[1564|1564 година]] |Почеток на [[Мариовско-прилепска буна (1564-1565)|Мариовско-прилепска буна]]. |{{Sfn|Матковски|1970|p=87}} |- |[[1565|1565 година]] |Крај на буната. |{{Sfn|Матковски|1970|p=87}} |- |[[3 ноември]] [[1573|1573 година]] |Ајдутската дружина на Толе ја нападнале [[Спахија|спахијата]] Мехмед. |<ref name=":3" /> |- |[[12 ноември]] [[1575|1575 година]] |[[Отоманци|Отоманската власт]] објавиле [[ферман]] против ајдуците. |<ref name=":3" /> |- |[[1579|1579 година]] |Убиен е спахијата Меми од [[Битола]]. |<ref name=":3" /> |- |[[1591|1591 година]] |Сулејман бег во [[Црнобуки|село Црнобуки]] е убиен. |<ref name=":3" /> |- |[[1618|1618 година]] |[[Отоманци|Отоманската власт]] откриле ајдутски активности во [[Лесновскиот манастир]]. |{{Sfn|Матковски|1972|p=128-129}} |- |[[1622|1622 година]] |Ајдути од [[Могила]] го убиле [[Чифлиг|чифлигот]] на [[кадија]] Мехмеди. |{{Sfn|Апостолски|1969|p=273}} |- |[[29 мај]] [[1627|1627 година]] |Убиен е ајдутот Нико од [[Ново Село (Негушко)|Ново Село, Берско]] од [[Османлиска војска|околиските аскери]]. |{{Sfn|Апостолски|1969|p=271}} |- |[[1633|1633 година]] |Петре Дундар од [[Беранци]] со чета од 44 души го убиле трговецот Хаџи Хасан во [[Летница (Косово)|Летница]]. |{{Sfn|Апостолски|1969|p=271}} |- |[[јануари]] [[1634|1634 година]] |Осуден е Петре Дундар од Битолскиот [[Шеријат|шеријатски суд]]. |{{Sfn|Апостолски|1969|p=271}} |- |[[1634|1634 година]] |Ајдутска дружина го убиле Јован од [[Могила]]. |<ref name=":4" /> |- |[[1635|1635 година]] |Под наредба од властта, Дундар е обесен. |{{Sfn|Апостолски|1969|p=271}} |- |[[1636|1636 година]] |Најстариот податок за жена-ајдутин: Кира од [[Цапари|село Цапари]], [[Битолско]]. |{{Sfn|Апостолски|1969|p=272}} |- |[[јуни]] [[1638|1638 година]] |[[Отоманци|Отоманската власт]] откриле ајдутска дружина со 200 борци во [[Битолско]]. |{{Sfn|Апостолски|1969|p=272}} |- |[[1 јули]] [[1639|1639 година]] |Ајдутот Белче Ѓаватски организирал буна во [[Ѓавато (Битолско)|неговото родно село]]. |{{Sfn|ПА I|2009|p=228}} |- |[[11 јули]] [[1639|1639 година]] |Крај на буната со убиството на Белче. |<ref name=":5" /> |- |[[1639|1639 година]] |Според пожалби од [[Историја на Евреите во Битола|Битолските Евреи]], Дуде Јованов од [[Трново (Битолско)|Трново]] киднаприл тројца Евреи. | |- |[[1640|1640 година]] |Лошан од [[Магарево]] основал чета со 44 борци и дејствувал во [[Леринско]]. |{{Sfn|Матковски|1972|p=138}} |- |[[1644|1644 година]] |Дуде војвода од [[Загоричани]] е обесен по наредба од Битолскиот шеријатски суд. | |- |[[14 јули]] [[1646|1646 година]] |Митан Тане од [[Долна Чарлија]] со неговата чета го ограбиле [[Битолски безистен|Битолскиот безистен]]. |{{Sfn|ПА I|2009|p=26}} |- |[[јуни]] [[1651|1651 година]] |Поради неговиот напад, Митан Тане е обесен по наредба од Битолскиот шеријатски суд. | |- |[[1657|1657 година]] |Киро војвода од [[Свети Тодор (Леринско)|Свети Тодор]] е обесен. | |- |[[1658|1658 година]] |Димо војвода од [[Магарево]] е обесен. | |- |[[1661|1661 година]] |Бабу војвода со чета од 500 борци ограбил 70.000 [[Грош|гроша]] од [[Безистен (Битола)|Битолскиот безистен]]. |{{Sfn|Матковски|1972|p=139}} |- |[[1662]]-[[1664|1664 година]] |Поради Ајдутите: селани од [[Кокре]], [[Галиште]], [[Дуње]], [[Кален]] и други се раселиле. |{{Sfn|Матковски|1970|p=90}} |- |[[1666|1666 година]] |Незадоволен со [[Исламизацијата во Македонија|исламизацијата]], Богдан војвода од [[Јакоруда]] организирал бунт против Пехливан Ќопрулу | |- |[[1669|1669 година]] |Богдан војвода успешно ги ослободил селата [[Смолево (Бугарија)|Иланско]] и [[Јакоруда]]. | |- |[[1670|1670 година]] |Крај на Богдановиот бунт со неговиот смрт. | |- |[[1670|1670 година]] |Ајдутите го убиле собичарот на данок во Битолската околија. | |- |[[1676|1676 година]] |Борци го убиле собирачот на џелеб во Битолската околија. | |- |[[декември]] [[1682|1682 година]] |Султанот издадол [[ферман]] каде истакнал дека ајдутите биле организирани во 4 [[Бригада|булуки]]. | |- |[[1683|1683 година]] |Ајдутот Михо Трпко од [[Лесковец]] е обесен по наредба од Битолскиот шеријатски суд. | |- |[[1685|1685 година]] |Степан Јанев со неговата чета дејствувал низ [[Јужна Македонија]]. | |- |[[август]] [[1686|1686 година]] |Султанот издадол [[ферман]] каде истакнал дека поради ајдутите неможело да се развие [[Земјоделие|земјоделието]] во Битолско | |- |[[1687|1687 година]] |Предаден од [[Македонски Турци|турското население]], Јанев е обесен по наредба од Битолскиот шеријатски суд. | |- |[[1689|1689 година]] |Ајдутите го нападнале чифлигарот Бозаџи-Зеде од [[Долна Чарлија]]. | |- |[[април]] [[1690|1690 година]] |Султанот издадол [[ферман]] против ајдутите во [[Струмичко]]. |{{Sfn|Пандевски|1969|p=121}} |- | | | |- | | | |- | | | |- |[[1791|1791 година]] |[[Сирма Војвода|Легедарната Сирма]] од [[Тресонче]] основала дружина од 70 борци на [[Ѓурѓовден]]. |{{Sfn|ПА II|2009|p=1364}} |- |[[1854|1854 година]] |Румена војвода со 170 борци ја нападнале [[Турци|Турската војска]] кај [[Деве Баир]]. |{{Sfn|ПА II|2009|p=1102}} |} == Наводи == {{Наводи|3}} == Библиографија == * {{Наведена книга|url=https://rastko.rs/files/books/4c2946e5bc923.pdf|title=Струмица и Струмичко низ историјата|last=Пандевски|first=Манол|publisher=Општински одбор на сојузот на здружението на борците од НОВ|year=1969|location=[[Струмица]]|ref=|author-link=Манол Пандевски}} * {{Наведена книга|url=http://www.promacedonia.org/mak_enc/encyclopaedia_macedonica_1.pdf|title=Македонска енциклопедија, том I|last=[[Македонска енциклопедија#Уредници на тематските области|Повеќе автори]]|publisher=[[МАНУ]]|year=2009|location=[[Скопје]]|ref={{harvid|ПА I|2009}}}} * {{Наведена книга|url=http://www.promacedonia.org/mak_enc/encyclopaedia_macedonica_2.pdf|title=Македонска енциклопедија, том II|last=[[Македонска енциклопедија#Уредници на тематските области|Повеќе автори]]|publisher=[[МАНУ]]|year=2009|location=[[Скопје]]|ref={{harvid|ПА II|2009}}}} * {{Наведена книга|url=https://www.zirm.mk/wp-content/uploads/2022/01/IST-1972.2.09-Matkovski-A.-Podatoci-za-nekoi-ajduti-vo-Makedonija-od-vtorata-polovina-na-XVll-vek.pdf|title=Податоци за некои ајдути од втората половина на XVII век во Македонија|last=Матковски|first=Александар|publisher=Здружение на историчари на Република Македонија|year=1972|location=[[Скопје]]|ref=|author-link=Александар Матковски}} * {{Наведена книга|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ24-25(1972-3)/GZ24-25.11.%20%D0%90%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2,%20%D0%90.%20-%20%D0%9E%D1%81%D0%B2%D1%80%D1%82%20%D0%B2%D1%80%D0%B7%20%D0%B0%D1%98%D0%B4%D1%83%D1%82%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B8%20%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%97%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%BE.pdf|title=Осврт врз ајдутството и арамиството во Злетовско|last=Апостолов|first=Александар|publisher=[[УКИМ]]|year=1972|location=[[Скопје]]|ref=|author-link=}} * {{Наведена книга|url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/54/%D0%A3%D1%88%D1%82%D0%B5_%D0%B5%D0%B4%D0%BD%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D0%91%D1%83%D0%BD%D0%B0_-_%D0%90.%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B80001.pdf|title=Уште една Мариовска Буна (1688/89 година)|last=Матковски|first=Александар|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1970|location=[[Скопје]]|ref=|author-link=Александар Матковски}} * {{Наведена книга|url=http://www.promacedonia.org/imnm1/imnm1_4.htm#3_3|title=Историја на македонскиот народ. Книга прва Од предисториското време до крајот на XVIII век|last=Апостолски|first=Михајло|publisher=[[Институт за национална историја]]|year=1969|location=[[Скопје]]|ref=|author-link=Михајло Апостолски}} * {{Наведена книга|url=https://repository.ukim.mk/server/api/core/bitstreams/016e67bc-7e07-42dc-bf61-1d2b3cf37070/content|title=Карпошевото востание: краток осврт на настаните сврзани за ова востание|last=Томоски|first=Томо|publisher=[[УКИМ]]|year=1965|location=[[Скопје]]|ref=|author-link=Томо Томоски (историчар)}} 51crevzznmejht6np1wkom2dfafhnrr 0 1381582 5581761 5478538 2026-06-24T06:35:05Z Bjankuloski06 332 [[ВП:КМ|КМ]]: [[Категорија:Митрополити на Вселенската патријаршија]] → [[Категорија:Митрополити на Цариградската патријаршија]] 5581761 wikitext text/x-wiki {{Infobox Christian leader | name = Мелетиј | image = | caption = | title = Митрополит Охридски | enthroned = 1860 | ended = 1880 | predecessor = [[Јоаникиј Преспански и Охридски|Јоаникиј]] | successor = [[Александар Тријандафилидис|Александар]] | birth_name = | birth_date = {{околу|1814}} | birth_place = [[Арнавуткој]], [[Цариград]], [[Отоманско Царство]] | death_date = 23 февруари 1892 | death_place = [[Атина]], [[Кралство Грција]] | buried = | religion = [[Православие]] | signature = }} '''Мелетиј''' бил охридски митрополит на [[Цариградска патријаршија|Цариградската патријаршија]]. == Биографија == Мелетиј бил роден околу 1814 година, во цариградскиот кварт [[Арнавуткој]], а потекнувал од градот Михањона во околината на Кизик во Мала Азија. За него Кузман Шапкарев запишал: „Мелетиј, родум Грк од цариградското предградие Арнауткој, човек неук, но личен и претставителен; а, од друга страна, лукав и злобен како вистински фанариот, дојде за прв пат во нашиот град и епархијата заедно со Охридскиот митрополит Дионисиј како негов протосингел, кој во случај на отсуство на митрополитот, управуваше наместо него со митрополиските работи или како негов намесник го претставуваше во Ресен или во Крушево, каде поминуваше подолго време. Во последните години од престојот на Дионисиј во Охрид, Мелетиј беше издигнат во епископски чин со титула Велички епископ... Во времето на своето протосингелство во Охридската епархија, Мелетиј освен блудничкиот живот, за кој сметам дека е излишно да го изложувам подетално, претставуваше олицетворение на вистински „крџалија“ – го малтретираше и ограбуваше народот, му ја земаше покуќнината, доколку некој не беше во можност да му ја плати справедливата или несправедливата владичнина. За венчавка бараше и земаше неверојатни суми, само ако би се појавило некакво помалку или повеќе сомнително сродство. Инаку, исто така беше нечовечен и безмилостив злотвор и предавник, со еден збор вистински злобен човек... По издигнувањето во епископски чин, Мелетиј започна со интриги и против својот старец Дионисиј, поради што беше преместен во Босна, каде што ја извршуваше должноста на Зворнички митрополит...“ Така, согласно со сведоштвото на Шапкарев, Мелетиј бил безкрупулозна личност, а го искористил отсуството на Дионисиј за да прави сплетки и против него, што резултирало со негово отстранување од Охрид. === Охридски митрополит === Патријархот Кирил VII Константинополски со одлука од 11 јануари 1860 година за архијереј на Охридската епархија го поставил епископот Мелетиј Велички, кој цели 10 години бил протосингел на митрополитот Дионисиј. На 28 февруари 1860 година, Мелетиј пристигнал во Цариград и ја зазел митрополитската катедра во Охрид и покрај силното противење на локалното население.<ref name=":0">{{Наведено списание|last=Недески|first=Виктор|date=2022|title=Црковните прилики во Охридската епархија во втората половина на XIX век|url=https://repository.ukim.mk/bitstream/20.500.12188/25404/1/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%20%D0%9D%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%20-%20%D0%A6%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%B5%20%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%B5%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B8%D1%98%D0%B0%20%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20XIX%20%D0%B2%D0%B5%D0%BA.pdf|journal=Зборник на трудови: 70 години Завод и музеј-Струмица|pages=101-109}}</ref> Мелетиј пристигнал во својата епархија на 1 април 1860 година, но не отишол во [[Охрид]], туку останал во [[Крушево]]. Кога разбрале за изборот и доаѓањето на Мелетиј во епархијата, селаните од охридската околија ги предупредиле охридските првенци дека ако го примат Мелетиј во градот, ќе дојдат ноќе и ќе ја запалат зградата на митрополијата заедно со митрополитот. Наоѓајќи се во вакви околности, охриѓани организирале сеопшто собрание на кое била донесена одлука учителот [[Јанаки Стрезов]] да напише протестно писмо против владиката, кое веднаш било потпишано од 4-5 илјади души, и да биде испратен еден градски старешина за да го предупреди Мелетиј да не доаѓа во Охрид. И покрај ваквите реакции, на 9 април 1860 година, Мелетиј со придружба од 10 стражари се упатил во Охрид, каде што бил пречекан од гркоманите во градот. Но, по наредба на градските првенци, свештениците не излегле да го пречекаат. По негова заповед, на Томина недела (17 април 1860 година) сите свештеници биле повикани да богослужат во соборниот храм „Свети Климент“ во Охрид. Но, на овој повик одговориле само двајца свештенции. На богослужбата присуствувале гркоманите, турските стражари и доста ученици и деца. Штом Мелетиј почнал да ја чита патријаршиската одлука за неговото поставување, следела бурна реакција од учениците кои го изјавувале своето незадоволство од неговиот избор.<ref name=":0" /> Најенергичен противник на Мелетиј бил учителот [[Димитар Миладинов]] со кого соработувале и неговите колеги Јанаки Стрезов и [[Кузман Шапкарев]]. Поддржувачи, пак, на Мелетиј во Охрид биле првенците Стефан Димитриев Владиков (незаконски син и наследник на митрополитот Калиник) и Анастас Зарче. Преку различни интриги и со помошта на битолскиот митрополит Венедикт, Мелетиј успеал да издејствува на 16 февруари 1861 година, Димитриј Миладинов да биде уапсен и испратен во Цариград. Но, охриѓани не се исплашиле од интригите на митрополитот, а оваа негова постапка довела до уште поголема омраза на народот кон него. Веројатно поради тоа, тој претпочитал да поминува повеќе време во Ресен отколку во Охрид. Во борбата против грцизмот и Мелетиј, особено се истакнал Григор Прличев. Судирот на населението со Мелетиј кулминирал во 1867 година, кога на 10 јули во [[Црква „Успение на Пресвета Богородица“ - Охрид|храмот „Пресвета Богородица Каменско“]] било свикано големо народно собрание, кое решило да престане да се споменува името на Мелетиј во богослужбите. Во таа прилика биле повикани и сите градски свештеници на кои категорично им било кажано: „Ако сте со нас, не спомнувајте го Мелетиј“. Со генерално епархиско барање охриѓани покренале иницијатива пред султанот за обновување на Охридската архиепископија. Ова свое решение им го соопштиле и на народните претставници во османлиската престолнина. Од овие претставници добиле одговор преку писмо од 19 јули 1866 година, во кое стоело дека целосно го поддржуваат барањето за востановување на Охридската архиепископија како автокефална црква.<ref name=":0" /> На 28 октомври 1867 г. охриѓани испратиле едно опширно изложување до константинополскиот патријарх и до неговиот синод, со кое се барало возобновување на древната Охридска архиепископија. Ова изложување било проследено со многу печати и потписи како лични така и од црковните управи и еснафите од Охрид и Охридско, Струшко, Ресенско и Преспанско. За жал, Великата порта и Константинополската патријаршија не посветиле посебно внимание на овие барања, како и на протестите на населението од Охридско-преспанската епархија и не го отстраниле Мелетиј. Затоа, на 24 август 1869 година, охриѓани официјално ја прогласиле својата народна црковно-училишна општина, за чиј претседател го избрале свештеникот Василиј Касапов. Под управа на оваа општина се нашле сите градски храмови, па Мелетиј бил принуден да направи параклис во домот на поп Масин. Свештеникот Василиј бил најучен и најитар меѓу свештениците и успешно управувал со општината сè до својата смрт во 1874 година.<ref name=":0" /> Позицијата на Мелетиј во Охрид особено се влошила по создавањето на [[Бугарска егзархија|Егзархијата]]. Така, на 24 септември 1872 година архимандрит [[Натанаил Кучевишки|Натанаил Богданов]] од скопското село Кучевиште бил ракоположен од егзархот Антим I за прв митрополит на Егзархијата во Охрид.<ref name=":0" /> Но, сепак, тој го добил државното потврдување на овој избор со берат дури во 1874 година, бидејќи Охридската епархија не била помеѓу посочените епархии во ферманот за создавање на Егзархијата од 1870 година. По спроведеното гласање во 1874 година во Охрид и околината, оваа епархија е присоединета кон Егзархијата, откако 9387 христијани се изјасниле дека сакаат епархијата да се приклучи кон Егзархијата, а само 139 христијани гласале против и сакале да останат под јурисдикција на Константинополската патријаршија. Истата година за егзархиски митрополит во Охрид бил потврден Натанаил Охридски, кој со големо народно празнување бил пречекан во Охрид. Но, интригите на Мелетиј продолжиле и понатаму , па тој успеал да издејствува пред османлиската власт, [[Црква „Пресвета Богородица Перивлепта“ - Охрид|соборната црква Свети Клиемент]] во Охрид, [[Свети Наум (манастир)|манастирот Свети Наум]] и [[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Ресен|црквата во Ресен]] да останат под негова управа и покрај жестоките противења на народот. Но, откако со поткуп го придобиле на своја страна битолскиот мутесарифин, охриѓани успеале да ја стават под власта на Егзархијата црквата Свети Климент, а останатите две цркви уште долго останале под управа на Мелетиј и патријаршистите. На Мелетиј во Охрид му бил отстапен [[Црква „Мали Свети Врачи“|храмот Свети Врачи]] во кој продолжиле да богослужуваат малубројните приврзаници на Патријаршијата. Интригите на Мелетиј продолжиле и понатака, па така во овој период повеќемина охриѓани, меѓу кои и [[Григор Прличев]], биле осудени по обвинение дека се приврзаници на идејата за [[Панславизам|панславизмот]] и биле затворени.<ref name=":0" /> Во меѓувреме, по формирањето на Охридската егзархиска епархија, од 1872 година Мелетиј се преместил во Крушево, кое станало седиште на патријаршиската епархија. Официјално бил на чело на Охридската епархија сè до 1879 година. На 11 април 1880 година, бил поставен за архиереј во Стагиската епархија. По него, Патријаршијата продолжила да поставува свои митрополити „Преспански и Охридски“, сè до поделбата на Македонија со Балканските војни. Но, седиштето на патријаршиската епархија било засекогаш преместено од Охрид во Крушево, а оваа епархија која практично останала без паства, била неатрактивна за архијереите кои не се задржувале долго на оваа катедра.<ref name=":0" /> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Митрополити на Цариградската патријаршија]] tfufs7w7ricfyjwia64s9wnpi41q4hu 4 1382862 5581495 5578768 2026-06-23T12:47:15Z Jtasevski123 69538 5581495 wikitext text/x-wiki Во текот на 2026 година се одредени уредувачки денови на следните теми: [[Категорија:Википедија:Уредувачки денови 2026]] === Јануари === # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Современи граници на Русија|Современи граници на Русија]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Уметноста во 1700 и 1710-тите|Уметноста во 1700 и 1710-тите]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Дела од Џоакино Росини|Дела од Џоакино Росини]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Места во Лондон|Места во Лондон]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Добитници на Тјуринговата награда|Добитници на Тјуринговата награда]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Видови баракуди|Видови баракуди]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Нобеловци во 2025 година|Нобеловци во 2025 година]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Книжевноста во 1900 и 1910-тите|Книжевноста во 1900 и 1910-тите]]; и # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Дела на Виктор Иго|Дела на Виктор Иго]]; ;Учесници во јануари {| class=wikitable |- ! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Современи граници на Русија || [[Корисник:19user99|19user99]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2) || 5 нови статии |- | 2. || Уметноста во 1700 и 1710-тите || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2) || 5 подобрени статии |- | 3. || Дела од Џоакино Росини ||[[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:19user99|19user99]] (4) || 9 нови статии |- | 4. || Места во Лондон || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:19user99|19user99]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (4) || 6 нови статии |- | 5. || Добитници на Тјуринговата награда || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:izabelaa pesovaa|izabelaa pesovaa]], [[Корисник:19user99|19user99]] (4) || 5 нови статии |- | 6. || Видови баракуди || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:19user99|19user99]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (3) || 9 нови статии |- | 7. || Нобеловци во 2025 година || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2) || 3 нови статии |- | 8. || Книжевноста во 1900 и 1910-тите || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:19user99|19user99]] (4) || 4 подобрени статии |- | 9. || Дела на Виктор Иго || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:19user99|19user99]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (5) || 6 нови статии |- |} === Февруари === # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Видови нане|Видови нане]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Дела од Бертолт Брехт|Дела од Бертолт Брехт]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Добитници на Прицкеровата награда|Добитници на Прицкеровата награда]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Уметноста во 1720 и 1730-тите|Уметноста во 1720 и 1730-тите]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Острови во Хрватска|Острови во Хрватска]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Венци на Јужните Варовнички Алпи|Венци на Јужните Варовнички Алпи]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Книжевноста во 1920 и 1930-тите|Книжевноста во 1920 и 1930-тите]]; и # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Носители на Филдсовиот медал|Носители на Филдсовиот медал]]; ;Учесници во февруари {| class=wikitable |- ! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Видови нане || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:19user99|19user99]], [[Корисник:XavieraMars|XavieraMars]] (8) || 16 нови статии |- | 2. || Дела од Бертолт Брехт || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (4) || 22 нови статии |- | 3. || Носители на Прицкеровата награда || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (3)|| 4 нови статии |- | 4. || Уметноста во 1720 и 1730-тите || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (3) || 6 подобрени статии |- | 5. || Острови во Хрватска || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Teodor Efremovski|Teodor Efremovski]], [[Корисник:Doni12345|Doni12345]], [[Корисник:Kirca 08|Kirca 08]], [[Корисник:Tatabitovska007|Tatabitovska007]], [[Корисник:Baek147|Baek147]], [[Корисник:Anjadonevska|Anjadonevska]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:Stojnaa|Stojnaa]], [[Корисник:gorandonevski|gorandonevski]], [[Корисник:XavieraMars|XavieraMars]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]] (14) || 52 нови статии |- | 6. ||Венци на Јужните Варовнички Алпи || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2) || 11 нови статии |- | 7. ||Книжевноста во 1920 и 1930-тите || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (3) || 3 подобрени статии |- | 8. ||Носители на Филдсовиот медал || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]] (2) || 4 нови статии |- |} === Март === # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Видови кокичиња|Видови кокичиња]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Региони во Буркина Фасо|Региони во Буркина Фасо]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Уметноста во 1700 и 1710-тите|Уметноста во 1700 и 1710-тите]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Населени места во Велике Лашче|Населени места во Велике Лашче]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Претседатели на Кралското друштво|Претседатели на Кралското друштво]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Книжевноста во 1900 и 1910-тите|Книжевноста во 1900 и 1910-тите]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Национални паркови во Русија|Национални паркови во Русија]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Постоечки британски војводства|Постоечки британски војводства]]; и # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Дела на Жил Верн|Дела на Жил Верн]]; ;Учесници во март {| class=wikitable |- ! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Видови кокичиња || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (5) || 6 нови статии |- | 2. || Региони во Буркина Фасо || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2) || 7 нови статии |- | 3. || Уметноста во 1700 и 1710-тите || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2)|| 2 подобрени статии |- | 4. || Населени места во Велике Лашче || [[Корисник:Martinapodgorec|Martinapodgorec]], [[Корисник:EliiPodgorec|EliiPodgorec]], [[Корисник:ЉубицаВидоеПодгорец|ЉубицаВидоеПодгорец]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:Борјан Атанасов Песталоци|Борјан Атанасов Песталоци]], [[Корисник:GorjanaPestaloci|GorjanaPestaloci]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Natalijapodgorec|Natalijapodgorec]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:LidijaGPodgorec|LidijaGPodgorec]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (12) || 23 нови статии |- | 5. || Претседатели на Кралското друштво || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Меглен Јосип Броз Тито|Меглен Јосип Броз Тито]] (4) || 4 нови статии |- | 6. || Книжевноста во 1900 и 1910-тите || немаше учесници || 0 подобрени статии |- | 7. || Национални паркови во Русија || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (5) || 21 нова статија |- | 8. || Постоечки британски војводства || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (3) || 3 нови статии |- | 9. || Дела на Жил Верн || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (3) || 4 нови статии |- |} === Април === # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Именувани сафири|Именувани сафири]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Роми|Роми]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Слики на Алфред Сисли|Слики на Алфред Сисли]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Книжевноста во 1940 и 1950-тите|Книжевноста во 1940 и 1950-тите]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Претседатели на Американското ботаничко друштво|Претседатели на Американското ботаничко друштво]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Дела од Џорџ Орвел|Дела од Џорџ Орвел]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Добитници на Букеровата награда|Добитници на Букеровата награда]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Уметноста во 1740 и 1750-тите|Уметноста во 1740 и 1750-тите]]; и # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Џез|Џез]]; ;Учесници во април {| class=wikitable |- ! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Именувани сафири || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Stojnaa|Stojnaa]], [[Корисник:Baek147|Baek147]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Gorandonevski|Gorandonevski]], [[Корисник:Anjadonevska|Anjadonevska]], [[Корисник:Doni12345|Doni12345]], [[Корисник:Tatabitovska007|Tatabitovska007]] (9) || 12 нови статии |- | 2. || Роми || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:DarijanLKliment|DarijanLKliment]], [[Корисник:MarkoKliment|MarkoKliment]], [[Корисник:DeanaKliment|DeanaKliment]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:DarioRadio55|DarioRadio55]], [[Корисник:Damjanadzambazovska|Damjanadzambazovska]], [[Корисник:Frosina Grozdanovska|Frosina Grozdanovska]], [[Корисник:Ivana.panovska|Ivana.panovska]], [[Корисник:Miaumiau.mp3|Miaumiau.mp3]], [[Корисник:Pusoski|Pusoski]], [[Корисник:Iskraaaaa|Iskraaaaa]], [[Корисник:Eva Kovacheva|Eva Kovacheva]], [[Корисник:Iki123|Iki123]] (16) || 28 нови статии |- | 3. || Слики на Алфред Сисли || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (3) || 7 нови статии |- | 4. || Книжевноста во 1940 и 1950-тите || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (1) || 1 подобрена статија |- | 5. || Претседатели на Американското ботаничко друштво|| [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:EliiPodgorec|EliiPodgorec]] (6) || 9 нови статии |- | 6. || Дела од Џорџ Орвел|| [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]] (4) || 9 нови статии |- | 7. || Добитници на Букеровата награда || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 нова статија |- | 8. || Уметноста во 1740 и 1750-тите || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 подобрена статија |- | 9. || Џез || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:EliiPodgorec|EliiPodgorec]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:Даниел Коле|Даниел Коле]], [[Корисник:Kole Ema|Kole Ema]], [[Корисник:MarkoKliment|MarkoKliment]], [[Корисник:Velkovski.b|Velkovski.b]], [[Корисник:P.Nedelkovski|Неделковски]], [[Корисник:AngelKliment|AngelKliment]], [[Корисник:Leona beslac|Leona beslac]], [[Корисник:Milena Stojanova|Milena Stojanova]], [[Корисник:JovanaDunja|JovanaDunja]], [[Корисник:JanaDunja|JanaDunja]], [[Корисник:Natalija Radicevic|Natalija Radicevic]], [[Корисник:Vedranp1234|Vedranp1234]], [[Корисник:БисераДуња|БисераДуња]], [[Корисник:Ani Dunja|Ani Dunja]], [[Корисник:Maja trajkovik|Maja trajkovik]], [[Корисник:Orce Wiki|Orce Wiki]], [[Корисник:Tamara.B.2012|Tamara.B.2012]], [[Корисник:Antonijaa.2012|Antonijaa.2012]], [[Корисник:LILI RKIM|LILI RKIM]], [[Корисник:Filip GIMNAZIJA|Filip GIMNAZIJA]] (25) || 29 нови статии |- |} === Мај === # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Притоки на Волга|Притоки на Волга]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Дела на Едгар Алан По|Дела на Едгар Алан По]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Уметноста во 1760 и 1770-тите|Уметноста во 1760 и 1770-тите]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Планини во Хрватска|Планини во Хрватска]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Книжевноста во 1960 и 1970-тите|Книжевноста во 1960 и 1970-тите]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Општини во Босна и Херцеговина|Општини во Босна и Херцеговина]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Водни површини во Индонезија|Водни површини во Индонезија]]; и # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Видови лески|Видови лески]]; ;Учесници во мај {| class=wikitable |- ! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Притоки на Волга || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Pitikjp22|Pitikjp22]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] (3) || 38 нови и 1 подобрена статија + 1 нова предлошка |- | 2. || Дела на Едгар Алан По || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:9Natasha9|9Natasha9]] (6) || 12 нови статии |- | 3. || Уметноста во 1760 и 1770-тите || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 подобрена статија |- | 4. || Планини во Хрватска || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Eva Panovska|Eva Panovska]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]], [[Корисник:LidijaGPodgorec|LidijaGPodgorec]] (5) || 16 нови статии |- | 5. || Книжевноста во 1960 и 1970-тите || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] (2) || 6 подобрени статии |- | 6. || Општини во Босна и Херцеговина || [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Baek147|Baek147]], [[Корисник:Doni12345|Doni12345]], [[Корисник:Anjadonevska|Anjadonevska]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (6) || 17 нови статии |- | 7. || Водни површини во Индонезија || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] [[Корисник:BosaFi|BosaFi]] (3)|| 3 нови статии |- | 8. || Видови лески || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] (2) || 13 нови и 1 подобрена статија |- |} === Јуни === # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јуни#Слики од Едгар Дега|Слики од Едгар Дега]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јуни#Вулкани во Исланд|Вулкани во Исланд]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јуни#Добитници на Волфовата награда за физика|Добитници на Волфовата награда за физика]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јуни#Уметноста во 1780-ти и 1790-ти години|Уметноста во 1780-ти и 1790-ти години]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јуни#Министерства на Црна Гора|Министерства на Црна Гора]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јуни#Населени места во Општина Кочевје|Населени места во Општина Кочевје]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јуни#Книжевноста во 1980-ти и 1990-ти години|Книжевноста во 1980-ти и 1990-ти години]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јуни#Национални паркови во Шведска|Национални паркови во Шведска]]; и # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јуни#Видови јасен|Видови јасен]]; ;Учесници во јуни {| class=wikitable |- ! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Слики од Едгар Дега || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (4) || 11 нови статии |- | 2. || Вулкани во Исланд || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (2)|| 3 нови статии |- | 3. || Добитници на Волфовата награда за физика || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 нова статија |- | 4. || Уметноста во 1780-ти и 1790-ти години || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 подобрена статија |- | 5. || Министерства на Црна Гора || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:XavieraMars|XavieraMars]], [[Корисник:Кирил Јовановски|Кирил Јовановски]] (4) || 8 нови статии |- | 6. || Населени места во Општина Кочевје || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (3) || 21 нова статија |- | 7. || Книжевноста во 1980-ти и 1990-ти години || || |- | 8. || Национални паркови во Шведска || || |- | 9. || Видови јасен || || |- |} === Јули === # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Министерства на Хрватска|Министерства на Хрватска]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Книжевноста во 2000-ти и 2010-ти години|Книжевноста во 2000-ти и 2010-ти години]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Состав на САД на Светско првенство во фудбал 2026|Состав на САД на Светско првенство во фудбал 2026]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Слики на Ел Греко|Слики на Ел Греко]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Уметноста во 1800-ти и 1810-ти години|Уметноста во 1800-ти и 1810-ти години]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Најдолги реки|Најдолги реки]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Видови на јагоди|Видови на јагоди]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Фосфатни минерали|Фосфатни минерали]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Мостови во Сараево|Мостови во Сараево]]; ;Учесници во јули {| class=wikitable |- ! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Министерства на Хрватска || || |- | 2. || Книжевноста во 2000-ти и 2010-ти години || || |- | 3. || Состав на САД на Светско првенство во фудбал 2026 || || |- | 4. ||Слики на Ел Греко || || |- | 5. || Уметноста во 1800-ти и 1810-ти години || || |- | 6. ||Најдолги реки || || |- | 7. || Видови на јагоди || || |- | 8. || Фосфатни минерали || || |- | 9. || Мостови во Сараево || || |- |} 5hpinzgnjav08thpswptbbsxwwc3sg0 5581809 5581495 2026-06-24T08:53:23Z Jtasevski123 69538 5581809 wikitext text/x-wiki Во текот на 2026 година се одредени уредувачки денови на следните теми: [[Категорија:Википедија:Уредувачки денови 2026]] === Јануари === # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Современи граници на Русија|Современи граници на Русија]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Уметноста во 1700 и 1710-тите|Уметноста во 1700 и 1710-тите]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Дела од Џоакино Росини|Дела од Џоакино Росини]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Места во Лондон|Места во Лондон]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Добитници на Тјуринговата награда|Добитници на Тјуринговата награда]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Видови баракуди|Видови баракуди]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Нобеловци во 2025 година|Нобеловци во 2025 година]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Книжевноста во 1900 и 1910-тите|Книжевноста во 1900 и 1910-тите]]; и # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Дела на Виктор Иго|Дела на Виктор Иго]]; ;Учесници во јануари {| class=wikitable |- ! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Современи граници на Русија || [[Корисник:19user99|19user99]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2) || 5 нови статии |- | 2. || Уметноста во 1700 и 1710-тите || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2) || 5 подобрени статии |- | 3. || Дела од Џоакино Росини ||[[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:19user99|19user99]] (4) || 9 нови статии |- | 4. || Места во Лондон || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:19user99|19user99]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (4) || 6 нови статии |- | 5. || Добитници на Тјуринговата награда || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:izabelaa pesovaa|izabelaa pesovaa]], [[Корисник:19user99|19user99]] (4) || 5 нови статии |- | 6. || Видови баракуди || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:19user99|19user99]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (3) || 9 нови статии |- | 7. || Нобеловци во 2025 година || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2) || 3 нови статии |- | 8. || Книжевноста во 1900 и 1910-тите || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:19user99|19user99]] (4) || 4 подобрени статии |- | 9. || Дела на Виктор Иго || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:19user99|19user99]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (5) || 6 нови статии |- |} === Февруари === # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Видови нане|Видови нане]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Дела од Бертолт Брехт|Дела од Бертолт Брехт]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Добитници на Прицкеровата награда|Добитници на Прицкеровата награда]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Уметноста во 1720 и 1730-тите|Уметноста во 1720 и 1730-тите]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Острови во Хрватска|Острови во Хрватска]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Венци на Јужните Варовнички Алпи|Венци на Јужните Варовнички Алпи]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Книжевноста во 1920 и 1930-тите|Книжевноста во 1920 и 1930-тите]]; и # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Носители на Филдсовиот медал|Носители на Филдсовиот медал]]; ;Учесници во февруари {| class=wikitable |- ! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Видови нане || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:19user99|19user99]], [[Корисник:XavieraMars|XavieraMars]] (8) || 16 нови статии |- | 2. || Дела од Бертолт Брехт || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (4) || 22 нови статии |- | 3. || Носители на Прицкеровата награда || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (3)|| 4 нови статии |- | 4. || Уметноста во 1720 и 1730-тите || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (3) || 6 подобрени статии |- | 5. || Острови во Хрватска || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Teodor Efremovski|Teodor Efremovski]], [[Корисник:Doni12345|Doni12345]], [[Корисник:Kirca 08|Kirca 08]], [[Корисник:Tatabitovska007|Tatabitovska007]], [[Корисник:Baek147|Baek147]], [[Корисник:Anjadonevska|Anjadonevska]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:Stojnaa|Stojnaa]], [[Корисник:gorandonevski|gorandonevski]], [[Корисник:XavieraMars|XavieraMars]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]] (14) || 52 нови статии |- | 6. ||Венци на Јужните Варовнички Алпи || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2) || 11 нови статии |- | 7. ||Книжевноста во 1920 и 1930-тите || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (3) || 3 подобрени статии |- | 8. ||Носители на Филдсовиот медал || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]] (2) || 4 нови статии |- |} === Март === # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Видови кокичиња|Видови кокичиња]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Региони во Буркина Фасо|Региони во Буркина Фасо]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Уметноста во 1700 и 1710-тите|Уметноста во 1700 и 1710-тите]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Населени места во Велике Лашче|Населени места во Велике Лашче]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Претседатели на Кралското друштво|Претседатели на Кралското друштво]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Книжевноста во 1900 и 1910-тите|Книжевноста во 1900 и 1910-тите]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Национални паркови во Русија|Национални паркови во Русија]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Постоечки британски војводства|Постоечки британски војводства]]; и # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Дела на Жил Верн|Дела на Жил Верн]]; ;Учесници во март {| class=wikitable |- ! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Видови кокичиња || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (5) || 6 нови статии |- | 2. || Региони во Буркина Фасо || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2) || 7 нови статии |- | 3. || Уметноста во 1700 и 1710-тите || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2)|| 2 подобрени статии |- | 4. || Населени места во Велике Лашче || [[Корисник:Martinapodgorec|Martinapodgorec]], [[Корисник:EliiPodgorec|EliiPodgorec]], [[Корисник:ЉубицаВидоеПодгорец|ЉубицаВидоеПодгорец]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:Борјан Атанасов Песталоци|Борјан Атанасов Песталоци]], [[Корисник:GorjanaPestaloci|GorjanaPestaloci]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Natalijapodgorec|Natalijapodgorec]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:LidijaGPodgorec|LidijaGPodgorec]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (12) || 23 нови статии |- | 5. || Претседатели на Кралското друштво || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Меглен Јосип Броз Тито|Меглен Јосип Броз Тито]] (4) || 4 нови статии |- | 6. || Книжевноста во 1900 и 1910-тите || немаше учесници || 0 подобрени статии |- | 7. || Национални паркови во Русија || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (5) || 21 нова статија |- | 8. || Постоечки британски војводства || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (3) || 3 нови статии |- | 9. || Дела на Жил Верн || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (3) || 4 нови статии |- |} === Април === # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Именувани сафири|Именувани сафири]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Роми|Роми]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Слики на Алфред Сисли|Слики на Алфред Сисли]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Книжевноста во 1940 и 1950-тите|Книжевноста во 1940 и 1950-тите]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Претседатели на Американското ботаничко друштво|Претседатели на Американското ботаничко друштво]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Дела од Џорџ Орвел|Дела од Џорџ Орвел]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Добитници на Букеровата награда|Добитници на Букеровата награда]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Уметноста во 1740 и 1750-тите|Уметноста во 1740 и 1750-тите]]; и # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Џез|Џез]]; ;Учесници во април {| class=wikitable |- ! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Именувани сафири || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Stojnaa|Stojnaa]], [[Корисник:Baek147|Baek147]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Gorandonevski|Gorandonevski]], [[Корисник:Anjadonevska|Anjadonevska]], [[Корисник:Doni12345|Doni12345]], [[Корисник:Tatabitovska007|Tatabitovska007]] (9) || 12 нови статии |- | 2. || Роми || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:DarijanLKliment|DarijanLKliment]], [[Корисник:MarkoKliment|MarkoKliment]], [[Корисник:DeanaKliment|DeanaKliment]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:DarioRadio55|DarioRadio55]], [[Корисник:Damjanadzambazovska|Damjanadzambazovska]], [[Корисник:Frosina Grozdanovska|Frosina Grozdanovska]], [[Корисник:Ivana.panovska|Ivana.panovska]], [[Корисник:Miaumiau.mp3|Miaumiau.mp3]], [[Корисник:Pusoski|Pusoski]], [[Корисник:Iskraaaaa|Iskraaaaa]], [[Корисник:Eva Kovacheva|Eva Kovacheva]], [[Корисник:Iki123|Iki123]] (16) || 28 нови статии |- | 3. || Слики на Алфред Сисли || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (3) || 7 нови статии |- | 4. || Книжевноста во 1940 и 1950-тите || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (1) || 1 подобрена статија |- | 5. || Претседатели на Американското ботаничко друштво|| [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:EliiPodgorec|EliiPodgorec]] (6) || 9 нови статии |- | 6. || Дела од Џорџ Орвел|| [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]] (4) || 9 нови статии |- | 7. || Добитници на Букеровата награда || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 нова статија |- | 8. || Уметноста во 1740 и 1750-тите || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 подобрена статија |- | 9. || Џез || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:EliiPodgorec|EliiPodgorec]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:Даниел Коле|Даниел Коле]], [[Корисник:Kole Ema|Kole Ema]], [[Корисник:MarkoKliment|MarkoKliment]], [[Корисник:Velkovski.b|Velkovski.b]], [[Корисник:P.Nedelkovski|Неделковски]], [[Корисник:AngelKliment|AngelKliment]], [[Корисник:Leona beslac|Leona beslac]], [[Корисник:Milena Stojanova|Milena Stojanova]], [[Корисник:JovanaDunja|JovanaDunja]], [[Корисник:JanaDunja|JanaDunja]], [[Корисник:Natalija Radicevic|Natalija Radicevic]], [[Корисник:Vedranp1234|Vedranp1234]], [[Корисник:БисераДуња|БисераДуња]], [[Корисник:Ani Dunja|Ani Dunja]], [[Корисник:Maja trajkovik|Maja trajkovik]], [[Корисник:Orce Wiki|Orce Wiki]], [[Корисник:Tamara.B.2012|Tamara.B.2012]], [[Корисник:Antonijaa.2012|Antonijaa.2012]], [[Корисник:LILI RKIM|LILI RKIM]], [[Корисник:Filip GIMNAZIJA|Filip GIMNAZIJA]] (25) || 29 нови статии |- |} === Мај === # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Притоки на Волга|Притоки на Волга]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Дела на Едгар Алан По|Дела на Едгар Алан По]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Уметноста во 1760 и 1770-тите|Уметноста во 1760 и 1770-тите]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Планини во Хрватска|Планини во Хрватска]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Книжевноста во 1960 и 1970-тите|Книжевноста во 1960 и 1970-тите]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Општини во Босна и Херцеговина|Општини во Босна и Херцеговина]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Водни површини во Индонезија|Водни површини во Индонезија]]; и # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Видови лески|Видови лески]]; ;Учесници во мај {| class=wikitable |- ! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Притоки на Волга || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Pitikjp22|Pitikjp22]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] (3) || 38 нови и 1 подобрена статија + 1 нова предлошка |- | 2. || Дела на Едгар Алан По || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:9Natasha9|9Natasha9]] (6) || 12 нови статии |- | 3. || Уметноста во 1760 и 1770-тите || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 подобрена статија |- | 4. || Планини во Хрватска || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Eva Panovska|Eva Panovska]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]], [[Корисник:LidijaGPodgorec|LidijaGPodgorec]] (5) || 16 нови статии |- | 5. || Книжевноста во 1960 и 1970-тите || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] (2) || 6 подобрени статии |- | 6. || Општини во Босна и Херцеговина || [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Baek147|Baek147]], [[Корисник:Doni12345|Doni12345]], [[Корисник:Anjadonevska|Anjadonevska]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (6) || 17 нови статии |- | 7. || Водни површини во Индонезија || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] [[Корисник:BosaFi|BosaFi]] (3)|| 3 нови статии |- | 8. || Видови лески || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] (2) || 13 нови и 1 подобрена статија |- |} === Јуни === # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јуни#Слики од Едгар Дега|Слики од Едгар Дега]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јуни#Вулкани во Исланд|Вулкани во Исланд]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јуни#Добитници на Волфовата награда за физика|Добитници на Волфовата награда за физика]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јуни#Уметноста во 1780-ти и 1790-ти години|Уметноста во 1780-ти и 1790-ти години]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јуни#Министерства на Црна Гора|Министерства на Црна Гора]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јуни#Населени места во Општина Кочевје|Населени места во Општина Кочевје]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јуни#Книжевноста во 1980-ти и 1990-ти години|Книжевноста во 1980-ти и 1990-ти години]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јуни#Национални паркови во Шведска|Национални паркови во Шведска]]; и # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јуни#Видови јасен|Видови јасен]]; ;Учесници во јуни {| class=wikitable |- ! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Слики од Едгар Дега || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (4) || 11 нови статии |- | 2. || Вулкани во Исланд || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (2)|| 3 нови статии |- | 3. || Добитници на Волфовата награда за физика || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 нова статија |- | 4. || Уметноста во 1780-ти и 1790-ти години || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 подобрена статија |- | 5. || Министерства на Црна Гора || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:XavieraMars|XavieraMars]], [[Корисник:Кирил Јовановски|Кирил Јовановски]] (4) || 8 нови статии |- | 6. || Населени места во Општина Кочевје || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (3) || 21 нова статија |- | 7. || Книжевноста во 1980-ти и 1990-ти години || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] || 1 подобрена статија |- | 8. || Национални паркови во Шведска || || |- | 9. || Видови јасен || || |- |} === Јули === # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Министерства на Хрватска|Министерства на Хрватска]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Книжевноста во 2000-ти и 2010-ти години|Книжевноста во 2000-ти и 2010-ти години]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Состав на САД на Светско првенство во фудбал 2026|Состав на САД на Светско првенство во фудбал 2026]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Слики на Ел Греко|Слики на Ел Греко]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Уметноста во 1800-ти и 1810-ти години|Уметноста во 1800-ти и 1810-ти години]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Најдолги реки|Најдолги реки]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Видови на јагоди|Видови на јагоди]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Фосфатни минерали|Фосфатни минерали]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Мостови во Сараево|Мостови во Сараево]]; ;Учесници во јули {| class=wikitable |- ! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Министерства на Хрватска || || |- | 2. || Книжевноста во 2000-ти и 2010-ти години || || |- | 3. || Состав на САД на Светско првенство во фудбал 2026 || || |- | 4. ||Слики на Ел Греко || || |- | 5. || Уметноста во 1800-ти и 1810-ти години || || |- | 6. ||Најдолги реки || || |- | 7. || Видови на јагоди || || |- | 8. || Фосфатни минерали || || |- | 9. || Мостови во Сараево || || |- |} jgb6stbu72h7m30cbkezomvxndi7oti 4 1382871 5581818 5549273 2026-06-24T10:33:52Z Jtasevski123 69538 /* Уредувачки викенди по месеци */ 5581818 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Уредувачки денови.svg|150п]] |} {{Кратенка|ВП:УД}} Во текот на 2026 година е планирано да се одржуваат '''[[Википедија:Уредувачки викенди|уредувачки викенди]]'''. Уредувачките викенди се изведуваат во текот на еден викенд, со почеток во 00:00 ч. во сабота и крај во 23:59 ч. во недела. Предвид се земаат сите создадени или подобрени статии на зададената тема од корисници на Википедија на македонски јазик кои ги пријавиле во уредувачкиот викенд. '''Напомена:''' Заради избегнување на спротивставени уредувања и пишување на иста статија од двајца или повеќе корисници на Википедија на македонски јазик, секој заинтересиран учесник е пожелно да го пријави своето учество и да избере кои статии ќе ги уредува! == Награди и рангирање == <b>Важно</b>: Наградите за овој предизвик ќе бидат вредносни купони во вредност <b>од 2.500 денари</b>. Наградите ќе бидат купени по завршувањето на секој месец во вид на ваучери од продавница со седиште во Македонија. Одбраните корисници на наградите ќе бидат контактирани како да си ги подигнат наградите. За да се освои награда, потребно е да се исполнат следните критериуми: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките викенди и/или денови во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии <b>од тековниот месец</b>. Збирниот резултат претставува број на додадени зборови на Википедија преку уредените статии, за што е користена посебна википедијанска алатка за пребројување на зборови. Победник на натпреварот ќе биде учесникот кој ќе освои најмногу бодови вкупно од двата предизвика (уредувачки денови и уредувачки викенди) и ги задоволува останатите критериуми за доделување награда. <b>Напомена</b>: Уредувачките викенди што опфаќаат два месеца како на пример: 31 јануари и 1 февруари (сабота и недела) ќе се сметаат само во јануарските резултати. == Уредувачки викенди по месеци == * [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/јануари|Јануарски уредувачки викенди]] * [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/февруари|Февруарски уредувачки викенди]] * [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/март|Мартски уредувачки викенди]] * [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/април|Априлски уредувачки викенди]] * [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/мај|Мајски уредувачки викенди]] * [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/јуни|Јунски уредувачки викенди]] * [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/јули|Јулски уредувачки викенди]] * [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/август|Августовски уредувачки викенди]] * [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/септември|Септемвриски уредувачки викенди]] * [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/октомври|Октомвриски уредувачки викенди]] * [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/ноември|Ноемвриски уредувачки викенди]] * [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/декември|Декемвриски уредувачки викенди]] == Резултати по месеци == * [[Википедија:Уредувачки денови и викенди 2026/јануарски резултати|Јануарски резултати]] * [[Википедија:Уредувачки денови и викенди 2026/февруарски резултати|Февруарски резултати]] * [[Википедија:Уредувачки денови и викенди 2026/мартовски резултати|Мартовски резултати]] * [[Википедија:Уредувачки денови и викенди 2026/априлски резултати|Априлски резултати]] * [[Википедија:Уредувачки денови и викенди 2026/мајски резултати|Мајски резултати]] * [[Википедија:Уредувачки денови и викенди 2026/јунски резултати|Јунски резултати]] * [[Википедија:Уредувачки денови и викенди 2026/јулски резултати|Јулски резултати]] * [[Википедија:Уредувачки денови и викенди 2026/августски резултати|Августски резултати]] * [[Википедија:Уредувачки денови и викенди 2026/септемвриски резултати|Септемвриски резултати]] * [[Википедија:Уредувачки денови и викенди 2026/октомвриски резултати|Октомвриски резултати]] * [[Википедија:Уредувачки денови и викенди 2026/ноемвриски резултати|Ноемвриски резултати]] * [[Википедија:Уредувачки денови и викенди 2026/декемвриски резултати|Декемвриски резултати]] == Поврзано == * [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/Статистика]] * [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/Известувања]] [[Категорија:Википедија:Викимедија МКД во 2026 година|Уредувачки викенди]] [[Категорија:Википедија:Уредувачки викенди 2026]] fo6ubot14bgwltkns9msfjupqnwlzsx 4 1382873 5581820 5581058 2026-06-24T10:53:22Z Jtasevski123 69538 5581820 wikitext text/x-wiki Во текот на 2026 година се одредени уредувачки викенди на следните теми: === Јануари === # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/јануари#Женски пронаоѓачи|Женски пронаоѓачи]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/јануари#Битки во средниот век|Битки во средниот век]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/јануари#Свети пештери|Свети пештери]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/јануари#Фудбалски стадиони во Англија|Фудбалски стадиони во Англија]]; и # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/јануари#Карипски пирати|Карипски пирати]]; ;Учесници во јануари {| class=wikitable |- ! Број !! Викенд !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Женски пронаоѓачи || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:19user99|19user99]] (5) || 18 нови статии |- | 2. || Битки во средниот век|| [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:19user99|19user99]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (5) || 34 нови статии |- | 3. || Свети пештери || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:19user99|19user99]] (2) || 6 нови статии |- | 4. || Фудбалски стадиони во Англија || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Carshalton|Carshalton]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:19user99|19user99]], [[Корисник:Gorandonevski|Gorandonevski]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (6) || 7 нови статии |- | 5. || Карипски пирати || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:19user99|19user99]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]] (4) || 12 нови статии |- |} === Февруари === # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/февруари#Поранешни реки|Поранешни реки]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/февруари#Договори од Втората светска војна|Договори од Втората светска војна]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/февруари#Светилници|Светилници]]; и # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/февруари#Кактуси|Кактуси]]; ;Учесници во февруари {| class=wikitable |- ! Број !! Викенд !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Поранешни реки ||[[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] (2) || 11 нови статии |- | 2. || Договори од Втората светска војна ||[[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] || 18 нови статии |- | 3. || Светилници || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:Marija Brndevska|Marija Brndevska]] (4)|| 28 нови статии |- | 4. || Кактуси || [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] || 30 нови и 1 подобрена статија |- |} === Март === # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/март#Женски воени лица|Женски воени лица]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/март#Ботаничари со авторски кратенки|Ботаничари со авторски кратенки]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/март#Македонски иселенички фудбалери|Македонски иселенички фудбалери]]; и # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/март#Поранешни градови|Поранешни градови]]; ;Учесници во март {| class=wikitable |- ! Број !! Викенд !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Женски воени лица || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]] (2) || 2 нови статии |- | 2. || Ботаничари со авторски кратенки|| [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:izabelaa pesovaa|izabelaa pesovaa]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:Kralev123|Kralev123]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Liljana Manova|Liljana Manova]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]] (9) || 26 нови статии |- | 3. || Македонски иселенички фудбалери || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Carshalton|Carshalton]], [[Корисник:Филип Дамески Дрен|Филип Дамески Дрен]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Marija Brndevska|Marija Brndevska]], [[Корисник:ЉубицаВидоеПодгорец|ЉубицаВидоеПодгорец]] (7) || 13 нови и 1 подобрена статија |- | 4. || Поранешни градови|| [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2)|| 8 нови статии |- |} === Април === # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/април#Меѓународни денови на Обединетите нации|Меѓународни денови на Обединетите нации]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/април#Европски филмски фестивали|Европски филмски фестивали]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/април#Загрозени растенија|Загрозени растенија]]; и # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/април#Меѓународни академски награди|Меѓународни академски награди]]; ;Учесници во април {| class=wikitable |- ! Број !! Викенд !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Меѓународни денови на Обединетите нации || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:izabelaa pesovaa|izabelaa pesovaa]], [[Корисник:Temelkoskii|Temelkoskii]], [[Корисник:Adouuuuu|Adouuuuu]], [[Корисник:Anidani2025!|Anidani2025!]], [[Корисник:Kralevska|Kralevska]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Viksi123|Viksi123]] (8) || 25 нови статии |- | 2. || Европски филмски фестивали || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Anidani2025!|Anidani2025!]] (2) || 7 нови статии |- | 3. || Загрозени растенија || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:izabelaa pesovaa|izabelaa pesovaa]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]] (4) || 22 нови статии |- | 4. || Меѓународни академски награди|| [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 нова статија |- |} === Мај === # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/мај#Црници|Црници]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/мај#Книжевни друштва|Книжевни друштва]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/мај#Северноамериканска митологија|Северноамериканска митологија]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/мај#Хрватски филмски режисери|Хрватски филмски режисери]]; и # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/мај#Ботанички градини во Обединетото Кралство|Ботанички градини во Обединетото Кралство]]; ;Учесници во мај {| class=wikitable |- ! Број !! Викенд !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Црници || [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]], [[Корисник:Doni12345|Doni12345]] (5) || 36 нови статии |- | 2. || Книжевни друштва || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] (3) || 41 нова статија |- | 3. || Северноамериканска митологија || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]], [[Корисник:Antonijaa.2012|Antonijaa.2012]], [[Корисник:Tamara.B.2012|Tamara.B.2012]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (5) || 22 нови статии |- | 4. || Хрватски филмски режисери || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]], (2) || 23 нови статии |- | 5. || Ботанички градини во Обединетото Кралство|| [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] (2) || 15 нови статии |- |} === Јуни === # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/јуни#Музеи во Европа|Музеи во Европа]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/јуни#Научни експедиции|Научни експедиции]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/јуни#Изгубени слики|Изгубени слики]]; и # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/јуни#Родови на кучешки чемери|Родови на кучешки чемери]]; ;Учесници во јуни {| class=wikitable |- ! Број !! Викенд !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Музеи во Европа || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 7 нови статии |- | 2. || Научни експедиции || нема (0) || |- | 3. || Изгубени слики || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 4 нови статии |- | 4. || Родови на кучешки чемери || || |- |} === Јули === # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/јули#Фудбалери на Светско првенство 2026|Фудбалери на Светско првенство 2026]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/јули#Видови од родот слива|Видови од родот слива]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/јули#Неоготски архитекти|Неоготски архитекти]]; и # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/јули#Земјотреси во 21 век|Земјотреси во 21 век]]; ;Учесници во јули {| class=wikitable |- ! Број !! Викенд !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Фудбалери на Светско првенство 2026|| || |- | 2. || Видови од родот слива|| || |- | 3. || Неоготски архитекти|| || |- | 4. || Земјотреси во 21 век || || |- |} === Август === # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/август#Четириилјадници|Четириилјадници]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/август#Поранешни замоци|Поранешни замоци]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/август#Магионичари|Магионичари]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/август#Судири во 21 век|Судири во 21 век]]; и # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/август#Видови здравец|Видови здравец]]; ;Учесници во август {| class=wikitable |- ! Број !! Викенд !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Четириилјадници || || |- | 2. || Поранешни замоци || || |- | 3. || Магионичари || || |- | 4. || Судири во 21 век || || |- | 5. || Видови здравец || || |- |} [[Категорија:Википедија:Уредувачки викенди 2026]] jk5jg4hffztbbxba4dkoa6fh07rr2u0 4 1383645 5581539 5573580 2026-06-23T15:24:19Z Orce Wiki 121850 /* Јуни 2026 */ 5581539 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:GLAM logo transparent.png|180п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |} {| style="height:100%; width:80%; background:transparent; padding:0 10px 0 0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="padding:10px 0; font-family:'DejaVu Sans Serif', sans-serif; vertical-align:top;" | <span style="font-size:25px;"><center>'''Координатор за соработка со културни институции 2026</center>'''</span> <div align="center"> <div style="width:350px; font-size:0px; margin-top:-10px; margin-bottom:20px; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9;">&nbsp;</div> <span style="font-size:16px; font-weight;">[[Корисник:Orce Wiki|'''Orce Wiki''']]</span> <div style="width:350px; font-size:0px; margin-bottom:20px; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9;">&nbsp;</div> </div> Ова е дневник на активности за 2026 година, спроведени од лицето што е Координатор за соработка со културни институции, поделени по месеци. Подигнатите фотографии и други документи може да ги најдете на оваа категорија: [[:c:Category:GLAM program of Wikimedia MKD 2026|Category:GLAM program of Wikimedia MKD 2026]] == Јуни 2026 == * Преведување и дополнување статии за ендемски и ретки видови растенија од Македонија. * Дополнување на категоријата на Викиизвор „Македонски народни приказни“ со приказни за животни и волшебни приказни и отворена нова категорија [[:s:Категорија:Народни приказни собрани од Марко Цепенков|„Народни приказни собрани од Марко Цепенков“.]] * Состанок за воспоставување соработка со асистент м-р Цветанка Стојчевска, раководителка на Ботаничката градина во Скопје при Природно-математичкиот факултет. * Состанок за соработка со директорот на НУ Музеј на РС Македонија, Александар Ристевски. == Мај 2026 == *Учество со предавање на десеттата Викилајв конференција во Белград (од 16 до 17 мај 2026 година), организирана од Викимедија Србија, на тема: „Активностите на ГЛАМ Македонија во 2025 година“. *Онлајн учество на месечната средба на глобалниот ГЛАМ повик - мај (Global GLAM call) одржана на 26. 05. 2026 година. *Фотографирање на ендемски и ретки видови растенија од Македонскиот национален хербариум сместен на Институтот за биологија при Природно–математичкиот факултет во Скопје. * [[:c:Category:GLAM program of Wikimedia MKD 2026|Подигнати 215 фотографии на Ризница од повеќе видови растенија застапени во Македонскиот национален хербариум сместен на Институтот за биологија при Природно–математичкиот факултет во Скопје]] * Скенирање стручна литература – „Македонска терминологија“ 83-84, „Билтен на одборот за изработување на македонска терминологија“ и додаток на „Флора на Република Македонија“ Том 1, св: 3 == Април 2026 == *Онлајн учество на месечната средба на глобалниот ГЛАМ повик - април (Global GLAM call) одржана на 28. 04. 2026 година. * Фотографирање на ендемски и ретки видови растенија од Македонскиот национален хербариум сместен на Институтот за биологија при Природно–математичкиот факултет во Скопје. * [[:c:Category:GLAM program of Wikimedia MKD 2026|Подигнати 217 фотографии на Ризница од повеќе видови растенија застапени во Македонскиот национален хербариум сместен на Институтот за биологија при Природно–математичкиот факултет во Скопје]] * Преведување и дополнување статии за ендемски и ретки видови растенија од Македонија. * [[:mk:Категорија:Флора на Македонија|Преведени и дополнети 13 статии за ендемски и ретки видови растенија.]] == Март 2026 == *Онлајн учество на месечната средба на глобалниот ГЛАМ повик - март (Global GLAM call) одржана на 24. 03. 2026 година. * Фотографирање на ендемски и ретки видови растенија од Македонскиот национален хербариум сместен на Институтот за биологија при Природно–математичкиот факултет во Скопје. * [[:c:Category:GLAM program of Wikimedia MKD 2026|Подигнати 74 фотографии на Ризница од повеќе видови растенија застапени во Македонскиот национален хербариум сместен на Институтот за биологија при Природно–математичкиот факултет во Скопје]] * Скенирање стручна литература – „Флора на Република Македонија“ Том 1, св: 1, 3, 4, 5 и 6 * Преведување и дополнување статии за ендемски и ретки видови растенија од Македонија. * [[:mk:Категорија:Флора на Македонија|Преведени и дополнети 25 статии за ендемски и ретки видови растенија.]] == Февруари 2026 == *Онлајн учество на месечната средба на глобалниот ГЛАМ повик - февруари (Global GLAM call) одржана на 24. 02. 2026 година. * Состанок и координација со асистент м-р Сара Вурмеска-Цветаноска и професор д-р Рената Ќуштеревска од Институтот за биологија при ПМФ за претстојната соработка со Викимедија МКД (обезбедување стручна литература и организација на просторот за реализација на проектот Ботаника). * Фотографирање на ендемски и ретки видови растенија од Македонскиот национален хербариум сместен на Институтот за биологија при Природно–математичкиот факултет во Скопје. * [[:c:Category:GLAM program of Wikimedia MKD 2026|Подигнати 63 фотографии на Ризница од повеќе видови растенија застапени во Македонскиот национален хербариум сместен на Институтот за биологија при Природно–математичкиот факултет во Скопје]] * Скенирање стручна литература – „Флора на Република Македонија“ * Дополнување на категоријата на Викиизвор „Македонски народни приказни“ со приказни за животни и волшебни приказни и отворена нова категорија [[:s:Категорија:Народни приказни собрани од Марко Цепенков|„Народни приказни собрани од Марко Цепенков“.]] * [[:s:Категорија:Народни приказни собрани од Марко Цепенков|Подигнати 34 волшебни приказни во категоријата „Народни приказни собрани од Марко Цепенков“.]] == Јануари 2026 == * Фотографирање на македонската премиера на документарниот филм „Приказната за Силјан“ од режисерката Тамара Котевска, одржана во Македонскиот народен театар. * [[:c:Category:The Tale of Silyan|Отворена категорија и подигнати 33 фотографии на Ризница од македонската премиера на документарниот филм „Приказната за Силјан“ од режисерката Тамара Котевска, одржана во Македонскиот народен театар]] * Онлајн учество на месечната средба на глобалниот ГЛАМ повик (Global GLAM call) одржана на 27. 01. 2026 година. * Дополнување на статите од [[Википедија:Програма „ГЛАМ“/2025|матичните Википедијанци]] со фотографии од занаетите и дополнување на статиите со фотографии посветени на филмот. * Дополнување на категоријата на Викиизвор, „Македонски народни приказни“ со приказни за животни и хумористични приказни. * [[:s:Категорија:Македонски народни приказни|Подигнати 58 народни приказни (вкупно 178).]] == Поврзано == * [[Википедија:Програма „ГЛАМ“]] [[Категорија:Википедија:Викимедија МКД во 2026 година]] 6ilu8sz2j1tkh3rwivzu08yya8m9a59 0 1390385 5581541 5581320 2026-06-23T15:52:50Z Carshalton 30527 /* Група И */ 5581541 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија меѓународно фудбалско првенство | tourney_name = Светско првенство во фудбал 2026 | year = | other_titles = {{ubl|2026 FIFA World Cup|Copa Mundial de la FIFA 2026|Coupe du Monde de la FIFA 2026}} | image = 2026 FIFA World Cup emblem.webp | size = 150px | country = {{flagsport|CAN}} [[Канада]] | country2 = {{flagsport|MEX}} [[Мексико]] | country3 = {{flagsport|USA}} [[САД]] | dates = 11 јуни – 19 јули | confederations = 6 | num_teams = 48 | venues = 16 | cities = 16 | champion = | count = | second = | third = | fourth = | matches = | goals = | attendance = | top_scorer = | player = | goalkeeper = | young_player = | fair_play = | prevseason = [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] | nextseason = [[Светско првенство во фудбал 2030|''2030'']] }} '''Светско првенство во фудбал 2026''' — 23. [[Светско првенство во фудбал|Светско првенство во фудбал]], меѓународен фудбалски турнир кој се одржува на секој четири години и на кој право на учество имаат сите членки на ФИФА кој ги минале квалификациите. Турнирот ќе се одржи од 11 јуни до 19 јули 2026 година,<ref name="Schedule">{{Наведена мрежна страница|url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf|title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule|date=February 4, 2024|publisher=FIFA|archive-url=https://web.archive.org/web/20240205034420/https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf|archive-date=February 5, 2024|accessdate=February 4, 2024}}</ref> и ќе биде игран во шеснаесет градови домаќини, единаесет во [[Соединети Американски Држави|САД]], три во [[Мексико]] и два во [[Канада]]. Ова, исто така, ќе биде првото издание на Светско првенство во фудбал кое ќе биде одржано во три држави и првото на кое ќе настапуваат 48 репрезентации, по проширувањето од досегашните 32.<ref>{{cite news |date=13. 6. 2018 |title=World Cup 2026: Canada, US & Mexico joint bid wins right to host tournament |publisher=[[BBC]] Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44464913 |url-status=live |access-date=13. 6. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210114150230/https://www.bbc.com/sport/football/44464913 |archive-date=14. 1. 2021}}</ref><ref name="ESPN 2017">{{Cite web |last=Carlise |first=Jeff |date=April 10, 2017 |title=U.S., neighbors launch 2026 World Cup bid |url=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup |archive-date=11. 4. 2017 |publisher=ESPN}}</ref><ref name="48teams">{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026 |publisher=FIFA |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |url-status=dead |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017}}</ref> Овие три држави ја победиле конкурентската кандидатура на [[Мароко]] за време на гласањето на 68-миот Конгрес на ФИФА во [[Москва]]. Ова ќе биде првото првенство по она во [[Светско првенство во фудбал 2002|2002]] година, одржано во [[Јапонија]] и [[Јужна Кореја]] кое ќе има повеќе од еден домаќин. Со претходните домаќинства на турнирите во [[Светско првенство во фудбал 1970|1970]] и [[Светско првенство во фудбал 1986|1986]], Мексико станала првата земја што три пати била домаќин или ко-домаќин на Светското првенство. САД претходно биле организатори на првенството во [[Светско првенство во фудбал 1994|1994]]. Спротивно на тоа, ова ќе биде прв пат Канада да биде домаќин или ко-домаќин. Настанот се вратил во својот традиционален летен распоред на [[Северна полутопка|Северната хемисфера]], откако [[Светско првенство во фудбал 2022|Светското првенство 2022]] во [[Катар]] се одржало во ноември и декември. Како земји домаќини, Канада, [[Фудбалска репрезентација на Мексико|Мексико]] и [[Фудбалска репрезентација на САД|САД]] автоматски се квалификувале. [[Фудбалска репрезентација на Зелен ’Рт|Зелен ’Рт]], [[Фудбалска репрезентација на Курасао|Курасао]], [[Фудбалска репрезентација на Јордан|Јордан]] и [[Фудбалска репрезентација на Узбекистан|Узбекистан]] ќе го имаат своето деби на Светското првенство. [[Фудбалска репрезентација на Аргентина|Аргентина]] е [[Финале на Светското првенство во фудбал 2022|бранител на титулата]], откако ја освоила својата трета титула на Светското првенство 2022. ==Формат и проширување== Идејата за проширување на турнирот се споменувала уште во 2013 година, кога била презентирана од тогашниот претседател на [[УЕФА]], [[Мишел Платини]],<ref>{{Cite news |date=28. 10. 2013 |title=Michel Platini calls for 40-team World Cup starting with Russia 2018 |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |access-date=24. 1. 2015 |archive-date=15. 9. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915093947/https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |date=29. 10. 2013 |title=Michel Platini's World Cup expansion plan unlikely – Fifa |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/24735765 |url-status=live |access-date=24. 1. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140421001646/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/24735765 |archive-date=21. 4. 2014}}</ref> а во 2016 година, ја подржал и претседателот на [[ФИФА]], [[Џани Инфантино]].<ref>{{Cite news |date=30. 3. 2016 |title=Infantino suggests 40-team World Cup finals |work=Independent Online |publisher=[[Independent Online (South Africa)|IOL]] |agency=Reuters |location=Južna Afrika |url=http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161230230628/http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |archive-date=30. 12. 2016}}</ref> Противниците на предлогот тврделе дека бројот на натпревари веќе достигнал неприфатливо ниво,<ref name="auto2">{{Cite news |last=Macguire |first=Eoghan |date=15. 12. 2016 |title=World Cup: Europe's top clubs oppose FIFA's expansion plans |url=https://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161224164833/http://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |archive-date=24. 12. 2016 |publisher=CNN}}</ref> дека проширувањето ќе го ослабне квалитетот на натпреварите<ref name="auto">{{Cite news |date=2. 10. 2016 |title=Low confirms opposition to 40-team World Cup |publisher=sbs.com.au |agency=[[Australian Associated Press]] |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161005031826/http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |archive-date=5. 10. 2016}}</ref><ref name="auto1">{{Cite news |last=Martín |first=Idafe |date=10. 1. 2017 |title=Mundial de 48 equipos: durísimas críticas en Europa |url=https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170112153909/https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |archive-date=12. 1. 2017 |work=[[Clarín (Argentine newspaper)|Clarín]] |language=es}}</ref> и дека одлуката е првенствено политичка, а не спортска. Инфантино бил обвинет дека го искористил ветувањето за поголем број на учесници на Светското првенство како средство за победа на [[Вонреден конгрес на ФИФА во 2016 година|претседателските избори на ФИФА]].<ref>{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Críticas a decisión de la FIFA de jugar el Mundial 2026 con 48 selecciones |language=es |work=[[El Universo]] |agency=[[Agence France-Presse]] |url=http://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170111180321/https://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |archive-date=11. 1. 2017}}</ref> Од ова издание, [[Светско првенство во фудбал|Светското првенство]] е проширено на 48 екипи, 16 повеќе отколку на претходните седум турнири.<ref name="48teams4">{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Екипите ќе бидат поделени во 12 групи од по четири екипи. Првите две екипи од секоја група и осумте најдобри третопласирани екипи ќе се пласираат во осминафиналето, во согласност со одлуката одобрена од [[Совет на ФИФА|Советот на ФИФА]] ​​на 14 март 2023 година.<ref name="IMC">{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|title=FIFA Council approves international match calendars|date=14. 3. 2023|publisher=[[FIFA]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230314155521/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|archive-date=14. 3. 2023|url-status=live|access-date=14. 3. 2023}}</ref> Тоа е првото проширување и првата промена во форматот на Светското првенство од [[Светско првенство во фудбал 1998|1998]].<ref>{{Cite web |date=16. 3. 2024 |title=Success stories from the FIFA World Cup's last expansion |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/celebrating-history-of-32-team-world-cup-1998-2022 |access-date=20. 5. 2026 |website=FIFA}}</ref> Вкупниот број на натпревари се зголемува од 64 на 104, а екипите што ќе стигнат до последните четири натпревари ќе играат по осум натпревари наместо досегашните седум. Турнирот ќе трае 39 дена, седум повеќе од изданијата во [[Светско првенство во фудбал 2014|2014]] и [[Светско првенство во фудбал 2018|2018]].<ref>{{cite news |last=Ingle |first=Sean |url=https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |title=World Cup 2026: four-team groups and 104 game-tournament confirmed by Fifa |work=[[The Guardian]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411173501/https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last=Bushnell |first=Henry |url=https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |title=FIFA scraps ill-fated 2026 World Cup format, but new plan presents other pros and cons |work=[[Yahoo! Sports]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411012544/https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |url-status=live}}</ref> Секој репрезентација и понатаму ќе игра по три натпревари во групната фаза.<ref>{{cite news |last=Ziegler |first=Martyn |url=https://www.thetimes.com/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |title=World Cup will be a week longer — but Fifa scraps three-team group plan |work=[[The Times]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314110957/https://www.thetimes.co.uk/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=Slater |first1=Matt |last2=Ornstein |first2=David |url=https://www.nytimes.com/athletic/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |title=World Cup 2026 format expands again with four-team groups and 104 matches |work=[[The Athletic]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314103434/https://theathletic.com/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |url-status=live}}</ref> Последниот ден од клупските обврски за играчите вклучени во конечните списоци на националните тимови е 24 мај 2026 година; клубовите мора да ги ослободат најдоцна до 25 мај, со исклучок на играчите кои учествуваат во финалето на континенталните клупски натпреварувања до 30 мај. Комбинираниот период за одмор, задолжителниот период за ослободување и времетраењето на турнирот е 56 дена, исто како и во [[Светско првенство во фудбал 2010|2010]], 2014 и 2018 година.<ref name="IMC"/> ===Разгледувани формати на проширување=== Проширувањето на 48 екипи било одобрено на 10 јануари 2017 година, кога првично било одлучено турнирот да има 16 групи од по три екипи и вкупно 80 натпревари. Според тогашниот формат, првите две екипи од секоја група би се пласирале во шеснаесттинафиналето.<ref name="48teams4"/><ref>{{Cite web |last=Conn |first=David |date=10. 1. 2017 |title=Fifa approves Infantino's plan to expand World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110104617/https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |website=The Guardian}}</ref> Во подоцна напуштеното решение, максималниот број на натпревари по тим би останал седум, но секој тим во групата би играл еден натпревар помалку од претходно. Турнирот, сепак би бил завршен во рок од 32 дена.<ref>{{Cite web |date=10. 1. 2017 |title=World Cup: Gianni Infantino defends tournament expansion to 48 teams |url=https://www.bbc.com/sport/football/38577001 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170331171815/http://www.bbc.com/sport/football/38577001 |archive-date=31. 3. 2017 |publisher=BBC Sport}}</ref> Овој формат бил избран во однос на три други предлози, кои предвидувале 40 до 48 национални тимови, 76 до 88 натпревари и еден до четири загарантирани натпревари по учесник.<ref name="heraldlive">{{Cite news |date=7. 10. 2016 |title=New Fifa chief backs 48-team World Cup |publisher=HeraldLIVE |url=http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010112923/http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |archive-date=10. 10. 2016 |quote=It's an idea, just as the World Cup with 40 teams is already on the table with groups of four or five teams.}}</ref><ref name="yahoo">{{Cite news |last=Dunbar |first=Graham |date=23. 12. 2016 |title=FIFA's 5 options for a 2026 World Cup of 48, 40 or 32 teams |url=https://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110142721/http://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |archive-date=10. 1. 2017 |publisher=[[Yahoo! Sports]] |agency=[[Associated Press]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=19. 12. 2016 |title=FIFA World Cup format proposals |url=http://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915094005/https://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |archive-date=15. 9. 2018 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Критичарите предупредиле дека групите од три екипи, во кои две продолжуваат понатаму, значително го зголемуваат ризикот од местење на натпревари.<ref name="guyon">{{Cite journal |last=Guyon |first=Julien |date=30. 4. 2020 |title=Risk of Collusion: Will Groups of 3 Ruin the FIFA World Cup? |journal=Journal of Sports Analytics |volume=6 |issue=4 |pages=259–279 |doi=10.3233/JSA-200414 |doi-access=free |url=https://doi.org/10.3233/JSA-200414 |access-date=2026-06-07 |archive-date=2024-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240803091047/https://doi.org/10.3233/JSA-200414 |url-status=dead }}</ref> Затоа, ФИФА ја разгледала можноста за одлучување на нерешените натпревари во групната фаза преку [[Изведување пенали (фудбал)|изведување пенали]],<ref>{{cite news |date=18. 1. 2017 |title=Penalty shootouts may be used to settle drawn World Cup matches |work=World Soccer |url=http://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |access-date=12. 11. 2020 |archive-date=28. 10. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028040619/https://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |url-status=live}}</ref> но дури и тогаш сè уште би постоел одреден ризик, вклучително и можноста екипата намерно да загуби по изведување на пенали со цел да го елиминира противникот.<ref name="guyon"/> Поради овие приговори, ФИФА продолжила да разгледува други модели на натпреварување, <ref>{{cite news |first=Martyn |last=Ziegler |title=Format for 2026 World Cup could be revamped amid 'collusion' fears, says Fifa vice-president |url=https://www.thetimes.com/sport/football/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |work=[[The Times]] |location=London |date=1. 4. 2022 |access-date=5. 11. 2022 |archive-date=13. 11. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221113124725/https://www.thetimes.co.uk/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |url-status=live}}</ref> за процесот да заврши со објавата во 2023 година, кога било потврдено дека турнирот ќе има 12 групи од по четири репрезентации. ==Стадиони== За време на процесот на кандидатура, 41 град со вкупно 42 постоечки и целосно функционални стадиони со редовни корисници, со исклучок на Монтреал, и два стадиони во изградба, во Лас Вегас и Лос Анџелес, се пријавиле како дел од заедничката кандидатура. Меѓу нив биле три стадиони во три мексикански градови, шест стадиони во шест канадски градови и 35 стадиони во 32 градови во САД.<ref name="bids">{{cite web |title=Forty-one Cities Across Canada, Mexico and the United States Submit Bids to Serve as Host Cities in United Bid for 2026 FIFA World Cup |url=http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170908021347/http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |archive-date=8. 9. 2017 |access-date=7. 9. 2017}}</ref> Во првиот круг испаднале девет стадиони во девет градови. Вториот круг го стеснил изборот за уште девет стадиони во шест градови, додека три града, Чикаго, Минеаполис и Ванкувер, се откажале бидејќи ФИФА не била подготвена да разговара за финансиските детали на организацијата.<ref>{{cite news |last=Carlisle |first=Jeff |title=United States-led World Cup bid cuts list of potential host cities to 23 |url=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |access-date=25. 11. 2021 |publisher=ESPN |date=16. 3. 2018 |archive-date=25. 11. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211125114050/https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |url-status=live}}</ref> Откако [[Монтреал]] се повлекол во јули 2021 година поради недостаток на провинциско финансирање и поддршка за реновирање на [[Олимписки стадион (Монтреал)|Олимпискиот стадион]],<ref>{{cite news |title=Montreal withdraws from host city selection process for 2026 World Cup |url=https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |access-date=6. 7. 2021 |work=Sportsnet |date=6. 7. 2021 |archive-date=16. 8. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816132650/https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |url-status=live}}</ref> Ванкувер повторно се приклучил на процесот како кандидат-домаќин во април 2022 година.<ref name="vancouver_candidatecity">{{cite web |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |title=Update on FIFA World Cup 2026 candidate host city process |publisher=FIFA |date=14. 4. 2022 |access-date=14. 4. 2022 |archive-date=12. 7. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712003456/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |url-status=live}}</ref> Ова го донело конечниот број на кандидати на 24 стадиони, секој во посебен град или метрополитенска област.<ref>{{Cite web |date=26. 1. 2021 |title=FIFA eyes late 2021 to pick 2026 World Cup host cities |url=https://www.cbc.ca/sports/soccer/fifa-sets-late-2021-target-to-pic-2026-world-cup-cities-1.5888162 |access-date=20. 5. 2026 |website=CBC}}</ref> На 16 јуни 2022 година, ФИФА ги објавила 16-те градови домаќини: два во Канада, три во Мексико и 11 во САД.<ref name="bid_cities">{{Cite web |title=United 2026 bid book |url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |access-date=30. 4. 2018 |publisher=united2026.com}}</ref> Избрани биле [[Атланта]], [[Бостон]], [[Далас]], [[Гвадалахара]], [[Хјустон]], [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]], [[Лос Анџелес]], [[Сиудад де Мексико]], [[Мајами]], [[Монтереј]], [[Филаделфија]], [[Њујорк]]/[[Њу Џерзи]], [[Сан Франциско]], [[Сиетл]], [[Торонто]] и [[Ванкувер]].<ref>{{cite news |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |title=FIFA unveils stellar line-up of FIFA World Cup 2026 Host Cities |publisher=FIFA |date=16. 6. 2022 |access-date=16. 6. 2022 |archive-date=16. 6. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616223211/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |url-status=live}}</ref> Осум од 16-те избрани стадиони имаат трајна вештачка трева, која се заменува со трева за турнирот под надзор на ФИФА и истражувачки тим од Универзитетот во Тенеси и Државниот универзитет во Мичиген. Во зависност од климата на поединечниот стадион, за постудени услови ќе се користи или мешавина од 84% ливадска власецка и 16% повеќегодишна 'ржана трева, или бермудска трева за потопли услови.<ref name="utk-fifa">{{cite web |title=Bringing UT's Turfgrass Expertise to FIFA World Cup 26 |url=https://www.utk.edu/turfgrass/ |publisher=UT Knoxville |access-date=25. 4. 2026}}</ref><ref name="tsn-henry-26">{{cite web |last1=Henry |first1=Genevieve |title=MSU Turf Management Program provides grass for World Cup |url=https://statenews.com/article/2026/04/msu-turf-management-program-provides-grass-for-world-cup?ct=content_open&cv=cbox_featured |publisher=The State News |access-date=25. 4. 2026 |date=22. 4. 2026}}</ref><ref name="conv-tr-g-s-b-26">{{cite web |last1=Trey Rogers |first1=John N. |last2=Guevara |first2=Jackie Lyn A. |last3=Sorochan |first3=John |last4=Bearss |first4=Ryan |title=We designed the turf for soccer's biggest World Cup ever – here's how we created the same playing experience across 3 countries |url=https://theconversation.com/we-designed-the-turf-for-soccers-biggest-world-cup-ever-heres-how-we-created-the-same-playing-experience-across-3-countries-279536 |publisher=The Conversation |access-date=25. 4. 2026 |date=20. 4. 2026}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !{{flagsport|MEX}} [[Мексико (град)|Мексико Сити]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Њујорк]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Далас]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Хјустон]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Стадион Ацтека]] | [[Стадион Метлајф]]<br /><small>([[Ист Ратерфорд (Њу Џерзи)|Ист Ратерфорд]])</small> | [[Стадион AT&T]]<br /><small>([[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]])</small> | [[Стадион Ароухед]] | [[Стадион НРГ]] |- | Капацитет: '''87.523''' | Капацитет: '''82.500''' | Капацитет: '''80.000''' | Капацитет: '''76.416''' | Капацитет: '''72.220''' |- | [[File:Soccer_game_at_the_Azteca_Stadium.JPG|250px]] | [[File:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|250px]] | [[File:Cowboys stadium inside view 4.JPG|250px]] | [[File:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|250px]] | [[File:Reliantstadium.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Атланта]]<ref name="bid_cities" /> |colspan=3 rowspan=12| {{location map+|North America|float=center|width=800|caption=Градови домаќини|places= {{location map~|North America|lat=33.755|long=-84.39|label='''[[Атланта]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=42.065278|long= -71.248333|label='''[[Бостон]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=32.775833|long=-96.796667|label='''[[Далас]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=29.762778|long=-95.383056|label='''[[Хјустон]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=39.099722|long=-94.578333|label='''[[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=34.05|long=-118.25|label='''[[Лос Анџелес]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=25.775278|long=-80.208889|label='''[[Мајами]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=40.817097|long=-74.085024|label='''[[Њујорк]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=39.9500|long=-75.1667|label='''[[Филаделфија]]'''|position=left}} {{location map~|North America|lat=37.4032|long=-121.9698|label='''[[Сан Франциско]]'''}} {{location map~|North America|lat=47.5952|long=-122.3316|label='''[[Сиетл]]'''}} {{location map~|North America|lat=43.7|long=-79.4|label='''[[Торонто]]'''|position=left}} {{location map~|North America|lat=49.28|long=-123.12|label='''[[Ванкувер]]'''|position=right}} {{location map~ |North America |lat=19.302911 |long=-99.150442 |label='''[[Мексико (град)|Мексико Сити]]'''|position=right}} {{location map~ |North America |lat=25.722806 |long=-100.312056 |label='''[[Монтереј]]''' |position=left}} {{location map~ |North America |lat=20.681667 |long=-103.462778 |label= '''[[Гвадалахара]]''' |position=left}} }} !{{flagsport|USA}} [[Лос Анџелес]]<ref name="bid_cities" /><ref>{{Cite web|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|title=Los Angeles 2026|access-date=05. 07. 2022|archive-date=29. 06. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=}}</ref> |- | [[Стадион Мерцедес Бенц]] | [[Стадион Соу-Фај]]<br /><small>([[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]])</small> |- | Капацитет: '''71.000''' | Капацитет: '''70.240''' |- | [[File:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|250px]] |[[File:SoFi_Stadium_interior_2021.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Филаделфија]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Сиетл]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Линколн Фајненшел Филд]] | [[Лумен Филд]] |- |Капацитет: '''69.796''' |Капацитет: '''69.000''' |- |[[File:Philly (45).JPG|250px]] | [[File:2022 CONCACAF Champions League Final - View from southeast corner at night.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Сан Франциско]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Бостон]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Стадион Ливајс]] <br /><small>([[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]])</small> | [[Стадион Жилет]]<br /><small>([[Фоксборо]])</small> |- | Капацитет: '''68.500'''<br /> | Капацитет: '''65.878'''<br /> |- | [[File:Entering Levi's Stadium.JPG|250px]] | [[File:Gillette Stadium (Top View).jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Мајами]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|CAN}} [[Ванкувер]]<ref name="vancouver_candidatecity" /> !{{flagsport|MEX}} [[Монтереј]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|MEX}} [[Гвадалахара]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|CAN}} [[Торонто]]<ref name="bid_cities"/> |- | [[Стадион Хард Рок]]<br /><small>([[Мајами Гарденс|Мајами]])</small> | [[БиСи Плејс]] | [[Стадион ББВА]]<br /><small>([[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]])</small> | [[Стадион Акрон]]<br /><small>([[Сапопан]])</small> | [[БМО Филд]] |- | Капацитет: '''64.767''' | Капацитет: '''54.500''' | Капацитет: '''53.500''' | Капацитет: '''49.850''' | Капацитет: '''30.000''' |- | [[File:Hard Rock Stadium 2017 2.jpg|250px]] | [[File:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|250px]] | [[File:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|250px]] | [[File:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho.jpg|300px]] | [[File:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|250px]] |} ==Групна фаза== Првите две екипи од секоја група, како и осумте најдоброрангирани третопласирани екипи се пласираат во шеснаесттинафиналето. {{легенда|#ccffcc|Екипи кои ја поминале групната фаза}} {{легенда|#ffcccc|Испаднати}} ===Група А=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група A}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата А !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|MEX|}} |1||1||0||0||2||0||+2||3 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|KOR}} |1||1||0||0||2||1||+1||3 |- style="background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|CZE|}} |1||0||0||1||1||2||–1||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|RSA|}} |1||0||0||1||0||2||–2||0 |} <section begin=A1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јуни 2026 |време = 13:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Мексико - Јужна Африка|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021443 |екипа2 = {{fb|RSA}} |голови1 = *[[Хулиан Кињонес|Кињонес]] {{goal|{{0}}9}} *[[Раул Хименес|Хименес]] {{goal|67}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Вилтон Сампајо]] }}<section end=A1 /> ---- <section begin=A2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|KOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Јужна Кореја - Чешка|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021441 |екипа2 = {{fb|CZE}} |голови1 = *[[Хванг Ин Бом]] {{goal|67}} *[[О Хјун Гју]] {{goal|80}} |голови2 = *{{goal|59}} [[Ладислав Крејчи (фудбалер 1999)|Крејчи]] |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 44.985 |судија = {{flagsport|EGY}} [[Амин Омар|Амин Мохамед Омар]] }}<section end=A2 /> ---- <section begin=A3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CZE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Чешка - Јужна Африка|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021440 |екипа2 = {{fb|RSA}} |голови1 = *[[Михал Садилек|Садилек]] {{goal|{{0}}6}} |голови2 = *{{goal|83|пен.}} [[Тебохо Мокоена (фудбалер 1997)|Мокоена]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц|Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 67.442 |судија = {{flagsport|USA}} [[Тори Пенсо]] }}<section end=A3 /> ---- <section begin=A4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Мексико - Јужна Кореја|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021442 |екипа2 = {{fb|KOR}} |голови1 = *[[Луис Ромо|Ромо]] {{goal|50}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 45.522 |судија = {{flagsport|URU}} [[Густаво Техера]] }}<section end=A4 /> ---- <section begin=A5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|CZE}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021444 |екипа2 = {{fb|MEX}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = |судија = }}<section end=A5 /> ---- <section begin=A6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|RSA}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021445 |екипа2 = {{fb|KOR}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = |судија = }}<section end=A6 /> ---- ===Група Б=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Б}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Б !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|CAN|}} |1||0||1||0||1||1||0||1 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|BIH}} |1||0||1||0||1||1||0||1 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|QAT|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|SUI|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=B1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 12 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Канада - Босна и Херцеговина|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021449 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Кајл Ларин|Ларин]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Јово Лукиќ|Лукиќ]] |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.002 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Факундо Тељо]] }}<section end=B1 /> ---- <section begin=B2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|QAT}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Катар - Швајцарија|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021447 |екипа2 = {{fb|SUI}} |голови1 = *[[Миро Мухајм|Мухајм]] {{goal|90+4|авт.}} |голови2 = *{{goal|17|пен.}} [[Брил Ембоо|Емболо]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 67.966 |судија = {{flagsport|HON}} [[Саид Мартинес]] }}<section end=B2 /> ---- <section begin=A3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Швајцарија - Босна и Херцеговина|4–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Јохан Манзамби|Манзамби]] {{goal|74}}, {{goal|90}} *[[Рубен Варгас|Варгас]] {{goal|84}} *[[Гранит Џака|Џака]] {{goal|90+7|пен.}} |голови2 = *{{goal|90+3}} [[Ермин Махмиќ|Махмиќ]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.026 |судија = {{flagsport|POR}} [[Жоао Пињеиро (фудбалски судија)|Жоао Пињеиро]] }}<section end=B3 /> ---- <section begin=A4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Канада - Катар|6–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021450 |екипа2 = {{fb|QAT}} |голови1 = *[[Кајл Ларин|Ларин]] {{goal|16}} *[[Џонатан Дејвид|Џ. Дејвид]] {{goal|29}}, {{goal|45+3}}, {{goal|90+2}} *[[Нејтн Салиба|Салиба]] {{goal|64}} *[[Мохамед Манај|Манај]] {{goal|75|авт.}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|CHL}} [[Кристијан Гарај]] }}<section end=B4 /> ---- <section begin=A5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021451 |екипа2 = {{fb|CAN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = |судија = }}<section end=B5 /> ---- <section begin=A6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|BIH}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021448 |екипа2 = {{fb|QAT}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = |судија = }}<section end=B6 /> ---- ===Група Ц=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Ц !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BRA|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|MAR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|HAI|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|SCO|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=C1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Бразил - Мароко|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|32}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end=C1 /> ---- <section begin=C2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|HAI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Хаити - Шкотска|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 |екипа2 = {{fb|SCO}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|28}} [[Џон МакГин|МакГин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|ALG}} [[Мустафа Горбал]] }}<section end=C2 /> ---- <section begin=C3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Шкотска - Мароко|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end=C3 /> ---- <section begin=C4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Бразил - Хаити|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = *[[Матеуш Куња|Куња]] {{goal|23}}, {{goal|36}} *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|45+3}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|ESP}} [[Алехандро Ернандес Ернандес]] }}<section end=C4 /> ---- <section begin=C5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 |екипа2 = {{fb|BRA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=C5 /> ---- <section begin=C6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|MAR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес-Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=C6 /> ---- ===Група Д=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Д}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Д !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|USA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|PAR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|AUS}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=D1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 12 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#САД - Парагвај|4–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = *[[Дамиан Бобадиља|Бобадиља]] {{goal|{{0}}7|авт.}} *[[Фоларин Балогун|Балогун]] {{goal|31}}, {{goal|45+5}} *[[Џовани Рејна|Рејна]] {{goal|90+8}} |голови2 = *{{goal|73}} [[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|NED}} [[Дани Макели]] }}<section end=D1 /> ---- <section begin=D2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|AUS}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Австралија - Турција|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 |екипа2 = {{fb|TUR}} |голови1 = *[[Нестори Иранкунда|Иранкунда]] {{goal|27}} *[[Конор Меткалф|Меткалф]] {{goal|75}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end=D2 /> ---- <section begin=D3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#САД - Австралија|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = *[[Камерон Брџис|Брџис]] {{goal|11|авт.}} *[[Алекс Фриман|Фриман]] {{goal|43}} |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|GER}} [[Феликс Цвајер]] }}<section end=D3 /> ---- <section begin=D4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Турција - Парагвај|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Матијас Галарса|Галарса]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.827 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end=D4 /> ---- <section begin=D5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 |екипа2 = {{fb|USA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = |судија = }}<section end=D5 /> ---- <section begin=D6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = |судија = }}<section end=D6 /> ---- ===Група Е=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Е}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата E !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|GER}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CUW}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|CIV}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|ECU}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=E1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Германија - Курасао|7–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/40002146 |екипа2 = {{fb|CUW}} |голови1 = *[[Феликс Нмеча|Нмеча]] {{goal|{{0}}6}} *[[Нико Шлотербек|Шлотербек]] {{goal|38}} *[[Каи Хаверц|Хаверц]] {{goal|45+5|пен.}}, {{goal|88}} *[[Џамал Мусиала|Мусиала]] {{goal|47}} *[[Натаниел Браун (фудбалер)|Браун]] {{goal|68}} *[[Дениз Ундав|Ундав]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Ливано Комененсија|Комененсија]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.021 |судија = {{flagsport|MAR}} [[Џалал Џајед]] }}<section end=E1 /> ---- <section begin=E2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CIV}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Брег на Слоновата Коска - Еквадор|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021467 |екипа2 = {{fb|ECU}} |голови1 = *[[Амад Диало|Диало]] {{goal|90}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.274 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Франсоа Летексје]] }}<section end=E2 /> ---- <section begin=E3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Германија - Брег на Слоновата Коска|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021469 |екипа2 = {{fb|CIV}} |голови1 = *[[Дениз Ундав|Ундав]] {{goal|68}}, {{goal|90+4}} |голови2 = *{{goal|30}} [[Франк Кесие|Кесие]] |стадион = [[БМО филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.036 |судија = {{flagsport|PAR}} [[Хуан Габриел Бенитес]] }}<section end=E3 /> ---- <section begin=E4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ECU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Еквадор - Курасао|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021465 |екипа2 = {{fb|CUW}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 68.598 |судија = {{flagsport|CHN}} [[Ма Нинг]] }}<section end=E4 /> ---- <section begin=E5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|CUW}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021468 |екипа2 = {{fb|CIV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = |судија = }}<section end=E5 /> ---- <section begin=E6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|ECU}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021466 |екипа2 = {{fb|GER}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = |судија = }}<section end=E6 /> ---- ===Група Ф=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата E !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|NED}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|JPN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|SWE}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=F1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Холандија - Јапонија|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021470 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = *[[Вирџил ван Дајк|Ван Дајк]] {{goal|50}} *[[Крисенсио Самервил|Самервил]] {{goal|64}} |голови2 = *{{goal|57}} [[Кеито Накамура|Накамура]] *{{goal|88}} [[Даичи Камада|Камада]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 69,285 |судија = {{flagsport|USA}} [[Исмаил Елфат]] }}<section end=F1 /> ---- <section begin=F2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|SWE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Шведска - Тунис|5–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021474 |екипа2 = {{fb|TUN}} |голови1 = * [[Јасин Ајари|Ајари]] {{goal|{{0}}7}}, {{goal|90+6}} * [[Александер Исак|Исак]] {{goal|30}} * [[Виктор Ѓекереш|Ѓекереш]] {{goal|59}} * [[Матијас Сванберг|Сванберг]] {{goal|84}} |голови2 = * {{goal|43}} [[Омар Рекик|Рекик]] |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 50.987 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Жаел Фалкон]] }}<section end=F2 /> ---- <section begin=F3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Холандија - Шведска|5–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021472 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = *[[Брајан Броби|Броби]] {{goal|{{0}}5}}, {{goal|17}} *[[Коди Гакпо|Гакпо]] {{goal|47}}, {{goal|54}} *[[Крисенсио Самервил|Самервил]] {{goal|89}} |голови2 = *{{goal|59}} [[Антони Еланга|Еланга]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Мајкл Оливер (фудбалски судија)|Мајкл Оливер]] }}<section end=F3 /> ---- <section begin=F4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 22:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|TUN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Тунис - Јапонија|0–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021475 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = |голови2 = * {{goal|{{0}}4}} [[Даичи Камада|Камада]] * {{goal|31}}, {{goal|83}} [[Ајасе Уеда|Уеда]] * {{goal|69}} [[Џунја Ито|Џ. Ито]] |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 51.243 |судија = {{flagsport|HUN}} [[Иштван Ковач (фудбалски судија)|Иштван Ковач]] }}<section end=F4 /> ---- <section begin=E5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|JPN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021471 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = |судија = }}<section end=E5 /> ---- <section begin=F6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021473 |екипа2 = {{fb|NED}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = |судија = }}<section end=F6 /> ---- ===Група Г=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Г}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Г !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BEL}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|EGY}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|IRN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|NZL}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=G1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Белгија - Египет|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021478 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = *[[Мохамед Хани|Хани]] {{goal|66|авт.}} |голови2 = *{{goal|19}} [[Емам Ашур|Ашур]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.775 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Рамон Абати]] }}<section end=G1 /> ---- <section begin=G2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|IRN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Иран - Нов Зеланд|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021476 |екипа2 = {{fb|NZL}} |голови1 = *[[Рамин Резаејан|Резаејан]] {{goal|32}} *[[Мохамад Мохеби|Мохеби]] {{goal|64}} |голови2 = *{{goal|{{0}}7}}, {{goal|54}} [[Елајџа Џаст|Џаст]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.108 |судија = {{flagsport|MEX}} [[Сесар Артуро Рамос|Сесар Артуро]] }}<section end=G2 /> ---- <section begin=G3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Белгија - Иран|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021477 |екипа2 = {{fb|IRN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.317 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Дарио Ерера (фудбалски судија)|Дарио Ерера]] }}<section end=G3 /> ---- <section begin=G4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|NZL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Нов Зеланд - Египет|1–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021480 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = *[[Фин Срман|Срман]] {{goal|15}} |голови2 = *{{goal|58}} [[Мостафа Зико|Зико]] *{{goal|67}} [[Мохамед Салах|Салах]] *{{goal|82}} [[Махмуд Хасан (фудбалер)|Трезеге]] |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|UAE}} [[Омар Ал Али]] }}<section end=G4 /> ---- <section begin=G5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|EGY}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021479 |екипа2 = {{fb|IRN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = |судија = }}<section end=G5 /> ---- <section begin=G6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|NZL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021481 |екипа2 = {{fb|BEL}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = |судија = }}<section end=G6 /> ---- ===Група Х=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Х}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Х !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ESP}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CPV}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|SAU}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|URU}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=H1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Шпанија - Зелен ’Рт|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021482 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 67,640 |судија = {{flagsport|JOR}} [[Адхам Махадмех]] }}<section end=H1 /> ---- <section begin=H2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SAU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Саудиска Арабија - Уругвај|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021486 |екипа2 = {{fb|URU}} |голови1 = *[[Абдулелах Ал-Амри|Ал-Амри]] {{goal|41}} |голови2 = *{{goal|80}} [[Максимилијано Араухо|М. Араухо]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 62.764 |судија = {{flagsport|ITA}} [[Маурицио Маријани]] }}<section end=H2 /> ---- <section begin=H3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Шпанија - Саудиска Арабија|4–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021483 |екипа2 = {{fb|SAU}} |голови1 = *[[Ламин Јамал|Јамал]] {{goal|10}} *[[Микел Ојарсабал|Ојарсабал]] {{goal|21}}, {{goal|24}} *[[Хасан Ал-Тамбакти|Ал-Тамбакти]] {{goal|49|авт.}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Рафаел Клаус]] }}<section end=H3 /> ---- <section begin=H4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|URU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Уругвај - Зелен ’Рт|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021487 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = *[[Максимилијано Араухо|М. Араухо]] {{goal|44}} *[[Агустин Канобио|Канобио]] {{goal|45+6}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Кевин Пина (фудбалер)|К. Пина]] *{{goal|61}} [[Елио Варела|Варела]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 64.003 |судија = {{flagsport|NOR}} [[Еспен Ескас]] }}<section end=H4 /> ---- <section begin=H5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|CPV}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021485 |екипа2 = {{fb|SAU}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = |судија = }}<section end=H5 /> ---- <section begin=H6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|URU}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021484 |екипа2 = {{fb|ESP}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = |судија = }}<section end=H6 /> ---- ===Група И=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група И}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата И !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|FRA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|SEN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|IRQ}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|NOR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=I1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Франција - Сенегал|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021490 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|66}}, {{goal|90+6}} *[[Бредли Баркола|Баркола]] {{goal|82}} |голови2 = *{{goal|90+5}} [[Ибрахим Мбаје|Мбаје]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.545 |судија = {{flagsport|IRN}} [[Алиреза Фагани]] }}<section end=I1 /> ---- <section begin=I2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|IRQ}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Ирак - Норвешка|1–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021488 |екипа2 = {{fb|NOR}} |голови1 = *[[Ајмен Хусеин|Хусеин]] {{goal|39}} |голови2 = *{{goal|29}}, {{goal|43}} [[Ерлинг Холанд|Холанд]] *{{goal|76}} [[Лео Естигор|Естигор]] *{{goal|90+5|авт.}} [[Ајмен Хусеин|Хусеин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 63.106 |судија = {{flagsport|GAB}} [[Пјер Ачо]] }}<section end=I2 /> ---- <section begin=I3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 17:00 |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Франција - Сенегал|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021492 |екипа2 = {{fb|IRQ}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|14}}, {{goal|54}} *[[Усман Дембеле|Дембеле]] {{goal|66}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|CAN}} [[Дру Фишер]] }}<section end=I3 /> ---- <section begin=I4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Норвешка - Сенегал|3–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021491 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = *[[Маркус Холмгрен Педерсен|Педерсен]] {{goal|43}} *[[Ерлинг Холанд|Холанд]] {{goal|48}}, {{goal|58}} |голови2 = *{{goal|53}}, {{goal|90+3}} [[Исмаила Сар|И. Сар]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Вилтон Сампајо]] }}<section end=I4 /> ---- <section begin=I5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 15:00 |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021489 |екипа2 = {{fb|FRA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = |судија = }}<section end=I5 /> ---- <section begin=I6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 15:00 |екипа1 = {{fb-rt|SEN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021493 |екипа2 = {{fb|IRQ}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = |судија = }}<section end=I6 /> ---- ===Група Ј=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Ј !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ARG}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|ALG}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|AUT}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|JOR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=J1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Аргентина - Алжир|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021496 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = *[[Лионел Меси|Меси]] {{goal|17}}, {{goal|60}}, {{goal|76}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 69.045 |судија = {{flagsport|POL}} [[Шимон Марцињак]] }}<section end=J1 /> ---- <section begin=J2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|AUT}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Австрија - Јордан|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021498 |екипа2 = {{fb|JOR}} |голови1 = *[[Романо Шмид|Шмид]] {{goal|20}} *[[Јазан Ал-Араб|Ал-Араб]] {{goal|76|авт.}} *[[Марко Арнаутовиќ|Арнаутовиќ]] {{goal|90+12}} |голови2 = *{{goal|50}} [[Али Олван|Олван]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.527 |судија = {{flagsport|MAU}} [[Дахан Беида]] }}<section end=J2 /> ---- <section begin=J3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021494 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = |судија = }}<section end=J3 /> ---- <section begin=J4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|JOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021499 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = |судија = }}<section end=J4 /> ---- <section begin=J5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|ALG}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021497 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = |судија = }}<section end=J5 /> ---- <section begin=J6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|JOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021495 |екипа2 = {{fb|ARG}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = |судија = }}<section end=J6 /> ---- ===Група К=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група К}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата К !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|POR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|COD}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|UZB}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|COL}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=K1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Португалија - ДР Конго|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = *[[Жоао Невеш|Ж. Невеш]] {{goal|{{0}}6}} |голови2 = *{{goal|45+5}} [[Јоан Виса|Виса]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|QAT}} [[Абдулрахман Ал-Џасим]] }}<section end=K1 /> ---- <section begin=K2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|UZB}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Узбекистан - Колумбија|1–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504 |екипа2 = {{fb|COL}} |голови1 = *[[Абосбек Фајзулаев|Фајзулаев]] {{goal|60}} |голови2 = *{{goal|40}} [[Даниел Муњос (фудбалер)|Муњос]] *{{goal|65}} [[Луис Дијас (фудбалер 1997)|Дијас]] *{{goal|90+9}} [[Хаминтон Кампас|Кампас]] |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Антони Тејлор (фудбалски судија)|Антони Тејлор]] }}<section end=K2 /> ---- <section begin=K3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503 |екипа2 = {{fb|UZB}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = |судија = }}<section end=K3 /> ---- <section begin=K4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = |судија = }}<section end=K4 /> ---- <section begin=K5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 19:30 |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505 |екипа2 = {{fb|POR}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=K5 /> ---- <section begin=K6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 19:30 |екипа1 = {{fb-rt|COD}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500 |екипа2 = {{fb|UZB}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=K6 /> ---- ===Група Л=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Л}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Л !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ENG}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CRO}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|GHA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|PAN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=L1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Англија - Хрватска|4–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021507 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = *[[Хари Кејн|Кејн]] {{goal|12|пен.}}, {{goal|42}} *[[Џуд Белингам|Белингам]] {{goal|47}} *[[Маркус Рашфорд|Рашфорд]] {{goal|85}} |голови2 = *{{goal|36}} [[Мартин Батурина|Батурина]] *{{goal|45+5}} [[Петар Муса|Муса]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.389 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Клеман Тирпен]] }}<section end=L1 /> ---- <section begin=L2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|GHA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Гана - Панама|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021510 |екипа2 = {{fb|PAN}} |голови1 = *[[Кејлеб Јиренки|Јиренки]] {{goal|90+5}} |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 42.942 |судија = {{flagsport|SWE}} [[Глен Ниберг]] }}<section end=L2 /> ---- <section begin=L3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021506 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = |судија = }}<section end=L3 /> ---- <section begin=L4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = |судија = }}<section end=L4 /> ---- <section begin=L5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 17:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021508 |екипа2 = {{fb|ENG}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = |судија = }}<section end=L5 /> ---- <section begin=L6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 17:00 |екипа1 = {{fb-rt|CRO}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021509 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = |судија = }}<section end=L6 /> ---- === Поредок на третопласираните === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |- !width=7%|{{Tooltip|Поз.|Позиции}} !width=7%|{{Tooltip|Група|Група}} !width=27%|Репрезентација !width=7%|{{Tooltip|Нат|Одиграни натпревари}} !width=7%|{{Tooltip|Поб|Победи}} !width=7%|{{Tooltip|Нер|Нерешени}} !width=7%|{{Tooltip|Пор|Порази}} !width=7%|{{Tooltip|ДГ|Постигнати голови}} !width=7%|{{Tooltip|ПГ|Примени голови}} !width=7%|{{Tooltip|ГР|Гол-разлика}} !width=10%|{{Tooltip|Бод|Бодови}} |- style="background:#ccffcc;" |1.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група A|А]]''' || style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |2.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б|Б]]''' || style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |3.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц|Ц]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |4.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д|Д]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |5.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е|Е]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |6.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф|Ф]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |7.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г|Г]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |8.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х|Х]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |9.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група И|И]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |10.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј|Ј]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |11.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група К|К]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |12.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л|Л]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |} == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.fifa.com/worldcup/fifaworldcup2026/ FIFA World Cup 2026], FIFA.com {{Светско првенство во фудбал 2026}} {{ФИФА Светско Првенство}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал|2026]] rxzu07e92u5f88dj3g5brludif8nng8 5581550 5581541 2026-06-23T16:00:28Z Carshalton 30527 /* Група Ј */ 5581550 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија меѓународно фудбалско првенство | tourney_name = Светско првенство во фудбал 2026 | year = | other_titles = {{ubl|2026 FIFA World Cup|Copa Mundial de la FIFA 2026|Coupe du Monde de la FIFA 2026}} | image = 2026 FIFA World Cup emblem.webp | size = 150px | country = {{flagsport|CAN}} [[Канада]] | country2 = {{flagsport|MEX}} [[Мексико]] | country3 = {{flagsport|USA}} [[САД]] | dates = 11 јуни – 19 јули | confederations = 6 | num_teams = 48 | venues = 16 | cities = 16 | champion = | count = | second = | third = | fourth = | matches = | goals = | attendance = | top_scorer = | player = | goalkeeper = | young_player = | fair_play = | prevseason = [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] | nextseason = [[Светско првенство во фудбал 2030|''2030'']] }} '''Светско првенство во фудбал 2026''' — 23. [[Светско првенство во фудбал|Светско првенство во фудбал]], меѓународен фудбалски турнир кој се одржува на секој четири години и на кој право на учество имаат сите членки на ФИФА кој ги минале квалификациите. Турнирот ќе се одржи од 11 јуни до 19 јули 2026 година,<ref name="Schedule">{{Наведена мрежна страница|url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf|title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule|date=February 4, 2024|publisher=FIFA|archive-url=https://web.archive.org/web/20240205034420/https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf|archive-date=February 5, 2024|accessdate=February 4, 2024}}</ref> и ќе биде игран во шеснаесет градови домаќини, единаесет во [[Соединети Американски Држави|САД]], три во [[Мексико]] и два во [[Канада]]. Ова, исто така, ќе биде првото издание на Светско првенство во фудбал кое ќе биде одржано во три држави и првото на кое ќе настапуваат 48 репрезентации, по проширувањето од досегашните 32.<ref>{{cite news |date=13. 6. 2018 |title=World Cup 2026: Canada, US & Mexico joint bid wins right to host tournament |publisher=[[BBC]] Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44464913 |url-status=live |access-date=13. 6. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210114150230/https://www.bbc.com/sport/football/44464913 |archive-date=14. 1. 2021}}</ref><ref name="ESPN 2017">{{Cite web |last=Carlise |first=Jeff |date=April 10, 2017 |title=U.S., neighbors launch 2026 World Cup bid |url=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup |archive-date=11. 4. 2017 |publisher=ESPN}}</ref><ref name="48teams">{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026 |publisher=FIFA |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |url-status=dead |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017}}</ref> Овие три држави ја победиле конкурентската кандидатура на [[Мароко]] за време на гласањето на 68-миот Конгрес на ФИФА во [[Москва]]. Ова ќе биде првото првенство по она во [[Светско првенство во фудбал 2002|2002]] година, одржано во [[Јапонија]] и [[Јужна Кореја]] кое ќе има повеќе од еден домаќин. Со претходните домаќинства на турнирите во [[Светско првенство во фудбал 1970|1970]] и [[Светско првенство во фудбал 1986|1986]], Мексико станала првата земја што три пати била домаќин или ко-домаќин на Светското првенство. САД претходно биле организатори на првенството во [[Светско првенство во фудбал 1994|1994]]. Спротивно на тоа, ова ќе биде прв пат Канада да биде домаќин или ко-домаќин. Настанот се вратил во својот традиционален летен распоред на [[Северна полутопка|Северната хемисфера]], откако [[Светско првенство во фудбал 2022|Светското првенство 2022]] во [[Катар]] се одржало во ноември и декември. Како земји домаќини, Канада, [[Фудбалска репрезентација на Мексико|Мексико]] и [[Фудбалска репрезентација на САД|САД]] автоматски се квалификувале. [[Фудбалска репрезентација на Зелен ’Рт|Зелен ’Рт]], [[Фудбалска репрезентација на Курасао|Курасао]], [[Фудбалска репрезентација на Јордан|Јордан]] и [[Фудбалска репрезентација на Узбекистан|Узбекистан]] ќе го имаат своето деби на Светското првенство. [[Фудбалска репрезентација на Аргентина|Аргентина]] е [[Финале на Светското првенство во фудбал 2022|бранител на титулата]], откако ја освоила својата трета титула на Светското првенство 2022. ==Формат и проширување== Идејата за проширување на турнирот се споменувала уште во 2013 година, кога била презентирана од тогашниот претседател на [[УЕФА]], [[Мишел Платини]],<ref>{{Cite news |date=28. 10. 2013 |title=Michel Platini calls for 40-team World Cup starting with Russia 2018 |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |access-date=24. 1. 2015 |archive-date=15. 9. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915093947/https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |date=29. 10. 2013 |title=Michel Platini's World Cup expansion plan unlikely – Fifa |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/24735765 |url-status=live |access-date=24. 1. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140421001646/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/24735765 |archive-date=21. 4. 2014}}</ref> а во 2016 година, ја подржал и претседателот на [[ФИФА]], [[Џани Инфантино]].<ref>{{Cite news |date=30. 3. 2016 |title=Infantino suggests 40-team World Cup finals |work=Independent Online |publisher=[[Independent Online (South Africa)|IOL]] |agency=Reuters |location=Južna Afrika |url=http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161230230628/http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |archive-date=30. 12. 2016}}</ref> Противниците на предлогот тврделе дека бројот на натпревари веќе достигнал неприфатливо ниво,<ref name="auto2">{{Cite news |last=Macguire |first=Eoghan |date=15. 12. 2016 |title=World Cup: Europe's top clubs oppose FIFA's expansion plans |url=https://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161224164833/http://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |archive-date=24. 12. 2016 |publisher=CNN}}</ref> дека проширувањето ќе го ослабне квалитетот на натпреварите<ref name="auto">{{Cite news |date=2. 10. 2016 |title=Low confirms opposition to 40-team World Cup |publisher=sbs.com.au |agency=[[Australian Associated Press]] |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161005031826/http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |archive-date=5. 10. 2016}}</ref><ref name="auto1">{{Cite news |last=Martín |first=Idafe |date=10. 1. 2017 |title=Mundial de 48 equipos: durísimas críticas en Europa |url=https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170112153909/https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |archive-date=12. 1. 2017 |work=[[Clarín (Argentine newspaper)|Clarín]] |language=es}}</ref> и дека одлуката е првенствено политичка, а не спортска. Инфантино бил обвинет дека го искористил ветувањето за поголем број на учесници на Светското првенство како средство за победа на [[Вонреден конгрес на ФИФА во 2016 година|претседателските избори на ФИФА]].<ref>{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Críticas a decisión de la FIFA de jugar el Mundial 2026 con 48 selecciones |language=es |work=[[El Universo]] |agency=[[Agence France-Presse]] |url=http://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170111180321/https://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |archive-date=11. 1. 2017}}</ref> Од ова издание, [[Светско првенство во фудбал|Светското првенство]] е проширено на 48 екипи, 16 повеќе отколку на претходните седум турнири.<ref name="48teams4">{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Екипите ќе бидат поделени во 12 групи од по четири екипи. Првите две екипи од секоја група и осумте најдобри третопласирани екипи ќе се пласираат во осминафиналето, во согласност со одлуката одобрена од [[Совет на ФИФА|Советот на ФИФА]] ​​на 14 март 2023 година.<ref name="IMC">{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|title=FIFA Council approves international match calendars|date=14. 3. 2023|publisher=[[FIFA]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230314155521/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|archive-date=14. 3. 2023|url-status=live|access-date=14. 3. 2023}}</ref> Тоа е првото проширување и првата промена во форматот на Светското првенство од [[Светско првенство во фудбал 1998|1998]].<ref>{{Cite web |date=16. 3. 2024 |title=Success stories from the FIFA World Cup's last expansion |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/celebrating-history-of-32-team-world-cup-1998-2022 |access-date=20. 5. 2026 |website=FIFA}}</ref> Вкупниот број на натпревари се зголемува од 64 на 104, а екипите што ќе стигнат до последните четири натпревари ќе играат по осум натпревари наместо досегашните седум. Турнирот ќе трае 39 дена, седум повеќе од изданијата во [[Светско првенство во фудбал 2014|2014]] и [[Светско првенство во фудбал 2018|2018]].<ref>{{cite news |last=Ingle |first=Sean |url=https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |title=World Cup 2026: four-team groups and 104 game-tournament confirmed by Fifa |work=[[The Guardian]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411173501/https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last=Bushnell |first=Henry |url=https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |title=FIFA scraps ill-fated 2026 World Cup format, but new plan presents other pros and cons |work=[[Yahoo! Sports]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411012544/https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |url-status=live}}</ref> Секој репрезентација и понатаму ќе игра по три натпревари во групната фаза.<ref>{{cite news |last=Ziegler |first=Martyn |url=https://www.thetimes.com/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |title=World Cup will be a week longer — but Fifa scraps three-team group plan |work=[[The Times]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314110957/https://www.thetimes.co.uk/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=Slater |first1=Matt |last2=Ornstein |first2=David |url=https://www.nytimes.com/athletic/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |title=World Cup 2026 format expands again with four-team groups and 104 matches |work=[[The Athletic]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314103434/https://theathletic.com/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |url-status=live}}</ref> Последниот ден од клупските обврски за играчите вклучени во конечните списоци на националните тимови е 24 мај 2026 година; клубовите мора да ги ослободат најдоцна до 25 мај, со исклучок на играчите кои учествуваат во финалето на континенталните клупски натпреварувања до 30 мај. Комбинираниот период за одмор, задолжителниот период за ослободување и времетраењето на турнирот е 56 дена, исто како и во [[Светско првенство во фудбал 2010|2010]], 2014 и 2018 година.<ref name="IMC"/> ===Разгледувани формати на проширување=== Проширувањето на 48 екипи било одобрено на 10 јануари 2017 година, кога првично било одлучено турнирот да има 16 групи од по три екипи и вкупно 80 натпревари. Според тогашниот формат, првите две екипи од секоја група би се пласирале во шеснаесттинафиналето.<ref name="48teams4"/><ref>{{Cite web |last=Conn |first=David |date=10. 1. 2017 |title=Fifa approves Infantino's plan to expand World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110104617/https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |website=The Guardian}}</ref> Во подоцна напуштеното решение, максималниот број на натпревари по тим би останал седум, но секој тим во групата би играл еден натпревар помалку од претходно. Турнирот, сепак би бил завршен во рок од 32 дена.<ref>{{Cite web |date=10. 1. 2017 |title=World Cup: Gianni Infantino defends tournament expansion to 48 teams |url=https://www.bbc.com/sport/football/38577001 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170331171815/http://www.bbc.com/sport/football/38577001 |archive-date=31. 3. 2017 |publisher=BBC Sport}}</ref> Овој формат бил избран во однос на три други предлози, кои предвидувале 40 до 48 национални тимови, 76 до 88 натпревари и еден до четири загарантирани натпревари по учесник.<ref name="heraldlive">{{Cite news |date=7. 10. 2016 |title=New Fifa chief backs 48-team World Cup |publisher=HeraldLIVE |url=http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010112923/http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |archive-date=10. 10. 2016 |quote=It's an idea, just as the World Cup with 40 teams is already on the table with groups of four or five teams.}}</ref><ref name="yahoo">{{Cite news |last=Dunbar |first=Graham |date=23. 12. 2016 |title=FIFA's 5 options for a 2026 World Cup of 48, 40 or 32 teams |url=https://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110142721/http://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |archive-date=10. 1. 2017 |publisher=[[Yahoo! Sports]] |agency=[[Associated Press]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=19. 12. 2016 |title=FIFA World Cup format proposals |url=http://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915094005/https://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |archive-date=15. 9. 2018 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Критичарите предупредиле дека групите од три екипи, во кои две продолжуваат понатаму, значително го зголемуваат ризикот од местење на натпревари.<ref name="guyon">{{Cite journal |last=Guyon |first=Julien |date=30. 4. 2020 |title=Risk of Collusion: Will Groups of 3 Ruin the FIFA World Cup? |journal=Journal of Sports Analytics |volume=6 |issue=4 |pages=259–279 |doi=10.3233/JSA-200414 |doi-access=free |url=https://doi.org/10.3233/JSA-200414 |access-date=2026-06-07 |archive-date=2024-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240803091047/https://doi.org/10.3233/JSA-200414 |url-status=dead }}</ref> Затоа, ФИФА ја разгледала можноста за одлучување на нерешените натпревари во групната фаза преку [[Изведување пенали (фудбал)|изведување пенали]],<ref>{{cite news |date=18. 1. 2017 |title=Penalty shootouts may be used to settle drawn World Cup matches |work=World Soccer |url=http://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |access-date=12. 11. 2020 |archive-date=28. 10. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028040619/https://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |url-status=live}}</ref> но дури и тогаш сè уште би постоел одреден ризик, вклучително и можноста екипата намерно да загуби по изведување на пенали со цел да го елиминира противникот.<ref name="guyon"/> Поради овие приговори, ФИФА продолжила да разгледува други модели на натпреварување, <ref>{{cite news |first=Martyn |last=Ziegler |title=Format for 2026 World Cup could be revamped amid 'collusion' fears, says Fifa vice-president |url=https://www.thetimes.com/sport/football/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |work=[[The Times]] |location=London |date=1. 4. 2022 |access-date=5. 11. 2022 |archive-date=13. 11. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221113124725/https://www.thetimes.co.uk/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |url-status=live}}</ref> за процесот да заврши со објавата во 2023 година, кога било потврдено дека турнирот ќе има 12 групи од по четири репрезентации. ==Стадиони== За време на процесот на кандидатура, 41 град со вкупно 42 постоечки и целосно функционални стадиони со редовни корисници, со исклучок на Монтреал, и два стадиони во изградба, во Лас Вегас и Лос Анџелес, се пријавиле како дел од заедничката кандидатура. Меѓу нив биле три стадиони во три мексикански градови, шест стадиони во шест канадски градови и 35 стадиони во 32 градови во САД.<ref name="bids">{{cite web |title=Forty-one Cities Across Canada, Mexico and the United States Submit Bids to Serve as Host Cities in United Bid for 2026 FIFA World Cup |url=http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170908021347/http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |archive-date=8. 9. 2017 |access-date=7. 9. 2017}}</ref> Во првиот круг испаднале девет стадиони во девет градови. Вториот круг го стеснил изборот за уште девет стадиони во шест градови, додека три града, Чикаго, Минеаполис и Ванкувер, се откажале бидејќи ФИФА не била подготвена да разговара за финансиските детали на организацијата.<ref>{{cite news |last=Carlisle |first=Jeff |title=United States-led World Cup bid cuts list of potential host cities to 23 |url=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |access-date=25. 11. 2021 |publisher=ESPN |date=16. 3. 2018 |archive-date=25. 11. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211125114050/https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |url-status=live}}</ref> Откако [[Монтреал]] се повлекол во јули 2021 година поради недостаток на провинциско финансирање и поддршка за реновирање на [[Олимписки стадион (Монтреал)|Олимпискиот стадион]],<ref>{{cite news |title=Montreal withdraws from host city selection process for 2026 World Cup |url=https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |access-date=6. 7. 2021 |work=Sportsnet |date=6. 7. 2021 |archive-date=16. 8. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816132650/https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |url-status=live}}</ref> Ванкувер повторно се приклучил на процесот како кандидат-домаќин во април 2022 година.<ref name="vancouver_candidatecity">{{cite web |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |title=Update on FIFA World Cup 2026 candidate host city process |publisher=FIFA |date=14. 4. 2022 |access-date=14. 4. 2022 |archive-date=12. 7. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712003456/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |url-status=live}}</ref> Ова го донело конечниот број на кандидати на 24 стадиони, секој во посебен град или метрополитенска област.<ref>{{Cite web |date=26. 1. 2021 |title=FIFA eyes late 2021 to pick 2026 World Cup host cities |url=https://www.cbc.ca/sports/soccer/fifa-sets-late-2021-target-to-pic-2026-world-cup-cities-1.5888162 |access-date=20. 5. 2026 |website=CBC}}</ref> На 16 јуни 2022 година, ФИФА ги објавила 16-те градови домаќини: два во Канада, три во Мексико и 11 во САД.<ref name="bid_cities">{{Cite web |title=United 2026 bid book |url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |access-date=30. 4. 2018 |publisher=united2026.com}}</ref> Избрани биле [[Атланта]], [[Бостон]], [[Далас]], [[Гвадалахара]], [[Хјустон]], [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]], [[Лос Анџелес]], [[Сиудад де Мексико]], [[Мајами]], [[Монтереј]], [[Филаделфија]], [[Њујорк]]/[[Њу Џерзи]], [[Сан Франциско]], [[Сиетл]], [[Торонто]] и [[Ванкувер]].<ref>{{cite news |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |title=FIFA unveils stellar line-up of FIFA World Cup 2026 Host Cities |publisher=FIFA |date=16. 6. 2022 |access-date=16. 6. 2022 |archive-date=16. 6. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616223211/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |url-status=live}}</ref> Осум од 16-те избрани стадиони имаат трајна вештачка трева, која се заменува со трева за турнирот под надзор на ФИФА и истражувачки тим од Универзитетот во Тенеси и Државниот универзитет во Мичиген. Во зависност од климата на поединечниот стадион, за постудени услови ќе се користи или мешавина од 84% ливадска власецка и 16% повеќегодишна 'ржана трева, или бермудска трева за потопли услови.<ref name="utk-fifa">{{cite web |title=Bringing UT's Turfgrass Expertise to FIFA World Cup 26 |url=https://www.utk.edu/turfgrass/ |publisher=UT Knoxville |access-date=25. 4. 2026}}</ref><ref name="tsn-henry-26">{{cite web |last1=Henry |first1=Genevieve |title=MSU Turf Management Program provides grass for World Cup |url=https://statenews.com/article/2026/04/msu-turf-management-program-provides-grass-for-world-cup?ct=content_open&cv=cbox_featured |publisher=The State News |access-date=25. 4. 2026 |date=22. 4. 2026}}</ref><ref name="conv-tr-g-s-b-26">{{cite web |last1=Trey Rogers |first1=John N. |last2=Guevara |first2=Jackie Lyn A. |last3=Sorochan |first3=John |last4=Bearss |first4=Ryan |title=We designed the turf for soccer's biggest World Cup ever – here's how we created the same playing experience across 3 countries |url=https://theconversation.com/we-designed-the-turf-for-soccers-biggest-world-cup-ever-heres-how-we-created-the-same-playing-experience-across-3-countries-279536 |publisher=The Conversation |access-date=25. 4. 2026 |date=20. 4. 2026}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !{{flagsport|MEX}} [[Мексико (град)|Мексико Сити]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Њујорк]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Далас]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Хјустон]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Стадион Ацтека]] | [[Стадион Метлајф]]<br /><small>([[Ист Ратерфорд (Њу Џерзи)|Ист Ратерфорд]])</small> | [[Стадион AT&T]]<br /><small>([[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]])</small> | [[Стадион Ароухед]] | [[Стадион НРГ]] |- | Капацитет: '''87.523''' | Капацитет: '''82.500''' | Капацитет: '''80.000''' | Капацитет: '''76.416''' | Капацитет: '''72.220''' |- | [[File:Soccer_game_at_the_Azteca_Stadium.JPG|250px]] | [[File:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|250px]] | [[File:Cowboys stadium inside view 4.JPG|250px]] | [[File:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|250px]] | [[File:Reliantstadium.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Атланта]]<ref name="bid_cities" /> |colspan=3 rowspan=12| {{location map+|North America|float=center|width=800|caption=Градови домаќини|places= {{location map~|North America|lat=33.755|long=-84.39|label='''[[Атланта]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=42.065278|long= -71.248333|label='''[[Бостон]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=32.775833|long=-96.796667|label='''[[Далас]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=29.762778|long=-95.383056|label='''[[Хјустон]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=39.099722|long=-94.578333|label='''[[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=34.05|long=-118.25|label='''[[Лос Анџелес]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=25.775278|long=-80.208889|label='''[[Мајами]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=40.817097|long=-74.085024|label='''[[Њујорк]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=39.9500|long=-75.1667|label='''[[Филаделфија]]'''|position=left}} {{location map~|North America|lat=37.4032|long=-121.9698|label='''[[Сан Франциско]]'''}} {{location map~|North America|lat=47.5952|long=-122.3316|label='''[[Сиетл]]'''}} {{location map~|North America|lat=43.7|long=-79.4|label='''[[Торонто]]'''|position=left}} {{location map~|North America|lat=49.28|long=-123.12|label='''[[Ванкувер]]'''|position=right}} {{location map~ |North America |lat=19.302911 |long=-99.150442 |label='''[[Мексико (град)|Мексико Сити]]'''|position=right}} {{location map~ |North America |lat=25.722806 |long=-100.312056 |label='''[[Монтереј]]''' |position=left}} {{location map~ |North America |lat=20.681667 |long=-103.462778 |label= '''[[Гвадалахара]]''' |position=left}} }} !{{flagsport|USA}} [[Лос Анџелес]]<ref name="bid_cities" /><ref>{{Cite web|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|title=Los Angeles 2026|access-date=05. 07. 2022|archive-date=29. 06. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=}}</ref> |- | [[Стадион Мерцедес Бенц]] | [[Стадион Соу-Фај]]<br /><small>([[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]])</small> |- | Капацитет: '''71.000''' | Капацитет: '''70.240''' |- | [[File:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|250px]] |[[File:SoFi_Stadium_interior_2021.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Филаделфија]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Сиетл]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Линколн Фајненшел Филд]] | [[Лумен Филд]] |- |Капацитет: '''69.796''' |Капацитет: '''69.000''' |- |[[File:Philly (45).JPG|250px]] | [[File:2022 CONCACAF Champions League Final - View from southeast corner at night.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Сан Франциско]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Бостон]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Стадион Ливајс]] <br /><small>([[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]])</small> | [[Стадион Жилет]]<br /><small>([[Фоксборо]])</small> |- | Капацитет: '''68.500'''<br /> | Капацитет: '''65.878'''<br /> |- | [[File:Entering Levi's Stadium.JPG|250px]] | [[File:Gillette Stadium (Top View).jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Мајами]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|CAN}} [[Ванкувер]]<ref name="vancouver_candidatecity" /> !{{flagsport|MEX}} [[Монтереј]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|MEX}} [[Гвадалахара]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|CAN}} [[Торонто]]<ref name="bid_cities"/> |- | [[Стадион Хард Рок]]<br /><small>([[Мајами Гарденс|Мајами]])</small> | [[БиСи Плејс]] | [[Стадион ББВА]]<br /><small>([[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]])</small> | [[Стадион Акрон]]<br /><small>([[Сапопан]])</small> | [[БМО Филд]] |- | Капацитет: '''64.767''' | Капацитет: '''54.500''' | Капацитет: '''53.500''' | Капацитет: '''49.850''' | Капацитет: '''30.000''' |- | [[File:Hard Rock Stadium 2017 2.jpg|250px]] | [[File:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|250px]] | [[File:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|250px]] | [[File:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho.jpg|300px]] | [[File:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|250px]] |} ==Групна фаза== Првите две екипи од секоја група, како и осумте најдоброрангирани третопласирани екипи се пласираат во шеснаесттинафиналето. {{легенда|#ccffcc|Екипи кои ја поминале групната фаза}} {{легенда|#ffcccc|Испаднати}} ===Група А=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група A}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата А !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|MEX|}} |1||1||0||0||2||0||+2||3 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|KOR}} |1||1||0||0||2||1||+1||3 |- style="background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|CZE|}} |1||0||0||1||1||2||–1||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|RSA|}} |1||0||0||1||0||2||–2||0 |} <section begin=A1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јуни 2026 |време = 13:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Мексико - Јужна Африка|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021443 |екипа2 = {{fb|RSA}} |голови1 = *[[Хулиан Кињонес|Кињонес]] {{goal|{{0}}9}} *[[Раул Хименес|Хименес]] {{goal|67}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Вилтон Сампајо]] }}<section end=A1 /> ---- <section begin=A2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|KOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Јужна Кореја - Чешка|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021441 |екипа2 = {{fb|CZE}} |голови1 = *[[Хванг Ин Бом]] {{goal|67}} *[[О Хјун Гју]] {{goal|80}} |голови2 = *{{goal|59}} [[Ладислав Крејчи (фудбалер 1999)|Крејчи]] |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 44.985 |судија = {{flagsport|EGY}} [[Амин Омар|Амин Мохамед Омар]] }}<section end=A2 /> ---- <section begin=A3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CZE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Чешка - Јужна Африка|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021440 |екипа2 = {{fb|RSA}} |голови1 = *[[Михал Садилек|Садилек]] {{goal|{{0}}6}} |голови2 = *{{goal|83|пен.}} [[Тебохо Мокоена (фудбалер 1997)|Мокоена]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц|Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 67.442 |судија = {{flagsport|USA}} [[Тори Пенсо]] }}<section end=A3 /> ---- <section begin=A4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Мексико - Јужна Кореја|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021442 |екипа2 = {{fb|KOR}} |голови1 = *[[Луис Ромо|Ромо]] {{goal|50}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 45.522 |судија = {{flagsport|URU}} [[Густаво Техера]] }}<section end=A4 /> ---- <section begin=A5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|CZE}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021444 |екипа2 = {{fb|MEX}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = |судија = }}<section end=A5 /> ---- <section begin=A6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|RSA}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021445 |екипа2 = {{fb|KOR}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = |судија = }}<section end=A6 /> ---- ===Група Б=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Б}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Б !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|CAN|}} |1||0||1||0||1||1||0||1 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|BIH}} |1||0||1||0||1||1||0||1 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|QAT|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|SUI|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=B1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 12 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Канада - Босна и Херцеговина|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021449 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Кајл Ларин|Ларин]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Јово Лукиќ|Лукиќ]] |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.002 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Факундо Тељо]] }}<section end=B1 /> ---- <section begin=B2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|QAT}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Катар - Швајцарија|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021447 |екипа2 = {{fb|SUI}} |голови1 = *[[Миро Мухајм|Мухајм]] {{goal|90+4|авт.}} |голови2 = *{{goal|17|пен.}} [[Брил Ембоо|Емболо]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 67.966 |судија = {{flagsport|HON}} [[Саид Мартинес]] }}<section end=B2 /> ---- <section begin=A3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Швајцарија - Босна и Херцеговина|4–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Јохан Манзамби|Манзамби]] {{goal|74}}, {{goal|90}} *[[Рубен Варгас|Варгас]] {{goal|84}} *[[Гранит Џака|Џака]] {{goal|90+7|пен.}} |голови2 = *{{goal|90+3}} [[Ермин Махмиќ|Махмиќ]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.026 |судија = {{flagsport|POR}} [[Жоао Пињеиро (фудбалски судија)|Жоао Пињеиро]] }}<section end=B3 /> ---- <section begin=A4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Канада - Катар|6–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021450 |екипа2 = {{fb|QAT}} |голови1 = *[[Кајл Ларин|Ларин]] {{goal|16}} *[[Џонатан Дејвид|Џ. Дејвид]] {{goal|29}}, {{goal|45+3}}, {{goal|90+2}} *[[Нејтн Салиба|Салиба]] {{goal|64}} *[[Мохамед Манај|Манај]] {{goal|75|авт.}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|CHL}} [[Кристијан Гарај]] }}<section end=B4 /> ---- <section begin=A5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021451 |екипа2 = {{fb|CAN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = |судија = }}<section end=B5 /> ---- <section begin=A6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|BIH}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021448 |екипа2 = {{fb|QAT}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = |судија = }}<section end=B6 /> ---- ===Група Ц=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Ц !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BRA|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|MAR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|HAI|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|SCO|}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=C1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Бразил - Мароко|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|32}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end=C1 /> ---- <section begin=C2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|HAI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Хаити - Шкотска|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 |екипа2 = {{fb|SCO}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|28}} [[Џон МакГин|МакГин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|ALG}} [[Мустафа Горбал]] }}<section end=C2 /> ---- <section begin=C3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Шкотска - Мароко|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end=C3 /> ---- <section begin=C4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Бразил - Хаити|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = *[[Матеуш Куња|Куња]] {{goal|23}}, {{goal|36}} *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|45+3}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|ESP}} [[Алехандро Ернандес Ернандес]] }}<section end=C4 /> ---- <section begin=C5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 |екипа2 = {{fb|BRA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=C5 /> ---- <section begin=C6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|MAR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес-Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=C6 /> ---- ===Група Д=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Д}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Д !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|USA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|PAR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|AUS}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=D1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 12 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#САД - Парагвај|4–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = *[[Дамиан Бобадиља|Бобадиља]] {{goal|{{0}}7|авт.}} *[[Фоларин Балогун|Балогун]] {{goal|31}}, {{goal|45+5}} *[[Џовани Рејна|Рејна]] {{goal|90+8}} |голови2 = *{{goal|73}} [[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|NED}} [[Дани Макели]] }}<section end=D1 /> ---- <section begin=D2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|AUS}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Австралија - Турција|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 |екипа2 = {{fb|TUR}} |голови1 = *[[Нестори Иранкунда|Иранкунда]] {{goal|27}} *[[Конор Меткалф|Меткалф]] {{goal|75}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end=D2 /> ---- <section begin=D3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#САД - Австралија|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = *[[Камерон Брџис|Брџис]] {{goal|11|авт.}} *[[Алекс Фриман|Фриман]] {{goal|43}} |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|GER}} [[Феликс Цвајер]] }}<section end=D3 /> ---- <section begin=D4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Турција - Парагвај|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Матијас Галарса|Галарса]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.827 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end=D4 /> ---- <section begin=D5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 |екипа2 = {{fb|USA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = |судија = }}<section end=D5 /> ---- <section begin=D6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = |судија = }}<section end=D6 /> ---- ===Група Е=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Е}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата E !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|GER}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CUW}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|CIV}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|ECU}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=E1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Германија - Курасао|7–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/40002146 |екипа2 = {{fb|CUW}} |голови1 = *[[Феликс Нмеча|Нмеча]] {{goal|{{0}}6}} *[[Нико Шлотербек|Шлотербек]] {{goal|38}} *[[Каи Хаверц|Хаверц]] {{goal|45+5|пен.}}, {{goal|88}} *[[Џамал Мусиала|Мусиала]] {{goal|47}} *[[Натаниел Браун (фудбалер)|Браун]] {{goal|68}} *[[Дениз Ундав|Ундав]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Ливано Комененсија|Комененсија]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.021 |судија = {{flagsport|MAR}} [[Џалал Џајед]] }}<section end=E1 /> ---- <section begin=E2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CIV}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Брег на Слоновата Коска - Еквадор|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021467 |екипа2 = {{fb|ECU}} |голови1 = *[[Амад Диало|Диало]] {{goal|90}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.274 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Франсоа Летексје]] }}<section end=E2 /> ---- <section begin=E3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Германија - Брег на Слоновата Коска|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021469 |екипа2 = {{fb|CIV}} |голови1 = *[[Дениз Ундав|Ундав]] {{goal|68}}, {{goal|90+4}} |голови2 = *{{goal|30}} [[Франк Кесие|Кесие]] |стадион = [[БМО филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.036 |судија = {{flagsport|PAR}} [[Хуан Габриел Бенитес]] }}<section end=E3 /> ---- <section begin=E4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ECU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Еквадор - Курасао|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021465 |екипа2 = {{fb|CUW}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 68.598 |судија = {{flagsport|CHN}} [[Ма Нинг]] }}<section end=E4 /> ---- <section begin=E5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|CUW}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021468 |екипа2 = {{fb|CIV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = |судија = }}<section end=E5 /> ---- <section begin=E6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|ECU}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021466 |екипа2 = {{fb|GER}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = |судија = }}<section end=E6 /> ---- ===Група Ф=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата E !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|NED}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|JPN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|SWE}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=F1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Холандија - Јапонија|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021470 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = *[[Вирџил ван Дајк|Ван Дајк]] {{goal|50}} *[[Крисенсио Самервил|Самервил]] {{goal|64}} |голови2 = *{{goal|57}} [[Кеито Накамура|Накамура]] *{{goal|88}} [[Даичи Камада|Камада]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 69,285 |судија = {{flagsport|USA}} [[Исмаил Елфат]] }}<section end=F1 /> ---- <section begin=F2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|SWE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Шведска - Тунис|5–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021474 |екипа2 = {{fb|TUN}} |голови1 = * [[Јасин Ајари|Ајари]] {{goal|{{0}}7}}, {{goal|90+6}} * [[Александер Исак|Исак]] {{goal|30}} * [[Виктор Ѓекереш|Ѓекереш]] {{goal|59}} * [[Матијас Сванберг|Сванберг]] {{goal|84}} |голови2 = * {{goal|43}} [[Омар Рекик|Рекик]] |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 50.987 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Жаел Фалкон]] }}<section end=F2 /> ---- <section begin=F3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Холандија - Шведска|5–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021472 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = *[[Брајан Броби|Броби]] {{goal|{{0}}5}}, {{goal|17}} *[[Коди Гакпо|Гакпо]] {{goal|47}}, {{goal|54}} *[[Крисенсио Самервил|Самервил]] {{goal|89}} |голови2 = *{{goal|59}} [[Антони Еланга|Еланга]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Мајкл Оливер (фудбалски судија)|Мајкл Оливер]] }}<section end=F3 /> ---- <section begin=F4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 22:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|TUN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Тунис - Јапонија|0–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021475 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = |голови2 = * {{goal|{{0}}4}} [[Даичи Камада|Камада]] * {{goal|31}}, {{goal|83}} [[Ајасе Уеда|Уеда]] * {{goal|69}} [[Џунја Ито|Џ. Ито]] |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 51.243 |судија = {{flagsport|HUN}} [[Иштван Ковач (фудбалски судија)|Иштван Ковач]] }}<section end=F4 /> ---- <section begin=E5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|JPN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021471 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = |судија = }}<section end=E5 /> ---- <section begin=F6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|TUN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021473 |екипа2 = {{fb|NED}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = |судија = }}<section end=F6 /> ---- ===Група Г=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Г}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Г !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BEL}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|EGY}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|IRN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|NZL}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=G1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Белгија - Египет|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021478 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = *[[Мохамед Хани|Хани]] {{goal|66|авт.}} |голови2 = *{{goal|19}} [[Емам Ашур|Ашур]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.775 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Рамон Абати]] }}<section end=G1 /> ---- <section begin=G2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|IRN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Иран - Нов Зеланд|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021476 |екипа2 = {{fb|NZL}} |голови1 = *[[Рамин Резаејан|Резаејан]] {{goal|32}} *[[Мохамад Мохеби|Мохеби]] {{goal|64}} |голови2 = *{{goal|{{0}}7}}, {{goal|54}} [[Елајџа Џаст|Џаст]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.108 |судија = {{flagsport|MEX}} [[Сесар Артуро Рамос|Сесар Артуро]] }}<section end=G2 /> ---- <section begin=G3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Белгија - Иран|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021477 |екипа2 = {{fb|IRN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.317 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Дарио Ерера (фудбалски судија)|Дарио Ерера]] }}<section end=G3 /> ---- <section begin=G4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|NZL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Нов Зеланд - Египет|1–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021480 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = *[[Фин Срман|Срман]] {{goal|15}} |голови2 = *{{goal|58}} [[Мостафа Зико|Зико]] *{{goal|67}} [[Мохамед Салах|Салах]] *{{goal|82}} [[Махмуд Хасан (фудбалер)|Трезеге]] |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|UAE}} [[Омар Ал Али]] }}<section end=G4 /> ---- <section begin=G5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|EGY}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021479 |екипа2 = {{fb|IRN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = |судија = }}<section end=G5 /> ---- <section begin=G6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|NZL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021481 |екипа2 = {{fb|BEL}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = |судија = }}<section end=G6 /> ---- ===Група Х=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Х}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Х !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ESP}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CPV}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|SAU}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|URU}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=H1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Шпанија - Зелен ’Рт|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021482 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 67,640 |судија = {{flagsport|JOR}} [[Адхам Махадмех]] }}<section end=H1 /> ---- <section begin=H2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SAU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Саудиска Арабија - Уругвај|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021486 |екипа2 = {{fb|URU}} |голови1 = *[[Абдулелах Ал-Амри|Ал-Амри]] {{goal|41}} |голови2 = *{{goal|80}} [[Максимилијано Араухо|М. Араухо]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 62.764 |судија = {{flagsport|ITA}} [[Маурицио Маријани]] }}<section end=H2 /> ---- <section begin=H3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Шпанија - Саудиска Арабија|4–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021483 |екипа2 = {{fb|SAU}} |голови1 = *[[Ламин Јамал|Јамал]] {{goal|10}} *[[Микел Ојарсабал|Ојарсабал]] {{goal|21}}, {{goal|24}} *[[Хасан Ал-Тамбакти|Ал-Тамбакти]] {{goal|49|авт.}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Рафаел Клаус]] }}<section end=H3 /> ---- <section begin=H4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|URU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Уругвај - Зелен ’Рт|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021487 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = *[[Максимилијано Араухо|М. Араухо]] {{goal|44}} *[[Агустин Канобио|Канобио]] {{goal|45+6}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Кевин Пина (фудбалер)|К. Пина]] *{{goal|61}} [[Елио Варела|Варела]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 64.003 |судија = {{flagsport|NOR}} [[Еспен Ескас]] }}<section end=H4 /> ---- <section begin=H5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|CPV}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021485 |екипа2 = {{fb|SAU}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = |судија = }}<section end=H5 /> ---- <section begin=H6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 18:00 |екипа1 = {{fb-rt|URU}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021484 |екипа2 = {{fb|ESP}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = |судија = }}<section end=H6 /> ---- ===Група И=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група И}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата И !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|FRA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|SEN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|IRQ}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|NOR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=I1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Франција - Сенегал|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021490 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|66}}, {{goal|90+6}} *[[Бредли Баркола|Баркола]] {{goal|82}} |голови2 = *{{goal|90+5}} [[Ибрахим Мбаје|Мбаје]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.545 |судија = {{flagsport|IRN}} [[Алиреза Фагани]] }}<section end=I1 /> ---- <section begin=I2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|IRQ}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Ирак - Норвешка|1–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021488 |екипа2 = {{fb|NOR}} |голови1 = *[[Ајмен Хусеин|Хусеин]] {{goal|39}} |голови2 = *{{goal|29}}, {{goal|43}} [[Ерлинг Холанд|Холанд]] *{{goal|76}} [[Лео Естигор|Естигор]] *{{goal|90+5|авт.}} [[Ајмен Хусеин|Хусеин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 63.106 |судија = {{flagsport|GAB}} [[Пјер Ачо]] }}<section end=I2 /> ---- <section begin=I3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 17:00 |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Франција - Сенегал|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021492 |екипа2 = {{fb|IRQ}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|14}}, {{goal|54}} *[[Усман Дембеле|Дембеле]] {{goal|66}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|CAN}} [[Дру Фишер]] }}<section end=I3 /> ---- <section begin=I4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Норвешка - Сенегал|3–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021491 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = *[[Маркус Холмгрен Педерсен|Педерсен]] {{goal|43}} *[[Ерлинг Холанд|Холанд]] {{goal|48}}, {{goal|58}} |голови2 = *{{goal|53}}, {{goal|90+3}} [[Исмаила Сар|И. Сар]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Вилтон Сампајо]] }}<section end=I4 /> ---- <section begin=I5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 15:00 |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021489 |екипа2 = {{fb|FRA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = |судија = }}<section end=I5 /> ---- <section begin=I6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 15:00 |екипа1 = {{fb-rt|SEN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021493 |екипа2 = {{fb|IRQ}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = |судија = }}<section end=I6 /> ---- ===Група Ј=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Ј !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ARG}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|ALG}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|AUT}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|JOR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=J1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Аргентина - Алжир|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021496 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = *[[Лионел Меси|Меси]] {{goal|17}}, {{goal|60}}, {{goal|76}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 69.045 |судија = {{flagsport|POL}} [[Шимон Марцињак]] }}<section end=J1 /> ---- <section begin=J2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|AUT}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Австрија - Јордан|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021498 |екипа2 = {{fb|JOR}} |голови1 = *[[Романо Шмид|Шмид]] {{goal|20}} *[[Јазан Ал-Араб|Ал-Араб]] {{goal|76|авт.}} *[[Марко Арнаутовиќ|Арнаутовиќ]] {{goal|90+12}} |голови2 = *{{goal|50}} [[Али Олван|Олван]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.527 |судија = {{flagsport|MAU}} [[Дахан Беида]] }}<section end=J2 /> ---- <section begin=J3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Аргентина - Австрија|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021494 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = *[[Лионел Меси|Меси]] {{goal|38}}, {{goal|90+5}} |голови2 = |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.649 |судија = {{flagsport|EGY}} [[Амин Омар]] }}<section end=J3 /> ---- <section begin=J4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|JOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Јордан - Алжир|1–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021499 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = *[[Низар Ал-Рашан|Ал-Рашдан]] {{goal|36}} |голови2 = *{{goal|69}} [[Надир Бенбуали|Бенбуали]] *{{goal|86}} [[Амин Гуири|Гуири]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.371 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end=J4 /> ---- <section begin=J5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|ALG}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021497 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = |судија = }}<section end=J5 /> ---- <section begin=J6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|JOR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021495 |екипа2 = {{fb|ARG}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = |судија = }}<section end=J6 /> ---- ===Група К=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група К}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата К !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|POR}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|COD}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|UZB}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|COL}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=K1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Португалија - ДР Конго|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = *[[Жоао Невеш|Ж. Невеш]] {{goal|{{0}}6}} |голови2 = *{{goal|45+5}} [[Јоан Виса|Виса]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|QAT}} [[Абдулрахман Ал-Џасим]] }}<section end=K1 /> ---- <section begin=K2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|UZB}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Узбекистан - Колумбија|1–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504 |екипа2 = {{fb|COL}} |голови1 = *[[Абосбек Фајзулаев|Фајзулаев]] {{goal|60}} |голови2 = *{{goal|40}} [[Даниел Муњос (фудбалер)|Муњос]] *{{goal|65}} [[Луис Дијас (фудбалер 1997)|Дијас]] *{{goal|90+9}} [[Хаминтон Кампас|Кампас]] |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Антони Тејлор (фудбалски судија)|Антони Тејлор]] }}<section end=K2 /> ---- <section begin=K3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503 |екипа2 = {{fb|UZB}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = |судија = }}<section end=K3 /> ---- <section begin=K4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = |судија = }}<section end=K4 /> ---- <section begin=K5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 19:30 |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505 |екипа2 = {{fb|POR}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = |судија = }}<section end=K5 /> ---- <section begin=K6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 19:30 |екипа1 = {{fb-rt|COD}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500 |екипа2 = {{fb|UZB}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = |судија = }}<section end=K6 /> ---- ===Група Л=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Л}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Л !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ENG}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CRO}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style=background:#CCFFFF;" | 3. |align=left|{{fb|GHA}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|PAN}} |0||0||0||0||0||0||0||0 |} <section begin=L1 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Англија - Хрватска|4–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021507 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = *[[Хари Кејн|Кејн]] {{goal|12|пен.}}, {{goal|42}} *[[Џуд Белингам|Белингам]] {{goal|47}} *[[Маркус Рашфорд|Рашфорд]] {{goal|85}} |голови2 = *{{goal|36}} [[Мартин Батурина|Батурина]] *{{goal|45+5}} [[Петар Муса|Муса]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.389 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Клеман Тирпен]] }}<section end=L1 /> ---- <section begin=L2 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|GHA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Гана - Панама|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021510 |екипа2 = {{fb|PAN}} |голови1 = *[[Кејлеб Јиренки|Јиренки]] {{goal|90+5}} |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 42.942 |судија = {{flagsport|SWE}} [[Глен Ниберг]] }}<section end=L2 /> ---- <section begin=L3 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021506 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = |судија = }}<section end=L3 /> ---- <section begin=L4 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 19:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = |судија = }}<section end=L4 /> ---- <section begin=L5 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 17:00 |екипа1 = {{fb-rt|PAN}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021508 |екипа2 = {{fb|ENG}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = |судија = }}<section end=L5 /> ---- <section begin=L6 />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 17:00 |екипа1 = {{fb-rt|CRO}} |резултат = – |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021509 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = |судија = }}<section end=L6 /> ---- === Поредок на третопласираните === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |- !width=7%|{{Tooltip|Поз.|Позиции}} !width=7%|{{Tooltip|Група|Група}} !width=27%|Репрезентација !width=7%|{{Tooltip|Нат|Одиграни натпревари}} !width=7%|{{Tooltip|Поб|Победи}} !width=7%|{{Tooltip|Нер|Нерешени}} !width=7%|{{Tooltip|Пор|Порази}} !width=7%|{{Tooltip|ДГ|Постигнати голови}} !width=7%|{{Tooltip|ПГ|Примени голови}} !width=7%|{{Tooltip|ГР|Гол-разлика}} !width=10%|{{Tooltip|Бод|Бодови}} |- style="background:#ccffcc;" |1.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група A|А]]''' || style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |2.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б|Б]]''' || style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |3.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц|Ц]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |4.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д|Д]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |5.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е|Е]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |6.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф|Ф]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |7.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г|Г]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- style="background:#ccffcc;" |8.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х|Х]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |9.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група И|И]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |10.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј|Ј]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |11.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група К|К]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |- |12.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л|Л]]''' ||style="text-align:left;"| | 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || '''0''' |} == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.fifa.com/worldcup/fifaworldcup2026/ FIFA World Cup 2026], FIFA.com {{Светско првенство во фудбал 2026}} {{ФИФА Светско Првенство}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал|2026]] asq6zvy4o20tyfa5pccjx092p7wz0jf 14 1391876 5581639 5541333 2026-06-23T20:58:43Z Andrew012p 85224 5581639 wikitext text/x-wiki Филмови за вирусни епидемии, епидемии или пандемии на заразни болести што се прошириле низ голем регион, на пример на повеќе континенти или низ целиот свет, зафаќајќи значителен број поединци. Широко распространета ендемска болест со стабилен број на заразени поединци не се смета за пандемија. [[Категорија:Филмови за катастрофи]] 98932sif2jtmpt7k8ocsyxa35g3ntpw 4 1395771 5581570 5578767 2026-06-23T17:15:05Z P.Nedelkovski 47736 /* Список на учесници */ 5581570 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Уредувачки денови.svg|150п]] |} {{Кратенка|ВП:УД}} Во текот на месец јуни 2026 година е планирано да се одржат 9 (девет) уредувачки денови, кои се изведуваат во текот на 24 часа од дадениот ден, со почеток во 00:00&nbsp;ч. и крај во 23:59&nbsp;ч. истиот ден. Предвид се земаат сите создадени или подобрени статии на зададената тема од корисници на Википедија на македонски јазик кои ги пријавиле во уредувачкиот ден. <b>Важно</b>: Наградите за овој предизвик се вредносни купони во вредност <b>од 2.500 денари</b>. Наградите ќе бидат купени по завршувањето на секој месец во вид на ваучери од продавница со седиште во Македонија. Одбраните корисници на наградите ќе бидат контактирани како да си ги подигнат наградите. За да се освои награда, потребно е да се исполнат следните критериуми: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките денови и/или викенди во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии <b>од тековниот месец</b>. Збирниот резултат претставува број на додадени зборови на Википедија преку уредените статии, за што е користена посебна википедијанска алатка за пребројување на зборови. Победник на натпреварот ќе биде учесникот кој ќе освои најмногу бодови вкупно од двата предизвика (уредувачки денови и уредувачки викенди) и ги задоволува останатите критериуми за доделување награда. Резултатите за секој месец ќе бидат објавени на [[Википедија:Уредувачки_денови_2026#Уредувачки_денови_по_месеци|проектната страница]]. === Слики од Едгар Дега === [[Податотека:Noun project 1435.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Слики од Едгар Дега“]] На 2 јуни 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Слики од Едгар Дега“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за сликите од Едгар Дега може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Едгар Дега|Слики од Едгар Дега]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Семејството Белели]] (Н)|[[Автопортрет (Дега, Париз)]] (Н)|[[Автопортрет (Дега, Лос Анџелес)]] (Н)|[[Ентериер (Едгар Дега)]] (Н)|[[Пејачка со ракавица]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:BosaFi|BosaFi]] | {{подреден список|[[Малечката 14-годишна танчарка]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] | {{подреден список|[[Малечката танчарка (мјузикл)]] (Н)|[[Импресионистите (ТВ-серија)]] (Н)|[[Линијата (драма)]] (Н)|[[Мари ван Гетам]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] | {{подреден список|[[Час по танц (Дега, Метрополитен)]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Вулкани во Исланд === [[Податотека:Volcano.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Вулкани во Исланд“]] На 4 јуни 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Вулкани во Исланд“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за вулканите во Исланд може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Список на вулкани во Исланд#Список|Список на вулкани во Исланд]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Крапла]] (Н)|[[Бренистејнсфјот]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] | {{подреден список|[[Колбеинсејски Гребен]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Добитници на Волфовата награда за физика === [[Податотека:Wolf prize icon.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Добитници на Волфовата награда за физика“]] На 9 јуни 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Добитници на Волфовата награда за физика“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за добитниците на Волфовата награда за физика може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Волфова награда за физика|Добитници на Волфовата награда за физика]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Жил Брасар]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Уметноста во 1780-ти и 1790-ти години === [[Податотека:Art-1300258.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Уметноста во 1780-ти и 1790-ти години“]] На 11 јуни 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Уметноста во 1780-ти и 1790-ти години“. ==== Материјали ==== За подобрување на статиите за уметноста во 1780-ти и 1790-ти години може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Изборот на статии за подобрување треба да се врши од веќе создадените статии од следните предлошки на Википедија на македонски јазик: {{Уметноста_во_1780-ти години|autocollapse}}{{Уметноста_во_1790-ти години|autocollapse}} ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Уметноста во 1799 година]] (П)}} |} * (П) — подобрена статија === Министерства на Црна Гора === [[Податотека:Flag_of_Montenegro.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Министерства на Црна Гора“]] На 16 јуни 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Министерства на Црна Гора“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за министерствата на Црна Гора може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Министерства на Црна Гора|Министерства на Црна Гора]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Министерство за здравство (Црна Гора)]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] | {{подреден список|[[Министерство за екологија, просторно планирање и урбанизам (Црна Гора)]] (Н)|[[Министерство за земјоделство и рурален развој (Црна Гора)]] (Н)|[[Влада на Црна Гора]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:XavieraMars|XavieraMars]] | {{подреден список|[[Министерство за финансии (Црна Гора)]] (Н)|[[Министерство за јавна администрација, дигитално општество и медиуми (Црна Гора)]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:Кирил Јовановски|Кирил Јовановски]] | {{подреден список|[[Министерство за економија (Црна Гора)]] (Н)|[[Министерство за капитални инвестиции (Црна Гора)]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Населени места во Општина Кочевје === [[Податотека:Karte_Kocevje_si.png|десно|230п|Уредувачки ден „Населени места во Општина Кочевје“]] На 18 јуни 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Населени места во Општина Кочевје“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за населените места во Општина Кочевје може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Кочевје|Населени места во Општина Кочевје]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Боровец кај Кочевска Река]] (Н)|[[Брег кај Кочевје]] (Н)|[[Брезовица кај Предград]] (Н)|[[Млака кај Кочевје]] (Н)|[[Млака кај Кочевска Река]] (Н)|[[Морава (Кочевје)]] (Н)|[[Мала Гора (Кочевје)]] (Н)|[[Маховник]] (Н)|[[Мачковец (Кочевје)]] (Н)|[[Мртвице (Кочевје)]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:BosaFi|BosaFi]] | {{подреден список|[[Шалка Вас]] (Н)|[[Шталцерји]] (Н)|[[Шкриљ (Кочевје)]] (Н)|[[Жељне]] (Н)|[[Зајчје Поље]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] | {{подреден список|[[Букова Гора (Кочевје)]] (Н)|[[Вимољ кај Предград]] (Н)|[[Врбовец (Кочевје)]] (Н)|[[Врт (Кочевје)]] (Н)|[[Горња Брига]] (Н)|[[Горње Ложине]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Претстојни денови == === Книжевноста во 1980-ти и 1990-ти години === [[Податотека:Book3.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Книжевноста во 1980-ти и 1990-ти години“]] На 23 јуни 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Книжевноста во 1980-ти и 1990-ти години“. ==== Материјали ==== За подобрување на статиите за книжевноста во 1980-ти и 1990-ти години може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Изборот на статии за подобрување треба да се врши од веќе создадените статии од следните предлошки на Википедија на македонски јазик: {{Книжевноста_во_1980-ти години|autocollapse}}{{Книжевноста_во_1990-ти години|autocollapse}} <b>Пример подобрена страница од ваков тип:</b> [[1900 во книжевноста]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Книжевноста во 1999 година]] (П)}} |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (П) — подобрена статија === Национални паркови во Шведска === [[Податотека:Naturvårdsverket_vapen.svg|десно|210п|Уредувачки ден „Национални паркови во Шведска“]] На 25 јуни 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Национални паркови во Шведска“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за национални паркови во Шведска може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Национални паркови во Шведска|Национални паркови во Шведска]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Видови јасен === [[Податотека:Noun 119825 cc.svg|десно|210п|Уредувачки ден „Видови јасен“]] На 30 јуни 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Видови јасен“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за видовите јасен може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Јасен#Некои видови|Видови јасен]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Поврзано == * [[Википедија:Уредувачки денови 2026/Статистика]] * [[Википедија:Уредувачки денови 2026/Известувања]] [[Категорија:Википедија:Уредувачки денови 2026|6]] 7frsh07m9jamhss35ebt58tgjmgb2pv 5581808 5581570 2026-06-24T08:52:31Z Jtasevski123 69538 /* Претстојни денови */ 5581808 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Уредувачки денови.svg|150п]] |} {{Кратенка|ВП:УД}} Во текот на месец јуни 2026 година е планирано да се одржат 9 (девет) уредувачки денови, кои се изведуваат во текот на 24 часа од дадениот ден, со почеток во 00:00&nbsp;ч. и крај во 23:59&nbsp;ч. истиот ден. Предвид се земаат сите создадени или подобрени статии на зададената тема од корисници на Википедија на македонски јазик кои ги пријавиле во уредувачкиот ден. <b>Важно</b>: Наградите за овој предизвик се вредносни купони во вредност <b>од 2.500 денари</b>. Наградите ќе бидат купени по завршувањето на секој месец во вид на ваучери од продавница со седиште во Македонија. Одбраните корисници на наградите ќе бидат контактирани како да си ги подигнат наградите. За да се освои награда, потребно е да се исполнат следните критериуми: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките денови и/или викенди во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии <b>од тековниот месец</b>. Збирниот резултат претставува број на додадени зборови на Википедија преку уредените статии, за што е користена посебна википедијанска алатка за пребројување на зборови. Победник на натпреварот ќе биде учесникот кој ќе освои најмногу бодови вкупно од двата предизвика (уредувачки денови и уредувачки викенди) и ги задоволува останатите критериуми за доделување награда. Резултатите за секој месец ќе бидат објавени на [[Википедија:Уредувачки_денови_2026#Уредувачки_денови_по_месеци|проектната страница]]. === Слики од Едгар Дега === [[Податотека:Noun project 1435.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Слики од Едгар Дега“]] На 2 јуни 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Слики од Едгар Дега“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за сликите од Едгар Дега може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Едгар Дега|Слики од Едгар Дега]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Семејството Белели]] (Н)|[[Автопортрет (Дега, Париз)]] (Н)|[[Автопортрет (Дега, Лос Анџелес)]] (Н)|[[Ентериер (Едгар Дега)]] (Н)|[[Пејачка со ракавица]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:BosaFi|BosaFi]] | {{подреден список|[[Малечката 14-годишна танчарка]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] | {{подреден список|[[Малечката танчарка (мјузикл)]] (Н)|[[Импресионистите (ТВ-серија)]] (Н)|[[Линијата (драма)]] (Н)|[[Мари ван Гетам]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] | {{подреден список|[[Час по танц (Дега, Метрополитен)]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Вулкани во Исланд === [[Податотека:Volcano.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Вулкани во Исланд“]] На 4 јуни 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Вулкани во Исланд“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за вулканите во Исланд може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Список на вулкани во Исланд#Список|Список на вулкани во Исланд]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Крапла]] (Н)|[[Бренистејнсфјот]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] | {{подреден список|[[Колбеинсејски Гребен]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Добитници на Волфовата награда за физика === [[Податотека:Wolf prize icon.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Добитници на Волфовата награда за физика“]] На 9 јуни 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Добитници на Волфовата награда за физика“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за добитниците на Волфовата награда за физика може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Волфова награда за физика|Добитници на Волфовата награда за физика]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Жил Брасар]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Уметноста во 1780-ти и 1790-ти години === [[Податотека:Art-1300258.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Уметноста во 1780-ти и 1790-ти години“]] На 11 јуни 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Уметноста во 1780-ти и 1790-ти години“. ==== Материјали ==== За подобрување на статиите за уметноста во 1780-ти и 1790-ти години може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Изборот на статии за подобрување треба да се врши од веќе создадените статии од следните предлошки на Википедија на македонски јазик: {{Уметноста_во_1780-ти години|autocollapse}}{{Уметноста_во_1790-ти години|autocollapse}} ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Уметноста во 1799 година]] (П)}} |} * (П) — подобрена статија === Министерства на Црна Гора === [[Податотека:Flag_of_Montenegro.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Министерства на Црна Гора“]] На 16 јуни 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Министерства на Црна Гора“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за министерствата на Црна Гора може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Министерства на Црна Гора|Министерства на Црна Гора]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Министерство за здравство (Црна Гора)]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] | {{подреден список|[[Министерство за екологија, просторно планирање и урбанизам (Црна Гора)]] (Н)|[[Министерство за земјоделство и рурален развој (Црна Гора)]] (Н)|[[Влада на Црна Гора]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:XavieraMars|XavieraMars]] | {{подреден список|[[Министерство за финансии (Црна Гора)]] (Н)|[[Министерство за јавна администрација, дигитално општество и медиуми (Црна Гора)]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:Кирил Јовановски|Кирил Јовановски]] | {{подреден список|[[Министерство за економија (Црна Гора)]] (Н)|[[Министерство за капитални инвестиции (Црна Гора)]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Населени места во Општина Кочевје === [[Податотека:Karte_Kocevje_si.png|десно|230п|Уредувачки ден „Населени места во Општина Кочевје“]] На 18 јуни 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Населени места во Општина Кочевје“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за населените места во Општина Кочевје може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Кочевје|Населени места во Општина Кочевје]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Боровец кај Кочевска Река]] (Н)|[[Брег кај Кочевје]] (Н)|[[Брезовица кај Предград]] (Н)|[[Млака кај Кочевје]] (Н)|[[Млака кај Кочевска Река]] (Н)|[[Морава (Кочевје)]] (Н)|[[Мала Гора (Кочевје)]] (Н)|[[Маховник]] (Н)|[[Мачковец (Кочевје)]] (Н)|[[Мртвице (Кочевје)]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:BosaFi|BosaFi]] | {{подреден список|[[Шалка Вас]] (Н)|[[Шталцерји]] (Н)|[[Шкриљ (Кочевје)]] (Н)|[[Жељне]] (Н)|[[Зајчје Поље]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] | {{подреден список|[[Букова Гора (Кочевје)]] (Н)|[[Вимољ кај Предград]] (Н)|[[Врбовец (Кочевје)]] (Н)|[[Врт (Кочевје)]] (Н)|[[Горња Брига]] (Н)|[[Горње Ложине]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Книжевноста во 1980-ти и 1990-ти години === [[Податотека:Book3.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Книжевноста во 1980-ти и 1990-ти години“]] На 23 јуни 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Книжевноста во 1980-ти и 1990-ти години“. ==== Материјали ==== За подобрување на статиите за книжевноста во 1980-ти и 1990-ти години може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Изборот на статии за подобрување треба да се врши од веќе создадените статии од следните предлошки на Википедија на македонски јазик: {{Книжевноста_во_1980-ти години|autocollapse}}{{Книжевноста_во_1990-ти години|autocollapse}} <b>Пример подобрена страница од ваков тип:</b> [[1900 во книжевноста]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Книжевноста во 1999 година]] (П)}} |} * (П) — подобрена статија == Претстојни денови == === Национални паркови во Шведска === [[Податотека:Naturvårdsverket_vapen.svg|десно|210п|Уредувачки ден „Национални паркови во Шведска“]] На 25 јуни 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Национални паркови во Шведска“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за национални паркови во Шведска може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Национални паркови во Шведска|Национални паркови во Шведска]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Видови јасен === [[Податотека:Noun 119825 cc.svg|десно|210п|Уредувачки ден „Видови јасен“]] На 30 јуни 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Видови јасен“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за видовите јасен може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Јасен#Некои видови|Видови јасен]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Поврзано == * [[Википедија:Уредувачки денови 2026/Статистика]] * [[Википедија:Уредувачки денови 2026/Известувања]] [[Категорија:Википедија:Уредувачки денови 2026|6]] kqjm6sypxiu2rzw8eaxximuzzfagotg 0 1396913 5581683 5578777 2026-06-24T02:08:09Z Bjankuloski06 332 Јазична исправка, replaced: = Референци = → = Наводи = 5581683 wikitext text/x-wiki {{закосеннаслов}} [[Податотека:We_Charge_Genocide_-_1951_-_Patterson_title_page.jpg|алт=Scan of the title page of the book We Charge Genocide|мини|Насловна страница од ''„Ние обвинуваме за геноцид“'', објавена од „Меѓународни издавачи“ во 1951 година]] '''''„Обвинуваме за геноцид“''''' или '''''„Ние обвинуваме за геноцид“'''''{{Efn|Целосен наслов: „Ние обвинуваме за геноцид: Историска петиција до Обединетите нации за олеснување од злосторството на Владата на Соединетите Држави против црнечкиот народ“}} ― петиција со која е обвинувана владата на [[Соединети Американски Држави|Соединетите Држави]] за [[геноцид]] врз основа на [[Конвенција за спречување и казнување на злосторството за геноцид|Конвенцијата на ОН за геноцид]]. Овој [[документ]] бил напишан од Конгресот за граѓански права (КГП) и претставен од Вилијам Л. Патерсон до [[Обединети нации|Обединетите нации]] на состаноците во Париз во декември 1951 година. Во документот е истакнато дека Конвенцијата на Обединетите нации за спречување и казнување на геноцид го дефинира геноцидот како секое дело извршено со „намера за уништување“ на група, „целосно или делумно“.<ref>{{Наведена книга|url=https://ia800500.us.archive.org/30/items/We-Charge-Genocide-1970/We-Charge-Genocide-1970.pdf|title=We Charge Genocide: The Historic Petition to the United Nations for Relief from a Crime of the United States Government Against the Negro People|publisher=Civil Rights Congress|year=1952}}</ref> За да го изгради својот аргумент за црнечкиот геноцид, документот наведува многу случаи на линчување во Соединетите Држави, како и правна дискриминација, лишување од право на глас на црнците на [[Југ (САД)|Југот]], низа инциденти на полициска суровост што датираат до денес и систематски нееднаквости во здравјето и квалитетот на животот. Главниот аргумент: Владата на САД е и соучесник и одговорна за геноцидна ситуација врз основа на сопствената дефиниција на ОН за геноцид. Документот добил меѓународно медиумско внимание и стана зафатен со политиката на [[Студена војна|Студената војна]], бидејќи КГП била поддржан од Американската комунистичка партија. Бројните примери за шокантни услови за тамошните црнци ги обликувале верувањата за Соединетите Држави во земјите ширум светот. Владата и печатот на Соединетите Држави го обвинила КГП за претерување со расната нееднаквост со цел да биде унапредена каузата на [[Комунизам|комунизмот]]. [[Стејт департмент]]от го принудил секретарот на КГП, Вилијам Л. Патерсон, да го предаде својот [[пасош]] откако ја претставил петицијата на состанокот на [[Обединети нации|ОН]] во [[Париз]]. == Позадина == Набргу по создавањето на [[Обединети нации|Обединетите нации]] во 1945 година, тие почнале да добиваат барања за помош од луѓе од целиот свет. Тие доаѓале од домородните народи на [[Европа|европските]] [[Колонија|колонии]] во Африка и Азија, но исто така и од црнците во Соединетите Држави. Првата група што поднела петиција до ОН во врска со црнците од Соединетите Држави била Националниот црнечки конгрес (НЦК), кој во 1946 година доставил изјава за расна дискриминација до генералниот секретар. Следната жалба, од [[NAACP|Националното здружение за унапредување на обоените луѓе]] (НЗУОЛ) во 1947 година, била долга повеќе од 100 страници. Вилијам Ди Боа ја претставил во ОН на 23 октомври 1947 година, и покрај приговорите на [[Еленор Рузвелт|Елеонор Рузвелт]], вдовицата на покојниот [[Франклин Д. Рузвелт|претседател]] и американски делегат во ОН.<ref>{{Наведено списание|last=Martin|first=Charles|year=1997|title=Internationalizing 'The American Dilemma' – The Civil Rights Congress and the 1951 Genocide Petition to the United Nations|url=|journal=Journal of American Ethnic History|volume=16|issue=4|pages=35–61}}</ref> Ди Боа, фрустриран од противењето на Стејт департментот на петициите, го критикувал претседателот Волтер Вајт од НЗУОЛ за прифаќање на позиција како советувач на делегацијата на Соединетите Држави; Вајт, пак, го истиснал Ди Боа од НЗУОЛ.<ref>{{Наведено списание|last=Martin|first=Charles|year=1997|title=Internationalizing 'The American Dilemma' – The Civil Rights Congress and the 1951 Genocide Petition to the United Nations|url=|journal=Journal of American Ethnic History|volume=16|issue=4|pages=41–42}}</ref> Петициите биле пофалени од меѓународниот печат и од црниот печат во Соединетите Држави. Сепак, тамошните истакнати медиуми биле амбивалентни или непријателски настроени. Некои се согласиле дека има вистина во петициите, но наведувале дека „другарството“ до ОН ќе помогне во каузата на [[Комунизам|комунизмот]]. [[Советски Сојуз|Советскиот Сојуз]] ги цитирал овие документи како доказ за лошите услови во Соединетите Држави.<ref>{{Наведено списание|last=Martin|first=Charles|year=1997|title=Internationalizing 'The American Dilemma' – The Civil Rights Congress and the 1951 Genocide Petition to the United Nations|url=|journal=Journal of American Ethnic History|volume=16|issue=4|pages=39–40}}</ref> Конгресот за граѓански права (КГП), наследник на Меѓународната група за одбрана на трудот и поврзан со комунистичката партија, почнал да добива на интензитет на домашно ниво со одбрана на црнците [[Смртна казна|осудени на смрт]], како што се Роза Ли Инграм и Трентон Сикс. Националниот црнечки конгрес ги здружил силите со КГП во 1947 година.<ref>{{Наведено списание|last=Martin|first=Charles|year=1997|title=Internationalizing 'The American Dilemma' – The Civil Rights Congress and the 1951 Genocide Petition to the United Nations|url=|journal=Journal of American Ethnic History|volume=16|issue=4|page=42}}</ref> == Содржина == Во петицијата е цитирана дефиницијата на ОН за геноцид како „Секоја намера за целосно или делумно уништување на национална, расна или религиозна група е геноцид“. Заклучува дека „угнетените црнечки граѓани на Соединетите Држави, сегрегирани, дискриминирани и долго време цел на насилство, страдаат од геноцид како резултат на доследните, свесни, унифицирани политики на секоја гранка на власта. Ако Генералното собрание дејствува како совест на човештвото и затоа постапува позитивно по нашата петиција, тоа ќе послужи за каузата на мирот“. КГПнагласиле дека обидот за уништување на група „делумно“ е дел од дефиницијата и тврди дека третманот на црнците од Соединетите Држави, е квалификуван како геноцид.<ref name=":0">{{Наведено списание|last=Martin|first=Charles|year=1997|title=Internationalizing 'The American Dilemma' – The Civil Rights Congress and the 1951 Genocide Petition to the United Nations|url=|journal=Journal of American Ethnic History|volume=16|issue=4|pages=44–45}}</ref> Како доказ, петицијата од 237 страници го разгледува прашањето за [[Расизам|расизмот]] во Соединетите Држави од различни агли. Во неа биле наведени стотици неправедни егзекуции и линчувања, биле споменувани најмалку 10.000 недокументирани случаи, а исто така било обвинувано дека јужните држави во Соединетите Држави, биле вклучени во заговор против можноста на црнците да гласаат преку даноци на гласање и тестови за писменост. Покрај законската дискриминација, петицијата дискутирала за систематски економски нееднаквости и разлики во квалитетот на животот.<ref name="Afro">{{Наведена мрежна страница|url=https://news.google.com/newspapers?id=mdQmAAAAIBAJ&sjid=kgIGAAAAIBAJ&dq=we-charge-genocide&pg=2113%2C3191483|title=UN Asked to Act Against Genocide in the United States|date=22 декември 1951|publisher=Baltimore Afro-American|accessdate=5 јуни 2026}}</ref> На крајот на краиштата, петицијата ја смета американската влада одговорна за геноцид, преку одобрување и на расизмот и на „монополскиот капитализам“ - без кои „би било невозможно упорното, постојано, широко распространето, институционализирано извршување на злосторството геноцид. Обидувајќи се да ја демонстрира итноста на проблемот и да покани експлицитни споредби помеѓу американскиот геноцид и нацистичкиот геноцид, документот се насочува на инциденти што се случиле по 1945 година:<ref>{{cite book |last=Anderson |first=Carol |title=Eyes off the Prize: The United Nations and the African American Struggle for Human Rights 1944–1955 |url=https://archive.org/details/eyesoffprizeunit0000ande |date=21 април 2003 |isbn=978-0521531580 |publisher=Cambridge University Press}}</ref> <q>КГП се насочуваше само на инцидентите на толпата и полицискиот терор од 1945 година, што значи, бидејќи Америка се прогласи за водач на „слободниот свет“ Обвинението за геноцид, во пресрет на холокаустот, беше поразително; беше поболно под клиг светлата на [[Корејска војна|Корејската војна]] и американските клишеа за [[демократија]]та. И сите го знаеја тоа.</q> КГП внимателно го набави изворниот материјал, а критичарите на документот признаа дека неговите факти се точни. Откако стана јасно дека КГП, всушност, педантно го верификувал секој инцидент, Вајт се обиде со друга тактика. „Фактите се вистинити“, се жалеше тој, но „како и сите обвиненија составени од обвинител“, „Ние обвинуваме за геноцид“ е еднострано...“. КГП се обиде да покаже дека систематското угнетување на Афроамериканците претставува геноцид бидејќи одразува насилна бела надмоќ во сржта на американската култура.<ref>{{cite journal |last=Vargas |title=Genocide in the African Diaspora: United States, Brazil, and the Need for a Holistic Research and Political Method. Cultural Dynamics |url=https://doi.org/10.1177/0921374005061991 |journal=Cultural Dynamics |volume=17 |issue=3 |year=2005 |pages=269–270 |doi=10.1177/0921374005061991|s2cid=144333934 |url-access=subscription }}</ref> == Достава == [[Податотека:WEB_DuBois_1918.jpg|мини|Вилијам Ду Боа бил еден од потписниците на документот „''Ние обвинуваме за геноцид''“.]] На 17 декември 1951 година, петицијата била претставена до [[Обединети нации|Обединетите нации]] на две различни места: Пол Робесон, концертен пејач и [[Активизам|активист]], заедно со луѓето што ја потпишале петицијата, го предал документот на службен претставник на ОН во [[Њујорк (град)|Њујорк]], додека Вилијам Л. Патерсон, извршен директор на Конгресот за граѓански права, доставил копии од петицијата до делегацијата на ОН во [[Париз]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://peoplesworld.org/-we-charge-genocide-the-cry-rings-true-52-years-later/|title=We Charge Genocide: The cry rings true 52 years later|last=Tim Wheeler|date=21 February 2003|work=People's World}}</ref> Вилијам Ду Боа, кој исто така требал да ја достави петицијата во Париз, бил класифициран од страна на Стејт департментот на САД како „нерегистриран странски агент“ и бил спречен да патува.<ref name="Docker">John Docker, "[http://epress.anu.edu.au/apps/bookworm/view/Humanities+Research+Vol+XVI.+No.+2.+2010/5271/docker.xhtml Raphaël Lemkin, creator of the concept of genocide: a world history perspective]", ''Humanities Research'' 16(2), 2010; пристапено преку [https://www.proquest.com/docview/763259026/ ProQuest].</ref> Ду Боа претходно имал скапа правна битка против Министерството за правда.<ref>Anderson, ''Eyes Off the Prize'' (1995), стр. 169. "Du Bois was ready to take his stand. He anticipated the inevitable passport problems with the State Department but did not forsee the warnings from his attorney as well as from his new wife, Shirley Graham. They cautioned him just after winning that bitter and expensive legal battle against the Justice Department, it would not be wise to provoke another indictment." („Ду Боа беше подготвен да заземе став. Тој ги предвиде неизбежните проблеми со пасошот со Стејт департментот, но не ги предвиде предупредувањата од неговиот адвокат, како и од неговата нова сопруга, Ширли Греам. Тие го предупредија веднаш по победата во таа горчлива и скапа правна битка против Министерството за правда дека не би било мудро да предизвика уште едно обвинение.“)</ref> 125-те примероци што Патерсон ги испратил по пошта во Париз не пристигнале, наводно пресретнати од американската влада. Но, тој распространил други примероци, кои ги испратил одделно во мали пакети до домовите на поединци.<ref name="Hicks">James L. Hicks, "[https://news.google.com/newspapers?id=HDsmAAAAIBAJ&sjid=rv4FAAAAIBAJ&dq=patterson%20charges%20us%20stole%20passport&pg=4609%2C3636082 Patterson Charges U.S. Stole Passport]", ''Baltimore Afro-American'', 2 февруари 1951.</ref> Документот бил потпишан од многу водечки активисти и семејства на црнци кои страдале во системот, вклучувајќи:<ref name="Afro"/> * Вилијам Ду Боа, црнец социолог, историчар и пан-африкански активист * Џорџ В. Крокет помладиот, црнец адвокат и политичар * Бенџамин Џ. Дејвис помладиот, црнец адвокат и комунистички советник во Њујорк * Фердинанд Смит, комунистички работнички активист и коосновач на Националниот поморски синдикат * Оукли Ц. Џонсон, комунистички активист * Обри Гросман, адвокат за трудови и граѓански права * Клодија Џонс, комунистичка и црнечко-националистичка активистка * Розали Мекги, вдовицата на Вили Мекги, кој во 1951 година бил погубен откако бил контроверзно осуден за силување од порота составена само од белци. * Џозефин Грејсон, вдовица на Френсис Грејсон, еден од „ Седумтемина од Мартинсвил “, кои во 1951 година биле погубени во [[Вирџинија]] по многу објавено судење и пресуда од порота составена само од белци. * Ејми и Дорис Малард, семејство на Роберт Малард, линчувани во 1948 година затоа што гласале * Пол Вашингтон, ветеран осуден на смрт во Луизијана * Весли Р. Велс, затвореник во [[Калифорнија]] кој се соочувал со погубување затоа што фрлил плукалник кон стражар * Хорас Вилсон, Џејмс Торп, Колис Инглиш и Ралф Купер, четворица од Трентон Сикс * Леон Џозефсон, комунистички адвокат кој бил затворен поради непочитување на Комитетот на неамерикански активности при Преставничкиот дом Патерсон рекол дека бил игнориран од американскиот амбасадор Ралф Банч и делегатот Ченинг Тобијас, но дека Едит Сампсон ќе разговара со него. На Патерсон му било наредено да го предаде својот пасош во амбасадата на Соединетите Држави во [[Франција]]. Кога тој одбил, американските агенти рекле дека ќе му го запленат во хотелската соба.<ref>"W. L. Patterson Says U.S. Bars Him At U.N.", ''The New York Times'', 1 јануари 1952, стр.10; пристапено преку [https://www.proquest.com/docview/112282891 ProQuest].</ref> Патерсон избегал во [[Будимпешта]], каде преку весникот ''„Szabad Nép“'' ја обвинил американската влада за обид за задушување на обвиненијата.<ref>"U.S. 'Muzzle' on Genocide Charge Alleged", ''The Washington Post'', 1 јануари 1952, стр. 2; пристапено преку [https://www.proquest.com/docview/152465079 ProQuest].</ref> Владата на САД наредила Патерсон да биде приведен кога поминал низ [[Обединето Кралство|Обединетото Кралство]] и му го запленила пасошот кога се вратил во Соединетите Држави.<ref>Martin, "Internationalizing 'The American Dilemma'" (1997), стр. 50–51.</ref> Бидејќи Пол Робсон воопшто не можел да добие пасош, тешкотијата со која се соочиле овие двајца мажи при патувањето ги навела некои да ја обвинат владата на Соединетите Држави за вршење цензура.<ref>[[Louis Lautier]], "[https://news.google.com/newspapers?id=pbpjAAAAIBAJ&sjid=3ykMAAAAIBAJ&dq=us%20should%20revise%20its%20passport%20denial%20policy&pg=647%2C15419238 U.S. Should Revise Its Passport Denial Policy]", ''Baltimore Afro-American'', 29 декември 1951.</ref><ref>"[https://news.google.com/newspapers?id=mNQmAAAAIBAJ&sjid=kgIGAAAAIBAJ&dq=paul%20asks%20passport%20to%20give%20un%20report&pg=4808%2C2877955 Paul Asks Passport to Give UN Report]", ''Baltimore Afro-American'', 15 декември 1951.</ref> == Прием == Петицијата „''Ние обвинуваме за геноцид''“ била игнорирана од голем дел од главниот печат во [[Соединети Американски Држави|Соединетите Држави]]. Еден исклучок, „''Chicago Tribune''“, ја нарекла петицијата „срамни лаги“ (и докази против вредноста на самата Конвенција за геноцид).<ref>"The Genocide Trap", ''Chicago Daily Tribune'', 22 декември 1951, стр. 8; преку [https://www.proquest.com/docview/178309143 ProQuest].</ref> Исадор. Ф. Стоун бил единствениот белец американски [[новинар]] кој пишувал позитивно за документот.<ref name="Afro"/><ref>Martin, '"Internationalizing 'The American Dilemma'" (1997), стр. 51–52.</ref> [[Конвенција за правата на детето|Конвенцијата за правата на детето]] имала [[Комунизам|комунистички]] врски, а документот привлекол меѓународно внимание преку светското комунистичко движење.<ref>Martin, "Internationalizing 'The American Dilemma'" (1997), стр. 37.</ref> Рафаел Лемкин, кој го измислил поимот „[[геноцид]]“ и се залагал за Конвенцијата за геноцид, не се согласил со петицијата бидејќи црнечкото население се зголемувало. Тој ги обвинил нејзините автори дека сакаат да го одвлечат вниманието од геноцидите во Советскиот Сојуз, кои резултирале со милиони смртни случаи, поради нивните комунистички истомисленици.<ref name="Afro" /> Лемкин ги обвинил Патерсон и Робосон дека им служат на странски сили. Тој објавил колумна во ''[[The New York Times|„The New York Times“]]'', тврдејќи дека црнците не го доживеале „уништувањето, смртта, уништувањето“ што би го квалификувало нивниот третман како геноцид. Петицијата беше особено добро прифатена во [[Европа]], каде што добил изобилство медиумско внимание.<ref>Martin, "Internationalizing 'The American Dilemma'" (1997), стр. 53.</ref> Петицијата ''„Ние обвинуваме за геноцид“'' била популарна речиси насекаде во светот, освен во Соединетите Држави. Еден писател од Соединетите Држави, кој патувал низ [[Индија]] во 1952 година открил дека многу луѓе се запознале со случаите на Седумтемина од Мартинсвил и Вили Мекги преку документот.<ref name="Martin 1997 p. 54">Martin, "Internationalizing 'The American Dilemma'" (1997), стр. 54.</ref> Делегацијата на Соединетите Држави, жестоко го критикувала документот. Елеонор Рузвелт го нарекла „смешен“. Црнците делегати Едит Сампсон и Ченинг Тобијас зборувале пред европската јавност за тоа како се подобрува ситуацијата на црнците.<ref>Martin, "Internationalizing 'The American Dilemma'" (1997), стр. 49–50.</ref> На барање на Стејт департментот, [[NAACP|НЗУОЛ]] составиле соопштение за медиумите во кое ја отфрла петицијата ''„We Act Genocide“'', нарекувајќи ја „груб и субверзивен заговор“. Сепак, откако ги слушнала првичните извештаи во печатот за петицијата и очекуваниот одговор на НЗУОЛ, Волтер Вајт одлучил да не го издаде соопштението. Тој и одборот одлучиле дека петицијата ги одразува многу од ставовите на НЗУОЛ. На пример, организацијата долго време го објавувала бројот на црнци кои биле линчувани.<ref>"White Turns Down State Dept. Bid", ''Baltimore Afro-American'', 8 декември 1951; преку [https://www.proquest.com/docview/531712825 ProQuest].</ref><ref>Martin, "Internationalizing 'The American Dilemma'" (1997), стр. 46–47.</ref> „Како можеме да „уништат“ книга што ги користи нашите записи како изворен материјал?“, прашал Рој Вилкинс.<ref>Anderson, ''Eyes Off the Prize'' (1995), стр. 166–167.</ref> Моќта на КГП веќе опаѓала поради обвинувањата за комунизам за време на Црвената паника, а бил распуштен во 1956 година. Обединетите нации не го потврдиле приемот на петицијата. Со оглед на силата на влијанието на Соединетите Држави, не било очекувано навистина да го сторат тоа.<ref>"UN May Not Accept CRC Petition", ''Atlanta Daily World'', 18 јануари 1952; пристапено преку [https://www.proquest.com/docview/490960765 ProQuest].</ref> == Наследство == Документот бил заслужен за популаризацијата на поимот „[[геноцид]]“ меѓу црнците поради нивниот третман во [[Соединети Американски Држави|Соединетите Држави]].<ref>[[Robert Weisbord|Robert G. Weisbord]], "Birth control and the black American: A matter of genocide?", ''Journal of Demography'' 10(4), 1973, стр. 576; [https://archive.today/20130203022406/http://www.springerlink.com/content/b214530230281636/?MUD=MP via SpringerLink], {{DOI|10.2307/2060884}}.</ref> По обновениот интерес настанат од Малколм Икс и Партијата на црните пантери, „ ''Ние обвинуваме за геноцид“'' бил повторно објавен во 1970 година од страна на „International Publishers“.<ref name="Martin55">Martin, "Internationalizing 'The American Dilemma'" (1997), стр. 55.</ref> Тврдењата за геноцид биле обновени во врска со непропорционалните ефекти на крек кокаинот и ХИВ/СИДА-та во црнечките заедници во Соединетите Држави.<ref>Vargas, "Genocide in the African Diaspora" (2005), стр. 276–279.</ref> Националниот црнечки обединет фронт поднел петиција до [[Обединети нации|Обединетите нации]] во 1996-1997 година, директно цитирајќи го ''„Ние обвинуваме за геноцид“'' и користејќи го истиот слоган.<ref name="Worrill">Worrill, Conrad W., "We Charge Genocide", ''New York Amsterdam News'', 19 април 1997; пристапено преку [https://www.proquest.com/docview/390454526 ProQuest].</ref><ref>Askia Muhammad, "We Charge Genocide... Again!", ''The Washington Informer'', 14 мај 1997; пристапено преку [https://www.proquest.com/docview/367741567 ProQuest].</ref> Нивната петиција гласела: {{цитат| Декларација за геноцид од страна на Владата на Соединетите Држави, против црнечкото население во Соединетите Држави. Со оглед на тоа што, ние, долупотпишаните, луѓе од африканско потекло разбираме дека ширењето на распространетоста и продажбата на крек кокаин... достигна епидемиски размери, предизвикувајќи сериозна штета на африканската заедница во Соединетите Држави. Затоа, разбираме дека оваа штета може да се опише само како акти на геноцид од страна на владата на Соединетите Држави преку нејзината Централна разузнавачка агенција. Покрај актите на геноцид овековечени преку ЦИА и во ова неодамнешно откритие, актите на геноцид може да се припишат и на користењето на ресурсите на даночните обврзници од страна на Владата за водење војна против дел од населението на Соединетите Држави. Ова е потврдено со следново: (1) намалување на социјалната помош; (2) приватизација на јавните станови и шемите за грабеж на земјиште; (3) приватизација на јавното образование; (4) расистички политики за доселување; (5) приватизација на основната здравствена заштита; (6) изградба на затвори и проширување на затворањето на милиони африкански и латиноамерикански млади. }}   Високата стапка на затворање на малцинства е уште една појава во Соединетите Држави, што понекогаш е поврзувана со зборот „геноцид“.<ref>Glen Ford, "[http://blackagendareport.com/content/mass-black-incarceration-damn-right-we-charge-genocide Mass Black Incarceration: Damn Right, We Charge Genocide]", ''Black Agenda Report'', 14 февруари 2012.</ref> Исто така, наведувано е непропорционална примена на смртната казна врз црнци осудени за истото кривично дело како и белците,<ref>Alton H. Maddox Jr., "'We Charge Genocide!'{{snd}}50 years later", ''New York Amsterdam News'', 30 август 2001; пристапено преку [https://www.proquest.com/docview/390387465 ProQuest].</ref> како што било во времето 1946-1951 година, од страна на КГП. Обединетите нации, антрополозите и медиумите воглавно не го применувале поимот по 1945 година за внатрешните работи на западните држави.<ref>Vargas, "Genocide in the African Diaspora" (2005), стр. 273–274.</ref><ref>Joy James, "The Dead Zone: Stumbling at the Crossroads of Party Politics, Genocide, and Postracial Racism", ''South Atlantic Quarterly'' 108(3), Summer 2009; accessed [http://saq.dukejournals.org/content/108/3/459.full.pdf+html via Duke University Press]; {{DOI|10.1215/00382876-2009-003}}.</ref> Петицијата, исто така, претставувала една од првите високопрофилни употреби на современиот концепт на „[[расизам]]“, врамена во однос на [[Евгеника|евгеничката]] идеологија на злогласните [[Националсоцијализам|нацисти]].<ref>Barnor Hesse, "Self-Fulfilling Prophecy: The Postracial Horizon", ''South Atlantic Quarterly'' 110(1), зима 2011; пристапено преку [http://saq.dukejournals.org/content/110/1/155.full.pdf+html Duke University Press], {{DOI|10.1215/00382876-2010-027}}.</ref> Петицијата „''Обвинуваме за геноцид''“ била употребена како пример за тоа како Конвенцијата за геноцид може да биде искористена против Соединетите Држави.<ref>[[Антон Вајс-Вент]], "Hostage of politics: Raphael Lemkin on 'Soviet genocide'", ''Journal of Genocide Research'' 7(4), 2005; T&F Online, {{DOI|10.1080/14623520500350017}}.</ref> Конвенцијата останала непопуларна кај владата на Соединетите Држави и не била ратификувана сè до 1986 година. За време на Прегледот на Комитетот за прегледи на Соединетите Држави, поврзан со Конвенцијата на Обединетите нации против мачење, во ноември 2014 година, група од осум млади активисти од [[Чикаго]], [[Илиноис]] (Бријана Чемпион, Пејџ Меј, Моника Тринидад, Итан Виетс-ВанЛир, Аша Роса, Рик Вилсон, Тод Хил и Малколм Лондон) поднесле извештај во сенка користејќи го името ''„Ние обвинуваме за геноцид“'' . Нивниот извештај се осврнал на полициската суровост кон црнците во Чикаго, недостатокот на одговорност од страна на полицијата и злоупотребата на [[тазер]]и од страна на Полициската управа на Чикаго.<ref>{{Наведена книга|title=The Torture Letters: Reckoning with Police Violence|last=Ralph|first=Laurence|publisher=University of Chicago Press|year=2020|isbn=978-0226650098|page=101|chapter=Charging Genocide|chapter-url=https://books.google.com/books?id=8QjEDwAAQBAJ&pg=PA101}}</ref> == Забелешки == {{Белешки}} == Наводи == {{Наводи}} === Цитирани дела === * Андерсон, Керол Елејн. ''[https://www.proquest.com/docview/304223742 Очите се тргнати од наградата: Афроамериканците, Обединетите нации и борбата за човекови права, 1944–1952]'' . Дисертација (одобрена), поднесена во 1995 година на Државниот универзитет во Охајо; пристапено преку ProQuest * Мартин, Чарлс Х., „Интернационализирање на „американската дилема“: Конгресот за граѓански права и геноцидот од 1951 година“, ''Journal of American Ethnic History'' 16(4), лето 1997 година, {{JSTOR|27502217}} * Варгас, Жоао Х. Коста, „Геноцид во африканската дијаспора: САД, Бразил и потребата од холистичко истражување и политички метод“, ''Cultural Dynamics'' 17(3), ноември 2005 година; пристапено преку [http://cdy.sagepub.com/content/17/3/267 Sage], == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20181215121758/http://users.accesscomm.ca/ediversity/genocide.html Крикот одѕвонува вистинито 57 години подоцна (преку archive.org Wayback Machine)] * [http://www.crmvet.org/tim/timhis51.htm Ветерани од движењето за граѓански права – временска рамка] * [http://www.crmvet.org/biblio.htm#bibwcg Библиографија на движењето за граѓански права] * [https://books.google.com/books?id=dSNYAAAAMAAJ&q=we+charge+genocide Обвинуваме геноцид: Историската петиција до Обединетите нации за олеснување од злосторството на Владата на Соединетите Американски Држави против црнечкиот народ] {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Историја на граѓанските права во Соединетите Американски Држави]] [[Категорија:Документи на црнци од Соединетите Држави]] [[Категорија:Документи од 1951 година]] [[Категорија:Конгрес за граѓански права]] [[Категорија:Пол Робсон]] [[Категорија:Петиции]] [[Категорија:Соединетите Држави и Обединетите Нации]] d0l8jevr627y1c8zabnehhq83000scl 0 1396919 5581653 5581368 2026-06-23T22:11:40Z ГП 23995 /* Тринаесетта глава */ дополнување 5581653 wikitext text/x-wiki '''„Руската шума“''' ([[Руски јазик|руски]]: ''Русский лес'') — [[роман]] на рускиот писател [[Леонид Леонов]], пишуван од 1950 до 1953, а објавен во 1954 година. ==Содржина== ===Прва глава=== Аполинарија (Поља) Вихровна доаѓа на студии во [[Москва]] и се сместува во станот на нејзината другарка Варвара (Варја) Черњецова. Родителите на Поља се одамна разделени: татко ѝ, шумарскиот професор Иван Матвејич Вихров, живее во Москва, а Поља и мајка ѝ Елена (Леночка) живеат во малото место Лошкарјов крај реката Јенга. Веднаш по пристигнувањето во градот, Поља оди во станот на татко ѝ, а таму ја затекнува тетка ѝ Таиска при што од разговорот со неа сфаќа дека нејзините предрасуди за татко ѝ биле целосно погрешни. Истата ноќ, германската војска го напаѓа [[Советски Сојуз|Советскиот Сојуз]].<ref>Леонид Леонов, ''Руска шума''. Просвета, Београд, 1965, стр. 41-83.</ref> ===Втора глава=== Кога се враќа дома, професорот Вихров дознава дека во меѓувреме го посетила Поља и тоа го поттикнува да се замисли над своето минато. Во стручната јавност тој е познат како голем критичар на претераното сечење на шумите поради што е остро напаѓан од познатиот професор Грацијански, неговиот дамнешен другар од студентските денови. Тој живее во мал стан, заедно со својата полусестра и со посинокот Сергеј, а сопругата одамна го напуштила. Возбуден од посетата на ќерка си, тој се присетува на детството: смртта на татко му, другарот Демитка, љубовта кон природата, дружењето со старецот Калина Глухов, сечењето на старата шума и преселбата со мајка си во [[Санкт Петербург|Петроград]].<ref>Леонид Леонов, ''Руска шума''. Просвета, Београд, 1965, стр. 84-137.</ref> ===Трета глава=== Поља е многу исплашена од бомбардирањето на Москва и постојано се крие во подрумот. Таму го запознава Грацијански, кој ѝ раскажува за татко ѝ. Под влијание на неговите зборови, таа повторно создава лоша претстава за него и запаѓа во тага. Срамејќи се од татко си, таа почнува да помага во јавните работи во градот, а Варја постојано ја советува, овозможувајќи ѝ да го надмине стравот. Најпосле, Поља ѝ ја кажува својата мака на Варја, која го посетува Вихров со цел да добие подобра претстава за него.<ref>Леонид Леонов, ''Руска шума''. Просвета, Београд, 1965, стр. 138-175.</ref> ===Четврта глава=== Летото 1899 година, Иван Вихров и мајка му пристигаат во Петроград. Во една прилика, Иван пак го среќава претприемачот Книшов кој ја исекол старата шума во родниот крај на Иван. Тогаш, Книшов му дава пари, а Иван не сака да ги прими. Во текот на следните пет години, Иван работи како шумар, а по враќањето во Петроград дознава за смртта на мајка му и за исчезнувањето на стрико му. Одвреме навреме, непознат добротвор му испраќа пари и тој се запишува на шумарскиот институт. Тој се сомнева дека парите му ги испраќа Книшов, но таа претпоставка ја отфрла две години подоцна, кога случајно го среќава некогашниот трговец како питач. За време на студиите, Иван се дружи со Грацијански, кој е единственото богато момче во друштвото. Во 1911 година, Иван е уапсен и испратен во прогонство во северните краишта на [[Русија]], каде работи како шумар. Во 1913 година е амнестиран и некое време скита низ Русија, гледајќи како систематски се уништуваат шумите. Кога започнува [[Прва светска војна|Првата светска војна]], тој е мобилизиран, но во 1916 година е ранет во ногата, така што е ослободен од воената служба и се вработува како шумар во родниот крај.<ref>Леонид Леонов, ''Руска шума''. Просвета, Београд, 1965, стр. 176-227.</ref> ===Петта глава=== Поради бомбардирањето, власта ги евакуира децата од Москва. Линијата на фронтот се доближува до градот и Поља и Варја работат на одбранбената линија. Тогаш, Поља повторно ја зафаќа паничен страв од можната смрт. Таа решава да ја открие тајната на минатото на татко ѝ. Таиска ѝ раскажува за детството на Леночка и за запознавањето со Иван Вихров, кој во тоа време работи како шумар во родниот крај.<ref>Леонид Леонов, ''Руска шума''. Просвета, Београд, 1965, стр. 228-270.</ref> ===Шеста глава=== За време на Првата светска војна, Леночка живее на спахискиот имот на една осиромашена вдовица. Откако селаните го палат имотот, Вихров ѝ помага на Леночка која подоцна ја испраќа да се школува за болничарка. За тоа време, тој ја пишува својата прва голема книга, „Судбината на руската шума“ која постигнува голем успех. По две години, Леночка се враќа и сите очекуваат Вихров да ја побара за жена, но тој никако не собира храброст да ѝ предложи брак, иако го посакува тоа. Во тоа време, него го посетуваат студентските другари Чередилов и Грацијански, кој уште тогаш ги критикува шумарските погледи на Вихров. Еден месец подоцна, Вихров е преместен на Шумарскиот институт во Москва. Непосредно пред заминувањето, тој ја бара Леночка за жена и таа заминува со него.<ref>Леонид Леонов, ''Руска шума''. Просвета, Београд, 1965, стр. 271-317.</ref> ===Седма глава=== Поља присуствува на воведното предавање кое Вихров традиционално го одржува пред почетокот на учебната година, а кое предизвикува големо внимание. Во него, тој дава опширен историски преглед на уништувањето на руските шуми, се спротивставува на нивната претерана експлоатација и ги повикува студентите да се грижат за заштита на шумите.<ref>Леонид Леонов, ''Руска шума''. Просвета, Београд, 1965, стр. 318-362.</ref> ===Осма глава=== По предавањето, ставовите на Поља за татко ѝ почнуваат да се менуваат, а таа се присетува дека пред пет години, кога Вихров го посетил родниот крај, тие се виделе, иако таа не знаела дека тој е татко ѝ. Истата вечер, Варја заминува на партиска задача, оставајќи ја Поља сама во станот. Таа, пак, бара да биде префрлена на фронтот, но нејзината молба е отфрлена и така, без голема волја, ги започнува студиите по [[архитектура]]. Еден ден, Таиска ја посетува Поља, раскажувајќи ѝ за сидбината на нејзините родители: По преселбата во Москва, Леночка целосно му се посветува на домаќинството, а Иван се труди да го зголеми нејзиното образование, така што кај неа се раѓа љубов за книжевноста. Сепак, уште од првата нивна средба, Леночка воопшто не го сака Иван, а се мажи со него само за да добие потпора во животот. Во една прилика, Иван случајно дознава дека Леночка не е среќна со него, а еден ден, таа неочекувано бега заедно со шестгодишната Поља. Откривајќи го бегството на сопругата, за првпат во животот, Иван се опива.<ref>Леонид Леонов, ''Руска шума''. Просвета, Београд, 1965, стр. 363-401.</ref> ===Деветта глава=== Цела година, Иван безуспешно настојува да открие каде е Леночка, најпрвин сомневајќи се дека го оставила за еден негов студент. Една вечер, него го посетува Демид (Демитка) Залатухин, неговиот другар од детството со кого не се виделе 30 години. Од него дознава дека Леночка се вратила во родниот крај, а Демид му го остава синот Серјожа. Пролетта 1929 година, Леночка пристига во селото Пашутино, каде се вработува во селската болница. Таму, на Леночка ѝ се додворува еден маж, но иако најпрвин паѓа во искушение, таа ги прекинува односите со него. Подоцна, тој е тешко ранет, а Леночка пожртвувано го негува и со тоа стекнува голем углед во околината. Годините минуваат, а Вихров го посвојува Серјожа и грижливо го воспитува. За да се запознае со работничкиот живот, кога станува полнолетен, Серјожа станува возач на локомотива.<ref>Леонид Леонов, ''Руска шума''. Просвета, Београд, 1965, стр. 402-445.</ref> ===Десетта глава=== За да стекне поблиска претстава за научната работа на татка си, Поља се распрашува за Грацијански и за неговата долгогодишна остра критика на творештвото на татко ѝ. Всушност, уште од почетокот на научната кариера, Вихров е постојано напаѓан како противник на индустријализацијата и социјалистичката изградба, а во нападите учествува не само Грацијански, туку и уште еден негов близок другар од студентските денови – Чередилов. Нападите кулминираат во 1936 година, кога се организира посебен состанок за бркање на Вихров од Шумарскиот институт, но сепак, на тајното гласање тој добива мнозинство гласови. На 7 ноември 1941 година, Поља добива покана да ја следи традиционалната парада на [[Црвен плоштад|Црвениот плоштад]], а потоа, по бројните неуспешни обиди, таа конечно добива дозвола да работи како болничарка на фронтот.<ref>Леонид Леонов, ''Руска шума''. Просвета, Београд, 1965, стр. 446-485.</ref> ===Единаесетта глава=== Во тоа време и Серјожа заминува на фронтот, како возач на оклопен воз. Пред заминувањето, Поља конечно се среќава со својот татко и од него ја бара [[фотографија|фотографијата]] на мајка ѝ. Подоцна, само што го напушта станот, нејзината зграда е погодена од граната и во таа прилика е смртно ранета нејзината сосетка Наталија Сергеевна Золотинска. Тука се појавува и Грацијански во кого Наталија била заљубена цел живот. Поља е сведок на таа сцена и веднаш потоа заминува на фронтот.<ref>Леонид Леонов, ''Руска шума''. Просвета, Београд, 1965, стр. 486-518.</ref> ===Дванаесетта глава=== Моршчихин, поранешен студент на Вихров, кој пишува дисертација за напредното младинско движење во периодот пред [[Октомвриска револуција|Октомвриската револуција]], го посетува Грацијански со цел да обезбеди дополнителни информации за тоа време. Наместо тоа, преплашениот Грацијански му кажува лажни верзии за некои лични настани поврзани со неговата божемна револуционерна активност. Неколку дена подоцна, Грацијански го посетува Вихров, кој во меѓувреме е награден со орден, лицемерно честитајќи му на успехот. Тогаш, во станот доаѓа Серјожа, кој настапува остро против Грацијански, а истата вечер заминува на фронтот.<ref>Леонид Леонов, ''Руска шума''. Просвета, Београд, 1965, стр. 519-583.</ref> ===Тринаесетта глава=== На фронтот, Серјожа разговара со Моршчихин за Грацијански и за неговото непријателство кон Вихров. Истовремено, Поља се истакнува со пожртвуваната грижа за ранетите во болницата. Еден ден, таа е испратена во Лошкарјов со задача да обезбеди разузнавачки информации за германската војска. Меѓутоа, веднаш по пристигнувањето во родниот крај, таа е заробена.<ref>Леонид Леонов, ''Руска шума''. Просвета, Београд, 1965, стр. 584-626.</ref> ===Четиринаесетта глава=== За време на сослушувањето, Поља се труди да го залаже германскиот офицер, но тој не попушта. Кога таа помислува дека ќе биде стрелана, селскиот старешина го убива офицерот и така таа неочекувано се спасува. Потоа, Поља доаѓа во Лошкарјов, и тоа во куќата на Варја чиј татко треба да ја преземе пораката што ја носи таа. Од него, Поља дознава дека Варја погинала во една акција и дека мајка ѝ е болничарка во месниот [[партизан|партизански]] одред. Откако успешно ја извршува својата задача, утредента Поља го напушта родниот град.<ref>Леонид Леонов, ''Руска шума''. Просвета, Београд, 1965, стр. 627-671.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Дела на Леонид Леонов]] [[Категорија:Руски романи]] [[Категорија:Романи на руски јазик]] [[Категорија:Книги од 1954 година]] [[Категорија:Романи кои се одвиваат во Русија]] tapg0tiebi2unlnndl87mz04oyrg5uj 0 1397547 5581682 5576549 2026-06-24T02:07:00Z Bjankuloski06 332 Јазична исправка, replaced: = Референци = → = Наводи = 5581682 wikitext text/x-wiki {{Музичар|Name=Арија|Origin=[[Македонија]]|Genre=[[Поп-музика]]|Years_active=1997–Сега|Current_members=Филип Пешевски, Здравко Ангелов, Никола Автовски, Благоја Перуновски, Ставре Ставрев, Горан Милошковски и Јулијана Николовска|Past_members=Орце Димитровски, Далибор Ѓосик, Горан Трајков и [[Мартин Вучиќ]]}} '''Арија''' е [[Македонија|македонска]] [[Поп-музика|поп-музичка]] група. Бендот го сочинуваат 6 члена, меѓу кои се Орце Димитровски, Здравко Ангелов, Никола Автовски, Благоја Перуновски, Ставре Ставрев и Далибор Ѓосик. == Историја == === Почетоци === „Арија“ е формирана во 1997та година, откако членовите почнале да свират заедно во средно училиште. Првиот [[тапанар]] на бендот бил Горан Трајков, кој свирел со нив една година. Во 1998 и 1999 година, бендот учествуваше на фестивали на фолк музика, вклучувајќи ги „Цветници 98ма“ со песната „Кој ја има жив да не биде“ и „Цветници 99та“ со песната „Лудо срце“. Настапија и на „[[Валандово]]“ во 1998 година, а со песните „Ти си нешто посебно“ и „Сонце мое“ во 1999 година. Во 1999 година, [[Мартин Вучиќ]] се придружи на бендот како тапанар. Во тоа време, бендот почна да свири во живо во една од најпопуларните ТВ емисии во земјата во тоа време наречена „Еден плус Два“, водена од [[Драган Вучиќ]] на телевизија [[Сител]] . === 2000-тите === Во 2000 година, бендот го издадоа својот прв поп сингл наречен „На минута или две“. Истата година, го издадоа својот прв албум наречен ''„Пола на пола'' “.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://star.vest.com.mk/default.asp?id=44439&idg=3&idb=674&rubrika=%40ivot#|title=VEST - Macedonian daily newspaper|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727185735/http://star.vest.com.mk/default.asp?id=44439&idg=3&idb=674&rubrika=@ivot#|archive-date=2011-07-27|accessdate=2011-03-29}}</ref> со водечкиот сингл „Во дното на душата“...<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://star.vest.com.mk/default.asp?id=55425&idg=3&idb=756&rubrika=%40ivot#|title=VEST - Macedonian daily newspaper|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727185808/http://star.vest.com.mk/default.asp?id=55425&idg=3&idb=756&rubrika=@ivot#|archive-date=2011-07-27|accessdate=2011-03-29}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://star.vest.com.mk/default.asp?id=42452&idg=3&idb=639&rubrika=%40ivot#|title=VEST - Macedonian daily newspaper|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727185829/http://star.vest.com.mk/default.asp?id=42452&idg=3&idb=639&rubrika=@ivot#|archive-date=2011-07-27|accessdate=2011-03-29}}</ref> Во 2002 година, [[Мартин Вучиќ]] го напушти бендот за кариера како соло пејач, а беше заменет со Ставре Ставрев како нов тапанар.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://star.vest.com.mk/default.asp?id=20325&idg=2&idb=452&rubrika=%40ivot#|title=VEST - Macedonian daily newspaper|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727185854/http://star.vest.com.mk/default.asp?id=20325&idg=2&idb=452&rubrika=@ivot#|archive-date=2011-07-27|accessdate=2011-03-29}}</ref> Во Јануари 2011 година, бендот го издаде своето прво CD со наслов „Arija - The Best Of“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mmm.com.mk/default.asp?ItemID%3DD567B8E63C371F468506EABAD631E635|title=Во продажба Најдоброто од Арија!|archive-url=https://web.archive.org/web/20110929022044/http://www.mmm.com.mk/default.asp?ItemID=D567B8E63C371F468506EABAD631E635|archive-date=2011-09-29|accessdate=2011-03-28}}</ref> Во Септември 2011 година, бендот го издаде својот сингл наречен „Ако сум луд“.<ref name="hitportal.com.mk">{{Наведена мрежна страница|url=http://hitportal.com.mk/public/index.php?option%3Dcom_content%26view%3Darticle%26id%3D568%3Aarijabendsonovapesna%26catid%3D41%3Amakscena%26Itemid%3D188|title=Арија бенд со нова песна и најава за албум|archive-url=https://web.archive.org/web/20110924082653/http://hitportal.com.mk/public/index.php?option=com_content&view=article&id=568%3Aarijabendsonovapesna&catid=41%3Amakscena&Itemid=188|archive-date=2011-09-24|accessdate=2011-09-27}}</ref><ref name="mmm.com.mk">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mmm.com.mk/?ItemID=2E9BD1E948471442AAE947117045529E#|title=Ако сум луд - нов сингл на Арија + фотографии од спотот|archive-url=https://web.archive.org/web/20110929115540/http://www.mmm.com.mk/?ItemID=2E9BD1E948471442AAE947117045529E#|archive-date=2011-09-29|accessdate=2011-09-27}}</ref><ref name="dnevnik.com.mk">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dnevnik.com.mk/default.asp?ItemID=8E2CB65E3915D449A2BA5B3CADDF6062#|title=Познатиот Бенд Се Враќа На Сцената Со Поп-Албум|archive-url=https://web.archive.org/web/20120405100536/http://www.dnevnik.com.mk/default.asp?ItemID=8E2CB65E3915D449A2BA5B3CADDF6062#|archive-date=2012-04-05|accessdate=2011-10-05}}</ref><ref name="ilike.mk">{{Наведена мрежна страница|url=http://ilike.mk/scena/muzika/subcategory/ako-sum-lud/|title=FREE Download: АКО СУМ ЛУД – Арија Бенд}}</ref> == Синглови == Од 2001 до 2011 година, бендот ги издаде следниве синглови: * „Само господ е сведок“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://star.vest.com.mk/default.asp?id=62002&idg=3&idb=872&rubrika=%40ivot#|title=VEST - Macedonian daily newspaper|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727185925/http://star.vest.com.mk/default.asp?id=62002&idg=3&idb=872&rubrika=@ivot#|archive-date=2011-07-27|accessdate=2011-03-29}}</ref> * „Нема друго време“ * „Лош ден“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://star.vest.com.mk/default.asp?id=110867&idg=6&idb=1673&rubrika=%40ivot#|title=VEST - Macedonian daily newspaper|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727190027/http://star.vest.com.mk/default.asp?id=110867&idg=6&idb=1673&rubrika=@ivot#|archive-date=2011-07-27|accessdate=2011-03-29}}</ref> * „Приказна без крај“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://star.vest.com.mk/default.asp?id=77211&idg=4&idb=1148&rubrika=%40ivot#|title=VEST - Macedonian daily newspaper|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727190100/http://star.vest.com.mk/default.asp?id=77211&idg=4&idb=1148&rubrika=@ivot#|archive-date=2011-07-27|accessdate=2011-03-29}}</ref> * „Лоша навика“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://star.vest.com.mk/default.asp?id=99357&idg=5&idb=1498&rubrika=%40ivot#|title=VEST - Macedonian daily newspaper|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727190205/http://star.vest.com.mk/default.asp?id=99357&idg=5&idb=1498&rubrika=@ivot#|archive-date=2011-07-27|accessdate=2011-03-29}}</ref> * „Сека кога сум сам“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.vecer.com.mk/default.asp?ItemID%3DBDAAC51D4B4BB54C93E2BE87F90A9B63|title=Типуваме на хит|archive-url=https://web.archive.org/web/20110928154903/http://www.vecer.com.mk/default.asp?ItemID=BDAAC51D4B4BB54C93E2BE87F90A9B63|archive-date=2011-09-28|accessdate=2011-03-29}}</ref> * „Верувај во љубовта“ * „Десет на еден“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mmm.com.mk/default.asp?ItemID%3D0AFC8D0129D9024EBED3D0DED6601DF2|title=Македонска Музичка Мрежа|archive-url=https://web.archive.org/web/20110929022118/http://www.mmm.com.mk/default.asp?ItemID=0AFC8D0129D9024EBED3D0DED6601DF2|archive-date=2011-09-29|accessdate=2011-03-29}}</ref> * „Ако сум луд“.<ref name="hitportal.com.mk"/><ref name="mmm.com.mk"/><ref name="dnevnik.com.mk"/><ref name="ilike.mk"/> == Наводи == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Наводи}} [[Категорија:Македонски музички групи]] [[Категорија:Статии со hCards]] kngdpt3kpa07lduj4uqwv7ygwzw900b 4 1397620 5581796 5577381 2026-06-24T08:02:47Z Jtasevski123 69538 /* Награди */ 5581796 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|200п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:WPWP logo 1.png|200п]] |} <Center><span style="background:#000;color:white;padding:20px;"> #WPWP од 1 јули до 31 август. Приклучете се!</span></Center> '''[[meta:Wikipedia Pages Wanting Photos 2026|Статии без илустрација]]''' (анг. ''Wikipedia Pages Wanting Photos'', WPWP) е кампања на меѓународно ниво за вметнување на илустрации во статиите на кои им недостигаат. Илјадници фотографии се поставени на Заедничката ризница преку разни ГЛАМ проекти, како и преку фотографските натпревари низ годиниве. Идејата е да се искористат фотографиите и останатите илустрации во соодветните статии. Ова е огромен јаз кој оваа кампања се обидува да го премости. <gallery> Податотека:Baha'i Temple at Dusk.jpg Податотека:غار ایوب 2.jpg Податотека:Серпантин в Гоначхирском ущелье.jpg Податотека:-تيناكاشاكير- الحضيرة الوطنية لطاسيلي الهقار - تامنراست - الجزائر.jpg Податотека:Sandance OneTime Film.jpg Податотека:Ak55-Busy afternoon.jpg Податотека:Thira festival of andalurkkavu.jpg Податотека:Group dance HSS3.jpg Податотека:Egyptian Grains.jpg Податотека:Kisra maker.jpeg Податотека:Berliner Dom, 170409, ako (2).jpg Податотека:Stopića Pećina2.jpg </gallery> == Како да учествувате? == 1. Мора да имате корисничка сметка на Википедија, создадена пред 1 јули 2025 година.<br> 2. Најдете статија без илустрација<br> 3. Најдете соодветна илустрација на [[:c:Special:Search|Ризницата]]<br> 4. Поставете ја илустрацијата на соодветно место во статијата, и зачувајте ги промените<br> 5. Поставете го записот #WPWPMK (за да учествувате за македонските награди) и #WPWP (за да учествувате за меѓународните награди) во делот „Опис“ на промените што ги правите.<br> ::'''Напомена:''' Доколку не го поставите записот, таа промена нема да влезе во вашиот краен резултат. Алатката поврзана со хатштагот брои еден поен за едно зачувување, без разлика колку илустрации сте поставиле. 6. Поставете илустрација само на статија објавена пред 1 јули 2026 година<br> ::'''Напомена:''' Новосоздадени статии нема да се земаат предвид, и таквите придонеси нема да влезат во вкупниот број на поени. 7. За полесно наоѓање на статии без илустрација може да ја користите алатката [http://petscan.wmflabs.org/ Петскан], а упатството за тоа како се користи алатката е на следната [https://www.ixa.eus/sites/default/files/dokumentuak/13139/NewPossiblearticleswithPetscan.pdf Петскан]. ::'''Накратко:''' ::1. Влезете на страницата: [http://petscan.wmflabs.org http://petscan.wmflabs.org]<br> ::2. Во делот „Јазик“, одберете го јазичниот код (mk за македонски јазик)<br> ::3. Одберете статии според категоријата, односно во делот „Категории“ внесете го името на категоријата, на пример: Градови во Африка<br> ::4. Притиснете на јазичето „Page Property“, потоа во делот „Lead image“ притиснете „Nо“.<br> ::5. Притиснете на „do it“.<br> ::6. Најдолу ќе ви бидат прикажани статиите од таа категорија кои немаат илустрација. ==Правила== {| class="wikitable" style="width:100%; margin:20px auto; border:0; text-align:center; vertical-align:top;" | width=33% | [[Податотека:Circle-icons-calendar.svg|80п]]<br /><center> Додавањето на фотографии во статии без илустрација треба да се одвива меѓу 1 јули и 31 август 2026 година. | width=33% | [[Податотека:Circle-icons-trophy.svg|80п]]<br /><center> '''Нема ограничување во врска со бројот на илустрации''' што може да ги употребите. Но сепак постојат различни категории на награди (видете подолу). | width=33% | [[Податотека:Circle-icons-unlocked.svg|80п]]<br /><center> Фотографијата што ја користите мора да биде поставена '''под слободна лиценца''' или во јавна сопственост. Други лиценци што се прифаќаат се: CC-BY-SA 4.0, CC-BY 4.0, CC0 1.0. |- | width=33% | [[Податотека:Circle-icons-profle.svg|80п]]<br /><center> Учесниците мора да се регистрирани на било која јазична Википедија и да учествуваат со своето корисничко име, кое треба да е регистрирано пред 1 јули 2025 година. | width=33% | [[Податотека:Circle-icons-compose.svg|80п]]<br /><center> Описот што се додава под сликата мора да биде јасен и соодветен. | width=33% | [[Податотека:Hashtag Icon.png|80п]]<br /><center> Учесниците мора да го вклучуваат записот '''#WPWPMK''' на секое зачувување на промени кога внесуваат илустрација, и на секоја статија на која внесуваат илустрација. Исто така поставете го записот '''#WPWP''' за да учествувате за меѓународните награди. |} ==Временска рамка== Кампањата се одржува еднаш годишно. * '''Почеток:''' 1 јули 2026 г., 00:01 (UTC) * '''Крај:''' 31 август 2026 г., 23:59 (UTC) * '''Објавување на резултатите:''' почеток на септември ==Награди== За учесниците се обезбедени посебни локални награди. Вкупно има на располагање 5 награди поделени на следниов начин: # '''Прва награда''' - ваучер во вредност од 12.000 денари (се доделува 1 ваучер на еден корисник) # '''Втора награда''' - ваучер во вредност од 6.000 денари (се доделуваат 4 ваучери на четири различни корисници) '''Забелешка:''' Наградите ќе бидат доделени на најплодните учесници, кои имаат поставено илустрација на најмалку 100 различни статии на Википедија на македонски јазик. Доколку овој услов не биде постигнат, организаторите го задржуваат правото да не ги доделат наградите. За македонските награди, поените ќе се пресметуваат по принципот: една статија еден поен за илустрациите, без разлика колку илустрации сте поставиле во таа статија. Доколку имате некои прашања, поставете ги на страницата за разговор на оваа страница. == Надворешни врски == * [[meta:Wikipedia Pages Wanting Photos 2026|Wikipedia Pages Wanting Photos 2026]] — службена страница на натпреварот на Мета [[Категорија:Википедија:Викимедија МКД во 2026 година]] 4re8wjlt25xm0s8911arknbioeu6p4b 5581797 5581796 2026-06-24T08:03:05Z Jtasevski123 69538 /* Надворешни врски */ 5581797 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|200п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:WPWP logo 1.png|200п]] |} <Center><span style="background:#000;color:white;padding:20px;"> #WPWP од 1 јули до 31 август. Приклучете се!</span></Center> '''[[meta:Wikipedia Pages Wanting Photos 2026|Статии без илустрација]]''' (анг. ''Wikipedia Pages Wanting Photos'', WPWP) е кампања на меѓународно ниво за вметнување на илустрации во статиите на кои им недостигаат. Илјадници фотографии се поставени на Заедничката ризница преку разни ГЛАМ проекти, како и преку фотографските натпревари низ годиниве. Идејата е да се искористат фотографиите и останатите илустрации во соодветните статии. Ова е огромен јаз кој оваа кампања се обидува да го премости. <gallery> Податотека:Baha'i Temple at Dusk.jpg Податотека:غار ایوب 2.jpg Податотека:Серпантин в Гоначхирском ущелье.jpg Податотека:-تيناكاشاكير- الحضيرة الوطنية لطاسيلي الهقار - تامنراست - الجزائر.jpg Податотека:Sandance OneTime Film.jpg Податотека:Ak55-Busy afternoon.jpg Податотека:Thira festival of andalurkkavu.jpg Податотека:Group dance HSS3.jpg Податотека:Egyptian Grains.jpg Податотека:Kisra maker.jpeg Податотека:Berliner Dom, 170409, ako (2).jpg Податотека:Stopića Pećina2.jpg </gallery> == Како да учествувате? == 1. Мора да имате корисничка сметка на Википедија, создадена пред 1 јули 2025 година.<br> 2. Најдете статија без илустрација<br> 3. Најдете соодветна илустрација на [[:c:Special:Search|Ризницата]]<br> 4. Поставете ја илустрацијата на соодветно место во статијата, и зачувајте ги промените<br> 5. Поставете го записот #WPWPMK (за да учествувате за македонските награди) и #WPWP (за да учествувате за меѓународните награди) во делот „Опис“ на промените што ги правите.<br> ::'''Напомена:''' Доколку не го поставите записот, таа промена нема да влезе во вашиот краен резултат. Алатката поврзана со хатштагот брои еден поен за едно зачувување, без разлика колку илустрации сте поставиле. 6. Поставете илустрација само на статија објавена пред 1 јули 2026 година<br> ::'''Напомена:''' Новосоздадени статии нема да се земаат предвид, и таквите придонеси нема да влезат во вкупниот број на поени. 7. За полесно наоѓање на статии без илустрација може да ја користите алатката [http://petscan.wmflabs.org/ Петскан], а упатството за тоа како се користи алатката е на следната [https://www.ixa.eus/sites/default/files/dokumentuak/13139/NewPossiblearticleswithPetscan.pdf Петскан]. ::'''Накратко:''' ::1. Влезете на страницата: [http://petscan.wmflabs.org http://petscan.wmflabs.org]<br> ::2. Во делот „Јазик“, одберете го јазичниот код (mk за македонски јазик)<br> ::3. Одберете статии според категоријата, односно во делот „Категории“ внесете го името на категоријата, на пример: Градови во Африка<br> ::4. Притиснете на јазичето „Page Property“, потоа во делот „Lead image“ притиснете „Nо“.<br> ::5. Притиснете на „do it“.<br> ::6. Најдолу ќе ви бидат прикажани статиите од таа категорија кои немаат илустрација. ==Правила== {| class="wikitable" style="width:100%; margin:20px auto; border:0; text-align:center; vertical-align:top;" | width=33% | [[Податотека:Circle-icons-calendar.svg|80п]]<br /><center> Додавањето на фотографии во статии без илустрација треба да се одвива меѓу 1 јули и 31 август 2026 година. | width=33% | [[Податотека:Circle-icons-trophy.svg|80п]]<br /><center> '''Нема ограничување во врска со бројот на илустрации''' што може да ги употребите. Но сепак постојат различни категории на награди (видете подолу). | width=33% | [[Податотека:Circle-icons-unlocked.svg|80п]]<br /><center> Фотографијата што ја користите мора да биде поставена '''под слободна лиценца''' или во јавна сопственост. Други лиценци што се прифаќаат се: CC-BY-SA 4.0, CC-BY 4.0, CC0 1.0. |- | width=33% | [[Податотека:Circle-icons-profle.svg|80п]]<br /><center> Учесниците мора да се регистрирани на било која јазична Википедија и да учествуваат со своето корисничко име, кое треба да е регистрирано пред 1 јули 2025 година. | width=33% | [[Податотека:Circle-icons-compose.svg|80п]]<br /><center> Описот што се додава под сликата мора да биде јасен и соодветен. | width=33% | [[Податотека:Hashtag Icon.png|80п]]<br /><center> Учесниците мора да го вклучуваат записот '''#WPWPMK''' на секое зачувување на промени кога внесуваат илустрација, и на секоја статија на која внесуваат илустрација. Исто така поставете го записот '''#WPWP''' за да учествувате за меѓународните награди. |} ==Временска рамка== Кампањата се одржува еднаш годишно. * '''Почеток:''' 1 јули 2026 г., 00:01 (UTC) * '''Крај:''' 31 август 2026 г., 23:59 (UTC) * '''Објавување на резултатите:''' почеток на септември ==Награди== За учесниците се обезбедени посебни локални награди. Вкупно има на располагање 5 награди поделени на следниов начин: # '''Прва награда''' - ваучер во вредност од 12.000 денари (се доделува 1 ваучер на еден корисник) # '''Втора награда''' - ваучер во вредност од 6.000 денари (се доделуваат 4 ваучери на четири различни корисници) '''Забелешка:''' Наградите ќе бидат доделени на најплодните учесници, кои имаат поставено илустрација на најмалку 100 различни статии на Википедија на македонски јазик. Доколку овој услов не биде постигнат, организаторите го задржуваат правото да не ги доделат наградите. За македонските награди, поените ќе се пресметуваат по принципот: една статија еден поен за илустрациите, без разлика колку илустрации сте поставиле во таа статија. Доколку имате некои прашања, поставете ги на страницата за разговор на оваа страница. [[Категорија:Википедија:Викимедија МКД во 2026 година]] lo2ucnpmgwqgwt7o7kgnjlrxkfvq85d 5581798 5581797 2026-06-24T08:04:08Z Jtasevski123 69538 /* Награди */ 5581798 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|200п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:WPWP logo 1.png|200п]] |} <Center><span style="background:#000;color:white;padding:20px;"> #WPWP од 1 јули до 31 август. Приклучете се!</span></Center> '''[[meta:Wikipedia Pages Wanting Photos 2026|Статии без илустрација]]''' (анг. ''Wikipedia Pages Wanting Photos'', WPWP) е кампања на меѓународно ниво за вметнување на илустрации во статиите на кои им недостигаат. Илјадници фотографии се поставени на Заедничката ризница преку разни ГЛАМ проекти, како и преку фотографските натпревари низ годиниве. Идејата е да се искористат фотографиите и останатите илустрации во соодветните статии. Ова е огромен јаз кој оваа кампања се обидува да го премости. <gallery> Податотека:Baha'i Temple at Dusk.jpg Податотека:غار ایوب 2.jpg Податотека:Серпантин в Гоначхирском ущелье.jpg Податотека:-تيناكاشاكير- الحضيرة الوطنية لطاسيلي الهقار - تامنراست - الجزائر.jpg Податотека:Sandance OneTime Film.jpg Податотека:Ak55-Busy afternoon.jpg Податотека:Thira festival of andalurkkavu.jpg Податотека:Group dance HSS3.jpg Податотека:Egyptian Grains.jpg Податотека:Kisra maker.jpeg Податотека:Berliner Dom, 170409, ako (2).jpg Податотека:Stopića Pećina2.jpg </gallery> == Како да учествувате? == 1. Мора да имате корисничка сметка на Википедија, создадена пред 1 јули 2025 година.<br> 2. Најдете статија без илустрација<br> 3. Најдете соодветна илустрација на [[:c:Special:Search|Ризницата]]<br> 4. Поставете ја илустрацијата на соодветно место во статијата, и зачувајте ги промените<br> 5. Поставете го записот #WPWPMK (за да учествувате за македонските награди) и #WPWP (за да учествувате за меѓународните награди) во делот „Опис“ на промените што ги правите.<br> ::'''Напомена:''' Доколку не го поставите записот, таа промена нема да влезе во вашиот краен резултат. Алатката поврзана со хатштагот брои еден поен за едно зачувување, без разлика колку илустрации сте поставиле. 6. Поставете илустрација само на статија објавена пред 1 јули 2026 година<br> ::'''Напомена:''' Новосоздадени статии нема да се земаат предвид, и таквите придонеси нема да влезат во вкупниот број на поени. 7. За полесно наоѓање на статии без илустрација може да ја користите алатката [http://petscan.wmflabs.org/ Петскан], а упатството за тоа како се користи алатката е на следната [https://www.ixa.eus/sites/default/files/dokumentuak/13139/NewPossiblearticleswithPetscan.pdf Петскан]. ::'''Накратко:''' ::1. Влезете на страницата: [http://petscan.wmflabs.org http://petscan.wmflabs.org]<br> ::2. Во делот „Јазик“, одберете го јазичниот код (mk за македонски јазик)<br> ::3. Одберете статии според категоријата, односно во делот „Категории“ внесете го името на категоријата, на пример: Градови во Африка<br> ::4. Притиснете на јазичето „Page Property“, потоа во делот „Lead image“ притиснете „Nо“.<br> ::5. Притиснете на „do it“.<br> ::6. Најдолу ќе ви бидат прикажани статиите од таа категорија кои немаат илустрација. ==Правила== {| class="wikitable" style="width:100%; margin:20px auto; border:0; text-align:center; vertical-align:top;" | width=33% | [[Податотека:Circle-icons-calendar.svg|80п]]<br /><center> Додавањето на фотографии во статии без илустрација треба да се одвива меѓу 1 јули и 31 август 2026 година. | width=33% | [[Податотека:Circle-icons-trophy.svg|80п]]<br /><center> '''Нема ограничување во врска со бројот на илустрации''' што може да ги употребите. Но сепак постојат различни категории на награди (видете подолу). | width=33% | [[Податотека:Circle-icons-unlocked.svg|80п]]<br /><center> Фотографијата што ја користите мора да биде поставена '''под слободна лиценца''' или во јавна сопственост. Други лиценци што се прифаќаат се: CC-BY-SA 4.0, CC-BY 4.0, CC0 1.0. |- | width=33% | [[Податотека:Circle-icons-profle.svg|80п]]<br /><center> Учесниците мора да се регистрирани на било која јазична Википедија и да учествуваат со своето корисничко име, кое треба да е регистрирано пред 1 јули 2025 година. | width=33% | [[Податотека:Circle-icons-compose.svg|80п]]<br /><center> Описот што се додава под сликата мора да биде јасен и соодветен. | width=33% | [[Податотека:Hashtag Icon.png|80п]]<br /><center> Учесниците мора да го вклучуваат записот '''#WPWPMK''' на секое зачувување на промени кога внесуваат илустрација, и на секоја статија на која внесуваат илустрација. Исто така поставете го записот '''#WPWP''' за да учествувате за меѓународните награди. |} ==Временска рамка== Кампањата се одржува еднаш годишно. * '''Почеток:''' 1 јули 2026 г., 00:01 (UTC) * '''Крај:''' 31 август 2026 г., 23:59 (UTC) * '''Објавување на резултатите:''' почеток на септември ==Награди== За учесниците се обезбедени награди. Вкупно има на располагање 5 награди поделени на следниов начин: # '''Прва награда''' - ваучер во вредност од 12.000 денари (се доделува 1 ваучер на еден корисник) # '''Втора награда''' - ваучер во вредност од 6.000 денари (се доделуваат 4 ваучери на четири различни корисници) '''Забелешка:''' Наградите ќе бидат доделени на најплодните учесници, кои имаат поставено илустрација на најмалку 100 различни статии на Википедија на македонски јазик. Доколку овој услов не биде постигнат, организаторите го задржуваат правото да не ги доделат наградите. Поените за наградите ќе се пресметуваат по принципот: една статија еден поен за илустрациите, без разлика колку илустрации сте поставиле во таа статија. Доколку имате некои прашања, поставете ги на страницата за разговор на оваа страница. [[Категорија:Википедија:Викимедија МКД во 2026 година]] dt10rjmu8svkzgkww212cqngr45zud2 5581801 5581798 2026-06-24T08:06:57Z Jtasevski123 69538 5581801 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|200п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:WPWP logo 1.png|200п]] |} <Center><span style="background:#000;color:white;padding:20px;"> #WPWP од 1 јули до 31 август. Приклучете се!</span></Center> '''Статии без илустрација''' (анг. ''Wikipedia Pages Wanting Photos'', WPWP) е натпревар за вметнување на илустрации во статиите на кои им недостигаат. Илјадници фотографии се поставени на Заедничката ризница преку разни ГЛАМ проекти, како и преку фотографските натпревари низ годиниве. Идејата е да се искористат фотографиите и останатите илустрации во соодветните статии. Ова е огромен јаз кој оваа кампања се обидува да го премости. <gallery> Податотека:Baha'i Temple at Dusk.jpg Податотека:غار ایوب 2.jpg Податотека:Серпантин в Гоначхирском ущелье.jpg Податотека:-تيناكاشاكير- الحضيرة الوطنية لطاسيلي الهقار - تامنراست - الجزائر.jpg Податотека:Sandance OneTime Film.jpg Податотека:Ak55-Busy afternoon.jpg Податотека:Thira festival of andalurkkavu.jpg Податотека:Group dance HSS3.jpg Податотека:Egyptian Grains.jpg Податотека:Kisra maker.jpeg Податотека:Berliner Dom, 170409, ako (2).jpg Податотека:Stopića Pećina2.jpg </gallery> == Како да учествувате? == 1. Мора да имате корисничка сметка на Википедија, создадена пред 1 јули 2025 година.<br> 2. Најдете статија без илустрација<br> 3. Најдете соодветна илустрација на [[:c:Special:Search|Ризницата]]<br> 4. Поставете ја илустрацијата на соодветно место во статијата, и зачувајте ги промените<br> 5. Поставете го записот #WPWPMK (за да учествувате за македонските награди) и #WPWP (за да учествувате за меѓународните награди) во делот „Опис“ на промените што ги правите.<br> ::'''Напомена:''' Доколку не го поставите записот, таа промена нема да влезе во вашиот краен резултат. Алатката поврзана со хатштагот брои еден поен за едно зачувување, без разлика колку илустрации сте поставиле. 6. Поставете илустрација само на статија објавена пред 1 јули 2026 година<br> ::'''Напомена:''' Новосоздадени статии нема да се земаат предвид, и таквите придонеси нема да влезат во вкупниот број на поени. 7. За полесно наоѓање на статии без илустрација може да ја користите алатката [http://petscan.wmflabs.org/ Петскан], а упатството за тоа како се користи алатката е на следната [https://www.ixa.eus/sites/default/files/dokumentuak/13139/NewPossiblearticleswithPetscan.pdf Петскан]. ::'''Накратко:''' ::1. Влезете на страницата: [http://petscan.wmflabs.org http://petscan.wmflabs.org]<br> ::2. Во делот „Јазик“, одберете го јазичниот код (mk за македонски јазик)<br> ::3. Одберете статии според категоријата, односно во делот „Категории“ внесете го името на категоријата, на пример: Градови во Африка<br> ::4. Притиснете на јазичето „Page Property“, потоа во делот „Lead image“ притиснете „Nо“.<br> ::5. Притиснете на „do it“.<br> ::6. Најдолу ќе ви бидат прикажани статиите од таа категорија кои немаат илустрација. ==Правила== {| class="wikitable" style="width:100%; margin:20px auto; border:0; text-align:center; vertical-align:top;" | width=33% | [[Податотека:Circle-icons-calendar.svg|80п]]<br /><center> Додавањето на фотографии во статии без илустрација треба да се одвива меѓу 1 јули и 31 август 2026 година. | width=33% | [[Податотека:Circle-icons-trophy.svg|80п]]<br /><center> '''Нема ограничување во врска со бројот на илустрации''' што може да ги употребите. Но сепак постојат различни категории на награди (видете подолу). | width=33% | [[Податотека:Circle-icons-unlocked.svg|80п]]<br /><center> Фотографијата што ја користите мора да биде поставена '''под слободна лиценца''' или во јавна сопственост. Други лиценци што се прифаќаат се: CC-BY-SA 4.0, CC-BY 4.0, CC0 1.0. |- | width=33% | [[Податотека:Circle-icons-profle.svg|80п]]<br /><center> Учесниците мора да се регистрирани на било која јазична Википедија и да учествуваат со своето корисничко име, кое треба да е регистрирано пред 1 јули 2025 година. | width=33% | [[Податотека:Circle-icons-compose.svg|80п]]<br /><center> Описот што се додава под сликата мора да биде јасен и соодветен. | width=33% | [[Податотека:Hashtag Icon.png|80п]]<br /><center> Учесниците мора да го вклучуваат записот '''#WPWPMK''' на секое зачувување на промени кога внесуваат илустрација, и на секоја статија на која внесуваат илустрација. Исто така поставете го записот '''#WPWP''' за да учествувате за меѓународните награди. |} ==Временска рамка== Кампањата се одржува еднаш годишно. * '''Почеток:''' 1 јули 2026 г., 00:01 (UTC) * '''Крај:''' 31 август 2026 г., 23:59 (UTC) * '''Објавување на резултатите:''' почеток на септември ==Награди== За учесниците се обезбедени награди. Вкупно има на располагање 5 награди поделени на следниов начин: # '''Прва награда''' - ваучер во вредност од 12.000 денари (се доделува 1 ваучер на еден корисник) # '''Втора награда''' - ваучер во вредност од 6.000 денари (се доделуваат 4 ваучери на четири различни корисници) '''Забелешка:''' Наградите ќе бидат доделени на најплодните учесници, кои имаат поставено илустрација на најмалку 100 различни статии на Википедија на македонски јазик. Доколку овој услов не биде постигнат, организаторите го задржуваат правото да не ги доделат наградите. Поените за наградите ќе се пресметуваат по принципот: една статија еден поен за илустрациите, без разлика колку илустрации сте поставиле во таа статија. Доколку имате некои прашања, поставете ги на страницата за разговор на оваа страница. [[Категорија:Википедија:Викимедија МКД во 2026 година]] th8xpsarnt5lwv9blhwih5bg1hhucet 5581802 5581801 2026-06-24T08:08:18Z Jtasevski123 69538 /* Како да учествувате? */ 5581802 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|200п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:WPWP logo 1.png|200п]] |} <Center><span style="background:#000;color:white;padding:20px;"> #WPWP од 1 јули до 31 август. Приклучете се!</span></Center> '''Статии без илустрација''' (анг. ''Wikipedia Pages Wanting Photos'', WPWP) е натпревар за вметнување на илустрации во статиите на кои им недостигаат. Илјадници фотографии се поставени на Заедничката ризница преку разни ГЛАМ проекти, како и преку фотографските натпревари низ годиниве. Идејата е да се искористат фотографиите и останатите илустрации во соодветните статии. Ова е огромен јаз кој оваа кампања се обидува да го премости. <gallery> Податотека:Baha'i Temple at Dusk.jpg Податотека:غار ایوب 2.jpg Податотека:Серпантин в Гоначхирском ущелье.jpg Податотека:-تيناكاشاكير- الحضيرة الوطنية لطاسيلي الهقار - تامنراست - الجزائر.jpg Податотека:Sandance OneTime Film.jpg Податотека:Ak55-Busy afternoon.jpg Податотека:Thira festival of andalurkkavu.jpg Податотека:Group dance HSS3.jpg Податотека:Egyptian Grains.jpg Податотека:Kisra maker.jpeg Податотека:Berliner Dom, 170409, ako (2).jpg Податотека:Stopića Pećina2.jpg </gallery> == Како да учествувате? == 1. Мора да имате корисничка сметка на Википедија, создадена пред 1 јули 2025 година.<br> 2. Најдете статија без илустрација<br> 3. Најдете соодветна илустрација на [[:c:Special:Search|Ризницата]]<br> 4. Поставете ја илустрацијата на соодветно место во статијата, и зачувајте ги промените<br> 5. Поставете го записот #WPWPMK во делот „Опис“ на промените што ги правите.<br> ::'''Напомена:''' Доколку не го поставите записот, таа промена нема да влезе во вашиот краен резултат. Алатката поврзана со хатштагот брои еден поен за едно зачувување, без разлика колку илустрации сте поставиле. 6. Поставете илустрација само на статија објавена пред 1 јули 2026 година<br> ::'''Напомена:''' Новосоздадени статии нема да се земаат предвид, и таквите придонеси нема да влезат во вкупниот број на поени. 7. За полесно наоѓање на статии без илустрација може да ја користите алатката [http://petscan.wmflabs.org/ Петскан], а упатството за тоа како се користи алатката е на следната [https://www.ixa.eus/sites/default/files/dokumentuak/13139/NewPossiblearticleswithPetscan.pdf Петскан]. ::'''Накратко:''' ::1. Влезете на страницата: [http://petscan.wmflabs.org http://petscan.wmflabs.org]<br> ::2. Во делот „Јазик“, одберете го јазичниот код (mk за македонски јазик)<br> ::3. Одберете статии според категоријата, односно во делот „Категории“ внесете го името на категоријата, на пример: Градови во Африка<br> ::4. Притиснете на јазичето „Page Property“, потоа во делот „Lead image“ притиснете „Nо“.<br> ::5. Притиснете на „do it“.<br> ::6. Најдолу ќе ви бидат прикажани статиите од таа категорија кои немаат илустрација. ==Правила== {| class="wikitable" style="width:100%; margin:20px auto; border:0; text-align:center; vertical-align:top;" | width=33% | [[Податотека:Circle-icons-calendar.svg|80п]]<br /><center> Додавањето на фотографии во статии без илустрација треба да се одвива меѓу 1 јули и 31 август 2026 година. | width=33% | [[Податотека:Circle-icons-trophy.svg|80п]]<br /><center> '''Нема ограничување во врска со бројот на илустрации''' што може да ги употребите. Но сепак постојат различни категории на награди (видете подолу). | width=33% | [[Податотека:Circle-icons-unlocked.svg|80п]]<br /><center> Фотографијата што ја користите мора да биде поставена '''под слободна лиценца''' или во јавна сопственост. Други лиценци што се прифаќаат се: CC-BY-SA 4.0, CC-BY 4.0, CC0 1.0. |- | width=33% | [[Податотека:Circle-icons-profle.svg|80п]]<br /><center> Учесниците мора да се регистрирани на било која јазична Википедија и да учествуваат со своето корисничко име, кое треба да е регистрирано пред 1 јули 2025 година. | width=33% | [[Податотека:Circle-icons-compose.svg|80п]]<br /><center> Описот што се додава под сликата мора да биде јасен и соодветен. | width=33% | [[Податотека:Hashtag Icon.png|80п]]<br /><center> Учесниците мора да го вклучуваат записот '''#WPWPMK''' на секое зачувување на промени кога внесуваат илустрација, и на секоја статија на која внесуваат илустрација. Исто така поставете го записот '''#WPWP''' за да учествувате за меѓународните награди. |} ==Временска рамка== Кампањата се одржува еднаш годишно. * '''Почеток:''' 1 јули 2026 г., 00:01 (UTC) * '''Крај:''' 31 август 2026 г., 23:59 (UTC) * '''Објавување на резултатите:''' почеток на септември ==Награди== За учесниците се обезбедени награди. Вкупно има на располагање 5 награди поделени на следниов начин: # '''Прва награда''' - ваучер во вредност од 12.000 денари (се доделува 1 ваучер на еден корисник) # '''Втора награда''' - ваучер во вредност од 6.000 денари (се доделуваат 4 ваучери на четири различни корисници) '''Забелешка:''' Наградите ќе бидат доделени на најплодните учесници, кои имаат поставено илустрација на најмалку 100 различни статии на Википедија на македонски јазик. Доколку овој услов не биде постигнат, организаторите го задржуваат правото да не ги доделат наградите. Поените за наградите ќе се пресметуваат по принципот: една статија еден поен за илустрациите, без разлика колку илустрации сте поставиле во таа статија. Доколку имате некои прашања, поставете ги на страницата за разговор на оваа страница. [[Категорија:Википедија:Викимедија МКД во 2026 година]] fi3e0ndqo04zj7sa5w9ngvomt50dj29 5581803 5581802 2026-06-24T08:09:39Z Jtasevski123 69538 /* Правила */ 5581803 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|200п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:WPWP logo 1.png|200п]] |} <Center><span style="background:#000;color:white;padding:20px;"> #WPWP од 1 јули до 31 август. Приклучете се!</span></Center> '''Статии без илустрација''' (анг. ''Wikipedia Pages Wanting Photos'', WPWP) е натпревар за вметнување на илустрации во статиите на кои им недостигаат. Илјадници фотографии се поставени на Заедничката ризница преку разни ГЛАМ проекти, како и преку фотографските натпревари низ годиниве. Идејата е да се искористат фотографиите и останатите илустрации во соодветните статии. Ова е огромен јаз кој оваа кампања се обидува да го премости. <gallery> Податотека:Baha'i Temple at Dusk.jpg Податотека:غار ایوب 2.jpg Податотека:Серпантин в Гоначхирском ущелье.jpg Податотека:-تيناكاشاكير- الحضيرة الوطنية لطاسيلي الهقار - تامنراست - الجزائر.jpg Податотека:Sandance OneTime Film.jpg Податотека:Ak55-Busy afternoon.jpg Податотека:Thira festival of andalurkkavu.jpg Податотека:Group dance HSS3.jpg Податотека:Egyptian Grains.jpg Податотека:Kisra maker.jpeg Податотека:Berliner Dom, 170409, ako (2).jpg Податотека:Stopića Pećina2.jpg </gallery> == Како да учествувате? == 1. Мора да имате корисничка сметка на Википедија, создадена пред 1 јули 2025 година.<br> 2. Најдете статија без илустрација<br> 3. Најдете соодветна илустрација на [[:c:Special:Search|Ризницата]]<br> 4. Поставете ја илустрацијата на соодветно место во статијата, и зачувајте ги промените<br> 5. Поставете го записот #WPWPMK во делот „Опис“ на промените што ги правите.<br> ::'''Напомена:''' Доколку не го поставите записот, таа промена нема да влезе во вашиот краен резултат. Алатката поврзана со хатштагот брои еден поен за едно зачувување, без разлика колку илустрации сте поставиле. 6. Поставете илустрација само на статија објавена пред 1 јули 2026 година<br> ::'''Напомена:''' Новосоздадени статии нема да се земаат предвид, и таквите придонеси нема да влезат во вкупниот број на поени. 7. За полесно наоѓање на статии без илустрација може да ја користите алатката [http://petscan.wmflabs.org/ Петскан], а упатството за тоа како се користи алатката е на следната [https://www.ixa.eus/sites/default/files/dokumentuak/13139/NewPossiblearticleswithPetscan.pdf Петскан]. ::'''Накратко:''' ::1. Влезете на страницата: [http://petscan.wmflabs.org http://petscan.wmflabs.org]<br> ::2. Во делот „Јазик“, одберете го јазичниот код (mk за македонски јазик)<br> ::3. Одберете статии според категоријата, односно во делот „Категории“ внесете го името на категоријата, на пример: Градови во Африка<br> ::4. Притиснете на јазичето „Page Property“, потоа во делот „Lead image“ притиснете „Nо“.<br> ::5. Притиснете на „do it“.<br> ::6. Најдолу ќе ви бидат прикажани статиите од таа категорија кои немаат илустрација. ==Правила== {| class="wikitable" style="width:100%; margin:20px auto; border:0; text-align:center; vertical-align:top;" | width=33% | [[Податотека:Circle-icons-calendar.svg|80п]]<br /><center> Додавањето на фотографии во статии без илустрација треба да се одвива меѓу 1 јули и 31 август 2026 година. | width=33% | [[Податотека:Circle-icons-trophy.svg|80п]]<br /><center> '''Нема ограничување во врска со бројот на илустрации''' што може да ги употребите. | width=33% | [[Податотека:Circle-icons-unlocked.svg|80п]]<br /><center> Фотографијата што ја користите мора да биде поставена '''под слободна лиценца''' или во јавна сопственост. Други лиценци што се прифаќаат се: CC-BY-SA 4.0, CC-BY 4.0, CC0 1.0. |- | width=33% | [[Податотека:Circle-icons-profle.svg|80п]]<br /><center> Учесниците мора да се регистрирани на било која јазична Википедија и да учествуваат со своето корисничко име, кое треба да е регистрирано пред 1 јули 2025 година. | width=33% | [[Податотека:Circle-icons-compose.svg|80п]]<br /><center> Описот што се додава под сликата мора да биде јасен и соодветен. | width=33% | [[Податотека:Hashtag Icon.png|80п]]<br /><center> Учесниците мора да го вклучуваат записот '''#WPWPMK''' на секое зачувување на промени кога внесуваат илустрација, и на секоја статија на која внесуваат илустрација. |} ==Временска рамка== Кампањата се одржува еднаш годишно. * '''Почеток:''' 1 јули 2026 г., 00:01 (UTC) * '''Крај:''' 31 август 2026 г., 23:59 (UTC) * '''Објавување на резултатите:''' почеток на септември ==Награди== За учесниците се обезбедени награди. Вкупно има на располагање 5 награди поделени на следниов начин: # '''Прва награда''' - ваучер во вредност од 12.000 денари (се доделува 1 ваучер на еден корисник) # '''Втора награда''' - ваучер во вредност од 6.000 денари (се доделуваат 4 ваучери на четири различни корисници) '''Забелешка:''' Наградите ќе бидат доделени на најплодните учесници, кои имаат поставено илустрација на најмалку 100 различни статии на Википедија на македонски јазик. Доколку овој услов не биде постигнат, организаторите го задржуваат правото да не ги доделат наградите. Поените за наградите ќе се пресметуваат по принципот: една статија еден поен за илустрациите, без разлика колку илустрации сте поставиле во таа статија. Доколку имате некои прашања, поставете ги на страницата за разговор на оваа страница. [[Категорија:Википедија:Викимедија МКД во 2026 година]] 4pboytldjtfhcedb1wrpz45h20n6u6z 0 1397917 5581642 5581400 2026-06-23T21:13:38Z Carshalton 30527 /* Хронологија на репрезентативните настапи */ 5581642 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired | name = Уго Брос | image = [[File:Hugo Broos 1.jpg|220px|]] | fullname = Уго Анри Брос | birth_date = {{Birth date and age|1952|4|10|df=yes}} | birth_place = [[Хумбек]], [[Белгија]] | nationality = {{flagsport|BEL}} [[Белгија]] | height = {{height|m=1.80}} | position = {{Football/DF}} | currentclub = {{Naz|FUrep|RSA}} (селектор) | retired = 1988 <small>(36 г.)</small> | years1 = 1970–1983 | caps1 = 350 | goals1 = 1 | clubs1 = {{Fb team Anderlecht}} | years2 = 1983–1988 | caps2 = 161 | goals2 = 1 | clubs2 = {{Fb team Club Brugge}} | nationalyears1 = 1974–1986 | nationalcaps1 = 24 |nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{flagsport|BEL}} [[Фудбалска репрезентација на Белгија|Белгија]] | manageryears1 = 1988-1991 |managerclubs1 = {{Fb team RWD Molenbeek}} | manageryears2 = 1991-1997 |managerclubs2 = {{Fb team Club Brugge}} | manageryears3 = 1997-2002 |managerclubs3 = {{Fb team Excelsior Mouscron}} | manageryears4 = 2002-2005 |managerclubs4 = {{Fb team Anderlecht}} | manageryears5 = 2005-2008 |managerclubs5 = {{Fb team Genk}} | manageryears6 = 2008-2009 |managerclubs6 = {{Fb team Panserraikos}} | manageryears7 = 2009 |managerclubs7 = {{Fb team Trabzonspor}} | manageryears8 = 2010–2011 |managerclubs8 = {{Fb team Zulte Waregem}} | manageryears9 = 2014 |managerclubs9 = {{Fb team JS Kabylie}} | manageryears10= 2014–2015 |managerclubs10= {{Fb team Hussein Day}} | manageryears11= 2016–2017 |managerclubs11= {{Naz|FUrep|CMR}} | manageryears12= 2019 |managerclubs12= {{Fb team K.V. Oostende}} | manageryears13= 2021– |managerclubs13= {{Naz|FUrep|RSA}} }} '''Уго Брос''' (роден на [[10 април]] [[1952]] година, во [[Хумбек]]) — [[Белгија|белгиски]] [[фудбал]]ски [[тренер]] и поранешен фудбалер, [[Одбранбен играч (фудбал)|играч од одбраната]]. Во моментов ја води репрезентацијата на [[Фудбалска репрезентација на Јужна Африка|Јужна Африка]]. ==Клупска кариера== Тој ја започнал својата фудбалска кариера во неговиот роден град [[Хумбек]], играјќи за локалниот тим КФЦ Хумбек каде бил откриен на рана возраст од осумнаесет години од скаут на [[ФК Андерлехт|Андерлехт]]. Своето деби за клубот го направил во сезоната 1970-1971, и оттогаш станува легенда на Андерлехт. Во следните 13 сезони, колку што го носел дресот на клубот, тој одиграл преку 450 натпревари во една од најсилните ери во историјата на клубот освојувајќи со него три [[Белгиска Про лига|белгиски првенства]], четири [[Фудбалски куп на Белгија|Купа на Белгија]], два [[Лига куп на Белгија|Лига купа на Белгија]], два [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Купа на победниците на куповите]], еден [[Куп на УЕФА]] и два [[Суперкуп на УЕФА|Суперкупа на УЕФА]]. Во 1983 година, Брос го напуштил Андерлехт и потпишал за [[Клуб Бриж]]. Таму одиграл пет сезони, сè до сезоната 1987-1988, која била последната во неговата играчка кариера. Во овој период, тој му помогнал на својот тим да го освои Купот на Белгија во сезоната 1985-1986 и првенството во неговата последна сезона, по што ја завршил професионална играчка кариера во 1988 година.<ref>{{in lang|en}} [http://www.clubbrugge.be/club/nl/geschiedenis.php?a=2_trainer&id=28 Club Brugge website – Broos bio] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070312064614/http://www.clubbrugge.be/club/nl/geschiedenis.php?a=2_trainer&id=28 |date=12 March 2007 }}</ref> ==Репрезентативна кариера== {{dx|[[File:Hugo Broos.jpg|thumb|upright|Брос на тренинг со [[Фудбалска репрезентација на Белгија|репрезентацијата]] во 1977]]}} Своето деби за [[Фудбалска репрезентација на Белгија|белгиската репрезентација]], Брос го направил на 13 март 1974 година, во пријателски натпревар против {{NazNB|FUrep|GDR}} во [[Берлин]], загубен со 1-0. Потоа, тој земал учество во многу од натпреварите во квалификациите за [[Европско првенство во фудбал 1976|Европското првенство 1976]] и [[Светско првенство во фудбал 1978|Светското првенство 1978]], турнири на кои Белгија сепак не успеала да се квалификува. Потоа, поради повреда, тој го пропуштил [[Европско првенство во фудбал 1980|Европското првенство 1980]] и подолго време бил надвор од составот на репрезентацијата, пред да го направи своето враќање во 1985 година. Откако одиграл одлично во баражот за [[Светско првенство во фудбал 1986|Светското првенство 1986]] против {{NazNB|FUrep|NED}} и помогнал Белгија да се квалификува за „Мундијалот во Мексико“, тој бил избран и во конечниот список од 22 играчи кои биле пријавени да настапат на турнирот. На Светското првенство 1986, на кое Белгија стигнала дури до полуфиналето и на крајот го освоила четвртото место, Брос одиграл три натпревари. Тој бил стартер и ги одиграл комплетно натпреварите од групната фаза против домаќинот {{NazNB|FUrep|MEX}} (пораз 2-1) и {{NazNB|FUrep|PAR}} (2-2). Неговиот последен настап на турнирот, а воедно и за белгиската репрезентација, бил во четвртфиналето против {{NazNB|FUrep|ESP}}, каде влегол од клупата во 82-рата минута и го погодил својот удар од белата точка во победата по [[Изведување пенали (фудбал)|изведување на пенали]]. === Хронологија на репрезентативните настапи === {{Репрезентативни настапи|BEL}} {{Cronopar|13-3-1974|Берлин|GDR|1|0|BEL|-|Пријателска}} {{Cronopar|8-9-1974|Рејкјавик|ICE|0|2|BEL|-|Квал. за ЕП|1976}} {{Cronopar|12-10-1974|Брисел|BEL|2|1|FRA|-|Квал. за ЕП|1976}} {{Cronopar|7-12-1974|Виена|GDR|0|0|BEL|-|Квал. за ЕП|1976}} {{Cronopar|6-9-1975|Брисел|BEL|1|0|ICE|-|Квал. за ЕП|1976}} {{Cronopar|10-11-1976|Лиеж|BEL|2|0|NIR|-|Квал. за СП|1978}} {{Cronopar|26-1-1977|Рим|ITA|2|1|BEL|-|Пријателска}} {{Cronofin|24|0}} ==Тренерска кариера== Својата тренерска кариера Брос ја започнал во екипата на [[РВД Моленбек]] во својата татковина во 1988 година. Таму работел три години до 1991 година, испаѓајќи од [[Прва фудбалска дивизија на Белгија 1988-1989|Првата дивизија]] во својата прва сезона, за потоа да избори промоција во [[Втора фудбалска дивизија на Белгија 1989-1990|Втората дивизија]] во следната сезона и да му донесе на клубот експресно враќање во највисоката дивизија на земјата. Во 1991 година, тој бил назначен за тренер на Клуб Бриж. Во клубот, во кој што поминал пет години како играч, се задржал до 1998 година, освојувајќи го првенството двапати во сезоните 1991-1992 (неговата прва на чело на клубот) и 1995-1996. Тој, исто така, го освоил и Купот на Белгија во 1991, 1995 и 1996 година. Потоа, од 2002 до 2005 година го тренирал Андерлехт. Тој го однел тимот во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]] во првата сезона, а потоа го освоил [[Прва фудбалска дивизија на Белгија 2003-2004|првенството во сезоната 2003–2004]]. Следната сезона 2004-2005 била неговата последна во Андерлехт; откако тимот бил елиминиран од Лигата на шампионите и од Купот на Белгија, по ремито 0-0 против [[КАА Гент|Гент]], Брос бил отпуштен за прв пат во својата кариера. Подоцна истата година, во јуни, тој станал тренер на [[ФК Генк|Генк]] и му вратил на Андерлехт на 30 септември победувајќи го со 4-1. Во текот на сезоната 2007-2008, Брос го напуштил Генк. Додека работел како тренер во Белгија, Брос ја освоил престижната награда за [[Фудбалски награди во Белгија|Белгиски тренер на годината]] четири пати во својата кариера, двапати додека бил тренер на Клуб Бриж (1992 и 1996), и по еднаш со Андерлехт во 2004 и со Генк во 2007 година. [[File:Hugo Broos Trabzonspor OTRS.jpg|thumb|left|Брос во 2009 година, како тренер на екипата на {{Fb team (N) Trabzonspor}}]] На 15 декември 2008 година, Брос бил назначен за тренер на грчкиот клуб, [[ФК Пансераикос|Пансераикос]], каде за прв пат во својата кариера тренирал клуб надвор од својата татковина. Пансераикос имал добра сезона во [[Фудбалски куп на Грција 2008-2009|Купот на Грција]], елиминирајќи го {{Fb team (N) Panathinaikos}} во четвртфиналето, но загубиле потоа од [[ФК АЕК Атина|АЕК]] во полуфиналето. На крајот од сезоната, Пансераикос не можел да го избегне испаѓањето од [[Суперлига на Грција|Суперлигата на Грција]]. Брос потоа го напуштил Пансераикос за да стане нов тренер на [[Трабзонспор]] на 22 јуни 2009 година. Сепак, во Турција не се задржал долго и бил отпуштен на 22 ноември 2009 година. Во октомври 2010 година, тој се вратил во Белгија каде седнал на клупата на [[ФК Зулте Варегем|Зулте Варегем]]. По завршувањето на сезоната во која клубот го освоил 11-тото место, тој си заминал за да му стане асистент на неговиот некогашен соиграч од Андерлехт и репрезентацијата на Белгија, [[Франки Веркаутерен]], во екипата на [[ФК Ал Џазира|Ал Џазира]] од [[Обединети Арапски Емирати|ОАЕ]], каде работел само една година. Во 2014 и 2015 година, тој работел како тренер во две [[Алжир|алжирски]] екипи [[ЈС Кабилија]] и [[НА Хусеин Деј|Хусеин Деј]], но без позабележителни успеси. Во февруари 2016 година, тој бил назначен за селектор на репрезентацијата на [[Фудбалска репрезентација на Камерун|Камерун]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/35570502|title=Belgium's Hugo Broos is named as Cameroon's new coach|date=13 February 2016|website=BBC Sport|access-date=29 August 2019|first=Leocadia|last=Bongben}}</ref> Неговата прва задача била да го квалификува Камерун на [[Африкански куп на нации 2017|Африканскиот куп на нации 2017]] во [[Габон]]. Откако успеал да ја исполни мисијата, тој ја водел репрезентацијата и на самото континентално натпреварување. Забележувајќи една победа и два нерешени резултата во групната фаза, му овозможиле на Камерун да мине во четвртфиналето каде на [[Изведување пенали (фудбал)|пенали]] (откако натпреварот завршил 0-0) го елиминирале {{NazNB|FUrep|SEN}}. Во полуфиналето камерунците ја победиле {{NazNB|FUrep|GHA}} со 2-0, додека со победата од 2-1 во финалето над {{NazNB|FUrep|EGY}}, Брос му ја донел на Камерун петтата титула на Африканскиот куп на нации во историјата на репрезентацијата.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/38882794|title=Afcon 2017: Cameroon coach Hugo Broos pays tribute to '23 friends'|date=6 February 2017|website=BBC Sport|access-date=29 August 2019}}</ref> И покрај овој успех, тој набрзо потоа бил отпуштен од селекторската фунција во Камерун, поради неуспехот да ја квалификува репрезентацијата на [[Светско првенство во фудбал 2018|Светското првенство 2018]] во [[Русија]].<ref>{{cite web|url=https://it.eurosport.com/calcio/calcio-camerun-federazione-licenzia-il-ct-hugo-broos_sto6433341/story.shtml|title=Calcio, Camerun: Federazione licenzia il ct Hugo Broos|date=5 декември 2017}}</ref> Во 2019 година, тој бил назначен за привремен тренер на [[КВ Остенде|Остенде]]. На 5 мај 2021 година, тој бил назначен за селектор на репрезентацијата на [[Фудбалската репрезентација на Јужна Африка|Јужна Африка]].<ref>{{cite news |last1=Gillion |first1=Baden |title=Belgian Hugo Broos is the new Bafana Bafana head coach |url=https://www.news24.com/sport/soccer/bafanabafana/breaking-belgian-hugo-broos-unveiled-as-new-bafana-bafana-head-coach-20210505 |access-date=5 May 2021 |agency=sport24 |publisher=News24}}</ref> По успешно минатите квалификации, Брос ја предводел Јужна Африка на [[Африкански куп на нации 2023|Африканскиот куп на нации 2023]], каде што репрезентацијата го освоила третото место.<ref name=":0">{{Cite web |date=10 February 2024 |title=Broos heaps praise on his players following bronze medal finish |url=https://www.cafonline.com/caf-africa-cup-of-nations/news/broos-heaps-praise-on-his-players-following-bronze-medal-finish/ |website=cafonline.com |language=}}</ref> Под неговото водство репрезентацијата се квалификувала и за [[Африкански куп на нации 2025|Африканскиот куп на нации 2025]], каде што испаднала во осминафиналето од поранешната репрезентација на Брос, Камерун. На 14 октомври 2025, тој со Јужна Африка го освоил првото место во својата квалификациска група, пред фаворитот {{NazNB|FUrep|NGA}}, што и овозможило на репрезентацијата да се квалификува за [[Светско првенство во фудбал 2026|Светското првенство 2026]], нивното прво после [[Светско првенство во фудбал 2010|2010]] кога биле домаќини. ==Титули== {{Col-begin|width=80%}} {{col-2}} ===Играч=== ;Андерлехт *'''[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]''' : 3 : 1971-1972, 1973-1974, 1980-1981 *'''[[Фудбалски куп на Белгија|Куп на Белгија]]''' : 4 : 1971-1972, 1972-1973, 1974-1975, 1975-1976 *'''[[Лига куп на Белгија]]''' : 2 : 1973, 1974 *'''{{Трофеј-Куп на УЕФА}} [[Куп на УЕФА]]''' : 1 : [[Куп на УЕФА 1982-1983|1982-1983]] *'''{{Трофеј-КПК}} [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Куп на победниците на куповите]]''' : 2 : 1975-1976, 1977-1978 *'''{{Трофеј-Суперкуп на Европа}} [[УЕФА Супер Куп|Суперкуп на Европа]]''' : 2 : 1976, 1978 ;Клуб Бриж *'''[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]''' : 1 : 1987-1988 *'''[[Фудбалски куп на Белгија|Куп на Белгија]]''' : 1 : 1985-1986 *'''[[Суперкуп на Белгија]]''' : 1 : 1986 {{col-2}} ===Тренер=== ; РВД Моленбек *'''[[Втора дивизија на Белгија]]''' : 1 : 1989-1990 ;Клуб Бриж *'''[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]''' : 2 : 1991-1992, 1995-1996 *'''[[Фудбалски куп на Белгија|Куп на Белгија]]''' : 2 : 1994-1995, 1995-1996 *'''[[Суперкуп на Белгија]]''' : 4 : 1991, 1992, 1994, 1996 ;Андерлехт *'''[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]''' : 1 : 2003-2004 ;Камерун *'''{{Трофеј-АФКОН}} [[Африкански куп на нации]]''' : 1 : [[Африкански куп на нации 2017|Габон 2017]] {{col-end}} == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Белгија |image3= Flag of Belgium.svg }} * [https://www.soccerway.com/player/broos-hugo/xAxr2aZf/ Уго Брос на soccerway] * [https://www.transfermarkt.com/broos-hugo/profil/trainer/706 Уго Брос на transfermarkt] * [https://africa.espn.com/football/player/_/id/79449/hugo-broos Уго Брос на espn] * [https://www.worldfootball.net/person/pe47921/hugo-broos/ Уго Брос на worldfootball.net] {{Состав на Јужна Африка на СП фудбал 2026}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Брос, Уго}} [[Категорија:Белгиски фудбалери]] [[Категорија:Белгиски фудбалски тренери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Андерлехт]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Клуб Бриж]] [[Категорија:Тренери на ФК Клуб Бриж]] [[Категорија:Тренери на ФК Андерлехт]] [[Категорија:Тренери на ФК Генк]] [[Категорија:Тренери на ФК Трабзонспор]] [[Категорија:Селектори на фудбалската репрезентација на Камерун]] [[Категорија:Селектори на фудбалската репрезентација на Јужна Африка]] [[Категорија:Родени во 1952 година]] 7xj8um4a418jfgn86sd186ecrnhssj9 5581660 5581642 2026-06-23T22:29:07Z Carshalton 30527 /* Хронологија на репрезентативните настапи */ 5581660 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired | name = Уго Брос | image = [[File:Hugo Broos 1.jpg|220px|]] | fullname = Уго Анри Брос | birth_date = {{Birth date and age|1952|4|10|df=yes}} | birth_place = [[Хумбек]], [[Белгија]] | nationality = {{flagsport|BEL}} [[Белгија]] | height = {{height|m=1.80}} | position = {{Football/DF}} | currentclub = {{Naz|FUrep|RSA}} (селектор) | retired = 1988 <small>(36 г.)</small> | years1 = 1970–1983 | caps1 = 350 | goals1 = 1 | clubs1 = {{Fb team Anderlecht}} | years2 = 1983–1988 | caps2 = 161 | goals2 = 1 | clubs2 = {{Fb team Club Brugge}} | nationalyears1 = 1974–1986 | nationalcaps1 = 24 |nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{flagsport|BEL}} [[Фудбалска репрезентација на Белгија|Белгија]] | manageryears1 = 1988-1991 |managerclubs1 = {{Fb team RWD Molenbeek}} | manageryears2 = 1991-1997 |managerclubs2 = {{Fb team Club Brugge}} | manageryears3 = 1997-2002 |managerclubs3 = {{Fb team Excelsior Mouscron}} | manageryears4 = 2002-2005 |managerclubs4 = {{Fb team Anderlecht}} | manageryears5 = 2005-2008 |managerclubs5 = {{Fb team Genk}} | manageryears6 = 2008-2009 |managerclubs6 = {{Fb team Panserraikos}} | manageryears7 = 2009 |managerclubs7 = {{Fb team Trabzonspor}} | manageryears8 = 2010–2011 |managerclubs8 = {{Fb team Zulte Waregem}} | manageryears9 = 2014 |managerclubs9 = {{Fb team JS Kabylie}} | manageryears10= 2014–2015 |managerclubs10= {{Fb team Hussein Day}} | manageryears11= 2016–2017 |managerclubs11= {{Naz|FUrep|CMR}} | manageryears12= 2019 |managerclubs12= {{Fb team K.V. Oostende}} | manageryears13= 2021– |managerclubs13= {{Naz|FUrep|RSA}} }} '''Уго Брос''' (роден на [[10 април]] [[1952]] година, во [[Хумбек]]) — [[Белгија|белгиски]] [[фудбал]]ски [[тренер]] и поранешен фудбалер, [[Одбранбен играч (фудбал)|играч од одбраната]]. Во моментов ја води репрезентацијата на [[Фудбалска репрезентација на Јужна Африка|Јужна Африка]]. ==Клупска кариера== Тој ја започнал својата фудбалска кариера во неговиот роден град [[Хумбек]], играјќи за локалниот тим КФЦ Хумбек каде бил откриен на рана возраст од осумнаесет години од скаут на [[ФК Андерлехт|Андерлехт]]. Своето деби за клубот го направил во сезоната 1970-1971, и оттогаш станува легенда на Андерлехт. Во следните 13 сезони, колку што го носел дресот на клубот, тој одиграл преку 450 натпревари во една од најсилните ери во историјата на клубот освојувајќи со него три [[Белгиска Про лига|белгиски првенства]], четири [[Фудбалски куп на Белгија|Купа на Белгија]], два [[Лига куп на Белгија|Лига купа на Белгија]], два [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Купа на победниците на куповите]], еден [[Куп на УЕФА]] и два [[Суперкуп на УЕФА|Суперкупа на УЕФА]]. Во 1983 година, Брос го напуштил Андерлехт и потпишал за [[Клуб Бриж]]. Таму одиграл пет сезони, сè до сезоната 1987-1988, која била последната во неговата играчка кариера. Во овој период, тој му помогнал на својот тим да го освои Купот на Белгија во сезоната 1985-1986 и првенството во неговата последна сезона, по што ја завршил професионална играчка кариера во 1988 година.<ref>{{in lang|en}} [http://www.clubbrugge.be/club/nl/geschiedenis.php?a=2_trainer&id=28 Club Brugge website – Broos bio] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070312064614/http://www.clubbrugge.be/club/nl/geschiedenis.php?a=2_trainer&id=28 |date=12 March 2007 }}</ref> ==Репрезентативна кариера== {{dx|[[File:Hugo Broos.jpg|thumb|upright|Брос на тренинг со [[Фудбалска репрезентација на Белгија|репрезентацијата]] во 1977]]}} Своето деби за [[Фудбалска репрезентација на Белгија|белгиската репрезентација]], Брос го направил на 13 март 1974 година, во пријателски натпревар против {{NazNB|FUrep|GDR}} во [[Берлин]], загубен со 1-0. Потоа, тој земал учество во многу од натпреварите во квалификациите за [[Европско првенство во фудбал 1976|Европското првенство 1976]] и [[Светско првенство во фудбал 1978|Светското првенство 1978]], турнири на кои Белгија сепак не успеала да се квалификува. Потоа, поради повреда, тој го пропуштил [[Европско првенство во фудбал 1980|Европското првенство 1980]] и подолго време бил надвор од составот на репрезентацијата, пред да го направи своето враќање во 1985 година. Откако одиграл одлично во баражот за [[Светско првенство во фудбал 1986|Светското првенство 1986]] против {{NazNB|FUrep|NED}} и помогнал Белгија да се квалификува за „Мундијалот во Мексико“, тој бил избран и во конечниот список од 22 играчи кои биле пријавени да настапат на турнирот. На Светското првенство 1986, на кое Белгија стигнала дури до полуфиналето и на крајот го освоила четвртото место, Брос одиграл три натпревари. Тој бил стартер и ги одиграл комплетно натпреварите од групната фаза против домаќинот {{NazNB|FUrep|MEX}} (пораз 2-1) и {{NazNB|FUrep|PAR}} (2-2). Неговиот последен настап на турнирот, а воедно и за белгиската репрезентација, бил во четвртфиналето против {{NazNB|FUrep|ESP}}, каде влегол од клупата во 82-рата минута и го погодил својот удар од белата точка во победата по [[Изведување пенали (фудбал)|изведување на пенали]]. === Хронологија на репрезентативните настапи === {{Репрезентативни настапи|BEL}} {{Cronopar|13-3-1974|Берлин|GDR|1|0|BEL|-|Пријателска}} {{Cronopar|8-9-1974|Рејкјавик|ICE|0|2|BEL|-|Квал. за ЕП|1976}} {{Cronopar|12-10-1974|Брисел|BEL|2|1|FRA|-|Квал. за ЕП|1976}} {{Cronopar|7-12-1974|Виена|GDR|0|0|BEL|-|Квал. за ЕП|1976}} {{Cronopar|6-9-1975|Брисел|BEL|1|0|ICE|-|Квал. за ЕП|1976}} {{Cronopar|10-11-1976|Лиеж|BEL|2|0|NIR|-|Квал. за СП|1978}} {{Cronopar|26-1-1977|Рим|ITA|2|1|BEL|-|Пријателска}} {{Cronopar|26-03-1977|Антверпен|BEL|0|2|NED|-|Квал. за СП|1978}} {{Cronopar|3-9-1977|Андерлехт|BEL|4|0|ICE|-|Квал. за СП|1978}} {{Cronopar|26-10-1977|Амстердам|NED|1|0|BEL|-|Квал. за СП|1978}} {{Cronofin|24|0}} ==Тренерска кариера== Својата тренерска кариера Брос ја започнал во екипата на [[РВД Моленбек]] во својата татковина во 1988 година. Таму работел три години до 1991 година, испаѓајќи од [[Прва фудбалска дивизија на Белгија 1988-1989|Првата дивизија]] во својата прва сезона, за потоа да избори промоција во [[Втора фудбалска дивизија на Белгија 1989-1990|Втората дивизија]] во следната сезона и да му донесе на клубот експресно враќање во највисоката дивизија на земјата. Во 1991 година, тој бил назначен за тренер на Клуб Бриж. Во клубот, во кој што поминал пет години како играч, се задржал до 1998 година, освојувајќи го првенството двапати во сезоните 1991-1992 (неговата прва на чело на клубот) и 1995-1996. Тој, исто така, го освоил и Купот на Белгија во 1991, 1995 и 1996 година. Потоа, од 2002 до 2005 година го тренирал Андерлехт. Тој го однел тимот во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]] во првата сезона, а потоа го освоил [[Прва фудбалска дивизија на Белгија 2003-2004|првенството во сезоната 2003–2004]]. Следната сезона 2004-2005 била неговата последна во Андерлехт; откако тимот бил елиминиран од Лигата на шампионите и од Купот на Белгија, по ремито 0-0 против [[КАА Гент|Гент]], Брос бил отпуштен за прв пат во својата кариера. Подоцна истата година, во јуни, тој станал тренер на [[ФК Генк|Генк]] и му вратил на Андерлехт на 30 септември победувајќи го со 4-1. Во текот на сезоната 2007-2008, Брос го напуштил Генк. Додека работел како тренер во Белгија, Брос ја освоил престижната награда за [[Фудбалски награди во Белгија|Белгиски тренер на годината]] четири пати во својата кариера, двапати додека бил тренер на Клуб Бриж (1992 и 1996), и по еднаш со Андерлехт во 2004 и со Генк во 2007 година. [[File:Hugo Broos Trabzonspor OTRS.jpg|thumb|left|Брос во 2009 година, како тренер на екипата на {{Fb team (N) Trabzonspor}}]] На 15 декември 2008 година, Брос бил назначен за тренер на грчкиот клуб, [[ФК Пансераикос|Пансераикос]], каде за прв пат во својата кариера тренирал клуб надвор од својата татковина. Пансераикос имал добра сезона во [[Фудбалски куп на Грција 2008-2009|Купот на Грција]], елиминирајќи го {{Fb team (N) Panathinaikos}} во четвртфиналето, но загубиле потоа од [[ФК АЕК Атина|АЕК]] во полуфиналето. На крајот од сезоната, Пансераикос не можел да го избегне испаѓањето од [[Суперлига на Грција|Суперлигата на Грција]]. Брос потоа го напуштил Пансераикос за да стане нов тренер на [[Трабзонспор]] на 22 јуни 2009 година. Сепак, во Турција не се задржал долго и бил отпуштен на 22 ноември 2009 година. Во октомври 2010 година, тој се вратил во Белгија каде седнал на клупата на [[ФК Зулте Варегем|Зулте Варегем]]. По завршувањето на сезоната во која клубот го освоил 11-тото место, тој си заминал за да му стане асистент на неговиот некогашен соиграч од Андерлехт и репрезентацијата на Белгија, [[Франки Веркаутерен]], во екипата на [[ФК Ал Џазира|Ал Џазира]] од [[Обединети Арапски Емирати|ОАЕ]], каде работел само една година. Во 2014 и 2015 година, тој работел како тренер во две [[Алжир|алжирски]] екипи [[ЈС Кабилија]] и [[НА Хусеин Деј|Хусеин Деј]], но без позабележителни успеси. Во февруари 2016 година, тој бил назначен за селектор на репрезентацијата на [[Фудбалска репрезентација на Камерун|Камерун]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/35570502|title=Belgium's Hugo Broos is named as Cameroon's new coach|date=13 February 2016|website=BBC Sport|access-date=29 August 2019|first=Leocadia|last=Bongben}}</ref> Неговата прва задача била да го квалификува Камерун на [[Африкански куп на нации 2017|Африканскиот куп на нации 2017]] во [[Габон]]. Откако успеал да ја исполни мисијата, тој ја водел репрезентацијата и на самото континентално натпреварување. Забележувајќи една победа и два нерешени резултата во групната фаза, му овозможиле на Камерун да мине во четвртфиналето каде на [[Изведување пенали (фудбал)|пенали]] (откако натпреварот завршил 0-0) го елиминирале {{NazNB|FUrep|SEN}}. Во полуфиналето камерунците ја победиле {{NazNB|FUrep|GHA}} со 2-0, додека со победата од 2-1 во финалето над {{NazNB|FUrep|EGY}}, Брос му ја донел на Камерун петтата титула на Африканскиот куп на нации во историјата на репрезентацијата.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/38882794|title=Afcon 2017: Cameroon coach Hugo Broos pays tribute to '23 friends'|date=6 February 2017|website=BBC Sport|access-date=29 August 2019}}</ref> И покрај овој успех, тој набрзо потоа бил отпуштен од селекторската фунција во Камерун, поради неуспехот да ја квалификува репрезентацијата на [[Светско првенство во фудбал 2018|Светското првенство 2018]] во [[Русија]].<ref>{{cite web|url=https://it.eurosport.com/calcio/calcio-camerun-federazione-licenzia-il-ct-hugo-broos_sto6433341/story.shtml|title=Calcio, Camerun: Federazione licenzia il ct Hugo Broos|date=5 декември 2017}}</ref> Во 2019 година, тој бил назначен за привремен тренер на [[КВ Остенде|Остенде]]. На 5 мај 2021 година, тој бил назначен за селектор на репрезентацијата на [[Фудбалската репрезентација на Јужна Африка|Јужна Африка]].<ref>{{cite news |last1=Gillion |first1=Baden |title=Belgian Hugo Broos is the new Bafana Bafana head coach |url=https://www.news24.com/sport/soccer/bafanabafana/breaking-belgian-hugo-broos-unveiled-as-new-bafana-bafana-head-coach-20210505 |access-date=5 May 2021 |agency=sport24 |publisher=News24}}</ref> По успешно минатите квалификации, Брос ја предводел Јужна Африка на [[Африкански куп на нации 2023|Африканскиот куп на нации 2023]], каде што репрезентацијата го освоила третото место.<ref name=":0">{{Cite web |date=10 February 2024 |title=Broos heaps praise on his players following bronze medal finish |url=https://www.cafonline.com/caf-africa-cup-of-nations/news/broos-heaps-praise-on-his-players-following-bronze-medal-finish/ |website=cafonline.com |language=}}</ref> Под неговото водство репрезентацијата се квалификувала и за [[Африкански куп на нации 2025|Африканскиот куп на нации 2025]], каде што испаднала во осминафиналето од поранешната репрезентација на Брос, Камерун. На 14 октомври 2025, тој со Јужна Африка го освоил првото место во својата квалификациска група, пред фаворитот {{NazNB|FUrep|NGA}}, што и овозможило на репрезентацијата да се квалификува за [[Светско првенство во фудбал 2026|Светското првенство 2026]], нивното прво после [[Светско првенство во фудбал 2010|2010]] кога биле домаќини. ==Титули== {{Col-begin|width=80%}} {{col-2}} ===Играч=== ;Андерлехт *'''[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]''' : 3 : 1971-1972, 1973-1974, 1980-1981 *'''[[Фудбалски куп на Белгија|Куп на Белгија]]''' : 4 : 1971-1972, 1972-1973, 1974-1975, 1975-1976 *'''[[Лига куп на Белгија]]''' : 2 : 1973, 1974 *'''{{Трофеј-Куп на УЕФА}} [[Куп на УЕФА]]''' : 1 : [[Куп на УЕФА 1982-1983|1982-1983]] *'''{{Трофеј-КПК}} [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Куп на победниците на куповите]]''' : 2 : 1975-1976, 1977-1978 *'''{{Трофеј-Суперкуп на Европа}} [[УЕФА Супер Куп|Суперкуп на Европа]]''' : 2 : 1976, 1978 ;Клуб Бриж *'''[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]''' : 1 : 1987-1988 *'''[[Фудбалски куп на Белгија|Куп на Белгија]]''' : 1 : 1985-1986 *'''[[Суперкуп на Белгија]]''' : 1 : 1986 {{col-2}} ===Тренер=== ; РВД Моленбек *'''[[Втора дивизија на Белгија]]''' : 1 : 1989-1990 ;Клуб Бриж *'''[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]''' : 2 : 1991-1992, 1995-1996 *'''[[Фудбалски куп на Белгија|Куп на Белгија]]''' : 2 : 1994-1995, 1995-1996 *'''[[Суперкуп на Белгија]]''' : 4 : 1991, 1992, 1994, 1996 ;Андерлехт *'''[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]''' : 1 : 2003-2004 ;Камерун *'''{{Трофеј-АФКОН}} [[Африкански куп на нации]]''' : 1 : [[Африкански куп на нации 2017|Габон 2017]] {{col-end}} == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Белгија |image3= Flag of Belgium.svg }} * [https://www.soccerway.com/player/broos-hugo/xAxr2aZf/ Уго Брос на soccerway] * [https://www.transfermarkt.com/broos-hugo/profil/trainer/706 Уго Брос на transfermarkt] * [https://africa.espn.com/football/player/_/id/79449/hugo-broos Уго Брос на espn] * [https://www.worldfootball.net/person/pe47921/hugo-broos/ Уго Брос на worldfootball.net] {{Состав на Јужна Африка на СП фудбал 2026}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Брос, Уго}} [[Категорија:Белгиски фудбалери]] [[Категорија:Белгиски фудбалски тренери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Андерлехт]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Клуб Бриж]] [[Категорија:Тренери на ФК Клуб Бриж]] [[Категорија:Тренери на ФК Андерлехт]] [[Категорија:Тренери на ФК Генк]] [[Категорија:Тренери на ФК Трабзонспор]] [[Категорија:Селектори на фудбалската репрезентација на Камерун]] [[Категорија:Селектори на фудбалската репрезентација на Јужна Африка]] [[Категорија:Родени во 1952 година]] q9u57cwp7zhvedmsfsjuzxfq8ibut9j 5581665 5581660 2026-06-23T22:32:28Z Carshalton 30527 /* Хронологија на репрезентативните настапи */ 5581665 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired | name = Уго Брос | image = [[File:Hugo Broos 1.jpg|220px|]] | fullname = Уго Анри Брос | birth_date = {{Birth date and age|1952|4|10|df=yes}} | birth_place = [[Хумбек]], [[Белгија]] | nationality = {{flagsport|BEL}} [[Белгија]] | height = {{height|m=1.80}} | position = {{Football/DF}} | currentclub = {{Naz|FUrep|RSA}} (селектор) | retired = 1988 <small>(36 г.)</small> | years1 = 1970–1983 | caps1 = 350 | goals1 = 1 | clubs1 = {{Fb team Anderlecht}} | years2 = 1983–1988 | caps2 = 161 | goals2 = 1 | clubs2 = {{Fb team Club Brugge}} | nationalyears1 = 1974–1986 | nationalcaps1 = 24 |nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{flagsport|BEL}} [[Фудбалска репрезентација на Белгија|Белгија]] | manageryears1 = 1988-1991 |managerclubs1 = {{Fb team RWD Molenbeek}} | manageryears2 = 1991-1997 |managerclubs2 = {{Fb team Club Brugge}} | manageryears3 = 1997-2002 |managerclubs3 = {{Fb team Excelsior Mouscron}} | manageryears4 = 2002-2005 |managerclubs4 = {{Fb team Anderlecht}} | manageryears5 = 2005-2008 |managerclubs5 = {{Fb team Genk}} | manageryears6 = 2008-2009 |managerclubs6 = {{Fb team Panserraikos}} | manageryears7 = 2009 |managerclubs7 = {{Fb team Trabzonspor}} | manageryears8 = 2010–2011 |managerclubs8 = {{Fb team Zulte Waregem}} | manageryears9 = 2014 |managerclubs9 = {{Fb team JS Kabylie}} | manageryears10= 2014–2015 |managerclubs10= {{Fb team Hussein Day}} | manageryears11= 2016–2017 |managerclubs11= {{Naz|FUrep|CMR}} | manageryears12= 2019 |managerclubs12= {{Fb team K.V. Oostende}} | manageryears13= 2021– |managerclubs13= {{Naz|FUrep|RSA}} }} '''Уго Брос''' (роден на [[10 април]] [[1952]] година, во [[Хумбек]]) — [[Белгија|белгиски]] [[фудбал]]ски [[тренер]] и поранешен фудбалер, [[Одбранбен играч (фудбал)|играч од одбраната]]. Во моментов ја води репрезентацијата на [[Фудбалска репрезентација на Јужна Африка|Јужна Африка]]. ==Клупска кариера== Тој ја започнал својата фудбалска кариера во неговиот роден град [[Хумбек]], играјќи за локалниот тим КФЦ Хумбек каде бил откриен на рана возраст од осумнаесет години од скаут на [[ФК Андерлехт|Андерлехт]]. Своето деби за клубот го направил во сезоната 1970-1971, и оттогаш станува легенда на Андерлехт. Во следните 13 сезони, колку што го носел дресот на клубот, тој одиграл преку 450 натпревари во една од најсилните ери во историјата на клубот освојувајќи со него три [[Белгиска Про лига|белгиски првенства]], четири [[Фудбалски куп на Белгија|Купа на Белгија]], два [[Лига куп на Белгија|Лига купа на Белгија]], два [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Купа на победниците на куповите]], еден [[Куп на УЕФА]] и два [[Суперкуп на УЕФА|Суперкупа на УЕФА]]. Во 1983 година, Брос го напуштил Андерлехт и потпишал за [[Клуб Бриж]]. Таму одиграл пет сезони, сè до сезоната 1987-1988, која била последната во неговата играчка кариера. Во овој период, тој му помогнал на својот тим да го освои Купот на Белгија во сезоната 1985-1986 и првенството во неговата последна сезона, по што ја завршил професионална играчка кариера во 1988 година.<ref>{{in lang|en}} [http://www.clubbrugge.be/club/nl/geschiedenis.php?a=2_trainer&id=28 Club Brugge website – Broos bio] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070312064614/http://www.clubbrugge.be/club/nl/geschiedenis.php?a=2_trainer&id=28 |date=12 March 2007 }}</ref> ==Репрезентативна кариера== {{dx|[[File:Hugo Broos.jpg|thumb|upright|Брос на тренинг со [[Фудбалска репрезентација на Белгија|репрезентацијата]] во 1977]]}} Своето деби за [[Фудбалска репрезентација на Белгија|белгиската репрезентација]], Брос го направил на 13 март 1974 година, во пријателски натпревар против {{NazNB|FUrep|GDR}} во [[Берлин]], загубен со 1-0. Потоа, тој земал учество во многу од натпреварите во квалификациите за [[Европско првенство во фудбал 1976|Европското првенство 1976]] и [[Светско првенство во фудбал 1978|Светското првенство 1978]], турнири на кои Белгија сепак не успеала да се квалификува. Потоа, поради повреда, тој го пропуштил [[Европско првенство во фудбал 1980|Европското првенство 1980]] и подолго време бил надвор од составот на репрезентацијата, пред да го направи своето враќање во 1985 година. Откако одиграл одлично во баражот за [[Светско првенство во фудбал 1986|Светското првенство 1986]] против {{NazNB|FUrep|NED}} и помогнал Белгија да се квалификува за „Мундијалот во Мексико“, тој бил избран и во конечниот список од 22 играчи кои биле пријавени да настапат на турнирот. На Светското првенство 1986, на кое Белгија стигнала дури до полуфиналето и на крајот го освоила четвртото место, Брос одиграл три натпревари. Тој бил стартер и ги одиграл комплетно натпреварите од групната фаза против домаќинот {{NazNB|FUrep|MEX}} (пораз 2-1) и {{NazNB|FUrep|PAR}} (2-2). Неговиот последен настап на турнирот, а воедно и за белгиската репрезентација, бил во четвртфиналето против {{NazNB|FUrep|ESP}}, каде влегол од клупата во 82-рата минута и го погодил својот удар од белата точка во победата по [[Изведување пенали (фудбал)|изведување на пенали]]. === Хронологија на репрезентативните настапи === {{Репрезентативни настапи|BEL}} {{Cronopar|13-3-1974|Берлин|GDR|1|0|BEL|-|Пријателска}} {{Cronopar|8-9-1974|Рејкјавик|ICE|0|2|BEL|-|Квал. за ЕП|1976}} {{Cronopar|12-10-1974|Брисел|BEL|2|1|FRA|-|Квал. за ЕП|1976}} {{Cronopar|7-12-1974|Виена|GDR|0|0|BEL|-|Квал. за ЕП|1976}} {{Cronopar|6-9-1975|Брисел|BEL|1|0|ICE|-|Квал. за ЕП|1976}} {{Cronopar|10-11-1976|Лиеж|BEL|2|0|NIR|-|Квал. за СП|1978}} {{Cronopar|26-1-1977|Рим|ITA|2|1|BEL|-|Пријателска}} {{Cronopar|26-03-1977|Антверпен|BEL|0|2|NED|-|Квал. за СП|1978}} {{Cronopar|3-9-1977|Брисел|BEL|4|0|ICE|-|Квал. за СП|1978}} {{Cronopar|26-10-1977|Амстердам|NED|1|0|BEL|-|Квал. за СП|1978}} {{Cronofin|24|0}} ==Тренерска кариера== Својата тренерска кариера Брос ја започнал во екипата на [[РВД Моленбек]] во својата татковина во 1988 година. Таму работел три години до 1991 година, испаѓајќи од [[Прва фудбалска дивизија на Белгија 1988-1989|Првата дивизија]] во својата прва сезона, за потоа да избори промоција во [[Втора фудбалска дивизија на Белгија 1989-1990|Втората дивизија]] во следната сезона и да му донесе на клубот експресно враќање во највисоката дивизија на земјата. Во 1991 година, тој бил назначен за тренер на Клуб Бриж. Во клубот, во кој што поминал пет години како играч, се задржал до 1998 година, освојувајќи го првенството двапати во сезоните 1991-1992 (неговата прва на чело на клубот) и 1995-1996. Тој, исто така, го освоил и Купот на Белгија во 1991, 1995 и 1996 година. Потоа, од 2002 до 2005 година го тренирал Андерлехт. Тој го однел тимот во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]] во првата сезона, а потоа го освоил [[Прва фудбалска дивизија на Белгија 2003-2004|првенството во сезоната 2003–2004]]. Следната сезона 2004-2005 била неговата последна во Андерлехт; откако тимот бил елиминиран од Лигата на шампионите и од Купот на Белгија, по ремито 0-0 против [[КАА Гент|Гент]], Брос бил отпуштен за прв пат во својата кариера. Подоцна истата година, во јуни, тој станал тренер на [[ФК Генк|Генк]] и му вратил на Андерлехт на 30 септември победувајќи го со 4-1. Во текот на сезоната 2007-2008, Брос го напуштил Генк. Додека работел како тренер во Белгија, Брос ја освоил престижната награда за [[Фудбалски награди во Белгија|Белгиски тренер на годината]] четири пати во својата кариера, двапати додека бил тренер на Клуб Бриж (1992 и 1996), и по еднаш со Андерлехт во 2004 и со Генк во 2007 година. [[File:Hugo Broos Trabzonspor OTRS.jpg|thumb|left|Брос во 2009 година, како тренер на екипата на {{Fb team (N) Trabzonspor}}]] На 15 декември 2008 година, Брос бил назначен за тренер на грчкиот клуб, [[ФК Пансераикос|Пансераикос]], каде за прв пат во својата кариера тренирал клуб надвор од својата татковина. Пансераикос имал добра сезона во [[Фудбалски куп на Грција 2008-2009|Купот на Грција]], елиминирајќи го {{Fb team (N) Panathinaikos}} во четвртфиналето, но загубиле потоа од [[ФК АЕК Атина|АЕК]] во полуфиналето. На крајот од сезоната, Пансераикос не можел да го избегне испаѓањето од [[Суперлига на Грција|Суперлигата на Грција]]. Брос потоа го напуштил Пансераикос за да стане нов тренер на [[Трабзонспор]] на 22 јуни 2009 година. Сепак, во Турција не се задржал долго и бил отпуштен на 22 ноември 2009 година. Во октомври 2010 година, тој се вратил во Белгија каде седнал на клупата на [[ФК Зулте Варегем|Зулте Варегем]]. По завршувањето на сезоната во која клубот го освоил 11-тото место, тој си заминал за да му стане асистент на неговиот некогашен соиграч од Андерлехт и репрезентацијата на Белгија, [[Франки Веркаутерен]], во екипата на [[ФК Ал Џазира|Ал Џазира]] од [[Обединети Арапски Емирати|ОАЕ]], каде работел само една година. Во 2014 и 2015 година, тој работел како тренер во две [[Алжир|алжирски]] екипи [[ЈС Кабилија]] и [[НА Хусеин Деј|Хусеин Деј]], но без позабележителни успеси. Во февруари 2016 година, тој бил назначен за селектор на репрезентацијата на [[Фудбалска репрезентација на Камерун|Камерун]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/35570502|title=Belgium's Hugo Broos is named as Cameroon's new coach|date=13 February 2016|website=BBC Sport|access-date=29 August 2019|first=Leocadia|last=Bongben}}</ref> Неговата прва задача била да го квалификува Камерун на [[Африкански куп на нации 2017|Африканскиот куп на нации 2017]] во [[Габон]]. Откако успеал да ја исполни мисијата, тој ја водел репрезентацијата и на самото континентално натпреварување. Забележувајќи една победа и два нерешени резултата во групната фаза, му овозможиле на Камерун да мине во четвртфиналето каде на [[Изведување пенали (фудбал)|пенали]] (откако натпреварот завршил 0-0) го елиминирале {{NazNB|FUrep|SEN}}. Во полуфиналето камерунците ја победиле {{NazNB|FUrep|GHA}} со 2-0, додека со победата од 2-1 во финалето над {{NazNB|FUrep|EGY}}, Брос му ја донел на Камерун петтата титула на Африканскиот куп на нации во историјата на репрезентацијата.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/38882794|title=Afcon 2017: Cameroon coach Hugo Broos pays tribute to '23 friends'|date=6 February 2017|website=BBC Sport|access-date=29 August 2019}}</ref> И покрај овој успех, тој набрзо потоа бил отпуштен од селекторската фунција во Камерун, поради неуспехот да ја квалификува репрезентацијата на [[Светско првенство во фудбал 2018|Светското првенство 2018]] во [[Русија]].<ref>{{cite web|url=https://it.eurosport.com/calcio/calcio-camerun-federazione-licenzia-il-ct-hugo-broos_sto6433341/story.shtml|title=Calcio, Camerun: Federazione licenzia il ct Hugo Broos|date=5 декември 2017}}</ref> Во 2019 година, тој бил назначен за привремен тренер на [[КВ Остенде|Остенде]]. На 5 мај 2021 година, тој бил назначен за селектор на репрезентацијата на [[Фудбалската репрезентација на Јужна Африка|Јужна Африка]].<ref>{{cite news |last1=Gillion |first1=Baden |title=Belgian Hugo Broos is the new Bafana Bafana head coach |url=https://www.news24.com/sport/soccer/bafanabafana/breaking-belgian-hugo-broos-unveiled-as-new-bafana-bafana-head-coach-20210505 |access-date=5 May 2021 |agency=sport24 |publisher=News24}}</ref> По успешно минатите квалификации, Брос ја предводел Јужна Африка на [[Африкански куп на нации 2023|Африканскиот куп на нации 2023]], каде што репрезентацијата го освоила третото место.<ref name=":0">{{Cite web |date=10 February 2024 |title=Broos heaps praise on his players following bronze medal finish |url=https://www.cafonline.com/caf-africa-cup-of-nations/news/broos-heaps-praise-on-his-players-following-bronze-medal-finish/ |website=cafonline.com |language=}}</ref> Под неговото водство репрезентацијата се квалификувала и за [[Африкански куп на нации 2025|Африканскиот куп на нации 2025]], каде што испаднала во осминафиналето од поранешната репрезентација на Брос, Камерун. На 14 октомври 2025, тој со Јужна Африка го освоил првото место во својата квалификациска група, пред фаворитот {{NazNB|FUrep|NGA}}, што и овозможило на репрезентацијата да се квалификува за [[Светско првенство во фудбал 2026|Светското првенство 2026]], нивното прво после [[Светско првенство во фудбал 2010|2010]] кога биле домаќини. ==Титули== {{Col-begin|width=80%}} {{col-2}} ===Играч=== ;Андерлехт *'''[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]''' : 3 : 1971-1972, 1973-1974, 1980-1981 *'''[[Фудбалски куп на Белгија|Куп на Белгија]]''' : 4 : 1971-1972, 1972-1973, 1974-1975, 1975-1976 *'''[[Лига куп на Белгија]]''' : 2 : 1973, 1974 *'''{{Трофеј-Куп на УЕФА}} [[Куп на УЕФА]]''' : 1 : [[Куп на УЕФА 1982-1983|1982-1983]] *'''{{Трофеј-КПК}} [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Куп на победниците на куповите]]''' : 2 : 1975-1976, 1977-1978 *'''{{Трофеј-Суперкуп на Европа}} [[УЕФА Супер Куп|Суперкуп на Европа]]''' : 2 : 1976, 1978 ;Клуб Бриж *'''[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]''' : 1 : 1987-1988 *'''[[Фудбалски куп на Белгија|Куп на Белгија]]''' : 1 : 1985-1986 *'''[[Суперкуп на Белгија]]''' : 1 : 1986 {{col-2}} ===Тренер=== ; РВД Моленбек *'''[[Втора дивизија на Белгија]]''' : 1 : 1989-1990 ;Клуб Бриж *'''[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]''' : 2 : 1991-1992, 1995-1996 *'''[[Фудбалски куп на Белгија|Куп на Белгија]]''' : 2 : 1994-1995, 1995-1996 *'''[[Суперкуп на Белгија]]''' : 4 : 1991, 1992, 1994, 1996 ;Андерлехт *'''[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]''' : 1 : 2003-2004 ;Камерун *'''{{Трофеј-АФКОН}} [[Африкански куп на нации]]''' : 1 : [[Африкански куп на нации 2017|Габон 2017]] {{col-end}} == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Белгија |image3= Flag of Belgium.svg }} * [https://www.soccerway.com/player/broos-hugo/xAxr2aZf/ Уго Брос на soccerway] * [https://www.transfermarkt.com/broos-hugo/profil/trainer/706 Уго Брос на transfermarkt] * [https://africa.espn.com/football/player/_/id/79449/hugo-broos Уго Брос на espn] * [https://www.worldfootball.net/person/pe47921/hugo-broos/ Уго Брос на worldfootball.net] {{Состав на Јужна Африка на СП фудбал 2026}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Брос, Уго}} [[Категорија:Белгиски фудбалери]] [[Категорија:Белгиски фудбалски тренери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Андерлехт]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Клуб Бриж]] [[Категорија:Тренери на ФК Клуб Бриж]] [[Категорија:Тренери на ФК Андерлехт]] [[Категорија:Тренери на ФК Генк]] [[Категорија:Тренери на ФК Трабзонспор]] [[Категорија:Селектори на фудбалската репрезентација на Камерун]] [[Категорија:Селектори на фудбалската репрезентација на Јужна Африка]] [[Категорија:Родени во 1952 година]] dkpilbnl7xdamus6tdyr33ly1a4saz4 10 1398104 5581644 5581322 2026-06-23T21:14:59Z Andrew012p 85224 5581644 wikitext text/x-wiki {{Потстраница за документација}} == Употреба == Поддржува само македонски параметри. <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Инфокутија Издателство | име = | лого = | големина_на_лого = | опис_на_лого = | слика = | големина_на_слика = | алт = | опис = | мото = | родител = | статус = | тргува_како = | насдак = | претходник = | основана = | основач = | згасната = | наследник = | земја = | седиште = | дистрибуција = | клучни_луѓе = | публикации = | теми = | жанр = | импринти = | приход = | сопственик = | вработени = | мрежно_место = }} </syntaxhighlight> == TemplateData == <templatedata> { "description": "Инфокутија за издавачки куќи.", "params": { "име": { "label": "Име", "description": "Име на издавачката куќа/издателството. Ако е празно, се користи насловот на страницата.", "type": "string" }, "лого": { "label": "Лого", "description": "Име на податотеката за лого (на пр. лого.png).", "type": "wiki-file-name" }, "големина_на_лого": { "label": "Големина на лого", "description": "Прилагодена ширина на логото.", "type": "string" }, "алт_лого": { "label": "Алт текст за лого", "description": "Алтернативен текст за логото.", "type": "string" }, "опис_на_лого": { "label": "Опис на лого", "description": "Опис што се појавува под логото.", "type": "string" }, "слика": { "label": "Слика", "description": "Име на податотеката за главна слика (на пр. слика.jpg).", "type": "wiki-file-name" }, "големина_на_слика": { "label": "Големина на слика", "description": "Прилагодена ширина на сликата.", "type": "string" }, "алт": { "label": "Алт текст за слика", "description": "Алтернативен текст за главната слика.", "type": "string" }, "опис": { "label": "Опис на слика", "description": "Опис што се појавува под главната слика.", "type": "string" }, "мото": { "label": "Мото", "description": "Слоган или мото на издавачката куќа.", "type": "string" }, "родител": { "label": "Матична компанија", "description": "Име на матичната компанија доколку издаваштвото е подружница.", "type": "string" }, "статус": { "label": "Статус", "description": "Дали компанијата е активна или згасната.", "type": "string" }, "тргува_како": { "label": "Тргува како", "description": "Берзански симбол или име под кое тргува компанијата.", "type": "string" }, "насдак": { "label": "NASDAQ-симбол", "description": "Симбол за NASDAQ-берзата.", "type": "string" }, "претходник": { "label": "Претходник", "description": "Претходна компанија што е преземена или од која произлегло ова издаваштво.", "type": "string" }, "основана": { "label": "Основана", "description": "Датум или година на основање.", "type": "string" }, "основач": { "label": "Основач", "description": "Име на основачот. Ако има повеќе, користете {{Plainlist|* Име1 * Име2}}.", "type": "string" }, "згасната": { "label": "Згасната", "description": "Датум на престанок со работа.", "type": "string" }, "распуштена": { "label": "Распуштена", "description": "Алтернативен параметар за датум на распуштање.", "type": "string" }, "наследник": { "label": "Наследник", "description": "Компанија што ја наследила дејноста.", "type": "string" }, "земја": { "label": "Држава на потекло", "description": "Земја каде е основано издаваштвото.", "type": "string" }, "седиште": { "label": "Седиште", "description": "Град или место каде се наоѓа седиштето.", "type": "string" }, "дистрибуција": { "label": "Дистрибуција", "description": "Области или пазари на кои врши дистрибуција.", "type": "string" }, "клучни_луѓе": { "label": "Клучни луѓе", "description": "Важни раководни лица (директори, главен уредник).", "type": "string" }, "публикации": { "label": "Видови публикации", "description": "Типови на дела што се издаваат (книги, списанија, весници).", "type": "string" }, "теми": { "label": "Теми", "description": "Теми од стручната литература што ги покриваат.", "type": "string" }, "жанр": { "label": "Жанрови", "description": "Жанрови на уметничка литература.", "type": "string" }, "импринти": { "label": "Импринти", "description": "Помали трговски имиња под кои објавува куќата.", "type": "string" }, "приход": { "label": "Приход", "description": "Финансиски приход на компанијата.", "type": "string" }, "сопственик": { "label": "Сопственик", "description": "Име на сопственикот. Ако има повеќе, користете {{Plainlist|* Име1 * Име2}}.", "type": "string" }, "вработени": { "label": "Број на вработени", "description": "Вкупен број на вработени лица.", "type": "string" }, "мрежно_место": { "label": "Мрежно место", "description": "Официјална веб-страница.", "type": "string" } } } </templatedata> <includeonly> [[Категорија:Предлошки што создаваат hCards]] [[Категорија:Предлошки за инфокутии]] [[Категорија:Инфокутии за организации]] [[Категорија:Инфокутии за издаваштво]] </includeonly> q8s1mabjuawm7kfpxlkp1iqwqi5l1pl 0 1398119 5581468 2026-06-23T12:12:47Z BosaFi 115936 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1359965095|Danaïdes]]“ 5581468 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Danaides_by_John_William_Waterhouse,_1903.jpg|мини|331x331пкс|''Данаидите'' (1904), прерафаелитска интерпретација од Џон Вилијам Вотерхаус]] '''Данаидите''' ({{IPAc-en|d|ə|ˈ|n|eɪ|.|ɪ|d|iː|z}} {{Langx|grc|Δαναΐδες}}) во [[Старогрчка митологија|старогрчката митологија]] биле педесетте ќерки на [[Данај]], крал на Либија. Во најчестата верзија на митот, ќерките биле принудени да се омажат за синовите на братот на Данај, Египт. Како одмазда, Данај им наредил да ги убијат своите сопрузи на нивната брачна ноќ, и сите освен една, Хипермнестра, се покориле. Данаидите потоа биле осудени да поминат вечност носејќи вода во сито или издупчен бокал.<ref name=":23">{{Наведена книга|title=Women of Classical Mythology : A Biographical Dictionary.|last=Bell|first=Robert E.|date=1991|publisher=ABC-CLIO|location=Santa Barabara, CA.}}</ref> Митот за Данаидите се наоѓа во бројни пишани записи од [[Антика|антиката]], како што се списите на Аполодор, [[Пиндар]] и Паусаниј.<ref name=":02">{{Наведена книга|title=The Greek Myths|last=Graves|first=Robert|date=1955|publisher=Penguin Books Inc.|volume=1|location=New York|pages=200–203}}</ref> Имињата на Данаидите се запишани во списоци од Аполодор и Хигин, иако многу се разликуваат.<ref name=":23">{{Наведена книга|title=Women of Classical Mythology : A Biographical Dictionary.|last=Bell|first=Robert E.|date=1991|publisher=ABC-CLIO|location=Santa Barabara, CA.}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBell1991">Bell, Robert E. (1991). ''Women of Classical Mythology : A Biographical Dictionary''. Santa Barabara, CA.: ABC-CLIO.</cite></ref> == Извори од антиката == Најкомплетната верзија на митот за Данаидите се наоѓа во ''Библиотеката'' на [[Аполодор]].<ref name=":7">{{Наведено списание|last=Bonner|first=Campbell|date=1900|title=The Danaid-Myth|journal=Transactions and Proceedings of the American Philological Association|volume=31|pages=27–36|doi=10.2307/282636|jstor=282636}}</ref> Приказната е документирана и од неколку други автори во [[Стара Грција|античка Грција]] и [[Римско Царство|Рим]], како што се ''Питиските оди на'' [[Пиндар]], ''Описот на Грција'' на Паусаниј и ''Фабулите'' на Хигин. [[Есхил|Есхил,]] исто така, посветил драматична трилогија на темата, која ги содржи ''Молците'', ''Египќаните'' и ''Данаидите'', или можеби тетралогија што ја вклучува ''Амимона.''<ref>{{Наведено списание|last=Diamantopoulos, A.|year=1957|title=The Danaid Tetralogy of Aeschylus|journal=The Journal of Hellenic Studies|volume=77|pages=220–229|doi=10.2307/629361|jstor=629361}}</ref> Данаидите се исто така тема на епска поема која е изгубена, наречена ''Данаидите''. Во ''[[Метаморфози (Овидиј)|Метаморфози]]'' од римскиот поет [[Овидиј]], Данаидите накратко се спомнати како „ќерки на Бел“, или Белиеди во некои преводи, по нивниот дедо Бел. Тие му се појавуваат на [[Орфеј]] кога влегува во [[Ад]], заедно со други митски фигури како [[Сизиф]]. Спомнати се и во ''Географија'' на Страбон, каде што тој опишува како Данаидите откриле вода под регионот Лерна, каде донеле бунари во претходно безводниот регион околу [[Аргос]]. == Митологија == === Данај и Египт === Данај и неговиот брат близнак Египт добиле територии од нивниот татко за да владеат. Данај бил избран за крал на Либија, додека Египт бил испратен да владее со Кралството Арабија, кое подоцна го нарекол [[Стар Египет|Египет]], по себе.<ref name=":6">{{Наведена книга|title=The Penguin Book of Classical Myths|last=March|first=Jenny|date=2008|publisher=The Penguin Group|isbn=978-0-141-02077-8|location=London, England|pages=161–165}}</ref> И двајцата имале 50 деца, при што Данај имал 50 ќерки (Данаидите), а Египт имал 50 синови. Кога нивниот татко починал, Египт и Данај се бореле за неговото наследство. Преправајќи го тоа како форма на примирје, Египт предложил брак меѓу сите нивни деца. Сепак, Данај се сомневал дека неговиот брат има план да го собори него и неговото кралство, па затоа ја одбил понудата за брак.<ref name=":12">{{Наведена книга|title=Who's Who in Classical Mythology|last=Grant|first=Michael|last2=Hazel|first2=John|date=1973|publisher=Oxford University Press|isbn=0-19-521030-1|location=New York|pages=101–102}}</ref> По совет на [[Атена (митологија)|Атена]], тој изградил брод и избегал од Египет со своите ќерки,<ref name=":23">{{Наведена книга|title=Women of Classical Mythology : A Biographical Dictionary.|last=Bell|first=Robert E.|date=1991|publisher=ABC-CLIO|location=Santa Barabara, CA.}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBell1991">Bell, Robert E. (1991). ''Women of Classical Mythology : A Biographical Dictionary''. Santa Barabara, CA.: ABC-CLIO.</cite></ref> до [[Родос]], каде што поставиле споменик во чест на Атена Линдија. Во некои верзии, Даниадите биле тие што го изградиле храмот на тоа место. Откако биле на Родос, тие отпловиле до брегот на Апобатми, локација недалеку од Лерна и [[Аргос]].<ref name=":23">{{Наведена книга|title=Women of Classical Mythology : A Biographical Dictionary.|last=Bell|first=Robert E.|date=1991|publisher=ABC-CLIO|location=Santa Barabara, CA.}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBell1991">Bell, Robert E. (1991). ''Women of Classical Mythology : A Biographical Dictionary''. Santa Barabara, CA.: ABC-CLIO.</cite></ref> === Пристигнување во Аргос === По пристигнувањето во Аргос, Данај тврдел дека божицата Атена го избрала токму него да стане владетел на градот. Тогашниот крал, Пелазг, бил скептичен кон неговото тврдење, но сепак свикал собрание за да се разгледа барањето на Данај за престолот. Бидејќи не можеле да донесат одлука, присутните решиле повторно да се состанат следното утро. Меѓутоа, кога Пелазг видел волк како убива бик, го протолкувал тоа како предзнак дека Данај насилно ќе ја преземе власта во Аргос, па затоа мирно се откажал од престолот.<ref name=":02">{{Наведена книга|title=The Greek Myths|last=Graves|first=Robert|date=1955|publisher=Penguin Books Inc.|volume=1|location=New York|pages=200–203}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGraves1955">Graves, Robert (1955). ''The Greek Myths''. Vol.&nbsp;1. New York: Penguin Books Inc. pp.&nbsp;<span class="nowrap">200–</span>203.</cite></ref> Во времето кога Данај владеел со Аргос, градот бил погоден од тешка суша. Според преданието, порано Посејдон ги пресушил сите извори во околината на Аргос затоа што Инах, првиот крал на градот, ѝ принел жртва на Хера и изјавил дека земјата ѝ припаѓа нејзе, а не на Посејдон, чие почитување во тој крај постоело уште пред воспоставувањето на култот на Хера.<ref>{{Наведена книга|url=https://dcc.dickinson.edu/callimachus-aetia/book-3/fountains-argos|title=Callimachus: Aetia|last=Stephans|first=Susan|date=2015|publisher=Dickinson College Commentaries|isbn=978-1-947822-07-8|location=Carlisle, Pennsylvania|access-date=28 July 2023}}</ref><ref name=":16">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0104:entry=amymone-bio-1&highlight=amymone|title=A Dictionary of Greek and Roman biography and mythology: Amymo'ne|last=Smith|first=William|work=Perseus Digital Library|accessdate=2025-04-01}}</ref> Еден ден, една од Данаидите, Амимона, била испратена да пронајде вода. Додека престојувала надвор, таа заспала и била нападната од сатир. Кога го забележал тоа, Посејдон интервенирал и го оттурнал сатирот, фрлајќи го својот трозабец, кој се забил во карпа. Потоа ја прашал Амимона зошто се наоѓа таму, а откако таа му објаснила дека бара вода, тој ја замолил да го извлече трозабецот од карпата. Кога таа го сторила тоа, од местото избил извор.<ref name=":14">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0104:entry=amymone-bio-1&highlight=amymone|title=A Dictionary of Greek and Roman biography and mythology: Amymo'ne|last=Smith|first=William|work=Perseus Digital Library|accessdate=2025-04-01}}</ref> Оваа фонтана, река или извор создаден од и именуван по Амимона е споменат од повеќе антички автори, вклучувајќи ги [[Плиниј Постариот|Плиниј]], [[Овидиј|Овид]], и Аполодор. Тие тврдат дека изворот е близу до езерото Лерна каде што живеела [[Лернејска хидра|хидрата]]. === Браковите на Данаидите === [[Податотека:Danaïdes_tuant_leurs_maris_BnF_Français_874_fol._170v.jpg|мини|Данаидите ги убиваат своите сопрузи, минијатура од Робинет Тестард]] Во меѓувреме, Египт бил разбеснет од предавството на својот брат. Тој организирал војска предводена од сите негови синови и ги испратил во Аргос со наредба да не се вратат додека Данај не умре или не се согласи браќата да се оженат со Данаидите. Соочен со можен пораз и во обид да ги заштити Аргивите, Данај се согласил неговите внуци да се оженат со неговите ќерки на голема свадбена свеченост, при што сите двојки стапиле во брак истата ноќ. Сепак, тој тајно им поделил ками на Данаидите и им наредил, откако нивните сопрузи ќе заспијат, да ги убијат и да му ги донесат нивните глави како доказ за извршеното дело. Сите ќерки ја исполниле заповедта на својот татко, освен Хипермнестра. Таа решила да го поштеди својот сопруг Линкеј, бидејќи тој ја почитувал нејзината желба да остане девица. Откако му го поштедила животот, Хипермнестра му помогнала да избега и да се засолни на безбедно место, според некои преданија враќајќи се кај својот татко во Египет<ref name=":423">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0061:poem=14&highlight=hypermnestra|title=Commentary on the Heroides of Ovid: Hypermnestra|work=Perseus Digital Library|accessdate=2025-03-28}}</ref> или во Линкеја, град во Арголида.<ref name="Smith2">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=tJIfAAAAMAAJ&dq=Lyrcus&pg=PA231|title=Dictionary of Greek and Roman Geography (volume II)|last=William Smith, Mahmoud Saba|publisher=Walton and Maberly|year=1857|location=Original from the University of Michigan|pages=231}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.03.0084:book=1:chapter=3&highlight=lynceus|title=The Historie Of England, From The Time That It Was First Inhabited, Vntill The Time That It Was Last Conquered|last=Holinshed|first=Raphael|work=Perseus Digital Library|accessdate=2025-04-05}}</ref> Повремено, Амимона и/или Бриса се именувани како Данаиди кои му се спротивставиле на Данај. Данај бил разбеснет што неговата ќерка одбила да го стори она што тој му наредил, па затоа ја затворил и ја судел. Во верзијата на митот на Еврипид, Линкеј ги убил Данај и неговите ќерки како одмазда за смртта на неговите браќа.<ref name=":7">{{Наведено списание|last=Bonner|first=Campbell|date=1900|title=The Danaid-Myth|journal=Transactions and Proceedings of the American Philological Association|volume=31|pages=27–36|doi=10.2307/282636|jstor=282636}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBonner1900">Bonner, Campbell (1900). "The Danaid-Myth". ''Transactions and Proceedings of the American Philological Association''. '''31''': <span class="nowrap">27–</span>36. [[Назнака за дигитални објекти|doi]]:[[doi:10.2307/282636|10.2307/282636]]. [[JSTOR]]&nbsp;[https://www.jstor.org/stable/282636 282636].</cite></ref> Сепак, Аполодор наместо тоа го прикажува Данај како ги обединува Хипермнестра и Линкеј, а подоцна му го предава кралството на својот зет. Аполодор наведува дека главите на убиените сопрузи биле погребани во Лерна, каде што Данаидите извршувале погребни обреди надвор од градот. Според таа верзија, по заповед на Зевс, [[Атена (митологија)|Атена]] и [[Хермес]] ја прочистиле земјата. Сепак, Паусаниј дава поинакво предание, според кое главите биле закопани во Лариса, додека обезглавените тела биле погребани во Лерна. ==== По убиствата ==== [[Податотека:Danaid_Painter_-_LCS_II-3_486_-_the_Danaides_in_the_Underworld_-_London_BM_1867-0508-1339_-_01.jpg|мини|Данаидите го полнат питосот, на кампанска црвенофигурна [[хидрија]] припишана на [[c:Category:Danaid Painter|Данаидскиот сликар]], {{Околу|340|320}} п.н.е. ( [[Британски музеј]], Лондон)]] Потоа, се вели дека Данаидите се преженувале преку атлетски натпревари, поточно [[Трчање|трки на трчање]]. Пиндар тврди дека Данај ја поставувал една од своите ќерки на крајот од хиподромот и организирал натпревар во трчање меѓу додворувачите, при што првиот што ќе ја допрел нејзината облека добивал право да се ожени со неа. Од друга страна, Паусаниј пишува дека Данај имал потешкотии да ги омажи своите ќерки поради нивниот претходен злостор, па затоа објавил дека ќе ги даде без мираз и им дозволил на додворувачите сами да изберат која ќерка ја сакаат. Потоа организирал трки во трчање, каде што изборот на невестите се одредувал според редоследот на пристигнување, сè додека не биле омажени сите ќерки. Според некои извештаи, нивната казна во [[Тартар (митологија)|Тартар]] се состоела во тоа што биле принудени со бокали да полнат голем [[питос]] без дно или со дупки, како обид да ги искупат своите гревови. Меѓутоа, водата постојано истекувала, па тие бескрајно се обидувале да го наполнат садот, без никогаш да успеат.<ref name=":6">{{Наведена книга|title=The Penguin Book of Classical Myths|last=March|first=Jenny|date=2008|publisher=The Penguin Group|isbn=978-0-141-02077-8|location=London, England|pages=161–165}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMarch2008">March, Jenny (2008). ''The Penguin Book of Classical Myths''. London, England: The Penguin Group. pp.&nbsp;<span class="nowrap">161–</span>165. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-141-02077-8|<bdi>978-0-141-02077-8</bdi>]].</cite></ref> == Поврзано == {{Ризница-врска|Danaides}} * [[Имиња на Грците]] ''(Дананци)'' == Наводи == {{Наводи}} == Литература == * Антонин Либералис, ''Метаморфозите на Антонин Либералис'', преведени од Франсис Селорија (Раутлиџ 1992). [https://topostext.org/work/216 Онлајн верзија на Topos Text Project.] * Аполодор, ''Библиотеката'' со англиски превод од Сер Џејмс Џорџ Фрејзер, FBA, FRS во 2 тома, Кембриџ, Масачусетс, Харвард Јуниверзити Прес; Лондон, Вилијам Хајнеман ДООЕЛ. 1921. <nowiki>ISBN 0-674-99135-4</nowiki>. [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0022 Онлајн верзија во Дигиталната библиотека Персеј.] [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0021 Грчки текст достапен од истата веб-страница] . * Калимах . ''Химни'', преведено од Александар Вилијам Мер (1875–1928). Лондон: Вилијам Хајнеман; Њујорк: Синови на Г.П. Путнам. 1921. [https://topostext.org/work/120 Онлајн верзија на проектот Топос Текст.] * [[Климент Александриски]], ''Признанија'' од Преникејската библиотека, Том 8 '','' преведен од Смит, преподобниот Томас. Т. и Т. Кларк, Единбург. 1867. [http://www.theoi.com/Text/ClementRecognitions.html Онлајн верзија на theio.com.] * Хигин, ''Фабули од „Митовите за Хигин“'', преведени и уредени од Мери Грант. Публикации за хуманистички студии на Универзитетот во Канзас. [https://topostext.org/work/206 Онлајн верзија на проектот „Топос текст“.] * Џон Цецес, ''Книга на истории,'' книги VII-VIII преведена од Василики Догани од оригиналниот грчки јазик на изданието на Т. Кислинг од 1826 година. [http://www.theoi.com/Text/TzetzesChiliades7.html Онлајн верзија на theio.com.] * Паусаниј, ''Опис на Грција'' со англиски превод од WHS Jones, Litt.D., и HA Ormerod, MA, во 4 тома. Кембриџ, MA, Harvard University Press; Лондон, William Heinemann Ltd. 1918. [[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-674-99328-4|<bdi>0-674-99328-4</bdi>]] . [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0160 Онлајн верзија во Дигиталната библиотека Персеј] * Pausanias, ''Graeciae Descriptio.'' ''3 тома'' . Лајпциг, Тебнер. 1903. [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0159 Грчки текст достапен во Дигиталната библиотека Персеј] . [[Категорија:Принцези во старогрчката митологија]] [[Категорија:Страници со непрегледан превод]] 3x5ukgs8sb6vmdyeb2pj80oiao4ekka 5581471 5581468 2026-06-23T12:16:00Z BosaFi 115936 5581471 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Danaides_by_John_William_Waterhouse,_1903.jpg|мини|331x331пкс|''Данаидите'' (1904), прерафаелитска интерпретација од Џон Вилијам Вотерхаус]] '''Данаидите''' ({{IPAc-en|d|ə|ˈ|n|eɪ|.|ɪ|d|iː|z}} {{Langx|grc|Δαναΐδες}}) во [[Старогрчка митологија|старогрчката митологија]] биле педесетте ќерки на [[Данај]], крал на Либија. Во најчестата верзија на митот, ќерките биле принудени да се омажат за синовите на братот на Данај, Египт. Како одмазда, Данај им наредил да ги убијат своите сопрузи на нивната брачна ноќ, и сите освен една, Хипермнестра, се покориле. Данаидите потоа биле осудени да поминат вечност носејќи вода во сито или издупчен бокал.<ref name=":23">{{Наведена книга|title=Women of Classical Mythology : A Biographical Dictionary.|last=Bell|first=Robert E.|date=1991|publisher=ABC-CLIO|location=Santa Barabara, CA.}}</ref> Митот за Данаидите се наоѓа во бројни пишани записи од [[Антика|антиката]], како што се списите на Аполодор, [[Пиндар]] и Паусаниј.<ref name=":02">{{Наведена книга|title=The Greek Myths|last=Graves|first=Robert|date=1955|publisher=Penguin Books Inc.|volume=1|location=New York|pages=200–203}}</ref> Имињата на Данаидите се запишани во списоци од Аполодор и Хигин, иако многу се разликуваат.<ref name=":23"/> == Извори од антиката == Најкомплетната верзија на митот за Данаидите се наоѓа во ''Библиотеката'' на [[Аполодор]].<ref name=":7">{{Наведено списание|last=Bonner|first=Campbell|date=1900|title=The Danaid-Myth|journal=Transactions and Proceedings of the American Philological Association|volume=31|pages=27–36|doi=10.2307/282636|jstor=282636}}</ref> Приказната е документирана и од неколку други автори во [[Стара Грција|античка Грција]] и [[Римско Царство|Рим]], како што се ''Питиските оди на'' [[Пиндар]], ''Описот на Грција'' на Паусаниј и ''Фабулите'' на Хигин. [[Есхил|Есхил,]] исто така, посветил драматична трилогија на темата, која ги содржи ''Молците'', ''Египќаните'' и ''Данаидите'', или можеби тетралогија што ја вклучува ''Амимона.''<ref>{{Наведено списание|last=Diamantopoulos, A.|year=1957|title=The Danaid Tetralogy of Aeschylus|journal=The Journal of Hellenic Studies|volume=77|pages=220–229|doi=10.2307/629361|jstor=629361}}</ref> Данаидите се исто така тема на епска поема која е изгубена, наречена ''Данаидите''. Во ''[[Метаморфози (Овидиј)|Метаморфози]]'' од римскиот поет [[Овидиј]], Данаидите накратко се спомнати како „ќерки на Бел“, или Белиеди во некои преводи, по нивниот дедо Бел. Тие му се појавуваат на [[Орфеј]] кога влегува во [[Ад]], заедно со други митски фигури како [[Сизиф]]. Спомнати се и во ''Географија'' на Страбон, каде што тој опишува како Данаидите откриле вода под регионот Лерна, каде донеле бунари во претходно безводниот регион околу [[Аргос]]. == Митологија == === Данај и Египт === Данај и неговиот брат близнак Египт добиле територии од нивниот татко за да владеат. Данај бил избран за крал на Либија, додека Египт бил испратен да владее со Кралството Арабија, кое подоцна го нарекол [[Стар Египет|Египет]], по себе.<ref name=":6">{{Наведена книга|title=The Penguin Book of Classical Myths|last=March|first=Jenny|date=2008|publisher=The Penguin Group|isbn=978-0-141-02077-8|location=London, England|pages=161–165}}</ref> И двајцата имале 50 деца, при што Данај имал 50 ќерки (Данаидите), а Египт имал 50 синови. Кога нивниот татко починал, Египт и Данај се бореле за неговото наследство. Преправајќи го тоа како форма на примирје, Египт предложил брак меѓу сите нивни деца. Сепак, Данај се сомневал дека неговиот брат има план да го собори него и неговото кралство, па затоа ја одбил понудата за брак.<ref name=":12">{{Наведена книга|title=Who's Who in Classical Mythology|last=Grant|first=Michael|last2=Hazel|first2=John|date=1973|publisher=Oxford University Press|isbn=0-19-521030-1|location=New York|pages=101–102}}</ref> По совет на [[Атена (митологија)|Атена]], тој изградил брод и избегал од Египет со своите ќерки,<ref name=":23"/> до [[Родос]], каде што поставиле споменик во чест на Атена Линдија. Во некои верзии, Даниадите биле тие што го изградиле храмот на тоа место. Откако биле на Родос, тие отпловиле до брегот на Апобатми, локација недалеку од Лерна и [[Аргос]].<ref name=":23"/> === Пристигнување во Аргос === По пристигнувањето во Аргос, Данај тврдел дека божицата Атена го избрала токму него да стане владетел на градот. Тогашниот крал, Пелазг, бил скептичен кон неговото тврдење, но сепак свикал собрание за да се разгледа барањето на Данај за престолот. Бидејќи не можеле да донесат одлука, присутните решиле повторно да се состанат следното утро. Меѓутоа, кога Пелазг видел волк како убива бик, го протолкувал тоа како предзнак дека Данај насилно ќе ја преземе власта во Аргос, па затоа мирно се откажал од престолот.<ref name=":02"/> Во времето кога Данај владеел со Аргос, градот бил погоден од тешка суша. Според преданието, порано Посејдон ги пресушил сите извори во околината на Аргос затоа што Инах, првиот крал на градот, ѝ принел жртва на Хера и изјавил дека земјата ѝ припаѓа нејзе, а не на Посејдон, чие почитување во тој крај постоело уште пред воспоставувањето на култот на Хера.<ref>{{Наведена книга|url=https://dcc.dickinson.edu/callimachus-aetia/book-3/fountains-argos|title=Callimachus: Aetia|last=Stephans|first=Susan|date=2015|publisher=Dickinson College Commentaries|isbn=978-1-947822-07-8|location=Carlisle, Pennsylvania|access-date=28 July 2023}}</ref><ref name=":16">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0104:entry=amymone-bio-1&highlight=amymone|title=A Dictionary of Greek and Roman biography and mythology: Amymo'ne|last=Smith|first=William|work=Perseus Digital Library|accessdate=2025-04-01}}</ref> Еден ден, една од Данаидите, Амимона, била испратена да пронајде вода. Додека престојувала надвор, таа заспала и била нападната од сатир. Кога го забележал тоа, Посејдон интервенирал и го оттурнал сатирот, фрлајќи го својот трозабец, кој се забил во карпа. Потоа ја прашал Амимона зошто се наоѓа таму, а откако таа му објаснила дека бара вода, тој ја замолил да го извлече трозабецот од карпата. Кога таа го сторила тоа, од местото избил извор.<ref name=":14">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0104:entry=amymone-bio-1&highlight=amymone|title=A Dictionary of Greek and Roman biography and mythology: Amymo'ne|last=Smith|first=William|work=Perseus Digital Library|accessdate=2025-04-01}}</ref> Оваа фонтана, река или извор создаден од и именуван по Амимона е споменат од повеќе антички автори, вклучувајќи ги [[Плиниј Постариот|Плиниј]], [[Овидиј|Овид]], и Аполодор. Тие тврдат дека изворот е близу до езерото Лерна каде што живеела [[Лернејска хидра|хидрата]]. === Браковите на Данаидите === [[Податотека:Danaïdes_tuant_leurs_maris_BnF_Français_874_fol._170v.jpg|мини|Данаидите ги убиваат своите сопрузи, минијатура од Робинет Тестард]] Во меѓувреме, Египт бил разбеснет од предавството на својот брат. Тој организирал војска предводена од сите негови синови и ги испратил во Аргос со наредба да не се вратат додека Данај не умре или не се согласи браќата да се оженат со Данаидите. Соочен со можен пораз и во обид да ги заштити Аргивите, Данај се согласил неговите внуци да се оженат со неговите ќерки на голема свадбена свеченост, при што сите двојки стапиле во брак истата ноќ. Сепак, тој тајно им поделил ками на Данаидите и им наредил, откако нивните сопрузи ќе заспијат, да ги убијат и да му ги донесат нивните глави како доказ за извршеното дело. Сите ќерки ја исполниле заповедта на својот татко, освен Хипермнестра. Таа решила да го поштеди својот сопруг Линкеј, бидејќи тој ја почитувал нејзината желба да остане девица. Откако му го поштедила животот, Хипермнестра му помогнала да избега и да се засолни на безбедно место, според некои преданија враќајќи се кај својот татко во Египет<ref name=":423">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0061:poem=14&highlight=hypermnestra|title=Commentary on the Heroides of Ovid: Hypermnestra|work=Perseus Digital Library|accessdate=2025-03-28}}</ref> или во Линкеја, град во Арголида.<ref name="Smith2">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=tJIfAAAAMAAJ&dq=Lyrcus&pg=PA231|title=Dictionary of Greek and Roman Geography (volume II)|last=William Smith, Mahmoud Saba|publisher=Walton and Maberly|year=1857|location=Original from the University of Michigan|pages=231}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.03.0084:book=1:chapter=3&highlight=lynceus|title=The Historie Of England, From The Time That It Was First Inhabited, Vntill The Time That It Was Last Conquered|last=Holinshed|first=Raphael|work=Perseus Digital Library|accessdate=2025-04-05}}</ref> Повремено, Амимона и/или Бриса се именувани како Данаиди кои му се спротивставиле на Данај. Данај бил разбеснет што неговата ќерка одбила да го стори она што тој му наредил, па затоа ја затворил и ја судел. Во верзијата на митот на Еврипид, Линкеј ги убил Данај и неговите ќерки како одмазда за смртта на неговите браќа.<ref name=":7"/> Сепак, Аполодор наместо тоа го прикажува Данај како ги обединува Хипермнестра и Линкеј, а подоцна му го предава кралството на својот зет. Аполодор наведува дека главите на убиените сопрузи биле погребани во Лерна, каде што Данаидите извршувале погребни обреди надвор од градот. Според таа верзија, по заповед на Зевс, [[Атена (митологија)|Атена]] и [[Хермес]] ја прочистиле земјата. Сепак, Паусаниј дава поинакво предание, според кое главите биле закопани во Лариса, додека обезглавените тела биле погребани во Лерна. ==== По убиствата ==== [[Податотека:Danaid_Painter_-_LCS_II-3_486_-_the_Danaides_in_the_Underworld_-_London_BM_1867-0508-1339_-_01.jpg|мини|Данаидите го полнат питосот, на кампанска црвенофигурна [[хидрија]] припишана на [[c:Category:Danaid Painter|Данаидскиот сликар]], {{Околу|340|320}} п.н.е. ( [[Британски музеј]], Лондон)]] Потоа, се вели дека Данаидите се преженувале преку атлетски натпревари, поточно [[Трчање|трки на трчање]]. Пиндар тврди дека Данај ја поставувал една од своите ќерки на крајот од хиподромот и организирал натпревар во трчање меѓу додворувачите, при што првиот што ќе ја допрел нејзината облека добивал право да се ожени со неа. Од друга страна, Паусаниј пишува дека Данај имал потешкотии да ги омажи своите ќерки поради нивниот претходен злостор, па затоа објавил дека ќе ги даде без мираз и им дозволил на додворувачите сами да изберат која ќерка ја сакаат. Потоа организирал трки во трчање, каде што изборот на невестите се одредувал според редоследот на пристигнување, сè додека не биле омажени сите ќерки. Според некои извештаи, нивната казна во [[Тартар (митологија)|Тартар]] се состоела во тоа што биле принудени со бокали да полнат голем [[питос]] без дно или со дупки, како обид да ги искупат своите гревови. Меѓутоа, водата постојано истекувала, па тие бескрајно се обидувале да го наполнат садот, без никогаш да успеат.<ref name=":6"/> == Поврзано == {{Ризница-врска|Danaides}} * [[Имиња на Грците]] ''(Дананци)'' == Наводи == {{Наводи}} == Литература == * Антонин Либералис, ''Метаморфозите на Антонин Либералис'', преведени од Франсис Селорија (Раутлиџ 1992). [https://topostext.org/work/216 Онлајн верзија на Topos Text Project.] * Аполодор, ''Библиотеката'' со англиски превод од Сер Џејмс Џорџ Фрејзер, FBA, FRS во 2 тома, Кембриџ, Масачусетс, Харвард Јуниверзити Прес; Лондон, Вилијам Хајнеман ДООЕЛ. 1921. <nowiki>ISBN 0-674-99135-4</nowiki>. [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0022 Онлајн верзија во Дигиталната библиотека Персеј.] [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0021 Грчки текст достапен од истата веб-страница] . * Калимах . ''Химни'', преведено од Александар Вилијам Мер (1875–1928). Лондон: Вилијам Хајнеман; Њујорк: Синови на Г.П. Путнам. 1921. [https://topostext.org/work/120 Онлајн верзија на проектот Топос Текст.] * [[Климент Александриски]], ''Признанија'' од Преникејската библиотека, Том 8 '','' преведен од Смит, преподобниот Томас. Т. и Т. Кларк, Единбург. 1867. [http://www.theoi.com/Text/ClementRecognitions.html Онлајн верзија на theio.com.] * Хигин, ''Фабули од „Митовите за Хигин“'', преведени и уредени од Мери Грант. Публикации за хуманистички студии на Универзитетот во Канзас. [https://topostext.org/work/206 Онлајн верзија на проектот „Топос текст“.] * Џон Цецес, ''Книга на истории,'' книги VII-VIII преведена од Василики Догани од оригиналниот грчки јазик на изданието на Т. Кислинг од 1826 година. [http://www.theoi.com/Text/TzetzesChiliades7.html Онлајн верзија на theio.com.] * Паусаниј, ''Опис на Грција'' со англиски превод од WHS Jones, Litt.D., и HA Ormerod, MA, во 4 тома. Кембриџ, MA, Harvard University Press; Лондон, William Heinemann Ltd. 1918. [[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-674-99328-4|<bdi>0-674-99328-4</bdi>]] . [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0160 Онлајн верзија во Дигиталната библиотека Персеј] * Pausanias, ''Graeciae Descriptio.'' ''3 тома'' . Лајпциг, Тебнер. 1903. [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0159 Грчки текст достапен во Дигиталната библиотека Персеј]. [[Категорија:Принцези во старогрчката митологија]] la41530tpqoqijqz7spodr5lrhcpkaw 5581473 5581471 2026-06-23T12:16:15Z BosaFi 115936 5581473 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Danaides_by_John_William_Waterhouse,_1903.jpg|мини|331x331пкс|''Данаидите'' (1904), прерафаелитска интерпретација од Џон Вилијам Вотерхаус]] '''Данаидите''' ({{Langx|grc|Δαναΐδες}}) во [[Старогрчка митологија|старогрчката митологија]] биле педесетте ќерки на [[Данај]], крал на Либија. Во најчестата верзија на митот, ќерките биле принудени да се омажат за синовите на братот на Данај, Египт. Како одмазда, Данај им наредил да ги убијат своите сопрузи на нивната брачна ноќ, и сите освен една, Хипермнестра, се покориле. Данаидите потоа биле осудени да поминат вечност носејќи вода во сито или издупчен бокал.<ref name=":23">{{Наведена книга|title=Women of Classical Mythology : A Biographical Dictionary.|last=Bell|first=Robert E.|date=1991|publisher=ABC-CLIO|location=Santa Barabara, CA.}}</ref> Митот за Данаидите се наоѓа во бројни пишани записи од [[Антика|антиката]], како што се списите на Аполодор, [[Пиндар]] и Паусаниј.<ref name=":02">{{Наведена книга|title=The Greek Myths|last=Graves|first=Robert|date=1955|publisher=Penguin Books Inc.|volume=1|location=New York|pages=200–203}}</ref> Имињата на Данаидите се запишани во списоци од Аполодор и Хигин, иако многу се разликуваат.<ref name=":23"/> == Извори од антиката == Најкомплетната верзија на митот за Данаидите се наоѓа во ''Библиотеката'' на [[Аполодор]].<ref name=":7">{{Наведено списание|last=Bonner|first=Campbell|date=1900|title=The Danaid-Myth|journal=Transactions and Proceedings of the American Philological Association|volume=31|pages=27–36|doi=10.2307/282636|jstor=282636}}</ref> Приказната е документирана и од неколку други автори во [[Стара Грција|античка Грција]] и [[Римско Царство|Рим]], како што се ''Питиските оди на'' [[Пиндар]], ''Описот на Грција'' на Паусаниј и ''Фабулите'' на Хигин. [[Есхил|Есхил,]] исто така, посветил драматична трилогија на темата, која ги содржи ''Молците'', ''Египќаните'' и ''Данаидите'', или можеби тетралогија што ја вклучува ''Амимона.''<ref>{{Наведено списание|last=Diamantopoulos, A.|year=1957|title=The Danaid Tetralogy of Aeschylus|journal=The Journal of Hellenic Studies|volume=77|pages=220–229|doi=10.2307/629361|jstor=629361}}</ref> Данаидите се исто така тема на епска поема која е изгубена, наречена ''Данаидите''. Во ''[[Метаморфози (Овидиј)|Метаморфози]]'' од римскиот поет [[Овидиј]], Данаидите накратко се спомнати како „ќерки на Бел“, или Белиеди во некои преводи, по нивниот дедо Бел. Тие му се појавуваат на [[Орфеј]] кога влегува во [[Ад]], заедно со други митски фигури како [[Сизиф]]. Спомнати се и во ''Географија'' на Страбон, каде што тој опишува како Данаидите откриле вода под регионот Лерна, каде донеле бунари во претходно безводниот регион околу [[Аргос]]. == Митологија == === Данај и Египт === Данај и неговиот брат близнак Египт добиле територии од нивниот татко за да владеат. Данај бил избран за крал на Либија, додека Египт бил испратен да владее со Кралството Арабија, кое подоцна го нарекол [[Стар Египет|Египет]], по себе.<ref name=":6">{{Наведена книга|title=The Penguin Book of Classical Myths|last=March|first=Jenny|date=2008|publisher=The Penguin Group|isbn=978-0-141-02077-8|location=London, England|pages=161–165}}</ref> И двајцата имале 50 деца, при што Данај имал 50 ќерки (Данаидите), а Египт имал 50 синови. Кога нивниот татко починал, Египт и Данај се бореле за неговото наследство. Преправајќи го тоа како форма на примирје, Египт предложил брак меѓу сите нивни деца. Сепак, Данај се сомневал дека неговиот брат има план да го собори него и неговото кралство, па затоа ја одбил понудата за брак.<ref name=":12">{{Наведена книга|title=Who's Who in Classical Mythology|last=Grant|first=Michael|last2=Hazel|first2=John|date=1973|publisher=Oxford University Press|isbn=0-19-521030-1|location=New York|pages=101–102}}</ref> По совет на [[Атена (митологија)|Атена]], тој изградил брод и избегал од Египет со своите ќерки,<ref name=":23"/> до [[Родос]], каде што поставиле споменик во чест на Атена Линдија. Во некои верзии, Даниадите биле тие што го изградиле храмот на тоа место. Откако биле на Родос, тие отпловиле до брегот на Апобатми, локација недалеку од Лерна и [[Аргос]].<ref name=":23"/> === Пристигнување во Аргос === По пристигнувањето во Аргос, Данај тврдел дека божицата Атена го избрала токму него да стане владетел на градот. Тогашниот крал, Пелазг, бил скептичен кон неговото тврдење, но сепак свикал собрание за да се разгледа барањето на Данај за престолот. Бидејќи не можеле да донесат одлука, присутните решиле повторно да се состанат следното утро. Меѓутоа, кога Пелазг видел волк како убива бик, го протолкувал тоа како предзнак дека Данај насилно ќе ја преземе власта во Аргос, па затоа мирно се откажал од престолот.<ref name=":02"/> Во времето кога Данај владеел со Аргос, градот бил погоден од тешка суша. Според преданието, порано Посејдон ги пресушил сите извори во околината на Аргос затоа што Инах, првиот крал на градот, ѝ принел жртва на Хера и изјавил дека земјата ѝ припаѓа нејзе, а не на Посејдон, чие почитување во тој крај постоело уште пред воспоставувањето на култот на Хера.<ref>{{Наведена книга|url=https://dcc.dickinson.edu/callimachus-aetia/book-3/fountains-argos|title=Callimachus: Aetia|last=Stephans|first=Susan|date=2015|publisher=Dickinson College Commentaries|isbn=978-1-947822-07-8|location=Carlisle, Pennsylvania|access-date=28 July 2023}}</ref><ref name=":16">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0104:entry=amymone-bio-1&highlight=amymone|title=A Dictionary of Greek and Roman biography and mythology: Amymo'ne|last=Smith|first=William|work=Perseus Digital Library|accessdate=2025-04-01}}</ref> Еден ден, една од Данаидите, Амимона, била испратена да пронајде вода. Додека престојувала надвор, таа заспала и била нападната од сатир. Кога го забележал тоа, Посејдон интервенирал и го оттурнал сатирот, фрлајќи го својот трозабец, кој се забил во карпа. Потоа ја прашал Амимона зошто се наоѓа таму, а откако таа му објаснила дека бара вода, тој ја замолил да го извлече трозабецот од карпата. Кога таа го сторила тоа, од местото избил извор.<ref name=":14">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0104:entry=amymone-bio-1&highlight=amymone|title=A Dictionary of Greek and Roman biography and mythology: Amymo'ne|last=Smith|first=William|work=Perseus Digital Library|accessdate=2025-04-01}}</ref> Оваа фонтана, река или извор создаден од и именуван по Амимона е споменат од повеќе антички автори, вклучувајќи ги [[Плиниј Постариот|Плиниј]], [[Овидиј|Овид]], и Аполодор. Тие тврдат дека изворот е близу до езерото Лерна каде што живеела [[Лернејска хидра|хидрата]]. === Браковите на Данаидите === [[Податотека:Danaïdes_tuant_leurs_maris_BnF_Français_874_fol._170v.jpg|мини|Данаидите ги убиваат своите сопрузи, минијатура од Робинет Тестард]] Во меѓувреме, Египт бил разбеснет од предавството на својот брат. Тој организирал војска предводена од сите негови синови и ги испратил во Аргос со наредба да не се вратат додека Данај не умре или не се согласи браќата да се оженат со Данаидите. Соочен со можен пораз и во обид да ги заштити Аргивите, Данај се согласил неговите внуци да се оженат со неговите ќерки на голема свадбена свеченост, при што сите двојки стапиле во брак истата ноќ. Сепак, тој тајно им поделил ками на Данаидите и им наредил, откако нивните сопрузи ќе заспијат, да ги убијат и да му ги донесат нивните глави како доказ за извршеното дело. Сите ќерки ја исполниле заповедта на својот татко, освен Хипермнестра. Таа решила да го поштеди својот сопруг Линкеј, бидејќи тој ја почитувал нејзината желба да остане девица. Откако му го поштедила животот, Хипермнестра му помогнала да избега и да се засолни на безбедно место, според некои преданија враќајќи се кај својот татко во Египет<ref name=":423">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0061:poem=14&highlight=hypermnestra|title=Commentary on the Heroides of Ovid: Hypermnestra|work=Perseus Digital Library|accessdate=2025-03-28}}</ref> или во Линкеја, град во Арголида.<ref name="Smith2">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=tJIfAAAAMAAJ&dq=Lyrcus&pg=PA231|title=Dictionary of Greek and Roman Geography (volume II)|last=William Smith, Mahmoud Saba|publisher=Walton and Maberly|year=1857|location=Original from the University of Michigan|pages=231}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.03.0084:book=1:chapter=3&highlight=lynceus|title=The Historie Of England, From The Time That It Was First Inhabited, Vntill The Time That It Was Last Conquered|last=Holinshed|first=Raphael|work=Perseus Digital Library|accessdate=2025-04-05}}</ref> Повремено, Амимона и/или Бриса се именувани како Данаиди кои му се спротивставиле на Данај. Данај бил разбеснет што неговата ќерка одбила да го стори она што тој му наредил, па затоа ја затворил и ја судел. Во верзијата на митот на Еврипид, Линкеј ги убил Данај и неговите ќерки како одмазда за смртта на неговите браќа.<ref name=":7"/> Сепак, Аполодор наместо тоа го прикажува Данај како ги обединува Хипермнестра и Линкеј, а подоцна му го предава кралството на својот зет. Аполодор наведува дека главите на убиените сопрузи биле погребани во Лерна, каде што Данаидите извршувале погребни обреди надвор од градот. Според таа верзија, по заповед на Зевс, [[Атена (митологија)|Атена]] и [[Хермес]] ја прочистиле земјата. Сепак, Паусаниј дава поинакво предание, според кое главите биле закопани во Лариса, додека обезглавените тела биле погребани во Лерна. ==== По убиствата ==== [[Податотека:Danaid_Painter_-_LCS_II-3_486_-_the_Danaides_in_the_Underworld_-_London_BM_1867-0508-1339_-_01.jpg|мини|Данаидите го полнат питосот, на кампанска црвенофигурна [[хидрија]] припишана на [[c:Category:Danaid Painter|Данаидскиот сликар]], {{Околу|340|320}} п.н.е. ( [[Британски музеј]], Лондон)]] Потоа, се вели дека Данаидите се преженувале преку атлетски натпревари, поточно [[Трчање|трки на трчање]]. Пиндар тврди дека Данај ја поставувал една од своите ќерки на крајот од хиподромот и организирал натпревар во трчање меѓу додворувачите, при што првиот што ќе ја допрел нејзината облека добивал право да се ожени со неа. Од друга страна, Паусаниј пишува дека Данај имал потешкотии да ги омажи своите ќерки поради нивниот претходен злостор, па затоа објавил дека ќе ги даде без мираз и им дозволил на додворувачите сами да изберат која ќерка ја сакаат. Потоа организирал трки во трчање, каде што изборот на невестите се одредувал според редоследот на пристигнување, сè додека не биле омажени сите ќерки. Според некои извештаи, нивната казна во [[Тартар (митологија)|Тартар]] се состоела во тоа што биле принудени со бокали да полнат голем [[питос]] без дно или со дупки, како обид да ги искупат своите гревови. Меѓутоа, водата постојано истекувала, па тие бескрајно се обидувале да го наполнат садот, без никогаш да успеат.<ref name=":6"/> == Поврзано == {{Ризница-врска|Danaides}} * [[Имиња на Грците]] ''(Дананци)'' == Наводи == {{Наводи}} == Литература == * Антонин Либералис, ''Метаморфозите на Антонин Либералис'', преведени од Франсис Селорија (Раутлиџ 1992). [https://topostext.org/work/216 Онлајн верзија на Topos Text Project.] * Аполодор, ''Библиотеката'' со англиски превод од Сер Џејмс Џорџ Фрејзер, FBA, FRS во 2 тома, Кембриџ, Масачусетс, Харвард Јуниверзити Прес; Лондон, Вилијам Хајнеман ДООЕЛ. 1921. <nowiki>ISBN 0-674-99135-4</nowiki>. [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0022 Онлајн верзија во Дигиталната библиотека Персеј.] [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0021 Грчки текст достапен од истата веб-страница] . * Калимах . ''Химни'', преведено од Александар Вилијам Мер (1875–1928). Лондон: Вилијам Хајнеман; Њујорк: Синови на Г.П. Путнам. 1921. [https://topostext.org/work/120 Онлајн верзија на проектот Топос Текст.] * [[Климент Александриски]], ''Признанија'' од Преникејската библиотека, Том 8 '','' преведен од Смит, преподобниот Томас. Т. и Т. Кларк, Единбург. 1867. [http://www.theoi.com/Text/ClementRecognitions.html Онлајн верзија на theio.com.] * Хигин, ''Фабули од „Митовите за Хигин“'', преведени и уредени од Мери Грант. Публикации за хуманистички студии на Универзитетот во Канзас. [https://topostext.org/work/206 Онлајн верзија на проектот „Топос текст“.] * Џон Цецес, ''Книга на истории,'' книги VII-VIII преведена од Василики Догани од оригиналниот грчки јазик на изданието на Т. Кислинг од 1826 година. [http://www.theoi.com/Text/TzetzesChiliades7.html Онлајн верзија на theio.com.] * Паусаниј, ''Опис на Грција'' со англиски превод од WHS Jones, Litt.D., и HA Ormerod, MA, во 4 тома. Кембриџ, MA, Harvard University Press; Лондон, William Heinemann Ltd. 1918. [[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-674-99328-4|<bdi>0-674-99328-4</bdi>]] . [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0160 Онлајн верзија во Дигиталната библиотека Персеј] * Pausanias, ''Graeciae Descriptio.'' ''3 тома'' . Лајпциг, Тебнер. 1903. [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0159 Грчки текст достапен во Дигиталната библиотека Персеј]. [[Категорија:Принцези во старогрчката митологија]] 68oawu9omux4f17vx9ianj6u8da45iy 4 1398120 5581470 2026-06-23T12:15:20Z Jtasevski123 69538 нс 5581470 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Уредувачки денови.svg|150п]] |} {{Кратенка|ВП:УД}} Во текот на месец јули 2026 година е планирано да се одржат 9 (девет) уредувачки денови, кои се изведуваат во текот на 24 часа од дадениот ден, со почеток во 00:00&nbsp;ч. и крај во 23:59&nbsp;ч. истиот ден. Предвид се земаат сите создадени или подобрени статии на зададената тема од корисници на Википедија на македонски јазик кои ги пријавиле во уредувачкиот ден. <b>Важно</b>: Наградите за овој предизвик се вредносни купони во вредност <b>од 2.500 денари</b>. Наградите ќе бидат купени по завршувањето на секој месец во вид на ваучери од продавница со седиште во Македонија. Одбраните корисници на наградите ќе бидат контактирани како да си ги подигнат наградите. За да се освои награда, потребно е да се исполнат следните критериуми: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките денови и/или викенди во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии <b>од тековниот месец</b>. Збирниот резултат претставува број на додадени зборови на Википедија преку уредените статии, за што е користена посебна википедијанска алатка за пребројување на зборови. Победник на натпреварот ќе биде учесникот кој ќе освои најмногу бодови вкупно од двата предизвика (уредувачки денови и уредувачки викенди) и ги задоволува останатите критериуми за доделување награда. Резултатите за секој месец ќе бидат објавени на [[Википедија:Уредувачки_денови_2026#Уредувачки_денови_по_месеци|проектната страница]]. == Претстојни денови == === Министерства на Хрватска === [[Податотека:Flag_of_Croatia.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Министерства на Хрватска“]] На 2 јули 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Министерства на Хрватска“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за министерствата на Хрватска може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Министерства на Хрватска|Министерства на Хрватска]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Книжевноста во 2000-ти и 2010-ти години === [[Податотека:Book3.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Книжевноста во 2000-ти и 2010-ти години“]] На 7 јули 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Книжевноста во 2000-ти и 2010-ти години“. ==== Материјали ==== За подобрување на статиите за книжевноста во 2000-ти и 2010-ти години може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Изборот на статии за подобрување треба да се врши од веќе создадените статии од следните предлошки на Википедија на македонски јазик: {{Книжевноста_во_2000-ти години|autocollapse}}{{Книжевноста_во_2010-ти години|autocollapse}} <b>Пример подобрена страница од ваков тип:</b> [[1900 во книжевноста]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (П) — подобрена статија === Состав на САД на Светско првенство во фудбал 2026 === [[Податотека:Soccer ball.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Состав на САД на Светско првенство во фудбал 2026“]] На 9 јули 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Состав на САД на Светско првенство во фудбал 2026“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за составот на САД на Светско првенство во фудбал 2026 може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Состав на САД на СП фудбал 2026|Состав на САД на Светско првенство во фудбал 2026]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Слики на Ел Греко === [[Податотека:El_Greco_-_Portrait_of_a_Man_-_WGA10554.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Слики на Ел Греко“]] На 14 јули 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Слики на Ел Греко“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за сликите на Ел Греко да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Ел Греко|Слики на Ел Греко]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Уметноста во 1800-ти и 1810-ти години === [[Податотека:Art-1300258.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Уметноста во 1800-ти и 1810-ти години“]] На 16 јули 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Уметноста во 1800-ти и 1810-ти години“. ==== Материјали ==== За подобрување на статиите за уметноста во 1800-ти и 1810-ти години може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Изборот на статии за подобрување треба да се врши од веќе создадените статии од следните предлошки на Википедија на македонски јазик: {{Уметноста_во_1800-ти години|autocollapse}}{{Уметноста_во_1810-ти години|autocollapse}} ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (П) — подобрена статија === Најдолги реки === [[Податотека:Urban_river_flooding_symbol.png|десно|230п|Уредувачки ден „Најдолги реки“]] На 21 јули 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Најдолги реки“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за родовите на кучешките чемери може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Список на најдолги реки#Реки подолги од 1.000 км|Список на најдолги реки]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Видови на јагоди === [[Податотека:PerfectStrawberry.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Видови на јагоди“]] На 23 јули 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Видови на јагоди“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за видовите на јагоди може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Јагоди|Видови на јагоди]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Фосфатни минерали === [[Податотека:Canaphite-ca-na-atoms-along-b.png|десно|230п|Уредувачки ден „Фосфатни минерали“]] На 28 јули 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Фосфатни минерали“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за фосфатните минерали може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Фосфатни минерали|Фосфатни минерали]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Мостови во Сараево === [[Податотека:WPBATask.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Мостови во Сараево“]] На 30 јули 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Мостови во Сараево“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за мостовите во Сараево може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Мостови во Сараево|Мостови во Сараево]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Поврзано == * [[Википедија:Уредувачки денови 2026/Статистика]] * [[Википедија:Уредувачки денови 2026/Известувања]] [[Категорија:Википедија:Уредувачки денови 2026|7]] 77i0i4mr20tvj0kgx8tsnychlxo3qmk 10 1398121 5581474 2026-06-23T12:18:08Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: {{#invoke:navbox|navbox | name = Книжевноста во 2000-ти години | title = Книжевноста во 2000-ти години | state = {{{state|collapse}}} | listclass = hlist |list1= * [[2000 во книжевноста|Книжевноста во 2000 година]] * [[2001 во книжевноста|Книжевноста во 2001 година]] * 2002 во книжевноста|Книжевноста во 2002 годи... 5581474 wikitext text/x-wiki {{#invoke:navbox|navbox | name = Книжевноста во 2000-ти години | title = Книжевноста во 2000-ти години | state = {{{state|collapse}}} | listclass = hlist |list1= * [[2000 во книжевноста|Книжевноста во 2000 година]] * [[2001 во книжевноста|Книжевноста во 2001 година]] * [[2002 во книжевноста|Книжевноста во 2002 година]] * [[2003 во книжевноста|Книжевноста во 2003 година]] * [[2004 во книжевноста|Книжевноста во 2004 година]] * [[2005 во книжевноста|Книжевноста во 2005 година]] * [[2006 во книжевноста|Книжевноста во 2006 година]] * [[2007 во книжевноста|Книжевноста во 2007 година]] * [[2008 во книжевноста|Книжевноста во 2008 година]] * [[2009 во книжевноста|Книжевноста во 2009 година]] }} d7mt5ecv2gsc5p670mqujloskrz2hc9 11 1398122 5581475 2026-06-23T12:19:06Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: {{Сзр}} 5581475 wikitext text/x-wiki {{Сзр}} grwuoyit2h633gvkn6btn064whmp5dc 10 1398123 5581476 2026-06-23T12:20:03Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: {{#invoke:navbox|navbox | name = Книжевноста во 2010-ти години | title = Книжевноста во 2010-ти години | state = {{{state|collapse}}} | listclass = hlist |list1= * [[2010 во книжевноста|Книжевноста во 2010 година]] * [[2011 во книжевноста|Книжевноста во 2011 година]] * 2012 во книжевноста|Книжевноста во 2012 годи... 5581476 wikitext text/x-wiki {{#invoke:navbox|navbox | name = Книжевноста во 2010-ти години | title = Книжевноста во 2010-ти години | state = {{{state|collapse}}} | listclass = hlist |list1= * [[2010 во книжевноста|Книжевноста во 2010 година]] * [[2011 во книжевноста|Книжевноста во 2011 година]] * [[2012 во книжевноста|Книжевноста во 2012 година]] * [[2013 во книжевноста|Книжевноста во 2013 година]] * [[2014 во книжевноста|Книжевноста во 2014 година]] * [[2015 во книжевноста|Книжевноста во 2015 година]] * [[2016 во книжевноста|Книжевноста во 2016 година]] * [[2017 во книжевноста|Книжевноста во 2017 година]] * [[2018 во книжевноста|Книжевноста во 2018 година]] * [[2019 во книжевноста|Книжевноста во 2019 година]] }} 3fp5zqihuijac9nm4oyw4h1xi9usqxk 11 1398124 5581477 2026-06-23T12:20:13Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: {{Сзр}} 5581477 wikitext text/x-wiki {{Сзр}} grwuoyit2h633gvkn6btn064whmp5dc 0 1398125 5581478 2026-06-23T12:21:21Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: {{Year nav topic|2010|книжевноста}} '''[[2010]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани. == Настани == [[Категорија:Книжевноста во 2010 година| ]] [[Категорија:Години во книжевноста]] 5581478 wikitext text/x-wiki {{Year nav topic|2010|книжевноста}} '''[[2010]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани. == Настани == [[Категорија:Книжевноста во 2010 година| ]] [[Категорија:Години во книжевноста]] 65iv09m41pngmk028oxcysapkb5kd7k 0 1398126 5581479 2026-06-23T12:22:01Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: {{Year nav topic|2012|книжевноста}} '''[[2012]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани. == Настани == [[Категорија:Книжевноста во 2012 година| ]] [[Категорија:Години во книжевноста]] 5581479 wikitext text/x-wiki {{Year nav topic|2012|книжевноста}} '''[[2012]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани. == Настани == [[Категорија:Книжевноста во 2012 година| ]] [[Категорија:Години во книжевноста]] t9lis7c5kxycuo9zvbwuxh43isjux79 0 1398127 5581480 2026-06-23T12:22:12Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: {{Year nav topic|2013|книжевноста}} '''[[2013]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани. == Настани == [[Категорија:Книжевноста во 2013 година| ]] [[Категорија:Години во книжевноста]] 5581480 wikitext text/x-wiki {{Year nav topic|2013|книжевноста}} '''[[2013]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани. == Настани == [[Категорија:Книжевноста во 2013 година| ]] [[Категорија:Години во книжевноста]] 2mtcdv7mdywv5r86uf9ewhnj3grhj0g 0 1398128 5581481 2026-06-23T12:22:23Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: {{Year nav topic|2014|книжевноста}} '''[[2014]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани. == Настани == [[Категорија:Книжевноста во 2014 година| ]] [[Категорија:Години во книжевноста]] 5581481 wikitext text/x-wiki {{Year nav topic|2014|книжевноста}} '''[[2014]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани. == Настани == [[Категорија:Книжевноста во 2014 година| ]] [[Категорија:Години во книжевноста]] q1zknunx4us4cmxurha7z8r062k194b 0 1398129 5581482 2026-06-23T12:22:35Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: {{Year nav topic|2015|книжевноста}} '''[[2015]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани. == Настани == [[Категорија:Книжевноста во 2015 година| ]] [[Категорија:Години во книжевноста]] 5581482 wikitext text/x-wiki {{Year nav topic|2015|книжевноста}} '''[[2015]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани. == Настани == [[Категорија:Книжевноста во 2015 година| ]] [[Категорија:Години во книжевноста]] taimnidf1epoj21dh482ymfdpnvb2cu 0 1398130 5581483 2026-06-23T12:22:50Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: {{Year nav topic|2016|книжевноста}} '''[[2016]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани. == Настани == [[Категорија:Книжевноста во 2016 година| ]] [[Категорија:Години во книжевноста]] 5581483 wikitext text/x-wiki {{Year nav topic|2016|книжевноста}} '''[[2016]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани. == Настани == [[Категорија:Книжевноста во 2016 година| ]] [[Категорија:Години во книжевноста]] 8z2h2cmpaar3yzytomeg22vrcz7l9ia 0 1398131 5581484 2026-06-23T12:23:00Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: {{Year nav topic|2017|книжевноста}} '''[[2017]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани. == Настани == [[Категорија:Книжевноста во 2017 година| ]] [[Категорија:Години во книжевноста]] 5581484 wikitext text/x-wiki {{Year nav topic|2017|книжевноста}} '''[[2017]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани. == Настани == [[Категорија:Книжевноста во 2017 година| ]] [[Категорија:Години во книжевноста]] nr75ut03wbq149bsublemoq6qj1z6cm 0 1398132 5581485 2026-06-23T12:23:10Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: {{Year nav topic|2018|книжевноста}} '''[[2018]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани. == Настани == [[Категорија:Книжевноста во 2018 година| ]] [[Категорија:Години во книжевноста]] 5581485 wikitext text/x-wiki {{Year nav topic|2018|книжевноста}} '''[[2018]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани. == Настани == [[Категорија:Книжевноста во 2018 година| ]] [[Категорија:Години во книжевноста]] 9zl694kczxq8x5esbohv4poao13yeol 0 1398133 5581486 2026-06-23T12:23:25Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: {{Year nav topic|2019|книжевноста}} '''[[2019]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани. == Настани == [[Категорија:Книжевноста во 2019 година| ]] [[Категорија:Години во книжевноста]] 5581486 wikitext text/x-wiki {{Year nav topic|2019|книжевноста}} '''[[2019]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани. == Настани == [[Категорија:Книжевноста во 2019 година| ]] [[Категорија:Години во книжевноста]] s9y1pj79sm5abqlbov0u0xknba2bthl 10 1398134 5581487 2026-06-23T12:28:10Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: {{#invoke:navbox|navbox | name = Уметноста во 1810-ти години | title = Уметноста во 1810-ти години | state = {{{state|collapse}}} | listclass = hlist |list1= * [[1810 во уметноста|Уметноста во 1810 година]] * [[1811 во уметноста|Уметноста во 1811 година]] * [[1812 во уметноста|Уметноста во 1812 година]] * 1813 во уметно... 5581487 wikitext text/x-wiki {{#invoke:navbox|navbox | name = Уметноста во 1810-ти години | title = Уметноста во 1810-ти години | state = {{{state|collapse}}} | listclass = hlist |list1= * [[1810 во уметноста|Уметноста во 1810 година]] * [[1811 во уметноста|Уметноста во 1811 година]] * [[1812 во уметноста|Уметноста во 1812 година]] * [[1813 во уметноста|Уметноста во 1813 година]] * [[1814 во уметноста|Уметноста во 1814 година]] * [[1815 во уметноста|Уметноста во 1815 година]] * [[1816 во уметноста|Уметноста во 1816 година]] * [[1817 во уметноста|Уметноста во 1817 година]] * [[1818 во уметноста|Уметноста во 1818 година]] * [[1819 во уметноста|Уметноста во 1819 година]] }} 5x5omxjkkiwugwxvn0mww33yel89f58 11 1398135 5581488 2026-06-23T12:28:19Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: {{Сзр}} 5581488 wikitext text/x-wiki {{Сзр}} grwuoyit2h633gvkn6btn064whmp5dc 10 1398136 5581489 2026-06-23T12:29:05Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: {{#invoke:navbox|navbox | name = Уметноста во 1800-ти години | title = Уметноста во 1800-ти години | state = {{{state|collapse}}} | listclass = hlist |list1= * [[1800 во уметноста|Уметноста во 1800 година]] * [[1801 во уметноста|Уметноста во 1801 година]] * [[1802 во уметноста|Уметноста во 1802 година]] * 1803 во уметно... 5581489 wikitext text/x-wiki {{#invoke:navbox|navbox | name = Уметноста во 1800-ти години | title = Уметноста во 1800-ти години | state = {{{state|collapse}}} | listclass = hlist |list1= * [[1800 во уметноста|Уметноста во 1800 година]] * [[1801 во уметноста|Уметноста во 1801 година]] * [[1802 во уметноста|Уметноста во 1802 година]] * [[1803 во уметноста|Уметноста во 1803 година]] * [[1804 во уметноста|Уметноста во 1804 година]] * [[1805 во уметноста|Уметноста во 1805 година]] * [[1806 во уметноста|Уметноста во 1806 година]] * [[1807 во уметноста|Уметноста во 1807 година]] * [[1808 во уметноста|Уметноста во 1808 година]] * [[1809 во уметноста|Уметноста во 1809 година]] }} 6wgqinnxum1bo8u28l9tb33vmbsp0ao 11 1398137 5581490 2026-06-23T12:29:13Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: {{Сзр}} 5581490 wikitext text/x-wiki {{Сзр}} grwuoyit2h633gvkn6btn064whmp5dc 4 1398138 5581496 2026-06-23T12:50:30Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: [[Податотека:Flag of Croatia.svg|лево|25п|Уредувачки ден „Министерства на Хрватска“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 2 јули 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''Википедија:Уредувачки денови 20... 5581496 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Flag of Croatia.svg|лево|25п|Уредувачки ден „Министерства на Хрватска“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 2 јули 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''[[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Министерства на Хрватска|Министерства на Хрватска]]'''“ 3outqlf6f0ljg8m3rdi9b69byn49ksy 4 1398139 5581497 2026-06-23T12:51:18Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: [[Податотека:Book3.svg|лево|25п|Уредувачки ден „Книжевноста во 2000-ти и 2010-ти години“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 7 јули 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''Википедија:Уредувачки дено... 5581497 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Book3.svg|лево|25п|Уредувачки ден „Книжевноста во 2000-ти и 2010-ти години“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 7 јули 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''[[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Книжевноста во 2000-ти и 2010-ти години|Книжевноста во 2000-ти и 2010-ти години]]'''“ 93vz68qza8qm27ctmf9oakj8w77nmht 4 1398140 5581498 2026-06-23T12:52:00Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: [[Податотека:Soccer ball.svg|лево|25п|Уредувачки ден „Состав на САД на Светско првенство во фудбал 2026“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 9 јули 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''Википедија:... 5581498 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Soccer ball.svg|лево|25п|Уредувачки ден „Состав на САД на Светско првенство во фудбал 2026“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 9 јули 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''[[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Состав на САД на Светско првенство во фудбал 2026|Состав на САД на Светско првенство во фудбал 2026]]'''“ 82b33b4hwrlktsya6xoiluuxievvxv8 4 1398141 5581499 2026-06-23T12:52:57Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: [[Податотека:El Greco - Portrait of a Man - WGA10554.jpg|лево|25п|Уредувачки ден „Слики на Ел Греко“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 14 јули 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''Википедија:Уредувачки де... 5581499 wikitext text/x-wiki [[Податотека:El Greco - Portrait of a Man - WGA10554.jpg|лево|25п|Уредувачки ден „Слики на Ел Греко“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 14 јули 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''[[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Слики на Ел Греко|Слики на Ел Греко]]'''“ h4fgv9nqwvzk19gmlk0m8b2oa4fwnd0 4 1398142 5581500 2026-06-23T12:54:01Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: [[Податотека:Art-1300258.svg|лево|35п|Уредувачки ден „Уметноста во 1800-ти и 1810-ти години“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 16 јули 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''Википедија:Уредувачки де... 5581500 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Art-1300258.svg|лево|35п|Уредувачки ден „Уметноста во 1800-ти и 1810-ти години“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 16 јули 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''[[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Уметноста во 1800-ти и 1810-ти години|Уметноста во 1800-ти и 1810-ти години]]'''“ gshbtx6g2h3hwkuqjyhtqgj5lxx6oy0 4 1398143 5581501 2026-06-23T12:54:57Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: [[Податотека:Urban river flooding symbol.png|лево|35п|Уредувачки ден „Најдолги реки“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 21 јули 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''Википедија:Уредувачки денови 2026/ју... 5581501 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Urban river flooding symbol.png|лево|35п|Уредувачки ден „Најдолги реки“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 21 јули 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''[[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Најдолги реки|Најдолги реки]]'''“ rhdlupa2o97cl7w6zjqyolh5r42kp4i 4 1398144 5581502 2026-06-23T12:55:52Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: [[Податотека:PerfectStrawberry.jpg|лево|25п|Уредувачки ден „Видови на јагоди“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 23 јули 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#... 5581502 wikitext text/x-wiki [[Податотека:PerfectStrawberry.jpg|лево|25п|Уредувачки ден „Видови на јагоди“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 23 јули 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''[[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Видови на јагоди|Видови на јагоди]]'''“ 8ihcummghhudc9tda7fu4wn0bgjmsd7 4 1398145 5581503 2026-06-23T12:56:30Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: [[Податотека:Canaphite-ca-na-atoms-along-b.png|лево|25п|Уредувачки ден „Фосфатни минерали“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 28 јули 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''Википедија:Уредувачки денови... 5581503 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Canaphite-ca-na-atoms-along-b.png|лево|25п|Уредувачки ден „Фосфатни минерали“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 28 јули 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''[[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Фосфатни минерали|Фосфатни минерали]]'''“ 60p24wz53bh4fg01f4r2w1j2qsztlvf 5581504 5581503 2026-06-23T12:56:41Z Jtasevski123 69538 5581504 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Canaphite-ca-na-atoms-along-b.png|лево|35п|Уредувачки ден „Фосфатни минерали“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 28 јули 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''[[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Фосфатни минерали|Фосфатни минерали]]'''“ i94uzv8r0iwu39humvud5vkrh495qz9 4 1398146 5581505 2026-06-23T12:57:44Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: [[Податотека:WPBATask.svg|лево|35|Уредувачки ден „Мостови во Сараево“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 30 јули 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Мост... 5581505 wikitext text/x-wiki [[Податотека:WPBATask.svg|лево|35|Уредувачки ден „Мостови во Сараево“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 30 јули 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''[[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Мостови во Сараево|Мостови во Сараево]]'''“ 9qda5mq8421u8p0900dbkk2ibwedkn0 5581506 5581505 2026-06-23T12:58:12Z Jtasevski123 69538 5581506 wikitext text/x-wiki [[Податотека:WPBATask.svg|лево|35п|Уредувачки ден „Мостови во Сараево“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 30 јули 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''[[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Мостови во Сараево|Мостови во Сараево]]'''“ pfjo0lm5uwqns11n8ai9pks6yhqcrb9 1 1398147 5581508 2026-06-23T13:00:11Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: {{Сзр}} 5581508 wikitext text/x-wiki {{Сзр}} grwuoyit2h633gvkn6btn064whmp5dc 10 1398148 5581509 2026-06-23T13:05:37Z SpectralWiz 106165 Создадена страница со: {{navbox | name = Централна Грција | title = [[Управна поделба]] на областа [[Централна Грција]], по [[окрузи во Грција|окрузи]] | bodyclass = hlist | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | image = [[File:Periferia Stereas Elladas.png|120px]] | above = | group1 = [[Беотија]] | list1= * [[Алијартос-Теспие]] * Дистомо-... 5581509 wikitext text/x-wiki {{navbox | name = Централна Грција | title = [[Управна поделба]] на областа [[Централна Грција]], по [[окрузи во Грција|окрузи]] | bodyclass = hlist | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | image = [[File:Periferia Stereas Elladas.png|120px]] | above = | group1 = [[Беотија]] | list1= * [[Алијартос-Теспие]] * [[Дистомо-Арахова-Андикира]] * [[Ливадија]] * [[Орхомен (Беотија)|Орхомен]] * [[Танагра]] * [[Теба (Грција)|Теба]] | group2 = [[Евбеја]] | list2 = * [[Дирфис-Месапија]] * [[Еретрија]] * [[Истеја-Едипсос]] * [[Каристос]] * [[Кими-Аливери]] * [[Мандуди-Лимни-Агија Ана]] * [[Скирос]] * [[Халкида]] | group3 = [[Евританија]] | list3= * [[Аграфа (општина)|Аграфа]] * [[Крпеница]] | group4 = [[Фокида]] | list4= * [[Делфи (општина)|Делфи]] * [[Дорида (општина)|Дорида]] | group5 = [[Фтиотида]] | list5= * [[Амфиклеја-Елатеја]] * [[Докомос]] * [[Камена Вурла]] * [[Ламија]] * [[Локри]] * [[Макракоми]] * [[Стилида]] }}<noinclude> {{расклоп}} [[Категорија:Централна Грција|Ψ]] [[Категорија:Предлошки за Грција|Централна Грција]] </noinclude> mg2pku96mgigo0xuggjjup6ympsmwxq 10 1398149 5581510 2026-06-23T13:15:47Z SpectralWiz 106165 Создадена страница со: {{navbox | name = Централна Грција | title = [[Управна поделба]] на областа [[Централна Грција]], по [[окрузи во Грција|окрузи]] | bodyclass = hlist | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | image = [[File:Periferia Peloponnisou.png|120px]] | above = | group1 = [[Арголида]] | list1 = * [[Аргос-Микена]] * [[Епидаур]] * Ер... 5581510 wikitext text/x-wiki {{navbox | name = Централна Грција | title = [[Управна поделба]] на областа [[Централна Грција]], по [[окрузи во Грција|окрузи]] | bodyclass = hlist | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | image = [[File:Periferia Peloponnisou.png|120px]] | above = | group1 = [[Арголида]] | list1 = * [[Аргос-Микена]] * [[Епидаур]] * [[Ермионида]] * [[Нафплио|Навплио]] | group2 = [[Аркадија]] |list2 = * [[Гортинија]] * [[Јужна Кинурија]] * [[Мегалополи]] * [[Северна Кинурија]] * [[Триполи (Грција)|Триполи]] | group3 = [[Коринтија]] |list3= * [[Вело-Вока]] * [[Коринт]] * [[Ксилокастро-Евростина]] * [[Лутраки-Перахора-Агии Теодори]] * [[Немеја (град)|Немеја]] * [[Сикиона]] | group4 = [[Лаконија]] |list4= * [[Еврота (општина)|Еврота]] * [[Елафонисос]] * [[Источен Мани]] * [[Монемвазија]] * [[Спарта (град)|Спарта]] | group5 = [[Месенија]] |list5= * [[Западен Мани]] * [[Ихалија]] * [[Каламата]] * [[Месини]] * [[Пилос-Нестор]] * [[Трифилија]] }}<noinclude> {{расклоп}} [[Категорија:Пелопонез (област)|Ψ]] [[Категорија:Предлошки за Грција|Пелопонез]] </noinclude> i6lss5ae3hcfj8kdllb0fyjrulry35f 5581511 5581510 2026-06-23T13:16:30Z SpectralWiz 106165 5581511 wikitext text/x-wiki {{navbox | name = Пелопонез | title = [[Управна поделба]] на областа [[Пелопонез (област)|Пелопонез]], по [[окрузи во Грција|окрузи]] | bodyclass = hlist | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | image = [[File:Periferia Peloponnisou.png|120px]] | above = | group1 = [[Арголида]] | list1 = * [[Аргос-Микена]] * [[Епидаур]] * [[Ермионида]] * [[Нафплио|Навплио]] | group2 = [[Аркадија]] |list2 = * [[Гортинија]] * [[Јужна Кинурија]] * [[Мегалополи]] * [[Северна Кинурија]] * [[Триполи (Грција)|Триполи]] | group3 = [[Коринтија]] |list3= * [[Вело-Вока]] * [[Коринт]] * [[Ксилокастро-Евростина]] * [[Лутраки-Перахора-Агии Теодори]] * [[Немеја (град)|Немеја]] * [[Сикиона]] | group4 = [[Лаконија]] |list4= * [[Еврота (општина)|Еврота]] * [[Елафонисос]] * [[Источен Мани]] * [[Монемвазија]] * [[Спарта (град)|Спарта]] | group5 = [[Месенија]] |list5= * [[Западен Мани]] * [[Ихалија]] * [[Каламата]] * [[Месини]] * [[Пилос-Нестор]] * [[Трифилија]] }}<noinclude> {{расклоп}} [[Категорија:Пелопонез (област)|Ψ]] [[Категорија:Предлошки за Грција|Пелопонез]] </noinclude> lvo82q9n73s5xf1cw8loud1inyx1yw8 10 1398150 5581513 2026-06-23T13:30:25Z SpectralWiz 106165 Создадена страница со: {{navbox | name = Западна Грција | title = [[Управна поделба]] на областа [[Западна Грција]], по [[окрузи во Грција|окрузи]] | bodyclass = hlist | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | image = [[File:Periferia Dytikis Elladas.png|120px]] | above = | group1 = [[Ахаја]] | list1 = * [[Ејалија]] * Еримантос (општина)|Ерима... 5581513 wikitext text/x-wiki {{navbox | name = Западна Грција | title = [[Управна поделба]] на областа [[Западна Грција]], по [[окрузи во Грција|окрузи]] | bodyclass = hlist | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | image = [[File:Periferia Dytikis Elladas.png|120px]] | above = | group1 = [[Ахаја]] | list1 = * [[Ејалија]] * [[Еримантос (општина)|Еримантос]] * [[Западна Ахаја]] * [[Калаврита]] * [[Патра]] | group2 = [[Етолија-Акарнанија]] |list2 = * [[Агринио]] * [[Актион-Војница]] * [[Амфилохија]] * [[Ксиромеро]] * [[Месолонги]] * [[Навпактија (општина)|Навпактија]] * [[Термо]] | group3 = [[Илија (округ)|Илија]] |list3= * [[Андравида-Килини]] * [[Андрицена-Крестена]] * [[Захаро]] * [[Илида]] * [[Пенеј (општина)|Пенеј]] * [[Пиргос]] * [[Олимпија|Стара Олимпија]] }}<noinclude> {{расклоп}} [[Категорија:Западна Грција|Ψ]] [[Категорија:Предлошки за Грција|Западна Грција]] </noinclude> maghshkqtjy0pnw9w5hc7fqsfvc5q04 10 1398151 5581514 2026-06-23T13:53:20Z SpectralWiz 106165 Создадена страница со: {{navbox | name = Јужен Егеј | title = [[Управна поделба]] на областа [[Јужен Егеј]], по [[окрузи во Грција|окрузи]] | bodyclass = hlist | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | image = [[File:Periferia Notiou Egeou.png|120px]] | above = | group1 = [[Андрос (округ)|Андрос]] | list1 = * [[Андрос]] | group2 = Калимнос (округ... 5581514 wikitext text/x-wiki {{navbox | name = Јужен Егеј | title = [[Управна поделба]] на областа [[Јужен Егеј]], по [[окрузи во Грција|окрузи]] | bodyclass = hlist | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | image = [[File:Periferia Notiou Egeou.png|120px]] | above = | group1 = [[Андрос (округ)|Андрос]] | list1 = * [[Андрос]] | group2 = [[Калимнос (округ)|Калимнос]] | list2 = * [[Агатониси]] * [[Астипалеја]] * [[Калимнос]] * [[Лерос]] * [[Липси]] * [[Патмос]] | group3 = [[Карпатос (округ)|Карпатос]] | list3 = * [[Карпатос]] * [[Касос]] | group4 = [[Кеа-Китнос (округ)|Кеа-Китнос]] | list4 = * [[Кеја (остров)|Кеа]] * [[Китнос]] | group5 = [[Кос (округ)|Кос]] | list5 = * [[Кос]] * [[Нисирос]] | group6 = [[Милос (округ)|Милос]] | list6 = * [[Кимолос]] * [[Милос]] * [[Серифос]] * [[Сифнос]] | group7 = [[Миконос (Округ)|Миконос]] | list7 = * [[Миконос]] | group8 = [[Наксос (округ)|Наксос]] | list8 = * [[Аморгос]] * [[Наксос и Мали Киклади]] | group9 = [[Парос (округ)|Парос]] | list9 = * [[Андипарос]] * [[Парос]] | group10 = [[Родос (округ)|Родос]] | list10 = * [[Мегисти]] * [[Родос]] * [[Сими]] * [[Тилос]] * [[Халки]] | group11 = [[Сирос (округ)|Сирос]] | list11 = * [[Сирос|Сирос-Ермуполи]] | group12 = [[Тинос (округ)|Тинос]] | list12 = * [[Тинос]] | group13 = [[Тира (округ)|Тира]] | list13 = * [[Анафи]] * [[Иос]] * [[Сикинос]] * [[Санторини|Тира (Санторини)]] * [[Фолегандрос]] }}<noinclude> {{расклоп}} [[Категорија:Јужен Егеј|Ψ]] [[Категорија:Предлошки за Грција|Јужен Егеј]] </noinclude> 0xnquxv1ydeg7dn32jd2uiz1q7uqu14 10 1398152 5581517 2026-06-23T13:56:01Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: {{Инфокутија | child = {{#ifeq:{{{вградено|}}}|да|yes}} | bodyclass = vcard | titleclass = fn | autoheaders = y | subheaderstyle = background:#bfbfbf;color:inherit; font-weight:bold; | {{#ifeq:{{{вградено|}}}|да|subheader|title}} = {{#if:{{{име|}}}|{{{име|}}}|{{#if:{{#invoke:Wikidata|ViewSomething|labels|mk|value|id={{{qid|}}}}}|{{#invoke:Wikidata|ViewSomething|labels|mk|value|id={{{qid|}}}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}}}... 5581517 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | child = {{#ifeq:{{{вградено|}}}|да|yes}} | bodyclass = vcard | titleclass = fn | autoheaders = y | subheaderstyle = background:#bfbfbf;color:inherit; font-weight:bold; | {{#ifeq:{{{вградено|}}}|да|subheader|title}} = {{#if:{{{име|}}}|{{{име|}}}|{{#if:{{#invoke:Wikidata|ViewSomething|labels|mk|value|id={{{qid|}}}}}|{{#invoke:Wikidata|ViewSomething|labels|mk|value|id={{{qid|}}}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}}} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{#invoke:WikidataIB|getValue|maxvals=1|P18|qid={{{qid|}}}|noicon=yes|{{{слика|}}}}}}} | caption = {{{опис|{{#invoke:Wikidata|getImageLegend|id={{{qid|}}}|FETCH_WIKIDATA}}}}} | image3 = {{#invoke:Infobox mapframe | auto | onByDefault = {{#if:{{{вградено|}}}|no|yes}} | mapframe-zoom = 5 | mapframe-marker = lighthouse }} | label1 = Местоположба | data1 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P276|qid={{{qid|}}}|{{{местоположба|}}}}} | label2 = ОС-мрежа | data2 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P613|qid={{{qid|}}}|{{{ос_мрежа|}}}}} | label3 = Координати | data3 = {{#invoke:WikidataIB|getCoords|qid={{{qid|}}}|{{{координати|}}}}} | rowstyle4 = background:#b9deed;color:inherit; | header4 = Кула | label5 = Година на изградба | data5 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P571|qid={{{qid|}}}|{{{година_на_градба|}}}}} | label6 = Проектиран од | data6 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P287|qid={{{qid|}}}|{{{проектиран_од|}}}}} | label7 = Изграден од | data7 = {{comma separated entries |1={{#invoke:WikidataIB|getValue|P193|qid={{{qid|}}}|{{{градител|}}}}} |2={{#invoke:WikidataIB|getValue|P631|qid={{{qid|}}}}} }} | label8 = Основа | data8 = {{{основа|}}} | label9 = Материјал | data9 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P186|qid={{{qid|}}}|{{{материјал|}}}}} | label10 = Висина | data10 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P2048|qid={{{qid|}}}|{{{висина|}}}}} | label11 = Облик | data11 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P1419|qid={{{qid|}}}|{{{облик|}}}}} | label12 = Ознаки | data12 = {{#if:{{{ознаки|}}} | {{{ознаки|}}} | {{comma separated entries |1={{#invoke:WikidataIB|getValue|linked=no|P462|qid={{{qid|}}}}} |2={{#invoke:WikidataIB|getValue|linked=no|P5422|qid={{{qid|}}}}} }} }} | label13 = Извор на енергија | data13 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P618|qid={{{qid|}}}|{{{енергија|}}}}} | header14 = Осветлување | label15 = Автоматизиран | data15 = {{{автоматизиран|}}} | label16 = Година на осветлување | data16 = {{{година_на_осветлување|}}} | label17 = Деактивиран | data17 = {{{деактивиран|}}} | label18 = Фокусна висина | data18 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P2923|qid={{{qid|}}}|{{{фокусна_висина|}}}}} | label19 = Извор на светлина | data19 = {{{извор_на_светлина|}}} | label20 = Сочиво | data20 = {{{сочиво|}}} | label21 = Интензитет | data21 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P3041|qid={{{qid|}}}|{{{интензитет|}}}}} | label22 = Домет | data22 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P2929|qid={{{qid|}}}|{{{домет|}}}}} | label23 = Одлика | data23 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P1030|qid={{{qid|}}}|{{{одлика|}}}}} | data24 = {{{светло1|}}} | data25 = {{{светло2|}}} | header26 = Останато | label27 = Оператор | data27 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P137|qid={{{qid|}}}|{{{оператор|}}}}} | label28 = Наследство | data28 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P1435|qid={{{qid|}}}|{{{наследство|}}}}} | label29 = Сигнал за магла | data29 = {{{сигнал_за_магла|}}} | label30 = Ракон | data30 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P3994|qid={{{qid|}}}|{{{ракон|}}}}} | data31 = {{{модул|}}} }} <noinclude> {{документација}} </noinclude> 8i5d018tl277xmcghdw5bdbr8ni9cgd 5581523 5581517 2026-06-23T14:12:35Z Andrew012p 85224 5581523 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | child = {{#ifeq:{{{вградено|}}}|да|yes}} | bodyclass = vcard | titleclass = fn | autoheaders = y | subheaderstyle = background:#bfbfbf;color:inherit; font-weight:bold; | {{#ifeq:{{{вградено|}}}|да|subheader|title}} = {{#if:{{{име|}}}|{{{име|}}}|{{#if:{{#invoke:Wikidata|ViewSomething|labels|mk|value|id={{{qid|}}}}}|{{#invoke:Wikidata|ViewSomething|labels|mk|value|id={{{qid|}}}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}}} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{#invoke:WikidataIB|getValue|maxvals=1|P18|qid={{{qid|}}}|noicon=yes|{{{слика|}}}}}}} | caption = {{{опис|{{#invoke:Wikidata|getImageLegend|id={{{qid|}}}|FETCH_WIKIDATA}}}}} | image3 = {{#invoke:Infobox mapframe | auto | onByDefault = {{#if:{{{вградено|}}}|no|yes}} | mapframe-zoom = 5 | mapframe-marker = lighthouse }} | label1 = Местоположба | data1 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P276|qid={{{qid|}}}|{{{местоположба|}}}}} | label2 = ОС-мрежа | data2 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P613|qid={{{qid|}}}|{{{ос_мрежа|}}}}} | label3 = Координати | data3 = {{#invoke:WikidataIB|getCoords|qid={{{qid|}}}|{{{координати|}}}}} | rowstyle4 = background:#b9deed;color:inherit; | header4 = Кула | label5 = Година на изградба | data5 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P571|qid={{{qid|}}}|{{{година_на_градба|}}}}} | label6 = Проектиран од | data6 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P287|qid={{{qid|}}}|{{{проектиран_од|}}}}} | label7 = Изграден од | data7 = {{comma separated entries |1={{#invoke:WikidataIB|getValue|P193|qid={{{qid|}}}|{{{градител|}}}}} |2={{#invoke:WikidataIB|getValue|P631|qid={{{qid|}}}}} }} | label8 = Основа | data8 = {{{основа|}}} | label9 = Материјал | data9 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P186|qid={{{qid|}}}|{{{материјал|}}}}} | label10 = Висина | data10 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P2048|qid={{{qid|}}}|{{{висина|}}}}} | label11 = Облик | data11 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P1419|qid={{{qid|}}}|{{{облик|}}}}} | label12 = Ознаки | data12 = {{#if:{{{ознаки|}}} | {{{ознаки|}}} | {{comma separated entries |1={{#invoke:WikidataIB|getValue|linked=no|P462|qid={{{qid|}}}}} |2={{#invoke:WikidataIB|getValue|linked=no|P5422|qid={{{qid|}}}}} }} }} | label13 = Извор на енергија | data13 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P618|qid={{{qid|}}}|{{{енергија|}}}}} | header14 = Осветлување | label15 = Автоматизиран | data15 = {{{автоматизиран|}}} | label16 = Година на осветлување | data16 = {{{година_на_осветлување|}}} | label17 = Деактивиран | data17 = {{{деактивиран|}}} | label18 = Фокусна висина | data18 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P2923|qid={{{qid|}}}|{{{фокусна_висина|}}}}} | label19 = Извор на светлина | data19 = {{{извор_на_светлина|}}} | label20 = Леќа | data20 = {{{леќа|}}} | label21 = Интензитет | data21 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P3041|qid={{{qid|}}}|{{{интензитет|}}}}} | label22 = Домет | data22 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P2929|qid={{{qid|}}}|{{{домет|}}}}} | label23 = Одлика | data23 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P1030|qid={{{qid|}}}|{{{одлика|}}}}} | data24 = {{{светло1|}}} | data25 = {{{светло2|}}} | header26 = Останато | label27 = Оператор | data27 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P137|qid={{{qid|}}}|{{{оператор|}}}}} | label28 = Наследство | data28 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P1435|qid={{{qid|}}}|{{{наследство|}}}}} | label29 = Сигнал за магла | data29 = {{{сигнал_за_магла|}}} | label30 = Ракон | data30 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P3994|qid={{{qid|}}}|{{{ракон|}}}}} | data31 = {{{модул|}}} }} <noinclude> {{документација}} </noinclude> k0kj4yfsbrz2dfmqw4o5s21mxyohw24 5581524 5581523 2026-06-23T14:13:07Z Andrew012p 85224 5581524 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | child = {{#ifeq:{{{вградено|}}}|да|yes}} | bodyclass = vcard | titleclass = fn | autoheaders = y | subheaderstyle = background:#bfbfbf;color:inherit; font-weight:bold; | {{#ifeq:{{{вградено|}}}|да|subheader|title}} = {{#if:{{{име|}}}|{{{име|}}}|{{#if:{{#invoke:Wikidata|ViewSomething|labels|mk|value|id={{{qid|}}}}}|{{#invoke:Wikidata|ViewSomething|labels|mk|value|id={{{qid|}}}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}}} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{#invoke:WikidataIB|getValue|maxvals=1|P18|qid={{{qid|}}}|noicon=yes|{{{слика|}}}}}}} | caption = {{{опис|{{#invoke:Wikidata|getImageLegend|id={{{qid|}}}|FETCH_WIKIDATA}}}}} | image3 = {{#invoke:Infobox mapframe | auto | onByDefault = {{#if:{{{вградено|}}}|no|yes}} | mapframe-zoom = 5 | mapframe-marker = lighthouse }} | label1 = Местоположба | data1 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P276|qid={{{qid|}}}|{{{местоположба|}}}}} | label2 = ОС-мрежа | data2 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P613|qid={{{qid|}}}|{{{ос_мрежа|}}}}} | label3 = Координати | data3 = {{#invoke:WikidataIB|getCoords|qid={{{qid|}}}|{{{координати|}}}}} | rowstyle4 = background:#b9deed;color:inherit; | header4 = Кула | label5 = Година на изградба | data5 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P571|qid={{{qid|}}}|{{{година_на_изградба|}}}}} | label6 = Проектиран од | data6 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P287|qid={{{qid|}}}|{{{проектиран_од|}}}}} | label7 = Изграден од | data7 = {{comma separated entries |1={{#invoke:WikidataIB|getValue|P193|qid={{{qid|}}}|{{{градител|}}}}} |2={{#invoke:WikidataIB|getValue|P631|qid={{{qid|}}}}} }} | label8 = Основа | data8 = {{{основа|}}} | label9 = Материјал | data9 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P186|qid={{{qid|}}}|{{{материјал|}}}}} | label10 = Висина | data10 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P2048|qid={{{qid|}}}|{{{висина|}}}}} | label11 = Облик | data11 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P1419|qid={{{qid|}}}|{{{облик|}}}}} | label12 = Ознаки | data12 = {{#if:{{{ознаки|}}} | {{{ознаки|}}} | {{comma separated entries |1={{#invoke:WikidataIB|getValue|linked=no|P462|qid={{{qid|}}}}} |2={{#invoke:WikidataIB|getValue|linked=no|P5422|qid={{{qid|}}}}} }} }} | label13 = Извор на енергија | data13 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P618|qid={{{qid|}}}|{{{енергија|}}}}} | header14 = Осветлување | label15 = Автоматизиран | data15 = {{{автоматизиран|}}} | label16 = Година на осветлување | data16 = {{{година_на_осветлување|}}} | label17 = Деактивиран | data17 = {{{деактивиран|}}} | label18 = Фокусна висина | data18 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P2923|qid={{{qid|}}}|{{{фокусна_висина|}}}}} | label19 = Извор на светлина | data19 = {{{извор_на_светлина|}}} | label20 = Леќа | data20 = {{{леќа|}}} | label21 = Интензитет | data21 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P3041|qid={{{qid|}}}|{{{интензитет|}}}}} | label22 = Домет | data22 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P2929|qid={{{qid|}}}|{{{домет|}}}}} | label23 = Одлика | data23 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P1030|qid={{{qid|}}}|{{{одлика|}}}}} | data24 = {{{светло1|}}} | data25 = {{{светло2|}}} | header26 = Останато | label27 = Оператор | data27 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P137|qid={{{qid|}}}|{{{оператор|}}}}} | label28 = Наследство | data28 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P1435|qid={{{qid|}}}|{{{наследство|}}}}} | label29 = Сигнал за магла | data29 = {{{сигнал_за_магла|}}} | label30 = Ракон | data30 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P3994|qid={{{qid|}}}|{{{ракон|}}}}} | data31 = {{{модул|}}} }} <noinclude> {{документација}} </noinclude> ewz3o5mlzp1zw57tltgbt6iq7eztrrh 5581525 5581524 2026-06-23T14:15:29Z Andrew012p 85224 5581525 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | child = {{#ifeq:{{{вградено|}}}|да|yes}} | bodyclass = vcard | titleclass = fn | autoheaders = y | subheaderstyle = background:#bfbfbf;color:inherit; font-weight:bold; | {{#ifeq:{{{вградено|}}}|да|subheader|title}} = {{#if:{{{име|}}}|{{{име|}}}|{{#if:{{#invoke:Wikidata|ViewSomething|labels|mk|value|id={{{qid|}}}}}|{{#invoke:Wikidata|ViewSomething|labels|mk|value|id={{{qid|}}}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}}} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{#invoke:WikidataIB|getValue|maxvals=1|P18|qid={{{qid|}}}|noicon=yes|{{{слика|}}}}}}} | caption = {{{опис|{{#invoke:Wikidata|getImageLegend|id={{{qid|}}}|FETCH_WIKIDATA}}}}} | image3 = {{#invoke:Infobox mapframe | auto | onByDefault = {{#if:{{{вградено|}}}|no|yes}} | mapframe-zoom = 5 | mapframe-marker = lighthouse }} | label1 = Местоположба | data1 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P276|qid={{{qid|}}}|{{{местоположба|}}}}} | label2 = ОС-мрежа | data2 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P613|qid={{{qid|}}}|{{{ос_мрежа|}}}}} | label3 = Координати | data3 = {{#invoke:WikidataIB|getCoords|qid={{{qid|}}}|{{{координати|}}}}} <!-- КУЛА --> | rowstyle4 = background:#b9deed;color:inherit; | header4 = Кула | label5 = Година на изградба | data5 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P571|qid={{{qid|}}}|{{{година_на_изградба|}}}}} | label6 = Проектиран од | data6 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P287|qid={{{qid|}}}|{{{проектиран_од|}}}}} | label7 = Изграден од | data7 = {{comma separated entries |1={{#invoke:WikidataIB|getValue|P193|qid={{{qid|}}}|{{{градител|}}}}} |2={{#invoke:WikidataIB|getValue|P631|qid={{{qid|}}}}} }} | label8 = Основа | data8 = {{{основа|}}} | label9 = Материјал | data9 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P186|qid={{{qid|}}}|{{{материјал|}}}}} | label10 = Висина | data10 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P2048|qid={{{qid|}}}|{{{висина|}}}}} | label11 = Облик | data11 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P1419|qid={{{qid|}}}|{{{облик|}}}}} | label12 = Ознаки | data12 = {{#if:{{{ознаки|}}} | {{{ознаки|}}} | {{comma separated entries |1={{#invoke:WikidataIB|getValue|linked=no|P462|qid={{{qid|}}}}} |2={{#invoke:WikidataIB|getValue|linked=no|P5422|qid={{{qid|}}}}} }} }} | label13 = Извор на енергија | data13 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P618|qid={{{qid|}}}|{{{енергија|}}}}} <!-- ОСВЕТЛУВАЊЕ --> | rowstyle14 = background:#ffff99;color:inherit; | header14 = Осветлување | label15 = Автоматизиран | data15 = {{{автоматизиран|}}} | label16 = Година на осветлување | data16 = {{{година_на_осветлување|}}} | label17 = Деактивиран | data17 = {{{деактивиран|}}} | label18 = Фокусна висина | data18 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P2923|qid={{{qid|}}}|{{{фокусна_висина|}}}}} | label19 = Извор на светлина | data19 = {{{извор_на_светлина|}}} | label20 = Леќа | data20 = {{{леќа|}}} | label21 = Интензитет | data21 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P3041|qid={{{qid|}}}|{{{интензитет|}}}}} | label22 = Домет | data22 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P2929|qid={{{qid|}}}|{{{домет|}}}}} | label23 = Одлика | data23 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P1030|qid={{{qid|}}}|{{{одлика|}}}}} | data24 = {{{светло1|}}} | data25 = {{{светло2|}}} <!-- ОСТАНАТО --> | rowstyle26 = background:#b9deed;color:inherit; | header26 = Останато | label27 = Оператор | data27 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P137|qid={{{qid|}}}|{{{оператор|}}}}} | label28 = Наследство | data28 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P1435|qid={{{qid|}}}|{{{наследство|}}}}} | label29 = Сигнал за магла | data29 = {{{сигнал_за_магла|}}} | label30 = Ракон | data30 = {{#invoke:WikidataIB|getValue|P3994|qid={{{qid|}}}|{{{ракон|}}}}} | data31 = {{{модул|}}} }} <noinclude> {{документација}} </noinclude> 4iiwmhhijaxuyjlyaz1kqroiaahioqa 10 1398153 5581519 2026-06-23T13:59:11Z SpectralWiz 106165 Создадена страница со: {{navbox | name = Северен Егеј | title = [[Управна поделба]] на областа [[Северен Егеј]], по [[окрузи во Грција|окрузи]] | bodyclass = hlist | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | image = [[File:Periferia Voriou Egeou.png|120px]] | above = | group1 = [[Икарија (округ)|Икарија]] | list1 = * [[Икарија]] * Фурни-Корсео... 5581519 wikitext text/x-wiki {{navbox | name = Северен Егеј | title = [[Управна поделба]] на областа [[Северен Егеј]], по [[окрузи во Грција|окрузи]] | bodyclass = hlist | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | image = [[File:Periferia Voriou Egeou.png|120px]] | above = | group1 = [[Икарија (округ)|Икарија]] | list1 = * [[Икарија]] * [[Фурни-Корсеон]] | group2 = [[Лезбос]] | list2 = * [[Западен Лезбос]] * [[Митилена]] | group3 = [[Лемнос (округ)|Лемнос]] | list3 = * [[Агиос Евстратиос]] * [[Лемнос]] | group4 = [[Самос]] | list4 = * [[Западен Самос]] * [[Источен Самос]] | group5 = [[Хиос (округ)|Хиос]] | list5 = * [[Инусес]] * [[Псара]] * [[Хиос]] }}<noinclude> {{расклоп}} [[Категорија:Северен Егеј|Ψ]] [[Категорија:Предлошки за Грција|Северен Егеј]] </noinclude> 3ddil24mjm0n6h02lnbucxygfjvfd8h 10 1398154 5581526 2026-06-23T14:23:13Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: {{Потстраница за документација}} Оваа инфокутија се користи за прикажување на основни информации за светилници. Предлошката поддржува автоматско повлекување на податоци од Википодатоци преку параметарот `qid`. == Употреба == <syntaxhighlight lang="wikitext" style="ove... 5581526 wikitext text/x-wiki {{Потстраница за документација}} Оваа инфокутија се користи за прикажување на основни информации за светилници. Предлошката поддржува автоматско повлекување на податоци од Википодатоци преку параметарот `qid`. == Употреба == <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow: auto; white-space: pre;"> {{Инфокутија Светилник | име = | слика = | опис = | местоположба = | координати = | година_на_изградба = | година_на_осветлување = | автоматизиран = | деактивиран = | основа = | материјал = | висина = | облик = | ознаки = | енергија = | фокусна_висина = | извор_на_светлина = | леќа = | интензитет = | домет = | одлика = | оператор = | наследство = | сигнал_за_магла = | ракон = | модул = }} </syntaxhighlight> == TemplateData == <templatedata> { "params": { "име": { "label": "Име", "description": "Име на светилникот", "type": "string" }, "слика": { "label": "Слика", "description": "Име на датотеката на сликата", "type": "wiki-file-name" }, "опис": { "label": "Опис", "description": "Опис на сликата", "type": "string" }, "местоположба": { "label": "Местоположба", "description": "Локација на светилникот", "type": "string" }, "координати": { "label": "Координати", "description": "Географски координати", "type": "string" }, "година_на_изградба": { "label": "Година на изградба", "description": "Година кога е изграден објектот", "type": "string" }, "година_на_осветлување": { "label": "Година на осветлување", "description": "Година кога е пуштен во работа", "type": "string" }, "автоматизиран": { "label": "Автоматизиран", "description": "Дали и кога е автоматизиран", "type": "string" }, "деактивиран": { "label": "Деактивиран", "description": "Година на престанок со работа", "type": "string" }, "основа": { "label": "Основа", "description": "Тип на основа/темел", "type": "string" }, "материјал": { "label": "Материјал", "description": "Материјали користени за изградба", "type": "string" }, "висина": { "label": "Висина", "description": "Висина на кулата", "type": "string" }, "облик": { "label": "Облик", "description": "Облик на кулата", "type": "string" }, "ознаки": { "label": "Ознаки", "description": "Бои и ознаки на кулата", "type": "string" }, "енергија": { "label": "Извор на енергија", "description": "Извор на електрична енергија", "type": "string" }, "фокусна_висина": { "label": "Фокусна висина", "description": "Висина на изворот на светлина над морето", "type": "string" }, "извор_на_светлина": { "label": "Извор на светлина", "description": "Тип на сијалица или извор", "type": "string" }, "леќа": { "label": "Леќа", "description": "Тип на оптичка леќа", "type": "string" }, "интензитет": { "label": "Интензитет", "description": "Интензитет на светлината", "type": "string" }, "домет": { "label": "Домет", "description": "Видливост на светлината", "type": "string" }, "одлика": { "label": "Одлика", "description": "Светлосен карактер (блескање)", "type": "string" }, "оператор": { "label": "Оператор", "description": "Надлежна институција", "type": "string" }, "наследство": { "label": "Наследство", "description": "Статус на заштитено добро", "type": "string" }, "сигнал_за_магла": { "label": "Сигнал за магла", "description": "Тип на звучен сигнал", "type": "string" }, "ракон": { "label": "Ракон", "description": "Дали поседува ракон", "type": "string" }, "модул": { "label": "Модул", "description": "Дополнителни вгнездени инфокутии", "type": "string" } }, "format": "block" } </templatedata> [[Категорија:Предлошки за инфокутии]] [[Категорија:Инфокутии за градби]] avhd41qi6jk5hfo4ye7gz28syf19l1a 5581527 5581526 2026-06-23T14:24:18Z Andrew012p 85224 5581527 wikitext text/x-wiki {{Потстраница за документација}} Оваа инфокутија се користи за прикажување на основни информации за светилници. Предлошката поддржува автоматско повлекување на податоци од Википодатоци преку параметарот `qid`. == Употреба == <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow: auto; white-space: pre;"> {{Инфокутија Светилник | име = | слика = | опис = | местоположба = | координати = | година_на_изградба = | година_на_осветлување = | автоматизиран = | деактивиран = | основа = | материјал = | висина = | облик = | ознаки = | енергија = | фокусна_висина = | извор_на_светлина = | леќа = | интензитет = | домет = | одлика = | оператор = | наследство = | сигнал_за_магла = | ракон = | модул = }} </syntaxhighlight> == TemplateData == <templatedata> { "description": "Инфокутија за поеми.", "params": { "име": { "label": "Име", "description": "Име на светилникот", "type": "string" }, "слика": { "label": "Слика", "description": "Име на датотеката на сликата", "type": "wiki-file-name" }, "опис": { "label": "Опис", "description": "Опис на сликата", "type": "string" }, "местоположба": { "label": "Местоположба", "description": "Локација на светилникот", "type": "string" }, "координати": { "label": "Координати", "description": "Географски координати", "type": "string" }, "година_на_изградба": { "label": "Година на изградба", "description": "Година кога е изграден објектот", "type": "string" }, "година_на_осветлување": { "label": "Година на осветлување", "description": "Година кога е пуштен во работа", "type": "string" }, "автоматизиран": { "label": "Автоматизиран", "description": "Дали и кога е автоматизиран", "type": "string" }, "деактивиран": { "label": "Деактивиран", "description": "Година на престанок со работа", "type": "string" }, "основа": { "label": "Основа", "description": "Тип на основа/темел", "type": "string" }, "материјал": { "label": "Материјал", "description": "Материјали користени за изградба", "type": "string" }, "висина": { "label": "Висина", "description": "Висина на кулата", "type": "string" }, "облик": { "label": "Облик", "description": "Облик на кулата", "type": "string" }, "ознаки": { "label": "Ознаки", "description": "Бои и ознаки на кулата", "type": "string" }, "енергија": { "label": "Извор на енергија", "description": "Извор на електрична енергија", "type": "string" }, "фокусна_висина": { "label": "Фокусна висина", "description": "Висина на изворот на светлина над морето", "type": "string" }, "извор_на_светлина": { "label": "Извор на светлина", "description": "Тип на сијалица или извор", "type": "string" }, "леќа": { "label": "Леќа", "description": "Тип на оптичка леќа", "type": "string" }, "интензитет": { "label": "Интензитет", "description": "Интензитет на светлината", "type": "string" }, "домет": { "label": "Домет", "description": "Видливост на светлината", "type": "string" }, "одлика": { "label": "Одлика", "description": "Светлосен карактер (блескање)", "type": "string" }, "оператор": { "label": "Оператор", "description": "Надлежна институција", "type": "string" }, "наследство": { "label": "Наследство", "description": "Статус на заштитено добро", "type": "string" }, "сигнал_за_магла": { "label": "Сигнал за магла", "description": "Тип на звучен сигнал", "type": "string" }, "ракон": { "label": "Ракон", "description": "Дали поседува ракон", "type": "string" }, "модул": { "label": "Модул", "description": "Дополнителни вгнездени инфокутии", "type": "string" } }, "format": "block" } </templatedata> [[Категорија:Предлошки за инфокутии]] [[Категорија:Инфокутии за градби]] 4gfb4bcr9zy4o6chzpgt70l9vn4p4u8 5581528 5581527 2026-06-23T14:24:32Z Andrew012p 85224 5581528 wikitext text/x-wiki {{Потстраница за документација}} Оваа инфокутија се користи за прикажување на основни информации за светилници. Предлошката поддржува автоматско повлекување на податоци од Википодатоци преку параметарот `qid`. == Употреба == <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow: auto; white-space: pre;"> {{Инфокутија Светилник | име = | слика = | опис = | местоположба = | координати = | година_на_изградба = | година_на_осветлување = | автоматизиран = | деактивиран = | основа = | материјал = | висина = | облик = | ознаки = | енергија = | фокусна_висина = | извор_на_светлина = | леќа = | интензитет = | домет = | одлика = | оператор = | наследство = | сигнал_за_магла = | ракон = | модул = }} </syntaxhighlight> == TemplateData == <templatedata> { "description": "Инфокутија за светилници.", "params": { "име": { "label": "Име", "description": "Име на светилникот", "type": "string" }, "слика": { "label": "Слика", "description": "Име на датотеката на сликата", "type": "wiki-file-name" }, "опис": { "label": "Опис", "description": "Опис на сликата", "type": "string" }, "местоположба": { "label": "Местоположба", "description": "Локација на светилникот", "type": "string" }, "координати": { "label": "Координати", "description": "Географски координати", "type": "string" }, "година_на_изградба": { "label": "Година на изградба", "description": "Година кога е изграден објектот", "type": "string" }, "година_на_осветлување": { "label": "Година на осветлување", "description": "Година кога е пуштен во работа", "type": "string" }, "автоматизиран": { "label": "Автоматизиран", "description": "Дали и кога е автоматизиран", "type": "string" }, "деактивиран": { "label": "Деактивиран", "description": "Година на престанок со работа", "type": "string" }, "основа": { "label": "Основа", "description": "Тип на основа/темел", "type": "string" }, "материјал": { "label": "Материјал", "description": "Материјали користени за изградба", "type": "string" }, "висина": { "label": "Висина", "description": "Висина на кулата", "type": "string" }, "облик": { "label": "Облик", "description": "Облик на кулата", "type": "string" }, "ознаки": { "label": "Ознаки", "description": "Бои и ознаки на кулата", "type": "string" }, "енергија": { "label": "Извор на енергија", "description": "Извор на електрична енергија", "type": "string" }, "фокусна_висина": { "label": "Фокусна висина", "description": "Висина на изворот на светлина над морето", "type": "string" }, "извор_на_светлина": { "label": "Извор на светлина", "description": "Тип на сијалица или извор", "type": "string" }, "леќа": { "label": "Леќа", "description": "Тип на оптичка леќа", "type": "string" }, "интензитет": { "label": "Интензитет", "description": "Интензитет на светлината", "type": "string" }, "домет": { "label": "Домет", "description": "Видливост на светлината", "type": "string" }, "одлика": { "label": "Одлика", "description": "Светлосен карактер (блескање)", "type": "string" }, "оператор": { "label": "Оператор", "description": "Надлежна институција", "type": "string" }, "наследство": { "label": "Наследство", "description": "Статус на заштитено добро", "type": "string" }, "сигнал_за_магла": { "label": "Сигнал за магла", "description": "Тип на звучен сигнал", "type": "string" }, "ракон": { "label": "Ракон", "description": "Дали поседува ракон", "type": "string" }, "модул": { "label": "Модул", "description": "Дополнителни вгнездени инфокутии", "type": "string" } }, "format": "block" } </templatedata> [[Категорија:Предлошки за инфокутии]] [[Категорија:Инфокутии за градби]] tlirstx71us7ozlecfswyo2yizsf1vk 5581529 5581528 2026-06-23T14:26:44Z Andrew012p 85224 5581529 wikitext text/x-wiki {{Потстраница за документација}} Оваа инфокутија се користи за прикажување на основни информации за светилници. Предлошката поддржува автоматско повлекување на податоци од Википодатоци преку параметарот `qid`. == Употреба == <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow: auto; white-space: pre;"> {{Инфокутија Светилник | име = | слика = | опис = | местоположба = | координати = | година_на_изградба = | година_на_осветлување = | автоматизиран = | деактивиран = | основа = | материјал = | висина = | облик = | ознаки = | енергија = | фокусна_висина = | извор_на_светлина = | леќа = | интензитет = | домет = | одлика = | оператор = | наследство = | сигнал_за_магла = | ракон = | модул = }} </syntaxhighlight> == TemplateData == <templatedata> { "description": "Инфокутија за светилници.", "params": { "име": { "label": "Име", "description": "Име на светилникот", "type": "string" }, "слика": { "label": "Слика", "description": "Име на датотеката на сликата", "type": "wiki-file-name" }, "опис": { "label": "Опис", "description": "Опис на сликата", "type": "string" }, "местоположба": { "label": "Местоположба", "description": "Локација на светилникот", "type": "string" }, "координати": { "label": "Координати", "description": "Географски координати", "type": "string" }, "година_на_изградба": { "label": "Година на изградба", "description": "Година кога е изграден објектот", "type": "string" }, "година_на_осветлување": { "label": "Година на осветлување", "description": "Година кога е пуштен во работа", "type": "string" }, "автоматизиран": { "label": "Автоматизиран", "description": "Дали и кога е автоматизиран", "type": "string" }, "деактивиран": { "label": "Деактивиран", "description": "Година на престанок со работа", "type": "string" }, "основа": { "label": "Основа", "description": "Тип на основа/темел", "type": "string" }, "материјал": { "label": "Материјал", "description": "Материјали користени за изградба", "type": "string" }, "висина": { "label": "Висина", "description": "Висина на кулата", "type": "string" }, "облик": { "label": "Облик", "description": "Облик на кулата", "type": "string" }, "ознаки": { "label": "Ознаки", "description": "Бои и ознаки на кулата", "type": "string" }, "енергија": { "label": "Извор на енергија", "description": "Извор на електрична енергија", "type": "string" }, "фокусна_висина": { "label": "Фокусна висина", "description": "Висина на изворот на светлина над морето", "type": "string" }, "извор_на_светлина": { "label": "Извор на светлина", "description": "Тип на сијалица или извор", "type": "string" }, "леќа": { "label": "Леќа", "description": "Тип на оптичка леќа", "type": "string" }, "интензитет": { "label": "Интензитет", "description": "Интензитет на светлината", "type": "string" }, "домет": { "label": "Домет", "description": "Видливост на светлината", "type": "string" }, "одлика": { "label": "Одлика", "description": "Светлосен карактер (блескање)", "type": "string" }, "оператор": { "label": "Оператор", "description": "Надлежна институција", "type": "string" }, "наследство": { "label": "Наследство", "description": "Статус на заштитено добро", "type": "string" }, "сигнал_за_магла": { "label": "Сигнал за магла", "description": "Тип на звучен сигнал", "type": "string" }, "ракон": { "label": "Ракон", "description": "Дали поседува ракон", "type": "string" }, "модул": { "label": "Модул", "description": "Дополнителни вгнездени инфокутии", "type": "string" } }, "format": "block" } </templatedata> [[Категорија:Предлошки за инфокутии]] [[Категорија:Инфокутии за згради и градби]] q5pyv59jug5j9ko58k374lzamq91euc 5581530 5581529 2026-06-23T14:30:26Z Andrew012p 85224 5581530 wikitext text/x-wiki {{Потстраница за документација}} Оваа инфокутија се користи за прикажување на основни информации за светилници. Предлошката поддржува автоматско повлекување на податоци од Википодатоци преку параметарот `qid`. == Употреба == <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow: auto; white-space: pre;"> {{Инфокутија Светилник | име = | слика = | опис = | местоположба = | координати = | година_на_изградба = | година_на_осветлување = | автоматизиран = | деактивиран = | основа = | материјал = | висина = | облик = | ознаки = | енергија = | фокусна_висина = | извор_на_светлина = | леќа = | интензитет = | домет = | одлика = | оператор = | наследство = | сигнал_за_магла = | ракон = | модул = }} </syntaxhighlight> == TemplateData == <templatedata> { "description": "Инфокутија за светилници.", "params": { "име": { "label": "Име", "description": "Име на светилникот.", "type": "string" }, "слика": { "label": "Слика", "description": "Име на податотеката на сликата.", "type": "wiki-file-name" }, "опис": { "label": "Опис", "description": "Опис на сликата.", "type": "string" }, "местоположба": { "label": "Местоположба", "description": "Местоположба на светилникот.", "type": "string" }, "координати": { "label": "Координати", "description": "Географски координати.", "type": "string" }, "година_на_изградба": { "label": "Година на изградба", "description": "Година кога е изграден објектот.", "type": "string" }, "година_на_осветлување": { "label": "Година на осветлување", "description": "Година кога е пуштен во работа.", "type": "string" }, "автоматизиран": { "label": "Автоматизиран", "description": "Дали и кога е автоматизиран.", "type": "string" }, "деактивиран": { "label": "Деактивиран", "description": "Година на престанок со работа.", "type": "string" }, "основа": { "label": "Основа", "description": "Тип на основа/темел.", "type": "string" }, "материјал": { "label": "Материјал", "description": "Материјали користени за изградба.", "type": "string" }, "висина": { "label": "Висина", "description": "Висина на кулата.", "type": "string" }, "облик": { "label": "Облик", "description": "Облик на кулата.", "type": "string" }, "ознаки": { "label": "Ознаки", "description": "Бои и ознаки на кулата.", "type": "string" }, "енергија": { "label": "Извор на енергија", "description": "Извор на електрична енергија.", "type": "string" }, "фокусна_висина": { "label": "Фокусна висина", "description": "Висина на изворот на светлина над морето.", "type": "string" }, "извор_на_светлина": { "label": "Извор на светлина", "description": "Тип на сијалица или извор.", "type": "string" }, "леќа": { "label": "Леќа", "description": "Тип на оптичка леќа.", "type": "string" }, "интензитет": { "label": "Интензитет", "description": "Интензитет на светлината.", "type": "string" }, "домет": { "label": "Домет", "description": "Видливост на светлината.", "type": "string" }, "одлика": { "label": "Одлика", "description": "Светлосен карактер (блескање).", "type": "string" }, "оператор": { "label": "Оператор", "description": "Надлежна институција.", "type": "string" }, "наследство": { "label": "Наследство", "description": "Статус на заштитено добро.", "type": "string" }, "сигнал_за_магла": { "label": "Сигнал за магла", "description": "Тип на звучен сигнал.", "type": "string" }, "ракон": { "label": "Ракон", "description": "Дали поседува ракон.", "type": "string" }, "модул": { "label": "Модул", "description": "Дополнителни вгнездени инфокутии.", "type": "string" } }, "format": "block" } </templatedata> [[Категорија:Предлошки за инфокутии]] [[Категорија:Инфокутии за згради и градби]] ipppyjmtgs2op69s4zeo61tpxhjj74g 5581531 5581530 2026-06-23T14:31:11Z Andrew012p 85224 5581531 wikitext text/x-wiki {{Потстраница за документација}} Оваа инфокутија се користи за прикажување на основни информации за светилници. Предлошката поддржува автоматско повлекување на податоци од Википодатоци преку параметарот `qid`. == Употреба == Поддржува само македонски параметри. <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow: auto; white-space: pre;"> {{Инфокутија Светилник | име = | слика = | опис = | местоположба = | координати = | година_на_изградба = | година_на_осветлување = | автоматизиран = | деактивиран = | основа = | материјал = | висина = | облик = | ознаки = | енергија = | фокусна_висина = | извор_на_светлина = | леќа = | интензитет = | домет = | одлика = | оператор = | наследство = | сигнал_за_магла = | ракон = | модул = }} </syntaxhighlight> == TemplateData == <templatedata> { "description": "Инфокутија за светилници.", "params": { "име": { "label": "Име", "description": "Име на светилникот.", "type": "string" }, "слика": { "label": "Слика", "description": "Име на податотеката на сликата.", "type": "wiki-file-name" }, "опис": { "label": "Опис", "description": "Опис на сликата.", "type": "string" }, "местоположба": { "label": "Местоположба", "description": "Местоположба на светилникот.", "type": "string" }, "координати": { "label": "Координати", "description": "Географски координати.", "type": "string" }, "година_на_изградба": { "label": "Година на изградба", "description": "Година кога е изграден објектот.", "type": "string" }, "година_на_осветлување": { "label": "Година на осветлување", "description": "Година кога е пуштен во работа.", "type": "string" }, "автоматизиран": { "label": "Автоматизиран", "description": "Дали и кога е автоматизиран.", "type": "string" }, "деактивиран": { "label": "Деактивиран", "description": "Година на престанок со работа.", "type": "string" }, "основа": { "label": "Основа", "description": "Тип на основа/темел.", "type": "string" }, "материјал": { "label": "Материјал", "description": "Материјали користени за изградба.", "type": "string" }, "висина": { "label": "Висина", "description": "Висина на кулата.", "type": "string" }, "облик": { "label": "Облик", "description": "Облик на кулата.", "type": "string" }, "ознаки": { "label": "Ознаки", "description": "Бои и ознаки на кулата.", "type": "string" }, "енергија": { "label": "Извор на енергија", "description": "Извор на електрична енергија.", "type": "string" }, "фокусна_висина": { "label": "Фокусна висина", "description": "Висина на изворот на светлина над морето.", "type": "string" }, "извор_на_светлина": { "label": "Извор на светлина", "description": "Тип на сијалица или извор.", "type": "string" }, "леќа": { "label": "Леќа", "description": "Тип на оптичка леќа.", "type": "string" }, "интензитет": { "label": "Интензитет", "description": "Интензитет на светлината.", "type": "string" }, "домет": { "label": "Домет", "description": "Видливост на светлината.", "type": "string" }, "одлика": { "label": "Одлика", "description": "Светлосен карактер (блескање).", "type": "string" }, "оператор": { "label": "Оператор", "description": "Надлежна институција.", "type": "string" }, "наследство": { "label": "Наследство", "description": "Статус на заштитено добро.", "type": "string" }, "сигнал_за_магла": { "label": "Сигнал за магла", "description": "Тип на звучен сигнал.", "type": "string" }, "ракон": { "label": "Ракон", "description": "Дали поседува ракон.", "type": "string" }, "модул": { "label": "Модул", "description": "Дополнителни вгнездени инфокутии.", "type": "string" } }, "format": "block" } </templatedata> [[Категорија:Предлошки за инфокутии]] [[Категорија:Инфокутии за згради и градби]] lv2zy9exwk0cksmazzv60sdb1o1fdop 0 1398155 5581532 2026-06-23T14:40:47Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: {{Инфокутија Светилник | слика = Boston Light.jpg | местоположба = [[Литл Брустер Ајленд]], [[Бостон]], Масачусетс | координати = {{coord|42.32794|-70.8901|format=dms|region:US-MA_type:landmark|display=inline,title}} | година_на_изградба = 1716 | година_на_осветлување = 1783 (сегашн... 5581532 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Светилник | слика = Boston Light.jpg | местоположба = [[Литл Брустер Ајленд]], [[Бостон]], Масачусетс | координати = {{coord|42.32794|-70.8901|format=dms|region:US-MA_type:landmark|display=inline,title}} | година_на_изградба = 1716 | година_на_осветлување = 1783 (сегашна кула) | автоматизиран = 1998 | деактивиран = 1776–1783 (за време на Американската револуција) | основа = Гранитна карпа | материјал = Ѕидарија, кршен камен со внатрешна облога од тули | облик = Конусен | ознаки = Бела боја со пет челични појаси и црни рабови | висина = {{convert|89|ft}} | фокусна_висина = {{convert|102|ft}} | леќа = Лоени свеќи (1716), 2-ри ред [[Френелова леќа]] (тековна) | интензитет = 1.800.000 свеќи | домет = {{convert|27|nmi}} | одлика = Блескаво бело светло на секои 10 секунди | сигнал_за_магла = ТРУБА: 1 на секои 30 сек. | модул = {{Infobox NRHP | embed = yes | name = Boston Light | nrhp_type = nhl | added = 15 октомври 1966 | area = {{convert|3.5|acre}} | refnum = 66000133 }} }} '''Бостонски светилник''' ({{Langx|en|Boston Light}}) — [[светилник]] сместен на островот [[Литл Брустер Ајленд]] во надворешното пристаниште на [[Бостон]], [[Масачусетс]].<ref name="hln">{{cite web|url=http://www.cr.nps.gov/MARITIME/nhl/boston.htm|title=National Historic Landmark nomination for Boston Light|publisher=National Park Service|archive-url=https://web.archive.org/web/20060614191446/http://www.cr.nps.gov/maritime/nhl/boston.htm|archive-date=June 14, 2006|access-date=June 18, 2006|url-status=dead}}</ref><ref name="youtube">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=UjdlHhnMgT4|title=Boston Lighthouse – by Light Keeper Sally Snowman|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/UjdlHhnMgT4|archive-date=2021-12-21|url-status=live|website=[[YouTube]]}}{{cbignore}}</ref> Првиот светилник на ова место бил изграден во 1716 г. и бил првиот светилник изграден на територијата на денешните [[Соединети Американски Држави]]. За време на [[Американската револуција]], првичниот светилник бил заземен од [[Британци|британските]] сили, а во два наврата бил напаѓан и запален од американските сили. Кога британските сили се повлекувале во 1776 г., тие ја разнеле кулата и целосно ја уништиле. Светилникот бил повторно изграден во 1783 г., со иста висина од 23 м како и оригиналната кула. Во 1856 г., тој бил подигнат на денешната висина од 30 м, а била додадена нова просторија за фенерот, заедно со 12-страна [[Френелова леќа]] од втор ред. Тој е втор најстар активен светилник во САД (по светилникот [[Сенди Хук]] во [[Њу Џерси]]) и е единствениот светилник што сѐ уште е активно опслужуван од Крајбрежна стража на САД, и покрај тоа што е автоматизиран во 1998 г. Градбата е прогласена за Национална историска знаменитост во 1964 г. == Историја == [[Податотека:Boston Light ppmsca.09357.jpg|мини|лево|Илустрација од 1729 г. на која се гледа сигналниот топ во заднина]] [[Податотека:Karl Bodmer Travels in America (1).jpg|мини|лево|„Бостонски светилник“ (''Leuchtthurm von Boston''; ''Phare de Boston'') од [[Карл Бодмер]], 1839 г.]] Првиот светилник во [[Америка]] бил поставен на островот [[Литл Брустер Ајленд]] во Бостонскиот Залив и првпат бил запален на 14 септември 1716 г. Одржувањето на светлото се финансирало преку данок на тонажа од 1 пени по тон за сите пловни објекти, освен за крајбрежните, кои влегувале или излегувале од пристаништето во [[Бостон]]. Првиот чувар, [[Џорџ Вортилајк]], со плата од 50 фунти годишно, исто така служел и како пилот за бродовите што влегувале во пристаништето. Во 1718 г., тој, неговата сопруга и ќерката, заедно со уште двајца мажи, се удавиле кога чамецот на светилникот се превртел додека се враќале на островот од Бостон. Младиот [[Бенџамин Френклин]], тогаш печатар во Бостон, напишал балада за овој настан насловена како „Трагедија на светилникот“ и ја продавал по улиците на Бостон. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|Boston Light}} * [http://unitedstateslighthouses.com/explore-us-lighthouses/east-coast-region/33-boston-light.html Boston Light - United States Lighthouses] * [https://web.archive.org/web/20060826134802/http://www.bostonislands.org/isle_littlebrewster.html Little Brewster Island web page], with visitor information. s6f92ebn94gpn0axyxr1faobcvb0d79 5581534 5581532 2026-06-23T14:42:36Z Andrew012p 85224 5581534 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Светилник | слика = Boston Light.jpg | местоположба = [[Литл Брустер Ајленд]], [[Бостон]], Масачусетс | координати = {{coord|42.32794|-70.8901|format=dms|region:US-MA_type:landmark|display=inline,title}} | година_на_изградба = 1716 | година_на_осветлување = 1783 (сегашна кула) | автоматизиран = 1998 | деактивиран = 1776–1783 (за време на Американската револуција) | основа = Гранитна карпа | материјал = Ѕидарија, кршен камен со внатрешна облога од тули | облик = Конусен | ознаки = Бела боја со пет челични појаси и црни рабови | висина = {{convert|89|ft}} | фокусна_висина = {{convert|102|ft}} | леќа = Лоени свеќи (1716), 2-ри ред [[Френелова леќа]] (тековна) | интензитет = 1.800.000 свеќи | домет = 50 км | одлика = Блескаво бело светло на секои 10 секунди | сигнал_за_магла = ТРУБА: 1 на секои 30 сек. | модул = {{Infobox NRHP | embed = yes | name = Boston Light | nrhp_type = nhl | added = 15 октомври 1966 | area = {{convert|3.5|acre}} | refnum = 66000133 }} }} '''Бостонски светилник''' ({{Langx|en|Boston Light}}) — [[светилник]] сместен на островот [[Литл Брустер Ајленд]] во надворешното пристаниште на [[Бостон]], [[Масачусетс]].<ref name="hln">{{cite web|url=http://www.cr.nps.gov/MARITIME/nhl/boston.htm|title=National Historic Landmark nomination for Boston Light|publisher=National Park Service|archive-url=https://web.archive.org/web/20060614191446/http://www.cr.nps.gov/maritime/nhl/boston.htm|archive-date=June 14, 2006|access-date=June 18, 2006|url-status=dead}}</ref><ref name="youtube">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=UjdlHhnMgT4|title=Boston Lighthouse – by Light Keeper Sally Snowman|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/UjdlHhnMgT4|archive-date=2021-12-21|url-status=live|website=[[YouTube]]}}{{cbignore}}</ref> Првиот светилник на ова место бил изграден во 1716 г. и бил првиот светилник изграден на територијата на денешните [[Соединети Американски Држави]]. За време на [[Американската револуција]], првичниот светилник бил заземен од [[Британци|британските]] сили, а во два наврата бил напаѓан и запален од американските сили. Кога британските сили се повлекувале во 1776 г., тие ја разнеле кулата и целосно ја уништиле. Светилникот бил повторно изграден во 1783 г., со иста висина од 23 м како и оригиналната кула. Во 1856 г., тој бил подигнат на денешната висина од 30 м, а била додадена нова просторија за фенерот, заедно со 12-страна [[Френелова леќа]] од втор ред. Тој е втор најстар активен светилник во САД (по светилникот [[Сенди Хук]] во [[Њу Џерси]]) и е единствениот светилник што сѐ уште е активно опслужуван од Крајбрежна стража на САД, и покрај тоа што е автоматизиран во 1998 г. Градбата е прогласена за Национална историска знаменитост во 1964 г. == Историја == [[Податотека:Boston Light ppmsca.09357.jpg|мини|лево|Илустрација од 1729 г. на која се гледа сигналниот топ во заднина]] [[Податотека:Karl Bodmer Travels in America (1).jpg|мини|лево|„Бостонски светилник“ (''Leuchtthurm von Boston''; ''Phare de Boston'') од [[Карл Бодмер]], 1839 г.]] Првиот светилник во [[Америка]] бил поставен на островот [[Литл Брустер Ајленд]] во Бостонскиот Залив и првпат бил запален на 14 септември 1716 г. Одржувањето на светлото се финансирало преку данок на тонажа од 1 пени по тон за сите пловни објекти, освен за крајбрежните, кои влегувале или излегувале од пристаништето во [[Бостон]]. Првиот чувар, [[Џорџ Вортилајк]], со плата од 50 фунти годишно, исто така служел и како пилот за бродовите што влегувале во пристаништето. Во 1718 г., тој, неговата сопруга и ќерката, заедно со уште двајца мажи, се удавиле кога чамецот на светилникот се превртел додека се враќале на островот од Бостон. Младиот [[Бенџамин Френклин]], тогаш печатар во Бостон, напишал балада за овој настан насловена како „Трагедија на светилникот“ и ја продавал по улиците на Бостон. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|Boston Light}} * [http://unitedstateslighthouses.com/explore-us-lighthouses/east-coast-region/33-boston-light.html Boston Light - United States Lighthouses] * [https://web.archive.org/web/20060826134802/http://www.bostonislands.org/isle_littlebrewster.html Little Brewster Island web page], with visitor information. h5yhgcdq75rjgsyb41rswnop47bxkfr 5581535 5581534 2026-06-23T14:45:20Z Andrew012p 85224 5581535 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Светилник | слика = Boston Light.jpg | местоположба = [[Литл Брустер Ајленд]], [[Бостон]], Масачусетс | координати = {{coord|42.32794|-70.8901|format=dms|region:US-MA_type:landmark|display=inline,title}} | година_на_изградба = 1716 г. | година_на_осветлување = 1783 г. (сегашна кула) | автоматизиран = 1998 г. | деактивиран = 1776 — 1783 (за време на Американската револуција) | основа = гранитна карпа | материјал = ѕидарија, кршен камен со внатрешна облога од тули | облик = конусен | ознаки = Бела боја со пет челични појаси и црни рабови | висина = 27 м | фокусна_висина = 31 м | леќа = лоени свеќи (1716), 2-ри ред [[Френелова леќа]] (тековна) | интензитет = 1.800.000 свеќи | домет = 50 км | одлика = блескаво бело светло на секои 10 секунди | сигнал_за_магла = ТРУБА: 1 на секои 30 сек. | модул = {{Infobox NRHP | embed = yes | name = Boston Light | nrhp_type = nhl | added = 15 октомври 1966 | area = 3,5 хектари | refnum = 66000133 }} }} '''Бостонски светилник''' ({{Langx|en|Boston Light}}) — [[светилник]] сместен на островот [[Литл Брустер Ајленд]] во надворешното пристаниште на [[Бостон]], [[Масачусетс]].<ref name="hln">{{cite web|url=http://www.cr.nps.gov/MARITIME/nhl/boston.htm|title=National Historic Landmark nomination for Boston Light|publisher=National Park Service|archive-url=https://web.archive.org/web/20060614191446/http://www.cr.nps.gov/maritime/nhl/boston.htm|archive-date=June 14, 2006|access-date=June 18, 2006|url-status=dead}}</ref><ref name="youtube">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=UjdlHhnMgT4|title=Boston Lighthouse – by Light Keeper Sally Snowman|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/UjdlHhnMgT4|archive-date=2021-12-21|url-status=live|website=[[YouTube]]}}{{cbignore}}</ref> Првиот светилник на ова место бил изграден во 1716 г. и бил првиот светилник изграден на територијата на денешните [[Соединети Американски Држави]]. За време на [[Американската револуција]], првичниот светилник бил заземен од [[Британци|британските]] сили, а во два наврата бил напаѓан и запален од американските сили. Кога британските сили се повлекувале во 1776 г., тие ја разнеле кулата и целосно ја уништиле. Светилникот бил повторно изграден во 1783 г., со иста висина од 23 м како и оригиналната кула. Во 1856 г., тој бил подигнат на денешната висина од 30 м, а била додадена нова просторија за фенерот, заедно со 12-страна [[Френелова леќа]] од втор ред. Тој е втор најстар активен светилник во САД (по светилникот [[Сенди Хук]] во [[Њу Џерси]]) и е единствениот светилник што сѐ уште е активно опслужуван од Крајбрежна стража на САД, и покрај тоа што е автоматизиран во 1998 г. Градбата е прогласена за Национална историска знаменитост во 1964 г. == Историја == [[Податотека:Boston Light ppmsca.09357.jpg|мини|лево|Илустрација од 1729 г. на која се гледа сигналниот топ во заднина]] [[Податотека:Karl Bodmer Travels in America (1).jpg|мини|лево|„Бостонски светилник“ (''Leuchtthurm von Boston''; ''Phare de Boston'') од [[Карл Бодмер]], 1839 г.]] Првиот светилник во [[Америка]] бил поставен на островот [[Литл Брустер Ајленд]] во Бостонскиот Залив и првпат бил запален на 14 септември 1716 г. Одржувањето на светлото се финансирало преку данок на тонажа од 1 пени по тон за сите пловни објекти, освен за крајбрежните, кои влегувале или излегувале од пристаништето во [[Бостон]]. Првиот чувар, [[Џорџ Вортилајк]], со плата од 50 фунти годишно, исто така служел и како пилот за бродовите што влегувале во пристаништето. Во 1718 г., тој, неговата сопруга и ќерката, заедно со уште двајца мажи, се удавиле кога чамецот на светилникот се превртел додека се враќале на островот од Бостон. Младиот [[Бенџамин Френклин]], тогаш печатар во Бостон, напишал балада за овој настан насловена како „Трагедија на светилникот“ и ја продавал по улиците на Бостон. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|Boston Light}} * [http://unitedstateslighthouses.com/explore-us-lighthouses/east-coast-region/33-boston-light.html Boston Light - United States Lighthouses] * [https://web.archive.org/web/20060826134802/http://www.bostonislands.org/isle_littlebrewster.html Little Brewster Island web page], with visitor information. 9531julwd34j7colgyl4qqhocondad0 1 1398156 5581533 2026-06-23T14:41:00Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: {{СЗР}} 5581533 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1398157 5581545 2026-06-23T15:56:39Z P.Nedelkovski 47736 P.Nedelkovski ја премести страницата [[1999 во книжевноста]] на [[Книжевноста во 1999 година]]: усогласување на називот 5581545 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Книжевноста во 1999 година]] 876emyrob7trikdpgz97b13ndkwji4b 5581548 5581545 2026-06-23T15:57:38Z P.Nedelkovski 47736 Создадено со преведување на одделот „Births“ од страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1359841593|1999 in literature]]“ 5581548 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Книжевноста во 1999 година]] == Родени == * [[9 јануари]] - [[Ива Дамјановски]], македонска пијанистка, композиторка и поетеса. * [[13 октомври]] – Фарида Абике-Ијимиде, нигериско-британска авторка и колумнистка * [[11 јануари]] ** [[Симон Дракул]], истакнат македонски раскажувач, романсиер, драматург и сценарист (роден во 1930) ** [[Наоми Мичисон]], шкотска романсиерка и поетеса (родена во [[1897 во книжевноста|1897]])<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=vXj3DwAAQBAJ&pg=PT16|title=The Burning Glass: The Life of Naomi Mitchison|last=Jenni Calder|date=13 June 2019|publisher=Sandstone Press Ltd|isbn=978-1-912240-67-8|page=16}}</ref> * [[16 јануари]] – Дејди Рајландс (Џорџ Рајландс), англиски шекспиров научник (роден во [[1902 во книжевноста|1902]]) * [[8 февруари]] – [[Ајрис Мердок]], романсиерка и филозофка родена во Ирска (родена во [[1919 во книжевноста|1919]])<ref>{{Наведена енциклопедија|location=Oxford}}</ref> * [[20 февруари]] – Сара Кејн, англиска драматург (самоубиство, родена во [[1971 во книжевноста|1971]]) * [[22 февруари]] – Вилијам Бронк, американски поет (роден во [[1918 во книжевноста|1918]]) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/1999/02/25/arts/william-m-bronk-81-a-poet-of-depth-and-haunting-vision.html?partner=rssnyt&emc=rss|title=William M. Bronk, 81, a Poet Of Depth and Haunting Vision|last=Peter Appleborne|date=25 February 1999|work=New York Times|accessdate=4 May 2023}}</ref> * [[24 февруари]] – Андре Дубус, американски писател на кратки раскази, есеист и автобиограф (роден во [[1936 во книжевноста|1936]])<ref name="Beatrice">{{Cite interview|access-date=2009-03-21|url=http://www.beatrice.com/interviews/dubus/|title=Andre Dubus III: "What I'm working on now, I can't think about anyone liking"}}</ref> * [[4 март]] ** Дел Клоуз, американски глумец, писател и учител (роден во [[1934 во книжевноста|1934]]) <ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/1999/03/16/arts/del-close-64-a-comedian-with-a-flair-for-improvisation.html|title=Del Close, 64, a Comedian With a Flair for Improvisation|last=Bruce Weber|date=March 16, 1999|work=[[The New York Times]]|access-date=2014-09-02}}</ref> ** Карел ван Хет Рев, холандски писател (роден во [[1921 во книжевноста|1921]]) * [[5 март]] – Џон Фигероа, јамајкански поет (роден во [[1920 во книжевноста|1920]]) * [[8 март]] – Адолфо Биој Касарес, аргентински автор (роден во [[1914 во книжевноста|1914]])<ref>{{Наведена книга|title=Encyclopedia of Literary Translation Into English: A-L. Kiribati|last=O. Classe|publisher=Fitzroy Dearborn Publishers|year=2000|page=153}}</ref> * [[13 март]] ** Ли Фолк, американски карикатурист, писател, театарски режисер и продуцент (роден во [[1911 во книжевноста|1911]]) <ref>{{Наведени вести|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-lee-falk-1081509.html|title=Obituary: Lee Falk|last=Gifford|first=Denis|date=19 March 1999|work=The Independent|access-date=15 February 2020|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220501/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-lee-falk-1081509.html|archive-date=2022-05-01|language=en}}</ref> ** Гарсон Канин, американски драматург и сценарист (роден во [[1912 во книжевноста|1912]] ) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/kanin-garson|title=KANIN, GARSON (1912–1999), U.S. playwright and director.|work=[[Jewish Virtual Library]]|accessdate=November 20, 2020}}</ref> * [[28 март]] – Џим Тарнер, американски уредник (роден во [[1945 во книжевноста|1945]]) * [[13 април]] – Кнут Хауге, норвешки романописец, драматург и писател за деца (роден во [[1911 во книжевноста|1911]]) <ref name="snl">{{Наведена енциклопедија|location=Oslo|access-date=26 February 2011}}</ref> * [[8 мај]] – Соман Хс, индонезиски романописец (роден во [[1904 во книжевноста|во 1904 година]] ) * [[10 мај]] – Шел Силверштајн, американска поетеса за деца (родена во [[1930 во книжевноста|1930]] ) <ref>{{Наведена книга|title=Shel Silverstein|last=Michael Gray Baughan|publisher=Facts On File, Incorporated|year=2013|isbn=978-1-4381-4936-3}}</ref> * [[27 мај]] – Алис Адамс, писателка на кратки раскази и романописец (родена во [[1926 во книжевноста|1926]] ) * [[14 јуни]] – Џ.Ф. Пауерс, американски писател (роден во [[1917 во книжевноста|1917 година]] ) * [[2 јули]] – Марио Пузо, американски писател (роден во [[1920 во книжевноста|1920]]) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/1999/07/03/movies/mario-puzo-author-who-made-the-godfather-a-world-addiction-is-dead-at-78.html|title=Mario Puzo, Author Who Made 'The Godfather' a World Addiction, Is Dead at 78|date=July 3, 1999|work=[[The New York Times]]}}</ref> * [[14 јули]] – Марија Бануш, романска поетеса и преведувачка (родена [[1914 во книжевноста|1914]] ) * [[25 септември]] – Марион Зимер Бредли, американска писателка (родена [[1930 во книжевноста|1930]]) <ref>{{Наведени вести|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-marion-zimmer-bradley-1123162.html|title=Obituary: Marion Zimmer Bradley|last=Adrian|first=Jack|date=30 September 1999|work=[[The Independent]]|access-date=2018-09-24|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220501/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-marion-zimmer-bradley-1123162.html|archive-date=2022-05-01|language=en-GB}}</ref> * [[3 октомври]] – Хајнц Г. Консалик, германски романописец (роден [[1921 во книжевноста|во 1921 година]] ) * [[19 октомври]] ** Пенелопе Мортимер, англиска романсиерка и биографка родена во Велс (родена [[1918 во книжевноста|1918 година]] ) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.findmypast.com/BirthsMarriagesDeaths.jsp|title=Deaths England and Wales 1984–2006|work=Findmypast.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20151104084417/http://www.findmypast.com/BirthsMarriagesDeaths.jsp|archive-date=4 November 2015|accessdate=11 June 2018}}</ref> ** [[Натали Сарот|Натали Саро]]<nowiki/>т, француска писателка и адвокатка родена во Русија (родена во [[1900 во книжевноста|1900]])<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=IdLLDwAAQBAJ|title=Nathalie Sarraute: A Life Between|last=Jefferson|first=Ann|date=2020-07-21|publisher=Princeton University Press|isbn=978-0-691-20192-4|language=en}}</ref> ** Е.Џ. Сковел, англиски поет (роден [[1907 во книжевноста|1907]])<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-e-j-scovell-1125270.html|title=Obituary: E.J. Scovell|last=John Mole|date=12 November 1999|work=Independent|url-access=subscription|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220501/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-e-j-scovell-1125270.html|archive-date=2022-05-01|accessdate=13 January 2021}}</ref> * [[11 ноември]] – Јакобо Тимерман, аргентински новинар и издавач роден во [[Советски Сојуз|Советскиот Сојуз]] (роден во [[1923 во книжевноста|1923]]) * [[18 ноември]] – [[Пол Боулс]], американски романописец (роден [[1910 во книжевноста|1910]])<ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/library/books/111999obit-p-bowles.html|title=Obituary for Paul Bowles|date=19 November 1999|work=The New York Times}}</ref> * [[2 декември]] – Мет Коен, канадски романописец (роден [[1942 во книжевноста|1942]]) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://sf-encyclopedia.com/entry/cohen_matt|title=SFE: Cohen, Matt|work=sf-encyclopedia.com|accessdate=12 January 2022}}</ref> * [[8 декември]] – Руперт Харт-Дејвис, англиски уредник и издавач (роден [[1907 во книжевноста|во 1907 година]]) * [[12 декември]] – Џозеф Хелер, американски романописец (роден во [[1923 во книжевноста|1923]])<ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/1999/12/14/books/joseph-heller-darkly-surreal-novelist-dies-at-76.html?ref=joseph_heller|title=Joseph Heller, Darkly Surreal Novelist, Dies at 76|last=Severo, Richard|date=December 14, 1999|work=The New York Times|access-date=June 15, 2010|last2=Mitgang, Herbert}}</ref> * ''непознат датум'' ** [[Владо Додовски]], македонски новинар, театарски критичар и писател. (роден во 1938) ** [[Ненад Џамбазов]], македонски поет за деца, сатиричар и хуморист. (роден во 1943) mzeihgi84a33zazw6nujbvniyqv1dtn 5581549 5581548 2026-06-23T15:59:09Z P.Nedelkovski 47736 Создадено со преведување на одделот „Deaths“ од страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1359841593|1999 in literature]]“ 5581549 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Книжевноста во 1999 година]] == Родени == * [[9 јануари]] - [[Ива Дамјановски]], македонска пијанистка, композиторка и поетеса. * [[13 октомври]] – Фарида Абике-Ијимиде, нигериско-британска авторка и колумнистка * [[11 јануари]] ** [[Симон Дракул]], истакнат македонски раскажувач, романсиер, драматург и сценарист (роден во 1930) ** [[Наоми Мичисон]], шкотска романсиерка и поетеса (родена во [[1897 во книжевноста|1897]])<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=vXj3DwAAQBAJ&pg=PT16|title=The Burning Glass: The Life of Naomi Mitchison|last=Jenni Calder|date=13 June 2019|publisher=Sandstone Press Ltd|isbn=978-1-912240-67-8|page=16}}</ref> * [[16 јануари]] – Дејди Рајландс (Џорџ Рајландс), англиски шекспиров научник (роден во [[1902 во книжевноста|1902]]) * [[8 февруари]] – [[Ајрис Мердок]], романсиерка и филозофка родена во Ирска (родена во [[1919 во книжевноста|1919]])<ref>{{Наведена енциклопедија|location=Oxford}}</ref> * [[20 февруари]] – Сара Кејн, англиска драматург (самоубиство, родена во [[1971 во книжевноста|1971]]) * [[22 февруари]] – Вилијам Бронк, американски поет (роден во [[1918 во книжевноста|1918]]) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/1999/02/25/arts/william-m-bronk-81-a-poet-of-depth-and-haunting-vision.html?partner=rssnyt&emc=rss|title=William M. Bronk, 81, a Poet Of Depth and Haunting Vision|last=Peter Appleborne|date=25 February 1999|work=New York Times|accessdate=4 May 2023}}</ref> * [[24 февруари]] – Андре Дубус, американски писател на кратки раскази, есеист и автобиограф (роден во [[1936 во книжевноста|1936]])<ref name="Beatrice">{{Cite interview|access-date=2009-03-21|url=http://www.beatrice.com/interviews/dubus/|title=Andre Dubus III: "What I'm working on now, I can't think about anyone liking"}}</ref> * [[4 март]] ** Дел Клоуз, американски глумец, писател и учител (роден во [[1934 во книжевноста|1934]]) <ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/1999/03/16/arts/del-close-64-a-comedian-with-a-flair-for-improvisation.html|title=Del Close, 64, a Comedian With a Flair for Improvisation|last=Bruce Weber|date=March 16, 1999|work=[[The New York Times]]|access-date=2014-09-02}}</ref> ** Карел ван Хет Рев, холандски писател (роден во [[1921 во книжевноста|1921]]) * [[5 март]] – Џон Фигероа, јамајкански поет (роден во [[1920 во книжевноста|1920]]) * [[8 март]] – Адолфо Биој Касарес, аргентински автор (роден во [[1914 во книжевноста|1914]])<ref>{{Наведена книга|title=Encyclopedia of Literary Translation Into English: A-L. Kiribati|last=O. Classe|publisher=Fitzroy Dearborn Publishers|year=2000|page=153}}</ref> * [[13 март]] ** Ли Фолк, американски карикатурист, писател, театарски режисер и продуцент (роден во [[1911 во книжевноста|1911]]) <ref>{{Наведени вести|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-lee-falk-1081509.html|title=Obituary: Lee Falk|last=Gifford|first=Denis|date=19 March 1999|work=The Independent|access-date=15 February 2020|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220501/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-lee-falk-1081509.html|archive-date=2022-05-01|language=en}}</ref> ** Гарсон Канин, американски драматург и сценарист (роден во [[1912 во книжевноста|1912]] ) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/kanin-garson|title=KANIN, GARSON (1912–1999), U.S. playwright and director.|work=[[Jewish Virtual Library]]|accessdate=November 20, 2020}}</ref> * [[28 март]] – Џим Тарнер, американски уредник (роден во [[1945 во книжевноста|1945]]) * [[13 април]] – Кнут Хауге, норвешки романописец, драматург и писател за деца (роден во [[1911 во книжевноста|1911]]) <ref name="snl">{{Наведена енциклопедија|location=Oslo|access-date=26 February 2011}}</ref> * [[8 мај]] – Соман Хс, индонезиски романописец (роден во [[1904 во книжевноста|во 1904 година]] ) * [[10 мај]] – Шел Силверштајн, американска поетеса за деца (родена во [[1930 во книжевноста|1930]] ) <ref>{{Наведена книга|title=Shel Silverstein|last=Michael Gray Baughan|publisher=Facts On File, Incorporated|year=2013|isbn=978-1-4381-4936-3}}</ref> * [[27 мај]] – Алис Адамс, писателка на кратки раскази и романописец (родена во [[1926 во книжевноста|1926]] ) * [[14 јуни]] – Џ.Ф. Пауерс, американски писател (роден во [[1917 во книжевноста|1917 година]] ) * [[2 јули]] – Марио Пузо, американски писател (роден во [[1920 во книжевноста|1920]]) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/1999/07/03/movies/mario-puzo-author-who-made-the-godfather-a-world-addiction-is-dead-at-78.html|title=Mario Puzo, Author Who Made 'The Godfather' a World Addiction, Is Dead at 78|date=July 3, 1999|work=[[The New York Times]]}}</ref> * [[14 јули]] – Марија Бануш, романска поетеса и преведувачка (родена [[1914 во книжевноста|1914]] ) * [[25 септември]] – Марион Зимер Бредли, американска писателка (родена [[1930 во книжевноста|1930]]) <ref>{{Наведени вести|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-marion-zimmer-bradley-1123162.html|title=Obituary: Marion Zimmer Bradley|last=Adrian|first=Jack|date=30 September 1999|work=[[The Independent]]|access-date=2018-09-24|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220501/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-marion-zimmer-bradley-1123162.html|archive-date=2022-05-01|language=en-GB}}</ref> * [[3 октомври]] – Хајнц Г. Консалик, германски романописец (роден [[1921 во книжевноста|во 1921 година]] ) * [[19 октомври]] ** Пенелопе Мортимер, англиска романсиерка и биографка родена во Велс (родена [[1918 во книжевноста|1918 година]] ) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.findmypast.com/BirthsMarriagesDeaths.jsp|title=Deaths England and Wales 1984–2006|work=Findmypast.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20151104084417/http://www.findmypast.com/BirthsMarriagesDeaths.jsp|archive-date=4 November 2015|accessdate=11 June 2018}}</ref> ** [[Натали Сарот|Натали Саро]]<nowiki/>т, француска писателка и адвокатка родена во Русија (родена во [[1900 во книжевноста|1900]])<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=IdLLDwAAQBAJ|title=Nathalie Sarraute: A Life Between|last=Jefferson|first=Ann|date=2020-07-21|publisher=Princeton University Press|isbn=978-0-691-20192-4|language=en}}</ref> ** Е.Џ. Сковел, англиски поет (роден [[1907 во книжевноста|1907]])<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-e-j-scovell-1125270.html|title=Obituary: E.J. Scovell|last=John Mole|date=12 November 1999|work=Independent|url-access=subscription|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220501/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-e-j-scovell-1125270.html|archive-date=2022-05-01|accessdate=13 January 2021}}</ref> * [[11 ноември]] – Јакобо Тимерман, аргентински новинар и издавач роден во [[Советски Сојуз|Советскиот Сојуз]] (роден во [[1923 во книжевноста|1923]]) * [[18 ноември]] – [[Пол Боулс]], американски романописец (роден [[1910 во книжевноста|1910]])<ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/library/books/111999obit-p-bowles.html|title=Obituary for Paul Bowles|date=19 November 1999|work=The New York Times}}</ref> * [[2 декември]] – Мет Коен, канадски романописец (роден [[1942 во книжевноста|1942]]) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://sf-encyclopedia.com/entry/cohen_matt|title=SFE: Cohen, Matt|work=sf-encyclopedia.com|accessdate=12 January 2022}}</ref> * [[8 декември]] – Руперт Харт-Дејвис, англиски уредник и издавач (роден [[1907 во книжевноста|во 1907 година]]) * [[12 декември]] – Џозеф Хелер, американски романописец (роден во [[1923 во книжевноста|1923]])<ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/1999/12/14/books/joseph-heller-darkly-surreal-novelist-dies-at-76.html?ref=joseph_heller|title=Joseph Heller, Darkly Surreal Novelist, Dies at 76|last=Severo, Richard|date=December 14, 1999|work=The New York Times|access-date=June 15, 2010|last2=Mitgang, Herbert}}</ref> * ''непознат датум'' ** [[Владо Додовски]], македонски новинар, театарски критичар и писател. (роден во 1938) ** [[Ненад Џамбазов]], македонски поет за деца, сатиричар и хуморист. (роден во 1943) == Починати == * [[9 јануари]] - [[Ива Дамјановски]], македонска пијанистка, композиторка и поетеса. * [[13 октомври]] – Фарида Абике-Ијимиде, нигериско-британска авторка и колумнистка * [[11 јануари]] ** [[Симон Дракул]], истакнат македонски раскажувач, романсиер, драматург и сценарист (роден во 1930) ** [[Наоми Мичисон]], шкотска романсиерка и поетеса (родена во [[1897 во книжевноста|1897]])<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=vXj3DwAAQBAJ&pg=PT16|title=The Burning Glass: The Life of Naomi Mitchison|last=Jenni Calder|date=13 June 2019|publisher=Sandstone Press Ltd|isbn=978-1-912240-67-8|page=16}}</ref> * [[16 јануари]] – Дејди Рајландс (Џорџ Рајландс), англиски шекспиров научник (роден во [[1902 во книжевноста|1902]]) * [[8 февруари]] – [[Ајрис Мердок]], романсиерка и филозофка родена во Ирска (родена во [[1919 во книжевноста|1919]])<ref>{{Наведена енциклопедија|location=Oxford}}</ref> * [[20 февруари]] – Сара Кејн, англиска драматург (самоубиство, родена во [[1971 во книжевноста|1971]]) * [[22 февруари]] – Вилијам Бронк, американски поет (роден во [[1918 во книжевноста|1918]]) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/1999/02/25/arts/william-m-bronk-81-a-poet-of-depth-and-haunting-vision.html?partner=rssnyt&emc=rss|title=William M. Bronk, 81, a Poet Of Depth and Haunting Vision|last=Peter Appleborne|date=25 February 1999|work=New York Times|accessdate=4 May 2023}}</ref> * [[24 февруари]] – Андре Дубус, американски писател на кратки раскази, есеист и автобиограф (роден во [[1936 во книжевноста|1936]])<ref name="Beatrice">{{Cite interview|access-date=2009-03-21|url=http://www.beatrice.com/interviews/dubus/|title=Andre Dubus III: "What I'm working on now, I can't think about anyone liking"}}</ref> * [[4 март]] ** Дел Клоуз, американски глумец, писател и учител (роден во [[1934 во книжевноста|1934]]) <ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/1999/03/16/arts/del-close-64-a-comedian-with-a-flair-for-improvisation.html|title=Del Close, 64, a Comedian With a Flair for Improvisation|last=Bruce Weber|date=March 16, 1999|work=[[The New York Times]]|access-date=2014-09-02}}</ref> ** Карел ван Хет Рев, холандски писател (роден во [[1921 во книжевноста|1921]]) * [[5 март]] – Џон Фигероа, јамајкански поет (роден во [[1920 во книжевноста|1920]]) * [[8 март]] – Адолфо Биој Касарес, аргентински автор (роден во [[1914 во книжевноста|1914]])<ref>{{Наведена книга|title=Encyclopedia of Literary Translation Into English: A-L. Kiribati|last=O. Classe|publisher=Fitzroy Dearborn Publishers|year=2000|page=153}}</ref> * [[13 март]] ** Ли Фолк, американски карикатурист, писател, театарски режисер и продуцент (роден во [[1911 во книжевноста|1911]]) <ref>{{Наведени вести|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-lee-falk-1081509.html|title=Obituary: Lee Falk|last=Gifford|first=Denis|date=19 March 1999|work=The Independent|access-date=15 February 2020|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220501/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-lee-falk-1081509.html|archive-date=2022-05-01|language=en}}</ref> ** Гарсон Канин, американски драматург и сценарист (роден во [[1912 во книжевноста|1912]] ) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/kanin-garson|title=KANIN, GARSON (1912–1999), U.S. playwright and director.|work=[[Jewish Virtual Library]]|accessdate=November 20, 2020}}</ref> * [[28 март]] – Џим Тарнер, американски уредник (роден во [[1945 во книжевноста|1945]]) * [[13 април]] – Кнут Хауге, норвешки романописец, драматург и писател за деца (роден во [[1911 во книжевноста|1911]]) <ref name="snl">{{Наведена енциклопедија|location=Oslo|access-date=26 February 2011}}</ref> * [[8 мај]] – Соман Хс, индонезиски романописец (роден во [[1904 во книжевноста|во 1904 година]] ) * [[10 мај]] – Шел Силверштајн, американска поетеса за деца (родена во [[1930 во книжевноста|1930]] ) <ref>{{Наведена книга|title=Shel Silverstein|last=Michael Gray Baughan|publisher=Facts On File, Incorporated|year=2013|isbn=978-1-4381-4936-3}}</ref> * [[27 мај]] – Алис Адамс, писателка на кратки раскази и романописец (родена во [[1926 во книжевноста|1926]] ) * [[14 јуни]] – Џ.Ф. Пауерс, американски писател (роден во [[1917 во книжевноста|1917 година]] ) * [[2 јули]] – Марио Пузо, американски писател (роден во [[1920 во книжевноста|1920]]) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/1999/07/03/movies/mario-puzo-author-who-made-the-godfather-a-world-addiction-is-dead-at-78.html|title=Mario Puzo, Author Who Made 'The Godfather' a World Addiction, Is Dead at 78|date=July 3, 1999|work=[[The New York Times]]}}</ref> * [[14 јули]] – Марија Бануш, романска поетеса и преведувачка (родена [[1914 во книжевноста|1914]] ) * [[25 септември]] – Марион Зимер Бредли, американска писателка (родена [[1930 во книжевноста|1930]]) <ref>{{Наведени вести|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-marion-zimmer-bradley-1123162.html|title=Obituary: Marion Zimmer Bradley|last=Adrian|first=Jack|date=30 September 1999|work=[[The Independent]]|access-date=2018-09-24|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220501/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-marion-zimmer-bradley-1123162.html|archive-date=2022-05-01|language=en-GB}}</ref> * [[3 октомври]] – Хајнц Г. Консалик, германски романописец (роден [[1921 во книжевноста|во 1921 година]] ) * [[19 октомври]] ** Пенелопе Мортимер, англиска романсиерка и биографка родена во Велс (родена [[1918 во книжевноста|1918 година]] ) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.findmypast.com/BirthsMarriagesDeaths.jsp|title=Deaths England and Wales 1984–2006|work=Findmypast.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20151104084417/http://www.findmypast.com/BirthsMarriagesDeaths.jsp|archive-date=4 November 2015|accessdate=11 June 2018}}</ref> ** [[Натали Сарот|Натали Саро]]<nowiki/>т, француска писателка и адвокатка родена во Русија (родена во [[1900 во книжевноста|1900]])<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=IdLLDwAAQBAJ|title=Nathalie Sarraute: A Life Between|last=Jefferson|first=Ann|date=2020-07-21|publisher=Princeton University Press|isbn=978-0-691-20192-4|language=en}}</ref> ** Е.Џ. Сковел, англиски поет (роден [[1907 во книжевноста|1907]])<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-e-j-scovell-1125270.html|title=Obituary: E.J. Scovell|last=John Mole|date=12 November 1999|work=Independent|url-access=subscription|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220501/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-e-j-scovell-1125270.html|archive-date=2022-05-01|accessdate=13 January 2021}}</ref> * [[11 ноември]] – Јакобо Тимерман, аргентински новинар и издавач роден во [[Советски Сојуз|Советскиот Сојуз]] (роден во [[1923 во книжевноста|1923]]) * [[18 ноември]] – [[Пол Боулс]], американски романописец (роден [[1910 во книжевноста|1910]])<ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/library/books/111999obit-p-bowles.html|title=Obituary for Paul Bowles|date=19 November 1999|work=The New York Times}}</ref> * [[2 декември]] – Мет Коен, канадски романописец (роден [[1942 во книжевноста|1942]]) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://sf-encyclopedia.com/entry/cohen_matt|title=SFE: Cohen, Matt|work=sf-encyclopedia.com|accessdate=12 January 2022}}</ref> * [[8 декември]] – Руперт Харт-Дејвис, англиски уредник и издавач (роден [[1907 во книжевноста|во 1907 година]]) * [[12 декември]] – Џозеф Хелер, американски романописец (роден во [[1923 во книжевноста|1923]])<ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/1999/12/14/books/joseph-heller-darkly-surreal-novelist-dies-at-76.html?ref=joseph_heller|title=Joseph Heller, Darkly Surreal Novelist, Dies at 76|last=Severo, Richard|date=December 14, 1999|work=The New York Times|access-date=June 15, 2010|last2=Mitgang, Herbert}}</ref> * ''непознат датум'' ** [[Владо Додовски]], македонски новинар, театарски критичар и писател. (роден во 1938) ** [[Ненад Џамбазов]], македонски поет за деца, сатиричар и хуморист. (роден во 1943) kqb7ui22gvozbwg3212agkfno0madpf 5581552 5581549 2026-06-23T16:02:41Z P.Nedelkovski 47736 Ја заменувам страницата со '#пренасочување [[Книжевноста во 1999 година]]' 5581552 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Книжевноста во 1999 година]] 876emyrob7trikdpgz97b13ndkwji4b 1 1398158 5581547 2026-06-23T15:56:39Z P.Nedelkovski 47736 P.Nedelkovski ја премести страницата [[Разговор:1999 во книжевноста]] на [[Разговор:Книжевноста во 1999 година]]: усогласување на називот 5581547 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Книжевноста во 1999 година]] 0fxfsxxrnp6h9ayitql1v2dbcaowqws 10 1398159 5581558 2026-06-23T16:53:28Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: {{Инфокутија | bodystyle = border-spacing: 2px 5px; width: 25em; background-color: #f9f9f9; border: 1px solid #a2a9b1; | bodyclass = hrecipe hproduct | aboveclass = fn ingredient | abovestyle = background-color: #d8eafa; color: #000; | above = {{{име|{{{title|{{{name|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}}}}} | image1 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{знаме|{{{flag|}}}}}}|size={{{flag_size|150x150px}}}|sizedefau... 5581558 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | bodystyle = border-spacing: 2px 5px; width: 25em; background-color: #f9f9f9; border: 1px solid #a2a9b1; | bodyclass = hrecipe hproduct | aboveclass = fn ingredient | abovestyle = background-color: #d8eafa; color: #000; | above = {{{име|{{{title|{{{name|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}}}}} | image1 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{знаме|{{{flag|}}}}}}|size={{{flag_size|150x150px}}}|sizedefault=frameless|alt={{{flag_alt|}}}|suppressplaceholder=yes}} | caption1 = {{{опис_на_знамето|{{{flag_caption|}}}}}} | image2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage |image={{{слика|{{{image|}}}}}}|size={{{image_size|250x250px}}}|sizedefault=frameless|alt={{{image_alt|}}}|suppressplaceholder=yes}} | caption2 = {{{опис|{{{image_caption|{{{caption|}}}}}}}}} | headerstyle = background-color: #d2ccb9; color:inherit; | header1 = {{#if:{{{население|{{{population|}}}}}}{{{pop|}}}{{{poptime|}}}|Вкупно население}} | data2 = {{{население|{{{population|{{{pop|{{{poptime|}}}}}}}}}}}} | header3 = {{#if:{{{основач|{{{founder|}}}}}}|Основач}} | data4 = {{{основач|{{{founder|}}}}}} | header5 = {{#if:{{{региони|{{{regions|}}}}}}{{{popplace|}}}{{{region1|}}}|Региони со значително население}} | data6 = {{{региони|{{{regions|{{{popplace|}}}}}}}}} | label8 = {{{регион1|{{{region1|}}}}}} | data8 = {{{нас1|{{{pop1|}}}}}}{{{ref1|}}} | header39 = {{#if:{{{религии|{{{religions|}}}}}}{{{rels|}}}|Религии}} | data40 = {{{религии|{{{religions|{{{rels|}}}}}}}}} | header41 = {{#if:{{{списи|{{{scriptures|}}}}}}{{{scrips|}}}|Свети списи}} | data42 = {{{списи|{{{scriptures|{{{scrips|}}}}}}}}} | header43 = {{#if:{{{јазици|{{{languages|}}}}}}{{{langs|}}}|Јазици}} | data44 = {{{јазици|{{{languages|{{{langs|}}}}}}}}} | header46 = {{#if:{{{поврзани_групи|{{{related-c|}}}}}}|Поврзани етнички групи}} | data47 = {{{поврзани_групи|{{{related-c|}}}}}} | header48 = {{#if:{{{мрежно_место|{{{website|}}}}}}|Мреж. место}} | data49 = {{{мрежно_место|{{{website|}}}}}} | below = {{{белешки|{{{notes|}}}}}} }}<noinclude> {{документација}} </noinclude> 9jcki8hrfv9249i6btj6y5lr3dq6z63 5581559 5581558 2026-06-23T16:58:56Z Andrew012p 85224 5581559 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | title = {{{име|{{{name|{{{group|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}}}}} | image1 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{знаме|{{{flag|}}}}}}|size={{{flag_size|150x150px}}}|sizedefault=frameless|alt={{{flag_alt|}}}|suppressplaceholder=yes}} | caption1 = {{{опис_на_знамето|{{{flag_caption|}}}}}} | image2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage |image={{{слика|{{{image|}}}}}}|size={{{image_size|250x250px}}}|sizedefault=frameless|alt={{{image_alt|}}}|suppressplaceholder=yes}} | caption2 = {{{опис|{{{image_caption|{{{caption|}}}}}}}}} | headerstyle = background-color: #d2ccb9; color:inherit; | header1 = {{#if:{{{население|{{{population|}}}}}}{{{pop|}}}{{{poptime|}}}|Вкупно население}} | data2 = {{{население|{{{population|{{{pop|{{{poptime|}}}}}}}}}}}} | header3 = {{#if:{{{основач|{{{founder|}}}}}}|Основач}} | data4 = {{{основач|{{{founder|}}}}}} | header5 = {{#if:{{{региони|{{{regions|}}}}}}{{{popplace|}}}{{{region1|}}}|Региони со значително население}} | data6 = {{{региони|{{{regions|{{{popplace|}}}}}}}}} | label8 = {{{регион1|{{{region1|}}}}}} | data8 = {{{нас1|{{{pop1|}}}}}}{{{ref1|}}} | header39 = {{#if:{{{религии|{{{religions|}}}}}}{{{rels|}}}|Религии}} | data40 = {{{религии|{{{religions|{{{rels|}}}}}}}}} | header41 = {{#if:{{{списи|{{{scriptures|}}}}}}{{{scrips|}}}|Свети списи}} | data42 = {{{списи|{{{scriptures|{{{scrips|}}}}}}}}} | header43 = {{#if:{{{јазици|{{{languages|}}}}}}{{{langs|}}}|Јазици}} | data44 = {{{јазици|{{{languages|{{{langs|}}}}}}}}} | header46 = {{#if:{{{поврзани_групи|{{{related-c|}}}}}}|Поврзани етнички групи}} | data47 = {{{поврзани_групи|{{{related-c|}}}}}} | header48 = {{#if:{{{мрежно_место|{{{website|}}}}}}|Мреж. место}} | data49 = {{{мрежно_место|{{{website|}}}}}} | below = {{{белешки|{{{notes|}}}}}} }}<noinclude> {{документација}} </noinclude> 7x9kgdydhszcgey5kgjthygrib0yjxp 5581564 5581559 2026-06-23T17:10:10Z Andrew012p 85224 5581564 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | title = {{{име|{{{name|{{{group|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}}}}} | image1 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{знаме|{{{flag|}}}}}}|size={{{flag_size|150x150px}}}|sizedefault=frameless|alt={{{flag_alt|}}}|suppressplaceholder=yes}} | caption1 = {{{опис_на_знамето|{{{flag_caption|}}}}}} | image2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage |image={{{слика|{{{image|}}}}}}|size={{{image_size|250x250px}}}|sizedefault=frameless|alt={{{image_alt|}}}|suppressplaceholder=yes}} | caption2 = {{{опис|{{{image_caption|{{{caption|}}}}}}}}} | headerstyle = background-color: #d2ccb9; color:inherit; | header1 = {{#if:{{{население|{{{population|}}}}}}{{{pop|}}}{{{poptime|}}}|Вкупно население}} | data2 = {{{население|{{{population|{{{pop|{{{poptime|}}}}}}}}}}}} | header3 = {{#if:{{{основач|{{{founder|}}}}}}|Основач}} | data4 = {{{основач|{{{founder|}}}}}} | header5 = {{#if:{{{региони|{{{regions|}}}}}}{{{popplace|}}}{{{region1|}}}|Региони со значително население}} | data6 = {{{региони|{{{regions|{{{popplace|}}}}}}}}} <!-- Тука ги додаваме параметрите за региони со новиот систем --> | label8 = {{{регион1|{{{region1|}}}}}} | data8 = {{{нас1|{{{pop1|}}}}}}{{{нав1|{{{ref1|}}}}}} | label9 = {{{регион2|{{{region2|}}}}}} | data9 = {{{нас2|{{{pop2|}}}}}}{{{нав2|{{{ref2|}}}}}} | header39 = {{#if:{{{религии|{{{religions|}}}}}}{{{rels|}}}|Религии}} | data40 = {{{религии|{{{religions|{{{rels|}}}}}}}}} | header41 = {{#if:{{{списи|{{{scriptures|}}}}}}{{{scrips|}}}|Свети списи}} | data42 = {{{списи|{{{scriptures|{{{scrips|}}}}}}}}} | header43 = {{#if:{{{јазици|{{{languages|}}}}}}{{{langs|}}}|Јазици}} | data44 = {{{јазици|{{{languages|{{{langs|}}}}}}}}} | header46 = {{#if:{{{поврзани_групи|{{{related-c|}}}}}}|Поврзани етнички групи}} | data47 = {{{поврзани_групи|{{{related-c|}}}}}} | header48 = {{#if:{{{мрежно_место|{{{website|}}}}}}|Мреж. место}} | data49 = {{{мрежно_место|{{{website|}}}}}} | below = {{{белешки|{{{notes|}}}}}} }}<noinclude> {{документација}} </noinclude> 1a3vjmkx9eldhzivffq9fv3dggals4g 5581568 5581564 2026-06-23T17:13:10Z Andrew012p 85224 5581568 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | title = {{{име|{{{name|{{{group|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}}}}} | image1 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{знаме|{{{flag|}}}}}}|size={{{flag_size|150x150px}}}|sizedefault=frameless|alt={{{flag_alt|}}}|suppressplaceholder=yes}} | caption1 = {{{опис_на_знамето|{{{flag_caption|}}}}}} | image2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage |image={{{слика|{{{image|}}}}}}|size={{{image_size|250x250px}}}|sizedefault=frameless|alt={{{image_alt|}}}|suppressplaceholder=yes}} | caption2 = {{{опис|{{{image_caption|{{{caption|}}}}}}}}} | headerstyle = background-color: #d2ccb9; color:inherit; | header1 = {{#if:{{{население|{{{population|}}}}}}{{{pop|}}}{{{poptime|}}}|Вкупно население}} | data2 = {{{население|{{{population|{{{pop|{{{poptime|}}}}}}}}}}}} | header3 = {{#if:{{{основач|{{{founder|}}}}}}|Основач}} | data4 = {{{основач|{{{founder|}}}}}} | header5 = {{#if:{{{региони|{{{regions|}}}}}}{{{popplace|}}}{{{region1|}}}|Региони со значително население}} | data6 = {{{региони|{{{regions|{{{popplace|}}}}}}}}} | label8 = {{{регион1|{{{region1|}}}}}} | data8 = {{{нас1|{{{pop1|}}}}}}{{{нав1|{{{ref1|}}}}}} | label9 = {{{регион2|{{{region2|}}}}}} | data9 = {{{нас2|{{{pop2|}}}}}}{{{нав2|{{{ref2|}}}}}} | label10 = {{{регион3|{{{region3|}}}}}} | data10 = {{{нас3|{{{pop3|}}}}}}{{{нав3|{{{ref3|}}}}}} | label11 = {{{регион4|{{{region4|}}}}}} | data11 = {{{нас4|{{{pop4|}}}}}}{{{нав4|{{{ref4|}}}}}} | label12 = {{{регион5|{{{region5|}}}}}} | data12 = {{{нас5|{{{pop5|}}}}}}{{{нав5|{{{ref5|}}}}}} | label13 = {{{регион6|{{{region6|}}}}}} | data13 = {{{нас6|{{{pop6|}}}}}}{{{нав6|{{{ref6|}}}}}} | label14 = {{{регион7|{{{region7|}}}}}} | data14 = {{{нас7|{{{pop7|}}}}}}{{{нав7|{{{ref7|}}}}}} | label15 = {{{регион8|{{{region8|}}}}}} | data15 = {{{нас8|{{{pop8|}}}}}}{{{нав8|{{{ref8|}}}}}} | label16 = {{{регион9|{{{region9|}}}}}} | data16 = {{{нас9|{{{pop9|}}}}}}{{{нав9|{{{ref9|}}}}}} | label17 = {{{регион10|{{{region10|}}}}}} | data17 = {{{нас10|{{{pop10|}}}}}}{{{нав10|{{{ref10|}}}}}} | label18 = {{{регион11|{{{region11|}}}}}} | data18 = {{{нас11|{{{pop11|}}}}}}{{{нав11|{{{ref11|}}}}}} | label19 = {{{регион12|{{{region12|}}}}}} | data19 = {{{нас12|{{{pop12|}}}}}}{{{нав12|{{{ref12|}}}}}} | label20 = {{{регион13|{{{region13|}}}}}} | data20 = {{{нас13|{{{pop13|}}}}}}{{{нав13|{{{ref13|}}}}}} | label21 = {{{регион14|{{{region14|}}}}}} | data21 = {{{нас14|{{{pop14|}}}}}}{{{нав14|{{{ref14|}}}}}} | label22 = {{{регион15|{{{region15|}}}}}} | data22 = {{{нас15|{{{pop15|}}}}}}{{{нав15|{{{ref15|}}}}}} | label23 = {{{регион16|{{{region16|}}}}}} | data23 = {{{нас16|{{{pop16|}}}}}}{{{нав16|{{{ref16|}}}}}} | label24 = {{{регион17|{{{region17|}}}}}} | data24 = {{{нас17|{{{pop17|}}}}}}{{{нав17|{{{ref17|}}}}}} | label25 = {{{регион18|{{{region18|}}}}}} | data25 = {{{нас18|{{{pop18|}}}}}}{{{нав18|{{{ref18|}}}}}} | label26 = {{{регион19|{{{region19|}}}}}} | data26 = {{{нас19|{{{pop19|}}}}}}{{{нав19|{{{ref19|}}}}}} | label27 = {{{регион20|{{{region20|}}}}}} | data27 = {{{нас20|{{{pop20|}}}}}}{{{нав20|{{{ref20|}}}}}} | label28 = {{{регион21|{{{region21|}}}}}} | data28 = {{{нас21|{{{pop21|}}}}}}{{{нав21|{{{ref21|}}}}}} | label29 = {{{регион22|{{{region22|}}}}}} | data29 = {{{нас22|{{{pop22|}}}}}}{{{нав22|{{{ref22|}}}}}} | label30 = {{{регион23|{{{region23|}}}}}} | data30 = {{{нас23|{{{pop23|}}}}}}{{{нав23|{{{ref23|}}}}}} | label31 = {{{регион24|{{{region24|}}}}}} | data31 = {{{нас24|{{{pop24|}}}}}}{{{нав24|{{{ref24|}}}}}} | label32 = {{{регион25|{{{region25|}}}}}} | data32 = {{{нас25|{{{pop25|}}}}}}{{{нав25|{{{ref25|}}}}}} | label33 = {{{регион26|{{{region26|}}}}}} | data33 = {{{нас26|{{{pop26|}}}}}}{{{нав26|{{{ref26|}}}}}} | label34 = {{{регион27|{{{region27|}}}}}} | data34 = {{{нас27|{{{pop27|}}}}}}{{{нав27|{{{ref27|}}}}}} | label35 = {{{регион28|{{{region28|}}}}}} | data35 = {{{нас28|{{{pop28|}}}}}}{{{нав28|{{{ref28|}}}}}} | label36 = {{{регион29|{{{region29|}}}}}} | data36 = {{{нас29|{{{pop29|}}}}}}{{{нав29|{{{ref29|}}}}}} | label37 = {{{регион30|{{{region30|}}}}}} | data37 = {{{нас30|{{{pop30|}}}}}}{{{нав30|{{{ref30|}}}}}} | label38 = {{{регион31|{{{region31|}}}}}} | data38 = {{{нас31|{{{pop31|}}}}}}{{{нав31|{{{ref31|}}}}}} | header39 = {{#if:{{{религии|{{{religions|}}}}}}{{{rels|}}}|Религии}} | data40 = {{{религии|{{{religions|{{{rels|}}}}}}}}} | header41 = {{#if:{{{списи|{{{scriptures|}}}}}}{{{scrips|}}}|Свети списи}} | data42 = {{{списи|{{{scriptures|{{{scrips|}}}}}}}}} | header43 = {{#if:{{{јазици|{{{languages|}}}}}}{{{langs|}}}|Јазици}} | data44 = {{{јазици|{{{languages|{{{langs|}}}}}}}}} | header46 = {{#if:{{{поврзани_групи|{{{related-c|}}}}}}|Поврзани етнички групи}} | data47 = {{{поврзани_групи|{{{related-c|}}}}}} | header48 = {{#if:{{{мрежно_место|{{{website|}}}}}}|Мреж. место}} | data49 = {{{мрежно_место|{{{website|}}}}}} | below = {{{белешки|{{{notes|}}}}}} }}<noinclude> {{документација}} </noinclude> c4c45hs1mlspdednv2u2knk2d4r2iel 5581588 5581568 2026-06-23T17:47:14Z Andrew012p 85224 5581588 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | title = {{#if: {{{име|{{{name|{{{group|}}}}}}}}} | {{{име|{{{name|{{{group|}}}}}}}}} | {{PAGENAMEBASE}} }} | image1 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{знаме|{{{flag|}}}}}}|size={{{flag_size|150x150px}}}|sizedefault=frameless|alt={{{flag_alt|}}}|suppressplaceholder=yes}} | caption1 = {{{опис_на_знамето|{{{flag_caption|}}}}}} | image2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage |image={{{слика|{{{image|}}}}}}|size={{{image_size|250x250px}}}|sizedefault=frameless|alt={{{image_alt|}}}|suppressplaceholder=yes}} | caption2 = {{{опис|{{{image_caption|{{{caption|}}}}}}}}} | headerstyle = background-color: #d2ccb9; color:inherit; | header1 = {{#if:{{{население|{{{population|}}}}}}{{{pop|}}}{{{poptime|}}}|Вкупно население}} | data2 = {{{население|{{{population|{{{pop|{{{poptime|}}}}}}}}}}}} | header3 = {{#if:{{{основач|{{{founder|}}}}}}|Основач}} | data4 = {{{основач|{{{founder|}}}}}} | header5 = {{#if:{{{региони|{{{regions|}}}}}}{{{popplace|}}}{{{region1|}}}|Региони со значително население}} | data6 = {{{региони|{{{regions|{{{popplace|}}}}}}}}} | label8 = {{{регион1|{{{region1|}}}}}} | data8 = {{{нас1|{{{pop1|}}}}}}{{{нав1|{{{ref1|}}}}}} | label9 = {{{регион2|{{{region2|}}}}}} | data9 = {{{нас2|{{{pop2|}}}}}}{{{нав2|{{{ref2|}}}}}} | label10 = {{{регион3|{{{region3|}}}}}} | data10 = {{{нас3|{{{pop3|}}}}}}{{{нав3|{{{ref3|}}}}}} | label11 = {{{регион4|{{{region4|}}}}}} | data11 = {{{нас4|{{{pop4|}}}}}}{{{нав4|{{{ref4|}}}}}} | label12 = {{{регион5|{{{region5|}}}}}} | data12 = {{{нас5|{{{pop5|}}}}}}{{{нав5|{{{ref5|}}}}}} | label13 = {{{регион6|{{{region6|}}}}}} | data13 = {{{нас6|{{{pop6|}}}}}}{{{нав6|{{{ref6|}}}}}} | label14 = {{{регион7|{{{region7|}}}}}} | data14 = {{{нас7|{{{pop7|}}}}}}{{{нав7|{{{ref7|}}}}}} | label15 = {{{регион8|{{{region8|}}}}}} | data15 = {{{нас8|{{{pop8|}}}}}}{{{нав8|{{{ref8|}}}}}} | label16 = {{{регион9|{{{region9|}}}}}} | data16 = {{{нас9|{{{pop9|}}}}}}{{{нав9|{{{ref9|}}}}}} | label17 = {{{регион10|{{{region10|}}}}}} | data17 = {{{нас10|{{{pop10|}}}}}}{{{нав10|{{{ref10|}}}}}} | label18 = {{{регион11|{{{region11|}}}}}} | data18 = {{{нас11|{{{pop11|}}}}}}{{{нав11|{{{ref11|}}}}}} | label19 = {{{регион12|{{{region12|}}}}}} | data19 = {{{нас12|{{{pop12|}}}}}}{{{нав12|{{{ref12|}}}}}} | label20 = {{{регион13|{{{region13|}}}}}} | data20 = {{{нас13|{{{pop13|}}}}}}{{{нав13|{{{ref13|}}}}}} | label21 = {{{регион14|{{{region14|}}}}}} | data21 = {{{нас14|{{{pop14|}}}}}}{{{нав14|{{{ref14|}}}}}} | label22 = {{{регион15|{{{region15|}}}}}} | data22 = {{{нас15|{{{pop15|}}}}}}{{{нав15|{{{ref15|}}}}}} | label23 = {{{регион16|{{{region16|}}}}}} | data23 = {{{нас16|{{{pop16|}}}}}}{{{нав16|{{{ref16|}}}}}} | label24 = {{{регион17|{{{region17|}}}}}} | data24 = {{{нас17|{{{pop17|}}}}}}{{{нав17|{{{ref17|}}}}}} | label25 = {{{регион18|{{{region18|}}}}}} | data25 = {{{нас18|{{{pop18|}}}}}}{{{нав18|{{{ref18|}}}}}} | label26 = {{{регион19|{{{region19|}}}}}} | data26 = {{{нас19|{{{pop19|}}}}}}{{{нав19|{{{ref19|}}}}}} | label27 = {{{регион20|{{{region20|}}}}}} | data27 = {{{нас20|{{{pop20|}}}}}}{{{нав20|{{{ref20|}}}}}} | label28 = {{{регион21|{{{region21|}}}}}} | data28 = {{{нас21|{{{pop21|}}}}}}{{{нав21|{{{ref21|}}}}}} | label29 = {{{регион22|{{{region22|}}}}}} | data29 = {{{нас22|{{{pop22|}}}}}}{{{нав22|{{{ref22|}}}}}} | label30 = {{{регион23|{{{region23|}}}}}} | data30 = {{{нас23|{{{pop23|}}}}}}{{{нав23|{{{ref23|}}}}}} | label31 = {{{регион24|{{{region24|}}}}}} | data31 = {{{нас24|{{{pop24|}}}}}}{{{нав24|{{{ref24|}}}}}} | label32 = {{{регион25|{{{region25|}}}}}} | data32 = {{{нас25|{{{pop25|}}}}}}{{{нав25|{{{ref25|}}}}}} | label33 = {{{регион26|{{{region26|}}}}}} | data33 = {{{нас26|{{{pop26|}}}}}}{{{нав26|{{{ref26|}}}}}} | label34 = {{{регион27|{{{region27|}}}}}} | data34 = {{{нас27|{{{pop27|}}}}}}{{{нав27|{{{ref27|}}}}}} | label35 = {{{регион28|{{{region28|}}}}}} | data35 = {{{нас28|{{{pop28|}}}}}}{{{нав28|{{{ref28|}}}}}} | label36 = {{{регион29|{{{region29|}}}}}} | data36 = {{{нас29|{{{pop29|}}}}}}{{{нав29|{{{ref29|}}}}}} | label37 = {{{регион30|{{{region30|}}}}}} | data37 = {{{нас30|{{{pop30|}}}}}}{{{нав30|{{{ref30|}}}}}} | label38 = {{{регион31|{{{region31|}}}}}} | data38 = {{{нас31|{{{pop31|}}}}}}{{{нав31|{{{ref31|}}}}}} | header39 = {{#if:{{{религии|{{{religions|}}}}}}{{{rels|}}}|Религии}} | data40 = {{{религии|{{{religions|{{{rels|}}}}}}}}} | header41 = {{#if:{{{списи|{{{scriptures|}}}}}}{{{scrips|}}}|Свети списи}} | data42 = {{{списи|{{{scriptures|{{{scrips|}}}}}}}}} | header43 = {{#if:{{{јазици|{{{languages|}}}}}}{{{langs|}}}|Јазици}} | data44 = {{{јазици|{{{languages|{{{langs|}}}}}}}}} | header46 = {{#if:{{{поврзани_групи|{{{related-c|}}}}}}|Поврзани етнички групи}} | data47 = {{{поврзани_групи|{{{related-c|}}}}}} | header48 = {{#if:{{{мрежно_место|{{{website|}}}}}}|Мреж. место}} | data49 = {{{мрежно_место|{{{website|}}}}}} | below = {{{белешки|{{{notes|}}}}}} }}<noinclude> {{документација}} </noinclude> ippnzh7xq7on6gjz0nh7ad4fm9kvvab 10 1398160 5581561 2026-06-23T17:03:49Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: {{Потстраница за документација}} == Употреба == За користење на инфокутијата, копирајте го кодот подолу и пополнете ги соодветните полиња. <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Инфокутија за религиозна група | име = | знаме = | слика = | насел... 5581561 wikitext text/x-wiki {{Потстраница за документација}} == Употреба == За користење на инфокутијата, копирајте го кодот подолу и пополнете ги соодветните полиња. <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Инфокутија за религиозна група | име = | знаме = | слика = | население = | основач = | региони = | регион1 = | нас1 = | религија = | свети_списи = | јазици = | поврзани_групи = | мрежно_место = | белешки = }} </syntaxhighlight> == TemplateData == <templatedata> { "description": "Инфокутија за прикажување основни информации за религиозни групи.", "params": { "име": { "label": "Име", "description": "Име на религиозната група.", "type": "string", "aliases": ["name", "group"] }, "знаме": { "label": "Знаме", "description": "Податотека со знамето на групата.", "type": "wiki-file-name", "aliases": ["flag"] }, "слика": { "label": "Слика", "description": "Податотека со слика на групата.", "type": "wiki-file-name", "aliases": ["image"] }, "население": { "label": "Население", "description": "Вкупен број на верници.", "type": "string", "aliases": ["population", "pop", "poptime"] }, "основач": { "label": "Основач", "description": "Основач на религиозната група.", "type": "string", "aliases": ["founder"] }, "региони": { "label": "Региони", "description": "Региони со најголема застапеност.", "type": "string", "aliases": ["regions", "popplace"] }, "регион1": { "label": "Регион 1", "description": "Име на првиот регион.", "type": "string", "aliases": ["region1"] }, "нас1": { "label": "Население 1", "description": "Број на верници во првиот регион.", "type": "string", "aliases": ["pop1"] }, "религии": { "label": "Религии", "description": "Религии што ја сочинуваат групата.", "type": "string", "aliases": ["religions", "rels"] }, "списи": { "label": "Свети списи", "description": "Свети списи на групата.", "type": "string", "aliases": ["scriptures", "scrips"] }, "јазици": { "label": "Јазици", "description": "Јазици што се користат.", "type": "string", "aliases": ["languages", "langs"] }, "поврзани_групи": { "label": "Поврзани групи", "description": "Поврзани етнички или религиозни групи.", "type": "string", "aliases": ["related-c"] }, "мрежно_место": { "label": "Мрежно место", "description": "Официјална веб-страница.", "type": "string", "aliases": ["website"] }, "белешки": { "label": "Белешки", "description": "Дополнителни информации.", "type": "string", "aliases": ["notes"] } }, "format": "block" } </templatedata> <includeonly> [[Категорија:Предлошки за инфокутии]] [[Категорија:Предлошки што создаваат hCards]] [[Категорија:Инфокутии за религија]] </includeonly> kwy69dfpwdr4dkjb88n48v2ibvm2zr4 5581562 5581561 2026-06-23T17:06:53Z Andrew012p 85224 5581562 wikitext text/x-wiki {{Потстраница за документација}} == Употреба == За користење на инфокутијата, копирајте го кодот подолу и пополнете ги соодветните полиња. <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Инфокутија за религиозна група | име = | знаме = | знаме_големина = | знаме_алт = | знаме_опис = | слика = | слика_големина = | слика_алт = | слика_опис = | население = | основач = | региони = | заглавие = | регион1 = | нас1 = | реф1 = | регион2 = | нас2 = | реф2 = | регион3 = | нас3 = | реф3 = <!-- ... до регион31 --> | религии = | свети_списи = | јазици = | поврзани_групи = | мрежно_место = | белешки = }} </syntaxhighlight> == TemplateData == <templatedata> { "description": "Инфокутија за прикажување основни информации за религиозни групи.", "params": { "име": { "label": "Име", "description": "Име на религиозната група.", "type": "string", "aliases": ["name", "group"] }, "знаме": { "label": "Знаме", "description": "Датотека со знамето.", "type": "wiki-file-name", "aliases": ["flag"] }, "знаме_големина": { "label": "Големина на знаме", "description": "Големина на знамето.", "type": "string", "aliases": ["flag_size"] }, "знаме_алт": { "label": "Алтернативен текст за знаме", "description": "Алт текст за знамето.", "type": "string", "aliases": ["flag_alt"] }, "знаме_опис": { "label": "Опис на знаме", "description": "Опис под знамето.", "type": "string", "aliases": ["flag_caption"] }, "слика": { "label": "Слика", "description": "Датотека со слика.", "type": "wiki-file-name", "aliases": ["image"] }, "слика_големина": { "label": "Големина на слика", "description": "Големина на сликата.", "type": "string", "aliases": ["image_size"] }, "слика_алт": { "label": "Алтернативен текст за слика", "description": "Алт текст за сликата.", "type": "string", "aliases": ["image_alt"] }, "слика_опис": { "label": "Опис на слика", "description": "Опис под сликата.", "type": "string", "aliases": ["image_caption", "caption"] }, "население": { "label": "Население", "description": "Вкупен број на верници.", "type": "string", "aliases": ["population", "pop", "poptime"] }, "основач": { "label": "Основач", "description": "Основач на групата.", "type": "string", "aliases": ["founder"] }, "региони": { "label": "Региони", "description": "Региони со застапеност.", "type": "string", "aliases": ["regions", "popplace"] }, "заглавие": { "label": "Заглавие", "description": "Наслов за табелата со региони.", "type": "string", "aliases": ["tablehdr"] }, "регион1": { "label": "Регион 1", "description": "Име на првиот регион.", "type": "string", "aliases": ["region1"] }, "нас1": { "label": "Население 1", "description": "Број на верници во првиот регион.", "type": "string", "aliases": ["pop1"] }, "реф1": { "label": "Референца 1", "description": "Референца за првиот регион.", "type": "string", "aliases": ["ref1"] }, "регион2": { "label": "Регион 2", "description": "Име на вториот регион.", "type": "string", "aliases": ["region2"] }, "нас2": { "label": "Население 2", "description": "Број на верници во вториот регион.", "type": "string", "aliases": ["pop2"] }, "реф2": { "label": "Референца 2", "description": "Референца за вториот регион.", "type": "string", "aliases": ["ref2"] }, "религии": { "label": "Религии", "description": "Религии што ја сочинуваат групата.", "type": "string", "aliases": ["religions", "rels"] }, "списи": { "label": "Свети списи", "description": "Свети списи на групата.", "type": "string", "aliases": ["scriptures", "scrips"] }, "јазици": { "label": "Јазици", "description": "Јазици што се користат.", "type": "string", "aliases": ["languages", "langs"] }, "поврзани_групи": { "label": "Поврзани групи", "description": "Поврзани етнички или религиозни групи.", "type": "string", "aliases": ["related-c"] }, "мрежно_место": { "label": "Мрежно место", "description": "Официјална веб-страница.", "type": "string", "aliases": ["website"] }, "белешки": { "label": "Белешки", "description": "Дополнителни информации.", "type": "string", "aliases": ["notes"] } }, "format": "block" } </templatedata> <includeonly> [[Категорија:Предлошки за инфокутии]] [[Категорија:Предлошки што создаваат hCards]] [[Категорија:Инфокутии за религија]] </includeonly> c3x3jya4h2azufsbdklt7tfux0aqalj 5581563 5581562 2026-06-23T17:08:20Z Andrew012p 85224 5581563 wikitext text/x-wiki {{Потстраница за документација}} == Употреба == За користење на инфокутијата, копирајте го кодот подолу и пополнете ги соодветните полиња. <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Инфокутија за религиозна група | име = | знаме = | знаме_големина = | знаме_алт = | знаме_опис = | слика = | слика_големина = | слика_алт = | слика_опис = | население = | основач = | региони = | заглавие = | регион1 = | нас1 = | реф1 = | регион2 = | нас2 = | реф2 = | регион3 = | нас3 = | реф3 = <!-- ... до регион31 --> | религии = | свети_списи = | јазици = | поврзани_групи = | мрежно_место = | белешки = }} </syntaxhighlight> == TemplateData == <templatedata> { "description": "Инфокутија за прикажување основни информации за религиозни групи.", "params": { "име": { "label": "Име", "description": "Име на религиозната група.", "type": "string", "aliases": ["name", "group"] }, "знаме": { "label": "Знаме", "description": "Датотека со знамето.", "type": "wiki-file-name", "aliases": ["flag"] }, "знаме_големина": { "label": "Големина на знаме", "description": "Големина на знамето.", "type": "string", "aliases": ["flag_size"] }, "знаме_алт": { "label": "Алтернативен текст за знаме", "description": "Алтернативен текст за знамето.", "type": "string", "aliases": ["flag_alt"] }, "знаме_опис": { "label": "Опис на знаме", "description": "Опис под знамето.", "type": "string", "aliases": ["flag_caption"] }, "слика": { "label": "Слика", "description": "Датотека со слика.", "type": "wiki-file-name", "aliases": ["image"] }, "слика_големина": { "label": "Големина на слика", "description": "Големина на сликата.", "type": "string", "aliases": ["image_size"] }, "слика_алт": { "label": "Алтернативен текст за слика", "description": "Алтернативен текст за сликата.", "type": "string", "aliases": ["image_alt"] }, "слика_опис": { "label": "Опис на слика", "description": "Опис под сликата.", "type": "string", "aliases": ["image_caption", "caption"] }, "население": { "label": "Население", "description": "Вкупен број на верници.", "type": "string", "aliases": ["population", "pop", "poptime"] }, "основач": { "label": "Основач", "description": "Основач на групата.", "type": "string", "aliases": ["founder"] }, "региони": { "label": "Региони", "description": "Региони со застапеност.", "type": "string", "aliases": ["regions", "popplace"] }, "заглавие": { "label": "Заглавие", "description": "Наслов за табелата со региони.", "type": "string", "aliases": ["tablehdr"] }, "регион1": { "label": "Регион 1", "description": "Име на првиот регион.", "type": "string", "aliases": ["region1"] }, "нас1": { "label": "Население 1", "description": "Број на верници во првиот регион.", "type": "string", "aliases": ["pop1"] }, "нав1": { "label": "Навод 1", "description": "Навод за првиот регион.", "type": "string", "aliases": ["ref1"] }, "регион2": { "label": "Регион 2", "description": "Име на вториот регион.", "type": "string", "aliases": ["region2"] }, "нас2": { "label": "Население 2", "description": "Број на верници во вториот регион.", "type": "string", "aliases": ["pop2"] }, "нав2": { "label": "Навод 2", "description": "Навод за вториот регион.", "type": "string", "aliases": ["ref2"] }, "религии": { "label": "Религии", "description": "Религии што ја сочинуваат групата.", "type": "string", "aliases": ["religions", "rels"] }, "списи": { "label": "Свети списи", "description": "Свети списи на групата.", "type": "string", "aliases": ["scriptures", "scrips"] }, "јазици": { "label": "Јазици", "description": "Јазици што се користат.", "type": "string", "aliases": ["languages", "langs"] }, "поврзани_групи": { "label": "Поврзани групи", "description": "Поврзани етнички или религиозни групи.", "type": "string", "aliases": ["related-c"] }, "мрежно_место": { "label": "Мрежно место", "description": "Официјална веб-страница.", "type": "string", "aliases": ["website"] }, "белешки": { "label": "Белешки", "description": "Дополнителни информации.", "type": "string", "aliases": ["notes"] } }, "format": "block" } </templatedata> <includeonly> [[Категорија:Предлошки за инфокутии]] [[Категорија:Предлошки што создаваат hCards]] [[Категорија:Инфокутии за религија]] </includeonly> 4ocg9v075gtrkox8ad2f2f06o84u39y 5581565 5581563 2026-06-23T17:10:29Z Andrew012p 85224 5581565 wikitext text/x-wiki {{Потстраница за документација}} == Употреба == За користење на инфокутијата, копирајте го кодот подолу и пополнете ги соодветните полиња. <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Инфокутија за религиозна група | име = | знаме = | знаме_големина = | знаме_алт = | знаме_опис = | слика = | слика_големина = | слика_алт = | слика_опис = | население = | основач = | региони = | заглавие = | регион1 = | нас1 = | реф1 = | регион2 = | нас2 = | реф2 = | регион3 = | нас3 = | реф3 = <!-- ... до регион31 --> | религии = | свети_списи = | јазици = | поврзани_групи = | мрежно_место = | белешки = }} </syntaxhighlight> == TemplateData == <templatedata> { "description": "Инфокутија за прикажување основни информации за религиозни групи.", "params": { "име": { "label": "Име", "description": "Име на религиозната група.", "type": "string", "aliases": ["name", "group"] }, "знаме": { "label": "Знаме", "description": "Податотека со знамето.", "type": "wiki-file-name", "aliases": ["flag"] }, "знаме_големина": { "label": "Големина на знаме", "description": "Големина на знамето.", "type": "string", "aliases": ["flag_size"] }, "знаме_алт": { "label": "Алтернативен текст за знаме", "description": "Алтернативен текст за знамето.", "type": "string", "aliases": ["flag_alt"] }, "знаме_опис": { "label": "Опис на знаме", "description": "Опис под знамето.", "type": "string", "aliases": ["flag_caption"] }, "слика": { "label": "Слика", "description": "Податотека со слика.", "type": "wiki-file-name", "aliases": ["image"] }, "слика_големина": { "label": "Големина на слика", "description": "Големина на сликата.", "type": "string", "aliases": ["image_size"] }, "слика_алт": { "label": "Алтернативен текст за слика", "description": "Алтернативен текст за сликата.", "type": "string", "aliases": ["image_alt"] }, "слика_опис": { "label": "Опис на слика", "description": "Опис под сликата.", "type": "string", "aliases": ["image_caption", "caption"] }, "население": { "label": "Население", "description": "Вкупен број на верници.", "type": "string", "aliases": ["population", "pop", "poptime"] }, "основач": { "label": "Основач", "description": "Основач на групата.", "type": "string", "aliases": ["founder"] }, "региони": { "label": "Региони", "description": "Региони со застапеност.", "type": "string", "aliases": ["regions", "popplace"] }, "заглавие": { "label": "Заглавие", "description": "Наслов за табелата со региони.", "type": "string", "aliases": ["tablehdr"] }, "регион1": { "label": "Регион 1", "description": "Име на првиот регион.", "type": "string", "aliases": ["region1"] }, "нас1": { "label": "Население 1", "description": "Број на верници во првиот регион.", "type": "string", "aliases": ["pop1"] }, "нав1": { "label": "Навод 1", "description": "Навод за првиот регион.", "type": "string", "aliases": ["ref1"] }, "регион2": { "label": "Регион 2", "description": "Име на вториот регион.", "type": "string", "aliases": ["region2"] }, "нас2": { "label": "Население 2", "description": "Број на верници во вториот регион.", "type": "string", "aliases": ["pop2"] }, "нав2": { "label": "Навод 2", "description": "Навод за вториот регион.", "type": "string", "aliases": ["ref2"] }, "религии": { "label": "Религии", "description": "Религии што ја сочинуваат групата.", "type": "string", "aliases": ["religions", "rels"] }, "списи": { "label": "Свети списи", "description": "Свети списи на групата.", "type": "string", "aliases": ["scriptures", "scrips"] }, "јазици": { "label": "Јазици", "description": "Јазици што се користат.", "type": "string", "aliases": ["languages", "langs"] }, "поврзани_групи": { "label": "Поврзани групи", "description": "Поврзани етнички или религиозни групи.", "type": "string", "aliases": ["related-c"] }, "мрежно_место": { "label": "Мрежно место", "description": "Официјална веб-страница.", "type": "string", "aliases": ["website"] }, "белешки": { "label": "Белешки", "description": "Дополнителни информации.", "type": "string", "aliases": ["notes"] } }, "format": "block" } </templatedata> <includeonly> [[Категорија:Предлошки за инфокутии]] [[Категорија:Предлошки што создаваат hCards]] [[Категорија:Инфокутии за религија]] </includeonly> btidl999poxu6068cbpmt255278nedo 5581566 5581565 2026-06-23T17:10:45Z Andrew012p 85224 5581566 wikitext text/x-wiki {{Потстраница за документација}} == Употреба == За користење на инфокутијата, копирајте го кодот подолу и пополнете ги соодветните полиња. <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Инфокутија Религиозна група | име = | знаме = | знаме_големина = | знаме_алт = | знаме_опис = | слика = | слика_големина = | слика_алт = | слика_опис = | население = | основач = | региони = | заглавие = | регион1 = | нас1 = | реф1 = | регион2 = | нас2 = | реф2 = | регион3 = | нас3 = | реф3 = <!-- ... до регион31 --> | религии = | свети_списи = | јазици = | поврзани_групи = | мрежно_место = | белешки = }} </syntaxhighlight> == TemplateData == <templatedata> { "description": "Инфокутија за прикажување основни информации за религиозни групи.", "params": { "име": { "label": "Име", "description": "Име на религиозната група.", "type": "string", "aliases": ["name", "group"] }, "знаме": { "label": "Знаме", "description": "Податотека со знамето.", "type": "wiki-file-name", "aliases": ["flag"] }, "знаме_големина": { "label": "Големина на знаме", "description": "Големина на знамето.", "type": "string", "aliases": ["flag_size"] }, "знаме_алт": { "label": "Алтернативен текст за знаме", "description": "Алтернативен текст за знамето.", "type": "string", "aliases": ["flag_alt"] }, "знаме_опис": { "label": "Опис на знаме", "description": "Опис под знамето.", "type": "string", "aliases": ["flag_caption"] }, "слика": { "label": "Слика", "description": "Податотека со слика.", "type": "wiki-file-name", "aliases": ["image"] }, "слика_големина": { "label": "Големина на слика", "description": "Големина на сликата.", "type": "string", "aliases": ["image_size"] }, "слика_алт": { "label": "Алтернативен текст за слика", "description": "Алтернативен текст за сликата.", "type": "string", "aliases": ["image_alt"] }, "слика_опис": { "label": "Опис на слика", "description": "Опис под сликата.", "type": "string", "aliases": ["image_caption", "caption"] }, "население": { "label": "Население", "description": "Вкупен број на верници.", "type": "string", "aliases": ["population", "pop", "poptime"] }, "основач": { "label": "Основач", "description": "Основач на групата.", "type": "string", "aliases": ["founder"] }, "региони": { "label": "Региони", "description": "Региони со застапеност.", "type": "string", "aliases": ["regions", "popplace"] }, "заглавие": { "label": "Заглавие", "description": "Наслов за табелата со региони.", "type": "string", "aliases": ["tablehdr"] }, "регион1": { "label": "Регион 1", "description": "Име на првиот регион.", "type": "string", "aliases": ["region1"] }, "нас1": { "label": "Население 1", "description": "Број на верници во првиот регион.", "type": "string", "aliases": ["pop1"] }, "нав1": { "label": "Навод 1", "description": "Навод за првиот регион.", "type": "string", "aliases": ["ref1"] }, "регион2": { "label": "Регион 2", "description": "Име на вториот регион.", "type": "string", "aliases": ["region2"] }, "нас2": { "label": "Население 2", "description": "Број на верници во вториот регион.", "type": "string", "aliases": ["pop2"] }, "нав2": { "label": "Навод 2", "description": "Навод за вториот регион.", "type": "string", "aliases": ["ref2"] }, "религии": { "label": "Религии", "description": "Религии што ја сочинуваат групата.", "type": "string", "aliases": ["religions", "rels"] }, "списи": { "label": "Свети списи", "description": "Свети списи на групата.", "type": "string", "aliases": ["scriptures", "scrips"] }, "јазици": { "label": "Јазици", "description": "Јазици што се користат.", "type": "string", "aliases": ["languages", "langs"] }, "поврзани_групи": { "label": "Поврзани групи", "description": "Поврзани етнички или религиозни групи.", "type": "string", "aliases": ["related-c"] }, "мрежно_место": { "label": "Мрежно место", "description": "Официјална веб-страница.", "type": "string", "aliases": ["website"] }, "белешки": { "label": "Белешки", "description": "Дополнителни информации.", "type": "string", "aliases": ["notes"] } }, "format": "block" } </templatedata> <includeonly> [[Категорија:Предлошки за инфокутии]] [[Категорија:Предлошки што создаваат hCards]] [[Категорија:Инфокутии за религија]] </includeonly> qzghrfztxvo4cdqjh601zvr7zqmvcyi 10 1398161 5581571 2026-06-23T17:15:29Z Andrew012p 85224 Пренасочување кон [[Предлошка:Инфокутија Религиозна група]] 5581571 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Предлошка:Инфокутија Религиозна група]] h3ecmzohce9xrv189d5a91x3xaiu6tl 10 1398162 5581572 2026-06-23T17:23:02Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: {{Инфокутија | above = {{{име|<includeonly>{{PAGENAMEBASE}}</includeonly>}}} | abovestyle = background: #DEDEE2;color:inherit; | subheader = {{#if: {{{извор|}}} | ''{{{извор}}}'' {{#switch:{{{тип_на_извор|}}} |ТВ-серија = ТВ-серија |филмски серијал = филмски серијал |серијал прозни дела = серијал прозни дела |франш... 5581572 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | above = {{{име|<includeonly>{{PAGENAMEBASE}}</includeonly>}}} | abovestyle = background: #DEDEE2;color:inherit; | subheader = {{#if: {{{извор|}}} | ''{{{извор}}}'' {{#switch:{{{тип_на_извор|}}} |ТВ-серија = ТВ-серија |филмски серијал = филмски серијал |серијал прозни дела = серијал прозни дела |франшиза = франшиза }} елемент}} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{слика|}}}|size={{{големина_на_слика|}}}|alt={{{алт|}}}}} | caption = {{{опис|}}} | label2 = {{#switch:{{{тип_на_прво_појавување|}}} |Продукциска куќа = Продукциска куќа |Издавач = Издавач }} | data2 = {{{компанија|}}} | label3 = Прво појавување | data3 = {{#invoke:Formatted appearance|getFormattedAppearance|major_work={{{прво_појавување|}}} |minor_work={{{прва_епизода|}}} |date={{{датум|}}} }} | label4 = Создадено од | data4 = {{#if: {{{создател_на_епизода|}}} | (Серија)<br />}}{{{создател|}}}{{#if: {{{создател_на_епизода|}}} | <br />({{#switch:{{{тип_на_прво_појавување|}}} |Епизода = Епизода |Приказна = Приказна }})<br />{{{создател_на_епизода|}}}}} | label5 = Засновано на | data5 = {{{засновано_на|}}} | label6 = Адаптирано од | data6 = {{{адаптирано_од|}}} | label7 = Жанр | data7 = {{{жанр|}}} | header8 = {{#if: {{{без_инфо|}}} || {{#if: {{{тип|}}} {{{сопственик|}}} {{{функција|}}} {{{особини|}}} {{{припадност|}}} | {{If empty |{{{инфо-наслов|}}} | Информации од светот на делото }} }} }} | headerstyle = background: #DEDEE2;color:inherit; | label9 = Тип | data9 = {{{тип|}}} | label10 = Сопственици | data10 = {{{сопственик|}}} | label11 = Функција | data11 = {{{функција|}}} | label12 = Особини и способности | data12 = {{{особини|}}} | label13 = Припадност | data13 = {{{припадност|}}} }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{Main other|[[Категорија:Страници што ја користат Инфокутија Измислен предмет со непознати параметри|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Страницата користи инфокутија со непознат параметар "_VALUE_"|showblankpositional=1| адаптација | припадност | алт | артефакт | засновано_на | опис | компанија | создател | датум | создател_на_епизода | прво_појавување | прва_епизода | тип_на_прво_појавување | жанр | слика | големина_на_слика | инфо-наслов | име | без_инфо | сопственик | извор | тип_на_извор | особини | тип | функција }}<noinclude> {{Документација}}</noinclude> jqbvj42owdv2rqnumuf5pz8wc7n738e 5581574 5581572 2026-06-23T17:27:19Z Andrew012p 85224 5581574 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | above = {{{име|<includeonly>{{PAGENAMEBASE}}</includeonly>}}} | abovestyle = background: #DEDEE2;color:inherit; | subheader = {{#if: {{{извор|}}} | ''{{{извор}}}'' {{#switch:{{{тип_на_извор|}}} |ТВ-серија = ТВ-серија |филмски серијал = филмски серијал |серијал прозни дела = серијал прозни дела |франшиза = франшиза }} елемент}} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{слика|}}}|size={{{големина_на_слика|}}}|alt={{{алт|}}}}} | caption = {{{опис|}}} | label2 = {{#switch:{{{тип_на_прво_појавување|}}} |Продукциска куќа = Продукциска куќа |Издавач = Издавач }} | data2 = {{{компанија|}}} | label3 = Прво појавување | data3 = {{#invoke:Formatted appearance|getFormattedAppearance|major_work={{{прво_појавување|}}} |minor_work={{{прва_епизода|}}} |date={{{датум|}}} }} | label4 = Создадено од | data4 = {{#if: {{{создавач_на_епизода|}}} | (Серија)<br />}}{{{создавач|}}}{{#if: {{{создавач_на_епизода|}}} | <br />({{#switch:{{{тип_на_прво_појавување|}}} |Епизода = Епизода |Приказна = Приказна }})<br />{{{создавач_на_епизода|}}}}} | label5 = Засновано на | data5 = {{{засновано_на|}}} | label6 = Адаптирано од | data6 = {{{адаптирано_од|}}} | label7 = Жанр | data7 = {{{жанр|}}} | header8 = {{#if: {{{без_инфо|}}} || {{#if: {{{тип|}}} {{{сопственик|}}} {{{функција|}}} {{{особини|}}} {{{припадност|}}} | {{If empty |{{{инфо-наслов|}}} | Информации од светот на делото }} }} }} | headerstyle = background: #DEDEE2;color:inherit; | label9 = Тип | data9 = {{{тип|}}} | label10 = Сопственици | data10 = {{{сопственик|}}} | label11 = Функција | data11 = {{{функција|}}} | label12 = Особини и способности | data12 = {{{особини|}}} | label13 = Припадност | data13 = {{{припадност|}}} }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{Main other|[[Категорија:Страници што ја користат Инфокутија Измислен предмет со непознати параметри|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Страницата користи инфокутија со непознат параметар "_VALUE_"|showblankpositional=1| адаптација | припадност | алт | артефакт | засновано_на | опис | компанија | создавач | датум | создавач_на_епизода | прво_појавување | прва_епизода | тип_на_прво_појавување | жанр | слика | големина_на_слика | инфо-наслов | име | без_инфо | сопственик | извор | тип_на_извор | особини | тип | функција }}<noinclude> {{Документација}}</noinclude> niha83vxly0tq10vrvq7pk1khdituhb 5581578 5581574 2026-06-23T17:35:17Z Andrew012p 85224 5581578 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | above = {{{име|<includeonly>{{PAGENAMEBASE}}</includeonly>}}} | abovestyle = background: #DEDEE2;color:inherit; | subheader = {{#if: {{{извор|}}} | ''{{{извор}}}'' {{#switch:{{{тип_на_извор|}}} |ТВ-серија = (ТВ-серија) |филмски серијал = (филмски серијал) |серијал прозни дела = (серијал прозни дела) |франшиза = (франшиза) |#default = }} }} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{слика|}}}|size={{{големина_на_слика|}}}|alt={{{алт|}}}}} | caption = {{{опис|}}} | label2 = {{#switch:{{{тип_на_прво_појавување|}}} |Продукциска куќа = Продукциска куќа |Издавач = Издавач }} | data2 = {{{компанија|}}} | label3 = Прво појавување | data3 = {{#invoke:Formatted appearance|getFormattedAppearance|major_work={{{прво_појавување|}}} |minor_work={{{прва_епизода|}}} |date={{{датум|}}} }} | label4 = Создадено од | data4 = {{#if: {{{создавач_на_епизода|}}} | (Серија)<br />}}{{{создавач|}}}{{#if: {{{создавач_на_епизода|}}} | <br />({{#switch:{{{тип_на_прво_појавување|}}} |Епизода = Епизода |Приказна = Приказна }})<br />{{{создавач_на_епизода|}}}}} | label5 = Засновано на | data5 = {{{засновано_на|}}} | label6 = Адаптирано од | data6 = {{{адаптирано_од|}}} | label7 = Жанр | data7 = {{{жанр|}}} | header8 = {{#if: {{{без_инфо|}}} || {{#if: {{{тип|}}} {{{сопственик|}}} {{{функција|}}} {{{особини|}}} {{{припадност|}}} | {{If empty |{{{инфо-наслов|}}} | Информации од светот на делото }} }} }} | headerstyle = background: #DEDEE2;color:inherit; | label9 = Тип | data9 = {{{тип|}}} | label10 = Сопственици | data10 = {{{сопственик|}}} | label11 = Функција | data11 = {{{функција|}}} | label12 = Особини и способности | data12 = {{{особини|}}} | label13 = Припадност | data13 = {{{припадност|}}} }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{Main other|[[Категорија:Страници што ја користат Инфокутија Измислен предмет со непознати параметри|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Страницата користи инфокутија со непознат параметар "_VALUE_"|showblankpositional=1| адаптација | припадност | алт | артефакт | засновано_на | опис | компанија | создавач | датум | создавач_на_епизода | прво_појавување | прва_епизода | тип_на_прво_појавување | жанр | слика | големина_на_слика | инфо-наслов | име | без_инфо | сопственик | извор | тип_на_извор | особини | тип | функција }}<noinclude> {{Документација}}</noinclude> 9lpbemrsc2xwq82esiyq5197wihqsf3 5581582 5581578 2026-06-23T17:41:00Z Andrew012p 85224 5581582 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | above = {{{име|<includeonly>{{PAGENAMEBASE}}</includeonly>}}} | abovestyle = background: #DEDEE2;color:inherit; | subheader = {{#if: {{{извор|}}} | ''{{{извор}}}'' {{#switch:{{{вид_извор|}}} |ТВ-серија = (ТВ-серија) |филмски серијал = (филмски серијал) |серијал прозни дела = (серијал прозни дела) |франшиза = (франшиза) |#default = }} }} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{слика|}}}|size={{{големина_на_слика|}}}|alt={{{алт|}}}}} | caption = {{{опис|}}} | label2 = {{#switch:{{{тип_на_прво_појавување|}}} |Продукциска куќа = Продукциска куќа |Издавач = Издавач }} | data2 = {{{компанија|}}} | label3 = Прво појавување | data3 = {{#invoke:Formatted appearance|getFormattedAppearance|major_work={{{прво_појавување|}}} |minor_work={{{прва_епизода|}}} |date={{{датум|}}} }} | label4 = Создадено од | data4 = {{#if: {{{создавач_на_епизода|}}} | (Серија)<br />}}{{{создавач|}}}{{#if: {{{создавач_на_епизода|}}} | <br />({{#switch:{{{тип_на_прво_појавување|}}} |Епизода = Епизода |Приказна = Приказна }})<br />{{{создавач_на_епизода|}}}}} | label5 = Засновано на | data5 = {{{засновано_на|}}} | label6 = Адаптирано од | data6 = {{{адаптирано_од|}}} | label7 = Жанр | data7 = {{{жанр|}}} | header8 = {{#if: {{{без_инфо|}}} || {{#if: {{{вид|}}} {{{сопственик|}}} {{{функција|}}} {{{особини|}}} {{{припадност|}}} | {{If empty |{{{инфо-наслов|}}} | Информации од светот на делото }} }} }} | headerstyle = background: #DEDEE2;color:inherit; | label9 = Вид | data9 = {{{вид|}}} | label10 = Сопственици | data10 = {{{сопственик|}}} | label11 = Функција | data11 = {{{функција|}}} | label12 = Особини и способности | data12 = {{{особини|}}} | label13 = Припадност | data13 = {{{припадност|}}} }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{Main other|[[Категорија:Страници што ја користат Инфокутија Измислен предмет со непознати параметри|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Страницата користи инфокутија со непознат параметар "_VALUE_"|showblankpositional=1| адаптација | припадност | алт | артефакт | засновано_на | опис | компанија | создавач | датум | создавач_на_епизода | прво_појавување | прва_епизода | тип_на_прво_појавување | жанр | слика | големина_на_слика | инфо-наслов | име | без_инфо | сопственик | извор | вид_извор | особини | вид | функција }}<noinclude> {{Документација}}</noinclude> 01c2gdfkvcsvxgb3aj6ruwbr45z0sye 5581587 5581582 2026-06-23T17:46:06Z Andrew012p 85224 5581587 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | above = {{#if: {{{име|}}} | {{{име}}} | {{PAGENAMEBASE}} }} | abovestyle = background: #DEDEE2;color:inherit; | subheader = {{#if: {{{извор|}}} | ''{{{извор}}}'' {{#switch:{{{вид_извор|}}} |ТВ-серија = (ТВ-серија) |филмски серијал = (филмски серијал) |серијал прозни дела = (серијал прозни дела) |франшиза = (франшиза) |#default = }} }} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{слика|}}}|size={{{големина_на_слика|}}}|alt={{{алт|}}}}} | caption = {{{опис|}}} | label2 = {{#switch:{{{тип_на_прво_појавување|}}} |Продукциска куќа = Продукциска куќа |Издавач = Издавач }} | data2 = {{{компанија|}}} | label3 = Прво појавување | data3 = {{#invoke:Formatted appearance|getFormattedAppearance|major_work={{{прво_појавување|}}} |minor_work={{{прва_епизода|}}} |date={{{датум|}}} }} | label4 = Создадено од | data4 = {{#if: {{{создавач_на_епизода|}}} | (Серија)<br />}}{{{создавач|}}}{{#if: {{{создавач_на_епизода|}}} | <br />({{#switch:{{{тип_на_прво_појавување|}}} |Епизода = Епизода |Приказна = Приказна }})<br />{{{создавач_на_епизода|}}}}} | label5 = Засновано на | data5 = {{{засновано_на|}}} | label6 = Адаптирано од | data6 = {{{адаптирано_од|}}} | label7 = Жанр | data7 = {{{жанр|}}} | header8 = {{#if: {{{без_инфо|}}} || {{#if: {{{вид|}}} {{{сопственик|}}} {{{функција|}}} {{{особини|}}} {{{припадност|}}} | {{If empty |{{{инфо-наслов|}}} | Информации од светот на делото }} }} }} | headerstyle = background: #DEDEE2;color:inherit; | label9 = Вид | data9 = {{{вид|}}} | label10 = Сопственици | data10 = {{{сопственик|}}} | label11 = Функција | data11 = {{{функција|}}} | label12 = Особини и способности | data12 = {{{особини|}}} | label13 = Припадност | data13 = {{{припадност|}}} }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{Main other|[[Категорија:Страници што ја користат Инфокутија Измислен предмет со непознати параметри|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Страницата користи инфокутија со непознат параметар "_VALUE_"|showblankpositional=1| адаптација | припадност | алт | артефакт | засновано_на | опис | компанија | создавач | датум | создавач_на_епизода | прво_појавување | прва_епизода | тип_на_прво_појавување | жанр | слика | големина_на_слика | инфо-наслов | име | без_инфо | сопственик | извор | вид_извор | особини | вид | функција }}<noinclude> {{Документација}}</noinclude> krnytwfdiveaylwvyza8gl6yepiv9gj 5581590 5581587 2026-06-23T17:58:24Z Andrew012p 85224 5581590 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | above = {{#if: {{{име|}}} | {{{име}}} | {{PAGENAMEBASE}} }} | abovestyle = background: #DEDEE2;color:inherit; | subheader = {{#if: {{{извор|}}} | ''{{{извор}}}'' {{#switch:{{{вид_извор|}}} |ТВ-серија = (ТВ-серија) |филмски серијал = (филмски серијал) |серијал прозни дела = (серијал прозни дела) |франшиза = (франшиза) |#default = }} }} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{слика|}}}|size={{{големина_на_слика|}}}|alt={{{алт|}}}}} | caption = {{{опис|}}} | label2 = {{#switch:{{{вид_извор|}}} |серијал прозни дела = Издавач |#default = Продукциска куќа }} | data2 = {{{компанија|}}} | label3 = Прво појавување | data3 = {{#invoke:Formatted appearance|getFormattedAppearance|major_work={{{прво_појавување|}}} |minor_work={{{прва_епизода|}}} |date={{{датум|}}} }} | label4 = Создадено од | data4 = {{#if: {{{создавач_на_епизода|}}} | (Серија)<br />}}{{{создавач|}}}{{#if: {{{создавач_на_епизода|}}} | <br />({{#switch:{{{тип_на_прво_појавување|}}} |Епизода = Епизода |Приказна = Приказна }})<br />{{{создавач_на_епизода|}}}}} | label5 = Засновано на | data5 = {{{засновано_на|}}} | label6 = Адаптирано од | data6 = {{{адаптирано_од|}}} | label7 = Жанр | data7 = {{{жанр|}}} | header8 = {{#if: {{{без_инфо|}}} || {{#if: {{{вид|}}} {{{сопственик|}}} {{{функција|}}} {{{особини|}}} {{{припадност|}}} | {{If empty |{{{инфо-наслов|}}} | Информации од светот на делото }} }} }} | headerstyle = background: #DEDEE2;color:inherit; | label9 = Вид | data9 = {{{вид|}}} | label10 = Сопственици | data10 = {{{сопственик|}}} | label11 = Функција | data11 = {{{функција|}}} | label12 = Особини и способности | data12 = {{{особини|}}} | label13 = Припадност | data13 = {{{припадност|}}} }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{Main other|[[Категорија:Страници што ја користат Инфокутија Измислен предмет со непознати параметри|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Страницата користи инфокутија со непознат параметар "_VALUE_"|showblankpositional=1| адаптација | припадност | алт | артефакт | засновано_на | опис | компанија | создавач | датум | создавач_на_епизода | прво_појавување | прва_епизода | тип_на_прво_појавување | жанр | слика | големина_на_слика | инфо-наслов | име | без_инфо | сопственик | извор | вид_извор | особини | вид | функција }}<noinclude> {{Документација}}</noinclude> 4m09e2kazs57ixstt75qya8gi73dxrw 10 1398163 5581573 2026-06-23T17:26:42Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: {{Потстраница за документација}} == Употреба == За користење на инфокутијата, копирајте го кодот подолу и пополнете ги соодветните полиња. <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Инфокутија Измислен предмет | име = | извор = | тип_на_извор... 5581573 wikitext text/x-wiki {{Потстраница за документација}} == Употреба == За користење на инфокутијата, копирајте го кодот подолу и пополнете ги соодветните полиња. <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Инфокутија Измислен предмет | име = | извор = | тип_на_извор = | слика = | големина_на_слика = | алт = | опис = | тип_на_прво_појавување = | компанија = | прво_појавување = | прва_епизода = | датум = | создавач = | создавач_на_епизода = | засновано_на = | адаптирано_од = | жанр = | тип = | сопственик = | функција = | особини = | припадност = }} </syntaxhighlight> == TemplateData == <templatedata> { "description": "Инфокутија за за измислени предмети или артефакти од измислени светови.", "params": { "име": { "label": "Име", "description": "Име на измислениот предмет.", "type": "string" }, "извор": { "label": "Извор", "description": "Делото од каде потекнува предметот.", "type": "string" }, "тип_на_извор": { "label": "Тип на извор", "description": "Вид на изворното дело (ТВ-серија, филмски серијал, франшиза итн.).", "type": "string" }, "слика": { "label": "Слика", "description": "Податотека со слика на предметот.", "type": "wiki-file-name" }, "големина_на_слика": { "label": "Големина на слика", "description": "Големина на сликата.", "type": "string" }, "алт": { "label": "Алтернативен текст", "description": "Алтернативен текст за сликата.", "type": "string" }, "опис": { "label": "Опис", "description": "Опис под сликата.", "type": "string" }, "тип_на_прво_појавување": { "label": "Тип на прво појавување", "description": "Дали првото појавување е во филм или телевизија.", "type": "string" }, "компанија": { "label": "Компанија", "description": "Продукциска куќа или издавач.", "type": "string" }, "прво_појавување": { "label": "Прво појавување", "description": "Наслов на делото во кое за првпат се појавува.", "type": "string" }, "прва_епизода": { "label": "Прва епизода", "description": "Наслов на првата епизода.", "type": "string" }, "датум": { "label": "Датум", "description": "Датум на првото појавување.", "type": "string" }, "создавач": { "label": "Создател", "description": "Создавач на предметот.", "type": "string" }, "создавач_на_епизода": { "label": "Создател на епизода", "description": "Создавач на епизодата каде се појавува.", "type": "string" }, "засновано_на": { "label": "Засновано на", "description": "Дело врз кое е заснован предметот.", "type": "string" }, "адаптирано_од": { "label": "Адаптирано од", "description": "Лице што го адаптирало предметот.", "type": "string" }, "жанр": { "label": "Жанр", "description": "Жанр на делото.", "type": "string" }, "тип": { "label": "Тип", "description": "Вид на артефакт.", "type": "string" }, "сопственик": { "label": "Сопственик", "description": "Тековен или главен сопственик.", "type": "string" }, "функција": { "label": "Функција", "description": "Употреба или намена на предметот.", "type": "string" }, "особини": { "label": "Особини", "description": "Особини и способности на предметот.", "type": "string" }, "припадност": { "label": "Припадност", "description": "Организација или група на која припаѓа.", "type": "string" } }, "format": "block" } </templatedata> <includeonly> [[Категорија:Предлошки за инфокутии]] </includeonly> 12a3yfkdt6bqosfpmix1u2vnike5age 5581575 5581573 2026-06-23T17:28:38Z Andrew012p 85224 5581575 wikitext text/x-wiki {{Потстраница за документација}} == Употреба == За користење на инфокутијата, копирајте го кодот подолу и пополнете ги соодветните полиња. <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Инфокутија Измислен предмет | име = | извор = | тип_на_извор = | слика = | големина_на_слика = | алт = | опис = | тип_на_прво_појавување = | компанија = | прво_појавување = | прва_епизода = | датум = | создавач = | создавач_на_епизода = | засновано_на = | адаптирано_од = | жанр = | тип = | сопственик = | функција = | особини = | припадност = }} </syntaxhighlight> == TemplateData == <templatedata> { "description": "Инфокутија за за измислени предмети или артефакти од измислени светови.", "params": { "име": { "label": "Име", "description": "Име на измислениот предмет.", "type": "string" }, "извор": { "label": "Извор", "description": "Делото од каде потекнува предметот.", "type": "string" }, "тип_на_извор": { "label": "Тип на извор", "description": "Вид на изворното дело (ТВ-серија, филмски серијал, франшиза итн.).", "type": "string" }, "слика": { "label": "Слика", "description": "Податотека со слика на предметот.", "type": "wiki-file-name" }, "големина_на_слика": { "label": "Големина на слика", "description": "Големина на сликата.", "type": "string" }, "алт": { "label": "Алтернативен текст", "description": "Алтернативен текст за сликата.", "type": "string" }, "опис": { "label": "Опис", "description": "Опис под сликата.", "type": "string" }, "тип_на_прво_појавување": { "label": "Тип на прво појавување", "description": "Дали првото појавување е во филм или телевизија.", "type": "string" }, "компанија": { "label": "Компанија", "description": "Продукциска куќа или издавач.", "type": "string" }, "прво_појавување": { "label": "Прво појавување", "description": "Наслов на делото во кое за првпат се појавува.", "type": "string" }, "прва_епизода": { "label": "Прва епизода", "description": "Наслов на првата епизода.", "type": "string" }, "датум": { "label": "Датум", "description": "Датум на првото појавување.", "type": "string" }, "создавач": { "label": "Создавач", "description": "Создавач на предметот.", "type": "string" }, "создавач_на_епизода": { "label": "Создавач на епизода", "description": "Создавач на епизодата каде се појавува.", "type": "string" }, "засновано_на": { "label": "Засновано на", "description": "Дело врз кое е заснован предметот.", "type": "string" }, "адаптирано_од": { "label": "Адаптирано од", "description": "Лице што го адаптирало предметот.", "type": "string" }, "жанр": { "label": "Жанр", "description": "Жанр на делото.", "type": "string" }, "тип": { "label": "Тип", "description": "Вид на артефакт.", "type": "string" }, "сопственик": { "label": "Сопственик", "description": "Тековен или главен сопственик.", "type": "string" }, "функција": { "label": "Функција", "description": "Употреба или намена на предметот.", "type": "string" }, "особини": { "label": "Особини", "description": "Особини и способности на предметот.", "type": "string" }, "припадност": { "label": "Припадност", "description": "Организација или група на која припаѓа.", "type": "string" } }, "format": "block" } </templatedata> <includeonly> [[Категорија:Предлошки за инфокутии]] </includeonly> fox52v7vh4h6f6rd1v7dzb2j2ckfuah 5581581 5581575 2026-06-23T17:40:15Z Andrew012p 85224 5581581 wikitext text/x-wiki {{Потстраница за документација}} == Употреба == За користење на инфокутијата, копирајте го кодот подолу и пополнете ги соодветните полиња. <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Инфокутија Измислен предмет | име = | извор = | тип_на_извор = | слика = | големина_на_слика = | алт = | опис = | тип_на_прво_појавување = | компанија = | прво_појавување = | прва_епизода = | датум = | создавач = | создавач_на_епизода = | засновано_на = | адаптирано_од = | жанр = | тип = | сопственик = | функција = | особини = | припадност = }} </syntaxhighlight> == TemplateData == <templatedata> { "description": "Инфокутија за за измислени предмети или артефакти од измислени светови.", "params": { "име": { "label": "Име", "description": "Име на измислениот предмет.", "type": "string" }, "извор": { "label": "Извор", "description": "Делото од каде потекнува предметот.", "type": "string" }, "вид_извор": { "label": "Тип на извор", "description": "Вид изворното дело (ТВ-серија, филмски серијал, франшиза итн.).", "type": "string" }, "слика": { "label": "Слика", "description": "Податотека со слика на предметот.", "type": "wiki-file-name" }, "големина_на_слика": { "label": "Големина на слика", "description": "Големина на сликата.", "type": "string" }, "алт": { "label": "Алтернативен текст", "description": "Алтернативен текст за сликата.", "type": "string" }, "опис": { "label": "Опис", "description": "Опис под сликата.", "type": "string" }, "тип_на_прво_појавување": { "label": "Тип на прво појавување", "description": "Дали првото појавување е во филм или телевизија.", "type": "string" }, "компанија": { "label": "Компанија", "description": "Продукциска куќа или издавач.", "type": "string" }, "прво_појавување": { "label": "Прво појавување", "description": "Наслов на делото во кое за првпат се појавува.", "type": "string" }, "прва_епизода": { "label": "Прва епизода", "description": "Наслов на првата епизода.", "type": "string" }, "датум": { "label": "Датум", "description": "Датум на првото појавување.", "type": "string" }, "создавач": { "label": "Создавач", "description": "Создавач на предметот.", "type": "string" }, "создавач_на_епизода": { "label": "Создавач на епизода", "description": "Создавач на епизодата каде се појавува.", "type": "string" }, "засновано_на": { "label": "Засновано на", "description": "Дело врз кое е заснован предметот.", "type": "string" }, "адаптирано_од": { "label": "Адаптирано од", "description": "Лице што го адаптирало предметот.", "type": "string" }, "жанр": { "label": "Жанр", "description": "Жанр на делото.", "type": "string" }, "вид": { "label": "Вид", "description": "Вид артефакт.", "type": "string" }, "сопственик": { "label": "Сопственик", "description": "Тековен или главен сопственик.", "type": "string" }, "функција": { "label": "Функција", "description": "Употреба или намена на предметот.", "type": "string" }, "особини": { "label": "Особини", "description": "Особини и способности на предметот.", "type": "string" }, "припадност": { "label": "Припадност", "description": "Организација или група на која припаѓа.", "type": "string" } }, "format": "block" } </templatedata> <includeonly> [[Категорија:Предлошки за инфокутии]] </includeonly> eqbdo13x8cu4vdsfagsxw4ti5fiplpr 5581586 5581581 2026-06-23T17:44:35Z Andrew012p 85224 5581586 wikitext text/x-wiki {{Потстраница за документација}} == Употреба == За користење на инфокутијата, копирајте го кодот подолу и пополнете ги соодветните полиња. <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Инфокутија Измислен предмет | име = | извор = | вид_извор = | слика = | големина_на_слика = | алт = | опис = | тип_на_прво_појавување = | компанија = | прво_појавување = | прва_епизода = | датум = | создавач = | создавач_на_епизода = | засновано_на = | адаптирано_од = | жанр = | вид = | сопственик = | функција = | особини = | припадност = }} </syntaxhighlight> == TemplateData == <templatedata> { "description": "Инфокутија за за измислени предмети или артефакти од измислени светови.", "params": { "име": { "label": "Име", "description": "Име на измислениот предмет.", "type": "string" }, "извор": { "label": "Извор", "description": "Делото од каде потекнува предметот.", "type": "string" }, "вид_извор": { "label": "Вид извор", "description": "Вид на изворното дело (ТВ-серија, филмски серијал, франшиза итн.).", "type": "string" }, "слика": { "label": "Слика", "description": "Податотека со слика на предметот.", "type": "wiki-file-name" }, "големина_на_слика": { "label": "Големина на слика", "description": "Големина на сликата.", "type": "string" }, "алт": { "label": "Алтернативен текст", "description": "Алтернативен текст за сликата.", "type": "string" }, "опис": { "label": "Опис", "description": "Опис под сликата.", "type": "string" }, "тип_на_прво_појавување": { "label": "Тип на прво појавување", "description": "Дали првото појавување е во филм или телевизија.", "type": "string" }, "компанија": { "label": "Компанија", "description": "Продукциска куќа или издавач.", "type": "string" }, "прво_појавување": { "label": "Прво појавување", "description": "Наслов на делото во кое за првпат се појавува.", "type": "string" }, "прва_епизода": { "label": "Прва епизода", "description": "Наслов на првата епизода.", "type": "string" }, "датум": { "label": "Датум", "description": "Датум на првото појавување.", "type": "string" }, "создавач": { "label": "Создавач", "description": "Создавач на предметот.", "type": "string" }, "создавач_на_епизода": { "label": "Создавач на епизода", "description": "Создавач на епизодата каде се појавува.", "type": "string" }, "засновано_на": { "label": "Засновано на", "description": "Дело врз кое е заснован предметот.", "type": "string" }, "адаптирано_од": { "label": "Адаптирано од", "description": "Лице што го адаптирало предметот.", "type": "string" }, "жанр": { "label": "Жанр", "description": "Жанр на делото.", "type": "string" }, "вид": { "label": "Вид", "description": "Вид артефакт.", "type": "string" }, "сопственик": { "label": "Сопственик", "description": "Тековен или главен сопственик.", "type": "string" }, "функција": { "label": "Функција", "description": "Употреба или намена на предметот.", "type": "string" }, "особини": { "label": "Особини", "description": "Особини и способности на предметот.", "type": "string" }, "припадност": { "label": "Припадност", "description": "Организација или група на која припаѓа.", "type": "string" } }, "format": "block" } </templatedata> <includeonly> [[Категорија:Предлошки за инфокутии]] </includeonly> lefmc8ufyv616vxuljhri765j7qkcov 5581593 5581586 2026-06-23T18:03:03Z Andrew012p 85224 5581593 wikitext text/x-wiki {{Потстраница за документација}} == Употреба == За користење на инфокутијата, копирајте го кодот подолу и пополнете ги соодветните полиња. <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Инфокутија Измислен предмет | име = | извор = | вид_извор = | слика = | големина_на_слика = | алт = | опис = | тип_на_прво_појавување = | компанија = | прво_појавување = | прва_епизода = | датум = | создавач = | создавач_на_епизода = | засновано_на = | адаптирано_од = | жанр = | вид = | сопственик = | функција = | особини = | припадност = }} </syntaxhighlight> == Водич за параметри == * '''име''': Назив на предметот. Ако не се внесе, автоматски се користи името на статијата. * '''вид_извор''': Клучен параметар за автоматско означување. Внесете: ''ТВ-серија'', ''филмски серијал'', ''серијал прозни дела'' (го менува натписот во ''Издавач''), или ''франшиза''. * '''компанија''': Името на продукциската куќа или издавачот. * '''прво_појавување''': Насловот на делото каде предметот се појавува првпат. * '''создавач''': Името на авторот што го смислил предметот. * '''вид''': Краток опис на видот на предметот (на пр. „волшебно оружје“). * '''функција''': За што служи предметот во рамките на приказната. == Паметни функции == * '''Автоматско означување''': Предлошката сама препознава дали да стави „Продукциска куќа“ или „Издавач“ врз основа на параметарот `вид_извор`. * '''Автоматско пополнување''': Доколку не внесете име, предлошката секогаш ќе го прикаже насловот на страницата. * '''Проверка на грешки''': Ако внесете параметар што не постои, статијата ќе биде автоматски додадена во категоријата: [[:Категорија:Страници што ја користат Инфокутија Измислен предмет со непознати параметри]]. == TemplateData == <templatedata> { "description": "Инфокутија за за измислени предмети или артефакти од измислени светови.", "params": { "име": { "label": "Име", "description": "Име на измислениот предмет.", "type": "string" }, "извор": { "label": "Извор", "description": "Делото од каде потекнува предметот.", "type": "string" }, "вид_извор": { "label": "Вид извор", "description": "Вид на изворното дело (ТВ-серија, филмски серијал, франшиза итн.).", "type": "string" }, "слика": { "label": "Слика", "description": "Податотека со слика на предметот.", "type": "wiki-file-name" }, "големина_на_слика": { "label": "Големина на слика", "description": "Големина на сликата.", "type": "string" }, "алт": { "label": "Алтернативен текст", "description": "Алтернативен текст за сликата.", "type": "string" }, "опис": { "label": "Опис", "description": "Опис под сликата.", "type": "string" }, "тип_на_прво_појавување": { "label": "Тип на прво појавување", "description": "Дали првото појавување е во филм или телевизија.", "type": "string" }, "компанија": { "label": "Компанија", "description": "Продукциска куќа или издавач.", "type": "string" }, "прво_појавување": { "label": "Прво појавување", "description": "Наслов на делото во кое за првпат се појавува.", "type": "string" }, "прва_епизода": { "label": "Прва епизода", "description": "Наслов на првата епизода.", "type": "string" }, "датум": { "label": "Датум", "description": "Датум на првото појавување.", "type": "string" }, "создавач": { "label": "Создавач", "description": "Создавач на предметот.", "type": "string" }, "создавач_на_епизода": { "label": "Создавач на епизода", "description": "Создавач на епизодата каде се појавува.", "type": "string" }, "засновано_на": { "label": "Засновано на", "description": "Дело врз кое е заснован предметот.", "type": "string" }, "адаптирано_од": { "label": "Адаптирано од", "description": "Лице што го адаптирало предметот.", "type": "string" }, "жанр": { "label": "Жанр", "description": "Жанр на делото.", "type": "string" }, "вид": { "label": "Вид", "description": "Вид артефакт.", "type": "string" }, "сопственик": { "label": "Сопственик", "description": "Тековен или главен сопственик.", "type": "string" }, "функција": { "label": "Функција", "description": "Употреба или намена на предметот.", "type": "string" }, "особини": { "label": "Особини", "description": "Особини и способности на предметот.", "type": "string" }, "припадност": { "label": "Припадност", "description": "Организација или група на која припаѓа.", "type": "string" } }, "format": "block" } </templatedata> <includeonly> [[Категорија:Предлошки за инфокутии]] </includeonly> f7byvfadjqh8n7k82eap63w6vfcek6h 5581596 5581593 2026-06-23T18:04:49Z Andrew012p 85224 5581596 wikitext text/x-wiki {{Потстраница за документација}} == Употреба == За користење на инфокутијата, копирајте го кодот подолу и пополнете ги соодветните полиња. <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Инфокутија Измислен предмет | име = | извор = | вид_извор = | слика = | големина_на_слика = | алт = | опис = | тип_на_прво_појавување = | компанија = | прво_појавување = | прва_епизода = | датум = | создавач = | создавач_на_епизода = | засновано_на = | адаптирано_од = | жанр = | вид = | сопственик = | функција = | особини = | припадност = }} </syntaxhighlight> == Водич за параметри == * '''име''': Име на предметот. Ако не се внесе, автоматски се користи името на статијата. * '''вид_извор''': Клучен параметар за автоматско означување. Внесете: ''ТВ-серија'', ''филмски серијал'', ''серијал прозни дела'' (го менува натписот во ''Издавач''), или ''франшиза''. * '''компанија''': Името на продукциската куќа или издавачот. * '''прво_појавување''': Насловот на делото каде предметот се појавува првпат. * '''создавач''': Името на авторот што го смислил предметот. * '''вид''': Краток опис на видот на предметот (на пр. „волшебно оружје“). * '''функција''': За што служи предметот во рамките на приказната. == Паметни функции == * '''Автоматско означување''': Предлошката сама препознава дали да стави „Продукциска куќа“ или „Издавач“ врз основа на параметарот `вид_извор`. * '''Автоматско пополнување''': Доколку не внесете име, предлошката секогаш ќе го прикаже насловот на страницата. * '''Проверка на грешки''': Ако внесете параметар што не постои, статијата ќе биде автоматски додадена во категоријата: [[:Категорија:Страници што ја користат Инфокутија Измислен предмет со непознати параметри]]. == TemplateData == <templatedata> { "description": "Инфокутија за за измислени предмети или артефакти од измислени светови.", "params": { "име": { "label": "Име", "description": "Име на измислениот предмет.", "type": "string" }, "извор": { "label": "Извор", "description": "Делото од каде потекнува предметот.", "type": "string" }, "вид_извор": { "label": "Вид извор", "description": "Вид на изворното дело (ТВ-серија, филмски серијал, франшиза итн.).", "type": "string" }, "слика": { "label": "Слика", "description": "Податотека со слика на предметот.", "type": "wiki-file-name" }, "големина_на_слика": { "label": "Големина на слика", "description": "Големина на сликата.", "type": "string" }, "алт": { "label": "Алтернативен текст", "description": "Алтернативен текст за сликата.", "type": "string" }, "опис": { "label": "Опис", "description": "Опис под сликата.", "type": "string" }, "тип_на_прво_појавување": { "label": "Тип на прво појавување", "description": "Дали првото појавување е во филм или телевизија.", "type": "string" }, "компанија": { "label": "Компанија", "description": "Продукциска куќа или издавач.", "type": "string" }, "прво_појавување": { "label": "Прво појавување", "description": "Наслов на делото во кое за првпат се појавува.", "type": "string" }, "прва_епизода": { "label": "Прва епизода", "description": "Наслов на првата епизода.", "type": "string" }, "датум": { "label": "Датум", "description": "Датум на првото појавување.", "type": "string" }, "создавач": { "label": "Создавач", "description": "Создавач на предметот.", "type": "string" }, "создавач_на_епизода": { "label": "Создавач на епизода", "description": "Создавач на епизодата каде се појавува.", "type": "string" }, "засновано_на": { "label": "Засновано на", "description": "Дело врз кое е заснован предметот.", "type": "string" }, "адаптирано_од": { "label": "Адаптирано од", "description": "Лице што го адаптирало предметот.", "type": "string" }, "жанр": { "label": "Жанр", "description": "Жанр на делото.", "type": "string" }, "вид": { "label": "Вид", "description": "Вид артефакт.", "type": "string" }, "сопственик": { "label": "Сопственик", "description": "Тековен или главен сопственик.", "type": "string" }, "функција": { "label": "Функција", "description": "Употреба или намена на предметот.", "type": "string" }, "особини": { "label": "Особини", "description": "Особини и способности на предметот.", "type": "string" }, "припадност": { "label": "Припадност", "description": "Организација или група на која припаѓа.", "type": "string" } }, "format": "block" } </templatedata> <includeonly> [[Категорија:Предлошки за инфокутии]] </includeonly> s9iohjln7cbtkki16fngr5nw54hvb0q 5581597 5581596 2026-06-23T18:05:14Z Andrew012p 85224 5581597 wikitext text/x-wiki {{Потстраница за документација}} == Употреба == За користење на инфокутијата, копирајте го кодот подолу и пополнете ги соодветните полиња. Поддржува само македонски параметри! <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Инфокутија Измислен предмет | име = | извор = | вид_извор = | слика = | големина_на_слика = | алт = | опис = | тип_на_прво_појавување = | компанија = | прво_појавување = | прва_епизода = | датум = | создавач = | создавач_на_епизода = | засновано_на = | адаптирано_од = | жанр = | вид = | сопственик = | функција = | особини = | припадност = }} </syntaxhighlight> == Водич за параметри == * '''име''': Име на предметот. Ако не се внесе, автоматски се користи името на статијата. * '''вид_извор''': Клучен параметар за автоматско означување. Внесете: ''ТВ-серија'', ''филмски серијал'', ''серијал прозни дела'' (го менува натписот во ''Издавач''), или ''франшиза''. * '''компанија''': Името на продукциската куќа или издавачот. * '''прво_појавување''': Насловот на делото каде предметот се појавува првпат. * '''создавач''': Името на авторот што го смислил предметот. * '''вид''': Краток опис на видот на предметот (на пр. „волшебно оружје“). * '''функција''': За што служи предметот во рамките на приказната. == Паметни функции == * '''Автоматско означување''': Предлошката сама препознава дали да стави „Продукциска куќа“ или „Издавач“ врз основа на параметарот `вид_извор`. * '''Автоматско пополнување''': Доколку не внесете име, предлошката секогаш ќе го прикаже насловот на страницата. * '''Проверка на грешки''': Ако внесете параметар што не постои, статијата ќе биде автоматски додадена во категоријата: [[:Категорија:Страници што ја користат Инфокутија Измислен предмет со непознати параметри]]. == TemplateData == <templatedata> { "description": "Инфокутија за за измислени предмети или артефакти од измислени светови.", "params": { "име": { "label": "Име", "description": "Име на измислениот предмет.", "type": "string" }, "извор": { "label": "Извор", "description": "Делото од каде потекнува предметот.", "type": "string" }, "вид_извор": { "label": "Вид извор", "description": "Вид на изворното дело (ТВ-серија, филмски серијал, франшиза итн.).", "type": "string" }, "слика": { "label": "Слика", "description": "Податотека со слика на предметот.", "type": "wiki-file-name" }, "големина_на_слика": { "label": "Големина на слика", "description": "Големина на сликата.", "type": "string" }, "алт": { "label": "Алтернативен текст", "description": "Алтернативен текст за сликата.", "type": "string" }, "опис": { "label": "Опис", "description": "Опис под сликата.", "type": "string" }, "тип_на_прво_појавување": { "label": "Тип на прво појавување", "description": "Дали првото појавување е во филм или телевизија.", "type": "string" }, "компанија": { "label": "Компанија", "description": "Продукциска куќа или издавач.", "type": "string" }, "прво_појавување": { "label": "Прво појавување", "description": "Наслов на делото во кое за првпат се појавува.", "type": "string" }, "прва_епизода": { "label": "Прва епизода", "description": "Наслов на првата епизода.", "type": "string" }, "датум": { "label": "Датум", "description": "Датум на првото појавување.", "type": "string" }, "создавач": { "label": "Создавач", "description": "Создавач на предметот.", "type": "string" }, "создавач_на_епизода": { "label": "Создавач на епизода", "description": "Создавач на епизодата каде се појавува.", "type": "string" }, "засновано_на": { "label": "Засновано на", "description": "Дело врз кое е заснован предметот.", "type": "string" }, "адаптирано_од": { "label": "Адаптирано од", "description": "Лице што го адаптирало предметот.", "type": "string" }, "жанр": { "label": "Жанр", "description": "Жанр на делото.", "type": "string" }, "вид": { "label": "Вид", "description": "Вид артефакт.", "type": "string" }, "сопственик": { "label": "Сопственик", "description": "Тековен или главен сопственик.", "type": "string" }, "функција": { "label": "Функција", "description": "Употреба или намена на предметот.", "type": "string" }, "особини": { "label": "Особини", "description": "Особини и способности на предметот.", "type": "string" }, "припадност": { "label": "Припадност", "description": "Организација или група на која припаѓа.", "type": "string" } }, "format": "block" } </templatedata> <includeonly> [[Категорија:Предлошки за инфокутии]] </includeonly> ougn66ljamfn1qk97eu98kt2vdh097m 5581599 5581597 2026-06-23T18:08:35Z Andrew012p 85224 5581599 wikitext text/x-wiki {{Потстраница за документација}} == Употреба == За користење на инфокутијата, копирајте го кодот подолу и пополнете ги соодветните полиња. Поддржува само македонски параметри! <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Инфокутија Измислен предмет | име = | извор = | вид_извор = | слика = | големина_на_слика = | алт = | опис = | тип_на_прво_појавување = | компанија = | прво_појавување = | прва_епизода = | датум = | создавач = | создавач_на_епизода = | засновано_на = | адаптирано_од = | жанр = | вид = | сопственик = | функција = | особини = | припадност = }} </syntaxhighlight> == Водич за параметри == * '''име''': Име на предметот. Ако не се внесе, автоматски се користи името на статијата. * '''вид_извор''': Клучен параметар за автоматско означување. Внесете: ''ТВ-серија'', ''филмски серијал'', ''серијал прозни дела'' (го менува натписот во ''Издавач''), или ''франшиза''. * '''компанија''': Името на продукциската куќа или издавачот. * '''прво_појавување''': Насловот на делото каде предметот се појавува првпат. * '''тип_на_прво_појавување''': Се користи за дополнително појаснување на заслугите кога артефактот е создаден специфично за епизода или приказна (внесете: ''Епизода'' или ''Приказна''). * '''создавач''': Името на авторот што го смислил предметот за серијалот. * '''создавач_на_епизода''': Името на сценаристот што го создаде предметот во конкретната епизода или приказна (се користи заедно со ''тип_на_прво_појавување''). * '''вид''': Краток опис на видот на предметот (на пр. „волшебно оружје“). * '''функција''': За што служи предметот во рамките на приказната. == Паметни функции == * '''Автоматско означување''': Предлошката сама препознава дали да стави „Продукциска куќа“ или „Издавач“ врз основа на параметарот `вид_извор`. * '''Автоматско пополнување''': Доколку не внесете име, предлошката секогаш ќе го прикаже насловот на страницата. * '''Проверка на грешки''': Ако внесете параметар што не постои, статијата ќе биде автоматски додадена во категоријата: [[:Категорија:Страници што ја користат Инфокутија Измислен предмет со непознати параметри]]. == TemplateData == <templatedata> { "description": "Инфокутија за за измислени предмети или артефакти од измислени светови.", "params": { "име": { "label": "Име", "description": "Име на измислениот предмет.", "type": "string" }, "извор": { "label": "Извор", "description": "Делото од каде потекнува предметот.", "type": "string" }, "вид_извор": { "label": "Вид извор", "description": "Вид на изворното дело (ТВ-серија, филмски серијал, франшиза итн.).", "type": "string" }, "слика": { "label": "Слика", "description": "Податотека со слика на предметот.", "type": "wiki-file-name" }, "големина_на_слика": { "label": "Големина на слика", "description": "Големина на сликата.", "type": "string" }, "алт": { "label": "Алтернативен текст", "description": "Алтернативен текст за сликата.", "type": "string" }, "опис": { "label": "Опис", "description": "Опис под сликата.", "type": "string" }, "тип_на_прво_појавување": { "label": "Тип на прво појавување", "description": "Дали првото појавување е во филм или телевизија.", "type": "string" }, "компанија": { "label": "Компанија", "description": "Продукциска куќа или издавач.", "type": "string" }, "прво_појавување": { "label": "Прво појавување", "description": "Наслов на делото во кое за првпат се појавува.", "type": "string" }, "прва_епизода": { "label": "Прва епизода", "description": "Наслов на првата епизода.", "type": "string" }, "датум": { "label": "Датум", "description": "Датум на првото појавување.", "type": "string" }, "создавач": { "label": "Создавач", "description": "Создавач на предметот.", "type": "string" }, "создавач_на_епизода": { "label": "Создавач на епизода", "description": "Создавач на епизодата каде се појавува.", "type": "string" }, "засновано_на": { "label": "Засновано на", "description": "Дело врз кое е заснован предметот.", "type": "string" }, "адаптирано_од": { "label": "Адаптирано од", "description": "Лице што го адаптирало предметот.", "type": "string" }, "жанр": { "label": "Жанр", "description": "Жанр на делото.", "type": "string" }, "вид": { "label": "Вид", "description": "Вид артефакт.", "type": "string" }, "сопственик": { "label": "Сопственик", "description": "Тековен или главен сопственик.", "type": "string" }, "функција": { "label": "Функција", "description": "Употреба или намена на предметот.", "type": "string" }, "особини": { "label": "Особини", "description": "Особини и способности на предметот.", "type": "string" }, "припадност": { "label": "Припадност", "description": "Организација или група на која припаѓа.", "type": "string" } }, "format": "block" } </templatedata> <includeonly> [[Категорија:Предлошки за инфокутии]] </includeonly> k6m55si8yj2r1b4dg48p5bmvomr3fwo 5581600 5581599 2026-06-23T18:09:41Z Andrew012p 85224 5581600 wikitext text/x-wiki {{Потстраница за документација}} == Употреба == За користење на инфокутијата, копирајте го кодот подолу и пополнете ги соодветните полиња. Поддржува само македонски параметри! <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Инфокутија Измислен предмет | име = | извор = | вид_извор = | слика = | големина_на_слика = | алт = | опис = | тип_на_прво_појавување = | компанија = | прво_појавување = | прва_епизода = | датум = | создавач = | создавач_на_епизода = | засновано_на = | адаптирано_од = | жанр = | вид = | сопственик = | функција = | особини = | припадност = }} </syntaxhighlight> == Водич за параметри == * '''име''': Име на предметот. Ако не се внесе, автоматски се користи името на статијата. * '''вид_извор''': Клучен параметар за автоматско означување. Внесете: ''ТВ-серија'', ''филмски серијал'', ''серијал прозни дела'' (го менува натписот во ''Издавач''), или ''франшиза''. * '''компанија''': Името на продукциската куќа или издавачот. * '''прво_појавување''': Насловот на делото каде предметот се појавува првпат. * '''тип_на_прво_појавување''': Се користи за дополнително појаснување на заслугите кога предметот е создаден конкретно за епизода или приказна (внесете: ''Епизода'' или ''Приказна''). * '''создавач''': Името на авторот што го смислил предметот за серијалот. * '''создавач_на_епизода''': Името на сценаристот што го создал предметот во конкретната епизода или приказна (се користи заедно со ''тип_на_прво_појавување''). * '''вид''': Краток опис на видот на предметот (на пр. „волшебно оружје“). * '''функција''': За што служи предметот во рамките на приказната. == Паметни функции == * '''Автоматско означување''': Предлошката сама препознава дали да стави „Продукциска куќа“ или „Издавач“ врз основа на параметарот `вид_извор`. * '''Автоматско пополнување''': Доколку не внесете име, предлошката секогаш ќе го прикаже насловот на статијата. * '''Проверка на грешки''': Ако внесете параметар што не постои, статијата ќе биде автоматски додадена во категоријата: [[:Категорија:Страници што ја користат Инфокутија Измислен предмет со непознати параметри]]. == TemplateData == <templatedata> { "description": "Инфокутија за за измислени предмети или артефакти од измислени светови.", "params": { "име": { "label": "Име", "description": "Име на измислениот предмет.", "type": "string" }, "извор": { "label": "Извор", "description": "Делото од каде потекнува предметот.", "type": "string" }, "вид_извор": { "label": "Вид извор", "description": "Вид на изворното дело (ТВ-серија, филмски серијал, франшиза итн.).", "type": "string" }, "слика": { "label": "Слика", "description": "Податотека со слика на предметот.", "type": "wiki-file-name" }, "големина_на_слика": { "label": "Големина на слика", "description": "Големина на сликата.", "type": "string" }, "алт": { "label": "Алтернативен текст", "description": "Алтернативен текст за сликата.", "type": "string" }, "опис": { "label": "Опис", "description": "Опис под сликата.", "type": "string" }, "тип_на_прво_појавување": { "label": "Тип на прво појавување", "description": "Дали првото појавување е во филм или телевизија.", "type": "string" }, "компанија": { "label": "Компанија", "description": "Продукциска куќа или издавач.", "type": "string" }, "прво_појавување": { "label": "Прво појавување", "description": "Наслов на делото во кое за првпат се појавува.", "type": "string" }, "прва_епизода": { "label": "Прва епизода", "description": "Наслов на првата епизода.", "type": "string" }, "датум": { "label": "Датум", "description": "Датум на првото појавување.", "type": "string" }, "создавач": { "label": "Создавач", "description": "Создавач на предметот.", "type": "string" }, "создавач_на_епизода": { "label": "Создавач на епизода", "description": "Создавач на епизодата каде се појавува.", "type": "string" }, "засновано_на": { "label": "Засновано на", "description": "Дело врз кое е заснован предметот.", "type": "string" }, "адаптирано_од": { "label": "Адаптирано од", "description": "Лице што го адаптирало предметот.", "type": "string" }, "жанр": { "label": "Жанр", "description": "Жанр на делото.", "type": "string" }, "вид": { "label": "Вид", "description": "Вид артефакт.", "type": "string" }, "сопственик": { "label": "Сопственик", "description": "Тековен или главен сопственик.", "type": "string" }, "функција": { "label": "Функција", "description": "Употреба или намена на предметот.", "type": "string" }, "особини": { "label": "Особини", "description": "Особини и способности на предметот.", "type": "string" }, "припадност": { "label": "Припадност", "description": "Организација или група на која припаѓа.", "type": "string" } }, "format": "block" } </templatedata> <includeonly> [[Категорија:Предлошки за инфокутии]] </includeonly> jt08ifvqegubadgx0eq7m1z5w28r0rm 5581601 5581600 2026-06-23T18:12:56Z Andrew012p 85224 5581601 wikitext text/x-wiki {{Потстраница за документација}} == Употреба == За користење на инфокутијата, копирајте го кодот подолу и пополнете ги соодветните полиња. Поддржува само македонски параметри! <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Инфокутија Измислен предмет | име = | извор = | вид_извор = | слика = | големина_на_слика = | алт = | опис = | тип_на_прво_појавување = | компанија = | прво_појавување = | прва_епизода = | датум = | создавач = | создавач_на_епизода = | засновано_на = | адаптирано_од = | жанр = | вид = | сопственик = | функција = | особини = | припадност = }} </syntaxhighlight> == Водич за параметри == * '''име''': Име на предметот. Ако не се внесе, автоматски се користи името на статијата. * '''вид_извор''': Клучен параметар за автоматско означување. Внесете: ''ТВ-серија'', ''филмски серијал'', ''серијал прозни дела'' (го менува натписот во ''Издавач''), или ''франшиза''. * '''компанија''': Името на продукциската куќа или издавачот. * '''прво_појавување''': Насловот на делото каде предметот се појавува првпат. * '''тип_на_прво_појавување''': Се користи за дополнително појаснување на заслугите кога предметот е создаден конкретно за епизода или приказна (внесете: ''Епизода'' или ''Приказна''). * '''создавач''': Името на авторот што го смислил предметот за серијалот. * '''создавач_на_епизода''': Името на сценаристот што го создал предметот во конкретната епизода или приказна (се користи заедно со ''тип_на_прво_појавување''). * '''вид''': Краток опис на видот на предметот (на пр. „волшебно оружје“). * '''функција''': За што служи предметот во рамките на приказната. == Паметни функции == * '''Автоматско означување''': Предлошката сама препознава дали да стави „Продукциска куќа“ или „Издавач“ врз основа на параметарот `вид_извор`. * '''Автоматско пополнување''': Доколку не внесете име, предлошката секогаш ќе го прикаже насловот на статијата. * '''Проверка на грешки''': Ако внесете параметар што не постои, статијата ќе биде автоматски додадена во категоријата: [[:Категорија:Страници што ја користат Инфокутија Измислен предмет со непознати параметри]]. == TemplateData == <templatedata> { "description": "Инфокутија за за измислени предмети или артефакти од измислени светови.", "params": { "име": { "label": "Име", "description": "Име на измислениот предмет.", "type": "string" }, "извор": { "label": "Извор", "description": "Делото од каде потекнува предметот.", "type": "string" }, "вид_извор": { "label": "Вид извор", "description": "Вид на изворното дело (ТВ-серија, филмски серијал, франшиза или серијал прозни дела).", "type": "string" }, "слика": { "label": "Слика", "description": "Податотека со слика на предметот.", "type": "wiki-file-name" }, "големина_на_слика": { "label": "Големина на слика", "description": "Големина на сликата.", "type": "string" }, "алт": { "label": "Алтернативен текст", "description": "Алтернативен текст за сликата.", "type": "string" }, "опис": { "label": "Опис", "description": "Опис под сликата.", "type": "string" }, "тип_на_прво_појавување": { "label": "Тип на прво појавување", "description": "Дали првото појавување е во филм или телевизија.", "type": "string" }, "компанија": { "label": "Компанија", "description": "Продукциска куќа или издавач.", "type": "string" }, "прво_појавување": { "label": "Прво појавување", "description": "Наслов на делото во кое за првпат се појавува.", "type": "string" }, "прва_епизода": { "label": "Прва епизода", "description": "Наслов на првата епизода.", "type": "string" }, "датум": { "label": "Датум", "description": "Датум на првото појавување.", "type": "string" }, "создавач": { "label": "Создавач", "description": "Создавач на предметот.", "type": "string" }, "создавач_на_епизода": { "label": "Создавач на епизода", "description": "Создавач на епизодата каде се појавува.", "type": "string" }, "засновано_на": { "label": "Засновано на", "description": "Дело врз кое е заснован предметот.", "type": "string" }, "адаптирано_од": { "label": "Адаптирано од", "description": "Лице што го адаптирало предметот.", "type": "string" }, "жанр": { "label": "Жанр", "description": "Жанр на делото.", "type": "string" }, "вид": { "label": "Вид", "description": "Вид артефакт.", "type": "string" }, "сопственик": { "label": "Сопственик", "description": "Тековен или главен сопственик.", "type": "string" }, "функција": { "label": "Функција", "description": "Употреба или намена на предметот.", "type": "string" }, "особини": { "label": "Особини", "description": "Особини и способности на предметот.", "type": "string" }, "припадност": { "label": "Припадност", "description": "Организација или група на која припаѓа.", "type": "string" } }, "format": "block" } </templatedata> <includeonly> [[Категорија:Предлошки за инфокутии]] </includeonly> 34ginrebpatmto024lc4sprl9gtm813 5581602 5581601 2026-06-23T18:13:34Z Andrew012p 85224 5581602 wikitext text/x-wiki {{Потстраница за документација}} == Употреба == За користење на инфокутијата, копирајте го кодот подолу и пополнете ги соодветните полиња. Поддржува само македонски параметри! <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Инфокутија Измислен предмет | име = | извор = | вид_извор = | слика = | големина_на_слика = | алт = | опис = | тип_на_прво_појавување = | компанија = | прво_појавување = | прва_епизода = | датум = | создавач = | создавач_на_епизода = | засновано_на = | адаптирано_од = | жанр = | вид = | сопственик = | функција = | особини = | припадност = }} </syntaxhighlight> == Водич за параметри == * '''име''': Име на предметот. Ако не се внесе, автоматски се користи името на статијата. * '''вид_извор''': Клучен параметар за автоматско означување. Внесете: ''ТВ-серија'', ''филмски серијал'', ''серијал прозни дела'' (го менува натписот во ''Издавач''), или ''франшиза''. * '''компанија''': Името на продукциската куќа или издавачот. * '''прво_појавување''': Насловот на делото каде предметот се појавува првпат. * '''тип_на_прво_појавување''': Се користи за дополнително појаснување на заслугите кога предметот е создаден конкретно за епизода или приказна (внесете: ''Епизода'' или ''Приказна''). * '''создавач''': Името на авторот што го смислил предметот за серијалот. * '''создавач_на_епизода''': Името на сценаристот што го создал предметот во конкретната епизода или приказна (се користи заедно со ''тип_на_прво_појавување''). * '''вид''': Краток опис на видот на предметот (на пр. „волшебно оружје“). * '''функција''': За што служи предметот во рамките на приказната. == Паметни функции == * '''Автоматско означување''': Предлошката сама препознава дали да стави „Продукциска куќа“ или „Издавач“ врз основа на параметарот `вид_извор`. * '''Автоматско пополнување''': Доколку не внесете име, предлошката секогаш ќе го прикаже насловот на статијата. * '''Проверка на грешки''': Ако внесете параметар што не постои, статијата ќе биде автоматски додадена во категоријата: [[:Категорија:Страници што ја користат Инфокутија Измислен предмет со непознати параметри]]. == TemplateData == <templatedata> { "description": "Инфокутија за за измислени предмети или артефакти од измислени светови.", "params": { "име": { "label": "Име", "description": "Име на измислениот предмет.", "type": "string" }, "извор": { "label": "Извор", "description": "Делото од каде потекнува предметот.", "type": "string" }, "вид_извор": { "label": "Вид извор", "description": "Вид на изворното дело (ТВ-серија, филмски серијал, франшиза, серијал прозни дела итн.).", "type": "string" }, "слика": { "label": "Слика", "description": "Податотека со слика на предметот.", "type": "wiki-file-name" }, "големина_на_слика": { "label": "Големина на слика", "description": "Големина на сликата.", "type": "string" }, "алт": { "label": "Алтернативен текст", "description": "Алтернативен текст за сликата.", "type": "string" }, "опис": { "label": "Опис", "description": "Опис под сликата.", "type": "string" }, "тип_на_прво_појавување": { "label": "Тип на прво појавување", "description": "Дали првото појавување е во филм или телевизија.", "type": "string" }, "компанија": { "label": "Компанија", "description": "Продукциска куќа или издавач.", "type": "string" }, "прво_појавување": { "label": "Прво појавување", "description": "Наслов на делото во кое за првпат се појавува.", "type": "string" }, "прва_епизода": { "label": "Прва епизода", "description": "Наслов на првата епизода.", "type": "string" }, "датум": { "label": "Датум", "description": "Датум на првото појавување.", "type": "string" }, "создавач": { "label": "Создавач", "description": "Создавач на предметот.", "type": "string" }, "создавач_на_епизода": { "label": "Создавач на епизода", "description": "Создавач на епизодата каде се појавува.", "type": "string" }, "засновано_на": { "label": "Засновано на", "description": "Дело врз кое е заснован предметот.", "type": "string" }, "адаптирано_од": { "label": "Адаптирано од", "description": "Лице што го адаптирало предметот.", "type": "string" }, "жанр": { "label": "Жанр", "description": "Жанр на делото.", "type": "string" }, "вид": { "label": "Вид", "description": "Вид артефакт.", "type": "string" }, "сопственик": { "label": "Сопственик", "description": "Тековен или главен сопственик.", "type": "string" }, "функција": { "label": "Функција", "description": "Употреба или намена на предметот.", "type": "string" }, "особини": { "label": "Особини", "description": "Особини и способности на предметот.", "type": "string" }, "припадност": { "label": "Припадност", "description": "Организација или група на која припаѓа.", "type": "string" } }, "format": "block" } </templatedata> <includeonly> [[Категорија:Предлошки за инфокутии]] </includeonly> qk54rq9xnbobyvu7eecvw2qsv2de9yd 10 1398164 5581577 2026-06-23T17:32:35Z Andrew012p 85224 Пренасочување кон [[Предлошка:Незакосено]] 5581577 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Предлошка:Незакосено]] bwt4feesdy9a656a9rzmo8m60ktdy3g 0 1398165 5581591 2026-06-23T18:02:34Z P.Nedelkovski 47736 нова страница 5581591 wikitext text/x-wiki '''Ѕевгар'''<ref>{{ДРМЈ|ѕевгар}}</ref><ref>{{ОДРМЈ|ѕевгар}}</ref> – двојка впрегнати говеда ([[вол]]ови, [[бивол]]и...) што се користи за [[орање]] или влечење на [[запрега]]. За извршување на работата ѕевгарот е впрегнат во [[јарем]]. Во македонската историја, етнологија и книжевност, овој збор се јавува како клучна економска, општествена и даночна категорија, но и како моќна метафора во македонското творештво. ==Историско значење== Во средниот век на просторите на [[Балкански Полуостров|Балканот]] (под Византија и подоцна под Отоманското Царство), зборот ѕевгар не означувал само стока, туку и површина на обработливо земјиште што една двојка волови може да го изора во текот на една сезона. Во османлиско време, во Македонија и во останатиот дел од Балканот под власта на Отоманското Царство, данокот се наплаќал според поседувањето на ѕевгар волови и земјата што тие ја обработувале.<ref>{{нмс | author= | title=Шта је зевгар | url=https://magazin.politika.rs/scc/clanak/570660/Sta-je-zevgar | work= | publisher=Магазин (Политика) | date= | accessdate=23 јуни 2026}}</ref> ==Наводи== {{Наводи}} lhq2xperg4ftso1694pzy90pg44eu3a 5581592 5581591 2026-06-23T18:02:53Z P.Nedelkovski 47736 додадена [[Категорија:Земјоделство]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5581592 wikitext text/x-wiki '''Ѕевгар'''<ref>{{ДРМЈ|ѕевгар}}</ref><ref>{{ОДРМЈ|ѕевгар}}</ref> – двојка впрегнати говеда ([[вол]]ови, [[бивол]]и...) што се користи за [[орање]] или влечење на [[запрега]]. За извршување на работата ѕевгарот е впрегнат во [[јарем]]. Во македонската историја, етнологија и книжевност, овој збор се јавува како клучна економска, општествена и даночна категорија, но и како моќна метафора во македонското творештво. ==Историско значење== Во средниот век на просторите на [[Балкански Полуостров|Балканот]] (под Византија и подоцна под Отоманското Царство), зборот ѕевгар не означувал само стока, туку и површина на обработливо земјиште што една двојка волови може да го изора во текот на една сезона. Во османлиско време, во Македонија и во останатиот дел од Балканот под власта на Отоманското Царство, данокот се наплаќал според поседувањето на ѕевгар волови и земјата што тие ја обработувале.<ref>{{нмс | author= | title=Шта је зевгар | url=https://magazin.politika.rs/scc/clanak/570660/Sta-je-zevgar | work= | publisher=Магазин (Политика) | date= | accessdate=23 јуни 2026}}</ref> ==Наводи== {{Наводи}} [[Категорија:Земјоделство]] msstgnuouhgjc404ods85coznnrs44j 5581594 5581592 2026-06-23T18:03:08Z P.Nedelkovski 47736 додадена [[Категорија:Сточарство]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5581594 wikitext text/x-wiki '''Ѕевгар'''<ref>{{ДРМЈ|ѕевгар}}</ref><ref>{{ОДРМЈ|ѕевгар}}</ref> – двојка впрегнати говеда ([[вол]]ови, [[бивол]]и...) што се користи за [[орање]] или влечење на [[запрега]]. За извршување на работата ѕевгарот е впрегнат во [[јарем]]. Во македонската историја, етнологија и книжевност, овој збор се јавува како клучна економска, општествена и даночна категорија, но и како моќна метафора во македонското творештво. ==Историско значење== Во средниот век на просторите на [[Балкански Полуостров|Балканот]] (под Византија и подоцна под Отоманското Царство), зборот ѕевгар не означувал само стока, туку и површина на обработливо земјиште што една двојка волови може да го изора во текот на една сезона. Во османлиско време, во Македонија и во останатиот дел од Балканот под власта на Отоманското Царство, данокот се наплаќал според поседувањето на ѕевгар волови и земјата што тие ја обработувале.<ref>{{нмс | author= | title=Шта је зевгар | url=https://magazin.politika.rs/scc/clanak/570660/Sta-je-zevgar | work= | publisher=Магазин (Политика) | date= | accessdate=23 јуни 2026}}</ref> ==Наводи== {{Наводи}} [[Категорија:Земјоделство]] [[Категорија:Сточарство]] slwdcsaiymd6f3n94bbhmi0229lc7eb 5581607 5581594 2026-06-23T19:11:49Z P.Nedelkovski 47736 илустрирање 5581607 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Bullock yokes.jpg|мини|Ѕевгар во [[јарем]]]] '''Ѕевгар'''<ref>{{ДРМЈ|ѕевгар}}</ref><ref>{{ОДРМЈ|ѕевгар}}</ref> – двојка впрегнати говеда ([[вол]]ови, [[бивол]]и...) што се користи за [[орање]] или влечење на [[запрега]]. За извршување на работата ѕевгарот е впрегнат во [[јарем]]. Во македонската историја, етнологија и книжевност, овој збор се јавува како клучна економска, општествена и даночна категорија, но и како моќна метафора во македонското творештво. ==Историско значење== Во средниот век на просторите на [[Балкански Полуостров|Балканот]] (под [[Византија]] и подоцна под [[Отоманско Царство|Отоманското Царство]]), зборот ѕевгар не означувал само стока, туку и површина на обработливо земјиште што една двојка волови може да го изора во текот на една сезона. Во османлиско време, во Македонија и во останатиот дел од Балканот под власта на Отоманското Царство, данокот се наплаќал според поседувањето на ѕевгар волови и земјата што тие ја обработувале.<ref>{{нмс | author= | title=Шта је зевгар | url=https://magazin.politika.rs/scc/clanak/570660/Sta-je-zevgar | work= | publisher=Магазин (Политика) | date= | accessdate=23 јуни 2026}}</ref> ==Наводи== {{Наводи}} [[Категорија:Земјоделство]] [[Категорија:Сточарство]] 14xded70a865kmpude52rw7xgu3rrio 1 1398166 5581595 2026-06-23T18:03:27Z P.Nedelkovski 47736 Создадена страница со: {{СЗР}} 5581595 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1398167 5581606 2026-06-23T19:09:49Z Joker from Debar 134439 Создадена страница со: {{Infobox football biography 3 | playername = Тијаго Алмада | image = [[Податотека:Almada asse ol 2425.png|200px]] | fullname = Тијаго Есекиел Алмада<ref name="FIFA 2022">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |title=FIFA World Cup Qatar 2022 – Squad list: Argentina (ARG) |publisher=[[FIFA]] |page=1 |date=18 November 2022 |access-date... 5581606 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | playername = Тијаго Алмада | image = [[Податотека:Almada asse ol 2425.png|200px]] | fullname = Тијаго Есекиел Алмада<ref name="FIFA 2022">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |title=FIFA World Cup Qatar 2022 – Squad list: Argentina (ARG) |publisher=[[FIFA]] |page=1 |date=18 November 2022 |access-date=18 November 2022 |archive-date=18 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221218195301/https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |url-status=live}}</ref> | dateofbirth = {{birth date and age|df=yes|2001|4|26}} | cityofbirth = {{роден во|Сиудадела|}} | countryofbirth = [[Аргентина]] | nationality = {{flagsport|ARG}} [[Аргентина]] | height = {{height|m=1.71}} | position = [[Среден ред (фудбал)|среден ред]] | currentclub = {{Fb team Atletico Madrid}} | clubnumber = 11 | youthyears1 = | youthclubs1 = {{Fb team Velez}} | years1 = 2018-2022 | caps1 = 45 | goals1 = 10 | clubs1 = {{Fb team Velez}} | years2 = 2022-2024 | caps2 = 77 | goals2 = 23 | clubs2 = {{Fb team Atlanta United}} | years3 = 2024-2025 | caps3 = 17 | goals3 = 1 | clubs3 = {{Fb team Botafogo}} | years4 = 2025 | caps4 = 16 | goals4 = 1 | clubs4 = →{{Fb team Olympique Lyonnais}} | years5 = 2025- | caps5 = 27 | goals5 = 3 | clubs5 = {{Fb team Atletico Madrid}} | nationalyears1 = 2019 | nationalcaps1 = 6 | nationalgoals1 = 1 | nationalteam1 = {{flagsport|ARG}} [[Фудбалска репрезентација на Аргентина под 20 години|Аргентина 20]] | nationalyears2 = 2021-2024 | nationalcaps2 = 13 | nationalgoals2 = 7 | nationalteam2 = {{flagsport|ARG}} [[Олимписка фудбалска репрезентација на Аргентина|Аргентина (олимп.)]] | nationalyears3 = 2022- | nationalcaps3 = 18 | nationalgoals3 = 5 | nationalteam3 = {{flagsport|ARG}} [[Фудбалска репрезентација на Аргентина|Аргентина]] }} '''Тијаго Алмада''' (роден на [[26 април]] [[2001]], во [[Сиудадела]]) — [[Аргентина|аргентински]] [[фудбалер]], [[Среден ред (фудбал)|играч од средниот ред]] на {{Fb team (N) Atletico Madrid}} и на [[Фудбалска репрезентација на Аргентина|аргентинската репрезентација]]. ==Титули== ===Клупски=== ; Ботафого *'''[[Кампеонато Бразилеиро Серија А|Бразилско првенство]]''' : 1 : 2024 *'''[[Копа Либертадорес]]''' : 1 : 2024 ===Репрезентативни=== ; Аргентина *'''{{Трофеј-Светско првенство во фудбал}} [[Светско првенство во фудбал|Светско првенство]]''' : 1 : [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] ===Индивидуални=== * [[Дебитант на годината во МЛС лигата]] : 2022.<ref name="Алмада">{{cite web |title=Thiago Almada |url=https://www.atlutd.com/players/thiago-almada/ |website=atlutd.com |language=енглески}}</ref> * [[Млад играч на годината во МЛС лигата]] : 2023.<ref name="Алмада" /> * [[МЛС Ол-стар натпревар|МЛС ол-стар]] : 2023.<ref name="Алмада" /> * [[Тим на годината во МЛС лигата]]: 2023.<ref name="Алмада" /> == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Аргентина |image3= Flag of Argentina.svg }} *[https://www.soccerway.com/player/almada-thiago/CSKGShgi/ Тијаго Алмада на soccerway] *[https://www.transfermarkt.com/thiago-almada/profil/spieler/576028 Тијаго Алмада на transfermarkt] *[https://www.espn.com/soccer/player/_/id/277208/thiago-almada Тијаго Алмада на espn] *[https://www.whoscored.com/players/361732/show/thiago-almada Тијаго Алмада на whoscored] {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Алмада, Тијаго}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Атланта Јунајтед]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Олимпик Лион]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Атлетико Мадрид]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Аргентински фудбалери]] [[Категорија:Родени во 2001 година]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 2026]] orcytau9du2kb3wfe9z1fephuq19kfu 5581643 5581606 2026-06-23T21:14:44Z Carshalton 30527 /* Надворешни врски */ 5581643 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | playername = Тијаго Алмада | image = [[Податотека:Almada asse ol 2425.png|200px]] | fullname = Тијаго Есекиел Алмада<ref name="FIFA 2022">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |title=FIFA World Cup Qatar 2022 – Squad list: Argentina (ARG) |publisher=[[FIFA]] |page=1 |date=18 November 2022 |access-date=18 November 2022 |archive-date=18 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221218195301/https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |url-status=live}}</ref> | dateofbirth = {{birth date and age|df=yes|2001|4|26}} | cityofbirth = {{роден во|Сиудадела|}} | countryofbirth = [[Аргентина]] | nationality = {{flagsport|ARG}} [[Аргентина]] | height = {{height|m=1.71}} | position = [[Среден ред (фудбал)|среден ред]] | currentclub = {{Fb team Atletico Madrid}} | clubnumber = 11 | youthyears1 = | youthclubs1 = {{Fb team Velez}} | years1 = 2018-2022 | caps1 = 45 | goals1 = 10 | clubs1 = {{Fb team Velez}} | years2 = 2022-2024 | caps2 = 77 | goals2 = 23 | clubs2 = {{Fb team Atlanta United}} | years3 = 2024-2025 | caps3 = 17 | goals3 = 1 | clubs3 = {{Fb team Botafogo}} | years4 = 2025 | caps4 = 16 | goals4 = 1 | clubs4 = →{{Fb team Olympique Lyonnais}} | years5 = 2025- | caps5 = 27 | goals5 = 3 | clubs5 = {{Fb team Atletico Madrid}} | nationalyears1 = 2019 | nationalcaps1 = 6 | nationalgoals1 = 1 | nationalteam1 = {{flagsport|ARG}} [[Фудбалска репрезентација на Аргентина под 20 години|Аргентина 20]] | nationalyears2 = 2021-2024 | nationalcaps2 = 13 | nationalgoals2 = 7 | nationalteam2 = {{flagsport|ARG}} [[Олимписка фудбалска репрезентација на Аргентина|Аргентина (олимп.)]] | nationalyears3 = 2022- | nationalcaps3 = 18 | nationalgoals3 = 5 | nationalteam3 = {{flagsport|ARG}} [[Фудбалска репрезентација на Аргентина|Аргентина]] }} '''Тијаго Алмада''' (роден на [[26 април]] [[2001]], во [[Сиудадела]]) — [[Аргентина|аргентински]] [[фудбалер]], [[Среден ред (фудбал)|играч од средниот ред]] на {{Fb team (N) Atletico Madrid}} и на [[Фудбалска репрезентација на Аргентина|аргентинската репрезентација]]. ==Титули== ===Клупски=== ; Ботафого *'''[[Кампеонато Бразилеиро Серија А|Бразилско првенство]]''' : 1 : 2024 *'''[[Копа Либертадорес]]''' : 1 : 2024 ===Репрезентативни=== ; Аргентина *'''{{Трофеј-Светско првенство во фудбал}} [[Светско првенство во фудбал|Светско првенство]]''' : 1 : [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] ===Индивидуални=== * [[Дебитант на годината во МЛС лигата]] : 2022.<ref name="Алмада">{{cite web |title=Thiago Almada |url=https://www.atlutd.com/players/thiago-almada/ |website=atlutd.com |language=енглески}}</ref> * [[Млад играч на годината во МЛС лигата]] : 2023.<ref name="Алмада" /> * [[МЛС Ол-стар натпревар|МЛС ол-стар]] : 2023.<ref name="Алмада" /> * [[Тим на годината во МЛС лигата]]: 2023.<ref name="Алмада" /> == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Аргентина |image3= Flag of Argentina.svg }} *[https://www.soccerway.com/player/almada-thiago/CSKGShgi/ Тијаго Алмада на soccerway] *[https://www.transfermarkt.com/thiago-almada/profil/spieler/576028 Тијаго Алмада на transfermarkt] *[https://www.espn.com/soccer/player/_/id/277208/thiago-almada Тијаго Алмада на espn] *[https://www.whoscored.com/players/361732/show/thiago-almada Тијаго Алмада на whoscored] {{Состав на ФК Атлетико Мадрид}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Алмада, Тијаго}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Атланта Јунајтед]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Олимпик Лион]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Атлетико Мадрид]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Аргентински фудбалери]] [[Категорија:Родени во 2001 година]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 2026]] ozeaqhhmcmg87ii6570ogsgmq4x9e2i 0 1398168 5581618 2026-06-23T19:51:10Z Виолетова 1975 Пренасочување кон [[Слезовина]] 5581618 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Слезовина]] lzm55cnsvx4zwsesoehw2v930zyznvv 0 1398169 5581619 2026-06-23T19:54:31Z Виолетова 1975 Пренасочување кон [[Млечки (род)]] 5581619 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Млечки (род)]] mphtprmtjbf6m9eq6aru3av2j5kjdiy 0 1398170 5581626 2026-06-23T20:40:00Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: {{Инфокутија Филм | име = Крајот на денот | слика = Daylight's End poster.jpg | алт = | опис = Плакатот на филмот | режисер = [[Вилијам Кауфман]] | продуцент = {{plainlist| * Скот Хауел * Вилијам Кауфман * Чад Ло * Џеј Стампер * [[Џони Стронг]] * Адријан Тестолин * Фара Вајт }} | сценар... 5581626 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | име = Крајот на денот | слика = Daylight's End poster.jpg | алт = | опис = Плакатот на филмот | режисер = [[Вилијам Кауфман]] | продуцент = {{plainlist| * Скот Хауел * Вилијам Кауфман * Чад Ло * Џеј Стампер * [[Џони Стронг]] * Адријан Тестолин * Фара Вајт }} | сценарист = Чад Ло | главни улоги = {{plainlist| * Џони Стронг * [[Ленс Хенриксен]] }} | музика = Џони Стронг | кинематографија = Кели Рименшнајдер | монтажа = Мајкл Марко | студио = {{plainlist| * Throttle Films * Indigo Pictures * Alternate Ending Films * Carolina Film Works * Femmewerks Productions * Underdogg Entertainment }} | дистрибутер = [[Vertical Entertainment]] | датум = {{филмски датум|2016|04|16|[[Даласки меѓународен филмски фестивал|DIFF]]|2016|08|26}} | траење = 105 минути<ref name=mojo/> | држава = САД | јазик = англиски | буџет = | заработка = 11.257 $ <ref name=mojo/> }} '''''Крајот на денот''''' ({{Langx|en|Daylight's End}}) — американски [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] од 2016 г., во режија на [[Вилијам Кауфман]] и сценарио на Чад Ло. Главната улога ја толкува [[Џони Стронг]] како скитник во [[постапокалипса|постапокалиптичен]] [[Тексас]], кој се согласува да им помогне на група преживеани, толкувани од [[Ленс Хенриксен]], [[Луис Мандилор]] и [[Хаким Кае-Казим]], да се спасат. Борецот во [[мешани боречки вештини]] [[Кшиштоф Сошински]] го игра водачот на вампирите кои се обидуваат да ги убијат. == Содржина == Многу години откако таинствен вирус го претворил поголемиот дел од човештвото во крвожедни суштества, скитникот Томас Рурк наидува на група преживеани во напуштена полициска станица. Тој неволно се согласува да им помогне да пронајдат одредено засолниште, кое станало последна надеж на луѓето за опстанок. Патем, тие ќе мора да се соочат не само со заразените, туку и со банди ограбувачи. Самиот Рурк има и лична сметка со водачот на заразените. == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Џони Стронг]] || Томас Рурк |- | [[Ленс Хенриксен]] || началник Френк Хил |- | [[Луис Мандилор]] || Итан Хил |- | [[Хаким Кае-Казим]] || Крис |- | [[Кшиштоф Сошински]] || Алфата |- | [[Крис Керсон]] || Дуган |- | Челси Едмундсон || Сем Шеридан |- | Гари Кернс || Дру |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|3007132}} [[Категорија:Американски филмови]] igrqmm91hwjq4vyc806f3pm1s5fvclw 5581627 5581626 2026-06-23T20:42:37Z Andrew012p 85224 5581627 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | име = Крајот на денот | изворен_наслов = Daylight's End | слика = Daylight's End poster.jpg | големина_на_слика = | алт = | опис = Плакатот на филмот | режисер = [[Вилијам Кауфман]] | продуцент = {{plainlist| * Скот Хауел * Вилијам Кауфман * Чад Ло * Џеј Стампер * [[Џони Стронг]] * Адријан Тестолин * Фара Вајт }} | сценарист = Чад Ло | сценарио = | приказна = | заснован_на = | улоги = {{plainlist| * Џони Стронг * [[Ленс Хенриксен]] }} | раскажувач = | жанр = [[Хорор (филм)|ужаси]] | музика = Џони Стронг | аниматор = | кинематографија = Кели Рименшнајдер | монтажа = Мајкл Марко | студио = {{plainlist| * Throttle Films * Indigo Pictures * Alternate Ending Films * Carolina Film Works * Femmewerks Productions * Underdogg Entertainment }} | дистрибутер = [[Vertical Entertainment]] | премиера = {{филмски датум|2016|04|16|[[Даласки меѓународен филмски фестивал|DIFF]]|2016|08|26}} | времетраење = 105 минути | земја = {{САД}} | јазик = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | буџет = | заработка = 11.257 долари | претходен = | следен = | веб_страница = }} '''''Крајот на денот''''' ({{Langx|en|Daylight's End}}) — американски [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] од 2016 г., во режија на [[Вилијам Кауфман]] и сценарио на Чад Ло. Главната улога ја толкува [[Џони Стронг]] како скитник во [[постапокалипса|постапокалиптичен]] [[Тексас]], кој се согласува да им помогне на група преживеани, толкувани од [[Ленс Хенриксен]], [[Луис Мандилор]] и [[Хаким Кае-Казим]], да се спасат. Борецот во [[мешани боречки вештини]] [[Кшиштоф Сошински]] го игра водачот на вампирите кои се обидуваат да ги убијат.<ref>{{cite news|url=https://www.dallasobserver.com/arts/daylights-end-a-zombie-movie-shot-in-dallas-is-playing-in-theaters-across-the-country-8636661|title=Daylight's End, a Zombie Movie Shot in Dallas, Is Playing in Theaters Across the Country|last=Grubbs|first=Eric|date=2016-08-26|work=[[Dallas Observer]]|accessdate=2020-04-21}}</ref> == Содржина == Многу години откако таинствен вирус го претворил поголемиот дел од човештвото во крвожедни суштества, скитникот Томас Рурк наидува на група преживеани во напуштена полициска станица. Тој неволно се согласува да им помогне да пронајдат одредено засолниште, кое станало последна надеж на луѓето за опстанок. Патем, тие ќе мораат да се соочат не само со заразените, туку и со банди ограбувачи. Самиот Рурк има и лична сметка со водачот на заразените. == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Џони Стронг]] || Томас Рурк |- | [[Ленс Хенриксен]] || началник Френк Хил |- | [[Луис Мандилор]] || Итан Хил |- | [[Хаким Кае-Казим]] || Крис |- | [[Кшиштоф Сошински]] || Алфата |- | [[Крис Керсон]] || Дуган |- | Челси Едмундсон || Сем Шеридан |- | Гари Кернс || Дру |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|3007132}} [[Категорија:Американски филмови]] 804iik1gcq6v5m9ij02ytxqg726rs9o 5581630 5581627 2026-06-23T20:45:42Z Andrew012p 85224 5581630 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | име = Крајот на денот | изворен_наслов = Daylight's End | слика = Daylights End poster.webp | големина_на_слика = | алт = | опис = Плакатот на филмот | режисер = [[Вилијам Кауфман]] | продуцент = {{plainlist| * Скот Хауел * Вилијам Кауфман * Чад Ло * Џеј Стампер * [[Џони Стронг]] * Адријан Тестолин * Фара Вајт }} | сценарист = Чад Ло | сценарио = | приказна = | заснован_на = | улоги = {{plainlist| * Џони Стронг * [[Ленс Хенриксен]] }} | раскажувач = | жанр = [[Хорор (филм)|ужаси]] | музика = Џони Стронг | аниматор = | кинематографија = Кели Рименшнајдер | монтажа = Мајкл Марко | студио = {{plainlist| * Throttle Films * Indigo Pictures * Alternate Ending Films * Carolina Film Works * Femmewerks Productions * Underdogg Entertainment }} | дистрибутер = [[Vertical Entertainment]] | премиера = {{филмски датум|2016|04|16|[[Даласки меѓународен филмски фестивал|DIFF]]|2016|08|26}} | времетраење = 105 минути | земја = {{САД}} | јазик = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | буџет = | заработка = 11.257 долари | претходен = | следен = | веб_страница = }} '''''Крајот на денот''''' ({{Langx|en|Daylight's End}}) — американски [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] од 2016 г., во режија на [[Вилијам Кауфман]] и сценарио на Чад Ло. Главната улога ја толкува [[Џони Стронг]] како скитник во [[постапокалипса|постапокалиптичен]] [[Тексас]], кој се согласува да им помогне на група преживеани, толкувани од [[Ленс Хенриксен]], [[Луис Мандилор]] и [[Хаким Кае-Казим]], да се спасат. Борецот во [[мешани боречки вештини]] [[Кшиштоф Сошински]] го игра водачот на вампирите кои се обидуваат да ги убијат.<ref>{{cite news|url=https://www.dallasobserver.com/arts/daylights-end-a-zombie-movie-shot-in-dallas-is-playing-in-theaters-across-the-country-8636661|title=Daylight's End, a Zombie Movie Shot in Dallas, Is Playing in Theaters Across the Country|last=Grubbs|first=Eric|date=2016-08-26|work=[[Dallas Observer]]|accessdate=2020-04-21}}</ref> == Содржина == Многу години откако таинствен вирус го претворил поголемиот дел од човештвото во крвожедни суштества, скитникот Томас Рурк наидува на група преживеани во напуштена полициска станица. Тој неволно се согласува да им помогне да пронајдат одредено засолниште, кое станало последна надеж на луѓето за опстанок. Патем, тие ќе мораат да се соочат не само со заразените, туку и со банди ограбувачи. Самиот Рурк има и лична сметка со водачот на заразените. == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Џони Стронг]] || Томас Рурк |- | [[Ленс Хенриксен]] || началник Френк Хил |- | [[Луис Мандилор]] || Итан Хил |- | [[Хаким Кае-Казим]] || Крис |- | [[Кшиштоф Сошински]] || Алфата |- | [[Крис Керсон]] || Дуган |- | Челси Едмундсон || Сем Шеридан |- | Гари Кернс || Дру |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|3007132}} [[Категорија:Американски филмови]] 2nit9az2939dafj3prwnyth1n9p6wrq 5581632 5581630 2026-06-23T20:47:33Z Andrew012p 85224 5581632 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | име = Крајот на денот | изворен_наслов = Daylight's End | слика = Daylights End poster.webp | големина_на_слика = | алт = | опис = Плакатот на филмот | режисер = [[Вилијам Кауфман]] | продуцент = {{plainlist| * Скот Хауел * Вилијам Кауфман * Чад Ло * Џеј Стампер * [[Џони Стронг]] * Адријан Тестолин * Фара Вајт }} | сценарист = Чад Ло | сценарио = | приказна = | заснован_на = | улоги = {{plainlist| * Џони Стронг * [[Ленс Хенриксен]] }} | раскажувач = | жанр = [[Хорор (филм)|ужаси]] | музика = Џони Стронг | аниматор = | кинематографија = Кели Рименшнајдер | монтажа = Мајкл Марко | студио = {{plainlist| * Throttle Films * Indigo Pictures * Alternate Ending Films * Carolina Film Works * Femmewerks Productions * Underdogg Entertainment }} | дистрибутер = [[Vertical Entertainment]] | премиера = {{филмски датум|2016|04|16|[[Даласки меѓународен филмски фестивал|DIFF]]|2016|08|26}} | времетраење = 105 минути | земја = {{САД}} | јазик = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | буџет = | заработка = 11.257 долари | претходен = | следен = | веб_страница = }} '''''Крајот на денот''''' ({{Langx|en|Daylight's End}}) — американски [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] од 2016 г., во режија на [[Вилијам Кауфман]] и сценарио на Чад Ло. Главната улога ја толкува [[Џони Стронг]] како скитник во [[Постапокалиптика|постапокалиптичен]] [[Тексас]], кој се согласува да им помогне на група преживеани, толкувани од [[Ленс Хенриксен]], [[Луис Мандилор]] и [[Хаким Кае-Казим]], да се спасат. Борецот во [[мешани боречки вештини]] [[Кшиштоф Сошински]] го игра водачот на [[Вампир|вампирите]] што се обидуваат да ги убијат.<ref>{{cite news|url=https://www.dallasobserver.com/arts/daylights-end-a-zombie-movie-shot-in-dallas-is-playing-in-theaters-across-the-country-8636661|title=Daylight's End, a Zombie Movie Shot in Dallas, Is Playing in Theaters Across the Country|last=Grubbs|first=Eric|date=2016-08-26|work=[[Dallas Observer]]|accessdate=2020-04-21}}</ref> == Содржина == Многу години откако таинствен вирус го претворил поголемиот дел од човештвото во крвожедни суштества, скитникот Томас Рурк наидува на група преживеани во напуштена полициска станица. Тој неволно се согласува да им помогне да пронајдат одредено засолниште, кое станало последна надеж на луѓето за опстанок. Патем, тие ќе мораат да се соочат не само со заразените, туку и со банди ограбувачи. Самиот Рурк има и лична сметка со водачот на заразените. == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Џони Стронг]] || Томас Рурк |- | [[Ленс Хенриксен]] || началник Френк Хил |- | [[Луис Мандилор]] || Итан Хил |- | [[Хаким Кае-Казим]] || Крис |- | [[Кшиштоф Сошински]] || Алфата |- | [[Крис Керсон]] || Дуган |- | Челси Едмундсон || Сем Шеридан |- | Гари Кернс || Дру |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|3007132}} [[Категорија:Американски филмови]] n3lpy78eaxqxjruzdy1mihpb3g6k4ct 5581633 5581632 2026-06-23T20:49:01Z Andrew012p 85224 5581633 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | име = Крајот на денот | изворен_наслов = Daylight's End | слика = Daylights End poster.webp | големина_на_слика = | алт = | опис = Омотот на филмот | режисер = [[Вилијам Кауфман]] | продуцент = {{plainlist| * Скот Хауел * Вилијам Кауфман * Чад Ло * Џеј Стампер * [[Џони Стронг]] * Адријан Тестолин * Фара Вајт }} | сценарист = Чад Ло | сценарио = | приказна = | заснован_на = | улоги = {{plainlist| * Џони Стронг * [[Ленс Хенриксен]] }} | раскажувач = | жанр = [[Хорор (филм)|ужаси]] | музика = Џони Стронг | аниматор = | кинематографија = Кели Рименшнајдер | монтажа = Мајкл Марко | студио = {{plainlist| * Throttle Films * Indigo Pictures * Alternate Ending Films * Carolina Film Works * Femmewerks Productions * Underdogg Entertainment }} | дистрибутер = [[Vertical Entertainment]] | премиера = {{филмски датум|2016|04|16|[[Даласки меѓународен филмски фестивал|DIFF]]|2016|08|26}} | времетраење = 105 минути | земја = {{САД}} | јазик = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | буџет = | заработка = 11.257 долари | претходен = | следен = | веб_страница = }} '''''Крајот на денот''''' ({{Langx|en|Daylight's End}}) — американски [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] од 2016 г., во режија на [[Вилијам Кауфман]] и сценарио на Чад Ло. Главната улога ја толкува [[Џони Стронг]] како скитник во [[Постапокалиптика|постапокалиптичен]] [[Тексас]], кој се согласува да им помогне на група преживеани, толкувани од [[Ленс Хенриксен]], [[Луис Мандилор]] и [[Хаким Кае-Казим]], да се спасат. Борецот во [[мешани боречки вештини]] [[Кшиштоф Сошински]] го игра водачот на [[Вампир|вампирите]] што се обидуваат да ги убијат.<ref>{{cite news|url=https://www.dallasobserver.com/arts/daylights-end-a-zombie-movie-shot-in-dallas-is-playing-in-theaters-across-the-country-8636661|title=Daylight's End, a Zombie Movie Shot in Dallas, Is Playing in Theaters Across the Country|last=Grubbs|first=Eric|date=2016-08-26|work=[[Dallas Observer]]|accessdate=2020-04-21}}</ref> == Содржина == Многу години откако таинствен вирус го претворил поголемиот дел од човештвото во крвожедни суштества, скитникот Томас Рурк наидува на група преживеани во напуштена полициска станица. Тој неволно се согласува да им помогне да пронајдат одредено засолниште, кое станало последна надеж на луѓето за опстанок. Патем, тие ќе мораат да се соочат не само со заразените, туку и со банди ограбувачи. Самиот Рурк има и лична сметка со водачот на заразените. == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Џони Стронг]] || Томас Рурк |- | [[Ленс Хенриксен]] || началник Френк Хил |- | [[Луис Мандилор]] || Итан Хил |- | [[Хаким Кае-Казим]] || Крис |- | [[Кшиштоф Сошински]] || Алфата |- | [[Крис Керсон]] || Дуган |- | Челси Едмундсон || Сем Шеридан |- | Гари Кернс || Дру |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|3007132}} [[Категорија:Американски филмови]] 3e23t0o1kh3b51tktkld89jhi6mm4br 5581634 5581633 2026-06-23T20:49:42Z Andrew012p 85224 5581634 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | име = Крајот на денот | изворен_наслов = Daylight's End | слика = Daylights End poster.webp | големина_на_слика = | алт = | опис = ДВД-издание на филмот | режисер = [[Вилијам Кауфман]] | продуцент = {{plainlist| * Скот Хауел * Вилијам Кауфман * Чад Ло * Џеј Стампер * [[Џони Стронг]] * Адријан Тестолин * Фара Вајт }} | сценарист = Чад Ло | сценарио = | приказна = | заснован_на = | улоги = {{plainlist| * Џони Стронг * [[Ленс Хенриксен]] }} | раскажувач = | жанр = [[Хорор (филм)|ужаси]] | музика = Џони Стронг | аниматор = | кинематографија = Кели Рименшнајдер | монтажа = Мајкл Марко | студио = {{plainlist| * Throttle Films * Indigo Pictures * Alternate Ending Films * Carolina Film Works * Femmewerks Productions * Underdogg Entertainment }} | дистрибутер = [[Vertical Entertainment]] | премиера = {{филмски датум|2016|04|16|[[Даласки меѓународен филмски фестивал|DIFF]]|2016|08|26}} | времетраење = 105 минути | земја = {{САД}} | јазик = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | буџет = | заработка = 11.257 долари | претходен = | следен = | веб_страница = }} '''''Крајот на денот''''' ({{Langx|en|Daylight's End}}) — американски [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] од 2016 г., во режија на [[Вилијам Кауфман]] и сценарио на Чад Ло. Главната улога ја толкува [[Џони Стронг]] како скитник во [[Постапокалиптика|постапокалиптичен]] [[Тексас]], кој се согласува да им помогне на група преживеани, толкувани од [[Ленс Хенриксен]], [[Луис Мандилор]] и [[Хаким Кае-Казим]], да се спасат. Борецот во [[мешани боречки вештини]] [[Кшиштоф Сошински]] го игра водачот на [[Вампир|вампирите]] што се обидуваат да ги убијат.<ref>{{cite news|url=https://www.dallasobserver.com/arts/daylights-end-a-zombie-movie-shot-in-dallas-is-playing-in-theaters-across-the-country-8636661|title=Daylight's End, a Zombie Movie Shot in Dallas, Is Playing in Theaters Across the Country|last=Grubbs|first=Eric|date=2016-08-26|work=[[Dallas Observer]]|accessdate=2020-04-21}}</ref> == Содржина == Многу години откако таинствен вирус го претворил поголемиот дел од човештвото во крвожедни суштества, скитникот Томас Рурк наидува на група преживеани во напуштена полициска станица. Тој неволно се согласува да им помогне да пронајдат одредено засолниште, кое станало последна надеж на луѓето за опстанок. Патем, тие ќе мораат да се соочат не само со заразените, туку и со банди ограбувачи. Самиот Рурк има и лична сметка со водачот на заразените. == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Џони Стронг]] || Томас Рурк |- | [[Ленс Хенриксен]] || началник Френк Хил |- | [[Луис Мандилор]] || Итан Хил |- | [[Хаким Кае-Казим]] || Крис |- | [[Кшиштоф Сошински]] || Алфата |- | [[Крис Керсон]] || Дуган |- | Челси Едмундсон || Сем Шеридан |- | Гари Кернс || Дру |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|3007132}} [[Категорија:Американски филмови]] 0xyytirzeh23n7yoomx7g89vkyclgir 5581635 5581634 2026-06-23T20:54:56Z Andrew012p 85224 5581635 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | име = Крајот на денот | изворен_наслов = Daylight's End | слика = Daylights End poster.webp | големина_на_слика = | алт = | опис = ДВД-издание на филмот | режисер = [[Вилијам Кауфман]] | продуцент = {{plainlist| * Скот Хауел * Вилијам Кауфман * Чад Ло * Џеј Стампер * [[Џони Стронг]] * Адријан Тестолин * Фара Вајт }} | сценарист = Чад Ло | сценарио = | приказна = | заснован_на = | улоги = {{plainlist| * Џони Стронг * [[Ленс Хенриксен]] }} | раскажувач = | жанр = [[Хорор (филм)|ужаси]] | музика = Џони Стронг | аниматор = | кинематографија = Кели Рименшнајдер | монтажа = Мајкл Марко | студио = {{plainlist| * Throttle Films * Indigo Pictures * Alternate Ending Films * Carolina Film Works * Femmewerks Productions * Underdogg Entertainment }} | дистрибутер = [[Vertical Entertainment]] | премиера = {{филмски датум|2016|04|16|[[Даласки меѓународен филмски фестивал|DIFF]]|2016|08|26}} | времетраење = 105 минути | земја = {{САД}} | јазик = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | буџет = | заработка = 11.257 долари | претходен = | следен = | веб_страница = }} '''''Крајот на денот''''' ({{Langx|en|Daylight's End}}) — американски [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] од 2016 г., во режија на [[Вилијам Кауфман]] и сценарио на Чад Ло. Главната улога ја толкува [[Џони Стронг]] како скитник во [[Постапокалиптика|постапокалиптичен]] [[Тексас]], кој се согласува да им помогне на група преживеани, толкувани од [[Ленс Хенриксен]], [[Луис Мандилор]] и [[Хаким Кае-Казим]], да се спасат. Борецот во [[мешани боречки вештини]] [[Кшиштоф Сошински]] го игра водачот на [[Вампир|вампирите]] што се обидуваат да ги убијат.<ref>{{cite news|url=https://www.dallasobserver.com/arts/daylights-end-a-zombie-movie-shot-in-dallas-is-playing-in-theaters-across-the-country-8636661|title=Daylight's End, a Zombie Movie Shot in Dallas, Is Playing in Theaters Across the Country|last=Grubbs|first=Eric|date=2016-08-26|work=[[Dallas Observer]]|accessdate=2020-04-21}}</ref> == Содржина == Многу години откако таинствен вирус го претворил поголемиот дел од човештвото во крвожедни суштества, скитникот Томас Рурк наидува на група преживеани во напуштена полициска станица. Тој неволно се согласува да им помогне да пронајдат одредено засолниште, кое станало последна надеж на луѓето за опстанок. Патем, тие ќе мораат да се соочат не само со заразените, туку и со банди ограбувачи. Самиот Рурк има и лична сметка со водачот на заразените. == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Џони Стронг]] || Томас Рурк |- | [[Ленс Хенриксен]] || началник Френк Хил |- | [[Луис Мандилор]] || Итан Хил |- | [[Хаким Кае-Казим]] || Крис |- | [[Кшиштоф Сошински]] || Алфата |- | [[Крис Керсон]] || Дуган |- | Челси Едмундсон || Сем Шеридан |- | Гари Кернс || Дру |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|3007132}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови за вируси]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови од 2016 година]] cdobusfp1q15rdls6mjvfepvpytggek 5581636 5581635 2026-06-23T20:55:30Z Andrew012p 85224 5581636 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | име = Крајот на денот | изворен_наслов = Daylight's End | слика = Daylights End poster.webp | големина_на_слика = | алт = | опис = ДВД-издание на филмот | режисер = [[Вилијам Кауфман]] | продуцент = {{plainlist| * Скот Хауел * Вилијам Кауфман * Чад Ло * Џеј Стампер * [[Џони Стронг]] * Адријан Тестолин * Фара Вајт }} | сценарист = Чад Ло | сценарио = | приказна = | заснован_на = | улоги = {{plainlist| * Џони Стронг * [[Ленс Хенриксен]] }} | раскажувач = | жанр = [[Хорор (филм)|ужаси]] | музика = Џони Стронг | аниматор = | кинематографија = Кели Рименшнајдер | монтажа = Мајкл Марко | студио = {{plainlist| * Throttle Films * Indigo Pictures * Alternate Ending Films * Carolina Film Works * Femmewerks Productions * Underdogg Entertainment }} | дистрибутер = [[Vertical Entertainment]] | премиера = 26 август 2016 г. (САД) | времетраење = 105 минути | земја = {{САД}} | јазик = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | буџет = | заработка = 11.257 долари | претходен = | следен = | веб_страница = }} '''''Крајот на денот''''' ({{Langx|en|Daylight's End}}) — американски [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] од 2016 г., во режија на [[Вилијам Кауфман]] и сценарио на Чад Ло. Главната улога ја толкува [[Џони Стронг]] како скитник во [[Постапокалиптика|постапокалиптичен]] [[Тексас]], кој се согласува да им помогне на група преживеани, толкувани од [[Ленс Хенриксен]], [[Луис Мандилор]] и [[Хаким Кае-Казим]], да се спасат. Борецот во [[мешани боречки вештини]] [[Кшиштоф Сошински]] го игра водачот на [[Вампир|вампирите]] што се обидуваат да ги убијат.<ref>{{cite news|url=https://www.dallasobserver.com/arts/daylights-end-a-zombie-movie-shot-in-dallas-is-playing-in-theaters-across-the-country-8636661|title=Daylight's End, a Zombie Movie Shot in Dallas, Is Playing in Theaters Across the Country|last=Grubbs|first=Eric|date=2016-08-26|work=[[Dallas Observer]]|accessdate=2020-04-21}}</ref> == Содржина == Многу години откако таинствен вирус го претворил поголемиот дел од човештвото во крвожедни суштества, скитникот Томас Рурк наидува на група преживеани во напуштена полициска станица. Тој неволно се согласува да им помогне да пронајдат одредено засолниште, кое станало последна надеж на луѓето за опстанок. Патем, тие ќе мораат да се соочат не само со заразените, туку и со банди ограбувачи. Самиот Рурк има и лична сметка со водачот на заразените. == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Џони Стронг]] || Томас Рурк |- | [[Ленс Хенриксен]] || началник Френк Хил |- | [[Луис Мандилор]] || Итан Хил |- | [[Хаким Кае-Казим]] || Крис |- | [[Кшиштоф Сошински]] || Алфата |- | [[Крис Керсон]] || Дуган |- | Челси Едмундсон || Сем Шеридан |- | Гари Кернс || Дру |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|3007132}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови за вируси]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови од 2016 година]] 4pdx2uevd0gb56clkpha1k2h1haldls 5581637 5581636 2026-06-23T20:55:51Z Andrew012p 85224 5581637 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | име = Крајот на денот | изворен_наслов = Daylight's End | слика = Daylights End poster.webp | големина_на_слика = | алт = | опис = ДВД-издание на филмот | режисер = [[Вилијам Кауфман]] | продуцент = {{plainlist| * Скот Хауел * Вилијам Кауфман * Чад Ло * Џеј Стампер * [[Џони Стронг]] * Адријан Тестолин * Фара Вајт }} | сценарист = Чад Ло | сценарио = | приказна = | заснован_на = | улоги = {{plainlist| * Џони Стронг * [[Ленс Хенриксен]] }} | раскажувач = | жанр = [[Хорор (филм)|ужаси]] | музика = Џони Стронг | аниматор = | кинематографија = Кели Рименшнајдер | монтажа = Мајкл Марко | студио = {{plainlist| * Throttle Films * Indigo Pictures * Alternate Ending Films * Carolina Film Works * Femmewerks Productions * Underdogg Entertainment }} | дистрибутер = [[Vertical Entertainment]] | премиера = 26 август 2016 г. | времетраење = 105 минути | земја = {{САД}} | јазик = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | буџет = | заработка = 11.257 долари | претходен = | следен = | веб_страница = }} '''''Крајот на денот''''' ({{Langx|en|Daylight's End}}) — американски [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] од 2016 г., во режија на [[Вилијам Кауфман]] и сценарио на Чад Ло. Главната улога ја толкува [[Џони Стронг]] како скитник во [[Постапокалиптика|постапокалиптичен]] [[Тексас]], кој се согласува да им помогне на група преживеани, толкувани од [[Ленс Хенриксен]], [[Луис Мандилор]] и [[Хаким Кае-Казим]], да се спасат. Борецот во [[мешани боречки вештини]] [[Кшиштоф Сошински]] го игра водачот на [[Вампир|вампирите]] што се обидуваат да ги убијат.<ref>{{cite news|url=https://www.dallasobserver.com/arts/daylights-end-a-zombie-movie-shot-in-dallas-is-playing-in-theaters-across-the-country-8636661|title=Daylight's End, a Zombie Movie Shot in Dallas, Is Playing in Theaters Across the Country|last=Grubbs|first=Eric|date=2016-08-26|work=[[Dallas Observer]]|accessdate=2020-04-21}}</ref> == Содржина == Многу години откако таинствен вирус го претворил поголемиот дел од човештвото во крвожедни суштества, скитникот Томас Рурк наидува на група преживеани во напуштена полициска станица. Тој неволно се согласува да им помогне да пронајдат одредено засолниште, кое станало последна надеж на луѓето за опстанок. Патем, тие ќе мораат да се соочат не само со заразените, туку и со банди ограбувачи. Самиот Рурк има и лична сметка со водачот на заразените. == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Џони Стронг]] || Томас Рурк |- | [[Ленс Хенриксен]] || началник Френк Хил |- | [[Луис Мандилор]] || Итан Хил |- | [[Хаким Кае-Казим]] || Крис |- | [[Кшиштоф Сошински]] || Алфата |- | [[Крис Керсон]] || Дуган |- | Челси Едмундсон || Сем Шеридан |- | Гари Кернс || Дру |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|3007132}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови за вируси]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови од 2016 година]] hinlgpxghk7k2aayaot3235lgd343tx 5581638 5581637 2026-06-23T20:57:17Z Andrew012p 85224 5581638 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | име = Крајот на денот | изворен_наслов = Daylight's End | слика = Daylights End poster.webp | големина_на_слика = | алт = | опис = ДВД-издание на филмот | режисер = [[Вилијам Кауфман]] | продуцент = {{plainlist| * Скот Хауел * Вилијам Кауфман * Чад Ло * Џеј Стампер * [[Џони Стронг]] * Адријан Тестолин * Фара Вајт }} | сценарист = Чад Ло | сценарио = | приказна = | заснован_на = | улоги = {{plainlist| * Џони Стронг * [[Ленс Хенриксен]] }} | раскажувач = | жанр = [[Хорор (филм)|ужаси]] | музика = Џони Стронг | аниматор = | кинематографија = Кели Рименшнајдер | монтажа = Мајкл Марко | студио = {{plainlist| * Throttle Films * Indigo Pictures * Alternate Ending Films * Carolina Film Works * Femmewerks Productions * Underdogg Entertainment }} | дистрибутер = [[Vertical Entertainment]] | премиера = 26 август 2016 г. | времетраење = 105 минути | земја = {{САД}} | јазик = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | буџет = | заработка = 11.257 долари | претходен = | следен = | веб_страница = }} '''''Крајот на денот''''' ({{Langx|en|Daylight's End}}) — американски [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] од 2016 г., во режија на [[Вилијам Кауфман]] и сценарио на Чад Ло. Главната улога ја толкува [[Џони Стронг]] како скитник во [[Постапокалиптика|постапокалиптичен]] [[Тексас]], кој се согласува да им помогне на група преживеани, толкувани од [[Ленс Хенриксен]], [[Луис Мандилор]] и [[Хаким Кае-Казим]], да се спасат. Борецот во [[мешани боречки вештини]] [[Кшиштоф Сошински]] го игра водачот на [[Вампир|вампирите]] што се обидуваат да ги убијат.<ref>{{cite news|url=https://www.dallasobserver.com/arts/daylights-end-a-zombie-movie-shot-in-dallas-is-playing-in-theaters-across-the-country-8636661|title=Daylight's End, a Zombie Movie Shot in Dallas, Is Playing in Theaters Across the Country|last=Grubbs|first=Eric|date=2016-08-26|work=[[Dallas Observer]]|accessdate=2020-04-21}}</ref> == Содржина == Многу години откако таинствен вирус го претворил поголемиот дел од човештвото во крвожедни суштества, скитникот Томас Рурк наидува на група преживеани во напуштена полициска станица. Тој неволно се согласува да им помогне да пронајдат одредено засолниште, кое станало последна надеж на луѓето за опстанок. Патем, тие ќе мораат да се соочат не само со заразените, туку и со банди ограбувачи. Самиот Рурк има и лична сметка со водачот на заразените. == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Џони Стронг]] || Томас Рурк |- | [[Ленс Хенриксен]] || началник Френк Хил |- | [[Луис Мандилор]] || Итан Хил |- | [[Хаким Кае-Казим]] || Крис |- | [[Кшиштоф Сошински]] || Алфата |- | [[Крис Керсон]] || Дуган |- | Челси Едмундсон || Сем Шеридан |- | Гари Кернс || Дру |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|3007132}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови за вируси]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови од 2016 година]] [[Категорија:Постапокалиптични филмови]] [[Категорија:Американски акциони филмови]] 3pfyaiz1l6uwmk47b6bj2j7bkjlrsbc 1 1398171 5581628 2026-06-23T20:42:49Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: {{СЗР}} 5581628 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 6 1398172 5581629 2026-06-23T20:45:23Z Andrew012p 85224 {{Податоци за неслободна слика |Опис = филмски плакат |Извор = https://image.tmdb.org/t/p/original/o4yHKAbmqtirWXRIuWRZ9XFgx1O.jpg |Дел = цел |Ниска_резолуција = да |други_информации = }} {{Образложение за неслободна слика |Статија = Крајот на денот |Намена = прикажување |Заменливост = нема }} 5581629 wikitext text/x-wiki == Опис == {{Податоци за неслободна слика |Опис = филмски плакат |Извор = https://image.tmdb.org/t/p/original/o4yHKAbmqtirWXRIuWRZ9XFgx1O.jpg |Дел = цел |Ниска_резолуција = да |други_информации = }} {{Образложение за неслободна слика |Статија = Крајот на денот |Намена = прикажување |Заменливост = нема }} == Лиценцирање == {{Филмски плакат}} 31atkl6hpeicatv9xecjggd3sol7sfw 4 1398173 5581647 2026-06-23T21:40:48Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: Корисниците на Википедија, [[ВП:КОРИСНИЦИ|Википедијанците]], понекогаш одлучуваат да се соберат заедно на едно место, да се видат и да помуабет меѓусебно. Ова е прилика за дружење, разговор на најразлични теми, запознавање со своите „колеги“ и разм... 5581647 wikitext text/x-wiki Корисниците на Википедија, [[ВП:КОРИСНИЦИ|Википедијанците]], понекогаш одлучуваат да се соберат заедно на едно место, да се видат и да помуабет меѓусебно. Ова е прилика за дружење, разговор на најразлични теми, запознавање со своите „колеги“ и размена на искуства и знаења. Се повикуваат сите корисници и соработници на Википедија да учествуваат во подготовката на следната вики-средба. ---- {{Википедија:Вики средба/Содржина}} {|align=right |__TOC__ |} {{кратенка|ВП:СРЕДБИ|ВП:IRL}} Се закажува следната викисредба да се одржи на 30 јуни 2026 година (вторник), со почеток во 19:00 ч. во Пјаца Либерта во Скопје ([https://www.google.com/maps/place/Piazza+Liberta/@41.9957273,21.4261041,19.54z/data=!4m5!3m4!1s0x1354144b22ef007f:0xef00ca67cca99e89!8m2!3d41.9955646!4d21.426177 карта]). (мој контакт ако има потреба од помош при наоѓање на местото 072580518) == Потврдено присуство == #{{За}} [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 23:40, 23 јуни 2026 (CEST) == Дискусија == Вашите коментари во врска со самата средба се добредојдени. - [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 23:40, 23 јуни 2026 (CEST) == Присутни == == Извештај == == Следна викисредба == [[Категорија:Викизаедница]] [[Категорија:Викисредби одржани во Скопје]] kz65pw3w2n5qwaler363osfnmwqm4bq 14 1398174 5581725 2026-06-24T05:03:54Z Bjankuloski06 332 Создадена страница со: {{рв|Fresco painters}} {{Категориски автоазбучник}} [[Категорија:Фрески| Сликари]] [[Категорија:Сликари]] 5581725 wikitext text/x-wiki {{рв|Fresco painters}} {{Категориски автоазбучник}} [[Категорија:Фрески| Сликари]] [[Категорија:Сликари]] mbt3ldonmpsr4gfsewusxc5nbk6wgw3 0 1398175 5581735 2026-06-24T05:53:14Z Orce Wiki 121850 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:sv:Special:Redirect/revision/56014381|Liten fetknopp]]“ 5581735 wikitext text/x-wiki ''Sedum annuum'' — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно]] [[Зелјесто растение|тревесто]] [[Растенија|растение]] кое припаѓа на [[Род (биологија)|родот]] [[Жедник]] (''Sedum'') од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[Дебелци]] (''Crassulaceae''). ''Sedum annuum'' цвета со жолти цветови од мај до јули. Видот за прв пат е опишан од шведскиот ботаничар [[Карл Линеј]]. Опис и распространетост Голо растение што живее една или две години, високо 10–15 см, со едно или повеќе цветни стебленца кои излегуваат од коренот. Стебленцата растат исправено, а дел од нив се благо свиткани при основата, со листови поставени во спирала. [[Лист|Листовите]] се оддалечени меѓусебно, месести, тесни до издолжени, долги околу 6 мм, а оние при основата достигнуваат до 12 мм, полуцилиндрични, зелени или понекогаш црвенкави, со тап врв и кратко бело торбесто продолжение во основата. [[Цвет|Цветовите]] се собрани во долги цимозни [[Соцветие|соцветија]], најчесто по две на секое стебленце, и можат да содржат до 30 поединечни цветови. Цветовите се составени од пет члена, приседнати или со многу кратка дршка. Чашкините ливчиња се нееднакви по големина, долги 1,5–2 мм, со тап врв и дебела структура. Венечните ливчиња се јајцевидно-ланцетни, долги 4–5 мм, околу два до два и пол пати поголеми од чашкините, кон врвот постепено се стеснуваат, со жолта или зеленикаво-жолта боја и средна жила која е жолта или црвенкава. Цветот има десет [[Прашник|прашници]], антерите се жолти. Мешунчињата (плодовите) се жолтеникави, розови или црвени, без влакненца и со заострен врв. Столпчињата се долги приближно 1 мм.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 4.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=1998|location=Скопје|pages=1064-1065}}</ref> Расте на карпести и каменливи места, плитки песочни почви и покрај грмушки, на височини до 2500 метри. Во [[Македонија]] претставува широко распространет вид. Се среќава на планините [[Јакупица]], [[Караџица]], [[Китка]], [[Скопска Црна Гора]], [[Шар Планина]], [[Баба (планина)|Баба]] со [[Пелистер]], [[Ниџе]] со [[Кајмакчалан]], Дабничка и [[Селечка Планина]], Лисец (Велешко), [[Бабуна (планина)|Бабуна]] со Дервен, [[Кожуф]], [[Плачковица]], [[Осоговски Планини|Осогово]] со [[Руен]], како и во [[Маврови Анови]], клисурите на [[Мавровска Река]], [[Радика]] и [[Тополка]], [[Прилеп]] – [[Маркови Кули (Прилеп)|Маркови Кули]], [[Демир Хисар]] (меѓу [[Железнец]] и [[Доленци (Битолско)|Доленци]]), [[Кочани]] – [[Прибачево]] и [[Куманово]].<ref name=":0" /> == Варијабилност == Видот е поделен на следниве подвидови: * ''S. a. annuum'' * ''S. a. gussonei'' == Галерија == <gallery> Податотека:Sedum_annuum_(14970756480).jpg|врска=Fil:Sedum_annuum_(14970756480).jpg Податотека:Sedum_annuum_(2).JPG|врска=Fil:Sedum_annuum_(2).JPG Податотека:Småbergknapp_(560270427).jpg|врска=Fil:Småbergknapp_(560270427).jpg Податотека:Sedum_annuum_(15157369685).jpg|врска=Fil:Sedum_annuum_(15157369685).jpg </gallery> == Наводи == <references> <ref name="COL">{{webbref|url=http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2014/details/species/id/16730480|titel=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2014 Annual Checklist.|hämtdatum=26 May 2014|författare=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. (ed)|datum=2014|verk=|utgivare=Species 2000: Reading, UK.}}</ref> </references> == Надворешни врски == * {{Ризница-врска|Sedum annuum|''Liten fetknopp''}} * {{Викивидови|Sedum annuum|Sedum annuum}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Дебелци]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] 8ddagaaokx3cf38abi05mkhipzmgnaz 5581736 5581735 2026-06-24T06:03:42Z Orce Wiki 121850 5581736 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}}{{Taxobox | name = Sedum annuum | status = | image = Sedum annuum (1).JPG | image_caption = Sedum annuum | domain_sv = | domain = | regnum_sv = | regnum = Plantae | divisio_sv = | divisio = Tracheophyta | classis_sv = | classis = Magnoliopsida | ordo_sv = | ordo = Saxifragales | familia_sv = | familia = Crassulaceae | genus_sv = | genus = Sedum | species_sv = Sedum annuum | species = '''Sedum annuum''' | taxon = Sedum annuum | taxon_authority = [[Карл Линеј|Карл Линеј]] | range_map = | range_map_caption = | image2 = Sedum annuum (2).JPG | image2_caption = Детал од цвет на Sedum annuum | synonyms = }}''Sedum annuum'' — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно]] [[Зелјесто растение|тревесто]] [[Растенија|растение]] кое припаѓа на [[Род (биологија)|родот]] [[Жедник]] (''Sedum'') од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[Дебелци]] (''Crassulaceae''). ''Sedum annuum'' цвета со жолти цветови од мај до јули. Видот за прв пат е опишан од шведскиот ботаничар [[Карл Линеј]]. == Опис и распространетост == Голо растение што живее една или две години, високо 10–15 см, со едно или повеќе цветни стебленца кои излегуваат од [[Корен|коренот]]. Стебленцата растат исправено, а дел од нив се благо свиткани при основата, со листови поставени во спирала. [[Лист|Листовите]] се оддалечени меѓусебно, месести, тесни до издолжени, долги околу 6 мм, а оние при основата достигнуваат до 12 мм, полуцилиндрични, зелени или понекогаш црвенкави, со тап врв и кратко бело торбесто продолжение во основата. [[Цвет|Цветовите]] се собрани во долги цимозни [[Соцветие|соцветија]], најчесто по две на секое стебленце, и можат да содржат до 30 поединечни цветови. Цветовите се составени од пет члена, приседнати или со многу кратка дршка. Чашкините ливчиња се нееднакви по големина, долги 1,5–2 мм, со тап врв и дебела структура. Венечните ливчиња се јајцевидно-ланцетни, долги 4–5 мм, околу два до два и пол пати поголеми од чашкините, кон врвот постепено се стеснуваат, со жолта или зеленикаво-жолта боја и средна жила која е жолта или црвенкава. Цветот има десет [[Прашник|прашници]], антерите се жолти. Мешунчињата (плодовите) се жолтеникави, розови или црвени, без влакненца и со заострен врв. Столпчињата се долги приближно 1 мм.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 4.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=1998|location=Скопје|pages=1064-1065}}</ref> Расте на карпести и каменливи места, плитки песочни почви и покрај грмушки, на височини до 2500 метри. Во [[Македонија]] претставува широко распространет вид. Се среќава на планините [[Јакупица]], [[Караџица]], [[Китка]], [[Скопска Црна Гора]], [[Шар Планина]], [[Баба (планина)|Баба]] со [[Пелистер]], [[Ниџе]] со [[Кајмакчалан]], Дабничка и [[Селечка Планина]], Лисец (Велешко), [[Бабуна (планина)|Бабуна]] со Дервен, [[Кожуф]], [[Плачковица]], [[Осоговски Планини|Осогово]] со [[Руен]], како и во [[Маврови Анови]], клисурите на [[Мавровска Река]], [[Радика]] и [[Тополка]], [[Прилеп]] – [[Маркови Кули (Прилеп)|Маркови Кули]], [[Демир Хисар]] (меѓу [[Железнец]] и [[Доленци (Битолско)|Доленци]]), [[Кочани]] – [[Прибачево]] и [[Куманово]].<ref name=":0" /> == Варијабилност == Видот е поделен на следниве подвидови: * ''Sedum annuum annuum'' * ''Sedum annuum gussonei'' == Галерија == <gallery> Податотека:Sedum_annuum_(14970756480).jpg|Sedum annuum Податотека:Sedum_annuum_(2).JPG|Детал од цвет на Sedum annuum Податотека:Småbergknapp_(560270427).jpg|Sedum annuum Податотека:Sedum_annuum_(15157369685).jpg|Sedum annuum Податотека:Sedum annuum - Flora Exsiccata Macedonica.jpg|Хербариумски примерок на Sedum annuum Податотека:Sedum annuum 02 - Flora Exsiccata Macedonica.jpg|Хербариумски примерок на Sedum annuum </gallery> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Sedum annuum|''Liten fetknopp''}} {{Викивидови|Sedum annuum|Sedum annuum}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Дебелци]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] 5udhr7opv65ycsmov0myz6rx15gtzls 1 1398176 5581737 2026-06-24T06:04:00Z Orce Wiki 121850 Создадена страница со: {{сзр}} 5581737 wikitext text/x-wiki {{сзр}} l91fuluhfmxd7xhcgfmssgp4a9mdc30 14 1398177 5581752 2026-06-24T06:29:59Z Bjankuloski06 332 Создадена страница со: [[Категорија:Христијанството во Солун|Митрополити]] [[Категорија:Солунска епархија| Митрополити]] [[Категорија:Митрополити на Грчката православна црква]] [[Категорија:Митрополити на Вселенската патријаршија]] 5581752 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Христијанството во Солун|Митрополити]] [[Категорија:Солунска епархија| Митрополити]] [[Категорија:Митрополити на Грчката православна црква]] [[Категорија:Митрополити на Вселенската патријаршија]] a6prb5ojoqdb5592bhu7jytb07plvms 5581762 5581752 2026-06-24T06:35:08Z Bjankuloski06 332 [[ВП:КМ|КМ]]: [[Категорија:Митрополити на Вселенската патријаршија]] → [[Категорија:Митрополити на Цариградската патријаршија]] 5581762 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Христијанството во Солун|Митрополити]] [[Категорија:Солунска епархија| Митрополити]] [[Категорија:Митрополити на Грчката православна црква]] [[Категорија:Митрополити на Цариградската патријаршија]] 1o9wnhpgo5atdy1ufkao6zdrje2aoto 14 1398178 5581753 2026-06-24T06:31:36Z Bjankuloski06 332 Создадена страница со: [[Категорија:Митрополити|Грчка православна црква]] [[Категорија:Епископи на Грчката православна црква]] [[Категорија:Грчки свештеници]] 5581753 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Митрополити|Грчка православна црква]] [[Категорија:Епископи на Грчката православна црква]] [[Категорија:Грчки свештеници]] 956gcf9952avtx2ogke1j3g7f3vnsuh 14 1398179 5581754 2026-06-24T06:32:45Z Bjankuloski06 332 Создадена страница со: {{рв|Bishops of the Orthodox Church of Greece}} [[Категорија:Православни епископи|Грчка православна црква]] [[Категорија:Грчката православна црква]] [[Категорија:Грчки свештеници]] 5581754 wikitext text/x-wiki {{рв|Bishops of the Orthodox Church of Greece}} [[Категорија:Православни епископи|Грчка православна црква]] [[Категорија:Грчката православна црква]] [[Категорија:Грчки свештеници]] s7dz5sibk6617xswx3bhau9idm6ph5i 5581755 5581754 2026-06-24T06:32:52Z Bjankuloski06 332 отстранета [[Категорија:Грчката православна црква]]; додадена [[Категорија:Грчка православна црква]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5581755 wikitext text/x-wiki {{рв|Bishops of the Orthodox Church of Greece}} [[Категорија:Православни епископи|Грчка православна црква]] [[Категорија:Грчка православна црква]] [[Категорија:Грчки свештеници]] ekw9dyfsze1hjewn43ult424x9azuas 14 1398180 5581756 2026-06-24T06:33:48Z Bjankuloski06 332 Создадена страница со: [[Категорија:Православни епископи|Вселенска патријаршија]] [[Категорија:Вселенска патријаршија]] 5581756 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Православни епископи|Вселенска патријаршија]] [[Категорија:Вселенска патријаршија]] je10834gc4iddkzt484wkophfd4sca4 5581757 5581756 2026-06-24T06:34:19Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Категорија:Епископи на Вселенската патријаршија]] на [[Категорија:Епископи на Цариградската патријаршија]] без да остави пренасочување: (преку [[ВП:КМ|КМ]]) 5581756 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Православни епископи|Вселенска патријаршија]] [[Категорија:Вселенска патријаршија]] je10834gc4iddkzt484wkophfd4sca4 14 1398181 5581764 2026-06-24T06:36:29Z Bjankuloski06 332 Создадена страница со: {{Катпов}} [[Категорија:Византиски семејства]] 5581764 wikitext text/x-wiki {{Катпов}} [[Категорија:Византиски семејства]] p99xvve4rv224qmyu5ubvni0s8qt30q 5581765 5581764 2026-06-24T06:36:56Z Bjankuloski06 332 5581765 wikitext text/x-wiki {{Катпов|Кавасила (семејство)}} [[Категорија:Византиски семејства]] p7pnh9e1x3orolr1ku1gxyj05n1wify 5581769 5581765 2026-06-24T06:52:23Z Bjankuloski06 332 5581769 wikitext text/x-wiki {{Катпов}} [[Категорија:Византиски семејства]] p99xvve4rv224qmyu5ubvni0s8qt30q 5581770 5581769 2026-06-24T06:52:27Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Категорија:Кавасила]] на [[Категорија:Кавасила (семејство)]] без да остави пренасочување: (преку [[ВП:КМ|КМ]]) 5581769 wikitext text/x-wiki {{Катпов}} [[Категорија:Византиски семејства]] p99xvve4rv224qmyu5ubvni0s8qt30q 0 1398182 5581775 2026-06-24T06:59:34Z Orce Wiki 121850 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1306463610|Sedum atratum]]“ 5581775 wikitext text/x-wiki '''''Sedum atratum''''' — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно]] [[Зелјесто растение|тревесто]] [[Растенија|растение]] кое припаѓа на [[Род (биологија)|родот]] [[Жедник]] (''Sedum'') од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[Дебелци]] (''Crassulaceae''). Природно се среќава по планинските венци на [[Европа]]; [[Кантабриски Планини|Кантабриските Планини]], [[Пиринеи|Пиринеите]], [[Алпи|Алпите]], [[Апенини|Апенините]], [[Карпати|Карпатите]] и [[Балкански Полуостров|Балканот]].<ref name="SEDAT">{{Наведена мрежна страница|url=https://gd.eppo.int/taxon/SEDAT|title=''Sedum atratum'' (SEDAT)|last=<!--Not stated-->|date=2023|work=EPPO Global Database|publisher=European and Mediterranean Plant Protection Organization|accessdate=23 October 2023}}</ref> Овој [[Едногодишно растение|едногодишен]] [[сочник]] расте на надморски височини до 2300 метри.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukwildflowers.com/Web_pages/sedum_atratum_dark_stonecrop.htm|title=''Sedum atratum'' Dark Stonecrop|last=Llewellyn|first=Peter|date=5 June 2017|work=ukwildflowers.com|publisher=Peter Llewellyn|accessdate=23 October 2023}}</ref> Опис и распространетост ''Sedum atratum'' е ниско и голо растение, високо 3-8 мм, неразгрането или разгрането од основата. Стебленцата се целосно покриени со густи [[Лист|листови]]. Листовите се поставени спирално, долги 3–5 мм, зелени или пурпурно-црвени, месести, издолжени или обратно јајцевидни до елиптични, полуцилиндрични, со тап врв, а кон основата сплеснати и завршуваат со кратко торбесто продолжение; при основата се многу погусти и се преклопуваат. [[Цвет|Цветовите]] имаат пет или шест делови, собрани во компактни [[Соцветие|соцветија]] налик на штит, со дршки покуси од самите цветови. Чашкините ливчиња се долги 1,5–2 мм, триаглести, со остар врв, зелени или црвенкави. Венечните ливчиња се 1,5–2 пати подолги од чашкините, бели, жолтеникаво-зелени или розови, со црвена или розова средна жила и две мали странични, а на врвот кратко заострени. Цветот има 10–12 [[Прашник|прашници]] со бели или розови лентовидни филаменти кои се прошируваат кон основата, и жолти антери. Мешунчињата (плодовите) се распоредени како ѕвезда, со крилесто испакнување од внатрешната страна, долги колку венечните ливчиња, широко елиптични, со тап врв, многу кратко столпче и црвени линии или шари. Во [[Македонија]] расте на плитки почви и каменливи варовнички терени во субалпскиот и алпскиот појас до 2.500 метри надморска височина. Варијабилност * ''Sedum atratum subsp. atratum -'' Растение со неразгранета основа, со кремови венечни ливчиња кои се само малку подолги од чашкините. Не се среќава во Македонија, иако некои постари автори го споменуваат. * ''Sedum atratum subsp. carinthiacum -'' Растение со разгранета основа, со зеленикаво-жолти или розови венечни ливчиња двојно подолги од чашкините. Во Македонија се среќава на: [[Шар Планина]]; [[Јакупица]]; [[Кораб]]; [[Галичица]]. == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Флора на Украина]] [[Категорија:Дебелци]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] hf26z1hu0y1nu86lgun761izju2ihn5 5581777 5581775 2026-06-24T07:12:21Z Orce Wiki 121850 5581777 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}}{{Speciesbox | image = Sedum atratum T69.jpg | image_caption = Крупен кадар од листови и цветови на Sedum atratum | image2 = Sedum atratum Atlas Alpenflora.jpg | image2_caption = Илустрација на Sedum atratum | genus = Sedum | species = atratum | authority = [[Карл Линеј|Карл Линеј]] | synonyms_ref = <ref name="POWO_275094-1" /> | synonyms = {{collapsible list| *''Sedella atrata'' {{small|(L.) Fourr.}} *''Sedella carinthiaca'' {{small|(Hoppe ex Pacher) Á.Löve & D.Löve}} *''Sedum atratum subsp. carinthiacum'' {{small|(Hoppe ex Pacher) D.A.Webb}} *''Sedum atratum var. carinthiacum'' {{small|Hoppe ex Pacher}} *''Sedum atratum var. guetardii'' {{small|Roth}} *''Sedum carinthiacum'' {{small|(Hoppe ex Pacher) Fritsch}} *''Sedum erubescens'' {{small|Sennen}} *''Sedum haematodes'' {{small|Scop.}} *''Sedum rivasgodayi'' {{small|A.Segura}} }}}} '''''Sedum atratum''''' — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно]] [[Зелјесто растение|тревесто]] [[Растенија|растение]] кое припаѓа на [[Род (биологија)|родот]] [[Жедник]] (''Sedum'') од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[Дебелци]] (''Crassulaceae''). Природно се среќава по планинските венци на [[Европа]]; [[Кантабриски Планини|Кантабриските Планини]], [[Пиринеи|Пиринеите]], [[Алпи|Алпите]], [[Апенини|Апенините]], [[Карпати|Карпатите]] и [[Балкански Полуостров|Балканот]].<ref name="SEDAT">{{Наведена мрежна страница|url=https://gd.eppo.int/taxon/SEDAT|title=''Sedum atratum'' (SEDAT)|last=<!--Not stated-->|date=2023|work=EPPO Global Database|publisher=European and Mediterranean Plant Protection Organization|accessdate=23 October 2023}}</ref> Овој [[Едногодишно растение|едногодишен]] [[сочник]] расте на надморски височини до 2300 метри.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukwildflowers.com/Web_pages/sedum_atratum_dark_stonecrop.htm|title=''Sedum atratum'' Dark Stonecrop|last=Llewellyn|first=Peter|date=5 June 2017|work=ukwildflowers.com|publisher=Peter Llewellyn|accessdate=23 October 2023}}</ref> == Опис и распространетост == ''Sedum atratum'' е ниско и голо растение, високо 3-8 мм, неразгрането или разгрането од основата. Стебленцата се целосно покриени со густи [[Лист|листови]]. Листовите се поставени спирално, долги 3–5 мм, зелени или пурпурно-црвени, месести, издолжени или обратно јајцевидни до елиптични, полуцилиндрични, со тап врв, а кон основата сплеснати и завршуваат со кратко торбесто продолжение; при основата се многу погусти и се преклопуваат. [[Цвет|Цветовите]] имаат пет или шест делови, собрани во компактни [[Соцветие|соцветија]] налик на штит, со дршки покуси од самите цветови. Чашкините ливчиња се долги 1,5–2 мм, триаглести, со остар врв, зелени или црвенкави. Венечните ливчиња се 1,5–2 пати подолги од чашкините, бели, жолтеникаво-зелени или розови, со црвена или розова средна жила и две мали странични, а на врвот кратко заострени. Цветот има 10–12 [[Прашник|прашници]] со бели или розови лентовидни филаменти кои се прошируваат кон основата, и жолти антери. Мешунчињата (плодовите) се распоредени како ѕвезда, со крилесто испакнување од внатрешната страна, долги колку венечните ливчиња, широко елиптични, со тап врв, многу кратко столпче и црвени линии или шари.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 4.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=1998|location=Скопје|pages=1063-1064}}</ref> Во [[Македонија]] расте на плитки почви и каменливи варовнички терени во субалпскиот и алпскиот појас до 2.500 метри надморска височина.<ref name=":0" /> == Варијабилност == * ''Sedum atratum subsp. atratum -'' Растение со неразгранета основа, со кремови венечни ливчиња кои се само малку подолги од чашкините. Не се среќава во Македонија, иако некои постари автори го споменуваат.<ref name=":0" /> * ''Sedum atratum subsp. carinthiacum -'' Растение со разгранета основа, со зеленикаво-жолти или розови венечни ливчиња двојно подолги од чашкините. Во Македонија се среќава на: [[Шар Планина]]; [[Јакупица]]; [[Кораб]]; [[Галичица]].<ref name=":0" /> == Галерија == <gallery> Податотека:|Sedum atratum (14971022359).jpg|Sedum atratum со помалку впечатливи бои Податотека:Dark stonecrop (Gru) (31121350954).jpg|Sedum atratum со поцрвенети листови на цветните стебла Податотека:Cirque de Gavarnie - Flore - 15.JPG|Sedum atratum Податотека:Sedum atratum 240708.jpg|Sedum atratum на Алпите Податотека:Sedum atratum var. carinthiacum - Flora Exsiccata Macedonica.jpg|Хербариумски примерок на Sedum atratum var. carinthiacum Податотека:Sedum atratum var. carinthiacum 02 - Flora Exsiccata Macedonica.jpg|Хербариумски примерок на Sedum atratum var. carinthiacum </gallery> == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Флора на Украина]] [[Категорија:Дебелци]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] t37sbs1hq6ru3y0zy3wj9nzui2ix2fs 5581780 5581777 2026-06-24T07:14:11Z Orce Wiki 121850 5581780 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}}{{Speciesbox | image = Sedum atratum T69.jpg | image_caption = Крупен кадар од листови и цветови на Sedum atratum | image2 = Sedum atratum Atlas Alpenflora.jpg | image2_caption = Илустрација на Sedum atratum | genus = Sedum | species = atratum | authority = [[Карл Линеј|Карл Линеј]] | synonyms_ref = <ref name="POWO_275094-1" /> | synonyms = {{collapsible list| *''Sedella atrata'' {{small|(L.) Fourr.}} *''Sedella carinthiaca'' {{small|(Hoppe ex Pacher) Á.Löve & D.Löve}} *''Sedum atratum subsp. carinthiacum'' {{small|(Hoppe ex Pacher) D.A.Webb}} *''Sedum atratum var. carinthiacum'' {{small|Hoppe ex Pacher}} *''Sedum atratum var. guetardii'' {{small|Roth}} *''Sedum carinthiacum'' {{small|(Hoppe ex Pacher) Fritsch}} *''Sedum erubescens'' {{small|Sennen}} *''Sedum haematodes'' {{small|Scop.}} *''Sedum rivasgodayi'' {{small|A.Segura}} }}}} '''''Sedum atratum''''' — [[Вид (биологија)|вид]] [[Едногодишно растение|едногодишно]] [[Скриеносеменици|цветно]] [[Зелјесто растение|тревесто]] [[Растенија|растение]] кое припаѓа на [[Род (биологија)|родот]] [[Жедник]] (''Sedum'') од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[Дебелци]] (''Crassulaceae''). Природно се среќава по планинските венци на [[Европа]]; [[Кантабриски Планини|Кантабриските Планини]], [[Пиринеи|Пиринеите]], [[Алпи|Алпите]], [[Апенини|Апенините]], [[Карпати|Карпатите]] и [[Балкански Полуостров|Балканот]].<ref name="SEDAT">{{Наведена мрежна страница|url=https://gd.eppo.int/taxon/SEDAT|title=''Sedum atratum'' (SEDAT)|last=<!--Not stated-->|date=2023|work=EPPO Global Database|publisher=European and Mediterranean Plant Protection Organization|accessdate=23 October 2023}}</ref> Овој [[Едногодишно растение|едногодишен]] [[сочник]] расте на надморски височини до 2300 метри.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukwildflowers.com/Web_pages/sedum_atratum_dark_stonecrop.htm|title=''Sedum atratum'' Dark Stonecrop|last=Llewellyn|first=Peter|date=5 June 2017|work=ukwildflowers.com|publisher=Peter Llewellyn|accessdate=23 October 2023}}</ref> == Опис и распространетост == ''Sedum atratum'' е ниско и голо растение, високо 3-8 мм, неразгрането или разгрането од основата. Стебленцата се целосно покриени со густи [[Лист|листови]]. Листовите се поставени спирално, долги 3–5 мм, зелени или пурпурно-црвени, месести, издолжени или обратно јајцевидни до елиптични, полуцилиндрични, со тап врв, а кон основата сплеснати и завршуваат со кратко торбесто продолжение; при основата се многу погусти и се преклопуваат. [[Цвет|Цветовите]] имаат пет или шест делови, собрани во компактни [[Соцветие|соцветија]] налик на штит, со дршки покуси од самите цветови. Чашкините ливчиња се долги 1,5–2 мм, триаглести, со остар врв, зелени или црвенкави. Венечните ливчиња се 1,5–2 пати подолги од чашкините, бели, жолтеникаво-зелени или розови, со црвена или розова средна жила и две мали странични, а на врвот кратко заострени. Цветот има 10–12 [[Прашник|прашници]] со бели или розови лентовидни филаменти кои се прошируваат кон основата, и жолти антери. Мешунчињата (плодовите) се распоредени како ѕвезда, со крилесто испакнување од внатрешната страна, долги колку венечните ливчиња, широко елиптични, со тап врв, многу кратко столпче и црвени линии или шари.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 4.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=1998|location=Скопје|pages=1063-1064}}</ref> Во [[Македонија]] расте на плитки почви и каменливи варовнички терени во субалпскиот и алпскиот појас до 2.500 метри надморска височина.<ref name=":0" /> == Варијабилност == * ''Sedum atratum subsp. atratum -'' Растение со неразгранета основа, со кремови венечни ливчиња кои се само малку подолги од чашкините. Не се среќава во Македонија, иако некои постари автори го споменуваат.<ref name=":0" /> * ''Sedum atratum subsp. carinthiacum -'' Растение со разгранета основа, со зеленикаво-жолти или розови венечни ливчиња двојно подолги од чашкините. Во Македонија се среќава на: [[Шар Планина]]; [[Јакупица]]; [[Кораб]]; [[Галичица]].<ref name=":0" /> == Галерија == <gallery> Податотека:|Sedum atratum (14971022359).jpg|Sedum atratum со помалку впечатливи бои Податотека:Dark stonecrop (Gru) (31121350954).jpg|Sedum atratum со поцрвенети листови на цветните стебла Податотека:Cirque de Gavarnie - Flore - 15.JPG|Sedum atratum Податотека:Sedum atratum 240708.jpg|Sedum atratum на Алпите Податотека:Sedum atratum var. carinthiacum - Flora Exsiccata Macedonica.jpg|Хербариумски примерок на Sedum atratum var. carinthiacum Податотека:Sedum atratum var. carinthiacum 02 - Flora Exsiccata Macedonica.jpg|Хербариумски примерок на Sedum atratum var. carinthiacum </gallery> == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Флора на Украина]] [[Категорија:Дебелци]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] 5nrue1jxb4e47p02h1yebm2qf850isy 1 1398183 5581779 2026-06-24T07:12:46Z Orce Wiki 121850 Создадена страница со: {{сзр}} 5581779 wikitext text/x-wiki {{сзр}} l91fuluhfmxd7xhcgfmssgp4a9mdc30 0 1398184 5581783 2026-06-24T07:39:39Z Orce Wiki 121850 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:sv:Special:Redirect/revision/56374851|Sedum caespitosum]]“ 5581783 wikitext text/x-wiki '''''Sedum caespitosum''''' — [[Вид (биологија)|вид]] [[Едногодишно растение|едногодишно]] [[Скриеносеменици|цветно]] [[Зелјесто растение|тревесто]] [[Растенија|растение]] кое припаѓа на [[Род (биологија)|родот]] [[Жедник]] (''Sedum'') од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[Дебелци]] (''Crassulaceae''). Видот за прв пат е опишан од шпанскиот ботаничар Антонио Хозе Каванилес. Опис и распространетост ''Sedum caespitosum'' е голо растение, неразгрането или разгрането од основата, најчесто со црвена боја. Стебленцето расте исправено, високо 2–5 см, со листови поставени во спирала. [[Лист|Листовите]] се широко јајцевидни, долги 3–6 мм, месести, полукружни, а во основата имаат торбесто шпоресто продолжение. [[Цвет|Цветовите]] се собрани во кратки цимозни гранчиња, секое со 2–4 цветови. Цветовите имаат четири или пет члена и се речиси без дршка. Чашкините ливчиња се зелени, триаглести, долги околу 1 мм, со остар врв, а во долниот дел се споени меѓусебно. Венечните ливчиња се долги 3–4 мм, бели со розова средна жилка или светло розови, со остар врв. Цветот има четири или пет [[Прашник|прашници]] со тенки, нишковидни филаменти. Мешунчињата (плодовите) се четири или пет, без влакненца, распоредени како ѕвезда, пурпурно-виолетови од горната страна и малку подолги од венечните ливчиња. Столпчињата се исклучително кратки.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 4.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=1998|location=Скопје|pages=1066-1067}}</ref> Во [[Македонија]] расте на брдски пасишта, песочни терени и плитки почви до 1000 метри надморска височина. Се среќава во [[Скопје]] – [[Матка (село)|Матка]]; [[Дервенска Клисура|Жеденска Клисура]]; [[Таорска Клисура]]; [[Китка]]; [[Велес]] - клисура на р. [[Бабуна (река)|Бабуна]]; [[Прилеп]] - околината на градот, [[Маркови Кули (Прилеп)|Маркови Кули]], кај манастирот [[Трескавец]] и Дервен; [[Битола]] - с. [[Лознани|Лознени]], с. [[Кукуречани]], Црновршка Река; [[Штип]] - Исар; [[Овче Поле]] - с. Коселери; [[Кочани]] - околината на градот, с. [[Истибања]]; [[Македонска Каменица]]; [[Делчево]] - с. [[Луковица (Делчевско)|Луковица]]; [[Радовиш]]; [[Валандово]]; [[Гевгелија]] - с. [[Богданци]], [[Смрдлива Вода]]; с. Николич и Асанли.<ref name=":0" /> == Галерија == <gallery> Податотека:Sedum_caespitosum_and_others_Plants_SierraMadrona.jpg|врска=Fil:Sedum_caespitosum_and_others_Plants_SierraMadrona.jpg Податотека:Sedum_caespitosum_f.jpg|врска=Fil:Sedum_caespitosum_f.jpg Податотека:Sedum_caespitosum.jpg|врска=Fil:Sedum_caespitosum.jpg </gallery> == Наводи == <references> <ref name="COL">{{webbref|url=http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2014/details/species/id/16730573|titel=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2014 Annual Checklist.|hämtdatum=26 May 2014|författare=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. (ed)|datum=2014|verk=|utgivare=Species 2000: Reading, UK.}}</ref> <ref name="C132">DC., 1828 ''In: Prodr. 3: 406''</ref> <ref name="source">{{Webbref|url=http://worldplants.webarchiv.kit.edu/|titel=World Plants: Synonymic Checklists of the Vascular Plants of the World|hämtdatum=2014-08-25|arkivurl=https://web.archive.org/web/20190318221109/http://worldplants.webarchiv.kit.edu/|arkivdatum=2019-03-18}}</ref> </references> == Надворешни врски == * {{Ризница-врска|Sedum caespitosum|''Sedum caespitosum''}} * {{Викивидови|Sedum caespitosum|''Sedum caespitosum''}} [[Категорија:Дебелци]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] qa6m0ufvn2vtz2tsivy70hl3fl39ve9 5581792 5581783 2026-06-24T07:47:41Z Orce Wiki 121850 5581792 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}}{{Taxobox | name = ''Sedum caespitosum'' | status = | image = Sedum caespitosum.jpg | image_caption = Sedum caespitosum | domain_sv = | domain = | regnum_sv = | regnum = Plantae | divisio_sv = | divisio = Tracheophyta | classis_sv = | classis = Magnoliopsida | ordo_sv = | ordo = Saxifragales | familia_sv = | familia = Crassulaceae | genus_sv = | genus = Sedum | species_sv = | species = '''Sedum caespitosum''' | taxon = Sedum caespitosum | taxon_authority = ([[Антонио Хозе Каванилес|Антонио Хозе Каванилес]]) DC. | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | synonyms = ''Tillaea rubra'' <small>[[Carl von Linné|Linné]]</small><br>''Tillaea erecta'' <small>DC.</small><br>''Sedum stellatum'' <small>[[Imre Frivaldszky|Friv.]] ex [[Carl Fredrik Nyman|Nyman]]</small><br>''Sedum rubrum'' var.'' louisii'' <small>Thieb. &amp; Gomb.</small><br>''Sedum rubrum'' <small>([[Carl von Linné|Linné]]) [[Albert Thellung|Thell.]]</small><br>''Sedum rubens'' subsp.'' caespitosum'' <small>([[Antonio José Cavanilles|Cav.]]) [[Gaston Eugène Marie Bonnier|Bonnier]] &amp; Layens</small><br>''Sedum melanoleucum'' <small>Schlecht. ex [[Carl Friedrich von Ledebour|Ledeb.]]</small><br>''Sedum magnolii'' <small>[[Pietro Bubani|Bubani]]</small><br>''Sedum louisii'' <small>(Thieb. & [[René Gombault|Gomb.]]) Fröder.</small><br>''Sedum deserti-hungarici'' <small>[[Lajos von Simonkai|Simonk.]]</small><br>''Sedum cespitosum'' <small>[[Pierre Edmond Boissier|Boiss.]]</small><br>''Procrassula magnolii'' <small>(DC.) [[August Heinrich Rudolf Grisebach|Griseb.]]</small><br>''Procrassula caespitosa'' <small>([[Antonio José Cavanilles|Cav.]]) [[Jules Pierre Fourreau|Fourr.]]</small><br>''Crassula verticillaris'' <small>[[Carl von Linné|Linné]]</small><br>''Crassula magnolii'' <small>DC.</small><br>''Crassula diffusa'' <small>[[Jean-Baptiste de Lamarck|Lam.]]</small><br>''Crassula caespitosa'' <small>[[Antonio José Cavanilles|Cav.]]</small><br>''Aithales caespitosa'' <small>([[Antonio José Cavanilles|Cav.]]) [[Philip Barker Webb|Webb]] &amp; Berth.</small> }} '''''Sedum caespitosum''''' — [[Вид (биологија)|вид]] [[Едногодишно растение|едногодишно]] [[Скриеносеменици|цветно]] [[Зелјесто растение|тревесто]] [[Растенија|растение]] кое припаѓа на [[Род (биологија)|родот]] [[Жедник]] (''Sedum'') од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[Дебелци]] (''Crassulaceae''). Видот за прв пат е опишан од шпанскиот ботаничар [[Антонио Хозе Каванилес]]. == Опис и распространетост == ''Sedum caespitosum'' е голо растение, неразгрането или разгрането од основата, најчесто со црвена боја. Стебленцето расте исправено, високо 2–5 см, со листови поставени во спирала. [[Лист|Листовите]] се широко јајцевидни, долги 3–6 мм, месести, полукружни, а во основата имаат торбесто шпоресто продолжение. [[Цвет|Цветовите]] се собрани во кратки цимозни гранчиња, секое со 2–4 цветови. Цветовите имаат четири или пет члена и се речиси без дршка. Чашкините ливчиња се зелени, триаглести, долги околу 1 мм, со остар врв, а во долниот дел се споени меѓусебно. Венечните ливчиња се долги 3–4 мм, бели со розова средна жилка или светло розови, со остар врв. Цветот има четири или пет [[Прашник|прашници]] со тенки, нишковидни филаменти. Мешунчињата (плодовите) се четири или пет, без влакненца, распоредени како ѕвезда, пурпурно-виолетови од горната страна и малку подолги од венечните ливчиња. Столпчињата се исклучително кратки.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 4.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=1998|location=Скопје|pages=1066-1067}}</ref> Во [[Македонија]] расте на брдски пасишта, песочни терени и плитки почви до 1000 метри надморска височина. Се среќава во [[Скопје]] – [[Матка (село)|Матка]]; [[Дервенска Клисура|Жеденска Клисура]]; [[Таорска Клисура]]; [[Китка]]; [[Велес]] - клисура на р. [[Бабуна (река)|Бабуна]]; [[Прилеп]] - околината на градот, [[Маркови Кули (Прилеп)|Маркови Кули]], кај манастирот [[Трескавец]] и Дервен; [[Битола]] - с. [[Лознани|Лознени]], с. [[Кукуречани]], Црновршка Река; [[Штип]] - Исар; [[Овче Поле]] - с. Коселери; [[Кочани]] - околината на градот, с. [[Истибања]]; [[Македонска Каменица]]; [[Делчево]] - с. [[Луковица (Делчевско)|Луковица]]; [[Радовиш]]; [[Валандово]]; [[Гевгелија]] - с. [[Богданци]], [[Смрдлива Вода]]; с. Николич и Асанли.<ref name=":0" /> == Галерија == <gallery> Податотека:Sedum_caespitosum_and_others_Plants_SierraMadrona.jpg|Sedum caespitosum и други растенија Податотека:Sedum_caespitosum_f.jpg|Sedum caespitosum Податотека:Sedum_caespitosum.jpg|Sedum caespitosum Податотека:Sedum caespitosum - Flora Exsiccata Macedonica.jpg|Хербариумски примерок на Sedum caespitosum Податотека:Sedum caespitosum 02 - Flora Exsiccata Macedonica.jpg|Хербариумски примерок на Sedum caespitosum Податотека:Sedum caespitosum 03 - Flora Exsiccata Macedonica.jpg|Хербариумски примерок на Sedum caespitosum Податотека:Sedum caespitosum 04 - Flora Exsiccata Macedonica.jpg|Хербариумски примерок на Sedum caespitosum </gallery> == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} == Надворешни врски == * {{Ризница-врска|Sedum caespitosum|''Sedum caespitosum''}} * {{Викивидови|Sedum caespitosum|''Sedum caespitosum''}} [[Категорија:Дебелци]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] 1ix1k93jf60pwqc3zsfbvk6x4wg0pkg 5581836 5581792 2026-06-24T11:12:52Z Jtasevski123 69538 5581836 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}}{{Taxobox | name = ''Sedum caespitosum'' | status = | image = Sedum caespitosum.jpg | image_caption = Sedum caespitosum | domain_sv = | domain = | regnum_sv = | regnum = Plantae | divisio_sv = | divisio = Tracheophyta | classis_sv = | classis = Magnoliopsida | ordo_sv = | ordo = Saxifragales | familia_sv = | familia = Crassulaceae | genus_sv = | genus = Sedum | species_sv = | species = '''Sedum caespitosum''' | taxon = Sedum caespitosum | taxon_authority = ([[Антонио Хозе Каванилес|Антонио Хозе Каванилес]]) DC. | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | synonyms = ''Tillaea rubra'' <small>[[Linné]]</small><br>''Tillaea erecta'' <small>DC.</small><br>''Sedum stellatum'' <small>[[Friv.]] ex [[Nyman]]</small><br>''Sedum rubrum'' var.'' louisii'' <small>Thieb. &amp; Gomb.</small><br>''Sedum rubrum'' <small>([[Linné]]) [[Thell.]]</small><br>''Sedum rubens'' subsp.'' caespitosum'' <small>([[Cav.]]) [[Bonnier]] &amp; Layens</small><br>''Sedum melanoleucum'' <small>Schlecht. ex [[Ledeb.]]</small><br>''Sedum magnolii'' <small>[[Bubani]]</small><br>''Sedum louisii'' <small>(Thieb. & [[Gomb.]]) Fröder.</small><br>''Sedum deserti-hungarici'' <small>[[Simonk.]]</small><br>''Sedum cespitosum'' <small>[[Boiss.]]</small><br>''Procrassula magnolii'' <small>(DC.) [[Griseb.]]</small><br>''Procrassula caespitosa'' <small>([[Cav.]]) [[Fourr.]]</small><br>''Crassula verticillaris'' <small>[[Linné]]</small><br>''Crassula magnolii'' <small>DC.</small><br>''Crassula diffusa'' <small>[[Lam.]]</small><br>''Crassula caespitosa'' <small>[[Cav.]]</small><br>''Aithales caespitosa'' <small>([[Cav.]]) [[Webb]] &amp; Berth.</small> }} '''''Sedum caespitosum''''' — [[Вид (биологија)|вид]] [[Едногодишно растение|едногодишно]] [[Скриеносеменици|цветно]] [[Зелјесто растение|тревесто]] [[Растенија|растение]] кое припаѓа на [[Род (биологија)|родот]] [[Жедник]] (''Sedum'') од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[Дебелци]] (''Crassulaceae''). Видот за прв пат е опишан од шпанскиот ботаничар [[Антонио Хозе Каванилес]]. == Опис и распространетост == ''Sedum caespitosum'' е голо растение, неразгрането или разгрането од основата, најчесто со црвена боја. Стебленцето расте исправено, високо 2–5 см, со листови поставени во спирала. [[Лист|Листовите]] се широко јајцевидни, долги 3–6 мм, месести, полукружни, а во основата имаат торбесто шпоресто продолжение. [[Цвет|Цветовите]] се собрани во кратки цимозни гранчиња, секое со 2–4 цветови. Цветовите имаат четири или пет члена и се речиси без дршка. Чашкините ливчиња се зелени, триаглести, долги околу 1 мм, со остар врв, а во долниот дел се споени меѓусебно. Венечните ливчиња се долги 3–4 мм, бели со розова средна жилка или светло розови, со остар врв. Цветот има четири или пет [[Прашник|прашници]] со тенки, нишковидни филаменти. Мешунчињата (плодовите) се четири или пет, без влакненца, распоредени како ѕвезда, пурпурно-виолетови од горната страна и малку подолги од венечните ливчиња. Столпчињата се исклучително кратки.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 4.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=1998|location=Скопје|pages=1066-1067}}</ref> Во [[Македонија]] расте на брдски пасишта, песочни терени и плитки почви до 1000 метри надморска височина. Се среќава во [[Скопје]] – [[Матка (село)|Матка]]; [[Дервенска Клисура|Жеденска Клисура]]; [[Таорска Клисура]]; [[Китка]]; [[Велес]] - клисура на р. [[Бабуна (река)|Бабуна]]; [[Прилеп]] - околината на градот, [[Маркови Кули (Прилеп)|Маркови Кули]], кај манастирот [[Трескавец]] и Дервен; [[Битола]] - с. [[Лознани|Лознени]], с. [[Кукуречани]], Црновршка Река; [[Штип]] - Исар; [[Овче Поле]] - с. Коселери; [[Кочани]] - околината на градот, с. [[Истибања]]; [[Македонска Каменица]]; [[Делчево]] - с. [[Луковица (Делчевско)|Луковица]]; [[Радовиш]]; [[Валандово]]; [[Гевгелија]] - с. [[Богданци]], [[Смрдлива Вода]]; с. Николич и Асанли.<ref name=":0" /> == Галерија == <gallery> Податотека:Sedum_caespitosum_and_others_Plants_SierraMadrona.jpg|Sedum caespitosum и други растенија Податотека:Sedum_caespitosum_f.jpg|Sedum caespitosum Податотека:Sedum_caespitosum.jpg|Sedum caespitosum Податотека:Sedum caespitosum - Flora Exsiccata Macedonica.jpg|Хербариумски примерок на Sedum caespitosum Податотека:Sedum caespitosum 02 - Flora Exsiccata Macedonica.jpg|Хербариумски примерок на Sedum caespitosum Податотека:Sedum caespitosum 03 - Flora Exsiccata Macedonica.jpg|Хербариумски примерок на Sedum caespitosum Податотека:Sedum caespitosum 04 - Flora Exsiccata Macedonica.jpg|Хербариумски примерок на Sedum caespitosum </gallery> == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} == Надворешни врски == * {{Ризница-врска|Sedum caespitosum|''Sedum caespitosum''}} * {{Викивидови|Sedum caespitosum|''Sedum caespitosum''}} [[Категорија:Дебелци]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] nxbx1pt0d8qigfwryltoridcegfgn4x 0 1398185 5581784 2026-06-24T07:40:36Z Виолетова 1975 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1340280569|Euphorbia verruculosa]]“ 5581784 wikitext text/x-wiki '''''Euphorbia verruculosa''''' е вид [[Растенија|растение]] од семејството [[Млечки|Euphorbiaceae]]. [[Ендемизам|Ендемично]] е во [[Намибија]]. Нејзините природни [[Живеалиште (екологија)|живеалишта]] се карпести предели и студена [[пустина]]. == Наводи == {{Наводи}} [[Категорија:Млечка]] [[Категорија:Незагрозени видови според МСЗП]] [[Категорија:Флора на Намибија]] hkxr2gam6rvi0ab0kuc9kkpt03dsbsq 5581785 5581784 2026-06-24T07:41:12Z Виолетова 1975 5581785 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |status = LC |status_system = IUCN3.1 |status_ref = <ref name="iucn status 15 November 2021">{{cite iucn |author=Craven, P. |author2=Loots, S. |date=2004 |title=''Euphorbia verruculosa'' |volume=2004 |article-number=e.T46810A11083002 |doi=10.2305/IUCN.UK.2004.RLTS.T46810A11083002.en |access-date=15 November 2021}}</ref> |genus = Euphorbia |species = verruculosa |authority = [[N.E.Br.]] }} '''''Euphorbia verruculosa''''' е вид [[Растенија|растение]] од семејството [[Млечки|Euphorbiaceae]]. [[Ендемизам|Ендемично]] е во [[Намибија]]. Нејзините природни [[Живеалиште (екологија)|живеалишта]] се карпести предели и студена [[пустина]]. == Наводи == {{Наводи}} [[Категорија:Млечка]] [[Категорија:Незагрозени видови според МСЗП]] [[Категорија:Флора на Намибија]] 2hr7483yaw5ks47vzfyx04zglpyoenq 1 1398186 5581786 2026-06-24T07:41:27Z Виолетова 1975 Создадена страница со: {{СЗР}} 5581786 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 1 1398187 5581793 2026-06-24T07:48:04Z Orce Wiki 121850 Создадена страница со: {{сзр}} 5581793 wikitext text/x-wiki {{сзр}} l91fuluhfmxd7xhcgfmssgp4a9mdc30 0 1398188 5581795 2026-06-24T07:58:16Z Виолетова 1975 Пренасочување кон [[Сурутарка]] 5581795 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Сурутарка]] 6foiue6rxaoylj0fx6axpsifbtl6dg5 0 1398189 5581811 2026-06-24T09:03:20Z Bjankuloski06 332 Пренасочување кон [[Светец]] 5581811 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Светец]] oikznwt7aacq0jsjjnvzuanezrpvjfp 4 1398190 5581819 2026-06-24T10:42:34Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Уредувачки денови.svg|150п]] |} {{Кратенка|ВП:УД}} Во текот на 2026 година во август е планирано да се одржат 5 (пет) '''Википедија:Уредувачки в... 5581819 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Уредувачки денови.svg|150п]] |} {{Кратенка|ВП:УД}} Во текот на 2026 година во август е планирано да се одржат 5 (пет) '''[[Википедија:Уредувачки викенди|уредувачки викенди]]''', кои се изведуваат во текот на еден викенд, со почеток во 00:00 ч. во сабота и крај во 23:59 ч. во недела. Предвид се земаат сите создадени или подобрени статии на зададената тема од корисници на Википедија на македонски јазик кои ги пријавиле во уредувачкиот викенд. '''Напомена:''' Заради избегнување на спротивставени уредувања и пишување на иста статија од двајца или повеќе корисници на Википедија на македонски јазик, секој заинтересиран учесник е пожелно да го пријави своето учество и да избере кои статии ќе ги уредува! == Награди и рангирање == <b>Важно</b>: Наградите за овој предизвик се вредносни купони во вредност <b>од 2.500 денари</b>. Наградите ќе бидат купени по завршувањето на секој месец во вид на ваучери од продавница со седиште во Македонија. Одбраните корисници на наградите ќе бидат контактирани како да си ги подигнат наградите. За да се освои награда, потребно е да се исполнат следните критериуми: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките викенди и/или денови во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии <b>од тековниот месец</b>. Збирниот резултат претставува број на додадени зборови на Википедија преку уредените статии, за што е користена посебна википедијанска алатка за пребројување на зборови. Победник на натпреварот ќе биде учесникот кој ќе освои најмногу бодови вкупно од двата предизвика (уредувачки денови и уредувачки викенди) и ги задоволува останатите критериуми за доделување награда. Резултатите за секој месец ќе бидат објавени на [[Википедија:Уредувачки_викенди_2026#Уредувачки_викенди_по_месеци|проектната страница]] ==Претстојни викенди== === Четириилјадници === [[Податотека:BSicon MOUNTAIN.svg|десно|250п|Уредувачки ден „Четириилјадници“]] Во периодот 1-2 август 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Четириилјадници“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за четириилјадниците може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:Four-thousanders]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Поранешни замоци === [[Податотека:Castello araldico.svg|десно|250п|Уредувачки ден „Поранешни замоци“]] Во периодот 8-9 август 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Поранешни замоци“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за поранешните замоци може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:Former castles]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Магионичари === [[Податотека:Crystal Project wizard.png|десно|250п|Уредувачки ден „Магионичари“]] Во периодот 15-16 август 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Магионичари“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите поврзани со магионичарите може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:Magicians]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Судири во 21 век === [[Податотека:Battle icon.svg|десно|250п|Уредувачки ден „Судири во 21 век“]] Во периодот 22-23 август 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Судири во 21 век“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите поврзани со судирите во 21 век може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:21st-century conflicts]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Видови здравец === [[Податотека:Gxermo2.svg|десно|250п|Уредувачки ден „Видови здравец“]] Во периодот 29-30 август 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Видови здравец“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за видовите здравец може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Список на видови здравец#А|Видови здравец]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Поврзано == * [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/Статистика]] * [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/Известувања]] [[Категорија:Википедија:Уредувачки викенди 2026|7]] h6nvi387kozfam1ycevlqdmjahhh387 0 1398191 5581821 2026-06-24T10:54:10Z Хак Фин 91300 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1360404561|Evstratii Delarov]]“ 5581821 wikitext text/x-wiki '''Евстрати Иванович Деларов''' (исто така напишано и како '''Евстрат Деларов''' и '''Евстрате Делароф''', околу 1740 &#x2013; 1806, бил македонски морнар кој служел во неколку [[Руска Империја|руски]] компании за поморска трговија со крзно во Руска Америка. Роден е во [[Отоманско Царство|Отоманска]] [[Македонија (регион)|Македонија]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.universalinternetlibrary.ru/book/26900/ogl.shtml|title=Путь к Большой Земле|work=www.universalinternetlibrary.ru|accessdate=2025-10-20}}</ref> Тој бил првиот документиран македонски истражувач и трговец кој пристигнал во [[Алјаска]]. Се смета за прв ''[[де факто]]'' гувернер на Алјаска . <ref name=":0">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=FCIxDwAAQBAJ&pg=PA5|title=Greek Americans: Struggle and Success|last=Moskos|first=Peter C.|date=2017-07-05|publisher=Routledge|isbn=978-1-351-51669-3|pages=5|language=en}}</ref> == Биографија == Деларов бил со потекло од [[Македонија (регион)|Македонија]] . <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.universalinternetlibrary.ru/book/26900/ogl.shtml|title=Путь к Большой Земле|work=www.universalinternetlibrary.ru}}</ref> Неговата кариера во Руска Америка датира најмалку од 1764 година, кога бил на [[Алеутски Острови|Алеутските Острови]] на бродот „ ''Петр и Павел“'' под водство на Иван Максимович Соловјев. Деларов учествувал во нападите на Соловјев врз алијансата Умнак - Уналаска [[Алеути|Алеут]] во 1764 година, кои биле извршени како одмазда за бунтот на Фокс Островите во 1762 година &#x2014; координиран алеутски напад врз четири руски бродови и неколку крајбрежни групи, за време на кој биле убиени над 300 Руси. <ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=8yu3pYpzLdUC|title=Alaska: An American Colony|last=Haycox|first=Stephen W.|publisher=University of Washington Press|year=2002|isbn=978-0-295-98249-6|pages=57–58|author-link=Stephen Haycox}}</ref> Додека служел во четата на браќата Панов, Деларов го користел пристаништето на островот Унга како база за операции, кое многу години било познато како пристаниште Деларов. Во периодот 1781-1786 година, Деларов и уште двајца капетани направиле истражувачки упади од островот Унга до Принцовиот Залив . <ref name="black108">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=NSRxrDm0JYYC&pg=PA108|title=Russians in Alaska, 1732-1867|last=Black|first=Lydia|publisher=University of Alaska Press|year=2004|isbn=978-1-889963-04-4|page=108}}</ref> Со текот на времето, Деларов стекнал репутација како одличен капетан. Тој станал сосопственик на разни бродови за трговија со крзно. Григориј Шелихов се сретнал со Деларов во [[Иркутск]] и го убедил да стане главен управител на неговата населба во заливот Три Светии на островот Кодијак. Деларов отпловил за Кодијак во 1787 година со бродот „Три Светии“, под команда на Герасим Григорјевич Измаилов. Од 1787 до 1791 година бил претходник на Александар Баранов на должноста главен управител на компанијата Шелихов-Голиков. Подоцна станал партнер во претпријатијата на Шелихов и еден од нивните главни акционери.“Во 1796 година ги водел работите на компанијата во Иркутск. <ref name="black108" /> Во 1787 година, Деларов воспоставил стража во Карлук, на островот Кодијак свртен кон копното преку Шеликовскиот Проток . <ref name="black108">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=NSRxrDm0JYYC&pg=PA108|title=Russians in Alaska, 1732-1867|last=Black|first=Lydia|publisher=University of Alaska Press|year=2004|isbn=978-1-889963-04-4|page=108}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBlack2004">Black, Lydia (2004). [https://books.google.com/books?id=NSRxrDm0JYYC&pg=PA108 ''Russians in Alaska, 1732-1867'']. University of Alaska Press. p.&nbsp;108. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-889963-04-4|<bdi>978-1-889963-04-4</bdi>]].</cite></ref> Деларов, исто така, испратил ловечки групи во заливот Ресурсион, каде што бил основан стража наречена Александровскаја (Александровска) во денешна Селдовија. Во 1788 година, шпанската експедиција на Гонзало Лопез де Харо и Естебан Хозе Мартинез отпловила кон Алјаска за да ја истражи руската активност. Иако претходните шпански експедиции во Алјаска не успеале да лоцираат руски присутни, директен контакт бил воспоставен во 1788 година. Харо наишол на населбата на Шелихов во Заливот на Трите Светци, каде што имал долг разговор со Деларов. Притоа, Деларов тврдел дека Русите имаат седум пунктови на крајбрежјето помеѓу Уналаска и Зоната Принц Вилијам, како и дека нивен трговски брод секоја година плови на југ сè до Зоната Нутка. Сепак, оваа последна информација најверојатно била измислена за да ги исплаши Шпанците. Дека Деларов всушност ја преувеличувал моќта на Руска Америка, Шпанците сфатиле при нивната посета на Уналаска; иако Деларов тврдел дека таму има 120 Руси, реалноста била поинаква бидејќи Шпанците откриле дека Потап Заиков бил единствениот Русин таму &#x2014; останатите биле Алеути. Кога Руско-американската компанија била основана во 1799 година, Деларов се преселил во [[Санкт Петербург]] и служел во одборот на директори на компанијата сè до неговата смрт во 1806 година. <ref name="tlingit">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=yFa4anGH6U0C&pg=PA414|title=Russians in Tlingit America|last=Dauenhauer|first=Nora|last2=Richard Dauenhauer|last3=Lydia Black|publisher=University of Washington Press|year=2008|isbn=978-0-295-98601-2|page=414}}</ref> == Наследство == Голем број места се именувани по Деларов, вклучувајќи ги островите Деларов, пристаништето Деларов, <ref>{{GNIS|1418485|Delarof Harbor}}</ref> транспортниот брод на американската армија ''Деларов'' и градот-дух Унга, Алјаска, првично се викал Деларов. <ref name="pahh">[http://www.pahh.com/frangos/delarof.html Long-Forgotten Greek Alaskan] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160303174151/http://www.pahh.com/frangos/delarof.html}}, Preservation of American Hellenic History</ref> Евстратиј е дедо на [[Pavel Viktorovich Delarov|Павел Викторович Деларов]] <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.wikidata.org/wiki/Q107975375|title=Pavel Delarov}}</ref>, како што е потврдено во потпишаниот примерок од Историскиот преглед за формирањето на Руско-американската компанија (1861-1863) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.christies.com/en/lot/lot-6116635|title=TIKHMENEV, Petr Aleksandrovich (1824-1888).|work=christies.com|accessdate=20 Oct 2025}}</ref> == Референци == {{Наводи}}{{Почетна кутија}} {{s-gov}} {{succession box|before=[[Konstantin Alekseevich Samoilov]]|after=[[Alexander Andreyevich Baranov|Alexander Baranov]]|years=1787&mdash;1792|title=[[Governor of Shelikhov-Golikov Company]]}} {{s-end}} [[Категорија:Несигурна година на раѓање]] [[Категорија:Починати во 1806 година]] [[Категорија:Истражувачи на Северна Америка]] 38wnmchsblbcc01odg313i4w0edho3m 0 1398192 5581822 2026-06-24T10:57:53Z Bjankuloski06 332 Создадена страница со: {{Infobox saint |honorific_prefix= [[свети]] |name=Никола Кавасила |image=Nikolaj Kavasila.jpg |caption=Икона на Никола Кавасила |birth_date= 1322 |birth_place=[[Солун]], [[Византија]] |death_date=1391 |death_place=[[Цариград]], [[Византија]] |feast_day=20 јуни ([[јулијански календар|ст. ст.]])<br />3 јули (грегоријански календа... 5581822 wikitext text/x-wiki {{Infobox saint |honorific_prefix= [[свети]] |name=Никола Кавасила |image=Nikolaj Kavasila.jpg |caption=Икона на Никола Кавасила |birth_date= 1322 |birth_place=[[Солун]], [[Византија]] |death_date=1391 |death_place=[[Цариград]], [[Византија]] |feast_day=20 јуни ([[јулијански календар|ст. ст.]])<br />3 јули ([[грегоријански календар|н. ст.]]) |honored_in=[[православие]] }} '''Никола Кавасила''' или '''Николај Кавасила''' ({{langx|el|Νικόλαος Καβάσιλας}}; 1322 - 1391)<ref>{{нмс |title=Ὁ Ὅσιος Νικόλαος Καβάσιλας |language=el |url=https://www.synaxarion.gr/gr/sid/3909/sxsaintinfo.aspx |website=Great Book of Saints |date=2009}}</ref> — [[Византија|византиски]] [[мистицизам|мистичен]] [[филозоф]] и [[теолог]]. Се почитува како [[светец]] во [[православието]] со ден 20 јуни по стар стил (3 јули по нов).<ref>{{нмс |title=Lives of all saints commemorated on June 20 |website=Orthodox Church in America |url=https://www.oca.org/FSLivesAllSaints.asp?SID=4&M=6&D=20}}</ref><ref>{{нмс |title=Nicholas Cabasilas |website=Greek Orthodox Archdiocese of America |url=https://www.goarch.org/chapel/saints?contentid=2161}}</ref> [[Католицизам|Католицизмот]] користи извадоци од неговото ''Живот во Христа'' во дневниот круг на богосложба (Часови).<ref>{{нмс |title=Domingo V de Pascua |trans-title= Easter Sunday V |language=es |website=Mercaba |url=https://mercaba.org/HORAS%20BIENAL/TIEMPOS/Par/PAS_PAR_05.htm}}</ref> Негови најпознати дела се ''Живот во Христа'' и ''Толкување на литургијата''.<ref name=":0">{{нмс |title=Nicholas Cabasilas of Thessaloniki – Greek Orthodox Archdiocese of America |url=https://www.goarch.org/chapel/saints?contentid=2161 |access-date=1 јуни 2025 |website=Greek Orthodox Archdiocese of America |language=en-US}}</ref> ==Живот== Роден е во 1322 г. во [[Солун]]. Мошне малку се знае за неговиот живот со сигурност, меѓу кои и годините на раѓање и смрт.<ref>{{наведена книга |last=Cabasilas |first=Nicolaus |title=A commentary on the Divine Liturgy |last2=Hussey |first2=J. M. |last3=McNulty |first3=P. A. |date=2002 |publisher=St. Vladimir's Press |isbn=978-0-913836-37-8 |location=Crestwood, N.Y |pages=viii}}</ref> Познато е дека е роден во аристократско семејство и дека бил внук братанец на теологот и свештеник [[Нил Кавасила]].<ref name="Venerable Nicholas Cabasilas">{{нмс |title=Venerable Nicholas Cabasilas |url=https://www.oca.org/saints/lives/2024/06/20/103753-venerable-nicholas-cabasilas |access-date=1 јуни 2025 |website=www.oca.org}}</ref> Бил мошне близок со царот [[Јован VI Кантакузин]], кого го придружувал кога се повлекол во манастир. Некогаш се сметало дека го наследил чичко му [[Нил Кавасила]] како [[Солунска епархија|солунски архиепископ]];{{sfn|Chisholm|1911}} но современите наоди не го потврдуваат тоа. Поверојатно е дека бил свештенослужител во манастирот „Мангана“ во Цариград.<ref>{{harvp|Cabasilas|1974|p=10}}</ref> Во [[исихазам|исихастичкиот спор]] застанал на страна на монасите од [[Света Гора]]{{sfn|Chisholm|1911}} и [[Григориј Палама]].<ref name=":0" /> Починал во 1391 г. во [[Цариград]]. Канонизиран за православен светец во 1983 г.<ref name="Venerable Nicholas Cabasilas"/> ==Дело== За негово капитално дело се смета ''За животот во Христа'' ({{lang|grc|Περὶ τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς}})<ref>ed. pr. of the Greek text, with copious introduction, by W. Gass, 1849; new ed. by M. Heinze, 1899</ref>, каде го изложува начелото дека единството со Христа се постигнува со трите големи тајни [[крштевање]], [[миропомазание]] и [[причесна]]. Во ''Толкување на литургијата'' Кавасила покажува длабоко познавање на светотаински и богослужбен живот на православието. Напишал и [[омилија|омилии]] на разни теми, како и говор против [[лихварство|лихварите]]. He also wrote an пофално слово за монахињата и светица [[Теодора Солунска]] од IX век.{{sfn|Talbot|1996|p=162}} Голем број негови дела сè уште се постојат како ракописи.{{sfn|Chisholm|1911}} ==Библиографија== * Cabasilas, N. ''Commentary on the Divine Liturgy''. 14th century. Translated by J. M. Hussey and P. A. McNulty. St. Vladimir's Seminary Press, 1960. {{ISBN|0-913836-37-0}} * Cabasilas, N. ''The Life in Christ''. St. Vladimir's Seminary Press, 1974. {{ISBN|0-913836-12-5}} == Наводи == {{наводи}} ==Извори== * {{наведена книга |first=Karl |last=Krumbacher |title=Geschichte der byzantinischen Litteratur |date=1897 |location=Munich, Germany |publisher=C. H. Beck |url=https://archive.org/details/geschichtederby00krumgoog}} * {{наведена книга |editor-first1=Johann Jakob |editor-last1=Herzog |editor-first2=Albert |editor-last2=Hauck |title=Realencyklopädie für Protestantische Theologie und Kirche |date=1901 |location=Leipzig, Germany |publisher=J. C. Hinrichs |url=https://archive.org/details/bub_gb_IOkYAAAAYAAJ}} * {{наведена книга | editor-last1 = Parry | editor-first1 = Ken | editor-first2 = David | editor-last2=Melling | title = The Blackwell Dictionary of Eastern Christianity | publisher = Blackwell Publishing | year = 1999 | location = Malden, MA. | isbn =0-631-23203-6}} * {{EB1911|wstitle=Cabasilas, Nicolaus|volume=4|page=914}} == Надворешни врски == * [https://www.tiveriopol.mk/свети-никола-кавасила-луда-љубов/ Свети Никола Кавасила – Луда љубов], Тивериопол {{mk}} * [https://web.archive.org/web/20210526055656/https://azbyka.ru/otechnik/Nikolaj_Kavasila/sem_slov_o_gizni_vo_hriste/ Седум слова за животот во Христа] {{ru}} * [https://web.archive.org/web/20210526055656/https://azbyka.ru/otechnik/Nikolaj_Kavasila/Izjasnenie_bogestvennoj_liturgii/ Толкување на Божествената Литургија] {{ru}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Кавасила, Никола}} [[Категорија:Родени во 1322 година]] [[Категорија:Починати во 1391 година]] [[Категорија:Несигурна година на раѓање]] [[Категорија:Византиски теолози]] [[Категорија:Византиски писатели]] [[Категорија:Солунски митрополити]] [[Категорија:Византиски светци]] [[Категорија:Православни светци]] [[Категорија:Светци од средновековна Македонија]] [[Категорија:Православни мистици]] [[Категорија:Луѓе од Солун]] [[Категорија:Кавасила (семејство)]] dh6kperjffvtdw8uam6w3i04y9qtpo7 5581823 5581822 2026-06-24T10:58:22Z Bjankuloski06 332 /* Дело */ 5581823 wikitext text/x-wiki {{Infobox saint |honorific_prefix= [[свети]] |name=Никола Кавасила |image=Nikolaj Kavasila.jpg |caption=Икона на Никола Кавасила |birth_date= 1322 |birth_place=[[Солун]], [[Византија]] |death_date=1391 |death_place=[[Цариград]], [[Византија]] |feast_day=20 јуни ([[јулијански календар|ст. ст.]])<br />3 јули ([[грегоријански календар|н. ст.]]) |honored_in=[[православие]] }} '''Никола Кавасила''' или '''Николај Кавасила''' ({{langx|el|Νικόλαος Καβάσιλας}}; 1322 - 1391)<ref>{{нмс |title=Ὁ Ὅσιος Νικόλαος Καβάσιλας |language=el |url=https://www.synaxarion.gr/gr/sid/3909/sxsaintinfo.aspx |website=Great Book of Saints |date=2009}}</ref> — [[Византија|византиски]] [[мистицизам|мистичен]] [[филозоф]] и [[теолог]]. Се почитува како [[светец]] во [[православието]] со ден 20 јуни по стар стил (3 јули по нов).<ref>{{нмс |title=Lives of all saints commemorated on June 20 |website=Orthodox Church in America |url=https://www.oca.org/FSLivesAllSaints.asp?SID=4&M=6&D=20}}</ref><ref>{{нмс |title=Nicholas Cabasilas |website=Greek Orthodox Archdiocese of America |url=https://www.goarch.org/chapel/saints?contentid=2161}}</ref> [[Католицизам|Католицизмот]] користи извадоци од неговото ''Живот во Христа'' во дневниот круг на богосложба (Часови).<ref>{{нмс |title=Domingo V de Pascua |trans-title= Easter Sunday V |language=es |website=Mercaba |url=https://mercaba.org/HORAS%20BIENAL/TIEMPOS/Par/PAS_PAR_05.htm}}</ref> Негови најпознати дела се ''Живот во Христа'' и ''Толкување на литургијата''.<ref name=":0">{{нмс |title=Nicholas Cabasilas of Thessaloniki – Greek Orthodox Archdiocese of America |url=https://www.goarch.org/chapel/saints?contentid=2161 |access-date=1 јуни 2025 |website=Greek Orthodox Archdiocese of America |language=en-US}}</ref> ==Живот== Роден е во 1322 г. во [[Солун]]. Мошне малку се знае за неговиот живот со сигурност, меѓу кои и годините на раѓање и смрт.<ref>{{наведена книга |last=Cabasilas |first=Nicolaus |title=A commentary on the Divine Liturgy |last2=Hussey |first2=J. M. |last3=McNulty |first3=P. A. |date=2002 |publisher=St. Vladimir's Press |isbn=978-0-913836-37-8 |location=Crestwood, N.Y |pages=viii}}</ref> Познато е дека е роден во аристократско семејство и дека бил внук братанец на теологот и свештеник [[Нил Кавасила]].<ref name="Venerable Nicholas Cabasilas">{{нмс |title=Venerable Nicholas Cabasilas |url=https://www.oca.org/saints/lives/2024/06/20/103753-venerable-nicholas-cabasilas |access-date=1 јуни 2025 |website=www.oca.org}}</ref> Бил мошне близок со царот [[Јован VI Кантакузин]], кого го придружувал кога се повлекол во манастир. Некогаш се сметало дека го наследил чичко му [[Нил Кавасила]] како [[Солунска епархија|солунски архиепископ]];{{sfn|Chisholm|1911}} но современите наоди не го потврдуваат тоа. Поверојатно е дека бил свештенослужител во манастирот „Мангана“ во Цариград.<ref>{{harvp|Cabasilas|1974|p=10}}</ref> Во [[исихазам|исихастичкиот спор]] застанал на страна на монасите од [[Света Гора]]{{sfn|Chisholm|1911}} и [[Григориј Палама]].<ref name=":0" /> Починал во 1391 г. во [[Цариград]]. Канонизиран за православен светец во 1983 г.<ref name="Venerable Nicholas Cabasilas"/> ==Дело== За негово капитално дело се смета ''За животот во Христа'' ({{lang|grc|Περὶ τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς}})<ref>ed. pr. of the Greek text, with copious introduction, by W. Gass, 1849; new ed. by M. Heinze, 1899</ref>, каде го изложува начелото дека единството со Христа се постигнува со трите големи тајни [[крштевање]], [[миропомазание]] и [[причесна]]. Во ''Толкување на литургијата'' Кавасила покажува длабоко познавање на светотаински и богослужбен живот на православието. Напишал и [[омилија|омилии]] на разни теми, како и говор против [[лихварство|лихварите]]. Автор е и на пофално слово за монахињата и светица [[Теодора Солунска]] од IX век.{{sfn|Talbot|1996|p=162}} Голем број негови дела сè уште се постојат како ракописи.{{sfn|Chisholm|1911}} ==Библиографија== * Cabasilas, N. ''Commentary on the Divine Liturgy''. 14th century. Translated by J. M. Hussey and P. A. McNulty. St. Vladimir's Seminary Press, 1960. {{ISBN|0-913836-37-0}} * Cabasilas, N. ''The Life in Christ''. St. Vladimir's Seminary Press, 1974. {{ISBN|0-913836-12-5}} == Наводи == {{наводи}} ==Извори== * {{наведена книга |first=Karl |last=Krumbacher |title=Geschichte der byzantinischen Litteratur |date=1897 |location=Munich, Germany |publisher=C. H. Beck |url=https://archive.org/details/geschichtederby00krumgoog}} * {{наведена книга |editor-first1=Johann Jakob |editor-last1=Herzog |editor-first2=Albert |editor-last2=Hauck |title=Realencyklopädie für Protestantische Theologie und Kirche |date=1901 |location=Leipzig, Germany |publisher=J. C. Hinrichs |url=https://archive.org/details/bub_gb_IOkYAAAAYAAJ}} * {{наведена книга | editor-last1 = Parry | editor-first1 = Ken | editor-first2 = David | editor-last2=Melling | title = The Blackwell Dictionary of Eastern Christianity | publisher = Blackwell Publishing | year = 1999 | location = Malden, MA. | isbn =0-631-23203-6}} * {{EB1911|wstitle=Cabasilas, Nicolaus|volume=4|page=914}} == Надворешни врски == * [https://www.tiveriopol.mk/свети-никола-кавасила-луда-љубов/ Свети Никола Кавасила – Луда љубов], Тивериопол {{mk}} * [https://web.archive.org/web/20210526055656/https://azbyka.ru/otechnik/Nikolaj_Kavasila/sem_slov_o_gizni_vo_hriste/ Седум слова за животот во Христа] {{ru}} * [https://web.archive.org/web/20210526055656/https://azbyka.ru/otechnik/Nikolaj_Kavasila/Izjasnenie_bogestvennoj_liturgii/ Толкување на Божествената Литургија] {{ru}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Кавасила, Никола}} [[Категорија:Родени во 1322 година]] [[Категорија:Починати во 1391 година]] [[Категорија:Несигурна година на раѓање]] [[Категорија:Византиски теолози]] [[Категорија:Византиски писатели]] [[Категорија:Солунски митрополити]] [[Категорија:Византиски светци]] [[Категорија:Православни светци]] [[Категорија:Светци од средновековна Македонија]] [[Категорија:Православни мистици]] [[Категорија:Луѓе од Солун]] [[Категорија:Кавасила (семејство)]] 4fnop863keg7qhu8gmtzzx9fk4btyaa 5581825 5581823 2026-06-24T10:59:50Z Bjankuloski06 332 5581825 wikitext text/x-wiki {{Infobox saint |honorific_prefix= [[свети]] |name=Никола Кавасила |image=Nikolaj Kavasila.jpg |caption=Икона на Никола Кавасила |birth_date= 1322 |birth_place=[[Солун]], [[Византија]] |death_date=1391 |death_place=[[Цариград]], [[Византија]] |feast_day=20 јуни ([[јулијански календар|ст. ст.]])<br />3 јули ([[грегоријански календар|н. ст.]]) |honored_in=[[православие]] }} '''Никола Кавасила''' или '''Николај Кавасила''' ({{langx|el|Νικόλαος Καβάσιλας}}; 1322 - 1391)<ref>{{нмс |title=Ὁ Ὅσιος Νικόλαος Καβάσιλας |language=el |url=https://www.synaxarion.gr/gr/sid/3909/sxsaintinfo.aspx |website=Great Book of Saints |date=2009}}</ref> — [[Византија|византиски]] [[мистицизам|мистичен]] [[филозоф]] и [[теолог]]. Се почитува како [[светец]] во [[православието]] со ден 20 јуни по стар стил (3 јули по нов).<ref>{{нмс |title=Lives of all saints commemorated on June 20 |website=Orthodox Church in America |url=https://www.oca.org/FSLivesAllSaints.asp?SID=4&M=6&D=20}}</ref><ref>{{нмс |title=Nicholas Cabasilas |website=Greek Orthodox Archdiocese of America |url=https://www.goarch.org/chapel/saints?contentid=2161}}</ref> [[Католицизам|Католицизмот]] користи извадоци од неговото дело ''Животот во Христа'' во дневниот круг на богосложба (Часови).<ref>{{нмс |title=Domingo V de Pascua |trans-title= Easter Sunday V |language=es |website=Mercaba |url=https://mercaba.org/HORAS%20BIENAL/TIEMPOS/Par/PAS_PAR_05.htm}}</ref> Негови најпознати дела се ''Животот во Христа'' и ''Толкување на литургијата''.<ref name=":0">{{нмс |title=Nicholas Cabasilas of Thessaloniki – Greek Orthodox Archdiocese of America |url=https://www.goarch.org/chapel/saints?contentid=2161 |access-date=1 јуни 2025 |website=Greek Orthodox Archdiocese of America |language=en-US}}</ref> ==Живот== Роден е во 1322 г. во [[Солун]]. Мошне малку се знае за неговиот живот со сигурност, меѓу кои и годините на раѓање и смрт.<ref>{{наведена книга |last=Cabasilas |first=Nicolaus |title=A commentary on the Divine Liturgy |last2=Hussey |first2=J. M. |last3=McNulty |first3=P. A. |date=2002 |publisher=St. Vladimir's Press |isbn=978-0-913836-37-8 |location=Crestwood, N.Y |pages=viii}}</ref> Познато е дека е роден во аристократско семејство и дека бил внук братанец на теологот и свештеник [[Нил Кавасила]].<ref name="Venerable Nicholas Cabasilas">{{нмс |title=Venerable Nicholas Cabasilas |url=https://www.oca.org/saints/lives/2024/06/20/103753-venerable-nicholas-cabasilas |access-date=1 јуни 2025 |website=www.oca.org}}</ref> Бил мошне близок со царот [[Јован VI Кантакузин]], кого го придружувал кога се повлекол во манастир. Некогаш се сметало дека го наследил чичко му [[Нил Кавасила]] како [[Солунска епархија|солунски архиепископ]];{{sfn|Chisholm|1911}} но современите наоди не го потврдуваат тоа. Поверојатно е дека бил свештенослужител во манастирот „Мангана“ во Цариград.<ref>{{harvp|Cabasilas|1974|p=10}}</ref> Во [[исихазам|исихастичкиот спор]] застанал на страна на монасите од [[Света Гора]]{{sfn|Chisholm|1911}} и [[Григориј Палама]].<ref name=":0" /> Починал во 1391 г. во [[Цариград]]. Канонизиран за православен светец во 1983 г.<ref name="Venerable Nicholas Cabasilas"/> ==Дело== За негово капитално дело се смета ''За животот во Христа'' ({{lang|grc|Περὶ τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς}})<ref>ed. pr. of the Greek text, with copious introduction, by W. Gass, 1849; new ed. by M. Heinze, 1899</ref>, каде го изложува начелото дека единството со Христа се постигнува со трите големи тајни [[крштевање]], [[миропомазание]] и [[причесна]]. Во ''Толкување на литургијата'' Кавасила покажува длабоко познавање на светотаински и богослужбен живот на православието. Напишал и [[омилија|омилии]] на разни теми, како и говор против [[лихварство|лихварите]]. Автор е и на пофално слово за монахињата и светица [[Теодора Солунска]] од IX век.{{sfn|Talbot|1996|p=162}} Голем број негови дела сè уште се постојат како ракописи.{{sfn|Chisholm|1911}} ==Библиографија== * Cabasilas, N. ''Commentary on the Divine Liturgy''. 14th century. Translated by J. M. Hussey and P. A. McNulty. St. Vladimir's Seminary Press, 1960. {{ISBN|0-913836-37-0}} * Cabasilas, N. ''The Life in Christ''. St. Vladimir's Seminary Press, 1974. {{ISBN|0-913836-12-5}} == Наводи == {{наводи}} ==Извори== * {{наведена книга |first=Karl |last=Krumbacher |title=Geschichte der byzantinischen Litteratur |date=1897 |location=Munich, Germany |publisher=C. H. Beck |url=https://archive.org/details/geschichtederby00krumgoog}} * {{наведена книга |editor-first1=Johann Jakob |editor-last1=Herzog |editor-first2=Albert |editor-last2=Hauck |title=Realencyklopädie für Protestantische Theologie und Kirche |date=1901 |location=Leipzig, Germany |publisher=J. C. Hinrichs |url=https://archive.org/details/bub_gb_IOkYAAAAYAAJ}} * {{наведена книга | editor-last1 = Parry | editor-first1 = Ken | editor-first2 = David | editor-last2=Melling | title = The Blackwell Dictionary of Eastern Christianity | publisher = Blackwell Publishing | year = 1999 | location = Malden, MA. | isbn =0-631-23203-6}} * {{EB1911|wstitle=Cabasilas, Nicolaus|volume=4|page=914}} == Надворешни врски == * [https://www.tiveriopol.mk/свети-никола-кавасила-луда-љубов/ Свети Никола Кавасила – Луда љубов], Тивериопол {{mk}} * [https://web.archive.org/web/20210526055656/https://azbyka.ru/otechnik/Nikolaj_Kavasila/sem_slov_o_gizni_vo_hriste/ Седум слова за животот во Христа] {{ru}} * [https://web.archive.org/web/20210526055656/https://azbyka.ru/otechnik/Nikolaj_Kavasila/Izjasnenie_bogestvennoj_liturgii/ Толкување на Божествената Литургија] {{ru}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Кавасила, Никола}} [[Категорија:Родени во 1322 година]] [[Категорија:Починати во 1391 година]] [[Категорија:Несигурна година на раѓање]] [[Категорија:Византиски теолози]] [[Категорија:Византиски писатели]] [[Категорија:Солунски митрополити]] [[Категорија:Византиски светци]] [[Категорија:Православни светци]] [[Категорија:Светци од средновековна Македонија]] [[Категорија:Православни мистици]] [[Категорија:Луѓе од Солун]] [[Категорија:Кавасила (семејство)]] cibk9f8goodal70p0y7i6bmfqzgdt1t 5581826 5581825 2026-06-24T11:01:16Z Bjankuloski06 332 5581826 wikitext text/x-wiki {{Infobox saint |honorific_prefix= [[свети]] |name=Никола Кавасила |image=Nikolaj Kavasila.jpg |caption=Икона на Никола Кавасила |birth_date= 1322 |birth_place=[[Солун]], [[Византија]] |death_date=1391 |death_place=[[Цариград]], [[Византија]] |feast_day=20 јуни ([[јулијански календар|ст. ст.]])<br />3 јули ([[грегоријански календар|н. ст.]]) |honored_in=[[православие]] }} '''Никола Кавасила''' или '''Николај Кавасила''' ({{langx|el|Νικόλαος Καβάσιλας}}; 1322 - 1391)<ref>{{нмс |title=Ὁ Ὅσιος Νικόλαος Καβάσιλας |language=el |url=https://www.synaxarion.gr/gr/sid/3909/sxsaintinfo.aspx |website=Great Book of Saints |date=2009}}</ref> — [[Византија|византиски]] [[мистицизам|мистичен]] [[филозоф]] и [[теолог]]. Се почитува како [[светец]] во [[православието]] со ден 20 јуни по стар стил (3 јули по нов).<ref>{{нмс |title=Lives of all saints commemorated on June 20 |website=Orthodox Church in America |url=https://www.oca.org/FSLivesAllSaints.asp?SID=4&M=6&D=20}}</ref><ref>{{нмс |title=Nicholas Cabasilas |website=Greek Orthodox Archdiocese of America |url=https://www.goarch.org/chapel/saints?contentid=2161}}</ref> [[Католицизам|Католицизмот]] користи извадоци од неговото дело ''Животот во Христа'' во дневниот круг на богосложба (Часови).<ref>{{нмс |title=Domingo V de Pascua |language=es |website=Mercaba |url=https://mercaba.org/HORAS%20BIENAL/TIEMPOS/Par/PAS_PAR_05.htm}}</ref> Негови најпознати дела се ''Животот во Христа'' и ''Толкување на литургијата''.<ref name=":0">{{нмс |title=Nicholas Cabasilas of Thessaloniki – Greek Orthodox Archdiocese of America |url=https://www.goarch.org/chapel/saints?contentid=2161 |access-date=1 јуни 2025 |website=Greek Orthodox Archdiocese of America |language=en-US}}</ref> ==Живот== Роден е во 1322 г. во [[Солун]]. Мошне малку се знае за неговиот живот со сигурност, меѓу кои и годините на раѓање и смрт.<ref>{{наведена книга |last=Cabasilas |first=Nicolaus |title=A commentary on the Divine Liturgy |last2=Hussey |first2=J. M. |last3=McNulty |first3=P. A. |date=2002 |publisher=St. Vladimir's Press |isbn=978-0-913836-37-8 |location=Crestwood, N.Y |pages=viii}}</ref> Познато е дека е роден во аристократско семејство и дека бил внук братанец на теологот и свештеник [[Нил Кавасила]].<ref name="Venerable Nicholas Cabasilas">{{нмс |title=Venerable Nicholas Cabasilas |url=https://www.oca.org/saints/lives/2024/06/20/103753-venerable-nicholas-cabasilas |access-date=1 јуни 2025 |website=www.oca.org}}</ref> Бил мошне близок со царот [[Јован VI Кантакузин]], кого го придружувал кога се повлекол во манастир. Некогаш се сметало дека го наследил чичко му [[Нил Кавасила]] како [[Солунска епархија|солунски архиепископ]];{{sfn|Chisholm|1911}} но современите наоди не го потврдуваат тоа. Поверојатно е дека бил свештенослужител во манастирот „Мангана“ во Цариград.<ref>{{harvp|Cabasilas|1974|p=10}}</ref> Во [[исихазам|исихастичкиот спор]] застанал на страна на монасите од [[Света Гора]]{{sfn|Chisholm|1911}} и [[Григориј Палама]].<ref name=":0" /> Починал во 1391 г. во [[Цариград]]. Канонизиран за православен светец во 1983 г.<ref name="Venerable Nicholas Cabasilas"/> ==Дело== За негово капитално дело се смета ''За животот во Христа'' ({{lang|grc|Περὶ τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς}})<ref>ed. pr. of the Greek text, with copious introduction, by W. Gass, 1849; new ed. by M. Heinze, 1899</ref>, каде го изложува начелото дека единството со Христа се постигнува со трите големи тајни [[крштевање]], [[миропомазание]] и [[причесна]]. Во ''Толкување на литургијата'' Кавасила покажува длабоко познавање на светотаински и богослужбен живот на православието. Напишал и [[омилија|омилии]] на разни теми, како и говор против [[лихварство|лихварите]]. Автор е и на пофално слово за монахињата и светица [[Теодора Солунска]] од IX век.{{sfn|Talbot|1996|p=162}} Голем број негови дела сè уште се постојат како ракописи.{{sfn|Chisholm|1911}} ==Библиографија== * Cabasilas, N. ''Commentary on the Divine Liturgy''. 14th century. Translated by J. M. Hussey and P. A. McNulty. St. Vladimir's Seminary Press, 1960. {{ISBN|0-913836-37-0}} * Cabasilas, N. ''The Life in Christ''. St. Vladimir's Seminary Press, 1974. {{ISBN|0-913836-12-5}} == Наводи == {{наводи}} ==Извори== * {{наведена книга |first=Karl |last=Krumbacher |title=Geschichte der byzantinischen Litteratur |date=1897 |location=Munich, Germany |publisher=C. H. Beck |url=https://archive.org/details/geschichtederby00krumgoog}} * {{наведена книга |editor-first1=Johann Jakob |editor-last1=Herzog |editor-first2=Albert |editor-last2=Hauck |title=Realencyklopädie für Protestantische Theologie und Kirche |date=1901 |location=Leipzig, Germany |publisher=J. C. Hinrichs |url=https://archive.org/details/bub_gb_IOkYAAAAYAAJ}} * {{наведена книга | editor-last1 = Parry | editor-first1 = Ken | editor-first2 = David | editor-last2=Melling | title = The Blackwell Dictionary of Eastern Christianity | publisher = Blackwell Publishing | year = 1999 | location = Malden, MA. | isbn =0-631-23203-6}} * {{EB1911|wstitle=Cabasilas, Nicolaus|volume=4|page=914}} == Надворешни врски == * [https://www.tiveriopol.mk/свети-никола-кавасила-луда-љубов/ Свети Никола Кавасила – Луда љубов], Тивериопол {{mk}} * [https://web.archive.org/web/20210526055656/https://azbyka.ru/otechnik/Nikolaj_Kavasila/sem_slov_o_gizni_vo_hriste/ Седум слова за животот во Христа] {{ru}} * [https://web.archive.org/web/20210526055656/https://azbyka.ru/otechnik/Nikolaj_Kavasila/Izjasnenie_bogestvennoj_liturgii/ Толкување на Божествената Литургија] {{ru}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Кавасила, Никола}} [[Категорија:Родени во 1322 година]] [[Категорија:Починати во 1391 година]] [[Категорија:Несигурна година на раѓање]] [[Категорија:Византиски теолози]] [[Категорија:Византиски писатели]] [[Категорија:Солунски митрополити]] [[Категорија:Византиски светци]] [[Категорија:Православни светци]] [[Категорија:Светци од средновековна Македонија]] [[Категорија:Православни мистици]] [[Категорија:Луѓе од Солун]] [[Категорија:Кавасила (семејство)]] 65zr2mlip9kh9jjwertnyo3gw636bco 5581827 5581826 2026-06-24T11:01:43Z Bjankuloski06 332 5581827 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Светец |honorific_prefix= [[свети]] |name=Никола Кавасила |image=Nikolaj Kavasila.jpg |caption=Икона на Никола Кавасила |birth_date= 1322 |birth_place=[[Солун]], [[Византија]] |death_date=1391 |death_place=[[Цариград]], [[Византија]] |feast_day=20 јуни ([[јулијански календар|ст. ст.]])<br />3 јули ([[грегоријански календар|н. ст.]]) |honored_in=[[православие]] }} '''Никола Кавасила''' или '''Николај Кавасила''' ({{langx|el|Νικόλαος Καβάσιλας}}; 1322 - 1391)<ref>{{нмс |title=Ὁ Ὅσιος Νικόλαος Καβάσιλας |language=el |url=https://www.synaxarion.gr/gr/sid/3909/sxsaintinfo.aspx |website=Great Book of Saints |date=2009}}</ref> — [[Византија|византиски]] [[мистицизам|мистичен]] [[филозоф]] и [[теолог]]. Се почитува како [[светец]] во [[православието]] со ден 20 јуни по стар стил (3 јули по нов).<ref>{{нмс |title=Lives of all saints commemorated on June 20 |website=Orthodox Church in America |url=https://www.oca.org/FSLivesAllSaints.asp?SID=4&M=6&D=20}}</ref><ref>{{нмс |title=Nicholas Cabasilas |website=Greek Orthodox Archdiocese of America |url=https://www.goarch.org/chapel/saints?contentid=2161}}</ref> [[Католицизам|Католицизмот]] користи извадоци од неговото дело ''Животот во Христа'' во дневниот круг на богосложба (Часови).<ref>{{нмс |title=Domingo V de Pascua |language=es |website=Mercaba |url=https://mercaba.org/HORAS%20BIENAL/TIEMPOS/Par/PAS_PAR_05.htm}}</ref> Негови најпознати дела се ''Животот во Христа'' и ''Толкување на литургијата''.<ref name=":0">{{нмс |title=Nicholas Cabasilas of Thessaloniki – Greek Orthodox Archdiocese of America |url=https://www.goarch.org/chapel/saints?contentid=2161 |access-date=1 јуни 2025 |website=Greek Orthodox Archdiocese of America |language=en-US}}</ref> ==Живот== Роден е во 1322 г. во [[Солун]]. Мошне малку се знае за неговиот живот со сигурност, меѓу кои и годините на раѓање и смрт.<ref>{{наведена книга |last=Cabasilas |first=Nicolaus |title=A commentary on the Divine Liturgy |last2=Hussey |first2=J. M. |last3=McNulty |first3=P. A. |date=2002 |publisher=St. Vladimir's Press |isbn=978-0-913836-37-8 |location=Crestwood, N.Y |pages=viii}}</ref> Познато е дека е роден во аристократско семејство и дека бил внук братанец на теологот и свештеник [[Нил Кавасила]].<ref name="Venerable Nicholas Cabasilas">{{нмс |title=Venerable Nicholas Cabasilas |url=https://www.oca.org/saints/lives/2024/06/20/103753-venerable-nicholas-cabasilas |access-date=1 јуни 2025 |website=www.oca.org}}</ref> Бил мошне близок со царот [[Јован VI Кантакузин]], кого го придружувал кога се повлекол во манастир. Некогаш се сметало дека го наследил чичко му [[Нил Кавасила]] како [[Солунска епархија|солунски архиепископ]];{{sfn|Chisholm|1911}} но современите наоди не го потврдуваат тоа. Поверојатно е дека бил свештенослужител во манастирот „Мангана“ во Цариград.<ref>{{harvp|Cabasilas|1974|p=10}}</ref> Во [[исихазам|исихастичкиот спор]] застанал на страна на монасите од [[Света Гора]]{{sfn|Chisholm|1911}} и [[Григориј Палама]].<ref name=":0" /> Починал во 1391 г. во [[Цариград]]. Канонизиран за православен светец во 1983 г.<ref name="Venerable Nicholas Cabasilas"/> ==Дело== За негово капитално дело се смета ''За животот во Христа'' ({{lang|grc|Περὶ τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς}})<ref>ed. pr. of the Greek text, with copious introduction, by W. Gass, 1849; new ed. by M. Heinze, 1899</ref>, каде го изложува начелото дека единството со Христа се постигнува со трите големи тајни [[крштевање]], [[миропомазание]] и [[причесна]]. Во ''Толкување на литургијата'' Кавасила покажува длабоко познавање на светотаински и богослужбен живот на православието. Напишал и [[омилија|омилии]] на разни теми, како и говор против [[лихварство|лихварите]]. Автор е и на пофално слово за монахињата и светица [[Теодора Солунска]] од IX век.{{sfn|Talbot|1996|p=162}} Голем број негови дела сè уште се постојат како ракописи.{{sfn|Chisholm|1911}} ==Библиографија== * Cabasilas, N. ''Commentary on the Divine Liturgy''. 14th century. Translated by J. M. Hussey and P. A. McNulty. St. Vladimir's Seminary Press, 1960. {{ISBN|0-913836-37-0}} * Cabasilas, N. ''The Life in Christ''. St. Vladimir's Seminary Press, 1974. {{ISBN|0-913836-12-5}} == Наводи == {{наводи}} ==Извори== * {{наведена книга |first=Karl |last=Krumbacher |title=Geschichte der byzantinischen Litteratur |date=1897 |location=Munich, Germany |publisher=C. H. Beck |url=https://archive.org/details/geschichtederby00krumgoog}} * {{наведена книга |editor-first1=Johann Jakob |editor-last1=Herzog |editor-first2=Albert |editor-last2=Hauck |title=Realencyklopädie für Protestantische Theologie und Kirche |date=1901 |location=Leipzig, Germany |publisher=J. C. Hinrichs |url=https://archive.org/details/bub_gb_IOkYAAAAYAAJ}} * {{наведена книга | editor-last1 = Parry | editor-first1 = Ken | editor-first2 = David | editor-last2=Melling | title = The Blackwell Dictionary of Eastern Christianity | publisher = Blackwell Publishing | year = 1999 | location = Malden, MA. | isbn =0-631-23203-6}} * {{EB1911|wstitle=Cabasilas, Nicolaus|volume=4|page=914}} == Надворешни врски == * [https://www.tiveriopol.mk/свети-никола-кавасила-луда-љубов/ Свети Никола Кавасила – Луда љубов], Тивериопол {{mk}} * [https://web.archive.org/web/20210526055656/https://azbyka.ru/otechnik/Nikolaj_Kavasila/sem_slov_o_gizni_vo_hriste/ Седум слова за животот во Христа] {{ru}} * [https://web.archive.org/web/20210526055656/https://azbyka.ru/otechnik/Nikolaj_Kavasila/Izjasnenie_bogestvennoj_liturgii/ Толкување на Божествената Литургија] {{ru}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Кавасила, Никола}} [[Категорија:Родени во 1322 година]] [[Категорија:Починати во 1391 година]] [[Категорија:Несигурна година на раѓање]] [[Категорија:Византиски теолози]] [[Категорија:Византиски писатели]] [[Категорија:Солунски митрополити]] [[Категорија:Византиски светци]] [[Категорија:Православни светци]] [[Категорија:Светци од средновековна Македонија]] [[Категорија:Православни мистици]] [[Категорија:Луѓе од Солун]] [[Категорија:Кавасила (семејство)]] g4lh8b87li8x7frhxl75njc5sxkj5xr 0 1398193 5581824 2026-06-24T10:59:11Z Bjankuloski06 332 Пренасочување кон [[Никола Кавасила]] 5581824 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Никола Кавасила]] gpgbb3jyntbsc2j2ps62kz44oa9boi8 4 1398194 5581830 2026-06-24T11:03:51Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: [[Податотека:BSicon MOUNTAIN.svg|лево|35п|Уредувачки викенд „Четириилјадници“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека во периодот 1 - 2 август 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки викенди|уредувачки викенд]] на тема „'''Википедија:Уредув... 5581830 wikitext text/x-wiki [[Податотека:BSicon MOUNTAIN.svg|лево|35п|Уредувачки викенд „Четириилјадници“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека во периодот 1 - 2 август 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки викенди|уредувачки викенд]] на тема „'''[[Википедија:Уредувачки викенди 2026/август#Четириилјадници|Четириилјадници]]'''“. i79r5d61a7ftvdflvbe3m9pj4pqci4l 4 1398195 5581831 2026-06-24T11:04:42Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: [[Податотека:Castello araldico.svg|лево|35п|Уредувачки викенд „Поранешни замоци“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека во периодот 8 - 9 август 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки викенди|уредувачки викенд]] на тема „'''Википедија:Уреду... 5581831 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Castello araldico.svg|лево|35п|Уредувачки викенд „Поранешни замоци“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека во периодот 8 - 9 август 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки викенди|уредувачки викенд]] на тема „'''[[Википедија:Уредувачки викенди 2026/август#Поранешни замоци|Поранешни замоци]]'''“. oabgosowz8n05skbfvynlol5b62swh7 4 1398196 5581832 2026-06-24T11:05:21Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: [[Податотека:Crystal Project wizard.png|лево|35п|Уредувачки викенд „Магионичари“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека во периодот 15 - 16 август 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки викенди|уредувачки викенд]] на тема „'''Википедија:Уредув... 5581832 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Crystal Project wizard.png|лево|35п|Уредувачки викенд „Магионичари“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека во периодот 15 - 16 август 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки викенди|уредувачки викенд]] на тема „'''[[Википедија:Уредувачки викенди 2026/август#Магионичари|Магионичари]]'''“. kjkquexfq5eh0rwqta827fa0zvkixmy 4 1398197 5581833 2026-06-24T11:06:00Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: [[Податотека:Battle icon.svg|лево|30п|Уредувачки викенд „Судири во 21 век“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека во периодот 22 - 23 август 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки викенди|уредувачки викенд]] на тема „'''Википедија:Уредувачк... 5581833 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Battle icon.svg|лево|30п|Уредувачки викенд „Судири во 21 век“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека во периодот 22 - 23 август 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки викенди|уредувачки викенд]] на тема „'''[[Википедија:Уредувачки викенди 2026/август#Судири во 21 век|Судири во 21 век]]'''“. 84fm4xvzni3r6pdk1qahdwipsll7duu 4 1398198 5581834 2026-06-24T11:06:48Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: [[Податотека:Gxermo2.svg|лево|35п|Уредувачки викенд „Видови здравец“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека во периодот 29 - 30 август 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки викенди|уредувачки викенд]] на тема „'''Википедија:Уредувачки... 5581834 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Gxermo2.svg|лево|35п|Уредувачки викенд „Видови здравец“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека во периодот 29 - 30 август 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки викенди|уредувачки викенд]] на тема „'''[[Википедија:Уредувачки викенди 2026/август#Видови здравец|Видови здравец]]'''“. i91auqjikhkehri3851iqk0vbx01ft6 14 1398199 5581835 2026-06-24T11:08:06Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: [[Категорија:Замоци]] [[Категорија:Поранешни згради и градби по тип]] 5581835 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Замоци]] [[Категорија:Поранешни згради и градби по тип]] hu8jheo8wgnsqaxrla1wxsghnz7rpn0 10 1398200 5581838 2026-06-24T11:27:17Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: {{Navbox | name = Министерства на Србија | title = [[Влада на Србија|Министерства на Србија]] | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | bodyclass = hlist | list1 = * Министерство за земјоделство, шумарство и водостопанство (Србија)|Министерство за земјоделство, шумарство и в... 5581838 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Министерства на Србија | title = [[Влада на Србија|Министерства на Србија]] | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | bodyclass = hlist | list1 = * [[Министерство за земјоделство, шумарство и водостопанство (Србија)|Министерство за земјоделство, шумарство и водостопанство]] * [[Министерство за градежништво, транспорт и инфраструктура (Србија)|Министерство за градежништво, транспорт и инфраструктура]] * [[Министерство за култура и информации (Србија)|Министерство за култура и информации]] * [[Министерство за одбрана (Србија)|Министерство за одбрана]] * [[Министерство за економија (Србија)|Министерство за економија]] * [[Министерство за образование (Србија)|Министерство за образование]] * [[Министерство за заштита на животната средина (Србија)|Министерство за заштита на животната средина]] * [[Министерство за европски интеграции (Србија)|Министерство за европски интеграции]] * [[Министерство за семејна благосостојба и демографија (Србија)|Министерство за семејна благосостојба и демографија]] * [[Министерство за финансии (Србија)|Министерство за финансии]] * [[Министерство за надворешни работи (Србија)|Министерство за надворешни работи]] * [[Министерство за здравство (Србија)|Министерство за здравство]] * [[Министерство за човекови и малцински права и социјален дијалог (Србија)|Министерство за човекови и малцински права и социјален дијалог]] * [[Министерство за информации и телекомуникации (Србија)|Министерство за информации и телекомуникации]] * [[Министерство за внатрешни работи (Србија)|Министерство за внатрешни работи]] * [[Министерство за правда (Србија)|Министерство за правда]] * [[Министерство за труд, вработување, ветерани и социјална политика (Србија)|Министерство за труд, вработување, ветерани и социјална политика]] * [[Министерство за рударство и енергетика (Србија)|Министерство за рударство и енергетика]] * [[Министерство за државна администрација и локална самоуправа (Србија)|Министерство за државна администрација и локална самоуправа]] * [[Министерство за јавни инвестиции (Србија)|Министерство за јавни инвестиции]] * [[Министерство за рурална благосостојба (Србија)|Министерство за рурална благосостојба]] * [[Министерство за наука, технолошки развој и иновации (Србија)|Министерство за наука, технолошки развој и иновации]] * [[Министерство за туризам и млади (Србија)|Министерство за туризам и млади]] * [[Министерство за внатрешна и надворешна трговија (Србија)|Министерство за внатрешна и надворешна трговија]] * [[Министерство за спорт (Србија)|Министерство за спорт]] }}<noinclude> [[Категорија:Предлошки за Србија]] [[Категорија:Предлошки за политика]] otavpdm0xjw0g1md7sgtajj0qd3tc9u 11 1398201 5581839 2026-06-24T11:27:33Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: {{Сзр}} 5581839 wikitext text/x-wiki {{Сзр}} grwuoyit2h633gvkn6btn064whmp5dc